YARGITAY 7. HUKUK DA RES
2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007
YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA TARAFLARIN TAC R OLMASI* Özet: Haks z eylemden do an her davan n Asliye Hukuk Mahkemesi nde görülmesi gerekti ine iliflkin yasal bir zorunluluk bulunmamaktad r. Aç lan davan n yasan n belirledi i mutlak ticari dava olmas veya her iki taraf n tacir ve olay n taraflar n ticari iflletmeleriyle ilgili bulunmas halinde davaya Asliye Ticaret Mahkemesi nde bak lmal d r. Alaca- n haks z eylemden do mufl olmas bu uygulamay de ifltirmez. Taraflar aras nda görülen dava sonucunda verilen hükmün Yarg - tay'ca incelenmesi davac taraf ndan istenildi i, temyiz iste inin süresinde oldu u anlafl ld, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik Hakiminin aç klamalar dinlendi, gere i görüflüldü: Dava niteli i ve içeri i itibariyle tacir yada (tacir say lan) taraflar aras nda haks z fiilden kaynaklanan alaca n tahsili için bafllat lan icra takibine karfl öne sürülen itiraz n iptali istemine iliflkindir. Mahkemece dava konusu alaca n uygulamada haks z eylem olarak nitelendirilen kaçak elektrik kullan m ndan kaynakland gerekçe gösterilerek görevsizlik karar verilmifl ise de, yerel mahkemenin vard sonuç davan n saptanan niteli ine ve taraflar n davadaki s fat na uygun düflmemektedir. Yerel mahkeme hükmünün gerekçesinde aç kland gibi haks z eylemden kaynaklanan davalar n Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekti ine iliflkin yasal bir zorunluluk bulunmamaktad r. Aksine aç lan davan n Türk Ticaret Kanunu nun 4. maddesi hükmünde aç klanan mutlak ticari davalardan olmas veya her iki taraf n tacir ve aç lan davan n taraflar n ticari iflletmeleriyle ilgili bulunmas ve davan n aç ld - yerde ayr ticaret mahkemesinin kurulmufl olmas halinde daval n n yasal cevap süresi içerisinde ifl bölümü itiraz nda bulunmas koflulu ile _ ( * ) Gönderen: Av. Hulki ÖZEL, Mersin Barosu Baflkan
2262 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 bu gibi davalar n Asliye Ticaret Mahkemeleri nde görülece i, ayn Kanunun 5. maddesi hükmünde duraksamas z aç klanm flt r. Taraflar tacirdir. Alacak haks z eylemden, kaynaklansa dahi her iki taraf n ticari iflletmeleriyle ilgilidir. Daval taraf süresinde ifl bölümü itiraz nda bulunmufl ise de itiraz yerinde olmay p davan n niteli i ve taraflar n davadaki s fat göz önüne al nd nda davaya bakmak Asliye Ticaret Mahkemeleri nin görevine girmektedir. Hal böyle olunca daval taraf n ifl bölümü itiraz n n reddi ile iflin esas n incelenmesi bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte de erlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu olgular gözard edilerek yaz l flekilde hüküm kurulmas isabetsiz, davac taraf n temyiz itirazlar bu nedenlerle yerinde görüldü ünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peflin al nan harc n istek halinde ilgilisine iadesine, 24.4.2006 gününde oybirli i ile karar verildi.
Yarg tay Kararlar 2263 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/4215 K: 2006/4399 T: 25.12.2006 T CARET HUKUKU T CAR FA Z AVANS FA Z TAC R SIFATI BULUNMAYAN ALACAKLININ HAKLARI (3095 SK m. 2) Özet: Ticari faiz olan avans faizinin istenebilmesi için borçlunun tacir olmas borcun da ticari iflletmesiyle ilgili bulunmas yeterlidir. E er bu koflullar gerçekleflmifl ise tacir olmayan alacakl tacir olan borçludan avans faiz talep edebilir. Bu kural, haks z eylem de dahil olmak üzere her türlü nedenden do an alaca kapsar. Taraflar aras nda görülen dava sonucunda verilen hükmün Yarg - tay'ca incelenmesi davac tarafça istenilmifl olup, temyiz isteminin süresinde oldu u anlafl lmakla; dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, raportör üyenin aç klamalar dinlendi. Gere i görüflüldü: 1- Dava, niteli i ve içeri i itibar yla tacir ya da tacir say lan taraflar aras nda haks z fiilden kaynaklanan ecrimisil tazminat alaca n n tahsili için bafllat lan icra takibine karfl öne sürülen itiraz n iptali istemine iliflkindir. Mahkemece davan n k smen kabulüne karar verilmifl ise de, var lan sonuç davan n niteli ine, taraflar n s fat na, dosya kapsam nda toplanan delillere uygun düflmemifltir. Toplanan ve de erlendirilen delillerden daval flirketin davac kurumun kirac s iken Ankara Onuncu Sulh Hukuk Mahkemesi nin 2002/87-383 Esas ve Karar say l ilam ile kiralanandan tahliyesine karar verildi- i ve verilen karar n 25.12.2001 tarihinde kesinleflti i, daval flirketin bu tarihten itibaren tafl nmaz haks z olarak iflgal eden konumuna düfltü ü ve ecrimisil tazminat ödemeye bafllad, davac kurumun Ankara Onuncu cra Müdürlü ü nün 2003/13200 takip say l dosyas nda 56.546.598.121 TL ecrimisil tazminat as l alacak ve 11.574.938.914 TL ifllemifl faiz olmak üzere toplam 68.121.537.035 TL alaca n as l alaca a uygulanacak % 64 oran ndaki temerrüt faizi ile birlikte tahsili için 21.11.2003 günü icra takibine bafllad, daval flirketin süresi içinde as l alaca n 20.000.000 TL'si ile 11.574.938.914 TL ifllemifl faize itiraz etti i ve itiraz edilen bu alacak yönünden takibin durduruldu u anlafl lmakta-
2264 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 d r. Davac kurum, itiraz edilen 20.000.000 TL as l alacak ve 11.574.938.914 TL ifllemifl faiz alaca na yönelik itiraz n iptali için görülen davay açm flt r. 3095 Say l Kanun'un 2. maddesinin birinci f kras nda, bir miktar paran n ödenmesinde temerrüde düflen borçlunun, sözleflme ile aksi kararlaflt r l-mad kça, geçmifl günler için 1. maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecbur oldu u aç kland ktan sonra ayn maddenin ikinci f kras nda, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas n n önceki y - l n 31 Aral k günü k sa vadeli avanslar için uygulad faiz oran, yukar - da aç klanan miktardan fazla ise, arada sözleflme olmasa bile ticari ifllerde temerrüt faizinin bu oran üzerinden istenebilece i, söz konusu avans faiz oran, 30 Haziran günü önceki y l n 31 Aral k günü uygulanan avans faiz oran ndan befl puan veya daha çok farkl ise, y l n ikinci yar s nda bu oran n geçerli olaca belirtilmifltir. Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi hükmüne göre de, tacirin borçlar n n ticari olmas as ld r. An lan hükümler birlikte de erlendirildi inde, avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olmas ve borcun da ticari iflletmesi ile ilgili bulunmas n n yeterli oldu u, alacakl n n da tacir olmas n n gerekmedi i, alacakl n n haks z eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacaklar için tacir olan borçludan avans faizi oran nda temerrüt faizi isteme hakk n n bulundu- u sonucuna var lmaktad r. Davaya konu olaya gelince; daval borçlu flirket tacirdir. Haks z iflgal edilen tafl nmaz n daval flirketin ticari iflletmesi ile ilgili olarak kullan ld tart flmas zd r. Bu olgu ve az yukar da aç klanan hukuki olgular dikkate al nd nda, davac kurumun alaca na 3095 Say l Kanun'un 2. maddesi hükmüne göre avans faizi oran nda temerrüt faizi uygulanmas - n isteme hakk bulunmaktad r. Ne var ki, davac kurum icra takibinde daha az n ve %64 oran ndaki reeskont faizi uygulanmas n istemifltir. Hal böyle olunca, mahkemece 20.000.000 TL as l alacak ile birlikte, reeskont faiz oran na göre hesaplanan ifllemifl faiz alaca na yönelik daval itiraz n n iptaline karar verilmesi gerekirken yasal faize göre hesap yapan bilirkifli raporu esas al narak ve itiraz edilen 20.000.000 TL as l alacak yönünden de dava aç ld gözard edilerek yaz l flekilde hüküm kurulmas isabetsiz, davac taraf n temyiz itirazlar bu nedenlerle yerinde görüldü ünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peflin al nan harc n istek halinde davac tarafa iadesine, 25.12.2006 gününde oybirli i ile karar verildi.