SM Defteri Modülü. 2008 Mikro Yazılımevi A.Ş.

1

SM DEFTERİ MODÜLÜ 1 SM Defteri... 4 1.1 Parametreler... 4 1.1.1 Serbest Meslek Parametreleri (259100)... 4 1.1.2 Kullanım Tarihleri (259200)... 6 1.1.3 Grup Tanımlamaları (259400)... 7 1.1.4 Aktif Grup Seçimi (259500)... 7 1.1.5 Entegre Parametreleri (259600)... 8 1.1.6 Serbest Meslek Makbuzu Döküm Özellikleri (274400)... 8 1.1.7 Serbest Meslek Makbuzu Mesaj Düzenleme (274500)... 9 1.1.8 Serbest Meslek Makbuzu Döküm Dizaynı (274600)... 9 1.1.9 SMM Muhasebe Entegrasyon Kodları (274700)... 10 1.2 Kartlar... 11 1.2.1 Kartlar Yardım Tuşları... 11 1.2.2 Hesap Tanıtım Kartı (257100)... 13 1.2.3 Firma Tanıtım Kartı (271100)... 16 1.2.4 Vergi Dairesi Tanıtımı (271300)... 18 1.2.5 Hesap Planı Dökümü (257200)... 19 1.2.6 Genel Durum Kartı (257300)... 19 1.3 Yönetim... 19 1.3.1 İşletme Genel Hareket Yönetimi (257340)... 19 1.3.2 Hesap Planı Yönetimi (257320)... 20 1.3.3 Hesap Planı Mizanı (257330)... 23 1.4 Serbest Meslek Hareketleri... 23 1.4.1 Serbest Meslek Gider Hareketleri (251100)... 23 1.4.2 Serbest Meslek Gelir Hareketleri (251200)... 26 1.4.3 Serbest Meslek Genel Hareketleri (251300)... 26 1.4.4 Serbest Meslek Makbuzu (272100)... 26 1.4.5 Serbest Meslek Makbuzu Toplu Döküm (272150)... 27 1.5 Defterler... 28 1.5.1 Serbest Meslek Defteri Gider-Gelir Birlikte Dökümü (252100)... 28 1.5.2 Serbest Meslek Defteri Gider Dökümü (252200)... 29 1.5.3 Serbest Meslek Defteri Gelir Dökümü (252300)... 29 1.6 Mizanlar... 30 1.6.1 Mizan Küpü (253500)... 30 1.6.2 Ana Hesap Mizanı (253200)... 32 1.6.3 Genel Mizan (253300)... 33 1.6.4 Alt Hesap Mizanı (253400)... 33 1.7 Raporlar... 33 1.7.1 Genel Hareket Raporu (254100)... 33 1.7.2 Hesap Hareket Dökümü (254200)... 35 1.7.3 Dönemsel Bazda Gelir-Gider Dökümü (254300)... 36 1.7.4 Serbest Meslek Defteri Özeti (254600)... 36 1.7.5 Serbest Meslek Makbuzu Raporu (273200)... 36 1.7.6 Firma Raporları... 37 1.7.6.1 Firma Raporu (273110)... 37 1.7.6.2 Firma Ortaklar Raporu (273120)... 37 1.7.6.3 Firma Kira Raporu (273130)... 37 1.7.6.4 Firma İşlem Kontrol Raporu (273140)... 37 1.8 Beyanlar... 38 1.8.1 E-Beyanname... 38 1.8.1.1 KDV beyannamesi (255218) ve Geçici vergi beyannamesi (255224) 38 1.8.1.2 Paketleme (255222)... 38 2

1.8.1.3 İnternetten XML şema dosyası güncelle (255223)... 39 1.8.2 K.D.V. Modülü... 40 1.8.2.1 KDV Beyannamesi... 40 1.8.2.2 Vergi Durum Tablosu (255110)... 40 1.8.2.3 Dönemsel Vergi Dağılımı (255120)... 41 1.8.3 Geçici Vergi Beyannamesi (255220)... 41 1.8.4 Yıllık Defter Özeti (C Formu) (255230)... 42 1.8.5 Kurumlar Vergisi Beyannamesi (255240)... 42 1.8.6 Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (255250)... 43 3

SM Defteri ; Serbest muhasebecilerin kendi işletmelerine ait gelir ve gider hareketlerini düzenli olarak işleyebilmeleri ve bu hareketlerden derlenerek hazırlanan serbest meslek defteri dökümü, ana, alt ve genel hesap mizanları ile çeşitli içeriklerde raporlar alabilmelerini sağlamak amacıyla hazırlanmış programlardan oluşmaktadır. SM defterini kullanmaya, modülünüzün son programı olan parametreler bölümünden yapacağınız tanımlamalarla başlayacaksınız. Bu bölümden öncelikle serbest meslek parametrelerinin girilmesi gerekir. Firmanızın adı, adresi, bağlı olduğu vergi dairesi vb. Parametreler bölümünden yukarıda sözünü ettiğimiz tanımlamalar yapıldıktan sonra, sıra muhasebe hesaplarının açılmasına gelmiştir. Bunun için kartlar menüsündeki programları kullanacaksınız. Bu bölümden Gelir ve gider niteliğinde olan tüm muhasebe hesapları, hesap kartı programından tanımlanacaktır. Genel giderler, genel gelirler, demirbaş amortismanı, amortisman hesabı gibi. Muhasebe hesap girişleri tamamlandıktan sonra, artık gelir ve gider hareketlerinizin girişlerini yapmaya başlayabilirsiniz. SM Defteri modülünüzün ana menüsündeki ilk seçenek hareket girişlerine ayrılmıştır. Siz gelir-gider hareketlerini girdikçe, bu hareketler baz alınarak serbest meslek defteri, mizanlar ve raporlar da otomatik olarak hazırlanmış olacaktır. Evet, SM defteri modülünüzü kullanım sırası itibariyle sizlere tanıtmaya çalıştık. Şimdi yukarıda sözünü ettiğimiz her bir programı daha yakından incelemeye başlayalım. Parametreler SM Defteri modülünüzün ana menüsündeki son seçenek parametrelerdir. Menünün birinci seçeneği olan Serbest meslek parametreleri, SM Defteri modülünüzü kullanmaya başlamadan önce tanımlanması gereken parametreleri içermektedir. Parametreler menüsünün ikinci programı olan kullanım tarihleri ile, çalışmalarınızı yürütebileceğiniz zaman aralıklarını belirleme ve gerekiyorsa değiştirme olanağı bulacaksınız. Parametreler menüsünün bir diğer programı olan grup tanımlama bölümünden firmanızın çalışma sistemine uygun değişik gruplar tanımlayabileceksiniz. SM defterinizi bu gruplardan birini seçerek alabilir ve varsa diğer gruplarla arasındaki bakiye kontrolünü yaptırabilirsiniz. SM defteri menüsünün Aktif grup seçimi programı ise, birden fazla hesap grubuyla çalışmanız durumunda, aktif grubu seçebilmenize olanak tanıyacaktır. Ayrıca bu bölümden serbest meslek makbuzu dökümünüze ilişkin döküm dizaynı da yapabileceksiniz. Bu menünün son seçeneği olan SMM Entegrasyon kodları seçeneği ile de, serbest meslek makbuzlarına ilişkin çalışacak muhasebe entegrasyon kodlarının girişleri yapılacaktır. Evet parametreler menüsünde yer alan programlar hakkında sizlere kısaca bilgi verdik. Şimdi bu programları sırasıyla ve daha detaylı olarak incelemeye başlayabiliriz. Serbest Meslek Parametreleri (259100) Bu bölümden firmanız ile ilgili olarak programı kullanmaya başlamadan önce tanımlanması gereken parametrelerin girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde 4

karşınıza Serbest meslek parametreleri başlığı altında bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekrandaki alanlara nasıl giriş yapılacağını açıklayalım. Kullanıcı adı: Bu bölüme işlemlerini yürüteceğiniz firmanın adı girilmelidir. Bu alana gireceğiniz isim, raporlarda firma adı bölümüne otomatik olarak gelecektir. Adres: İlgili firmanın açık adresi bu alana girilmelidir. Programınız adres girişi için size üç satırlık bir alan ayırmıştır. Vergi Dairesi ve Hesap No: Firmanın mükellefi olduğu vergi dairesi ve hesap numarası bu alanlara girilmelidir. Telefon: Firmanın telefon numaralarının girildiği kısımdır. Faaliyet türü: Firmanın hangi ticari alanda faaliyet gösterdiğinin girildiği kısımdır. Örneğin; Mimarlık bürosu, süper market, kırtasiye, bilgisayar vb... İşletme Tipi: Bu alanda firmanın vergi alt limitinin hangi kritere göre belirleneceği girilecektir. Bunun için satır sonu butonunu tıklayın, karşınıza üç seçenekten oluşan bir pencere açılacaktır. Eğer firma, kar haddi esasına göre vergilendiriliyor ise işletme tipine, (bu pencereden görüntülenen birinci veya üçüncü seçenek) kar haddi girilmelidir. Bu durumda parametreler menüsünün asgari kar grupları bölümünden, kar haddi gruplarının ve yüzdelerinin tanımlanması gerekir. Bu tanımlamalar yapılmadığı takdirde program kar haddini yansıtmayacaktır. Firma asgari gayri safi hasılata göre vergilendiriliyor ise, işletme tipine ikinci seçenek, yani asgari gayri safi hasılat(zirai) seçilir ve alt satıra asgari gayri safi hasılat tutarı girilir. Asgari Gayri Safi Hasılat (Zirai) Tutarı: Firma asgari gayri safi hasılaya göre vergilendiriliyorsa, yani bir önceki alan Asgari gayri safi hasılat(zirai) olarak seçilmişse bu alana bir önceki sene için elde edilen zirai tutar girilmelidir. K.D.V. Beyannamesi: Bu alanda, K.D.V. beyannamesinin aylık mı, üç aylık mı, düzenleneceği belirlenecektir. Bunun için satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden ilgili tercihinizi yapabilirsiniz. Devir Normal Vergi: Bu alana çalışılan firmanın bir önceki çalışma yılından devreden vergisi varsa, ilgili verginin meblağı girilir. 5

Devir Atik Vergi: Bu alana çalışılan firmanın bir önceki çalışma yılından devreden atik vergisi varsa, ilgili atik vergisinin meblağı girilmelidir. Kuruş Hanesi: Bu alanda, gelir-gider hareketleri girilirken, meblağ alanında kuruş hanesinin yer almasını isteyip istemediğinize karar vereceksiniz. Eğer kuruş hanesini görmek istiyorsanız, buraya gireceğiniz iki dijitlik bir rakam, daha sonra hareket girişlerinde meblağ alanında kuruş girmeniz için yer açılmasını sağlayacaktır. Eğer bu alanı boş geçerseniz, hareket girişlerinizin meblağ alanı, sadece fiyat girebileceğiniz şekilde karşınıza gelir, kuruş hanesi görünmez. Yukarıda sıraladığımız parametre girişleri tamamlandıktan sonra bilgilerinizi ALT+S tuşlarıyla kaydetmelisiniz. Kayıt edilmeyen her bilgiyi tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. Kullanım Tarihleri (259200) Parametreler menüsünün bu programı ile, çalışmalarınızı yürütebileceğiniz zaman aralıklarını belirleme ve gerekiyorsa değiştirme olanağı bulacaksınız. Kullanım tarihleri ile operatörlerinizin sadece sizin belirleyeceğiniz tarihler arasında bilgi girişi yapmasını sağlayabilirsiniz. Değişiklik Yapılabilinecek İlk Tarih: Değişiklik yapılabilecek ilk tarih, içinde bulunduğunuz yılın ilk günü şeklinde bu alana otomatik olarak gelecektir. Örneğin, 2005 yılı için değişiklik yapılabilecek ilk tarih 01.01.2005 olacaktır. Bunun anlamı; 01.01.2005'e dek girilen tüm kayıtlarda değişiklik yapılabilir demektir. Eğer belirli bir tarihten öncesine hareket girişi yapılmasını istemiyorsanız, bu alana ilgili tarihi girebilirsiniz. Değişiklik Yapılabilinecek Son Tarih: Bu alanda içinde bulunduğumuz yılın son günü, değişiklik yapılabilecek son tarih olarak görülmektedir. Yine 2005 yılında olduğumuzu düşünürsek, değişiklik yapılabilecek son tarih 31.12.2005 olacaktır. Bu tarih yardımıyla, işletme modülü ile çalışmalarınız sırasında içinde bulunduğumuz yılın son gününü geçen yanlış bir tarihe kayıt girmeniz engellenecektir. Değişiklik yapılacak ilk tarih ve son tarih yetkili kişiler tarafından ayarlanarak, operatörlerin sadece istenen tarihler içinde hareket girmeleri kontrol altına alınabilir. Şöyle ki programınızın işletme hareketleri bölümünden, gelir ve giderlere ilişkin hareketler girilirken, bu bölümden girdiğiniz tarih sınırlarının dışına çıkıldığında program sizi Hareket tarihi kullanım sınırları dışında!!! şeklinde bir mesaj ile uyaracak ve giriş yapmanızı engelleyecektir. Evet, kullanım tarihlerinin neler olduğunu açıklamaya çalıştık. Şimdi sıra yaptığınız girişleri kaydetmeye geldi. Bunun için ALT+S tuşlarına basmalısınız. Programdan çıkmak için de Esc tuşuna basmanız yeterlidir. 6

Grup Tanımlamaları (259400) Bu program yardımı ile firmanızın çalışma sistemine uygun değişik gruplar tanımlayabileceksiniz. İşletme defterinizi bu gruplardan birini seçerek alabilir ve varsa diğer grupla arasındaki bakiye kontrolünü yaptırabilirsiniz. Grup tanımlama programına girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Programınız sisteminize ilk yüklendiğinde ana hesap grubu da otomatik olarak yüklenmiş olacaktır. Ana hesap TL para birimiyle çalışır. Farklı grup tanımlamaları yapıldıktan sonra, serbest meslek defterini ana grubu oluşturan TL değeri yanında, tanımladığınız gruplar bazında da alabilirsiniz. Örneğin, döviz bazında, gibi. Şimdi ekranınızdaki grup adı alanına, tanımlayacağınız hesap grubuna ilişkin bir isim giriniz. Birden fazla grup tanımlamak istiyorsanız, alt alta grup isimlerini girebilirsiniz. Grup tanımlamaları yapıldıktan sonra, yaptığınız tanımlamaları ALT+S tuşuyla kaydetmelisiniz. Kayıt edilmeyen her bilgiyi tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. Evet, grup tanımlamalarının nasıl yapılacağını açıklamaya çalıştık. Yalnız hesaplarınızı tanımlanan her grup bazında ayrı ayrı görebilmek için, hareket girişleri (gelir-gider veya genel hareket girişi programlarında) sırasında meblağ girildikten sonra, imleç meblağ alanındayken F8 tuşuna basılarak, ilgili hareket meblağı tanımlı olan her grup bazında ayrı ayrı girilmelidir. Örneğin, ana hesap dışında bir de USD $ (Amerikan Doları) grubu tanımladınız. Hareket girişleri yaparken, ilgili muhasebe hesabına ait gelir veya gider meblağını girdiniz. İmleç henüz meblağ alanında iken F8 tuşuna basmalısınız. Karşınıza tanımlı tüm grup isimleri bir pencere içinde gelecektir. Şu anda girmekte olduğunuz hareket meblağını USD $ bazında da ilgili alana girmelisiniz. Bu şekilde tanımlı gruplar bazında meblağ girişleri yapıldıktan sonra, parametreler bölümünden aktif grubu değiştirdiğinizde, raporlarınızı istediğiniz grup bazında alabilirsiniz. Aktif Grup Seçimi (259500) Muhasebe bürosu programınız ile firmanızın çalışma sistemine göre farklı hesap grupları tanımlayabileceğinizi biliyorsunuz (Bkz. Parametreler/Grup Tanımlamaları). Örneğin, tüm hareketlerinizi ana hesap grubunu oluşturan TL değeriyle takip edebileceğiniz gibi, bu hareketleri döviz olarak veya miktarsal olarak da takip edebilirsiniz. İşte parametreler menüsünün bu bölümünden aktif olacak grup seçilecektir. Herhangi bir değişiklik yapılmadığı sürece aktif grup ana hesap yani YTL'dir. Tüm mizan ve raporlar bu grup bazında alınır. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın gruplar alanında satır sonu butonunu tıklayın, ekranınızın üzerine bir pencere açılacaktır. Bu pencerede Grup tanımlamaları bölümünden tanımladığınız grupların yer aldığını göreceksiniz. Bu durumda yapmanız gereken, mizan ve raporlarınızı tanımlı olan bu gruplardan hangisine göre almak istiyor iseniz, ilgili grup ismini mouse göstergeniz ile kliklemenizdir. Böylece seçtiğiniz grup aktif hale gelecektir. Evet grup seçiminden sonra yapılması gereken ALT+S tuşlarına basarak kaydetmektir. 7

Entegre Parametreleri (259600) Serbest muhasebeci ve mali müşavirler gider niteliğinde gerçekleşen hareketlerini Serbest meslek gider hareketleri bölümünden girmeleri gerekmektedir. Programınızın bu bölümünden de, firmanızın giderlerine ilişkin çalışacak muhasebe hesap kodlarının girişleri yapılacaktır. Dolayısıyla bu hesapların öncelikle Kartlar/Hesap Tanıtım Kartı bölümünden tanımlanmış olması gerekmektedir. Programa girdiğinizde karşınıza, işletme entegre hesap kodları başlıklı bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekrandan girilmesi gereken entegrasyon kodlarının neler olduklarını açıklayalım. Amortisman (Demirbaş), (Makine Tesis) Gider Kodu ve Adı: Bu alanlara firmanızın, demirbaş ve makine tesis giderlerine ilişkin çalışacak muhasebe hesaplarının kodlarını girmelisiniz. Kodu girilen muhasebe hesaplarının adı ekranınızdaki ilgili alanlara otomatik olarak yansıyacaktır. Bundan sonra gördüğünüz alanlar, firmanızın, personel giderlerine ilişkin çalışacak entegre kodlarının girişlerine ayrılmıştır. Bu alanlarla ilgili açıklamalarımıza geçmeden önce, sizlere kısa bir hatırlatmada bulunmak istiyoruz. Muhasebe bürosu programınızın Personel/Sicil işlemleri/personel Sicil Kartları bölümünden, firmanızda mevcut olan personellerin tanıtımları yapılmaktadır. Bu programın personel kimlik bilgileri butonundan da, ilgili personellerin çalışma tipi (genel, imalat, pazarlama) ile nüfus bilgileri girilmektedir. İşte bu ekrandan, personelleriniz çalışma tiplerine göre çalışacak gider hesaplarının kodları girilecektir. Evet bu açıklamadan sonra ekranınızdaki diğer alanların neler olduklarını ve hangi bilgilerin girileceğini açıklamaya çalışalım. Personel Brüt Ücret (İmalat Gideri) Kodu ve Adı, Personel SSK İşveren (İmalat Gideri) Kodu ve Adı, Personel İşsizlik İşveren (İmalat Gideri) Kodu ve Adı: Bu alanlara; personel tipi imalat olan personellerine ilişkin çalışacak muhasebe hesaplarının kodları girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesaplarının adı ekranınızdaki ilgili alanlara otomatik olarak yansıyacaktır. Personel Brüt Ücret (Pazarlama Gideri) Kodu, Personel SSK İşveren (Pazarlama Gideri) Kodu, Personel işsizlik İşveren (Pazarlama Gideri) Kodu: Bu alanlara personel tipi pazarlama olan personellerine ilişkin çalışacak muhasebe hesaplarının kodları girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesaplarının adı ekranınızdaki ilgili alanlara otomatik olarak yansıyacaktır. Personel Brüt Ücret (Genel Gideri) Kodu, Personel SSK İşveren (Genel Gideri) Kodu, Personel işsizlik İşveren (Genel Gideri) Kodu: Bu alanlara personel tipi genel olan personellerine ilişkin çalışacak muhasebe hesaplarının kodları girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesaplarının adı ekranınızdaki ilgili alanlara otomatik olarak yansıyacaktır. Evet bu ekranla ilgili girişlerinizi açıklamalarımız doğrultusunda tamamladıktan sonra, ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizi kayıt etmelisiniz. Serbest Meslek Makbuzu Döküm Özellikleri (274400) Bu program ile, müşterilerinizden hizmetleriniz karşılığında aldığınız ücretin, belgelendirilmesi maksadıyla girdiğiniz serbest meslek makbuzlarının dökümlerine yönelik 8

parametre girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekranda gördüğünüz alanlarla ilgili açıklamalarımıza başlayabiliriz. Kayıtta S.M. Makbuzunu: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza dökme, baskılı forma dök ve baskısız forma dök seçeneklerinin yer aldığı bir ekran gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken, programınızın Evraklar/Serbest Meslek Makbuzu programından girdiğiniz makbuzların, kayıt edildikten sonra yazıcıdan alınıp alınmayacağını belirtmenizdir. Bu alandaki seçiminizin baskılı forma dök yada baskısız forma dök olması durumunda, kayıt ettiğiniz her serbest meslek makbuzundan sonra devam ve yazıcıya dök butonlarının yer aldığı bir onay ekranı ile karşılaşacaksınız. Yazıcıya dök butonunu tıklarsanız makbuzunuz yazıcıya dökülecektir. Bu alanı dökme olarak seçerseniz böyle bir mesaj gelmeyecektir. Tabii ki serbest meslek makbuzu ekranında yer alan butonlar ile makbuzunuzu yazıcıya dökmek imkanınız daima vardır. Satır Sayısı: Bu alana makbuza basılacak maksimum satır sayısı girilmelidir. Döküm Modu: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza DOS Mode ve Windows Mode seçeneklerinden oluşan küçük bir pencere açılacaktır. Bu durumda sizden istenen, serbest meslek makbuzunu hangi moda göre alacağınızı seçmenizdir. Windows Mode Fontu: Bir önceki alanı Windows Mode olarak belirtmiş iseniz, bu alanda da sizden istenen, dökümünüzü hangi yazı karakterine göre alacağınızı seçmenizdir. Evet satır sonu butonunu tıklayarak açılacak olan pencereden makbuzunuzun yazı karakterinizi belirtiniz. Boyutu: Bu alanda da makbuzunuzun hangi yazı karakterlerine göre basılacağı belirtilecektir. Windows Mode Fontu: Döküm modu alanını DOS Mode olarak belirtmiş iseniz, bu alanda sizden makbuzunuzun hangi yazı karakterine göre basılacağını seçmeniz istenir. Evet satır sonu butonunu tıklayarak açılacak olan pencereden makbuzunuzun yazı karakterini belirtiniz. Bu ekranla ilgili girişlerinizi yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda yaptıktan sonra ALT+S tuşları ile kaydetmeyi unutmayınız. Serbest Meslek Makbuzu Mesaj Düzenleme (274500) Bu programdan, serbest meslek makbuzuna ilişkin mesaj girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza 15 satırlık mesaj girişi yapabileceğiniz bir ekran gelecektir. Bu ekrana serbest makbuzunda yer almasını istediğiniz mesajları sırasıyla girebilirsiniz. Bu bölümden gireceğiniz mesajlar Serbest Meslek Makbuzu programının mesaj gir ekranına otomatik olarak gelecektir. Serbest Meslek Makbuzu Döküm Dizaynı (274600) 9

Parametreler menüsünde yer alan bu program ile, Serbest Meslek Makbuzu dökümünüze ilişkin form dizaynı yapabileceksiniz. Dolayısıyla, Serbest meslek makbuzundaki her bir alanın konumunu belirleyebilecek, bu alanların dökümünüzde hangi satır ve kolonda yer alacağını istekleriniz doğrultusunda yapılandırabileceksiniz. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Bu ekranın Alan adı bölümünde, Serbest meslek makbuzundan girdiğiniz tüm alanların yer aldığını göreceksiniz. Bu aşamada sizden istenen bu alanların, hangi satır ve kolonda bulunacağını ve genişliğinin ne boyutta olacağını ekranınızdaki satır, kolon ve genişlik bölümlerine girmenizdir. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra bilgilerinizi ALT+S tuşları ile kayıt etmeyi unutmayınız. SMM Muhasebe Entegrasyon Kodları (274700) Serbest muhasebeci ve mali müşavirler, müşterileri adına yaptıkları işlemler karşılığında aldıkları ücreti serbest meslek makbuzu ile belgelendirmektedirler. Dolayısıyla her işlemleri için serbest meslek makbuzu düzenlemek durumundadırlar. Bkz. SM Defteri/ Serbest meslek hareketleri/serbest Meslek Makbuzu Bölümü. Programınızın bu bölümünden düzenlenen serbest meslek makbuzlarına ilişkin çalışacak muhasebe entegrasyon kodlarının girişleri yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza entegrasyon parametreleri başlıklı bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekranda girilmesi gereken muhasebe entegrasyon kodlarının neler olduklarını açıklayalım. Brüt Meblağ Muhasebe Kodu (Açık/Kapalı): Muhasebe büronuzda kayıtlarını tuttuğunuz firmalardan evrak tipi olarak açık yada kapalı alacağınız brüt ücrete ilişkin çalışacak 10

muhasebe hesaplarının kodlarını bu alanlara girmelisiniz. Kodu girilen muhasebe hesabının adı ekranınızdaki ilgili alana otomatik olarak yansıyacaktır. KDV Entegre Kodu: Programınızın Parametreler/Oran Parametreleri programından girmiş olduğunuz yasal kesintilerin brüt ücrete uygulanması ile hesaplanan K.D.V tutarı için çalışacak muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesabının adı ilgili alana yansıyacaktır. Net Meblağ Entegre Kodu: Muhasebe büronuzda kayıtlarını tuttuğunuz firmalardan alacağınız net ücrete ilişkin çalışacak muhasebe hesabının kodu bu alana girilmelidir. Kodu girilen muhasebe hesabının adı ekranınızdaki ilgili alana otomatik olarak yansıyacaktır. Stopaj ve S.S.D.F Muhasebe Kodu: Bu alanlara Programınızın Parametreler/Oran Parametreleri programından girmiş olduğunuz yasal kesintilerin brüt ücrete uygulanması ile hesaplanan Stopaj ve SSDF tutarına ilişkin muhasebe hesap kodlarının girişleri yapılmalıdır. Kartlar Şimdiye kadar işletme programınızı kullanmaya başlamadan önce yapılması gerekli parametre girişlerini ve programınızı kullanırken ihtiyaç duyabileceğiniz programları açıklamaya çalıştık. Artık muhasebe hesaplarını programa tanıtmaya başlayabiliriz. Bu bölümde çalışmaya başlamadan önce, özellikle kendi çalışma sisteminize uygun hesap kodu ve hesap planı yapısı tespit etmek, yapmanız gereken ilk işlemdir. Kartlar bölümüne girdiğinizde karşınıza 5 programdan oluşan bir alt menü gelecektir. Şimdi bu menüdeki programları sırasıyla incelemeye başlayalım. Kartlar Yardım Tuşları Bu bölümde, programınızı kullanırken size yol göstermesi amacı ile hazırlanmış yardım tuşları vardır. Hangi programlarda hangi yardım tuşlarını kullanabileceğinizi Ctrl+Y tuşlarına basarak görüntüleyebilirsiniz. Bu bölümde kartlar menüsünde yer alan programlara ait yardım tuşları açıklanmaktadır. TAB (Sonraki Alan): TAB tuşu ile, imlecin bulunduğu bilgi giriş alanından, bir sonraki bilgi giriş alanına geçebilirsiniz. Onay: ENTER tuşu ile bilgi girişi yapılan satır onaylanarak, bir sonraki giriş alanına geçilir. SHIFT+TAB ( Önceki Alan): SHIFT ve TAB tuşlarına birlikte basarak, bulunduğunuz bilgi giriş alanından bir önce yer alan bilgi giriş alanına geçebilirsiniz. ESC (Çıkış): ESC tuşuna basarak veya close(x) butonunu tıklayarak kart ekranlarını kapatabilirsiniz. ESC tuşu veya close(x) butonu ile programdan çıkmanız halinde girdiğiniz bilgiler silinecektir. Yalnız müşteri veya stok tanıtım kartlarında yer alan pencerelerden (örneğin detaylar, fiyatlar, birimler pencereleri gibi) ESC tuşuna basarak -bilgileriniz silinmeden- çıkabilirsiniz. ALT+E (Yeni Kart): ALT+E tuşlarına birlikte basarak ya da ekranın alt tarafındaki Yeni butonunu tıklayarak, bir önceki menüye dönmeden, ekrandaki hesap kartını boşaltıp, sonra yeni bir kart çağırabilirsiniz. Eğer ekrandaki kart üzerinde herhangi bir değişiklik yaptıysanız, ALT+E tuşlarına basmanız halinde bu değişiklikler kaybolacaktır. Dolayısı ile ALT+E 11

tuşlarını değişiklik yaptığınız kartlar açıkken kullanmamanız gerekir. Bu tuşun asıl işlevi; kartları sadece incelemek amacı ile çağırmanız halinde, ESC tuşunu kullanarak programdan çıkıp yeniden programa girmenizi, dolayısı ile zaman kaybını engellemek içindir. ALT+Y (Tekst Data): ALT+Y tuşlarına birlikte basarak, ekranınızda yer alan muhasebe hesabına ilişkin, aklınıza gelebilecek her türlü detayın girilebileceği bir editör ekranına ulaşacaksınız. Tıpkı bir not defteri gibi kullanabileceğiniz bu ekrana, yaptığınız işlem ile ilgili dilediğiniz bilgileri girebilirsiniz. Tekst Data ekranına bilgilerinizi girdikten sonra, ALT+S tuşlarına basarak bunları kayıt etmelisiniz. Daha sonra gerek duyulduğunda, yine ALT+Y tuşlarına basarak tekst datanızı görüntüleyebilirsiniz. Dilerseniz, mouse göstergesini ekranınızın sağ üst köşesindeki (Y) kutusunun üzerine getirip bir kez tıklatarak da bu ekrana ulaşabilirsiniz. ALT+O (Önceki Kart): ALT+O tuşlarına birlikte basarak ya da ekranın alt tarafındaki Once butonunu tıklayarak, ekranda bulunan hesap kartından bir önce girilmiş olan kartı çağırabilirsiniz. ALT+S (Kart Sakla): ALT+S tuşlarına birlikte basarak ya da ekranın alt tarafındaki Sakla butonunu tıklayarak, kartlarınızı bilgisayarınızın sabit diskine kayıt edebilirsiniz. Bu tuşlara bastığınızda, ekranınızın alt tarafında; Evet Kaydedebilirsin Hayır Kaydetme şeklinde butonlar belirecektir. Bu aşamada, girişlerinizi bilgisayarınızın sabit diskine kayıt edebilmek için, evet kaydedebilirsin butonunu kliklemelisiniz. Aksi halde, kayıt işleminden vazgeçtiyseniz, hayır kaydetme butonunu kliklemeniz yeterli olacaktır. ALT+S tuşları ile kayıt etmediğiniz kartlarınızı tekrar girmek zorunda kalacağınızı lütfen unutmayınız. ALT+D (İlave Alanlar): Bkz. Kuruluş programınızın Genel Özellikler/İçeriksel Özellikler/F10 Yardım Pencereleri. ALT+G (Kayıt Hikayesi): Bkz. Kuruluş programınızın Genel Özellikler/İçeriksel Özellikler/F10 Yardım Pencereleri. ALT+L (Kart İptal): ALT+L tuşlarına birlikte basarak, girmiş olduğunuz hesap kartınızı iptal edebilirsiniz. Bu tuşlara bastığınızda, ekranınızın alt tarafında; Evet Silebilirsin Hayır Silme şekilde butonlar belirecektir. Bu aşamada, kartınızı iptal edebilmek için, evet silebilirsin butonunu kliklemelisiniz. Aksi halde, yani kartı silmekten vazgeçtiyseniz, hayır, kaydetme butonunu kliklemeniz gerekir. ALT+C (Kopyala): ALT+C tuşlarına bastığınızda veya kart ekranlarının alt tarafında görülen CKopyala butonunu tıkladığınızda, ekranınızda boş olarak yer alan herhangi bir karta (hesap kartı, sorumluluk merkezi tanıtım kartı gibi) en son karta ait bilgileri kopyalar. Örneğin ekranınızda boş bir hesap kartı var. Bu kart üzerinde ALT+C tuşlarına basarsanız, en son girilen muhasebe hesabına ait bilgiler boş karta kopyalanacaktır. Kart kopyalama ile mükerrer 12

bilgileri tekrar girmekten kurtulup, sadece değişken bilgileri düzelterek girişlerinizi hızlandırabilirsiniz. ALT+N (Sonraki Kart): ALT+N tuşlarına birlikte basarak veya ekranın alt tarafında görülen Sonra butonunu tıklayarak, ekranda bulunan hesap kartından bir sonra girilmiş olan hesap kartını ekrana getirebilirsiniz. F3 (Kart No): Girmiş olduğunuz her hesap kartına programınız tarafından birer kart numarası verilmektedir. Dilerseniz F3 tuşuna basıp kart numarasını girerek, ilgili kart numaralı muhasebe hesabınızın veya sorumluluk merkezinin tanıtım kartını ekrana getirebilirsiniz. Hesap Tanıtım Kartı (257100) SM Defteri modülünüzde yer alan en önemli program kuşkusuz ki hesap kartlarının açılmasıdır. Çünkü, işlemlerinizi yürütürken kullanacağınız muhasebe hesaplarını programınıza tanıtmadığınız sürece, programınızın sizin istediğiniz işlemleri yapması, işletme defterleri dökümü, mizanlar vb. vermesi mümkün değildir. Hesap Tanıtım Kartı bölümü, muhasebe hesaplarını açtığımız ya da düzelttiğimiz bölümdür. Bu bölüme girildiğinde ekrana gelen görüntü aşağıdaki gibidir. Şimdi muhasebe hesap kartlarının nasıl açılacağını açıklamaya çalışalım. Hesap Kodu: Bu alana, hesap kartını açmakta olduğunuz muhasebe hesabının kodu girilecektir. Muhasebe hesaplarının açılmasında dikkat edilecek en önemli nokta, bu hesapların seviye sırasına göre açılması gerektiğidir. Örneğin, bir ana hesabın altına önce o ana hesaba bağlı olan tali hesaplar açılacak, tali hesap girişi tamamlandıktan sonra muavin hesabın açılışına geçilecektir. Örneğin 100.25.000 kodlu bir hesabın açılabilmesi için öncelikle 100 kodlu bir ana hesabın, daha sonra 25 kodlu bir muavin hesabın, en son olarak da 000 kodlu alt hesabın açılması gerekmektedir. Evet, hesap kodunun nasıl açılması gerektiğini bir örnek ile açıklamaya çalıştık. Bu açıklamalarımızı dikkate alarak, hesap kartını açmakta olduğunuz muhasebe hesabınızın kodunu bu alana giriniz. Bunları Biliyor Musunuz? Hesap planını seviye sırasına göre açmazsanız, arada açılmayan seviyeyi programınız otomatik olarak açacaktır. Örneğin; 100 100.01.001 şeklinde bir giriş yapıldığında, arada olması gereken 100.01 kodlu muavin hesap programınız tarafından otomatik olarak açılacaktır. Eğer programınızın otomatik hesap kartı açmasını engellemek istiyorsanız, kuruluş programınızın Sistem/Sistem ve Program Parametreleri/Program Akış Parametreleri bölümündeki otomatik hesap kartı açılması engellensin parametresini evet yapmalısınız. Hesap Adı: Kodunu girdiğiniz muhasebe hesabının adı bu alana girilecektir. 13

Tipi: Muhasebe bürosu programınızda kullanabileceğiniz 8 ayrı hesap tipi vardır. Program sadece ana hesap tanımlamalarında bu alana girişe müsaade eder. Şayet girilen hesap alt hesap ise, ilgili hesabın türü bu alana otomatik olarak gelir. Hesap tiplerine ilişkin açıklamalar aşağıda verilmiştir; Mal Alış: Girilen hesabın bir mal alış hesabı olduğunu belirtir. Eğer işletme, kar haddi esasına tabi ise ve Parametreler/Asgari Kar Grupları ile ilgili tanımlamalar yapılmış ise, bu hesaba ilişkin kar haddi grubu da sorulacaktır. Genel Giderler: Tanımlanan hesabın bir genel gider hesabı olduğunu belirtir. İmalat Giderleri: Tanımlanan hesabın bir imalat gideri hesabı olduğunu belirtir. Eğer işletme Kar haddi esasına tabi ise ve Parametreler/Asgari Kar Grupları ile ilgili tanımlamalar yapılmış ise bu hesaba ilişkin kar haddi grubu da sorulacaktır. Demirbaş: İlgili hesabın bir demirbaş hesabı olduğunu belirtir. Defter dökümleri ve diğer döküm programlarından izlenebilir. Mal Satış: Girilen hesabın bir mal satış hesabı olduğunu belirtir. Eğer işletme Kar haddi esasına tabi ise ve Parametreler/Asgari Kar Grupları ile ilgili tanımlamalar yapılmış ise bu hesaba ilişkin kar haddi grubu da sorulacaktır. Diğer Gelir: Girilen hesabın mal satış haricinde gelir getirebilecek bir diğer gelir hesabı olduğunu belirtir. Stoklar: Stoklar hesabı yıl içinde en fazla 2 kez çalışır. Birincisi; programı kullanmaya başladığınız dönemde elinizde mevcut stok değerinin girişidir. Bunun için gider hareket girişi programından stoklar hesabı çağırılarak eldeki stokların envanter değeri girilir. Bu girişten sonra açılış envanteri oluşacaktır. Stoklar hesabının çalıştığı ikinci durum; yıl sonlarında elde mevcut stok değerinin girilmesidir. Bunun için gelir hareket giriş programından stoklar hesabına yıl sonu stok envanter değeri girilir. Bu girişten sonra kapanış envanteri oluşturulur. Stoklar hesabı gelir ve gider hareket girişlerinden miktar ve birim fiyat olarak detaylandırılabilir. Yani bu programlardan parasal değerini girdiğiniz stoklar hesabını, miktar olarak da detaylandırabilirsiniz. Ancak bunun için Parametreler/Grup tanımlamaları programından ikinci sıraya stoklar adı altında bir grup tanımlamasının yapılması gerekmektedir. 14

Demirbaş Amortismanı: Amortisman Raporunda görülen dönem amortismanı alanındaki değerin işletme hesabı özeti ekranına da yansıması için kullanılan bir hesap tipidir. Vergi Tipi: Bu alandan ilgili hesaba ilişkin vergi tipi seçilecektir. Bunun için satır sonu butonu tıklayıp açılacak pencereden uygun olan vergi tipini seçin. Vergilendirme Tipi: Bir üst satırda seçilen vergi tipinin ilgili hesap ile yapılan gelir ve/veya gider hareket girişlerinde meblağa dahil mi, meblağdan hariç mi, olduğu bu alanda seçilecektir. Vergi Hesaplama Şekli: Bu parametre ile de kullanıcılarımız tanımlamakta oldukları gelir ve gider hesaplarına yönelik KDV tutarlarının manuel olarak mı? yoksa otomatik olarak mı? hesaplanacağını belirleyebileceklerdir. Bunun için yapmaları gereken tek işlem, bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak karşılarına gelecek ekrandan isteklerine uygun olan seçeneği seçmeleridir. Örneğin X kodlu gider hesabınız için, vergi tipinizi %18, vergilendirme tipini KDV dahil değil, vergilendirme şeklinizi de otomatik olarak belirlediğinizi varsayalım. İlgili hesap için işletme gider hareketleri (251100) evrakından giriş yaptığınızda girdiğiniz meblağ üzerinden % 18'lik KDV tutarı otomatik olarak hesaplanıp vergi alanına yansıyacaktır. Örneğin 100 YTL'lik bir meblağ girdiğinizde verginiz 18 YTL olarak hesaplanacak ve Vergi alanına otomatik yazılacaktır. Eğer ilgili hesap için vergilendirme şekli manuel olarak belirtilseydi, meblağ girişinden sonra vergi tutarı programınız tarafından hesaplanıp yazılmayacaktı. Yani 18 YTL'lik tutarı kullanıcılarımızın kendilerinin yazmaları gerekecekti. Bu parametre ile amacımız kullanıcılarımızın KDV dahil ve KDV hariç gelir/gider hareketlerinde KDV tutarları üzerinde değişiklik yapabilmelerine olanak sağlamaktır. Hareketlerde miktar girişi otomatik açılsın: Bu parametre ile amacımız; miktarsal takibi yapılan işletme hesaplarına ait gelir ve gider hareket girişlerinde, miktar girişlerinin unutulmaması ve seri olarak girilebilmesi amacıyla, F8 (grup meblağ girişi) ekranının otomatik olarak ekrana gelmesini sağlamaktır. Bu parametrenin ilgili işletme hesapları için seçili olması durumunda, gelir ve gider hareket girişlerinde meblağ belirlenip enter tuşuna bastığınız an, F8 (grup meblağ girişi) ekranı otomatik olarak karşınıza gelecek ve tutara ilişkin miktar girişini yapabileceksiniz. Kar Haddi Grubu: İşletmeniz kar haddi esasına tabi ise ve Parametreler/Asgari Kar Grupları programından ilgili tanımlamalar yapılmış ise, o anda girişi yapılan hesaba ilişkin kar haddi grubunu burada karşınıza gelecek pencereden seçmelisiniz. Evet, bir muhasebe hesap kartı için girilmesi gereken bilgiler yukarıda sıraladıklarımızdan ibarettir. Eğer siz de tüm girişlerinizi tamamladıysanız, hesap kartını ALT+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kaydedebilirsiniz. Önemli Not; Programınızın, gelir ve gider hareketlerinin girildiği bölümlerde, hesap kartı açılmamış olan hareketler için, ilgili programlardan çıkmadan hesap 15

kartı açabilmeniz mümkün olmaktadır. Bunun için hareket girişi yaptığınız programların hesap kodu alanında, önceden tanımlanmamış bir hesap kodu girdiğinizde, programınız hesap bulunamadı uyarı mesajı ile sizi uyaracak, sonra yeni hesap açmak isteyip, istemediğinizle ilgili seçim yapacağınız bir onay ekranına ulaştıracaktır. Bu aşamada yapmanız gereken, yeni hesap aç butonunu tıklayarak hesap kartı tanıtım ekranından yeni hesabı açmak ve işlemlerinize devam etmektir. Firma Tanıtım Kartı (271100) SM Defteri modülü siz serbest muhasebeci ve mali müşavir dostlarımızın kendi muhasebe kayıtlarını tutabileceği bir modül olarak düşünüldüğünde, bu modülde yapılması gereken tanımlamaların başında müşteri firma tanımlamaları gelir. Bu program, çalıştığınız bütün firmaların, bütün detay bilgileri ile birlikte programa tanıtılmasına olanak sağlamaktadır. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Şimdi bu ekranda gördüğünüz alanları tek tek açıklayalım. Firma Kodu: Bu ekrandan yapılması gereken ilk giriş, hizmet verdiğiniz firmalar için birer firma kodu belirlemek ve bu kodu bu alana girmek olacaktır. Firma kodunu girdikten sonra imleciniz bir sonraki alan olan firma adı alanında konumlanacaktır. Firma Adı: Kayıtlarını tuttuğunuz firmaların adını bu alana girmelisiniz. Şirket Kodu: Kayıtlarını tuttuğunuz firmaların şirket kodlarını bu alanda F10 tuşuna basarak yada satır sonu butonunu tıkladığınızda açılacak ekrandan girebilirsiniz. gelecektir. Şirket Adı:Kodunu girdiğiniz şirketin adı bu alana otomatik olarak Defter Nevi: Firmanın tutmakla yükümlü olduğu defter nevi, muhasebe tipi alanındaki seçiminize göre bu alana otomatik olarak yansımış olacaktır. Muh. Tipi: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza iki seçenekten oluşan bir pencere açılacaktır. Sizden istenilen, ilgili müşteri firmanın muhasebe tipini seçmenizdir. Müşteriniz bilanço esasına tabi ise 1. Sınıf, işletme esasına tabi ise 2.Sınıf seçeneği tercih edilmelidir. Yazışma Dosya No: Firmanın vergi dairesindeki veya kendi muhasebe bürosundaki yazışmalar ile ilgili dosya numarasını bu alana girebilirsiniz. 16

Bordro Dosya No: Firmanın vergi dairesindeki veya kendi muhasebe bürosundaki bordro dosya numarasını bu alana girebilirsiniz. Hesap No (Ortaklık): Firmanın vergi hesap numarasının girileceği alandır. Vergi Dairesi: Firmanın bağlı olduğu vergi dairesini bu alana girmelisiniz. Vergi dairelerini F10 tuşuna basarak yada satır sonu butonunu tıklayarak görüntüleyeceğiniz pencereden de seçebilirsiniz. Vergi Numarası: İlgili firmanın vergi numarasını bu alan girmelisiniz. Bölge Çalışma No: Firmanın bölge çalışma numarasının girileceği alandır. Tic. Sicil Nosu: Firmanın ticaret sicil numarasını bu alana girmelisiniz. Entegre Kodu: İlgili firma için çalışacak muhasebe hesabının kodunu bu alana girmelisiniz. Muhasebe Ücreti: İlgili firmadan verdiğiniz hizmetler karşılığı alacağınız muhasebe ücretini bu alana girmelisiniz. Bu alana girilecek ücret, ilgili firmaya hizmetlerinizin karşılığı olarak serbest meslek makbuzu düzenlerken, makbuza otomatik olarak gelecektir. Muhtasar: Firma muhtasar beyannamesinin aylık mı yoksa üç aylık mı? olduğunu bu alanda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden belirtmelisiniz. İşçi Var mı?: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza evet-hayır seçeneklerinden oluşan bir pencere açılacaktır. Sizden istenilen, kartını girmekte olduğunuz firmada çalışan işçi olup olmadığını belirlemenizdir. İşe Başlama Tarihi: Kartını girmekte olduğunuz firma ile çalışmalara başladığınız tarih, içinde bulunduğunuz günün tarihi şeklinde bu alana otomatik olarak gelecektir. Bu firma ile çalışmaya başladığınız tarih ekrandaki tarih ile aynı değilse, gerekli düzletmeyi gün/ay/yıl formatında yapabilirsiniz. Konusu: Firmanın faaliyet konusunun girileceği alandır. İş Adresi: Bu alana tanıtımını yaptığınız firmanın adresi girilecektir. Programınız size adres girişi için üç satırlık bir alan ayırmıştır. Telefon: Firma telefon numaralarının girileceği alandır. Evet, firma tanıtım kartından yapılması gereken girişler yukarıda sıraladıklarımızdan ibarettir. Firma tanıtım kartına ilişkin diğer tanımlamaları yapabilmek için, ekranınızın sağ bölümünde yer alan butonları tıklamanız gerekir. Şimdi bu butonları sıra ile incelemeye başlayalım. Kira Tanıtımı yaptığınız firmanın faaliyet gösterdiği mekanlar kira karşılığı tutulmuş ise, ilgili mekanlara ait bir takım bilgiler bu buton tıklanarak girilecektir. Mekanlara ait kira ücretleri, mal sahiplerinin ismi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası girilecek bilgiler 17

arasındadır. Kira butonu ile ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra Ortaklar butonu ile ilgili açıklamalarımıza başlayabiliriz. Ortaklar-1 ve Ortaklar -2 Firma tanıtım kartında yer alan bu butonlar, firma ortaklarına ait bilgi girişlerine ayrılmıştır. Bu butonlarla ulaşılacak ekrandan toplam sekiz ortak tanıtılabilir ve her bir ortak için adı ve soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası bilgileri girilebilir. Birinci butonla ulaşılan ekrandan dört ortak tanıtıldıktan sonra diğer buton tıklanarak ortak tanımlamalarına devam edebilirsiniz. İşlem izinleri Firma tanıtım kartının son butonu işlem izinlerinin seçimine ayrılmıştır. Hatırlarsanız, programınızın Parametreler/İşlem Parametreleri programında müşterileriniz adına yapabileceğiniz bütün işlem tanımları programa giriliyordu. İşte firma tanıtım kartının bu butonunu tıkladığınızda karşınıza ilgili programdan girilen işlem tanımları aynen gelecektir. Örneğin bir müşteriniz için gelir vergisi stopajı, damga vergisi, SSDF gibi işlemleri gerçekleştiriyorsanız, diğer müşterinizin kiralarını yatırıyor olabilirsiniz. İşte müşterileriniz adına yaptığınız işlemleri firma bazında bu ekrandan seçeceksiniz. Şimdi yapmanız gereken, tanıtım kartını girmekte olduğunuz firma için hangi işlemlerin geçerli olacağını belirtmenizdir. Bunun için ilgili işlem satırının, geçerlilik alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak olan pencereden evet seçeneğini seçmelisiniz. İlgili firma için geçerli olmayacak işlem satırları hayır olarak belirtilmelidir. Bütün işlemler belirlendikten sonra, firma tanıtım kartı ile ilgili girişleriniz de tamamlanmış olacaktır. Bu aşamada yapmanız gereken firma tanıtım kartını kaydetmektir. Bunun için ALT+S tuşlarına yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonuna basmalısınız. Artık müşteriniz ile ilgili gerekli tahakkuk girişlerini yapabilir, müşterilerinizden tahsilat yapıp, bunların vergi dairesine ödemelerini gerçekleştirebilirsiniz. Verdiğiniz hizmetlerin karşılığını ise müşterinize serbest meslek makbuzu keserek tahsil edebilirsiniz. Vergi Dairesi Tanıtımı (271300) Serbest muhasebeci ve mali müşavirlerin çalışmakta olduğu vergi dairelerinin girişleri bu programdan yapılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekrandan, 50 tane vergi dairesi tanımlayabilmeniz mümkündür. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra yapmanız gereken, bilgilerinizi ALT+S tuşları ile yada ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak kaydetmenizdir. 18

Hesap Planı Dökümü (257200) Kartlar menüsünün bu programı ile girmiş olduğunuz tüm hesap kartlarına ilişkin bilgileri topluca listeleyebileceksiniz. İlgili programa girdiğinizde, karşınıza kod sınırları başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen, hangi kodlar arasında kalan hesaplarınızın dökümünü alacağınızı girmenizdir. Programınız, bu alana gireceğiniz hesap kodlarına göre hesap planı dökümünüzü hazırlayacaktır. Şimdi; Başlangıç kodu alanına, hesap planı dökümünüzün hangi hesap kodundan başlamasını istiyor iseniz, ilgili muhasebe hesabının kodunu girmelisiniz. Hesap kodlarını F10 listesinden de seçebilirsiniz. Bitiş kodu alanına, hesap planı dökümünüzün hangi hesap kodunda son bulmasını istiyor iseniz, ilgili hesabın kodunu girmelisiniz. Başlangıç ve bitiş hesap kodları girilip F2 tuşuna basıldıktan sonra, döküm yeri tercihinizi göre, hesap planınız listelenecektir. Bu dökümde girdiğiniz kod aralığında yer alan hesaplarınızın kodu, adı, hesap tanıtım kartından ilgili hesap için belirttiğiniz hesap türü (mal alış, mal satış, stok vb.), tanımlanan verginin tipi, vergilendirme tipi ve kar grubunun numarası ayrı başlıklar halinde yer alacaktır. Bu başlıklarla ilgili geniş bilgi için stok tanıtım kartını anlatıldığı bölüme başvurabilirsiniz. Aşağıda bu dökümle ilgili bir örnek ekran görmektesiniz. Genel Durum Kartı (257300) Kartlar menüsünün bu programı ile aylara ait gelir ve gider toplamlarınızı toplu olarak listeleyebileceksiniz. Programa girdiğinizde sizden sadece, döküm yeri tercihinizi belirtmeniz istenecektir. Bu belirlemeyle birlikte hesaplarınızın genel durumları tercihiniz doğrultusunda listelenecektir. Bu listenin dönem adı altında ilgili yıla ait aylar sıralanacaktır ve bu aylara karşılık gelen gelir -gider toplamları da hemen sağ tarafında yer alan kolonlarda bulunacaktır. Listenin son satırında ise tüm dönemlerin gelir ve gider toplamı yer alır. Yönetim Bu menüyü oluşturan programlar ile kullanıcılarımız; işletmelerine yönelik gelir ve gider hareketlerini yanı sıra işletme kartlarını ve hesap planlarını tek bir ekrandan inceleyebileceklerdir. şimdi bu programların neler olduklarını detaylı olarak inceleyelim. İşletme Genel Hareket Yönetimi (257340) İşletme genel hareket yönetimi ile kullanıcılarımız; işletme hesaplarının istedikleri tarih aralığında gerçekleştirmiş olduğu gelir ve gider hareketlerini evrak detayları ile birlikte tek bir ekrandan inceleyebilecek hatta bu evraklara ulaşıp üzerinde değişiklik yapabileceklerdir. Programı çalıştırdığınızda öncelikle size, hangi tarih aralığındaki evraklara ait hareketleri listelemek istediğiniz sorulacaktır. Bu amaçla evrak ilk tarih ve evrak son tarih aralığına işletme gelir ve gider hareketlerini inceleyeceğiniz evraklara ait tarihleri girmelisiniz. Programınız yaptığınız seçim doğrultusunda işletme hesaplarınıza ait hareketlerinizi listeleyecektir. Karşınıza gelecek olan tüm bilgiler programınızın işletme hareketleri menüsünden girdiğiniz evrakları baz almaktadır. 19

Listelenen bu hareketlere kullanıcılarımızın istekleri doğrultusunda sınırlamalar getirebilmeleri mümkündür. Şöyle ki hareketlerinizi evrakların tipini baz alarak yani sadece gelir hareketlerini yada sadece gider hareket özetlerini ekranınıza yansıtabilirsiniz. Bu doğrultuda programınız size sınırsız sayıda kriter sunacaktır. Ayrıca bu ekrandan birden fazla hareket seçimi yaparak bu hareketlerin yazdırılmasını ya da silinmesini de sağlayabilirsiniz. Öncelikle belirtmek isteriz ki, Mouse'unuzun sürükle bırak özelliğinin bu programda da kullanılabiliyor olması ve tablonuzun her alanında Mouse'unuzun sağ tuşuna basarak ulaşacağınız programlar, ekran düzenlemelerinde siz kullanıcılarımıza büyük kolaylık sağlayacaktır. Hesap Planı Yönetimi (257320) kullanımına ilişkin yaptığımız tüm açıklamalar bu yönetim ekranı içinde geçerlidir. Aralarında ki tek fark bu ekranın hareket detaylarını diğer programında kart bilgilerini listelemesidir. Bundan dolayı biz bu ekranı detaylı olarak anlatma gereği duymuyoruz. Açıklamalarımıza ekrana yansıyan başlıkların neler olduklarını anlatarak sonlandırmak istiyoruz. İşletme hesaplarının kodu, adı, evrak tarihi, evrak numarası, evraktan girilen açıklama, evraktan girilen hareketin gelir mi yoksa gider mi olduğu, evrakın cinsi, ana hesap tutarı, vergi tipi ve vergi tutarı bilgileri ayrı ayrı başlıklarda yer alır. Hesap Planı Yönetimi (257320) Hesap planı yönetimi; tüm işletme hesaplarının tanıtım kartından girdiğiniz kart bilgilerini detayları ile birlikte aynı ekran üzerinden inceleyebilmenize hatta bu kartlara ulaşıp üzerinde değişiklik yapabilmenize olanak tanıyan çok amaçlı bir programdır. Bu programı, işletme hesap tanıtım kartlarına ilişkin bilgilerin başlıklar halinde listelendiği bir tablo olarak da düşünebilirsiniz. Çünkü programı çalıştırdığınızda karşınıza gelecek olan tüm bilgiler işletme hesap tanıtım kartından yansıyacaktır. Bu ekrandan, hesaplarınızın kart bilgileri haricinde, bağlantılı olduğu hareket föylerini, dönemsel bakiyeler tablosunu anında görüntüleyebileceksiniz. Bunun yanı sıra programdan çıkmadan yeni hesap tanımlaması yapabileceksiniz. Çünkü hesap planı yönetimi bir çok işlemi aynı ekrandan yapabileceğiniz şekilde düzenlenmiştir. Bundan dolayı siz kullanıcılarımız için işlevsel olacağı kanısındayız. Yönetim ekranlarının sağladığı bir diğer kolaylık, kullanıcılarımızın tablodaki kayıtlara istekleri doğrultusunda sınırlamalar getirebilmeleridir. Bu doğrultuda programınız size sınırsız sayıda kriter sunacaktır. Öncelikle belirtmek isteriz ki, mouse'unuzun sürükle bırak özelliğinin bu ekranlarda da kullanılabiliyor olması ve tablonuzun her alanında mouse'unuzun sağ tuşuna basarak ulaşacağınız programlar, ekran düzenlemelerinde siz kullanıcılarımıza büyük kolaylık sağlayacaktır. Şimdi sizlere hesap planı yönetim ekranlarının genel görüntüsü ile birlikte nasıl kullanılacağını maddeler halinde açıklamaya çalışalım. Hesap yönetim ekranı nasıl kullanılır ve neler yapılabilir? İşletme hesaplarına ait bilgileri tablonuzdaki başlıklardan herhangi birini baz alarak listeleyebileceksiniz. Örneğin sadece sizin seçeceğiniz hesap tipine bağlı hesapları listeleyebileceğiniz gibi, istediğiniz vergi tipine ait hesapları da listeleyebileceksiniz. Bunun için yapılacak tek işlem, istediğiniz kolon başlığında satır sonu butonunu tıklayıp, açılacak pencereden size uyan seçenek ya da seçenekleri seçmenizdir. Herhangi bir hesap kaydı üzerinde mouse'unuzun sağ tuşuna basarak hesaplarınıza ilişkin tüm detaylara tek bir tıklama ile ulaşabileceksiniz. Programlarımızda bu detaylar için kısa yol tuşları da tanımlanmıştır, 20

dolayısıyla bu tuşlar aracılığı ile de istenilen detaylar ekrana getirilebilir. Hareket föyü (Alt+F10), hesap dönemsel bakiyeler tablosu (ALT+1) ulaşılabilecek bilgilerdir. Yönetim ekranlarında shift veya ctrl tuşları ile birlikte, mousesuzun sol tuşuna basarak, aynı anda birden fazla işletme kaydı seçebilecek, istediğiniz işlemin sadece bu satırlara özel olmasını sağlayabileceksiniz. Her kayıt üzerinde enter tuşuna basarak ilgili satırdaki hesap tanıtım kartına ulaşabilirsiniz. Kolon genişliklerini mouse'unuzu kullanarak istediğiniz büyüklüğe getirebilir, hatta tablonuzda listelenmesini istemediğiniz kolon başlığını kaldırabilirsiniz. Bunun için yapılacak tek işlem mouse'unuzu ilgili başlığa getirip sol tuşuna sürekli basarak sağa-sola, yukarı-aşağıya doğru hareket ettirmenizdir. Yeni kolon eklemek içinde kolon başlıklarında mouse'unuzun sağ tuşuna basarak açılacak pencereden Alan seçicisi parametresini seçmeniz ve size sunulacak başlıkları mouse'unuz yardımıyla aktarmanızdır. Yönetim ekranlarının sağlamış olduğu bir diğer kolaylık; kolon başlıkları üzerinde mouse göstergesinin sağ tuşuna bastığımızda karşımıza gelen seçeneklerdir. Bu seçenekler yardımıyla kolon başlıkları altında sıralanan bilgileri alfabetik olarak sondan başa- baştan sona yada büyükten küçüğe, küçükten büyüğe doğru sıralayabilirsiniz. Bu sıralama işlemini kolon başlıklarını mouse'nuzla tıklayarak da yapabilirsiniz. Tablonuzu istediğiniz kolon başlığı altında gruplayabilir ve grup toplamı alabilirsiniz, miktar, tutar, bakiye vb kolonlar için dip toplam alabilirsiniz, kolonlarınızda yer alan bilgileri isteğinize bağlı olarak sağa, sola dayalı yada ortalı olarak hizalayabilirsiniz, seçili olan kolon başlığı yada tüm kolonlarınız için uygun kolon genişliği verebilirsiniz. Evet hesap planı yönetim ekranının tablo bölümünde neler yapılacağını sizlere aktarmaya çalıştık. Bu ekranda gördüğünüz her bir kolon yukarıda da belirttiğimiz gibi işletme hesap tanıtım kartından girilen bilgilerden oluşmaktadır. Bundan dolayı kolon başlıklarına ilişkin detay için hesap tanıtım kartına yönelik açıklamalarımızdan yararlanabilirsiniz. Ekranınızın üst bölümünde gördüğünüz ve siz kullanıcılarımız için bir çok işlemi seri bir şekilde yapmanızı sağlayacak Görünüm, aktarım, yazıcı, yönetim, ve analiz menüleri hemen hemen tüm yönetim ve föy ekranlarımızda mevcuttur. Bu menülerin kullanım şekli standart olup aynı amaca hizmet etmektedirler. Bundan dolayı bu menülerle neler yapılacağını burada detaylandırmak yerine birkaç cümle ile değinmenin yeterli olacağını düşündük. Görünüm başlıklı menüde yer alan seçenekler ile; yenilenen kayıtların ekranınızda görüntülenmesini sağlayacak, tutar, bakiye toplam vb kolonlar için dip toplam alabilecek, sadece seçtiğiniz hesap kayıtlarına yönelik dip toplamlar alabilecek, ekranınızda yer alan kayıtları istediğiniz kolon başlığına göre gruplayarak listelenmesini sağlayacak, hatta bu guruplar altındaki bilgilerin ekranınızda sürekli görüntülenip görüntülenmeyeceğini ve alt toplamlarının yer alıp almayacağını 21

belirleyebileceksiniz. Kolan başlıklarını programınız tarafından default olarak belirtilen en uygun genişliğe getirebilecek, ekranda değişiklik söz konusu ise varsayılan ekrana geri dönüş sağlayabileceksiniz. Aktarım Menüsünün size sunacağı seçenekler ile kayıtlarınızı istediğiniz ortama aktarabileceksiniz. (Excel, text, Xml, Html) Yazıcı menüsünde yer alan seçenekler ile dökümünüzü inceleyebilecek ve çıktısını alabileceksiniz. Yönetim menüsünde yer alan seçenekler ve ekranınızın üst bölümünde gördüğünüz kısa yol tuşlarından bazıları ile, tabloda yer alan herhangi bir karta ait çeşitli detaylarda hazırlanmış bilgiye ulaşabileceksiniz. Analizler menüsünde yer alan seçenekler ile hesap kartlarına ilişkin bir çok detaya programdan çıkmadan ulaşabileceksiniz. Evet yönetim ekranlarının nasıl kullanılacağını açıklamaya çalıştık şimdi sizlere önemli gördüğümüz birkaç detayı Bunları biliyor musunuz? başlığı altında değinmek istiyoruz. Bunları biliyor musunuz? Yönetim ekranından çıkmadan yeni işletme hesabı ve benzer işletme hesabı tanımlanabilir mi? Bu program çok amaçlı kullanım özelliğinden dolayı, siz kullanıcılarımızın hesap kartlarını detaylı olarak inceleyebilmeniz dışında, bu ekrandan çıkmadan yeni işletme hesabı ve benzer hesap girişleri yapabilmenizi hatta bir sonraki koda sahip olacak işletme kartlarını oluşturabilmenizi mümkün kılmaktadır. Bunun için yapılacak tek işlem, imleciniz tablo bölümünde iken ekranınızın üst bölümünde yer alan yeni kayıt, benzer kayıt yada sonraki kodu oluştur tuşlarına basmanız yada yönetim menüsünden size uygun olan seçeneği seçmenizdir. Bu işlem sonrasında karşınıza, seçtiğiniz özellikleri içeren işletme hesap tanıtım kartı otomatik olarak gelecektir. Bu ekrandan yaptığınız girişler de anında Hesap Planı Yönetim ekranına yansıyacaktır. Hesap planı yönetim ekranından birden fazla hesap kartı seçilerek işlem yapılabilir mi? Programınız size birden fazla hesap kartını seçip, aynı anda yazdırabilmenizi mümkün kılmaktadır. Bunun için öncelikle yapılması gereken, CTRL tuşunu basılı tutarak, mouse'unuzla tablonuzda yazdırmak istediğiniz hesap kayıtlarını seçmenizdir. Böylece programınızın seçtiğiniz satırın başına (.) işaretini koyacaktır. Şimdi ekranınızın kısa yol tuşlarından yazdır seçeneğini seçerek işlemlerinize devam etmenizdir. Böylece hesap kartlarınıza ilişkin detaylar sırasıyla karşınıza gelecektir. Hesap planı yönetim ekranında listelenen kolon başlıkları değiştirilebilir mi? Programınız esnek kullanım özelliğinin yanı sıra işlevselliği ile, kullanıcılarımızın yönetim ekranlarındaki kolon başlıklarını kendi istekleri doğrultusunda seçebilmelerini mümkün kılmaktadır. Çünkü programlarımızda, hesap planı kartlarına yönelik bir çok başlık seçeneğinin kayıtlı olduğu dosyalar yer almaktadır. Bunun için yapmanız gereken, ekranınızın Görünüm menüsünden Alternatif sorgulama cümlesi seç seçeneğini seçmeniz yada ALT+X tuşlarına basıp, açılacak pencereden size uygun olan başlığı belirtmenizdir. 22

Hesap Planı Mizanı (257330) Yönetim menüsünün bu programı ile; istediğiniz işletme hesaplarının istediğiniz tarihler arasında gerçekleştirmiş olduğu gelir ve gider hareketlerine ait toplamlarını detaylı olarak listeleyebileceksiniz. Programı çalıştırdığınızda yapmanız gereken Hangi tarih aralığındaki işletme hareketlerini ve Hangi kod aralığında ki işletme hesaplarını izleyeceğinizi belirtmenizdir. Bu seçimle birlikte istediğiniz detaylar anında ekranınıza yansıyacaktır. Mouse kullanımı ve hareketlerin istenilen başlıklar altında sınırlandırılması bu ekran içinde geçerlidir. Yani ekrandaki bilgilerin nasıl sıralanacağı ya da nasıl sınırlandırılacağı tamamen kullanıcının belirleyeceği kriterlere bağlıdır. Yapılacak en basit sınırlama tarih aralığının ve hesap kod aralığının girilebiliyor olmasıdır ki, bu da program çalıştırıldığında karşınıza gelecek ilk giriş alanıdır. Ekranda yer alan başlıkları özetleyecek olursak, seçilen işletme hesapların kodu, adı, gider hesabı ise gider hareketlerinin toplamı, gelir hesabı ise gelir hareketlerinin toplamı ve ilgili harekete ait vergi toplamıdır. Bu kayıtları tıpkı Hesap Planı Yönetimi (257320) ekranlarında olduğu gibi, istediğiniz ortama aktarabilecek. (Excel, text, Xml, Html), ekranın üst bölümünde yer alan kısa yol tuşlarını kullanarak ya da Yazıcı menüsünde yer alan seçenekler ile dökümünüzü inceleyebilecek ve yazdırabileceksiniz, Yönetim menüsünden ise herhangi bir hesabın hareket föyü ekranına ulaşabilecek, dönemlere göre bakiyeler tablosunu inceleyebileceksiniz. Hesap planı yönetimi bölümünde Hesap yönetim ekranı nasıl kullanılır ve neler yapılabilir? başlığı altında değindiğimiz bir çok detay bu ekran içinde geçerlidir. Dolayısıyla daha fazla bilgi için bu bölümdeki açıklamalarımızdan yararlanabilirsiniz. Serbest Meslek Hareketleri İşletmenizin gider ve gelir niteliğindeki hareketlerini bu bölümden programa gireceksiniz. Hareket girişleri gider, gelir ve hem gider hem de gelir hareketlerini bir arada girebileceğiniz genel hareket girişi olmak üzere 3 programdan oluşmuştur. Şimdi bu programlara nasıl giriş yapılacağınızı açıklamaya çalışalım. Serbest Meslek Gider Hareketleri (251100) İşletmeniz için gider niteliğinde gerçekleşen hareketler bu bölümden girilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza ilk olarak tarih sınırları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranın başlangıç ve bitiş tarihleri alanlarına içinde bulunduğunuz günün tarihi otomatik olarak yansıyacaktır. Girişlerini yapacağınız gider hareketleriniz için tarih aralığını değiştirebilmeniz mümkündür. Bu ekran tamam butonunu tıklanarak onaylandıktan sonra hareketlerin girileceği ekrana ulaşılacaktır. Bu ekranın üst bölümünde meblağ, vergi ve toplam kolonlarına ait önceki günlerden devreden toplamların ne kadar olduğunun belirtildiği devir başlıklı bölümün yer aldığını göreceksiniz. Programınız devir toplamlarını hesaplarken, girdiğiniz tarih aralığındaki başlangıç tarihini baz alacak ve o günden önceki günlere ait hareketlerin toplamlarını devreden toplam olarak ilgili alanlara yansıtacaktır. Şimdi gider hareketlerini girmeye başlayabiliriz. 23

Hesap Kodu: Girişini yapmakta olduğunuz gidere ait muhasebe hesap kodu bu alana girilmelidir. Muhasebe hesap kodlarını F10 yardım penceresinden de seçebilirsiniz. Önemli Not Hesap tanıtım kartı programında da değindiğimiz gibi, gelir ve gider işlemlerinizi yürütürken kullanacağınız muhasebe hesaplarını programınıza tanıtmadığınız sürece, programınızın sizin istediğiniz işlemleri yapması, serbest meslek defterleri dökümü, mizanlar vb. vermesi mümkün değildir. Bundan dolayı her gider ve gelir hareketi için hesap kartının açılmış olması gerekmektedir. Muhasebe bürosu programınız, hareket girişi yaparken daha önceden açılmamış olan hesap kartlarını programdan çıkmadan açabilmenizi mümkün kılmakta, dolayısıyla işlemlerinize ara vermeden devam edebilmenizi sağlamaktadır. Bunun için hareket girişi yaptığınız programların hesap kodu alanında, önceden tanımlanmamış bir hesap kodu girdiğinizde, programınız hesap bulunamadı uyarı mesajı ile sizi uyaracak, sonra yeni hesap açmak isteyip, istemediğinizle ilgili seçim yapacağınız bir onay ekranına ulaştıracaktır. Bu aşamada yapmanız gereken, yeni hesap aç butonunu tıklayarak hesap kartı tanıtım ekranından yeni hesabı açmak ve işlemlerinize devam etmektir. Kayıt Tarihi: Gider hareketini programa girmekte oldunuz tarih, içinde bulunduğunuz günün tarihi olarak bu alana yansıyacaktır. Eğer gider hareketini bilgisayara girdiğiniz tarihle, ekranda görüntülenen tarih aynı değilse gerekli düzeltmeyi Gün/Ay/Yıl formatında yapabilirsiniz. Evrak Tarihi: Gider hareketinin gerçekleştiği tarih bu alana girilmelidir. Örneğin, faturayla yaptığınız mal alımı sizin için bir gider hareketi doğurur. Bu durumda evrak tarihi de faturanın tarihi olacaktır. Evrak No: Gider hareketine ilişkin evrak numarası bu alana girilmelidir. Örneğin, gider hareketini faturayla alınan bir mal bedeli oluşturuyorsa, bu alana fatura numarası girilmelidir. Açıklama: Gider hareketine ilişkin belirtmek istediğiniz bir açıklama varsa, ilgili açıklamayı bu alana girebilirsiniz. C (Cinsi): Bu alanda gider hareketine ilişkin K.D.V. cinsi seçilecektir. İki çeşit K.D.V. cinsi vardır. Birincisi normal, ikincisi iadedir. Gider hareketi iade alınan mal veya hizmetlerden oluşuyorsa, K.D.V. cinsi de iade olmalıdır. Bu durumda programınız meblağ üzerinden K.D.V. tutarını otomatik olarak hesaplar ve K.D.V. beyannamesinin iadeler ile ilgili bölümüne tutarı otomatik olarak yazar. Normal gider hareketlerinde K.D.V. cinsi normal seçilir ve yine programınız tarafından otomatik olarak hesaplanır. 24

Meblağ: Gider meblağı bu alana girilmelidir. Meblağ girişinden sonra 2 farklı hesaplamayla karşılaşabilirsiniz; 1. Kodunu girdiğiniz muhasebe hesabı için, hesap kartından vergilendirme tipi dahil olarak tanımlanmışsa, yine hesap kartından girilen vergi oranı dahilinde vergi hesaplanacak ve hesaplanan bu vergi meblağdan çıkarılarak vergi sütununa otomatik olarak kaydedilecektir. 2. Kodunu girdiğiniz muhasebe hesabı için, hesap kartından vergilendirme tipi hariç olarak tanımlanmışsa, yine hesap kartından girilen vergi oranı dahilinde vergi hesaplanacak ve bulunan tutar vergi sütununa otomatik olarak kaydedilecektir. Bu durumda gider meblağında herhangi bir değişiklik olmayacaktır. 3. Yukarıdaki detaylar haricinde kullanıcılarımızın işletme gider hareketleri evrakının hareket satırlarında girdikleri meblağlar üzerinde, F5 (Vergi dahil) tuşuna basarak meblağdan vergi tutarının ayrılarak hesaplanmasını, F7 (Vergi dahil değil) tuşuna basarak da girdikleri meblağ üzerinden vergi tutarının hesaplanmasını otomatik olarak sağlayabilir ve vergi alanına yazdırabilirler. Meblağ sütunuyla ilgili olarak açıklamamız gereken önemli bir detay daha mevcuttur, şöyle ki ; Hesap kartı girişi programında her hesap koduna ilişkin bir hesap tipi tanımlaması yapılıyordu (Mal Satış, Stoklar vb.). Gider hareket girişini yaptığımız hesabın hesap tipi stoklar ise ve bu hesap dahilinde girilen stok hareketlerinin envanterlerde birim fiyat ve miktar olarak da incelenmesi isteniyorsa, meblağ alanına gelindiğinde F8 tuşuna basılmalı ve açılan penceredeki Meblağ alanına girişi yapılan harekete ilişkin miktar girilmelidir. Miktar girişi yapıldıktan sonra ENTER tuşuna basılarak girilen miktar onaylanmalıdır. Böylece yapılan miktarsal giriş açılış envanterinde tutar detayıyla birlikte birim fiyat ve miktar olarak da izlenebilecektir. Bu işlemin yapılabilmesi için Parametreler/Grup Parametreleri programına Stoklar adı altında bir grup açılmalı ve ikinci sıraya girilmelidir. Eğer gelir-giderlerinizi döviz bazında da takip etmek istiyor ve bunun için ilgili grup tanımlamalarını yaptıysanız, yine F8 tuşu yardımıyla girdiğiniz gider meblağının döviz olarak karşılığını ayrıca girmeniz gerekir. Gelir ve gider meblağları tanımlı olan tüm gruplar bazında girilirse, aktif grup değiştirilerek istenilen grup bazında rapor ve mizan almak mümkün olacaktır. Vergi: Meblağ paragrafında anlatıldığı gibi bu alanın içeriği hesap kartı programından yapılan vergi tipi ve vergilendirme tipi tanımlamalarına göre farklılık gösterecektir. Hesap kartında vergi tipi -YOK- olarak tanımlanmış ise, bu alan kullanıcının giriş yapmasına imkan verecek şekilde boş olarak görüntülenecek, aksi halde meblağ üzerinden daha önce girişi yapılmış olan oran ile hesaplanan vergi bu sahaya taşınmış olacaktır. Toplam: Bu alanda, işlem yaptığınız gider hareketinizin meblağı ve vergi tutarının toplamı yer alacaktır. 25

Ekranınızın alt bölümünde de girdiğiniz tarih aralığındaki gider hareketlerinize ait toplamlar ile bu toplamlara devreden toplamların dahil edilerek hesaplandığı Genel toplam başlıklı alanlar yer almaktadır. Bunları Biliyor musunuz? İstediğiniz tarihler arasında evraka girmiş olduğunuz gider hareketlerinizi tıpkı Genel muhasebe programlarımızda olduğu gibi CTRL+P (Hareket dök) yardım tuşları ile dökümünü alıp inceleyebilirsiniz. Serbest Meslek Gelir Hareketleri (251200) İşletmeniz için gelir niteliğinde gerçekleşen hareketler bu bölümden programa girilecektir. Gelir hareketlerinin girişleri, bir önceki bölümümüzde açıklamaya çalıştığımız gider hareket girişleriyle aynıdır. Bu yüzden giriş alanlarını tek tek açıklamıyoruz. Daha ayrıntılı bilgi için gider hareket girişi bölümümüzden faydalanabilirsiniz. Serbest Meslek Genel Hareketleri (251300) Gider hareket girişi ve gelir hareket girişi programlarından ayrı ayrı girişlerini yaptığınız gelir-gider hareketlerini, bu programdan tek bir ekranda toplu olarak inceleyebilir ve/veya gelirgider hareketlerini buradan da girebilirsiniz. Yalnız bu programdan hareket girerken, diğerlerinden farklı olarak hareket tipini siz belirlemek durumundasınız. Yani ekranınızın T başlıklı sütununda, girmekte olduğunuz hareketin gelir mi, gider mi olduğunu belirlemelisiniz. Diğer alanlara yapılacak girişler işletme gider hareketleri programı ile aynı olduğundan bu programı ayrıntılı olarak anlatma gereği duymuyoruz. Daha geniş bilgi için İşletme Gider Hareketleri programından yararlanabilirsiniz. Serbest Meslek Makbuzu (272100) Serbest muhasebeci ve mali müşavirler, müşterileri adına yaptıkları işlemler karşılığında aldıkları ücreti serbest meslek makbuzu ile belgelemek durumundadırlar. Bu program, siz serbest muhasebeci ve mali müşavir dostlarımız için serbest meslek makbuzu düzenlemelerine olanak tanımaktadır. Programa girdiğinizde karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Şimdi serbest meslek makbuzu girişlerinin nasıl yapılacağını açıklamaya başlayabiliriz. Bu makbuza öncelikle tarih girişi yapmanız gerekir. Serbest meslek makbuzunun tarihi girildikten sonra sıra, fiş seri numarasını girmeye gelecektir. Seri numarası girişinden sonra sıra numarası bir alt satıra otomatik olarak gelir. Daha sonra yapılacak giriş, makbuzun düzenlenmekte olduğu firma kodunun girilmesidir. Bunun için firma kodu alanında satır sonu 26

butonunu tıklayıp açılacak pencereden istediğiniz firmanın kodunu seçebilirsiniz. Daha sonra sizden istenen serbest meslek makbuzunuza ilişkin evrak tipini (kaplı/açık) seçmenizdir. Evrak tipinin girilmesi ile birlikte, makbuzun diğer satırlarına tüm bilgiler otomatik olarak yansıyacaktır. Sadece verilen hizmetin işletme mi, müşavirlik mi olduğunu, işyerinde mi, kendi büronuzda mı verildiğini, ilgili alanlarda satır sonu butonunu tıklayarak açılacak pencereden seçmeniz gerekecektir. Ayrıca hizmetlerinizin karşılığı olan parayı veren kişinin adı ve soyadı da sizin girmeniz gereken alanlardan bir diğeridir. Makbuza otomatik olarak yansıyan bilgiler, ilgili firmanın tanıtım kartından girmiş olduğunuz adres, vergi dairesi, hesap numarası ve alacağınız brüt ücret ile, Parametreler/Oran Parametreleri programından girmiş olduğunuz yasal kesintilerin brüt ücrete uygulanması ile hesaplanan K.D.V, stopaj, fon payı ve alınan net ücrettir. Bu bilgileri inceledikten sonra ALT+S tuşu ile yada Sakla butonunu tıklayarak kaydedebilirsiniz. Ekranınızın sağ bölümünde yer alan mesaj girişi butonunu tıkladığınızda evrakınız için 15 ayrı mesaj girişi yapabileceğiniz bir ekran gelecektir. Eğer programınızın Parametreler/Serbest Meslek Makbuzu Mesaj Düzenleme programından makbuzunuz için mesaj girişi yapmış iseniz bu ekranda ilgili mesajlar otomatik olarak yer alacaktır. Bu mesajlar üzerinde değişiklik yapabilmeniz yada yeni mesaj ekleyebilmeniz mümkündür. Düzenlediğiniz serbest meslek makbuzunu yazıcıya dökebilmek için ekranınızda yer alan baskılı form döküm ve baskısız form döküm butonları kullanılacaktır. Serbest Meslek Makbuzu Toplu Döküm (272150) Büro programlarınızın SM defteri ve SMMM menülerine "Serbest meslek makbuzu toplu döküm (272150)" programı eklenmiştir. Programı çalıştırdığınızda karşınıza "Tarih sınırlı döküm-sıra nolu döküm-çıkış" seçeneklerinden oluşan onay ekranı çıkacaktır. Bu ekrandaki seçiminizin tarih sınırlı döküm olması durumunda programınız sizden, serbest meslek makbuzunuzun hangi tarih aralığındaki hareketlerini dökmek istediğinizi soracak ve tarih girişi yapmanızı isteyecektir. Tercihinizin sıra no'lu döküm olması durumunda da programınız sizden, dökümünü almak istediğiniz serbest meslek makbuzlarının seri ve sıra no aralığını girmenizi isteyecektir. En son olarak yapmanız gereken dökümünüzü baskılı-baskısız formda mı alacağınızı ve direk yazıcıya mı göndereceğinizi belirlemenizdir. Seçimleriniz doğrultusunda programınız serbest meslek makbuzu dökümlerinizi size sunacaktır. 27

Defterler Bu bölümde yer alan programlar ile İşletme hareketleri menüsünden girdiğiniz gelir ve gider hareketlerinize yönelik değişik detaylarda dökümler alabileceksiniz. Şöyle ki gelir ve gider hareketlerinizi ayrı ayrı listeleyebileceğiniz gibi, bu hareketleri tek bir liste halinde alabilmenizde mümkün olacaktır. Ayrıca bu bölümden açılış ve kapanış envanterleriyle ilgili olarak da dökümler alabileceksiniz. Şimdi bu programları daha yakından incelemeye çalışalım. Serbest Meslek Defteri Gider-Gelir Birlikte Dökümü (252100) Defterler menüsünün bu programı ile, serbest meslek defterinin gelir ve gider kalemlerini aynı sayfada listeleyebileceksiniz. Programa girdiğinizde karşınıza ilk olarak tarih sınırları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen, Başlangıç tarihi alanına, işletme defteri dökümünüzün hangi tarihten itibaren gerçekleşen gelir ve gider hareketlerini içermesini istiyorsanız, ilgili başlangıç tarihini, Bitiş tarihi alanına da, işletme defteri dökümünüzün hangi tarihe kadar olan gelir ve gider hareketlerini içermesini istiyorsanız, ilgili bitiş tarihini girmenizdir. Serbest meslek defteri dökümünüz için tarih sınırlarını girdikten sonra tamam butonunu tıklayın, karşınıza döküm yeri tercihinizi belirleyeceğiniz bir başka ekran gelecektir. Bu ekrandan döküm yerini de belirlendikten sonra defteriniz, istediğiniz tarih aralığındaki gelir ve gider hareketlerinizi listeleyecektir. Serbest meslek defterinin sol yarısı gider hareketlerinize, sağ yarısı ise gelir hareketlerinize ayrılmıştır. Defterde yer alan bilgilere ilişkin açıklamaları aşağıda bulabilirsiniz. Sıra: Gider hareketlerine ilişkin sıra numarasıdır. Hesap Kodu: Hareket gören gider hesabının kodudur. Hesap Adı: Hareket gören gider hesabının adıdır. Tarih: Gider hareketinin girildiği tarihtir. Evrak Tarihi: Gider hareketine ilişkin düzenlenen evrakın tarihidir. Evrak No: Gider hareketine ilişkin düzenlenen evrakın numarasıdır. Açıklama: Gider hareketine ilişkin açıklamadır. Giderler: Hareket gören gider hesabının hareket tutarı bu alanda görülecektir. Vergi: İlgili satırdaki gider üzerinden ödenen vergi tutarı bu alanda yer alacaktır. Toplam: İlgili satırdaki gider hareketinin vergi dahil toplam tutardır. Sıra: Gelir hareketlerine ilişkin sıra numarasıdır. 28

Hesap Kodu: Hareket gören gelir hesabının kodudur. Hesap Adı: Hareket gören gelir hesabının adıdır. Tarih: Gelir hareketinin girildiği tarihtir. Evrak Tarihi: Gelir hareketine ilişkin düzenlenen evrakın tarihidir. Evrak No: Gelir hareketine ilişkin düzenlenen evrakın numarasıdır. Açıklama: Gelir hareketine ilişkin açıklamadır. Gelirler: Hareket gören gelir hesabının tipi diğer gelir ise, elde edilen diğer gelir tutarı bu alanda görülecektir. Vergi: İlgili satırdaki gelir hareketi üzerinden ödenen vergi tutarı bu alanda yer alacaktır. Toplam: İlgili satırdaki gelir hareketinin vergi dahil toplam tutarıdır. Serbest meslek raporunuzda yer alan başlıklara kısaca değindikten sonra bir noktaya dikkatinizi çekmek istiyoruz; yukarıdaki örnek ekranı inceleyecek olursanız rapor başlıklarının tümünün bu dökümlerde yer almadığını veya başlıklar ve bunlara ilişkin bilgilerin tam olarak görülmediğini fark edeceksiniz. Bunun nedeni, döküm yeri tercihinizi belirlediğiniz menüde yer alan kolon ayarları programında bazı alanlara ait uzunlukların yer darlığı sebebi ile -0- veya normal uzunluklardan daha az olarak, tanımlanmış olmasıdır. Bu aşamada yapmamız gereken, yukarıda sözünü ettiğimiz programa girerek, serbest meslek defteri raporunuza dahil etmek istediğiniz veya genişliklerini büyütmek istediğiniz alanlar için uygun birer genişlik tanımlamanızdır. Bu işlem sonrasında görmediğiniz alanlarda raporunuzda yer alacaktır. Serbest Meslek Defteri Gider Dökümü (252200) Defterler menüsünün bu programı ile, serbest meslek defterinin sadece giderlerine ait hareketleri listelenecektir. Bu programa girdiğinizde de sizden, dökümünüz için tarih aralığı girmeniz istenecektir. Tarih aralığı girilip döküm yeri belirlendikten sonra serbest meslek defterinizin gider hareketleri listelenecektir. Bu dökümde sadece gider hareketlerine ait bilgiler yer alacaktır. Gider hareketi için çalışan hesabın kodu, adı, gider hareketinin gerçekleştiği tarih, gider hareketine ait evrak numarası, açıklaması, gider tutarı vergisi ve gider toplamı bu dökümün başlıklarıdır. Parametre girişleri ve rapor başlıkları itibariyle önceki bölümde açıklamaya çalıştığımız Serbest meslek defteri dökümüyle aynı özelliklere sahiptir. Dolayısıyla bu bölümle ilgili daha ayrıntılı bilgi için programınızın Defterler/ Serbest meslek defteri gider-gelir birlikte dökümü programına başvurabilirsiniz. Serbest Meslek Defteri Gelir Dökümü (252300) Defterler menüsünün bu programı ile, Serbest meslek defterinin sadece gelirlerine ait hareketleri listelenecektir. Parametre girişleri ve rapor başlıkları itibariyle serbest meslek defteri gider-gelir birlikte dökümü ile aynı özelliklere sahiptir. Yalnız bu dökümde sadece gelir hareketleri listelenir. Gider hareketleri yer almaz. Bundan dolayı bu bölümü ayrıntılı 29

olarak anlatma gereği duymuyoruz. Daha geniş bilgi için programınızın Defterler/İşletme defteri gider-gelir birlikte dökümü bölümüne başvurabilirsiniz. Mizanlar Bir işletmenin, belli bir dönemine ilişkin hesaplarının borçlu ve alacaklı tutar toplamları ile bunlara ilişkin bakiyeleri düzenli bir şekilde gösteren cetvele mizan denilir. Programınızın bu bölümünden, gelir-gider hareketlerinizi ait oldukları muhasebe hesaplarına göre inceleme imkanı bulacaksınız. Mizanlar bölümüne girdiğinizde, karşınıza 3 programdan oluşan bir alt menü gelecektir. Şimdi bu programları sırayla incelemeye başlayalım. Mizan Küpü (253500) Bu program ile kullanıcılarımız; verecekleri hesap kod yapısının istedikleri tarihler arasında mizanlarını bir çok detayı baz alarak analiz edebileceklerdir. Şöyle ki İlgili hesap mizanlarının aylara ve haftalara göre dağılımını, Hesap mizanındaki fiş türünün ve durumunun ne olduğu, Bağlı olduğu sorumluluk merkezi gibi bir çok detayı tek bir ekrandan analiz edebilme şansına sahip olacaklardır. Bu seçenekleri istekleriniz doğrultusunda çoğaltabilmeniz pek tabii ki mümkündür. Programınız bu konuda sizlere, analiz kapsamına alabileceğiniz bir çok analiz boyutu sunacaktır. Programınızın en önemli detayı mouse'un sürükle bırak özelliği sayesinde analiz kapsamına alınacak tüm başlıkların hem yatay hem de dikey olarak ekrana yerleştirilebilmesidir. Programı çalıştırdığınızda öncelikle sizden tarih aralığı girmeniz istenecektir. Bu aşamada yapmanız gereken hangi tarih aralığındaki mizanları görmek istediğinizi belirtmenizdir. Son olarak da Hesap kod yapısını belirleyerek, mizanını görmek istediğiniz hesabı belirlemelisiniz. Bu belirlemeler sonrasında hesap mizanlarının bakiyeleri ekranınıza yansıyacaktır. Şimdi yapmanız gereken, mizan bilgilerinizi hangi detayları baz alarak analiz edeceğinizi belirlemeye gelmiştir. Bunun için ekranınızın Analiz boyutları bölümünde sıralanan kolon başlıklarından, analiz kapsamına alacağınız başlıkları mouse'unuz yardımıyla ekranınızın kolonlar bölümüne ister yatay, isterseniz de dikey olarak yerleştirmenizdir. Programınız seçimlerinizi dikkate alacak ve istediğiniz bilgileri ekranınıza getirecektir. Örneğin analiz boyutlarından hafta, ay, tarih ve hesap başlığını ekranınıza dikey olarak, fiş türü başlığını da yatay olarak yerleştirebilirsiniz. Böylece ekranınızın üst yarısına fiş türlerinin, hemen altında da bu fiş türlerine ait hesapların mizan bilgisi ile mizanların aylık, haftalık ve tarih olarak bakiyelerinin ne kadar olduğu bilgisinin gruplar halinde yansıdığını göreceksiniz. Sizler daha fazla bilgi ile daha fazla sonuca ulaşabilirsiniz. Bu tamamen hangi bilgiyi hangi sırada görmek istediğinize bağlı olarak belirlenecektir. Analiz ekranlarının genel özellikleri Ekranınıza yatay ve dikey olarak yerleştirdiğiniz analiz boyutlarının yerlerini otomatik olarak değiştirebilirsiniz. Yani yatay olarak sıralanan kolon 30

başlıklarının dikey, dikey olarak sıralanan kolon başlıklarının da yatay olarak sıralanmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için ekranınızın üst bölümünde yer alan Görünüm başlıklı menüden "çapraz değişimi" seçmeniz yeterli olacaktır. Ekranda sıraladığınız analiz boyutları için kriter verebilirsiniz. Yani ay, hafta ve hesap gibi başlıkların hangi detaylarda listeleneceğini belirleyebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken ilgili başlıkların yanında yer alan ok tuşunu tıklamanız ve açılacak ekrandan istediğiniz seçenekleri evet, istemediğiniz seçenekleri de hayır (X) olarak işaretlemeniz yeterli olacaktır. Örneğin hesap mizanlarının 1. haftadan 5 haftaya kadar olan bakiyelerinin listelenmesini ya da 1. aydan 5. aya kadar olan tutarlarının listelenmesini bu kriterler sayesinde belirleyebilirsiniz. Analizinizi grafik bazında görüntüleyebilirsiniz. Bunun için yapılacak tek işlem, hangi analiz boyutuna ait grafiği görüntülemek istiyor iseniz, ilgili başlığın başında yer alan grafik işaretini mouse'umuzla seçmeniz yeterlidir. Grafiğiniz anında karşınıza gelecektir. Daha sonra da grafiğinize ilişkin düzenlemeler yapabilir, hangi şekilde görüntüleneceğini belirleyebilirsiniz. Tercih size bırakılmıştır. Ekranınızın üst bölümünde gördüğünüz Görünüm başlıklı menüde yer alan seçenekler yardımıyla, analiz kapsamına aldığınız başlıklara ve verilere ilişkin istediğiniz düzenlemeleri yapabilirsiniz. Örneğin analiz başlık renklerinizin istediğiniz fonda görüntülenmesini, verilerinizin gözünüze hoş gelecek renklerle listelenmesini, küplerinize ait tüm bilgilerin tablo formatına çevrilmesini, kapalı olan başlık bilgilerinizin tüm detaylarıyla görüntülenmesini, hücrelerinize ait genişliklerin istediğiniz boyuta getirilmesini, tüm detayların aynı anda kapatılmasını ve açılmasını, yatay ve dikey olarak yerleştirilmiş başlıkların çapraz değişimle otomatik olarak yer değiştirmesini, tablonuza ait sorgu cümlesinin görüntülenmesini, seçilen hücreye ait detay bilgilerin küp görüntüsünün altında bir tabloda listelenmesini, küpte yer alan kolon ve satır toplamlarının isteğinize göre sonda, başta, sabit yada yok olmasını, küpünüzün Düz, 3 boyutlu ve karışık olarak görüntülenmesini, küplerinizde listelenen hücrelerin çerçeveli olarak görünmesini sağlayabilirsiniz. Bunun yanı sıra bu menüde yer alan Görünüm Planı Yöneticisi seçeneğiyle analiz boyutlarında yer alan satır ve kolonlarla ilgili filtreleme vb. işlemleri yapabilir buna benzer olarak Değer yönetici seçeneğiyle de küplerde varsayılan olarak gelen kolonlarla ilgili düzenlemeleri yapabilirsiniz. En önemlisi de ekranınızdaki görüntüyü saklayabilirsiniz. Dosya menüsündeki seçenekler ile analizini istediğiniz isimle kaydedebilir sonrasında açabilirsiniz Aktarım Menüsünde yer alan seçenekler ile, analizinizin excel programına aktarılmasını ve internet ortamından görüntülenmesini sağlayabilirsiniz. Yazıcı Menüsünde yer alan seçenekler ile ekranınızda listelenen analiz bilgilerinizin döküm öncesinde sayfa ve baskı ayarlarını yapabilir, ön izleme seçeneği ile dökümünüzün kağıt üzerinde nasıl görüntüleneceğini inceleyebilirsiniz. Ayrıca bu menüde yer alan çıktı kalitesi seçeneği sayesinde dökümünüzü Siyah-beyaz, düz ve göründüğü gibi alabilirsiniz. Yönetim menüsünde yer alan tarih değiştir Alt+C seçeneği ile analizinizin tarih aralığını yeniden belirleyebilirsiniz. 31

Programlarımızın giriş ekranının üst bölümünde yer alan Veri küpü programı ile kayıtlı olan analizlerinizi ekrana çağırabilir ve gerekli düzenlemeleri yaparak analizinizi geliştirebilirsiniz. Ana Hesap Mizanı (253200) Mizanlar menüsünün ilk programı olan Ana Hesap Mizanı ile, tüm ana seviyedeki hesaplarınızın, istediğiniz dönemlerdeki gelir-gider tutarlarını ve bakiyelerini listeleme imkanı bulacaksınız. Programa girdiğinizde öncelikle ana hesap mizanının hangi dönem itibariyle alınacağını belirlemeniz istenecektir. Bunun için mizan tipi alanında satır sonu butonunu tıklayın, açılacak pencereden hesap mizanını hangi döneme göre almak istediğinizi belirleyeceğiniz seçenekler yer alacaktır. Bunlar; Son Durum; bu seçenek ile mizan alındığında, tüm ana hesaplarınızın son durumları listelenecektir. Dönem Başı; ana hesaplarınız içinde bulunduğunuz hesap dönemi başındaki değerleri ile listelenecektir. Aylık; ana hesaplarının içinde bulunduğunuz muhasebe yılı başından, seçeceğiniz ayın sonuna kadar olan değerlerini listelemek için aylık seçeneğini tercih etmelisiniz. Ay İçi; ana hesaplarının sadece seçeceğiniz aya ait mizanını listelemek istiyorsanız bu seçeneği tercih etmelisiniz. Örneğin, mizan alacağınız dönem için -7- girmiş iseniz, sadece 7. aya ait hareketler listelenecektir. Evet, ana hesap mizanınızı alabileceğiniz dönemleri sizlere anlatmaya çalıştık. Şimdi ilgili pencereden mizanınızı almak istediğiniz dönemi mouse göstergenizle tıklayarak belirleyiniz. Eğer aylık veya ay içi seçeneklerini tercih ettiyseniz, bu seçimden sonra karşınıza başka bir ekran gelecek ve ilgili ayın numarasını girmeniz gerekecektir. Örneğin Nisan ayı için mizan alacaksanız bu alana girilecek rakam 4 olacaktır. Mizanı almak istediğiniz dönemi de bu şekilde belirledikten sonra, döküm yeri tercihinize göre ana hesaplarınızın mizanı listelenecektir. Ana hesap mizanında şu bilgiler yer alır; Hesap Kodu/Adı: Hareket gören tüm ana hesaplar kod ve isimleri ile birlikte bu alanda yer alacaktır. Gider: İlgili satırdaki ana hesabın, parametreler ekranından belirlediğiniz dönem itibari ile toplam borç tutarı bu alanda yer alacaktır. Başka bir ifadeyle bu alandaki rakam, işletmenizin ilgili muhasebe hesabından kaynaklanan gider tutarını gösterir. Gelir: İlgili satırdaki ana hesabın, parametreler ekranından seçmiş olduğunuz dönem itibari ile toplam alacak tutarı bu alanda yer alacaktır. Başka bir ifadeyle bu alandaki rakam, işletmenizin ilgili muhasebe hesabından kaynaklanan gelir tutarını gösterir. Gider Bakiye: İlgili satırdaki ana hesabın gider tutarı, gelir tutarından fazla ise aralarındaki fark bu alana gider bakiye olarak yansıyacaktır. 32

Gider Bakiye: İlgili satırdaki ana hesabın gelir tutarı gider tutarından fazla ise aralarındaki fark bu alana gelir bakiye olarak yansıyacaktır. Evet, Ana Hesap Mizanı ile ilgili açıklamalarımıza burada son veriyoruz. Bundan sonraki bölümde genel mizanın açıklamalarına geçilecektir. Genel Mizan (253300) Mizanlar menüsünün bu programı ile hareket gören tüm muhasebe hesaplarınızı, ana, tali ve muavin seviyelerine göre ve istediğiniz dönem bazında listeleyebileceksiniz. İlgili programa girdiğinizde, genel mizanı hangi dönem itibari ile almak istediğinizi belirleyeceğiniz bir parametre ekranı ile karşılaşacaktır. Bu aşamada sizden istenen, satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden, tıpkı Ana Hesap Mizanında olduğu gibi, Genel Mizan içinde dönem seçimini yapmanızdır. Bu seçenekler; son durum, dönem başı, aylık ve ay içidir. Bu dönemlere ilişkin açıklamalarımızı yukarıda verdiğimiz için, burada tekrarlamıyoruz. Şimdi, Genel Mizanı almak istediğiniz dönemi mouse göstergeniz ile seçin. Bu seçimle birlikte karşınıza gelecek ekrandan da döküm yerini belirleyin, genel mizanınız tercihleriniz doğrultusunda listelenecektir. Bu mizanda muhasebe hesaplarınızın kodu ve adı, ana, tali ve muavin seviyelerine göre sıralanacak, ilgili hesabın gider toplamı, gelir toplamı ve bu toplamlar arasındaki farkı gelir bakiye yada gider bakiye olarak raporunuzda yer alacaktır. Alt Hesap Mizanı (253400) Mizanlar menüsünün son programı olan Alt Hesap Mizanı ile tüm alt seviyedeki hareket gören hesaplarınızın, istediğiniz dönemdeki mizanını listeleyeceksiniz. İlgili programa girdiğinizde, sizden öncelikle mizan almak istediğiniz muhasebe hesap kod sınırlarını girmeniz istenecektir. Muhasebe hesap kodlarını F10 tuşu yardımıyla seçebilirsiniz. Dökümünüzde yer alacak ilk ve son muhasebe hesabını belirledikten sonra F2 tuşuna basın, sıra mizan dönemini seçmeye gelmiştir. Alt hesap mizanını, diğer mizanlardan farklı olarak Belli Tarih itibariyle de alabilirsiniz. Mizan için dönem seçiminizi yapıp, döküm yerini de belirledikten sonra, istediğiniz dönemde hareket gören alt hesaplarınız listelenmeye başlayacaktır. Raporlar Bu bölümde yer alan programlar ile, işletmenizin gelir-gider hareketlerine ilişkin farklı detaylarda raporlar alabileceksiniz. Şimdi bu raporları neler olduklarını sırayla incelemeye başlayalım. Genel Hareket Raporu (254100) Raporlar menüsünün bu programı ile işletmenizin gelir ve giderlerini vergi detayları ile birlikte aynı rapor içinde inceleyebileceksiniz. Programa girdiğinizde karşınıza tarih sınırları başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden istenen; Başlangıç tarihi alanına, genel hareket raporunun hangi tarihten itibaren gerçekleşen gelir ve gider hareketlerini içermesini istiyorsanız, ilgili başlangıç tarihini, Bitiş tarihi alanına da, raporunuzun hangi tarihe kadar olan gelir ve gider hareketlerini içermesini istiyorsanız, ilgili bitiş tarihini girmenizdir. 33

Raporunuz için tarih sınırlarını girdikten sonra tamam butonunu tıklayın, karşınıza döküm yeri tercihinizi yapacağınız bir başka ekran gelecektir. Bu ekrandan döküm yerini de belirlendikten sonra raporunuz istediğiniz tarih aralığındaki gelir ve gider hareketlerinizi listeleyecektir. Raporunuzda yer alan bilgiler aşağıda açıklanmıştır. Tarih: Gelir veya gider hareketlerinin programa girildiği tarihtir. Hesap Kodu: İlgili satırdaki gelir veya gider hareketine ilişkin muhasebe hesabının kodudur. Hesap Adı: İlgili satırdaki gelir veya gider hareketine ilişkin muhasebe hesabının adıdır. Hesap Tipi: İlgili satırda hareket gören muhasebe hesabının hesap kartından tanımlanan tipidir (mal alış, mal satış, stoklar vb.). Evrak Tarihi: Gelir veya gider hareketinin girildiği evrakın tarihidir. Evrak No: Gelir veya gider hareketini girildiği evrakın numarasıdır. Açıklama: Gelir veya gider hareketlerinin girildiği evraka yazılan açıklamadır. Gider: İlgili satırdaki hareket işletmeniz için gider teşkil ediyorsa, gider tutarını bu alanda görebilirsiniz. Gelir: İlgili satırdaki hareket işletmeniz için gelir teşkil ediyorsa, elde edilen gelir tutarı bu alanda yer alacaktır. Cinsi: İlgili satırdaki gider veya gelir hareketinin vergi cinsini (normal, amortisman veya iade olarak) bu alanda göreceksiniz. Gider Vergi: İlgili satırdaki hareket gider hareketi ise, hesaplanan vergi tutarı bu alanda yer alacaktır. Gelir Vergi: İlgili satırdaki hareket gelir hareketi ise, hesaplanan vergi tutarını bu alanda görebilirsiniz. Toplam Gider: İlgili satırdaki hareket gider hareketi ise, hesaplanan vergi tutarı ile gider tutarının toplamı bu alanda yer alacaktır. Toplam Gelir: İlgili satırdaki hareket gelir hareketi ise, hesaplanan vergi tutarı ile gelir tutarının toplamı bu alanda yer alacaktır. 34

Evet genel hareket raporunda yer alan başlıklar, yukarıda açıklamaya çalıştıklarımızdan ibarettir. Rapor ile ilgili incelemelerinizi tamamladıktan sonra ESC tuşuna ya da ekranınızın close(x) butonuna basarak programınızın giriş ekranına dönebilirsiniz. Hesap Hareket Dökümü (254200) Bu program ile kod aralığı ve tarih sınırlarını gireceğiniz hesaplarınızın hareketlerini, programınızın Parametreler/Grup Tanımlamaları bölümünden tanımladığınız gruplara göre listeleme imkanı bulacaksınız. Hesap hareket dökümünde hesaplar muavin seviyeleri ile birlikte listelenecektir. Programa girdiğinizde karşınıza parametreler başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden ilk olarak, hareket dökümünü alacağınız hesapların başlangıç ve bitiş kodlarının girmeniz istenir. İlgili girişler yapıldıktan sonra sıra, dökümünüzün hangi gruba göre alınacağını belirtmeye gelmiştir. Bunun için istenen grup alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak olan pencereden istediğiniz grubu seçmelisiniz (Ana hesap, Stoklar vb.). Bu alandaki seçiminiz ana hesap ise dökümünüzde ilgili hesabın gelir ve gider tutarları, stok ise ilgili hesaptaki stok miktarları yer alacaktır. Bu seçimden sonra raporunuzun hangi tarihler arasındaki hareketlerinin listeleneceği sorulacaktır. Tarih sınırlarını da girip, döküm yerini seçtikten sonra, hesap hareket dökümünüz listelenecektir. Şimdi hesap hareket raporunda yer alan alanları sıra ile incelemeye başlayalım. Tarih: İlgili satırdaki hareketin gerçekleştiği tarihtir. Evrak Tarihi: İlgili satırdaki harekete ilişkin düzenlenen evrakın tarihidir. Evrak No: İlgili satırdaki harekete ilişkin düzenlenen evrakın numarasıdır. Açıklama: İlgili satırdaki harekete ilişkin, gelir veya gider hareket girişi programlarından girilen açıklamayı bu alanda görebilirsiniz. Gelir: İlgili satırdaki hareket, işletmeniz için gelir niteliğindeyse ve parametreler ekranından istenen grup ana hesap seçilmişse gelir tutarı, istenen grup Stoklar olarak seçilmişse de stok miktarı bu alanda yer alacaktır. Daha önceden de belirttiğimiz gibi gelir gider hareketlerini miktar bazında takip edebilmek için grup tanımlamaları programından Stoklar adı altında bir grup açılması gerekmekteydi. Daha sonra hareket girişleri yaparken meblağ alanında F8 tuşuna basıp hareket miktarları girilmekteydi. İşte bu alanda raporunuzu stoklar grubuna göre alıyor iseniz gelir niteliğinde olan stok miktarı yer alacaktır. Gider: İlgili satırdaki hareket işletmeniz için gider niteliğindeyse ve parametreler ekranından istenen grup ana hesap seçilmişse gider tutarı, istenen grup Stoklar olarak seçilmişse de stok miktarı bu alanda yer alacaktır. Evet, hesap hareket dökümü ekranında yer alan alanları böylece açıklamış olduk. Ekranınızın en alt satırında ise, ilgili hesabınıza ait parametreler ekranından girdiğiniz tarihler arasında gerçekleşmiş gelir-gider toplamlarını görebilirsiniz. 35

Dönemsel Bazda Gelir-Gider Dökümü (254300) Raporlar menüsünün bu bölümünden, kuruluş programınızın Sistem/Sistem ve Program parametreleri/dönem Parametreleri bölümünden tanımladığınız dönemler itibariyle ve hesap tipleri bazında işletmenizin gelir-giderlerini inceleme imkanı bulacaksınız. Programa girdiğinizde sizden sadece dökümü alacağınız yeri belirlemeniz istenecektir. Döküm yerini belirledikten sonra dönemsel gelir/gider tablosu ekranınıza gelecektir. Bu dökümün sol bölümünde tanımlamış olduğunuz dönemler, sağ bölümde ise hesap tipleri ve bu hesaplara ilişkin toplamlar yer alacaktır. Serbest Meslek Defteri Özeti (254600) Serbest meslek defteri özetiyle; işletmenizin istediğiniz herhangi bir dönemdeki gelir ve giderlerini, kar veya zararını kısacası bütün finansal hareketlerini tek bir ekrandan takip etme imkanı bulacaksınız. Serbest meslek defteri özetinde yer alan kalemler, muhasebe hesaplarının tiplerine göre derlenmiştir. Örneğin, genel giderler, gider iadeler, toplam gelirler gibi. Serbest meslek defteri özetinden tüm bu gelir-gider kalemleri bir takım hesaplamalara tabi tutulacak ve böylece size işletmenizin o dönemdeki kar veya zararı yansıtılacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza parametreler başlıklı bir ekran gelecektir. Bu ekranda sizden Serbest meslek defteri özeti için dönem seçimi yapmanız istenecektir. Bunun için hangi ay özetini görmek istiyorsunuz alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden, İşletmenizin finansal bilgilerini görmek istediğiniz dönemi seçmelisiniz. Dönem seçimini yaptıktan sonra, Serbest meslek defteri özeti başlıklı bir ekran gelecek ve o döneme ait parasal değerler ilgili alanlara yansıtılacaktır. Serbest meslek defteri özeti bilgilerinden daha sağlıklı bir sonuç almanız için, kullanılmayan giderlerinizin değerini de girmeniz gerekir. Bu girişi, kullanılmayan gider başlıklı alana yapacaksınız, zaten imlecinizde bu alanda konumlu olacaktır. Bu alana ilgili değeri girdikten sonra enter tuşuna basınız karşınıza Çıkış 2. Sayfayı bas butonlarının yer aldığı bir onay ekranı gelecektir. Bu aşamada yapmanız gereken programdan çıkmak istiyorsanız çıkış butonunu, bilgilerinizi rapor formatında almak istiyorsanız 2. sayfaya bas butonunu tıklamalısınız. Evet, bu ekranla ilgili tercihinizi de belirledikten sonra Serbest meslek defteri özeti rapor formatında ekranınıza yada yazıcınıza alabilirsiniz. Serbest Meslek Makbuzu Raporu (273200) Hizmetlerinizin karşılığı olarak aldığınız ücretler serbest meslek makbuzu ile belgelenmektedir. Bu rapor, müşterilerinize kesilen serbest meslek makbuzlarının dökümünü vermektedir. Programa girdiğinizde öncelikle, raporunu almak istediğiniz firmalara ilişkin kod aralığı yada kod yapısını girmeniz istenecektir. Daha sonra döküme dahil edilecek serbest meslek makbuzları için tarih sınırlarını belirlemeniz 36

gerekir. Ekranda görülen parametrelere herhangi bir giriş yapılmazsa, dönem başından itibaren düzenlenen bütün serbest meslek makbuzları listelenecektir. Firma kod aralığı ve tarih sınırları girilip, döküm yeri de belirlendikten sonra raporunuz listelenecektir. Raporunuzda serbest meslek makbuzunun düzenlendiği tarih, evrak numarası, firma kodu ve adı, ilgili firmanın vergi dairesi ve numarası, hizmetiniz karşılığında ilgili firmadan alacağınız brüt ücret, KDV tutarı, stopaj ve SSDF tutarı ile net ücret tutarı ayrı başlıklar halinde yer alacaktır. Firma Raporları Bu bölümde yer alan programlar ile hizmet verdiğiniz firmaların, firma tanıtım kartından girdiğiniz bilgileri doğrultusunda hazırlanmış raporlarını alabileceksiniz. Firma ortaklarının dökümü, firma kira raporu bu bölümden alınabilecek raporlar arasındadır. Şimdi bu raporları daha yakından incelemeye çalışalım. Firma Raporu (273110) Bu bölümden, firma tanıtım kartından tanıtımını yaptığınız firmaların tüm detay bilgilerini listeleyebileceksiniz. Bu raporu alabilmeniz için rapora dahil edilecek firmalara ait kod aralığı veya kod yapısını girmeniz yeterlidir. Bu girişler sonrasında raporunuz listelenecektir. Raporunuzda yer alan başlıklar, firma tanıtım kartından girdiğiniz bilgilerden oluşmaktadır. Yani parametreler ekranından seçtiğiniz firmaların kodu, adı, muhasebe tipi, defter nevi, vergi dairesi, vergi numarası, muhasebe ücreti, çalışma konusu, telefon numarası, adresi ve bu firma ile çalışmaya başladığınız tarih raporunuzu oluşturan başlıklardandır. Firma Ortaklar Raporu (273120) Bu bölümden, parametreler ekranından belirleyeceğiniz kod aralığı yada kod yapısındaki firmaların, firma tanıtım kartından girdiğiniz, firma ortaklarına yönelik bilgileri listelenecektir. İlgili firmaların kodu, adı, firma ortaklarının adı, doğum yeri, doğum tarihi, vergi dairesi ve hesap numarası raporunuzda yer alacak başlıklardandır. Firma Kira Raporu (273130) Bu rapor ile, kod aralığını yada kod yapısını gireceğiniz firmaların, faaliyet gösterdiği mekanlar kira karşılığı tutulmuş ise, bu mekanlara ait bilgileri listelenecektir. Bu bilgiler firma tanıtım kartının kira butonu tıklanarak girilen bilgilerdir. Mekanlara ait kira ücretleri, mal sahiplerinin ismi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası bu raporda yer alacak başlıklardandır. Firma İşlem Kontrol Raporu (273140) Firma raporları menüsünde yer alan bu rapor ile, kod aralığı yada kod yapısını gireceğiniz firmaların, Firma Tanıtım Kartının işlem izinleri butonundan girdiğiniz bilgileri listelenecektir. Yani, raporunu alacağınız firmalar için hangi işlemlerin geçerli 37

olduğunu yada olmadığını ayrı başlıklar halinde görebileceksiniz. Geçerli olan işlemlerde evet ibaresini, aksi halde hayır ibaresini göreceksiniz. Beyanlar Muhasebe bürosu programınızın bu bölümden katma değer vergisiyle ilgili farklı detaylarda hazırlanan tablolar izlenebilecek, K.D.V. beyannamesi basılabilecek ve Maliye Bakanlığının işletmelerden dönem sonlarında istemiş olduğu düzenlenen en yüksek 5 fatura ve alınan en yüksek 5 fatura ile ilgili girişler yapılarak dökümler alınabilecektir. Ayrıca geçici vergi beyannamesi, Kurumlar Vergi beyannamesi ile Yıllık Defter Özeti (form c) dökümleri de bu menüde yer alan programlardandır. E-Beyanname Bu menüde yer alan programlar ile kullanıcılarımız; işletmelerinin KDV beyannamesi ve geçici vergi beyannamelerini xml formatında saklayıp, paket haline getirebileceklerdir. Şimdi bu işlemlerin nasıl yapılacağını anlatmaya çalışalım. KDV beyannamesi (255218) ve Geçici vergi beyannamesi (255224) V11 serisi programlarımızda; kullanıcılarımızın hazırlamakla yükümlü oldukları beyannameler, internet ortamından gönderilebilecek yapıya getirilmiştir. Bu doğrultuda beyanname bilgileri XML formatında dosyalarda saklanacak ve internetten ilgili kurumlara gönderilebilecektir. Bu amaçla bu menüde yer alan KDV beyannamesi (255218) Geçici vergi beyannamesi (255224) XML formatında saklanabilecektir. Kullanıcılarımızın yapacakları tek işlem, beyanname bilgileri doldurulduktan sonra, ekranda gördükleri XML dosya oluştur butonunu tıklayıp bilgilerini saklamalarıdır. Mikro Yazılımevi olarak, e-beyanname ile ilgili, elimizde mevcut olan kaynaklarla mümkün olduğunu düşündüğümüz tüm testleri yapmış bulunmaktayız. Buna rağmen Maliye Bakanlığı'nın veri yapısını resmen açıklamamış olması sebebiyle, oluşturulacak dosyaların e- beyanname dosya yapısına %100 uyumu garanti edilememektedir. Mikro, oluşan dosya içeriğinin, mevcut verilerle uyumlu olduğunu beyan etse de, Maliye sistemiyle uyumluluğunu garanti etmez. Kullanıcılarımızın beyannamelerini hazırlarken bu detayları göz önünde bulundurmalarını önemle rica ederiz. Paketleme (255222) E-beyannamelerin paketlenmesi için yapılması gereken işlemler, Programlarımızda; kullanıcılarımızın hazırlamakla yükümlü oldukları beyannameler, İnternet ortamından gönderilebilecek yapıya getirilmiştir. Bu doğrultuda tüm beyannameler XML formatında dosyalara saklanacak, daha sonrada bu dosyalar programlarımızda yer alan paketleme programı ile paket haline getirilip internetten ilgili kurumlara gönderilebilecektir. 38

I Adım, Öncelikle, İşletme yönetiminin Beyanlar/E-beyanname menüsünde bulunan, Katma değer beyannamesi (255218), Bunun yanı sıra Personel yönetiminin E-Beyanname menüsünde yer alan Muhtasar beyannamesi (114917) Programlarından hazırlanacak olan beyanname çalıştırılmalı ve bilgiler eksiksiz doldurmalıdırlar. Daha sonra da bu beyannamelerin alt bölümünde yer alan XML dosya oluştur butonu tıklanarak her bir beyanname XML formatında saklanmalıdır. Önemle belirtmek isteriz ki, XML formatında saklanmamış hiçbir beyannamenin paket dosya haline getirilmesi mümkün değildir. Kullanıcılarımız bu detayı göz önünde bulundurarak işlem yapmalıdırlar. II Adım, Paketleme (255222) programı çalıştırılmalıdır. Karşınıza gelen ekranda XML formatında saklamış olduğunuz tüm beyannamelerin yer aldığını göreceksiniz. Bu aşamada yapmanız gereken, paket haline getirmek istediğiniz beyanname dosyalarının başındaki kutucukları tek tek işaretlemenizdir. Böylece programa hangi beyannameleri paket haline getireceğinizi tanıtmış olacaksınız. Paket haline getireceğiniz beyannamelerinde anında kırmızı renkte belirginleştiğini göreceksiniz. Beyanname seçimini yaptıktan sonra sıra, paket dosyanızı hangi isimle kaydedeceğinizi belirlemeye gelmiştir. Bunun için ekranınızın Paket adı bölümüne sizin için uygun olan herhangi bir isim girişi yapıp ekranın alt bölümünde yer alan paketle programını çalıştırmanız yeterli olacaktır. Programınız otomatik olarak ilgili paket dosyasını, çalıştığınız firmanın bulunduğu bölümdeki 2005/EXPORT dizini altına oluşturacaktır. İlgili dosyayı farklı dizine kopyalamak istiyor iseniz ekranınızın dosya adı alanında satır sonu butonunu tıklayıp dizininizi seçmeniz ve dosyanıza isim vermeniz yeterlidir. Bu ekrandan daha önce paket haline getirmiş olduğunuz dosyaların içeriğini inceleyebilmeniz mümkündür. Yalnız bunun için ilgili paket dosyalarının *.JAR uzantılı olarak kayıt edilmiş olması gerekmektedir. İlgili kurum için paket dosyaların *.JAR uzantılı olarak kaydedilmesi bir zorunluluk olmayıp, sadece kullanıcılarımızın bizim programlarımızda ilgili dosyaların içeriğini izleyebilmeleri için geçerlidir. Yani paket izleme bölümünden sadece uzantısı *.JAR olan dosyalar izlenecektir. III. Adım, Paket haline getirilen dosyalar, ilgili kurumun internet adresine girilerek, bulundukları dizinden seçilmeli ve gönderilmelidir. İnternetten XML şema dosyası güncelle (255223) Maliye Bakanlığı'nın talep ettiği yapının henüz resmen açıklanmamış olması sebebiyle, zaman zaman hazırladığımız dosyanın şemasında güncelleme yapmamız gerekmektedir. Bu güncelleme sebebiyle tüm arşivin yenilenmesi yerine xml dosyasında bilgi olmamasına karşın, XML içinde bulunması gereken alanlarda yapılan düzenlemelerin internet ortamında XML şema dosyalarının indirilmesi lazımdır. Bunun için bilgi olmayan alanın da xml dosya içerisine dahil edilmesini sağlamak amacıyla, programlarımıza eklenen E-beyanname menüsünde bulunan, 39

İnternetten XML şema dosyası güncelle" programından ilgili beyanname seçilip, güncelleme yapılarak işleminiz gerçekleştirilir. Böylece doğrudan İnternetten XML şema dosyası güncelle programını çalıştırdığınızda karşınıza çıkan Katma değer beyannamesi 2 no'lu Katma değer beyannamesi Damga vergisi beyannamesi Muhtasar beyannamesi seçeneklerinden istediğinizi işaretleyerek güncellemenizi yapabileceksiniz. K.D.V. Modülü Bu bölüme girdiğinizde karşınıza üç seçenekten oluşan bir alt menü gelecektir. Şimdi bu menüde yer alan programların neler olduklarını incelemeye başlayalım. KDV Beyannamesi K.D.V.; devlet tarafından, tüketicilerden aldıkları mal ve hizmet bedeli üzerinden, belirli oranlar nispetinde kesilen bir tüketim vergisidir. K.D.V. devlet tarafından direkt olarak alınmaz. Devlet, K.D.V. nin tahsili için firmaları vekil tayin eder. Firmalar bir ay boyunca kendilerinden mal ve hizmet alan kişilerden aldıkları K.D.V. Yİ ertesi ayın 25 ine kadar K.D.V. beyannamesiyle devlete öderler. Programınızın bu bölümünden katma değer beyannamesinin tanzimi yapılacak, baskılı ve baskısız formlara dökümü alınacaktır. Programa girdiğinizde sizden öncelikle beyannamenin hazırlanacağı dönemi seçmeniz istenecektir. Dönem seçimi yapılıp F2 tuşuna basıldıktan sonra, K.D.V. beyannamesi ekranına ulaşılacaktır. KDV beyannamesine girilecek bilgiler için ekranınızın üst bölümünde yer alan butonları tıklamanız gerekir. Ekranın üst tarafındaki butonlardan ilki, programa girdiğinizde karşınıza gelen genel bilgiler butonuna ait ekrandır. Bu ekrandan şirket ile ilgili genel bilgilerin girişleri yapılacaktır. Vergi dairesi, vergi dairesinin kodu, telefon numarası, vergi kimlik numarası vb. gireceğiniz bilgilerden bir kaçıdır. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan diğer butonları tıklayarak KDV beyannamenizin ön yüzü ve arka yüzünde yer alan vergi hesap kodlarına ilişkin oranları ve vergileri girebilirsiniz. Ekranınızın alt bölümünde yer alan Kayıt butonu tıklanarak beyannamenize ait girdiğiniz tüm bilgileri kayıt edebilmeniz mümkündür. Ön sayfa ve Arka Sayfa butonları tıklanarak da KDV beyannamenizin ön yüzüne ve arka yüzüne ait bilgileri, orijinal KDV beyannamesi dökümünde inceleyebilirsiniz. Bu dökümlerin üst bölümünde yer alan butonlar ile de bildirgeniz için sayfa ayarlarınızı yapıp baskılı forma ya da baskısız forma yazıcıdan dökümü alabilirsiniz. Vergi Durum Tablosu (255110) Bu program yardımıyla, işletmenizin yıl içindeki herhangi bir dönemine ait K.D.V. durumunu içeren bir icmal alacaksınız. Programa girdiğinizde öncelikle yapmanız gereken hangi dönemin K.D.V. durumunu görmek istediğinizi belirtmenizdir. Bunun için karşınıza gelecek ekranının hangi ayı görmek istiyorsunuz alanında satır sonu butonunu tıklayıp açılacak pencereden ilgili dönemi seçebilirsiniz. Dönem seçimini yaptıktan sonra enter tuşuna basın, 40

karşınıza ilgili dönem itibariyle bütün katma değer vergisi hesaplarının durumlarını gösteren bir tablo gelecektir. Tablonuzun üzerinde ise Çıkış Yazıcıya Döküm butonlarının yer aldığı bir onay ekranı belirecektir. Bu aşamada yapmanız gereken KDV beyannamesini yazıcıdan almak istiyor iseniz yazıcıya döküm butonunu tıklamak olmalıdır. Programdan çıkmak içinde çıkış butonunu mouse göstergenizle tıklamanız yeterli olacaktır. Dönemsel Vergi Dağılımı (255120) Dönemsel vergi dağılımı tablosuyla kuruluş programınızın Sistem/Sistem ve Program parametreleri/dönem Parametreleri programından yapmış olduğunuz tanımlamalar doğrultusunda, işletmenize ait tüm vergileri inceleme imkanı bulacaksınız. Programa girdiğinizde sizden sadece döküm yerini belirlemeniz istenecektir. Bu belirleme doğrultusunda dönemsel vergi dağılımı tablonuz listelenecektir. Tablonuzun sol bölümünde tanımlamış olduğunuz dönemler, sağ bölümde ise ilgili dönemlerde, tahsil edilen, indirilen, ödenen ve devreden vergi tutarları ayrı başlıklar halinde yer alacaktır. Geçici Vergi Beyannamesi (255220) 01.01.1999 tarih itibari ile yürürlüğe giren geçici vergi uygulamasına göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri belirli dönemler itibariyle (şu anda 3 er aylık 4 dönem halinde) geçici vergi beyannamesi vermek ve bu beyannameye göre vergilerini ödemek durumundadırlar. Beyannameler menüsünün bu programı ile geçici vergi beyannamesi için gerekli bilgilerin girişlerini yapacak ve beyannamenizin dökümünü alacaksınız. Geçici vergi beyannamesi manuel olarak giriş yapacağınız 3 ekran sayfasından oluşmaktadır. Bu sayfalara, programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın üst bölümünde yer alan Genel Bilgiler I, Genel Bilgiler II ve Tablo I butonları tıklanarak ulaşılacaktır. Ekranın üst tarafındaki butonlardan ilki, programa girdiğinizde karşınıza gelen genel bilgiler butonuna ait ekrandır. Bu ekrandan şirket ile ilgili genel bilgilerin girişleri yapılacaktır. Vergi dairesi, vergi dairesinin kodu, telefon numarası, vergi kimlik numarası vb. gireceğiniz bilgilerden bir kaçıdır. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan diğer butonları tıklayarak beyannameniz için gerekli olan bilgileri girebilirsiniz. Ekranınızın alt bölümünde yer alan Bilgileri güncelle butonu ile, ticari kazanç, serbest meslek kazancı ve kanunen kabul edilmeyen giderlerin, beyannameyi aldığınız döneme göre hesaplamasını, dolayısıyla bu bilgilerin güncellenerek beyannamenize yansımasını sağlayabilirsiniz. Daha sonra ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizi kayıt edebilirsiniz. Tüm bu işlemler sonrasında Beyanname Göster butonunu tıkladığınızda girdiğiniz tüm bilgilerin, orijinal geçici vergi beyannamesi formunuzda ilgili alanlara yansıdığını göreceksiniz. Şimdi, formunuz için gerekli sayfa ayarlarını ekranınızın üst bölümünde yer alan butonlar aracılığı ile yapıp, print butonunu ile de geçici vergi beyannamenizin dökümünü alabilirsiniz. 41

Yıllık Defter Özeti (C Formu) (255230) 18 Şubat 1997 tarih ve 22558 sayılı resmi gazetede yayınlanan tebliğe göre, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, işletmelerinin yıllık faaliyetlerini yıllık faaliyet bildirimi adlı bir dökümde toplayıp maliyeye vermek zorundadırlar. Beyannameler menüsünün bu bölümünden, Maliye Bakanlığının, işletmelerden yıl sonlarında istemiş olduğu, düzenlenen en yüksek 5 fatura ve alınan en yüksek 5 fatura ile ilgili bilgi girişleri yapılacak ve bilgilerin Form C olarak tabir edilen matbu forma dökümü alınacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın üst bölümünde yer alan butonlar ile, yıllık defter özeti için gerekli bilgilerin girişleri yapılacaktır. Bu butonlardan ilki, programa girdiğinizde karşınıza gelen C Formu Parametreleri butonuna ait ekrandır. Bu ekrana bildirim mükellefine ait bilgiler, personellere yapılan ücret ödemelerinin toplamı, personel sayısı, devreden ve düzenlenen fatura sayıları, dönem içinde kullanılan fatura sayısı, alıcının vergi daire numarası ve fatura tutarı gibi bilgiler girilecektir. Bu ekranla ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra, sıra en yüksek 5 satış faturası ile alış faturalarının programa girilmesine gelmiştir. Bunun için mouse göstergenizle en yüksek 5 satış faturası butonunu tıklamalısınız. Karşınıza gelecek ekran üzerinde F7 tuşuna basarak yada ekranınızın alt bölümünde gördüğünüz Faturaları çağır butonunu tıklayarak ilgili dönemde düzenlenen en yüksek 5 satış faturasına ilişkin bilgileri ilgili alanlara otomatik olarak getirebilirsiniz. Bu ekrandan faturalarınıza ilişkin bilgileri manuel olarak girebilmenizde mümkündür. Bunun için yapmanız gereken devletin açıkladığı tutar ve bundan büyük olan satış faturalarının tarihini, seri ve sıra numaralarını faturanın verildiği carinin vergi numarası ile tutarını ilgili alanlara girmenizdir. Aynı şekilde en yüksek 5 alış faturasına ait girişleri de yaptıktan sonra ALT+S tuşlarına basarak bilgilerinizi kayıt etmelisiniz. Şimdi ekranınızın alt bölümünde yer alan Beyanname Göster butonunu tıklayın, beyannamenizin orijinal görüntüsü karşınıza gelecektir. Dökümünüz girdiğiniz bilgilerden okunarak alınan değerler doğrultusunda ilgili alanlara yansıyacaktır. Şimdi, dökümünüz için gerekli sayfa ayarlarını ekranınızın üst bölümünde yer alan butonlar aracılığı ile yapıp, print butonu ile de formunuzu yazıcıdan dökebilirsiniz. Kurumlar Vergisi Beyannamesi (255240) Yılda bir kereye mahsus olmak kaydıyla, her mükellef vergiye tabi kazancının tamamı için, bağlı olduğu vergi dairesine Kurumlar Vergisi Beyannamesi vermek durumundadır. Programınızın bu bölümünden, Kurumlar Vergisi Beyannamesine ilişkin bilgilerin girişleri yapılacak ve Maliye Bakanlığınca belirlenen orijinal beyannamelere, istenilen yazı tipi ve büyüklüğünde dökümleri alınabilecektir. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın üst bölümünde, Kurumlar Vergisi Beyannamesinin 4.,5., 6., 7., 8. ve 9. sayfalarına ilişkin bilgilerin girileceği butonlar yer almaktadır. Dolayısıyla bildirgeniz için gerekli olacak 42

bilgiler, Genel Bilgiler-1, Genel Bilgiler-2, Kazanç ve Matrah Bildirimi, Vergi Bildirimi ve Ortaklara İlişkin Bildirim butonlarını tıkladığınızda açılacak ekran sayfalarından yapılacaktır. Tamamen manuel olarak giriş yapacağınız bu ekranlardan ilki, programa girdiğinizde karşınıza gelen Genel Bilgiler-1 butonuna ait ekrandır. Her bir ekran sayfasındaki alanlara nelerin girileceği açık bir şekilde görülmektedir. Vergi dairesinin kodu, adı, kurum sicil numarası, vergi dönemleri, kazançlara ilişkin bilgiler ve şirket ortaklarına yönelik tanıtıcı bilgiler bu butonlar aracılığı ile yapacağınız girişlerden sadece bir kaçıdır. Bu ekranlar ile ilgili girişlerinizi tamamladıktan sonra; Ekranınızın alt bölümünde yer alan butonlardan Sf.04 (A) butonuna yada ALT+A tuşlarına basarak ekranınızın Genel Bilgiler-1 ve Genel Bilgiler-2 butonlarından girdiğiniz bilgiler doğrultusunda, kurumlar vergisi Beyannamenizin 4. sayfasını orijinal görüntüsü ile ekranınıza getirebilirsiniz. Sf.05 (B) butonuna yada ALT+B basarak, Kazanç ve Matrah bildirimi butonundan girdiğiniz ve beyannamenizin 5 sayfasına ait bilgileri orijinal görüntüsü ile ekranınıza getirebilirsiniz. Aynı şekilde Vergi İndirimi butonundan girdiğiniz bilgileri, dolayısıyla beyannamenizin 6 sayfasını da Sf.06 (C) butonuna yada ALT+C tuşlarına basarak ekranınıza getirebilirsiniz. Sf.07 (D), Sf.08(E), Sf.09 (F) butonuna yada ALT+D, ALT+E, ALT+F tuşlarına basarak da şirket ortaklarına ilişkin girdiğiniz bilgilerden derlenerek hazırlanan ve bildirgenizin 7.,8. ve 9. sayfalarını oluşturan ekranlarını orijinal görüntüsü ile alabilirsiniz. Şimdi, sizden istenen Kurumlar Vergisi Beyannamesine ilişkin her bir ekran sayfasında gerekli sayfa ayarlarını yapıp, print butonunu ile de bildirgenizi yazıcıdan almanızdır. Tüm bu işlemler için ekranlarınızın üst bölümünde yer alan butonlar kullanılacaktır. Bu butonlar aracılığı ile, bildirgenizi, baskılı yada baskısız forma alabilecek, ekranınızdaki sayfa boşluklarını ayarlayabilecek, yazıcı ayarlarınızı yapabilecek ve dökümünüzü istediğiniz fontta alabileceksiniz. Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (255250) Beyannameler menüsünün son programı basit usulde vergilendirilen mükelleflerin elde ettikleri gelirleri bildirecekleri Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine ayrılmıştır. 1 Ocak 1999 tarihine kadar, küçük esnaf ve sanatkar götürü vergi adı verilen sabit bir vergiyi ödemekle yükümlü tutulmuştur. Götürü vergileme 31/12/1998 tarihi itibariyle kaldırılarak yerine basit usul getirilmiştir.basit usul vergiden muaf olmayan küçük esnaf ve sanatkar için getirilmiş özel bir vergileme biçimidir. Mükellefler işletmelerinden gelir elde edememiş olsalar bile bu beyannameyi düzenleyip vermek zorundadırlar. Çünkü basit usule tabi mükellefler bu beyanname ile bildirdikleri kazançlar üzerinden vergilendirileceklerdir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi kayıtlı bulunulan vergi dairesine verilecektir. Gelir, sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret ise yıllık beyanname, mükellefin de imzası alındıktan sonra izleyen yılın Şubat ayı içinde büroda görevli personel veya mükellef tarafından vergi dairesine verilecek veya gönderilecektir. Ancak, mükelleflerin basit usulde vergilendirilen ticari kazancı ile 43

birlikte diğer gelir unsurları da varsa yıllık beyanname Mart ayı içinde verilecektir. Basit usulde vergilendirilen mükellefler gelir vergisi tevkifatı yapmayacaklar ve muhtasar beyanname vermeyeceklerdir. İşte programınızın bu bölümünden Yılık Gelir Vergisi ile ilgili bilgilerin girişleri yapılacak ve orijinal formlara dökümleri alınacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza gelecek ekranın üst bölümünde, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine ilişkin bilgilerin girileceği butonlar yer almaktadır. Dolayısıyla bildirgeniz için gerekli olacak bilgiler, Genel Bilgiler-1, Genel Bilgiler-2, Gelir Bildirimi, Vergi bildirimi, Tablo II, Tablo IV, Tablo V butonlarını tıkladığınızda açılacak ekran sayfalarından yapılacaktır. Bu ekranlardan ilki, programa girdiğinizde karşınıza gelen Genel Bilgiler-1 butonuna ait ekrandır. Bu ekrandan mükellefin kimlik bilgileri girilecektir. Adı, soyadı, bağlı olduğu vergi dairesi, adresi, uyruğu, vergi kimlik numarası, doğum yeri, yılı, kurum sicil numarası, vergi dönemleri, mükellefin hangi meslekle uğraştığı, birden fazla meslekle uğraş söz konusu ise ağırlıklı olan uğraşı, varsa telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılacaktır. Genel bilgiler II buonundan da ilgili beyannamenin hangi sıfatla düzenlendiği, diğer butonlardan da, kazanç durumlarına ilişkin bilgilerin girişleri yapılacaktır. Herbir ekrana ilişkin girişlerinizi tamamladıktan sonra ekranınızın alt bölümünde yer alan Sakla butonunu tıklayarak bilgilerinizi kayıt edebilirsiniz. Ekranınızın alt bölümünde gördüğünüz butonlardan Sf.01 (A), Sf.02 (B), Tablo 01-02 (C), Tablo 03-04 (D), Tablo 05-06 (E), Tablo 07 (F) butonlarına basarak da girdiğiniz bilgiler doğrultusunda derlenerek hazırlanan beyannamenizi orijinal görüntüsü ile alabilirsiniz. Bu durumda, sizden istenen Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine ilişkin her bir ekran sayfası için gerekli sayfa ayarlarını yapıp, print butonunu ile de bildirgenizi yazıcıdan almanızdır. Tüm bu işlemler için ekranlarınızın üst bölümünde yer alan butonlar kullanılacaktır. Bu butonlar aracılığı ile, bildirgenizi, baskılı yada baskısız forma alabilecek, ekranınızdaki sayfa boşluklarını ayarlayabilecek, yazıcı ayarlarınızı yapabilecek ve dökümünüzü istediğiniz fontta alabileceksiniz. 44