İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3. Sermaye... 4 1.3.4. Girişimci... 5 1.3.5. Teknoloji... 5 1.4. Tüketim... 5 1.5. Fiyat, Talep ve Arz... 6 Bölüm 2: GİRİŞİMCİLİK VE GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR... 9 2.1. Girişimcilik Kavramı... 9 2.2. Girişimcilikle İlgili Temel Kavramlar... 13 2.2.1. Yenilikçi ve Yaratıcı Olma... 14 2.2.1.1. Yaratıcılığın Aşamaları... 16 2.2.1.2. Girişimcilik ve Yaratıcılık... 17 2.2.2. Risk Alma... 18 2.2.3. Öncü Olma... 18 2.2.4. Rekabetçi Düşünme... 19 2.3. Yönetimle İlgili Temel Kavramlar... 19 2.3.1. İşletme Sahibi ya da Girişimci... 20 2.3.2. Yönetici ya da Girişimci... 20 2.3.3. Lider... 21 v
Bölüm 3: GİRİŞİMCİLİK YAKLAŞIMLARI VE TEŞVİK EDEN FAKTÖRLER... 25 3.1. Başlıca Girişimcilik Yaklaşımları... 25 3.1.1. Bireysel Yaklaşım... 26 3.1.2. Çevresel Yaklaşım... 26 3.1.3. Firma Yaklaşımı... 27 3.2. Girişimciliği Teşvik Eden Faktörler... 28 3.2.1. Aile... 28 3.2.2. Coğrafya... 31 3.2.3. Küreselleşme... 32 3.2.4. Kültür... 32 3.2.5. Eğitim ve Güven... 33 3.2.6. Din... 34 3.2.7. Siyaset... 34 3.2.8. Ekonomi ve Mevzuat... 34 Bölüm 4: GİRİŞİMCİLİK TÜRLERİ VE GEREKLİ KAYNAKLAR... 37 4.1. Girişimcilik Türleri... 37 4.1.1. İç Girişimcilik-Dış Girişimcilik... 37 4.1.2. Kadın Girişimciliği... 40 4.1.2.1. Kadın Girişimcilerin Karşılaştıkları Sorunlar... 41 4.1.3. Sosyal Girişimcilik... 43 4.1.3.1. Sosyal Girişimcinin Sahip Olması Gereken Kişisel Özellikleri... 44 4.1.3.2. Sosyal Girişimciliğin Kalkınmadaki Önemi... 46 4.1.4. Kamu ve Özel Sektör Girişimciliği... 48 4.2. Girişimcilik İçin Gerekli Kaynaklar... 49 4.2.1. Doğa (Tabiat, Toprak)... 49 4.2.2. Emek... 50 4.2.3. Sermaye... 50 4.2.4. Teknik Bilgi... 51 4.2.5. Girişimcilik Motivasyonu... 51 Bölüm 5: GİRİŞİMCİLİĞİN ÖNEMİ... 53 5.1. Girişimciliğin Sosyal Hayattaki Önemi... 53 5.2. Girişimciliğin Ekonomik Hayattaki Önemi... 54 5.3. Kendi İşini Kurmanın Avantajları... 56 5.4. Kendi İşini Kurmanın Dezavantajları... 56 Bölüm 6: GİRİŞİMCİLİĞİN TEMEL FONKSİYONLARI... 59 6.1. Temel Fonksiyonlar... 59 6.2. Girişimcide Olması Gereken Özellikler... 61 6.2.1. Kişisel Özellikler... 62 vi
6.2.1.1. Hayalcilik... 63 6.2.1.2. Riske Katlanma... 63 6.2.1.3. Yenilik ve Yaratıcılık... 64 6.2.1.4. Yönetim Becerisi... 64 6.2.1.5. Öğrenme Azmi... 64 6.2.1.6. Hırslılık ve Kararlılık... 65 6.2.1.7. İyimserlik ve Kendine Güven... 65 6.2.1.8. Önsezi ve Fırsatçılık... 66 6.2.1.9. Vizyon... 66 6.2.1.10. Odaklanma... 67 6.2.1.11. Başarma İhtiyacı... 67 6.2.1.12. Bağımsızlık İhtiyacı... 68 6.2.1.13. Enerjik Olma... 68 6.2.1.14. Problem Çözme Yeteneği... 69 6.2.1.15. Planlama... 69 6.2.1.16. Esneklik... 69 6.2.1.17. Hataları Kabul Etme... 70 6.2.1.18. Strese Karşı Dayanıklılık... 70 6.2.2. Davranışsal Özellikler... 71 6.2.3. Sosyal Özellikler... 71 6.3. Girişimci Olabilir miyim?... 72 6.4. Girişimcilik Örnekleri... 78 6.4.1. Başarılı Girişimcilik Örnekleri... 79 6.4.1.1. Ferdinand Porsche... 79 6.4.1.2. Steven Spielberg... 80 6.4.1.3. Canan Çelebioğlu Tokgöz... 81 6.4.1.4. Louis Renault... 81 6.4.1.5. Max Grundig... 82 6.4.1.6. Halit Kesemen... 83 6.4.1.7. Sakıp Sabancı... 84 6.4.1.8. Sinan Öncel... 85 6.4.1.9. Bill Gates ve Paul Allen... 86 6.4.1.10. Luciano Benetton... 86 6.4.2. Başarısız Girişimcilik Örnekleri... 87 Bölüm 7: İŞ FİKRİ... 91 7.1. İŞ FİKRİ GELİŞTİRME... 91 7.2. İş Fikri Bulma... 91 7.3. Proje Kavramı... 93 7.4. Fizibilite Çalışması... 96 7.4.1. Fizibilite Etüdünün Yapılış Amacı... 96 7.4.2. Fizibilite Etüdünün Aşamaları... 97 vii
7.4.2.1. Ekonomik İnceleme... 98 7.4.2.1.1. Ürün Araştırması... 98 7.4.2.1.2. Ham Madde Analizi... 99 7.4.2.1.3. Kuruluş Yeri Seçimi... 99 7.4.2.1.4. Talep Tahmini ya da Kapasite... 99 7.4.2.2. Teknik İnceleme... 100 7.4.2.3. Finansal İnceleme... 101 7.4.2.4. Hukuki İnceleme... 102 7.4.3. Fizibilite Raporunun Hazırlanması... 103 7.4.4. Raporun Değerlendirilmesi... 103 7.4.5. Yatırıma Karar Verilmesi... 103 Bölüm 8: İŞ PLANI VE UNSURLARI... 109 8.1. İş Planının Amacı... 109 8.2. İş Planının Önemi... 110 8.3. İş Planının Hazırlanması... 110 Bölüm 9: GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ... 123 9.1. Girişimci Kültür... 126 9.1.1. Örgüt Kültürü Kavramı... 127 9.1.2. Örgüt Kültürünün Özellikleri... 128 9.1.3. Örgüt Kültürünün Yararları... 128 9.2. Girişimcilik Kültürü Kavramı... 129 9.3. Girişimcilik Kültürünün Oluşması... 131 9.4. Girişimcilik Kültürünü Belirleyen Değerler... 133 9.5. Girişimcilik Kültürünü Etkileyen Faktörler... 133 9.5.1. Motivasyon... 133 9.5.2. Girişimcilik Ruhu... 134 9.5.3. Girişimci Yaşam... 135 9.6. Kültürel Boyutların Girişimciliğe Etkileri... 137 9.7. Girişimcilik Kültürünün Türkiye'deki Yeri ve Geleceği... 138 Bölüm 10: İŞLETME KURMA VE GELİŞTİRME... 141 10.1. İşletmenin Tanımı ve Özellikleri... 141 10.1.1. Kâr Sağlama... 143 10.1.2. Topluma Hizmet Etme... 143 10.1.3. İşletmenin Yaşamını Devam Ettirme... 143 10.2. İşletmenin Temel Fonksiyonları... 144 10.3. İşletme Türleri... 146 10.3.1. İşletmelerin Hukuki Bakımdan Sınıflandırılması... 146 10.3.1.1. Özel İşletmeler... 146 10.3.1.1.1. Tek Kişi İşletmeleri (Tacirler)... 148 10.3.1.1.2. Şirketler (Ortaklıklar)... 148 viii
10.3.1.1.3. Kooperatifler... 151 10.3.1.1.4. Dernek ve Vakıfların İktisadi İşletmeleri... 152 10.3.1.2. Kamu İşletmeleri... 152 10.3.1.3. Yabancı Sermayeli İşletmeler... 154 10.3.2. İşletmelerin Ekonomik Bakımdan Sınıflandırılması... 155 10.3.2.1. Mal Üreten İşletmeler... 155 10.3.2.2. Ticaret İşletmeleri... 155 10.3.2.3. Hizmet Üreten İşletmeler... 156 10.3.3. İşletmelerin İşleyişi Bakımdan Sınıflandırılması... 156 10.3.3.1. Tarım İşletmeleri... 156 10.3.3.2. Sanayi İşletmeleri... 156 10.3.3.3. İnşaat Sanayii ile Uğraşan İşletmeler... 156 10.3.3.4. Ticaret İşletmeleri... 157 10.3.3.5. Ulaştırma ve İletişim İşletmeleri... 157 10.3.3.6. Finans İşletmeleri... 157 10.3.3.7. Serbest Meslek ve Diğer Hizmet İşletmeleri... 157 10.3.3.8. Kiralama İşletmeleri... 157 10.4. İşletme Kurma ve Geliştirme... 157 Bölüm 11: YEREL GİRİŞİMCİLİK VE KOBİ LER... 159 11.1. Yerel Girişimcilik... 159 11.1.1. Türkiye de Girişimciliğin Tarihsel Süreci... 160 11.1.1.1. Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Girişimcilik... 160 11.1.1.2. Cumhuriyet Dönemi 1923-1950 Arası Girişimcilik... 161 11.1.1.3. Cumhuriyet Dönemi 1950-1980 Arası Girişimcilik... 164 11.1.1.4. 1980 Sonrası-Bilgi Çağı... 165 11.2. KOBİ ler ve Girişimcilik... 166 11.2.1. KOBİ Kavramı... 166 11.2.1.1. KOBİ Tanımlamasında Kullanılan Ölçütler... 166 11.2.1.2. Nicel Ölçütler... 166 11.2.1.3. Nitel Ölçütler... 167 11.2.2. KOBİ Tanımı... 167 11.2.3. KOBİ lerin Sınıflandırılması... 168 11.2.3.1. Fonksiyonel Açıdan Sınıflandırma... 168 11.2.3.2. Çalışan Sayısı Açısından Sınıflandırma... 168 11.2.4. KOBİ leri Büyük İşletmelerden Ayrıca Özellikler... 169 11.2.4.1. İş Çevresi... 169 11.2.4.2. Örgüt Yapısı... 169 11.2.4.3. Yönetim... 169 11.2.5. KOBİ lerin Önemi... 170 11.2.5.1. KOBİ lerin Ekonomik Açıdan Önemi... 170 11.2.5.2. KOBİ lerin Sosyal Açıdan Önemi... 171 ix
11.2.6. KOBİ-Girişimcilik İlişkisi... 171 11.3. Girişimcileri Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar... 172 11.3.1. KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı)... 172 11.3.2. Bankalar... 173 11.3.2.1. Türkiye Halk Bankası... 173 11.3.2.2. Türk Eximbank... 173 11.3.2.3. Türkiye Sınai ve Kalkınma Bankası AŞ... 173 Bölüm 12: ULUSLARARASI GİRİŞİMCİLİK... 175 12.1. Uluslararası Girişimciliğin Tanımı... 176 12.2. Uluslararası Pazarlara Giriş Yöntemlerini Belirleme... 176 12.3. Uluslararası Girişimcilik Faaliyetlerinin Planlanmasıyla İlgili Bilgileri Değerlendirmek... 178 Bölüm 13: BAŞLICA İŞ FIRSATLARI VE GİRİŞİMCİLİK AHLAKI... 183 13.1. Genç Girişimcileri Bekleyen İş Fırsatları... 183 13.1.1. Franchising... 183 13.1.2. İnternet Girişimciliği... 184 13.1.3. Bayilik, Distribütörlük... 185 13.2. Genç Girişimcilere Öneriler... 186 13.2.1. Girişimcilerin Aşması Gereken Engeller... 186 13.2.1.1. Sermaye Eksikliği... 186 13.2.1.2. Ekonomik İstikrarsızlıklar... 186 13.2.1.3. Stres... 187 13.2.1.4. Yalnızlık... 187 13.2.1.5. Yeterli Zamanının Olmaması, Çalışmazsa Para Kazanamayacağı Düşüncesi... 187 13.2.1.6. İşin Çok Çabuk Büyümesi... 187 13.2.1.7. Bilgi Eksikliği... 187 13.2.1.8. Özgüven Eksikliği... 188 13.2.2. Girişimcilerden Girişimci Adaylarına Öneriler... 188 13.2.2.1. Yaratıcı Ekipler Oluşturun... 188 13.3. Girişimcilerin Sosyal Sorumlulukları... 189 13.4. Girişimcilerin Yasal Sorumlulukları... 190 13.5. Girişimcilerin İş Ahlakı... 191 TERİMLER SÖZLÜĞÜ... 193 KAYNAKÇA... 203 x