Önsöz İÇİNDEKİLER III BÖLÜM I: EĞİTİM BİLİMİ İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 11 Eğitimin Amacı 12 Eğitim 13 Formal ve İnformal Eğitim 15 Formal (Biçimlendirilmiş) Eğitim 15 Örgün Eğitim 15 Yaygın Eğitim 16 İnformal (Biçimlendirilmemiş) Eğitim 17 Öğretim 18 Öğrenme ve Öğretme 18 Öğrenmeyi Etkileyen Faktörler 20 Öğrenmenin Özellikleri 21 Davranış 21 Davranışların Özellikleri 23 Davranış Değiştirmenin Koşulları 24 Davranışların İlkeleri 24 Pekiştireç 24 Hizmet İçi Eğitim 25 Özel Eğitim 26 Özel Öğretim 26 Eğitimde Süreç 26 Kültür 27 Kültürleme 27 Yararlanılan Kaynaklar 28 BÖLÜM II: EĞİTİMİN BİLİMSEL TEMELLERİ 29 Bilgi ve Birey 30 Bireysel Deneyim Yolu 31 Otoriter Yol 31 Mistik Yol 31 Rasyonel Yol 31 Bilim 32 Bilimin Amaç ve Özellikleri 33 Bilim ve Eğitim 34 Bilimsel Araştırma ve Amaçları 37 Bilimsel Araştırmalarda Temel Kavramlar 38
Araştırma Çeşitleri 41 Araştırmalarda Yaklaşımlar 43 Nicel Yaklaşım 44 Nitel Yaklaşım 44 Araştırmalarda Yöntemler 45 Deneysel Yöntem 45 Survey Yöntemi 46 Etnografik Yöntem 46 Özel (Örnek) Durum Yöntemi 47 Tarihsel Yöntem 47 Aksiyon Araştırması Yöntemi 47 Araştırmalarda Veri Toplama Araçları 48 Araştırmalarda İzlenen Aşamalar 49 Araştırmalarda Alıntı Yapma ve Kaynakça Yazımı 50 Yararlanılan Kaynaklar 52 BÖLÜM III: EĞİTİMİN PSİKOLOJİK TEMELLERİ 53 Psikolojinin Tanımı-Amacı ve Konusu 55 Davranışla İlgili Temel Yaklaşımlar 61 Nörobiyolojik Yaklaşım 62 Davranışçı Yaklaşım 63 Bilişsel Yaklaşım 63 Psikoanalitik Yaklaşım 64 Fenomenolojik Yaklaşım 65 Psikoloji Eğitim İlişkisi 66 Eğitim Psikolojisinin Tanımı Amacı Konusu 68 Gelişim 69 Gelişimle İlgili Temel Kavramlar 69 Gelişimle İlgili Temel İlkeler 71 Gelişim Üzerinde Etkili Olan Faktörler 73 Kalıtım 73 Çevre 75 Gelişim Öğrenme İlişkisi 77 Öğrenme 78 Öğrenme İle İlgili Kuramlar 80 Davranışçı Öğrenme Kuramları 80 Bilişsel Öğrenme Kuramları 84 Sosyal Öğrenme Kuramı 85 Öğrenmeyi Etkileyen Etkenler 86 Yararlanılan Kaynaklar 89 BÖLÜM IV: EĞİTİMİN SOSYOLOJİK TEMELLERİ 91 II
Toplum ve Eğitim 92 Toplumsal Değişme ve Eğitim 94 Toplumsal Kurumlar ve Eğitim İlişkisi 94 Aile ve Eğitim 97 Politika ve Eğitim 98 Ekonomi ve Eğitim 100 Eğitim Kurumunun İşlevleri 101 Eğitimin Toplumsallaştırma İşlevi 102 Eğitimin Kültür Mirasını Aktarma İşlevi 102 Eğitimin Siyasal İşlevi 103 Eğitimin Bireyi Geliştirme İşlevi 103 Eğitimin Ekonomik İşlevi 104 Nüfus ve Eğitim 106 Ülkelere Göre Nüfus Yapısı 108 Türkiye de Nüfus ve Yerleşme 108 Nüfusun Eğitim Durumu 109 Toplumsallaşma ve Eğitim 110 Toplumsal Hareketlilik ve Eğitim 112 Toplumsal Kontrol ve Eğitim 113 Bilgi Toplumu ve Eğitim 114 Çağlar Boyunca Eğitim 114 Bilgi Toplumu, Yükselen Değerler ve Eğitim 115 Yararlanılan Kaynaklar 119 BÖLÜM V: EĞİTİMİN FELSEFİ TEMELLERİ 121 Felsefe 122 Felsefenin Konuları 124 Temel Felsefi Akımlar 126 İdealizm 126 Realizm 127 Pragmatizm 127 Varoluşçuluk 130 Eğitim Felsefesi 131 Eğitim Felsefesinin İşlevleri 133 Temel Felsefi Eğitim Akımları 134 Daimicilik 134 İlerlemecilik 136 Esasicilik 136 Yeniden Kurmacılık 137 Temel Eğitim Akımlarının Eğitim Uygulamalarına Etkileri 137 Çağdaş Eğitim Yaklaşımları 139 Sanat Eğitimi Akımı 140 Kır Eğitim Yurdu 141 III
İş ve Üretim Okulları 141 Çocuktan Hareket Akımı 143 Dizgeli Eğitim 147 Türk Eğitim Sisteminin Felsefi Temelleri 152 Cumhuriyet Dönemi Eğitim Felsefesi ve Atatürk 153 Geleceğin Eğitim Felsefesi Açılımları 155 Yararlanılan Kaynaklar 161 BÖLÜM VI: EĞİTİMİN EKONOMİK TEMELLERİ 163 Kitlesel Üretim ve Kitlesel Eğitimin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi 164 Eğitim Sektörünün Büyüklüğü 166 Kamu Eğitim Harcamalarının Ulusal Ekonomi İçindeki Yeri ve Önemi 168 Eğitimde Maliyetler 171 Eğitimde Finansman Sorunu 174 Yatırım Olarak Eğitim: İnsan Sermayesi Kavramı 176 Eğitimin Toplumsal ve Bireysel Getirileri 178 Eğitimin Ekonomik Büyümeye Katkısı 180 İşgücü Piyasaları ve Eğitim Arasındaki İlişki 181 Eğitim ve Kalkınma: İnsani Gelişme Kavramı 183 Eğitim ve Yoksulluk 185 Eğitim ve Çocuk İşgücü 188 Eğitimin Parasal Olmayan Yararları 191 Son Sözler 193 Yararlanılan Kaynaklar 194 BÖLÜM VII: EĞİTİMİN POLİTİK TEMELLERİ 197 Eğitim ve Politik Sistem 198 Politik Gelişim 198 Eğitim ve Politik Gelişim 199 Politik Toplumsallaşma 199 Politik Elitlerin Seçimi ve Eğitimi 200 Politik Bütünleşme ve Ulusal Siyasi Bilincin Oluşturulması 200 Politik Sistemlerin Eğitim Yapıları Üzerine Etkileri 201 Demokrasi ve Eğitim 201 Politika ve Uygulamalar 204 Eğitim Reformları İçin Stratejiler 204 Eğitim Reformları Kuramları 205 Türkiye de Politika ve Eğitim Uygulaması 205 Yararlanılan Kaynaklar 210 IV
BÖLÜM VIII:EĞİTİMİN TARİHİ TEMELLERİ 211 Antik Çağda Eğitim 212 Orta Çağda Eğitim 216 Yeni Çağda Eğitim 220 Yakın Çağda Eğitim 223 Yararlanılan Kaynaklar 229 BÖLÜM IX: MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİNİN HUKUKİ TEMELLERİ 231 Hukuk ile ilgili Kavramlar 232 Anayasa 232 Kanun 233 Kanun Hükmünde Kararname 233 Tüzük 233 Yönetmelik 233 Eğitimin Hukuki Kaynakları 234 Anayasa Düzeyinde 234 Yasa Düzeyinde 237 Tevhid-i Tedrisat Kanunu 237 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu 238 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu 239 Genel Amaçları 240 Türk Milli Eğitiminin Temel İlkeleri 240 Türk Eğitim Sistemi 243 Örgün Eğitim 243 Yaygın Eğitim 248 Yararlanılan Kaynaklar 250 BÖLÜM X: BİR MESLEK OLARAK ÖĞRETMENLİK 251 Öğretmenlik Mesleği ve Özellikleri 252 Profesyonel Bir Meslek Olarak Öğretmenlik 257 Geçmişten Günümüze Doğru Öğretmenlik Mesleği 258 Öğretmenlik Mesleğinin Temel Özellikleri 264 Öğretmenin Mesleki Sosyalizasyonu 265 Etkili Öğretmen Davranışları 267 Öğretmenin Kişilik Özellikleri 270 Öğretmenin Mesleki Yeterliklileri 272 Öğretmenin Hizmet İçi Eğitimi ve Kullanılan Yaklaşımlar 276 Yararlanılan Kaynaklar 281 V