Açıklamalı İçtihatlı Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı
Nazif KAÇAK Avukat Açıklamalı İçtİhatlı BOŞANMADA MAL VE PARALARIN PAYLAŞIMI Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 2. Bası Mal Rejimleri Mal Rejimlerinin Tasfiyesi Katılma Alacağı Değer Artış Payı Aile Konutu Ziynet Eşyaları Çeyiz Eşyaları Dilekçe Örnekleri Mahkeme Karar Örnekleri Bilirkişi Rapor Örnekleri 2010 Yılı Kararları Ankara, 2010
Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı Nazif Kaçak Hukuk Kitapları Dizisi: 1000 ISBN 978-975-02-1332-8 İkinci Baskı: Eylül - 2010 Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. Bu kitabın her türlü yayın hakkı Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. ye aittir. Yayınevinin yazılı izni olmadan, tanıtım amaçlı toplam bir sayfayı geçmeyecek alıntılar hariç olmak üzere, hiçbir şekilde kitabın tümü veya bir kısmı herhangi bir ortamda yayımlanamaz ve çoğaltılamaz. Sayfa Tasarımı: Seçkin Yayıncılık Kapak Tasarımı: İsmail Çam Yayın ve Dağıtım: Merkez: Seçkin Yayıncılık, Sağlık Sokak No: 21 06410 Sıhhiye, ANKARA Tel: (0 312) 435 30 30 (Pbx), Faks: (0 312) 435 24 72 Şube: Ankara Adliye Sarayı K Blok Zemin Kat Sıhhiye, ANKARA Tel: (0-312) 309 52 48 Şube: Abidei Hürriyet Caddesi 179/E (Şişli Ceza Adliyesi Altı) Şişli İSTANBUL Tel: (0-212) 234 34 77 Şube: Strazburg Cd. No:23 Sıhhiye - ANKARA Tel: (0312) 230 52 62 / ankarasube@seckin.com.tr Web Adresi: www.seckin.com.tr, E posta: yayin@seckin.com.tr Baskı: Seçkin Yayıncılık A.Ş., Tel: (0 312) 435 30 30
Aile Kurumuna,
Birinci Basının Sunuşu Bu kitabımda, Türk Medenî Kanununun Aile Hukuku Kitabının mal rejimleri kısmını incelemeye çalıştım. Her kitabımın sunuşunda arzettiğim gibi Kitabın pratik olmasına özen gösterdim. Eser, altı bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde; kısaca genel olarak boşanma kurumu incelenmiştir. İkinci Bölümde; mal rejimlerinde eski ve yeni medeni kanun ve yürürlük yani hangi kanunun uygulanacağı yani zaman yönünden uygulanma irdelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü Bölüme gelecek olursak, bu bölümde; çeşitlerine göre ayrı ayrı mal rejimleri ve bu mal rejimlerinin ayrı ayrı tasfiyeleri açıklanmıştır. Ayrıca mal rejimleri benzer ve ayrı yönleriyle birbirleri ile de mukayese edilmiştir. Dördüncü Bölümde neyin yer aldığına gelecek olursak, bu bölümde ise, 4721 sayılı Türk Medenî Kanun ile hukukumuza giren Aile Konutu müessesesi incelenmiştir. Ziynet Eşyaları başlığı altında Beşinci Bölüm bulunmaktadır. Bilindiği üzere ziynet eşyaları uygulamada çok yer bulmaktadır. Altıncı ve son bölümde mal rejimlerinin tasfiyesine, boşanmada mal ve paraların paylaşımına dair uygulamadan bilirkişi rapor örnekleri verilmiştir. Dilekçe ve uygulamayı gösterir mahkeme karar örnekleri de sunulmuştur. Malumlarınız olduğu üzere, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununda mal rejimlerine ilişkin önemli değişikler yapılmıştır, yeni düzenlemeler getirilmiştir. En önemli diyebileceğimiz değişiklik ise, yasal mal rejiminin artık edinilmiş mallara katılma rejimi olarak yapılan düzenlemedir. Bu durum, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun genel gerekçesinde; Yürürlükteki Kanuna göre eşler, evlenmeden önce veya evlilik devam ederken Kanunda belirlenen mal rejimlerinden birini evlenme mukavelesi yapmak suretiyle seçebilirler. Eşler bu konuda bir seçim yapmazlarsa, aralarında Kanundan ötürü "mal ayrılığı" rejimi geçerli olacaktır. Kanun "yasal rejim" olan bu rejimin yanında akdî rejim olarak "mal ortaklığı" ve "mal birliği" rejimlerini de düzenlemiştir. Kaynak Kanun olan İsviçre Medenî Kanunu yasal rejim olarak "mal birliği" rejimini benimsemiş idi. Ancak, İsviçre'de Medenî Kanunun eşlerin mal rejimini düzenleyen altıncı bölümü (Sechster Titel) 1 Ocak 1988 tarihinde yürürlüğe giren 5 Ocak 1984 tarihli bir Kanunla yeni baştan düzenlenmiş, mal birliği olarak geçerli olan yasal mal rejimi bu değişiklikte "Edinilmiş Mallara Katılma" (Errungenschaftsbeteiligung) olarak kabul edilmiştir. şeklinde belirtilmiştir. Bu düzenlemeler yukarıda değindiğim gibi ayrıntılarıyla açıklanmaya çalışılmıştır.
8 Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı Mal rejimi tasfiyesinde hesaplamalara ilişkin örnekler sunulmuştur. İspat kuralları gerek anlatım ve gerekse son Yargıtay kararlarıyla beslenerek izah edilmiştir. Çeyiz senedi ve çeyiz eşyalarına ait onlarca Karar verilmiştir. 2009 yılı içtihatları ağırlıklı olmak üzere çok sayıda içtihatta kitapta yerini almıştır. İçtihatlar başlıklandırılmış, uzun denilebilecek içtihatlara özetler zikredilmiştir. İçtihatlar başlıklandırılır iken, uygulamada ortaya çıkan sorun dikkate alınarak örneğin, Bilezikleri Bozdurarak Otomobil Aldık, Bankadan Havaleler Yaptım Eşim Adına -Tüm Birikmiş Parayı Çekmiş Evde Terzilik Yaptım Taşınmazın Alınmasına Katkıda Bulundum gibi başlıklar tercih edilmiştir. Sunuşuma son verir iken kitabı yayın dünyasına kazandıran Seçkin Yayınevine ve dizgi ve düzenlemelerde emeği geçen Ömer Candan a teşekkürlerimi sunarım. Yararlı olması dileğiyle. Saygılarımla. Aralık 2009 Sıhhiye - Ankara Av. Nazif KAÇAK
İkinci Basının Sunuşu Kitabın birinci basısı dört ay gibi kısa bir sürede tükenmiştir. Bu yoğun ilgi için herkese şükranlarımı sunuyorum. Kitabın konusunu teşkil eden uyuşmazlıkların çoğu boşanma davası ile birlikte Yargıtaya temyiz incelemesi için geldiğinde Yargıtay İkinci Hukuk Dairesinde incelenmektedir. Ancak, Yargıtay İkinci Hukuk Dairesi tarafından temyiz incelemesi yapılmakta olan, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davaları ile boşanmadan bağımsız olarak açılan, karı-koca arasındaki Borçlar Kanunundan kaynaklanan eşya davalarının temyiz incelemesinin 01.02.2007 tarihinden itibaren 29.01.2007 tarih ve 1 Sayılı kararı ile Altıncı Hukuk Dairesince yapılmaktadır. Yine, Yargıtay Başkanlar Kurulunun 26.01.2009 tarihli kararı ile, temyiz incelemesi İkinci Hukuk Dairesi tarafından yapılmakta olan, eşler arasındaki, gerek 743 sayılı Türk Kanunu Medenisindeki gerekse 4721 sayılı Türk Medeni Kanunundaki mal rejimlerinden kaynaklanan (TMK. m.202-281) davaların temyiz incelemesi 02.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere Sekizinci Hukuk Dairesince yapılmaktadır. Bu basıda da anılan bu Yargıtay Dairelerinin konularımızla ilgili kararlarına da yer verilmeye çalışılmıştır. Konular derinleştirilmiş ve bazı konularda alt başlıklar oluşturulmuştur. 2010 yılı içtihatları Haziran ayları da dahil işlenmiştir. Her zamanki gibi, Sunuşuma son verir iken kitabı yayın dünyasına kazandıran Seçkin Yayınevinin Genel Koordinatörü Koray SEÇKİN ve dizgi ve düzenlemelerde emeği geçen Ömer Candan a teşekkürlerimi sunarım. Yararlı olması dileğiyle. Saygılarımla. Ağustos-2010 Küçükesat - Ankara Av. Nazif KAÇAK
İçindekiler Birinci Basının Sunuşu... 7 İkinci Basının Sunuşu... 9 Kısaltmalar... 19 1. Bölüm GENEL OLARAK BOŞANMA I. GENEL AÇIKLAMALAR... 21 II. BOŞANMA NIN TANIMI... 22 III. BOŞANMAYA İLİŞKİN SİSTEMLER... 23 A. Boşanmayı Kabul Etmeyen Sistemler (Görüşler)... 23 B. Boşanmaya Serbestlik Tanıyan Sistemler (Görüşler)... 23 C. Hâkimin Kararı ile Boşanma Sistemi (Görüşü)... 23 D. Boşanma Nedenlerini Saymacalı Sistemi (Görüşü)... 23 E. Boşanma Sebepleri... 23 IV. BOŞANMA HUKUKUNDA İLKELER... 23 A. Kusur İlkesi... 23 B. Evliliğin Temelden Sarsılması İlkesi... 24 C. İradililik (İrade) İlkesi... 24 D. Elverişsizlik İlkesi... 24 V. BOŞANMANIN HUKUKÎ SONUÇLARI... 24 A. Genel Olarak... 24 B. Eşler Bakımından Sonuçları... 25 1. Evlilik Bağının Çözülmesi... 25 2. Yasal Mirasçılık Sıfatının Sona Ermesi... 25 a. Yasal Kaynak... 25 b. Eşin Yasal Mirasçılığı ve Sona Ermesi... 26 aa. Eşin Mirasçılığının Sona Ermesi... 26 bb. Ölen Eşin Mirasçılarının Davaya Devamı... 28 cc. Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının İşlemeye Başlaması... 29 dd. Evliliğe İlişkin Tasarruf Kısıtlamaların (Sınırlamaların) Kalkması... 32 ee. Mal Rejiminin Tasfiyesi... 32
12 Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı 2. Bölüm MAL REJİMLERİNDE ESKİ VE YENİ MEDENİ KANUN VE YÜRÜRLÜK-HANGİ KANUNUN UYGULANACAĞI I. 4722 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜĞÜ VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ... 33 A. Evlenme, Boşanma ve Evliliğin Genel Hükümleri... 33 B. Mal Rejimleri... 34 C. Üçüncü Kişilerin Korunması... 37 II. AÇIKLAMALAR... 37 III. YÜRÜRLÜK İLE İLGİLİ İÇTİHATLAR... 38 3. Bölüm MAL REJİMLERİNİN TASFİYESİ I. GENEL OLARAK BOŞANMA HÂLİNDE MAL REJİMİNİN TASFİYESİ... 45 A. Yasal Düzenleme... 45 II. TÜRK MEDENÎ KANUNUNDA MAL REJİMLERİ MAL REJİMİ TABLOSU... 46 A. Yasal Mal Rejimi (Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi)... 49 1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Temel İlkeleri... 50 a. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşlerin Evlilik Süresince Edindikleri Mallara Katılma Söz Konusudur... 50 b. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Evlilik Süresince Kural Olarak Emek Karşılığında Edinilen Mallara Katılma Söz Konusudur... 50 c. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Hak Sahibi Olan Eşin Aynî Hakkı Söz Konusu Olmayıp, Alacak Hakkı Vardır... 54 d. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde, Eşlerden Her Biri Evlilik Süresince Malları Üzerinde Tasarruf Yetkisine Sahiptirler... 54 II. SEÇİMLİK MAL REJİMLERİ... 55 A. Genel Olarak... 55 B. Seçimlik Mal Rejimleri Çeşitleri... 56 1. Mal Ayrılığı... 56 2. Paylaşmalı Mal Ayrılığı... 57 a. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminin Temel İlkeleri... 57 b. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ile Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminde Benzerlikler... 57 c. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ile Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminde Farklılıklar... 58 3. Mal Ortaklığı... 58 III. MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ... 61 IV. MAL REJİMLERİNİN TASFİYESİ:... 62 A. Mal Rejiminin Sona Erme Hâlleri... 62
İçindekiler 13 1. Evlilik Birliğinin Sona Ermesiyle (TMK. m. 225)... 62 2. Başka Bir Mal Rejiminin Kabulüyle... 63 B. Mal Rejimlerinde Sona Erme Anı... 63 1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Erme Anı... 63 2. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminde Sona Erme Anı... 63 3. Mal Ortaklığı Rejiminde Sona Erme Anı... 63 4. Mal Ayrılığı Rejimi... 63 C. Mal Rejimleri ile İlgili Noterler Birliği Genel Yazıları... 64 D. Tasfiyeye İlişkin Genel Şematik Bilgi... 80 E. Boşanma Sonucu Mal Rejiminin Tasfiyesinde Genel Düzenlemeler... 81 1. Tasfiye Anı... 81 a. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde... 81 b. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminde... 82 c. Mal Ortaklığı Rejiminde... 82 2. Tasfiyede Malların Hangi Tarihteki Değerlerinin Esas Alınacağı... 82 a. Kural... 82 b. İstisnası... 82 3. Hangi Değerlerin Ölçü Alınacağı... 83 a. Sürüm Değeri... 83 b. Gelir Değeri... 83 c. Özel Hâller... 84 F. Boşanma Sonucu Mal Rejimlerinin Tasfiyesi... 85 1. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde (Yasal Mal Rejiminde) Eşlerin Malları... 85 a. Edinilmiş Mallar... 86 aa. Genel Olarak... 86 bb. Edinilmiş Mallar Nelerdir... 87 aaa. Çalışmanın Karşılığı Olan Edinimler... 87 bbb. Sosyal Güvenlik veya Sosyal Yardım Kurum ve Kuruluşlarının veya Personele Yardım Amacı ile Kurulan Sandık ve Benzerlerinin Yaptığı Ödemeler... 87 ccc. Çalışma Gücünün Kaybı Nedeniyle Tazminatlar... 88 ddd. Sosyal Güvenlikten Ödeme ve Tazminatlarda Hesaplama... 88 eee. Kişisel Malların Geliri... 89 fff. Edinilmiş Malların Yerine Geçen Değerler... 90 b. Kişisel Mallar... 91 aa. Kanuna Göre Kişisel Mallar... 91 aaa. Eşlerden Birinin Yalnız Kişisel Kullanımına Yarayan Eşyalar (TMK. m. 220)... 91 bbb. Mal Rejiminin (Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin) Yürürlüğe Girmesinden Önceki Mallar: (TMK. m. 220/bent 2)... 92 ccc. Katılma Rejimi Süresince Miras Yoluyla Kazanılan Mallar... 92 ddd. Karşılıksız Kazanma Yoluyla Elde Edilen Mallar... 92 eee. Manevî Tazminat Alacakları (TMK. m. 220/bent 3)... 92 fff. Kişisel Mallar Yerine Geçen Değerler (TMK. m. 220/bent 4)... 92 ggg. Sosyal Güvenlik ve Yardım Kurumları ya da Çalışma Gücü Kaybı Nedeniyle Ödenen Toptan Tazminatların Hak Sahibinin Kalan Yaşam Süresini Karşılayacak Olan Miktarları (TMK. m. 228/2)... 93 bb. Sözleşmeden Dolayı Kişisel Mallar... 94
14 Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı 2. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Mülkiyet Durumu (Müşterek Mülkiyet Altındaki Mallar)... 95 3. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Paylı Mülkiyete İlişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Genelgesi... 95 4. Katılma Rejiminde Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluk... 95 G. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Malların Tasfiyesi... 96 1. Genel Olarak... 96 2. Malların Geri Alınması ve Borçlar... 97 3. Eşlerin Paylarının Hesaplanması... 99 a. Eklenecek Değerler... 99 b. Denkleştirme... 100 c. Artık Değer... 104 aa. Açıklamalar... 104 bb. Dilekçe Örnekleri... 105 d. Katılma Alacağı... 107 aa. Kanuna Göre (TMK. md. 236; İMK. md. 215)... 107 bb. Sözleşmeye Göre (TMK. md. 237; İMK. md. 216)... 108 e. Değer Artış Alacağının (DAP) Hesaplanması... 110 4. Katılma Alacağının ve Değer Artış Payının Ödenmesi ve Faiz... 111 5. Katılma Alacağının Karşılanmaması Durumunda Üçüncü Kişilere Karşı Dava Hakkı... 112 6. Paylı Mülkiyetin Tasfiyesi... 112 7. Yasal Alım Hakkı ve Niteliği... 112 8. Edinilmiş Mallara Katılmada İspat Kuralı... 113 9. Edinilmiş Mallara Katılmada Üçüncü Kişilere Karşı Dava... 115 10. Değer Artış Payına Yönelik Dava Nisbi Harcı Tabidir... 116 11. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Sona Ermeden Değer Artış Payı İstenemez... 116 12. Fatura Tek Başına Mülkiyeti Göstermez... 117 13. Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağında Görevli Mahkeme Aile Mahkemesidir... 117 14. Katılma Alacağı Alacaklıları... 117 15. Katılma Alacağında Zamanaşımı... 118 16. Boşanma Davasının Reddi Halinde Eşler Bir Araya Gelmemişlerse Katılma Rejimi... 118 17. Borçların Ödenmesi-Borçlarla İlgili Düzenleme-Ödeme İçin Süre İsteme... 118 18. Envanter Düzenleme ve Envanter Düzenlemenin Hükümleri... 119 19. Zina veya Hayata Kast Nedeniyle Boşanmada Kusurlu Eşin Artık Değerdeki Pay Oranının Azaltılması veya Kaldırılması... 120 H. Mal Ayrılığı Rejimi - Tasfiye Olmaması... 120 İ. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminde Tasfiye... 120 1. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?... 120 2. Paylaşmalı Mal Ayrılığında Mal Grupları... 121 a. Paylaşmaya Tâbi Olan Mallar... 121 b. Paylaşma Dışı Tutulan Mallar... 121 3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejiminin Tasfiyesi... 122
İçindekiler 15 4. Paylaştırma Yöntemi... 123 J. Mal Ortaklığı Rejiminde Tasfiye... 124 1. Mal Ortaklığı Rejimi Nedir... 124 2. Mal Ortaklığı Rejiminde İki Tür Mal Grubu Vardır... 124 3. Mal Ortaklığının Çeşitleri... 124 a. Genel Mal Ortaklığı... 124 b. Sınırlı Mal Ortaklığı... 124 c. Diğer Mal Ortaklıkları... 124 4. Mal Ortaklığı Rejiminde Ortaklık Borçlarından Dolayı Sorumluluk... 124 5. Tasfiye... 125 a. Genel Olarak... 125 b. Kişisel Mal ile Ortaklık Malı Arasındaki Denkleştirme... 125 c. Değer Artış Payı... 125 d. Değer Belirlenmesi... 125 e. Aile Konutu ve Ev Eşyası... 126 f. Üstün Bir Yararın Varlığını İspat ve Mahsup... 126 g. Paylı Mülkiyet ve Mirasın Paylaşılmasına İlişkin Hükümlerin Kıyasen Uygulanması... 126 h. Mal Ortaklığı Rejiminde İspat Kuralı... 126 ı. Mal Ortaklığı Rejiminde Eşlerden Birisine Karşı İcra Takibinde Bulunulması Halinde Yetkili Mahkeme... 126 i. Mal Ortaklığı Rejiminde Eşlerin Paylı Mirasçılarının 1/4 Saklı Payları... 127 j. Mal Ortaklığını Kabul Etmiş Olan Eşlerden Birinin İflası Halinde Kendiliğinden Mal Ayrılığına Dönme... 127 V. OLAĞANÜSTÜ MAL REJİMİ... 128 A. Genel Olarak... 128 B. Mal Ortaklığı Rejiminde Kişisel Borçlarda Sorumluluk... 129 C. Görevli ve Yetkili Mahkeme... 131 D. Olağanüstü Mal Rejiminde Mal Ayrılığına Geçişten Dönme... 131 VI. MAL REJİMİNİN TASFİYESİ DAVALARINDA YETKİLİ MAHKEME... 132 VII. EŞYANIN TESPİTİNE İLİŞKİN UYGULAMA ÖRNEKLERİ... 132 A. Genel Olarak... 132 B. Delillerin Tespitinde Yetki... 133 C. Delillerin Tespitini İstem Şekli... 133 D. Delillerin Belirlenmesi Yöntemi... 133 E. Delil Tespitine İtiraz... 133 F. Delillerin Tespiti Belgelerinin Bağlantısı... 134 G. Delillerin Tespiti ile Eşya Teslimi ve Yediemine Verilmesi İstemi... 134 H. Delil Tespiti Tutanağı... 135 I. Önceki Mal Rejiminin Tasfiyesinin Nasıl Yapılacağı... 136
16 Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı IX. MAL REJİMİNİN KURULMASI, DEĞİŞTİRİLMESİ VE TASFİYESİNDE ALACAKLILARIN KORUNMASI... 137 X. BİR EŞİN MALLARININ DİĞER EŞ TARAFINDAN YÖNETİMİ... 137 XI. EŞLERİN MALLARININ ENVANTERİNİN YAPILMASINI İSTEME HAKKI... 138 XIII. EŞLER ARASINDAKİ BORÇLAR... 139 XIV. KATKI ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI... 141 XV. DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞI DAVASINDA ZAMANAŞIMI... 141 XVI. EŞYA ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI... 142 XVII. MAL REJİMLERİNİN MİRASA ETKİSİ... 142 XVIII. MAL REJİMLERİNE, KATILMA ALACAĞINA, EŞYA DAVALARINA VE MAL REJİMLERİNDE TASFİYEYE İLİŞKİN İÇTİHATLAR... 143 4. Bölüm AİLE KONUTU I. AÇIKLAMALAR... 361 A. Genel Olarak... 361 B. Aile Konutu ile İlgili Diğer Hususlar... 363 1. Evlilik Birliği Devam Ettiğinden Aile Konutu ile İlgili Şerhin Diğer Eşin Rızası Olmadan Kaldırılması Mümkün Değildir... 363 2. Aile Konutu Şerhi Konulması Talebi Harca Bağlıdır... 363 3. Talep Olmadan Aile Konutu Şerhi Verilemez... 363 4. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Boşanma Halinde Aile Konutu ile İlgili Haklar Olmaz... 364 5. Yazlık Konut Aile Konutu Değildir... 365 6. Aile Konutu Şerhi Yerine Müşterek Konut Şerhi Konulmasına Şeklindeki Kararı Verilemez... 365 7. Boşanmayla Birlikte Aile Konutu ile İlgili Tedbir Sona Erer... 365 8. Aile Konutuyla İlgili Tasarrufun İptali Davalarında Görevli Mahkeme Aile Mahkemesidir... 366 9. Aile Konutu İddiasında Taşınmaz 01.01.2001 den Önce Satılmış İse Olmaz... 366 10. Aile Konutu Şerhi Boşanma Davasının Kesinleşme Tarihi ile Sınırlıdır, Boşanmadan Sonra Devamı Kararı Olmaz... 366 11. Aile Konutu Olan Konut Diğer Eşin Rızası Olmadan Devredemez, Kısıtlayamaz... 367 12. Evliliğin İptali Davasında Aile Konutu Çekişmesi... 367 13. Sağ Kalan Eşin Aile Konutu ve Ev Eşyası Üzerinde Nakit Yerine Mülkiyet Hakkı Tanınmasını İsteme Hakkı Vardır... 367 14. Aile Konutunun İspatı... 369 15. Aile Konutu Olan İki Katlı Ev, Kiracının Oturduğu Bölüm Olmaz... 369
İçindekiler 17 16. Aile Konutuna Elatma ile İlgili Davalarda da Görev Aile Mahkemesine Aittir... 370 17. Ortaklığın Giderilmesi İstenen Taşınmaz Aile Konutu İse... 370 18. Aile Konutu ile İlgili Dava Ortaklığın Giderilmesi ile İlgili Davada Ön Sorun Yapılmalıdır... 371 19. Aile Konutu Konusunda Usulüne Uygun Açılmış Dava Yok Karar Verilmesine Yer Olmadığı Şeklinde Karar Verilmelidir, Kesin Hüküm Oluşturacak Şekilde Talebin Reddine Karar Verilemez... 371 20. Katılma Rejiminde Aile Konutu ile İlgili Haklarda Görevli Mahkeme Aile Mahkemeleridir... 372 21. Kötüniyetli Satışlar Nedeniyle Tasarrufun İptali Davalarında Görevli Mahkeme Yine Aile Mahkemesidir... 372 22. Muvazaalı Satışta Kötüniyeti İspat... 372 23. Aile Konutunun Sonradan Terkedilmiş Olması Aile Konutu Olma Özelliğinin Yitirilmesine Neden Olmaz... 372 24. Aile Konutunun Rıza Alınmadan Satılmasında Davalılar Kimdir... 372 25. Aile Konutu Şerhinin, Boşanma Davasının Kesinleşme Tarihi ile Sınırlı Olması Gerekir... 373 26. Aile Konutu Olarak Özgülenen Taşınmazın Tapu Kaydına Konulan Şerhin Dava Sonuyla Sınırlandırılması Yasaya Aykırıdır... 373 27. Tapusuz Aile Konutunun Başkalarına Devrinin Önlenmesine İlişkin Tedbir İstemi... 373 28. Aile Konutuna Elatma ile İlgili Davalarda da Görev Aile Mahkemesine Aittir... 373 29. Kadın Ayrı Yaşamakta Haklı İse Aile Konutu Şerhinin Kaldırılmasına Karar Verilemez... 374 30. Taşınmazın Tarla Vasıflı Olarak Tapuda Kayıtlı Bulunması Aile Konutu Şerhi Konulmasına Engel Değildir... 374 31. Katılma Alacağına Mahsuben Aile Konutunun Oturma Hakkının Kendisine Tanınmasını Talep... 374 32. Tapuya Aile Konutu Şerhi Konulması - Taşınmaz İpotek Kaydının İptali İstenebilir... 374 33. Aile Konutu Diğer Eşin Rızası Olmadan İpotek Edilemez... 375 34. Aile Konutu Şerhi Konulması Talebi Duruşmalı İncelenmelidir... 375 35. Boşanma Hükmünün Kesinleşme Tarihi ile Sınırlı Olarak Aile Konutu Şerhi Verilmesi Gerekir... 375 36. Eşin Ölümü- Aile Konutunun Özgülenmesi... 375 II. AİLE KONUTUNA DAİR TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN GENELGESİ... 377 III. KİRADAKİ KONUTLA İLGİLİ OLARAK KİRALAYANA AİLE KONUTUNA İLİŞKİN İHTAR YAZISI ÖRNEĞİ... 378 IV. AİLE KONUTUNA İLİŞKİN İÇTİHATLAR... 379 5. Bölüm ZİYNET EŞYALARI I. AÇIKLAMALAR... 459 A. Nisbi Harca Tabi Olma... 459
18 Boşanmada Mal ve Paraların Paylaşımı B. Eşya Bana Aittir Diyen İspat Etmelidir... 459 C. Ziynet Eşyasında Zamanaşımı... 465 1. Ziynet Eşyasının Aynen İadesinde Zamanaşımı... 465 2. Ziynet Eşyaları Mevcut Değil İse Zamanaşımı... 466 D. Ziynet Eşyaları Yaşam Deneyimlerine Göre Olağan Olan, Ziynet Eşyaların Kadının Üzerinde Taşıyacağı veya Kadın Tarafından Evde Saklanmış Olacağıdır... 466 E. Evlenme Sırasında Kadına Armağan Edilen Ziynet Eşyaları Kadınındır İade Olunmaz... 467 F. Ziynet Eşyalarının Mutad Olarak Kadında Olduğu Kabul Edilir... 468 G. Bileziklerin Miktarının Bilinmemesi Halinde Re sen Yemin Verdirilmelidir... 468 H. Erkeğe Düğün Sırasında Hediye Olarak Takılan Paralar... 468 I. Düğünde Ziynet Eşyası Takılması Yerleşmiş Bir Gelenek Olup, Bağış Sayılmalıdır... 469 İ. Çeyiz Sözleşmesindeki Eşya Bağışlanmış Sayılır... 469 J. İspat Yükü Hayatın Olağan Akışına Aykırı Savunmada Bulunana Düşer... 470 K. Evlilik Sırasında Alınan Ziynet Eşyası Bağış Sayılır... 471 L. Ziynetler Hakkında En Yakın Tarihteki Değerinin İstenmesi... 471 M. Düğün Sırasında Erkeğe Hediye Olarak Takılan Para... 471 N. Vekâlet Ücreti Verilmeli Kabul Edilen ve Reddedilen Kısım İçin... 471 O. Düğünde Erkeğe ve Kadına Takılan Takılarda İstikrar Kazanmış Örf ve Adet Var mıdır, Araştırılmalıdır... 471 P. Düğündeki Video Kasedi, Fotoğraflar Delili Olarak Kullanılabilir, Ancak Tanık Anlatımları ile de Desteklenmelidir... 471 R. Ziynet Eşyalarında Hüküm Nasıl Olmalı... 472 S. Erkek Tarafından Bağıştan Rücu Davası Açılması... 472 Ş. Ziynet Alacağına Yönelik Üçüncü Kişiye Karşı Dava Açabilmenin Şartları... 472 II. UYGULAMADAN ÖRNEKLER... 473 A. Karşılıklı Boşanma ile Kadının Eşya İstemine İlişkin Aile Mahkemesi Kararı... 473 B. Ziynet Eşyalarının Bedelinin Kadına Ödenmesi İstemine Dair Mahkeme Karar Örneği... 475 C. Dilekçe Örneği... 477 III. ZİYNET EŞYALARINA İLİŞKİN İÇTİHATLAR... 486 6. Bölüm: BİLİRKİŞİ RAPOR ÖRNEKLERİ... 535 Yararlanılan Kaynaklar... 563 İçtihatlar Dizini... 565 Kavram Dizini... 581 Yazar ın Yayımlanmış Kitapları... 587