6 Işık teorileri IŞIK TEORİERİ Test in Çözüleri. Young eneyine saçak genişliği x ir. n Buna göre, Saçak genişliği ortaın kırıla inisi n ile ters orantılıır. Kullanılan ışığın frekansı ve ışığın rengi kırıla inisini eğiştiriği için saçak genişliğini etkiler. Kaynaklar arasınaki uzaklığı a saçak genişliği ile ters orantılıır. Ancak kaynaklar arasınaki faz farkı saçak genişliğini etkileez. Faz farkı saece girişi eseninin kayasını sağlar.. Çift yarık eneyine yol farkını veren bağıntı; ( n - ) ve saçak genişliği x ir. Verilen bu iki bağıntıa yerine yazılırsa; x ( - ) x olur. Bu ifaeler taraf tarafa bölünürse; x Dx 9 9 - ( n - ) ( n - ) n - n Yani P noktası. karanlık saçak üzerineir.. Young eneyine yarıklar ile ekran arasına su olurulursa, ortaın kırıla inisi artacağınan saçak genişliği azalır. Işığın su içineki ortalaa hızı azalacağınan ışığın ekrana gele süresi artar, fakat orta ayınlık çizgisinin yeri eğişez. 6. Işığın kalın caan geçe süresi aha uzunur. O yüzen S yarığınan gelen ışık gecikir. Merkezi ayınlık saçak geciken kaynak yönüne yani () yönüne kayar.. Young eneyine ayınlık saçaklar için yol farkı, x n n ir. Bu bağıntıan x ve x bulunabilir. x & x x 4 & x 4 x + x 4. Yoğung eneyine P noktası için yol farkı alga boyunun buçuklu katlarına eşitse, P noktasına karanlık saçak Karanlık saçaklar için yol farkı, PK PK ( n - ) ir. Verilenler bu ifaee yerine yazılırsa; 7. Çift yarık eneyine girişi saçağı genişliği x ir. Buna göre, x i artırak için λ ve artırılalıır. Cevap e ir. 8. Ayınlık saçaklar için yol farkı n ir. Bu bağıntıya göre, x n ile λ oğru orantılıır. λ a ortaın kırıla inisi ile ters orantılı oluğu için x n ortaın kırıla inisi ile ters orantılı olur. Yani n x n x, 0,, x x 0, c olur.
IŞIK TEORİERİ 9. Çift yarıkta karanlık şartı, S S ( n - ) oluğunan; 9 ( n - ) n. karanlık saçak oluşur. Tek yarık için ayınlık şartı, S S ( n + ) oluğunan; 9 ( n + ) n 4. ayınlık saçak oluşur. 0. Yeşil ca yeşil ışığı, avi ca a avi ışığı geçirir. Mavi ışığın alga boyu aha küçük oluğunan; yeşil yerine avi ışık kullanılırsa alga boyunu küçültüş oluruz. Bu urua saçak genişliği küçülür ve pere üzerineki saçak sayısı artar. erkezi ayınlık saçağın yeri eğişez.. Tek yarıkta karanlık şartı; nλ oluğu için, c olur. 4. Yol farkı λ nın ta katları olan noktalar karanlık saçak üzerineir.. Tek yarık için karanlık ve ayınlık uruaki yol farklarını birbirine eşitlersek; n ( n + ) (4 + ) 6. Tek yarıkta karanlık saçak için yol farkı; n ı r. Buraan; x - -8 0, 0 6800 0 0 x, c. Tek yarıkta ayınlık saçaklar için Y. F ( n + ) ır. Buna göre P noktası erkezi ayınlık saçak üzerine olalıır.. Tek yarıkta ayınlık saçaklar için yol farkı; PK - PK ( n + ) ir. Buna göre; 4 - ( n + ) n + n P noktası. ayınlık saçak üzerineir. 7. Tek yarıkta karanlık saçaklar için yol farkı; n ir. Buraan; bulunur.
IŞIK TEORİERİ Test nin Çözüleri. Tek yarıkta girişi saçakları aralığını veren bağıntı; x ir. Buna göre, frekans küçültülürse alga boyu büyüyeceğinen x e büyür. Ortaın kırıla inisi küçülürse alga boyu yine büyür. Fakat kaynağın ışık şieti alga boyunu etkileez.. Verilen ışınlaran alga boyu en küçük olan renk or ışıktır. Buna göre kırını eneyine or ışık kullanılırsa saçak genişliği en küçük olur. 6. Bir algayı oluşturan bileşenler farklı oğrultua titreşiyorsa bu titreşii tek bir oğrultuya inirgee olayına polarizasyon enir. Işığın polarize eileeesi onun enine alga oluğunu gösterir.. Tek yarıkta saçak genişliği, x ir. Ortaın kırıla inisi eğişirse alga boyu a eğişir. Yani kırıla inisi eğişince saçak genişliği eğişir. Işık kaynağının yarık üzleine uzaklığı saçak genişliğini etkileez. Saece saçakların parlaklığını etkiler.. Tek yarıkta kırını eneyine ayınlık ve karanlık saçaklar için yol farkı; ( n + ) n ır. Veri bu ifaelere yerine yazarsak; x ( + ) x8 8 olur. bu ifaeleri tara tarafa bölersek; + 8 6 7. P noktası için yol farkı; n k k k ( n ) + n Buna göre P noktasına. ayınlık saçak oluşur. 8. Tek yarık eneyine ayınlık saçaklar için yol farkı; YF ( n + ) bağıntı ile Buraan; YF ( + )6000 000 Å olur. 9. Karanlık saçaklar için yol farkı; n ır. x & x & x 4. Tek yarıkta saçak genişliği; Dx n ir. Bu bağıntıya göre kullanılan ışığın şieti saçak genişliğini etkileez. x + + x + saçak genişliği oluğunan; x + x 0,
4 IŞIK TEORİERİ 0. Tek yarıkta yol farkı ifaelerini P ve R noktaları için ayrı ayrı yazıp oranlayalı. x ( + ) x k & k k Sonuç ta sayı çıktığına göre, R noktasına karanlık saçak oluşaktaır. Yani R noktasına. karanlık saçak 4. Az yoğun ortaan gelen ışık çok yoğun ortaan ters önerek yansır. He n en n ye gelen ışık, he e n en n gelen ışık ters önerek yansıığına göre; n > n > n ir.. İnce zarlar ışığı geçirir ya a yansıtır. noktasınan bakılınca siyah görünüğüne göre ışık yansıtılıyor eektir. Buna göre A noktasınan bakan gözleci zarın yüzeyini kırızı görür.. Ayınlık ve karanlık şartlarını ayrı ayrı yazıp taraf tarafa oranlarsak; ( + ) n n 7 n n n n 7. Ekran ok yönüne önürülürse ekranın üst tarafına saçak genişlikleri artar. Bunun sonucuna n. saçağın erkezi saçağa olan uzaklığı artar. Buna bağlı olarak erkezi saçak genişliği e eğişir. Fakat erkezi ayınlık saçağın yeri eğişez. 6. Çözüne olabilesi için; x koşulu sağlanalıır. Buraan; -8 00 0 0-0 4 0 c 4000 7. Işık algaları az yoğun ortaa gelirse ters öner. Yani K noktasınan yansıyan ışın ters öner. 8. E C B A D. x uzaklığını artırak görüntülerin çözülesini sağlayabilir. Aralık genişliği yu artırak a görüntülerin çözülesini sağlayabilir. Fant-ekran arasınaki ortaın kırıla inisini artırırsak, alga boyu küçülür. Bu urua a görüntülerin çözülenesi sağlanabilir. E noktasına kırıla B noktasına kırıla ve yansıa C noktasına yansıa D noktasına kırıla gerçekleşir. Daha sonra bu ışınlar A noktasına girişi yaparak birbirini sönürür.
IŞIK TEORİERİ 9. A K M Kırızı ışık; K noktasına yansıa ve kırıla yapar. noktasına yansıa yapar. M noktasına kırıla yapar. K noktasınan yansıyan ışınla M noktasınan kırılan ışın A noktasına girişi yapar.