MEKANİK VENTİLATÖRLERDE BASINÇ-VOLUM EĞRİSİ İnspiratuvar direnci arttıran durumlar: Entübasyon tüpünün bükülmesi Hastanın tüpü ısırması Ekspiratuvar direnci arttıran durumlar: Sekresyonlar Bronkospazm Histerezis(Rötar/Geri kalma): Belirli bir basınç noktasında ekspirasyondaki volüm inspirasyona oranla daha yüksektir. Bu fenomene histerezis adı verilir. Akciğerlerin esnekliğinden kaynaklanan elastik kuvvetin büyüklüğü ile bronş çapından kaynaklanan direnç hava çıkışında değişik oranlarda gecikmeye yol açmaktadır. Kompliyansı azaltan durumlar: ARDS Atelektazi Abdominal distansiyon KKY Konsolidasyon Kompliyansı arttıran durumlar: Amfizem Surfaktan tedavisi Fibrozis Hiperinflasyon Pnömotoraks Plevral effüzyon Kompliyansın artması basınç-hacim halkasını dikleştirirken, kompliyanstaki azalma basınç-hacim halkasını daha yatık hale getirir.
Yukarıdaki basınç-volüm eğrisinde pembe renkte boyalı alan inspirasyon sırasında yapılan işi göstermektedir. Onun simetriğindeki sarı boyalı alan ise ekspirasyon sırasında yapılan işi, tüm boyalı sarı alan ise elastik dirence karşı yapılan işi göstermektedir. Yukarıdaki balık kuyruğu şeklindeki grafik hastanın TETİKLEMESİNİN mevcut olduğunu göstermektedir. Mavi boyalı alan ise tetikleme sırasında yapılan işi göstermektedir. Şekil A: Basınç-Volum halkasında inspirasyon sırasında yapılan iş oranının artışına bağlı olarak halkanın inspirasyon kısmında bir genişleme meydana gelmektedir. Şekil B: Basınç-Volum halkasında ekspirasyon sırasında yapılan iş oranının artışına bağlı olarak halkanın ekspirasyon kısmında bir genişleme meydana gelmektedir
PEEP uygulanmayan basınç-volüm halkası daha yatık ve kompliyans daha azken; sisteme eksternal PEEP uygulandığında basınç-volüm halkası daha dikleşmekte ve kompliyans da artış göstermektedir. Mekanik ventilatörlerde herhangi bir halkanın kapanmaması, yukarıdaki volüm-basınç grafiğinde olduğu gibi sistemde herhangi bir kaçağın mevcut olduğunu göstermektedir. İnspriyum kolundaki dalgalı görünüm sekresyon varlığına işaret etmektedir.
Alt inflasyon noktası: Alveolun kritik açılma basıncını gösterir. Hava yollarındaki direnç artınca sağa doğru kayma eğilimindedir. Üstesinden gelebilmek için PEEP uygulanabilir. En uygun eksternal PEEP değeri, alt inflasyon noktasının 2 cmh2o üzeridir. Üst inflasyon noktası: Akciğerler kompliyansın üst limitine ulaştığı zaman basınç artışı volüm artışından daha büyük olur. Kuş gagası görünümü: Volum artışı olmaksızın ya da minimal olmasına rağmen basıncın devamlı olarak artışıyla meydana gelir. Barotravma riski artmaktadır. Basınç modlarında, basınçvolüm eğrisi kare şekline yakın bir hal alır. Bunun nedeni ise inspirasyon sırasında basınç limitinin olmasıdır.
Spontan soluklarda inspirasyon ekspirasyon yönü saat yönünde iken, yardımlı ve zorunlu solunumda grafik yönü saat yönünün tersine doğrudur. İnspirasyon ile negatif basınç meydana gelir, negatif basınç etkisi ile akciğerler hava ile dolmaya başlar. Basınç sıfır noktasına ulaştığında tidal volumun tam kapasitesi sağlanmış olur. Hastaya PEEP uygulandığında grafik PEEP miktarı kadar sağa doğru kayar. Mekanik ventilatöre bağlı olan hastalarda yardımlı solunum desteği sırasındaki basınç-volüm halkasındaki tek fark yardımlı solunumda tetiklemenin bulunmasıdır. Hazırlayanlar: Asist. Dr. Ensar Aydemir (Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.B.D.) Prof. Dr. Sait Karakurt (Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım A.B.D.) Kaynaklar: Solunum Mekaniği, Sevgi Bartu Saryal; Solunum 2: 112-125, 2000 http://www.derangedphysiology.com/php/respiratory-failure-and-mechanical-ventilation/38-interpretation-of-pressure-volume-loops.php