VELOFARENGEAL YANLIŞ ÖĞRENME FONEM SPESİFİK NAZAL EMİSYON VELOPHARYNGEAL MISLEARNING PHONEME SPECIFIC NASAL EMISSION Laringoloji



Benzer belgeler
DENEY 2: PROTOBOARD TANITIMI VE DEVRE KURMA

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI

PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI. GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Hayata Dokunan Bir El: YEDAM (Yeşilay Danışma Merkezi)

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

2- Hastalara muayenehaneye ilk defa mı? Sürekli mi? geldikleri sorulduğunda %30 u ilk defa %70 i sürekli geldiklerini bildirmişlerdir (Şekil 2).

Resim 1: Kongre katılımı (erken kayıt + 4 günlük kongre oteli konaklaması) için gereken miktarın yıllar içerisindeki seyri.

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Analiz aşaması sıralayıcı olurusa proje yapımında daha kolay ilerlemek mümkün olacaktır.

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Araştırma Notu 15/177

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI

SPOR DALI GÖZLEM VE DEĞERLENDĠRME. Öğr. Gör. Dr. Emre BAĞCI

OCAK - NİSAN 2016 E-BÜLTEN

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Bulunduğu Kaynaştırma

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar.

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

M i m e d ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Mikrodenetleyici Tabanlı, Otomatik Kontrollü Çöp Kamyonu Tasarımı

1) Öğrenci kendi başına proje yapma becerisini kazanır. 1,3,4 1,2

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

ARAŞTIRMA PROJESİ NEDİR, NASIL HAZIRLANIR, NASIL UYGULANIR? Prof. Dr. Mehmet AY

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım :07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım :29

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Ölçme ve Değerlendirme MB

c) Genel Müdürlük: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü,

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

Tematik Ağ Projesi AEHESIS

En İyi Uygulamalar ve Kullanım Kılavuzu

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

Şaft: Şaft ve Mafsallar:

ZAĞNOS VADİSİ KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJESİ

Çağdaş Sanat Atölye (SGT 321) Ders Detayları

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı?

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

SOSYAL-EĞİTİM-BEŞERİ BİLİMLER

Güç Artık İnternette! Power is now on the Internet!

ELITE A.G. KS100/HEFM SICAK-SOĞUK ETĐKET BOY KESME VE ĐŞARETLEME MAKĐNASI KULLANIM KILAVUZU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır?

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı Proje Yönetimi Projenin Değerlendirilmesi Projenin Süresi Projenin Kapsamı...

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık "L1", "L2" ve "L3" olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

Wonca Haberleri: Ağustos

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Fransızca II BİS

İngilizce İletişim Becerileri II (ENG 102) Ders Detayları

METEOROLOJİ SEMİNERİ

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

Transkript:

VELOFARENGEAL YANLIŞ ÖĞRENME FONEM SPESİFİK NAZAL EMİSYON VELOPHARYNGEAL MISLEARNING PHONEME SPECIFIC NASAL EMISSION Laringoloji Başvuru: 22.10.2015 Kabul: 04.01.2016 Yayın: 05.01.2016 Afag Abbasova 1, Haldun Oğuz 2 1 Azerbaycan Tıp Üniversitesi 2 Yüksek İhtisas Üniversitesi Tıp Fakültesi Özet Fonem spesifik nazal emisyon, velofarengeal (VF) yanlış öğrenme sonucu görülen bir rezonans bozukluğudur. Bu bozuklukta VF anatomi normal olmasına rağmen bazı seslerin üretimi sırasında VF kapanma tam olarak gerçekleşemez. Tedavinin doğru yönetilebilmesi açısından VF kapanma bozukluklarında ayırıcı tanı çok önemlidir. VF kapanma bozukluğu nedenlerinden biri olan fonem spesifik nazal emisyon tanısı koyulan bir olgu aracılığı ile değerlendirme, tanı koyma ve ayırıcı tanı süreci ile bu durumun tedavisi tartışılmıştır. Anahtar kelimeler: Velofarengeal yanlış öğrenme, Fonem spesifik nazal emisyon Rezonans bozuklukları Velofaringeal kapanma Velofaringeal yetmezl Abstract Phoneme specific nasal emission is a resonance disorder that occurs secondary to velopharyngeal mislearning. In this disorder, velopharyngeal closure is not complete during articulation of some phonems, despite normal anatomical structure. Differential diagnosis is very important for the proper management of treatment in velopharyngeal closure disorders. Evaluation, diagnosis and differential diagnosis steps are mentioned in this discussion of a case with phoneme specific nasal emission. Keywords: Velopharyngeal mislearning, Phoneme specific nasal emission Resonance disorders Velopharyngeal closure Velopharyngeal insuffi Giriş Fonem spesifik nazal emisyon (FSNE), velofarengeal (VF) kapanmanın yanlış öğrenilmesinden kaynaklanan bir rezonans bozukluğudur [1]. FSNE olgularında, VF yanlış öğrenmeye ikincil olarak bazı konuşma seslerinin sesletiminde nazal hava kaçağı gözlemlenir. Yapısal herhangi bir sorun olmamasına rağmen, bu kişilerin konuşması gerçek velofarengeal disfonksiyonu olan bireylerin konuşmasına benzer [1,2]. Bu durum, tanıyı güçleştiren en önemli nedendir. FSNE olan kişilerde yapısal sorun olmadığından, onu velofarengeal kapanma (VFK) defektinin diğer nedenlerinden - VF yetmezlik ve/veya VF yetersizlikten ayırt etmek oldukça önemlidir. Defektin nedenlerinin her birinde tedavi yaklaşımı ve prognoz farklı olduğundan ayırıcı tanı çok önemlidir [3]. Yapısal veya nörofizyolojik sorunlar nedeniyle olan hipernazalite veya nazal emisyonlarda (sırasıyla VF yetmezlik veya yetersizlikte) konuşma terapisi tek başına yeterli olmadığı halde, FSNE yani yanlış öğrenme ile ilgili VFK defektinde sadece konuşma terapisi ile mükemmel sonuçlar elde edilebilir [1,3]. Bu olgu sunumunun amacı FSNE tanısı alan olgu örneğinde ayırıcı tanı sürecinin ve kullanılabilecek yöntemlerin yönetilmesinin ortaya koyulmasıdır. Olgu Sunumu Sekiz yaşındaki erkek çocuk hastanın ailesi kliniğimize çocuğun konuşmasında olan farklılık, burunsu konuşma, konuşma seslerinin yanlış söylenmesi ve anlaşılırlığın düşük olması yakınmaları ile başvurdu. Aile çocuğu rahat Sorumlu Yazar: Afag Abbasova, Azerbaycan Tıp Üniversitesi Eskişehir, Tepebaşı, Bahçelievler Mh., Plevne sok. 27/8 abbasova_afaq@yahoo.com Entcase 2016;1:152 Sayfa 1/5

anlasa da, yabancıların onu anlamakta zaman zaman zorluk çektiğini ifade etmekte idi. Aile, konuşmadaki sorunun yaşla geçeceğini düşündüğünden bu yaşa kadar çocuğu muayeneye götürmemişti. Şimdiki muayeneye de çocuğun öğretmeninin önerisi üzerine gelmişlerdi. Hastanın fleksibl endoskopik incelemeleri de içeren tam bir kulak burun boğaz muayenesi yapıldı. Yapılan muayenede herhangi bir patoloji saptanmadı. Çocuk işitme açısından değerlendirildi ve yapılan odyolojik test sonuçlarının normal olduğu görüldü. Konuşmadaki sorunu ve anlaşılırlık düşüklüğünün nedenini saptamak amacıyla dil konuşma değerlendirmesi yapılmasına karar verildi. Çocuğa Türkçe Sesletim Sesbilgisi Testinin (SST) Sesletim Tarama Alt Testi (SET) uygulandı [4]. Testin sonucunda çocuğun 2 sesinde sürtünmeli, ötümsüz, alveolyar (/s/) ve sürtünmeli, ötümsüz, palato-alveolyar (/ʃ/) seslerde sorun olduğu saptandı. Çocuğun bu seslerin yerine posteryor nazal sürtünmeli ses kullandığı görüldü. Ardından çocuktan yaklaşık 200 sözcük içeren konuşma örneği alındı. Bu örneklerde de sürtünmeli, ötümsüz, alveolyar (/s/) ve palatoalveolyar (/ʃ/) seslerin artikülasyonu sırasında istikrarlı olarak nazal kaçak gözlendi. Algısal değerlendirme amaçlı hece tekrarı yaptırıldı. Çocuktan ardışık olarak pa-pa-pa, ta-ta-ta, ka-ka-ka hecelerini tekrarlaması istendi. Bu heceleri söyletme amacımız ön ve arka durak-patlamalı ünsüzlerde nazal kaçak duyulup duyulmadığını teyit etmek ve nazal kaçağın foneme özel olup olmadığını ortaya koymaktı. Ardından olguya sa-sa-sa ve şa-şa-şa heceleri de tekrarlatıldı. Bu hecelerin tekrarında nazal kaçak belirlendi. Yanlış artikülasyonun nedeninin yapısal olup-olmadığını teyit etmek amacıyla fiberoptik nazofarengoskopi ile velofarengeal kapanmaya tekrar bakıldı. Sakin nefes alırken yapısal defekt görülmeyen (Resim 1) olgudan yutkunması istendi. Yutma hareketinde velumun hareketli olduğu ve tam velofarengeal kapanma olduğu (Resim 2) görüldü. Şekil 1 : Sakin nefes alırken nazofarengoskopik görünüm Şekil 2 : Yutma sırasında nazofarengoskopi görünümü (tam velofaringeal kapanma) Farklı fonemlerde velofarengeal kapanmanın durumunu değerlendirmek amacıyla nazofarengoskopi esnasında olgudan algısal muayene sırasında tekrarlatılan heceleri (/pa/, /ta/, /ka/, /sa/, /şa/) ve nazal sesler içermeyen cümleleri ( Tolga topu tut ; Sezer in saçları sapsarı ) söylemesi istendi [5]. Bu muayenede çocuğun yalnız /s/ ve /ş/ fonemlerini söylerken velofarengeal kapanmanın gerçekleştiremediği görüldü (Resim 3). Entcase 2016;1:152 Sayfa 2/5

Şekil 3 : [s] ve [ʃ] fonemlerinin sesletimi sırasında nazofarengoskopi görünümü (velofarengeal açıklık) Diğer nazal olmayan seslerde tam velofarengeal kapanma izlendi. Bu muayenelere dayanarak hastaya rezonans bozukluğu fonem spesifik nazal emisyon tanısı koyuldu. Olguya 2 seans sesletim terapisi uygulandı. İlk seansta çocuğa /s/ ve /ş/ fonemlerinin doğru sesletim yerleri gösterildi, /t/ sesinden başlayıp, /tssss/ ve /tşşşş/ şeklinde seslemesi öğretilerek, ardından /t/ sesini silikleştirilip, hedef fonemlerin izole olarak üretilmesi sağlandı. İzole üretimde başarılı olan çocukla ardışık olarak tüm pozisyonlarda (sözcük başı, hece başı; sözcük sonu, hece sonu; sözcük içi, hece başı; sözcük içi, hece sonu) /s/ ve /ş/ çalışıldı. Alıştırma amacıyla çalışılan sözcüklerin evde günlük olarak tekrarlanması istendi. 2 hafta sonra yapılan 2. terapi seansında çocuğun spontan konuşmasında doğru üretimin sürdürülmesine bakıldı ve bu yönde çalışma yapıldı. Spontan konuşmasında %80 doğru üretim görülen çocukta terapi hedefine ulaşıldığına karar verilerek terapi sonlandırıldı. Tartışma ve Sonuç Velofarengeal kapanma (VFK), yalnızca yumuşak damak ve farengeal kasların değil, dil başta olmak üzere artikülatörlerin de katıldığı karmaşık bir süreçtir. VFK ya katkıda bulunan en önemli kasın levator veli palatini olduğu düşünülmektedir. Bu kapanmanın oluşması için yumuşak damak arkaya ve yukarıya, posterior farengeal duvara doğru hareket eder, farengeal duvar ise arkadan öne, lateralden mediyale doğru yaklaşarak velofarengeal geçişi daraltır ve tam kapanma sağlanır. Çocuklarda arka duvarda yer alan adenoid dokusu da bu kapanmada görev alır. Adenoid dokusunun bulunduğu dönemde adenoid dokunun da katkısıyla velofaringoadenoidal bir kapanmadan bahsedilebilir [1]. Bizim olgumuzda adenoid dokusu kapanmada rol almıyordu. Ancak nazofarengoskopi sırasında lateral ve posterior farengeal duvar hareketleri izleniyordu. Konuşma seslerinden ünlülerin hepsinin ve ünsüzlerin büyük kısmının üretimi sırasında velofarengeal kapanmanın tam olması beklenir. Türkçede yalnız nazal ünsüzler (m ve n) için istisnai bir durum söz konusudur [5]. Nazal ünsüzlerin sesletilmesinde nazal rezonansın oluşabilmesi için velofarengeal açıklık kalır ve bu kapanma gerçekleşmez. Gerektiği durumlarda bu kapanmanın olmaması rezonans bozukluğuna hipernazaliteye ve/veya nazal emisyona, aynı zamanda konuşma sesi bozukluğuna neden olur. VFK sorununun en yaygın görülen nedeni yarık damaktır. Ancak, hipernazalite ve nazal emisyonun başka nedenleri de mevcuttur. Bazı çocuklar normal artikülasyon gelişiminde posterior nazal sürtünmeli ses içeren artikülasyon paterni geliştirir. Bu seslerin üretimi sırasında velum aşağıya doğru sarkar, oral ve nazal kaviteler birbirinden ayrılmayarak tek kavite haline gelir. VFK gerçekleşmediğinden oral hava basıncı düşük olur ve ağız içi seslerin sesletiminde nazal kaçak duyulur [1,6]. Bu üretim bazı seslerin, özellikle s/z fonemlerinin sesletimi sırasında görülür. Nazal kaçağın yalnız bazı seslere özel olarak eşlik ettiği rezonans bozukluğu FSNE olarak adlandırılır [1,7]. Bu Entcase 2016;1:152 Sayfa 3/5

durumda görülen yanlış artikülasyonun anatomik veya fizyolojik herhangi bir nedeni bulunmamaktadır. Bu yanlış öğrenmeden kaynaklanan konuşma sesi bozukluğu, aynı zamanda rezonans bozukluğu olarak da karşımıza çıkar. Bizim olgumuzda da yapılan muayeneler sırasında yapıların anatomi ve fizyolojisiyle ilişkili patolojik bir durum saptanmamıştır. Ağız boşluğunun ön ve arka durak-patlamalı seslerinin sesletimi sırasında da VFK nın tam olduğu görülmüştür. Ama /s/ ve /ʃ/ seslerine özel olarak nazal kaçak gözlemlenmiştir. Buna dayanarak olguya FSNE tanısı konulmuştur. Velofarengeal disfonksiyonların tedavisinde doğru yolu izlemek için (cerrahi tedavi ve/veya konuşma terapisi) ayırıcı tanı çok önemlidir. Kapanmanın gerçekleşmemesi anatomik yapıdan kaynaklanıyorsa cerrahi tedavinin, fonksiyonel bozukluktan kaynaklanıyorsa konuşma terapisinin tercih edilmesi uygun olacaktır [1,3,5,7]. Bu nedenle VFK değerlendirilmesinde rutin kulak burun boğaz (KBB) muayenesinin yanı sıra; hem algısal, hem de enstrümantal değerlendirilmesi uygun olur [1,5,8]. Biz olgumuzu değerlendirirken hem algısal (spontan konuşma örneği, pipet testi, SST testi), hem de enstrümantal (rutin KBB muayenesi, endoskopik nazofarengoskopi) muayeneleri uyguladık. Algısal değerlendirmede yalnız konuşmayı dinlemeyi yeterli bulmayarak pipet testi de uyguladık. Bu test, güncel endoskopik muayene imkanlarının bulunmadığı zamanlara VFK değerlendirmesi için kullanılabilir. Test için kullanılan pipetin bir ucu bireyin burun girişlerinden birisine yerleştirilir. Diğer açık uçtan bireyin konuşması dinlenerek nazal hava kaçağının olup olmadığı algısal olarak değerlendirilebilir [1, 5, 7, 9]. Biz olgumuzu değerlendirirken VF yapıların işlevini değerlendirebilmek için fleksibl nazofarengoskopiyi kullandık. Fleksibl endoskopik muayene sayesinde ayırıcı tanıyı yapabildik. Altı çizilmesi gereken önemli bir konu, nazofarengoskopik muayene sırasında VFK değerlendirmesi için yalnız yutkunma hareketi ile yetinilmemesidir. Konuşma sırasında, özellikle uygun örnekler kullanılarak yapılan bir VFK değerlendirmesi tanı koymaya yardımcı olacak ve bu tür olguların doğru yönetilmesini sağlayacaktır. Kliniğimizde bulunmadığı için kullanamadığımız ve bu tür olguların değerlendirmesinde kullanılabilecek bir diğer değerlendirme yöntemi ise nazometredir [9]. Sonuç Ne yazık ki, yarık damaktan kaynaklanmayan hipernazalite veya nazal emisyonu olan hastaların tanılanması ve tedavisi kolay olsa da gözden kaça biliyor. Bu vakaların yanlış tanı almasına, uygun olmayan tedavi almasına neden oluyor. VFK disfonksiyonlarında unutulmaması gereken doğru tedavinin durumun nedenine yönelik olmasıdır. Pediatrik KBB hastalıkları ile ilgilenen uzmanların bu hastalıkları tanıması ve gerektiği zaman doğru yönlendirme yapması bu vakalar için çok önemlidir. Bu yüzden de VFK sorununun değerlendirilmesi ve yöneltilmesinde multidisipliner yaklaşım bu popülasyona yardım etmek, uygun hizmet vermek için daha çok uygundur. Kaynaklar 1. Kummer AW. Cleft Palate and Craniofacial Anomalies: The Effects on Speech and Resonance. Singular, Thomson Learning, 2001 2. Kummer AW, Marshall JL, Wilson MM. Non-cleft causes of velopharyngeal dysfunction: Implications for treatment. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2015;79:286 295. 3. Ruda JM, Krakovitz P, Rose AS. A Review of the Evaluation and Managment of Velopharyngeal İnsufficincy in Children. Otolaryngol Clin North Am 2012; vol.45;3:653-669. 4. Topbaş SS. Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi: TC Milli Eğitim Bakanlığı. Ankara:4 Akşam Sanat Okulu Matbaası. 5. Ünal Ö, Topbaş S. Damak yarığı olan bireylerde konuşma bozuklukları ve terapisi. Türkiye Klinikleri 2011. 6. Pigott RW. Velopharyngeal (speech) disorder (VP(S)D) without overt cleft palate. Br J Plast Surg 1994;47:223-229. 7. Kummer AW. Speech evaluation for patients with cleft palate. Clin Plast Surg 2014; vol.41;2:241-251. Entcase 2016;1:152 Sayfa 4/5

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) e-issn:2149-7877 8. Bettens K, Wuyts FL, Van Lierde KM. Instrumental assessment of velopharyngeal function and resonance: A review. J Commun Disord 2014;52:170 183. 9. Ünal Ö. Rezonans bozukluklarının nazometrik değerlendirilmesi: 4-18 yaş aralığındaki bireyler için Türkçe norm çalışması. Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, 2011 Sunum Bilgisi 37. Ulusal Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş boyun Cerrahisi Kongresi Entcase 2016;1:152 Sayfa 5/5