Müze Profesyonelleri için Eğitim Modülü Prof. Dr. Ayşe Çakır İlhan*
Projenin Ortakları: Kültür ve Turizm Bakanlığı,Ankara Üniversitesi, Etnoğrafya Müzesi, TURKKAD,Euro Innovanet-İtalya, Ironbridge George Müzesi-İngiltere, Sibiu Universitesi-Romanya
Projenin amacı Ülkemizdeki müze çalışanları ve müzecilik/müze eğitimi alanlarında mesleki eğitim kalitesinin arttırılması, Üniversite-sektör işbirliğinin sağlanması, Çağdaş müzeciliğin e-öğrenme portalı ile sunulması, yaygınlaştırılması ve sürdürebilirliğinin sağlanmasıdır.
Hedef Kitle: Müzelerde çalışanlar, Müzecilik, Müze Yönetimi, Müze Eğitimi alanlarında lisansüstü eğitim yapanlar. Sanat Yönetimi,Sanat tarihi vb alan öğrencileri,
Müze Profesyonelleri İçin Hazırlanan Eğitim Modülü 4 Bölümde Oluşmaktadır I.Bölüm (Prof.Dr.Ayşe Çakır İlhan/Dr Ceren Karadeniz MÜZE EĞİTİMİNİN TEMELLERİ ; Dünyada Ve Türkiye de Müze Eğitimin Tarihçesi, Müzede Eğitimin İlkeleri, Müze Eğitimcisi, Örgün Eğitimde Müze Eğitiminin Yeri
II. Bölüm (Prof.Dr.Müge Artar) MÜZEDE ÖĞRENME, Öğrenme Kuramları, Yapılandırmacı Yaklaşım, Bilişsel Yaklaşım, Gelişim Özellikleri Ve Müze,
III.Bölüm (Prof.Dr.Fatma Bıkmaz) MÜZEDE ÖĞRETİM Müzede Öğretim İlkeleri Müzede Öğretim Yöntem Teknik Ve Stratejileri, Müzede Öğretimi Planlama Ve Uygulama,
VI.Bölüm (Yrd.Doç.Dr.Deha Doğan) MÜZEDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Müze Eğitimi Uygulamalarında Öğretme, Öğrenme Ve Ölçme Değerlendirme
MÜZE EĞİTİMİNİN TEMELLERİ Prof.Dr.Ayşe Çakır İlhan Dr.Ceren Karadeniz
Müze tanımı Toplum yararına kurulan eğitim, sergileme, koruma ve araştırma mekanı, Kar amacı gütmeyen bir kurum,bir araştırma merkezi, açık üniversite, Bir ailenin tüm fertlerinin eğlenerek öğrenebileceği, öğrenmenin bir zevk olabileceği bir eğitim ve kültür kurumu (ICOM) 2007 Uluslararası Müzeler Komitesi
Örgün Eğitimde Müze Eğitiminin Yeri 1923 te Ankara da toplanan 1. Heyet-i İlmiye de (1. Milli Eğitim Şurası) Etnografya Müzesi, Milli Müze nin oluşturulması ve okul müzelerinin kurulması konularına yer verilmiştir. 1958 yılına MEB Öğretmenler İçin Müze El Kitabı nı çıkarmıştır.
ICOM Türkiye Milli Komitesi 1963 yılında Müzelerin Teşkilatlanması: Pratik Öğütler adlı kitabın Türkçe olarak basılmasını sağlamıştır. Kitabın yedinci bölümünde müzede eğitimin kimler tarafından, nasıl ve nerede verileceğine ilişkin ayrıntılar yer almaktadır.
1982 de düzenlenen Milli Kültür Şurası nda müzede eğitim tekrar vurgulanmış, büyük müzelerde çocuk bölümleri kurulması önerilmiştir.
Örgün ve yaygın eğitimde müzelerin bir eğitim ortamı olarak kullanılması Avrupa ve Amerika da 1950 li yıllarda ağırlık kazanmasına karşın Türkiye de 1990 lı yıllarda sistemli bir yapıya kavuşmuştur.
Öğretim programlarında Müzede Eğitim 2005-2006 öğretim yıllından itibaren Türkçe, matematik, fen ve teknoloji öğretimi gibi derslerde müzelerden yararlanılması gereği vurgulanmış, görsel sanatlar ve sanat etkinlikleri derslerinin programlarında müze eğitimi öğrenme alanı olarak ilköğretim birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar programın yaklaşık üçte birini oluşturmuştur.
Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Müze Eğitimi bir ders olarak okutulmaya başlamıştır. Öğretmenlik Programlarında (Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Resim öğretmenliği vb. Lisan Programlarında) bazen zorunlu bazen de seçimlik ders olarak Müze Eğitimi dersi okutulmaktadır.
Lisansüstü Düzeyde Müzecilik ve Müze Eğitimi Yıldız Teknik Üniversitesi Müzecilik, Ankara Üniversitesi Disiplinlerarası Müze Eğitimi, İstanbul Üniversitesi Müze Yönetimi, Mimar Sinan Güzel Müzecilik, Dokuz Eylül Üniversitesi Müzecilik Lisans ve, Akdeniz Üniversitesi Müzecilik, Başkent Üniversitesi Müzecilik Yükseklisans Programları bulunmaktadır.
Müzede Öğrenme Prof.Dr.Müge Artar
MÜZEDE ÖĞRENME Öğrenme nedir nasıl oluşur? Okul dışı öğrenme ortamlarının öğrenmeye katkıları nelerdir? Yapılandırmacı yaklaşım, oyun, müze ve öğrenme ilişkisi nasıl oluşur? Yaratıcılık ve müze eğitimi ilişkisi nasıldır?
Öğrenme Çocuğun duyularıyla algıladıklarını zihninde yapılandırması, geçmiş deneyimleri ve bilgileriyle yorumlamasıdır.
OKUL OKUL DIŞI Yapılandırılmış Zorunlu Profesyonel Planlı Doğal ortamda gerçekleşen her türlü öğrenme
ÇOCUKLAR ÇEVREDEN ÖĞRENİR. Neler yapmalı? Çocuk yaşayarak beceri kazanır. Dokunsun, keşfetsin, sorular sorsun Neler yapmamalı? Öğrenme merakını öldürmeyin. Sadece ders başarısına odaklanmayın. Problemler bulsun. Problemleri onların yerine çözmeyin.
Yapılandırmacılığın Temel Kavramları Bilimsel yöntem Bireyselcilik Problem çözme İnsancıl Yaklaşım Doğacılık
Yapılandırmacılık: Öğrenen odaklıdır Bütüncüldür Etkinlik temellidir Esnekliği esas alır Bireysel farklılıklara saygı duyar
Yapılandırmacılı Yaklaşımda Yapılandırmacı anlayış hedef ifadelerini davranış olarak tanımlamaz, yerine kazanım ifadesini koyar. MEB e göre kazanımlar, çocukların doğrudan gözlenebilir davranışlarının yanı sıra, bilgi, beceri, tutum ve değerleri de içeren ifadelerdir.
Müzede Öğretimi Planlama ve Uygulama Prof. Dr. Fatma Bıkmaz
KONU BAŞLIKLARI Öğretim ve öğretim programı kavramı Müzelerde verilen eğitimin özellikleri Müzelerde etkili öğretim için uyulması gereken İlkeler 27
Müzelerde eğitim Objelerle doğrudan etkileşim kurma, Bilgi edinme, Düşünce ve duygularını ifade etme, Hayal gücünü kullanma, Müzenin bakış açısını görme ve anlama, Kültürel değerleri ve yaşamı paylaşma, Gerçeği arama, Uygulamalar ve değerlendirmeler yapma olanağı sunar.
Müzelerde yapılacak öğretimin etkili, verimli ve ilgi çekici olabilmesi için : Çocuk merkezli olmalı; Etkin öğrenmeyi teşvik etmeli;. Etkinlik temelli olmalı; İşbirliğini teşvik etmeli; Merakı canlı tutmalı; Tüm duyulara hitap etmeli; Gelişimin tüm alanlarına duyarlı olmalı; Üst düzey düşünme becerilerinin gelişimini desteklemeli; Ön öğrenmelerle ilişkili olmalı; Etkileşimli olmalı; Esnek olmalı; Hayal gücünü harekete geçirmelidir.
Konu Başlıkları Planlama kavramı Planlamanın önemi Planlama ögeleri Planlama öğelerinin birbiriyle ilişkileri Örnek bir dersin planlanması ve uygulanması
Müzede Öğretim Yöntem ve Teknikleri Öğretim yöntem ve teknikleri Anlatım yöntemi Soru cevap yöntemi Beyin fırtınası tekniği Konuşma halkası yöntemi İstasyon yöntemi Altı şapkalı düşünme tekniği Örnek olay yöntemi Gösteri yöntemi Rol oynama yöntemi Yaratıcı drama yöntemi 31
ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME BÖLÜM İÇERİĞİ YRD.DOÇ.DR.DEHA DOĞAN
Eğitim Portalının ölçme ve değerlendirme bölümü birbiri ile ilişkili 4 konudan oluşmaktadır
Konu 1 : Müzelerde Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımı ve Ölçme ve Değerlendirmeye ilişkin temel kavramlar. Bu konu içerisinde iki bölümü barındırmaktadır. Öncelikli olarak müzelerde gerçekleştirilecek ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin temel felsefesi ve bakış açısı tartışılmış ardında da ölçme ve değerlendirmeye ilişkin temel kavramlar sunulmuştur.
Konu 2 : Müzelerde Ölçme ve Değerlendirme Uygulamaları Bu bölümde müzelerde ölçme ve değerlendirme uygulamalarının hangi koşullarda ne amaçla yapılabileceğine ilişkin bilgiler sunulmuştur.
Konu 3 : Müzelerde Ölçme ve Değerlendirme Sürecinde Kullanılacak Araçlar Bu bölümde müzelerde ölçme-değerlendirme sürecinde kullanılabilecek, dereceli puanlama anahtarları, dereceleme ölçekleri, kontrol listeleri açıklanmış ve geliştirme ve uygulama sürecine değinilmiştir.
Konu 4 : Anket Geliştirme ve Uygulama Süreci Bu bölümde müzelerde eğitim amaçlı olmayan ölçme-değerlendirme uygulamaları bağlamında da kullanılabilecek anketlerin geliştirme ve uygulama süreçlerine ilişkin bilgi ve örnekler paylaşılmıştır.