Stratejik Planlama Süreci Misyon, Vizyon, Değerler ve İlkeler Stratejik Planlama Bir kurumun strateji veya yönünü, kişi ve mali kaynaklarını bu stratejiyi uygularken nasıl kullanacağını tanımlayan süreçtir. 1
Stratejik Planlama Süreci 1. Süreci Planlama 2. Şu an nerdeyiz? 3. Nerede olmak isteriz? 4. Nasıl gideriz? 5. Gittiğimizi nerden bilir, ilerlemeyi nasıl ölçeriz? Süreci Planlama Planlama çalışmalarının sahiplenilmesinin sağlanması Organizasyonun oluşturulması İhtiyaçların tespit edilmesi Zamanın Planlanması Hazırlık programının yapılması 2
Şu an neredeyiz? İç Analizde Dikkat Edilecek Hususlar Kuruluşun Yapısı İnsan Kaynakları Kurum Kültürü Teknoloji Mali Durum 3
Nerede olmak isteriz? Kuruluşun varoluş gerekçesi Temel ilkeler MİSYON VE İLKELER Arzu edilen gelecek VİZYON Orta vadede ulaşılacak amaçlar Spesifik, somut ve ölçülebilir hedefler AMAÇLAR VE HEDEFLER Misyon Kavramı Bir kimse; kurum veya kuruluşun var oluş nedeni, bir kimse, kurum veya kuruluşun yapması beklenen görevi dir (TDK Sözlüğü). Misyon üstlenmek: özel bir görevi üstüne almak.. TDK 4
Misyon ifadesi neden önemlidir? Hizmet alanlarımızı gösterir Ne yapmamız gerektiğini belirler Kurumun değişmez karakterini tanımlar Misyon Özlü, açık ve çarpıcı şekilde ifade edilir, Hizmetin yerine getirilme sürecini değil, amacını tanımlar, Yasal düzenlemelerle kuruluşa verilmiş olan görev ve yetkiler çerçevesinde belirlenir, Kuruluşun hizmet sunduğu kişileri belirtir, Sunduğu hizmet veya ürünler tanımlanır. MİSYON; Amaç tanımı, Görev ve yetkiler, Hizmet alanlar ve hizmet veya ürün tanımından oluşur. 7 5
Misyon ifadesi oluşturulurken dikkat edilmesi gereken durumlar Üç veya beş yıl öncesine göre kurumun amaçlarında veya hizmetlerinde oluşan değişiklikler ve dikkate alınması gereken ekonomik değişkenler özetlenebilir. Misyon ifadesi paydaşların ilgilendikleri veya alacakları planlanan faydayı yansıtmalı, kurum ile ilgili olarak Hükümet Programında ifade edilen politikalara uyumlu olmalıdır. Misyon ifadesi oluşturulurken dikkat edilmesi gereken durumlar Misyon ifadesi kurumun belirgin biçimde etki edebileceği alanları tarif etmelidir. Aksi halde, yani kurumun etkileyebilme şansı olmayan alanları kapsayan misyon ifadeleri amaçlara ne derece ulaşıldığının ölçülmesi sırasında karışıklığa neden olabilir. Görevin gerçekleştirilmesinin ölçülebilir olması gözetilmelidir. 6
Misyon için cevaplanması gereken sorular NE yapmamız gerekiyor/bekleniyor? Bunları KİM için yapıyoruz? Hangi yöntem, yaklaşım ve değerler ile NASIL üretiyoruz? Nasıl çalışıyoruz? Bunları NEDEN yapıyoruz? Neden varız? Misyon Analizi NE? Eğitim politikaları oluşturmak ve program geliştirmek, etkili performans denetimi yapmak, insan kaynakları oluşturmak ve geliştirmek. NEDEN? Fikri hür, vicdanı hür ve irfanı hür nesiller yetiştirmek için. NASIL? Her türlü kaynağı etkili ve verimli kullanarak. KİME? Millî eğitim sistemi ve paydaşlarına yönelik. 7
Misyon Analizi NEDEN + NASIL + KİME + NE = MİSYON İFADESİ Fikri hür, vicdanı hür ve irfanı hür nesiller yetiştirmek için, her türlü kaynağı etkili ve verimli kullanarak; Millî Eğitim Sistemi ve paydaşlarına yönelik eğitim politikaları oluşturmak ve program geliştirmek, etkili performans denetimi yapmak, insan kaynakları oluşturmak ve geliştirmektir. Google Misyon Google'ın amacı, tüm dünyadan bilgileri düzenlemek ve bunları herkes için erişilebilir kılarak kullanışlı hale getirmektir. 8
DAÜ Misyon Uluslararası düzeyde çağdaş, sürdürülebilir, kaliteli eğitim ve öğretim sunmak, araştırma yapmak, tüm paydaşların gereksinimlerine yanıt vermek ve topluma katkıda bulunmak. Meşhurların Misyonları 3M Çözülememiş sorunları yaratıcılıkla çözmek. " Wal-Mart Sıradan insanlara zenginlerle aynı şeyleri satın alma şansı vermek." Walt Disney İnsanları mutlu etmek. " Ford Motor Company (1900 lerin başlarında) "Ford otomobili demokratikleştirecek. «Boeing (1950) Ticari uçaklarda önde gelen oyuncu olmak ve dünyayı jet çağına taşımak. " Sony (1950 lerin başlarında) Japon malı ürünlerin dünyadaki düşük kalite imajını değiştirecek en bilinen firma olmak." 9
Sony nin Kurumsal Vizyonu Temel Değerler: Japon kültürünü ve ulusal statüsünü yükseltmek Öncü olmak diğerlerini takip etmek değil. İmkansızı gerçekleştirmek. Bireysel yetenek ve yaratıcılığı teşvik etmek. Temel Amaç: Yenilikçilik ve teknolojik gelişmelerin insanlığın faydasına sunulmasının getireceği katıksız hazzı yaşamak. Misyon: Japon malı ürünlerin dünyadaki düşük kalite imajını değiştirecek en bilinen firma olmak. Kültürel etki?... 10
11
VİZYON Sanki oradaymışız gibi, ulaşmak istediğimiz durumu tanımlayan nitelikli bir hedef seçimidir. Mevcut sorunların üstesinden gelinebildiği takdirde kurumun ideal olarak bulunacağı konumu anlatan kısa bir ifadedir. 14 Vizyonda 3 Temel Soru : İdeal geleceğimiz nedir? Çalışanlar ve yararlanıcılar tarafından nasıl algılanmak isteniyor? İdari ve Siyasi otoriteler nasıl bir gelecek öngörüyor? 12
VİZYON Nereye ulaşmak istiyoruz?-2 Kurumsal vizyon ifadesi; Kurumun ideal geleceğini sembolize eder. İddialı ve aynı zamanda ulaşılabilir bir ifadedir. Kurumun uzun vadede ulaşmak istediği yer ve durumu, ilerleyeceği yönü tarif eder Uzun vadede neleri yapmak isteriz? Gelecekte nerede olmak isteriz? Güçlü Bir VİZYON İdealisttir; yürekten gelmesi, hissedilmesi gerekir Özgündür; Aidiyeti belirtir Ayırt edicidir; Diğer kurumlardan farklı olmalıdır Çekicidir; Kurum içinden olan/olmayan herkesin ilgisini çeker 13
İyi İfade Edilmiş Bir VİZYON Kısa ve akılda kalıcıdır İlham vericidir Gelecekteki başarıları ve ideal olanı tanımlar Vizyon İfadesi Doğru yada yanlış değildir Gerçekleşmek zorunda değildir Heyecan vericidir 14
Vizyon İfadesi Kurumun misyonuna ve faaliyetlerine anlam kazandırır, Çalışanların faaliyetlerine anlam kazandırır, Çalışanların enerjilerini temel hedeflere odaklayabilmesine yardımcı olur, Dikkatimizi günlük eylem ve sorunların üzerine çıkarıp gidiş yönümüzün doğru olduğunu görmemizi sağlar. Vizyon İfadesi Değişim için bir gerekçe- zorunluluk sunar, İlham vericidir, Mevcutla yetinmeden daha ileriye ve yukarıya bakmamızı sağlar. 15
VİZYON Liderlerin gücünün kaynağı olan vizyon; Kurum açısından iddia, Çalışanlar açısından hedefe ulaşma yolunu geleceğe yolculuğun haritası, gösteren İlgili paydaşlar için de gelecekle ilgili verilmiş sözdür. VİZYON..Çevrenin bilim kültür ve sanat merkezi olmak 16
Vizyon Örnekleri; İstikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen ve AB ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir TÜRKİYE. (9.Kalkınma Planında Türkiye vizyonu.) Eğitim kültürünü öğretim yöntemleri modalarına kapılma kültüründen, başarı, profesyonellik ve sonuç alma kültürüne çevirmek. (ABD Eğitim Bakanlığı vizyonu) 24 DAÜ Vizyon Bölgesinde tercih edilen, demokratik ve özerk yapısıyla örnek, değişim ve gelişime açık, çok kültürlü, huzurlu, Avrupa normlarında bilim ve teknoloji üreten, uygar bireyler yetiştiren bir DAÜ. 17
Misyon - Vizyon Misyon Vizyon Bugünü yansıtır Müşterileri belirler Temel süreçleri belirlemeye yarar Performans ölçütlerini belirlemeye yarar Yarını gösterir İlham vericidir Kurumun gitmek istediği yönü belirler Stratejik karar ölçütlerini belirlemeye yarar 18
Vizyonumuza ulaştığımızda; Nasıl bir kurum olarak algılanacağız? Çalışanlar gözünde nasıl bir kurum olacağız? Değerlerimiz neler olacak? Kurumumuzun toplum içindeki rolü ne olacak? Dünyaya ve topluma katkımız neler olacak? 19
TEMEL DEĞERLER Kurumun kurumsal ilkeleri ve davranış kuralları ile yönetim biçimini ifade eden kavramlardır. Temel değerler Kurum kültürü haline gelmiş ifadelerdir. Kuruluşun kararlarına, seçimlerine ve stratejilerin belirlenmesine rehberlik ederler. İnançları açık ve kesin bir dille ortaya koymalıdırlar. Çalışanların iş ve işlemlerinde verim ve etkinliği iade edecek ve motivasyon sağlayacak ifadeler olmalıdırlar. Vizyonun gerçekleştirilmesini sağlayacak sistem ve süreçleri desteklemelidir. 20
TEMEL DEĞERLER Kurumun Temel Değerleri 3 Temel Alana ilişkin olurlar; 1. Kişiler: Paydaşlara yönelik değerler, 2. Süreçler: Yönetim, karar alma ve hizmet üretimi süreçlerine ilişkin değerler, 3. Performans: Üretimin kalitesine yönelik beklentilere ilişkin değerler. Kuruluşa ilişkin 3 Temel Soruyu Cevaplandırırlar; 1. Çalışma felsefesi nedir? 2. Çalışmalara temel teşkil eden ilke, standart ve idealler nelerdir? 3. Çalışanlar tarafından benimsenen değer ve inançlar nelerdir? 21
TEMEL DEĞERLERE ÖRNEKLER Kalite, Güncellik, Güvenilirlik, Mesleki uzmanlık, Tarafsızlık ve şeffaflık, Kişisel verilerde gizlilik, Veri sağlayıcı ve kullanıcılarına saygı Genellik ve Eşitlik, Planlılık, Ferdin ve Toplumun İhtiyaçlarını gözetme, Yöneltme, Eğitim Hakkı, Fırsat ve İmkân eşitliği, Atatürk İnkılâp ve İlkeleri ve Atatürk Milliyetçiliğine bağlılık, Demokrasi Eğitimi, Laiklik, Bilimsellik, İşbirliğine Açıklık, Her Yerde Eğitim. Marks and Spencer Misyon - Vizyon Marks & Spencer Misyon Marks & Spencer ın üstün ürün, hizmet standartlarıyla Türkiye de her beden ve ölçüde, kaliteli, şık ve rahat giyinebilme imkanı sunmaktır. Marks & Spencer Vizyon Müşterilerimize beklentilerinin üzerinde hizmet veren, bilinirliği yüksek, kar ederek büyüyen, güvenilir bir kurum olmaktır. 22
Marks and Spencer Değerler Marks & Spencer Değerler Tüm çalışanlarımızın ve ilişkide olduğumuz kuruluşların değerlerimizi benimsemesi ve davranışlarına yansıtmalarını bekleriz. " Müşteriyi Düşün" ; İster müşteri, ister çalışan olsun, yaptığımız işin sonucunu düşünerek çalışmak. " Dürüst Ol" ; Müşterilere, birbirimize, işbirliği yaptığımız kurum ve kuruluşlara karşı dürüst ve açık olmak. Yasalara uygun çalışmak. " Başarıda Payın Olsun" ; Daha iyi sonuçlar için başarma azmini en üst düzeyde tutmak ve çalışmak. " Tek Takım Ol" ; Mağaza içi, mağazalar arası ve merkez ofis olarak tek bir takım ruhu ile çalışmak. " Yenilikçi Ol" ; Yeni fikirlere, yöntemlere açık olmak, verimliliğe inanmak ve başarıyla uygulamak. Türk Telekom Şirketimizin varlık sebebini ve müşterilerimiz için hangi değerlerin üretildiğini tanımlayan MİSYON umuz; Müşteri odaklı entegre iletişim çözümleri sağlayarak her zaman ve her yerde müşterilerimize hızlı, kaliteli, ekonomik hizmetler sunmaktır. Şirketimizin kurmak istediği geleceği ve Şirketimizin ulaşmayı amaçladığı noktayı ifade eden VİZYON umuz ; İletişimde müşterilerimizi geleceğe taşıyan en doğru adres olmaktır. Şirketimizi eşsiz kılan inançlar dizisini ve Şirketimizin karakterini tanımlayan kültürel özellikleri temsil eden DEĞERLERİMİZ ise şöyledir; Biz, Müşteri Odaklı, Güvenilir, Yenilikçi, Sorumlu ve Özveriliyiz. Gücümüz, Dayanışma ve Takım Ruhumuzdur. 23
DAÜ Hedef ve İlkeler Hedef ve İlkelerimiz Doğu Akdeniz Üniversitesi ni, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz ülkelerinin en önde gelen akademik kurumu olarak daha da ileriye götürmek ve geliştirmektir. Bu doğrultuda ilerlerken DAÜ nün hedef ve ilkelerini belirleyen noktalar: Öğrencilerini eleştirel düşünebilen, yaşadıkları topluma bilimsel alanda katkı koyabilen, mesleki sorumluluk alabilen, dürüst, yeniliklere açık, kişilik sahibi bireyler olarak eğitmek, Üniversiteiçinde ve toplumda kültürel çeşitlilik ve anlayışı geliştirmek, Toplum refahına ve bölge barışına katkıda bulunmak, tüm bölgede ve dünyada barış içinde yaşayabilmeye katkıda bulunmak, Akademik özgürlük, eğitim ve araştırma alanlarında en üst düzeyde kaliteyi yakalamaya öncelik vererek, ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişiminde öncü bir rol üstlenmek,yaratma ve uygulama gibi üniversitenin temel değerlerini kazandırmak, birlikte hareket etmelerini ve farklı bakış açılarının da oluşumunu cesaretlendirmek, Sürekli eğitim, uzaktan eğitim gibi yollarla topluma ve kurum kuruluşlara sertifika programlarını daha etkin ve yaygın bir şekilde sunmak, Konferans, seminer, çalışma grupları ve benzeri etkinliklere toplumun tüm kesimlerinin dikkatini çekerek bir toplum-üniversite işbirliği oluşturmak, Ülkenin ve tolumun gelişme-kalkınma bakımından öncelikli ihtiyaçları dikkate alınarak bilimsel araştırma ve geliştirme projeleri hazırlamak, Bilimsel araştırma etkinliklerinde üniversite-sanayi-kurum-kuruluş işbirliğine ayrıca önem vermek, TEKNO-PARK Mevcut Teknoloji Geliştirme Merkezinin ulusal üretime yönelik bilimsel ve teknolojik yenilik ve gelişmelerine hız kazandırmak, Demokratik, şeffaf ve özerk bir kurum olmak. Şu an neredeyiz? 24
İç Analizde Dikkat Edilecek Hususlar Kuruluşun Yapısı İnsan Kaynakları Kurum Kültürü Teknoloji Mali Durum Güçlü Yanlar Finansal kaynaklar Mal Varlıkları İnsan Gücü Yaratıcılık Tecrübe 25
Zayıf Yanlar Kapasitede ki aralıklar Nakit Akışı Liderlik Hassas noktalarımız Repütasyon Fırsatlar Pazarda Uluslar arası ve dünyada Ortaklıklar Niş Pazar Rakibin zayıf yönleri 26
Tehditler Politik Çevre Rakipler Değişen pazarlar Çalışanları Tutma Ekonomi Örnek 27
Dış Analiz PEST (LE) Politik, Ekonomik, Sosyal, Teknolojik, (Yasal, Çevresel) Rakipler Müşteriler Maliyetler Kritik Konular Motivasyon Motivasyon, organizasyonların verimliliklerini doğrudan etkileyen bir kavramdır. Yöneticiler, insan ihtiyaçlarını anlamanın, organizasyonel hedeflerin ancak ve ancak çalışanlarla beraber gerçekleştirilebileceği gerçeği açısından öneminin farkında olmalıdır. Motivasyon, kısaca insanı çalışmaya sevk etmek, çalışmak için bireyi harekete geçirmek ve isteklendirmek anlamına gelmektedir. Motivasyon yönetimi ise organizasyonda çalışanların daha istekli ve arzulu iş yapmalarına yönelik çeşitli araçlar(para, eğitim, takdir, ödüllendirme, başarı) ile çalışanların harekete geçmesi ve isteklendirilmesi demektir. 28
Motivasyon Ücret, çalışma ortamı, takdir edilme, değer verilme, saygı duyulma, fikirlerini söyleyebilme ve sevilme, kişilerin motivasyonu etkileyen dış etmenlerdir. Kişiyi yönlendiren duygular, düşünceler, hayata bakış, olaylara yaklaşım, çevreyle ilişkiler ve daha pek çok kişisel özellikler motivasyonu etkileyen iç etmenlerdir. 29
MOTİVASYON MOTİVASYON HEDEF HEDEF HEDEF HEDEF Başarı İçin Hedef Belirlemek HEDEFLER SEVDA ARZU KARAR 30
Başarı İçin Hedef Belirlemek MUCİZE, ENERJİNİZİ KORKULARINIZA DEĞİL RÜYALARINIZA VERDİĞİNİZ ZAMAN BAŞLAR. Liderlik LİDERLİK: belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere bir kimsenin başkalarının faaliyetlerini etkilemesi ve yönlendirmesi sürecidir. Liderlik teorilerini üç ayrı kategoride toplamak mümkündür. Bunlar: 1. Özellik ve Nitelik Teorileri: Lider bulunduğu toplulukta diğer bireylerden farklıdır. Sadece liderlerle değil, liderin sergileyeceği liderlik tarzıyla da ilişkilidir. 2. Davranış Teorileri: Davranış teorilerine göre lider, grup üyelerinin çabalarını desteklemeli, onların kişisel değerlerini gözetici davranışlar sergilemeli ve örgütsel süreçleri açık bir şekilde ortaya koymalıdır. 31
Davranış Teorileri Destek Karşılıklı ilişlkileri kolaylaştırma Amacın vurgulanması İşi kolaylaştırma Liderlik 3. Durumsallık Teorileri: Belirli durumlarda hangi şartların önemli olduğu belirlemeye ve bu şartlara uygun liderlik tarzının ne olabileceğini araştırmaya ağırlık vermiştir. Yönlendirici Liderlik, ör. asker Destekleyici Liderlik, ör. küçük aile şirketleri Katılımcı Liderlik, ör. google Başarıya Yönelik Liderlik. ör. performans yönetimi 32
Alışkanlık Nedir? Yeniden Programlama Eski Alışkanlık Tekrar Yeni Alışkanlık HER ALANDA LİDER OLMAK: DURUM İÇSEL İLETİŞİM DAVRANIŞ DUYGULAR 33
Her alanda lider olmak 1. EN AKKILLI YÖNTEMİ KULLAN 2. HİSLERİNLE DEĞİL, MANTIKLA 3. KONTROL EDİLEN DEĞİL, KONTROL EDEN 4. RAHATLIK ÇEMBERİNDEN ÇIKMAYA HAZIR OL 5. KENDİNLE OLUMLU KONUŞ 6. HEMEN HAREKETE GEÇ 34
35
36
Az Zaman Çok Fikir sormak?? Öngörmek Göstermek Akıl vermek Söylemek Az Etki Çok Beyin Fırtınası Katılımcılar fikirlerini söylerler Bütün Fikirler boş bir tahtaya yazılır Hiçbir fikir eleştirilmez yada soğruluğu ve yannışlığı tartışılmaz Fikir üretilemez hale gelindiğinde benzer fikirler gruplanır ve bunlar üzerinde tartışılır Eleştiri, övülme veya fikir sahibi ile tartışma olmaz Bu Fikirlerden yeni fikirler çıkarılmaya çalışılınır. 74 37