YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/5772 K: 2005/5610 T: 30.05.2005 TAfiIYANIN GEC KMEDEN DO AN SORUMLULU U ZARAR KOfiULU CMR KURALLARI (TTK m. 780) Özet: CMR Konvansiyonu kurallar na göre; gecikmenin zarara neden olmas halinde, tafl yan navlun ücretiyle s n rl olarak zarardan sorumludur. Bu nedenle gecikme halinde zarar olmasa da, gecikilen süre ile orant l olarak tafl ma ücretinden indirim yap laca n öngören yasa kural n n olayda uygulanabilirli i bulunmamaktad r. CMR Konvansiyonu kurallar nda, gecikmeye yönelik cezai flart n kararlaflt r lmas yasaklanm flt r. (*) YARGITAY 11. HUKUK DA RES KARARLARI Taraflar aras nda görülen davada zmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi nce verilen 1.3.2002 tarih ve 200/32-2002/66 say l karar n Yarg - tay ca incelenmesi, taraf vekilleri taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla baz noksanl klar n ikmali için dosya mahalline gönderilmiflti. Bu noksanl klar n giderilerek dosyan n gönderildi i anlafl lmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Salih Çelik taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, as l davada müvekkilinin karayolu ile yurt d fl na gerçeklefltirdi i tafl maya iliflkin 7.400 DM navlun alaca n n, 4.400 DM olan bölümünü daval tafl tan n ödemedi ini ileri sürerek, bu mebla n temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, as l davan n reddini istemifl; karfl dava açarak, davac - n n 6 gün yerine 20 günde mal ulaflt rmas nedeniyle, tafl ma konusu so- anlarda küflenme ve filizlenme olufltu unu, al c n n 12.144 DM zarar - n, mal bedelinden keserek, müvekkiline yans tt n, tafl y c n n geç tafl - ma nedeniyle tafl ma ücretine hak etmedi ini, müvekkilinin ödedi i 3.000 (*) Gönderen: Av. Okan SELEK ( zmir Barosu)
816 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 DM tafl ma ücretinin de iadesi gerekti ini ileri sürerek, toplam 15.144 DM alaca n temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmifltir. As l Davac karfl daval vekili, CMR Konvansiyonunun 23/5. maddesi uyar nca, daval -karfl davac tafl tan n, zarar n gecikmeden kaynakland n kan tlamas gerekti ini, varsa zarar n gecikmeden kaynaklanmad - n, mal n bizatihi niteliksiz olmas ile ilgisi oldu unu savunarak, karfl davan n reddini istemifltir. Mahkemece, dosya kapsam na ve benimsenen bilirkifli as l ve ek raporuna göre, as l davac tafl yan n TTK n n 780. madde hükmü uyar nca, tafl ma ücretine hak kazanmad ve tafl tan karfl davac ya, tahsil etti i 3.000 DM navlun ücreti bölümünü iade etmesi gerekti i, karfl davac tafl tan, zarar, süresinde tespit ve ihbar etmedi i için haklar n n düfltü ü gerekçesiyle, as l davan n reddine, karfl davan n, tafl ma bedelinin iadesine yönelik istem yönünden kabulüne, di er istem yönünden reddine karar verilmifltir. Karar, taraf vekilleri temyiz etmifltir. 1- As l dava, ödenmedi i iddia edilen bakiye navlun alaca n n daval tafl tandan tahsili, karfl dava ise, geç tafl ma nedeniyle hak edilmedi i ancak ödendi i iddia edilen navlun bedelinin istirdad istemi ile karfl daval tafl yan n geç tafl mas nedeniyle olufltu u ve dava d fl alaca n n mal bedelinden kesinti yapmak suretiyle meydana geldi i iddia edilen zarar n tazmini istemine iliflkindir. Mahkemece, as l davan n reddine, karfl davan n istirdat istemine iliflkin bölümünün kabulüne, di er isteme iliflkin bölümün reddine karar verilmifltir. Dava dosyas içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar n n gerekçesinde dayan lan delillerin tart fl l p, de erlendirilmesinde usul ve yasaya ayk r bir yön bulunmamas na ve CMR Konvansiyonu nun 30. madde hükmünde aranan süre, usul ve flekilde zarar n, karfl davac tafl tan taraf ndan tespit ve ihbar edilmemifl bulunmas na, benimsenen bilirkifli raporunda da bu belirlemenin yap lm fl olmas na göre, karfl davac tafl - tan vekilinin, tazminat istemi bölümünün reddine iliflkin hükme yönelik tüm temyiz itirazlar n n reddiyle, hükmün bu bölümünün onanmas gerekmifltir. Oysa, as l ve karfl dava uyuflmazl n n tabi oldu u CMR Konvansiyonu nun 23. madde hükmü, gecikmenin zarara neden olmas halinde, navlun ücretiyle s n rl olarak tafl yan n sorumlulu unu düzenlemifl olup, gecikme halinde tafl yan n navlun ücretine hak kazanmayaca gibi bir düzenlemeye yer verilmemifltir. Buna karfl l k, TTK n n 780. madde hükmünde eflyan n tafl ma süresi afl larak teslim edilmesi durumunda, gecikilen süre ile orant l olarak tafl ma ücretinin indirilmesi öngörülmüfltür. Maddede herhangi bir zarar n ortaya ç km fl olup olmad bahis konusu edilmedi inden, bir gecikme zarar bulunmad hallerde de tafl ma ücre-
Yarg tay Kararlar 817 ti indirilecektir. Bu bak mdan, hükmün bir tür cezai flart niteli i tafl d söylenebilir. CMR sisteminde ise, taraflarca gecikmeye yönelik bir cezai flart n kararlaflt r lm fl olmas, CMR Konvansiyonu nun 41 nci madde hükmü uyar nca geçersizlik yapt r m ile karfl lafl r. Çünkü böyle bir flart, taraflar n borçlar n n a rlaflt r lamayaca ilkesine karfl ters düfler. Dairemiz in 1.6.2000 tarih ve 2738-4996 say l 30.9.2002 tarih ve 4386-8295 say l ilamlar bu yönde oldu u gibi, doktrinde de bu flekilde sonuca var lmaktad r. (Bkz. Alihan Ayd n, CMR ye göre tafl y c n n ziya, hasar ve gecikmeden do an sorumlulu u, stanbul 2002, Sh. 144) Bu itibarla, mahkemece, davac tafl yan n gecikmesine ra men tafl - ma ücretine hak kazand n n ilke olarak kabulü ile, as l davaya konu istem ile karfl davan n istirdat istemi bölümünün bu ilke çerçevesinde ele al nmas, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, uyuflmazl a uygulanmas mümkün olmayan TTK n n 780. madde hükmü çerçevesinde sonuca gidilmesi do ru olmam flt r. SONUÇ: Yukar da 1 nolu bentte aç klanan nedenlerle, karfl davac tafl tan S A.fi. vekilinin tüm temyiz itirazlar n n reddi ile, karfl davan n tazminat isteminin reddine iliflkin bölümüne yönelik hükmün ONANMA- SINA, 2 nolu bentte aç klanan nedenlerle, as l davada davac, karfl davada daval tafl yan U Ltd. fiti. vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile as l davan n reddine, karfl davan n stirdat isteminin kabulüne iliflkin bölümüne yönelik hükümlerin davac -karfl daval U Ltd. fiti. yarar na BO- ZULMASINA, afla da yaz l bakiye 17.44 YTL. Temyiz ilam harc n n temyiz eden daval ve karfl davac dan al nmas na, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz eden davac ve karfl daval ya iadesine, 30.5.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
818 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/11479 K: 2005/8805 T: 27.9.2005 KASKO S GORTA KEM RGEN HAYVANIN ARACIN MOTORUNA ZARAR VERMES Özet: Kemirgen bir hayvan n kasko sigortal arac n motorunun içine girerek motor aksam na zarar vermesi ile oluflan zarar, poliçe koflullar nda öngörülen ani ve harici bir etki ile oluflmufl bir zarar olmad ndan, kasko teminat d fl ndad r. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 17.06.2004 tarih ve 2004/132-2004/255 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkiline ait ve daval flirkete kasko sigortas ile sigortal arac n u rad hasar bedelinin baflvuruya ra men ödenmedi ini ileri sürerek, hasar bedeli olan 2.079.521893.TL sigorta bedelinin temerrüt faiziyle birlikte daval dan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, hasar n teminat d fl oldu unu savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece; iddia, savunma ve dosya kapsam na göre, hasar n teminat kapsam nda kald gerekçesiyle, davan n kabulüne karar verilmifltir. Karar, daval vekili temyiz etmifltir. Dava, kasko sigorta sözleflmesine dayal tazminat istemine iliflkindir. Mahkemece, kemirgen hayvan n, arac n motorunun içine girerek motor aksam na zarar vermesi, teminat kapsam içinde kabul edilerek davan n kabulüne karar verilmifltir. Buna göre uyuflmazl k, bu zarar n sigorta teminat kapsam nda olup olmad noktas nda toplanmaktad r. Kasko sigortas n n kapsam, Kara Tafl tlar Kasko Sigortas Genel fiartlan'nm A.l maddesinde etrafl ca düzenlenmifltir. Teminat d fl nda kalan haller de A.5 maddesinde say lm flt r. A.5.8. maddesinde ise sigorta kapsam na giren bir olay sonucu meydana gelmedikçe; tafl t n mekanik, elektrik ve elektronik donan m nda meydana gelen her türlü ar zalar n, k r lmalar n ve lastiklerde meydana gelen zararlar n teminat d fl oldu u aç klanm flt r.
Yarg tay Kararlar 819 Genel fiartlar' n A.l.a bendinde, araç sürücünün iradesi d fl nda, ani ve harici etkiler sonucunda bir cisme çarpma veya cismin araca çarpmas, müsademe, devrilme, düflme, yuvarlanma fleklinde oluflan hasarlar say lm fl ve "gibi" ibaresi ile bu kaza hallerinin tahdidi de il tadadi oldu- u belirtilmifltir. Ancak A.5 maddesinde teminat d fl haller belirlenirken de teminat içi hallerin sm rlann belirleyecek herhangi bir k stas da belirtilmemifltir. Bu durumda, Genel fiartlar bir bütün olarak ele al narak ve yukar - da aç klanan ilkeler gözetilerek de erlendirildi inde, A. La bendinde say - lan teminat içi hallerin ortak özelliklerinin, ani ve bir d fl etki ile meydana gelmifl olduklan anlafl lacakt r. Buna göre de somut olaydaki hasar n, teminat d fl oldu unun kabulü gerekir. O halde mahkemece, yukar da aç klanan hususlar ve sözleflme serbestisi ilkesi gözetilerek, davan n reddine karar vermek gerekirken, yaz - l gerekçelerle kabulüne karar verilmesi do ru görülmemifl ve bu nedenle karar n bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, daval vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n, daval yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 27.09.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
820 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/11879 K: 2005/9328 T: 6.10.2005 ÇALINAN ARACIN S GORTASI FA Z N BAfiLANGICI HBARLA TEMERRÜDÜN OLUfiMASI (TTK m.1299/1) Özet: Kasko sigortal arac n çal nmas durumunda, sigortac ya ihbar yap lmakla alacak muaccel hale gelir. Bu nedenle, slah dilekçesiyle davada artt r lan miktara slah dilekçesinin verildi i tarihten itibaren faiz iflletilmesi yanl flt r. Alaca n tamam na, temerrüdün olufltu u sigorta flirketine baflvuru tarihinden itibaren faiz uygulanmal d r. Taraflar aras nda görülen davada stanbul Asliye 4. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.06.2004 tarih ve 2003/314-2004/563 say l karar n Yarg tay'ca-incelenmesi davac vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Muktedir Lale taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü; Davac vekili, müvekkilinin daval flirkete kasko sigortal arac n n 21.09.2002 tarihinde çal nd n, hasar n derhal daval flirkete ihbar edilmesine ra men ödeme yap lmad m ileri sürerek, flimdilik 1.000.000.000. TL'n n, 05.03.2004 tarihli slah dilekçesi ile de 21.365.980.000. TL'nin 21.10.2002 tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, davan n reddini savunmufltur. Mahkemece, toplanan kan tlar ve benimsenen bilirkifli raporu do rultusunda, daval n n arac n bedeli ödemek zorunda oldu u, ancak temerrüdünün henüz oluflmad gerekçesiyle, davan n kabulü ile l.000.000.000. TL'nin dava tarihi olan 17.03.2003, 20.365.908.000.- TL'nin ise slah tarihi olan 05.03.2004 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte daval dan tahsiline karar verilmifltir. Karar, davac vekili temyiz etmifltir. Dava, kasko sigorta sözleflmesinden kaynaklanan tazminat istemine iliflkindir. Uyuflmazl k temerrüt faizinin hangi tarihte bafllayaca noktas nda toplanmaktad r iflin esas n n mahkemeye intikaletmesi halinde alaca n
Yarg tay Kararlar 821 muacceliyetini hakem-bilirkifli raporuna ba layan poliçe genel flartlar n n ilgili maddesinin uygulanma alan ortadan kalkar ve genel hükümlere tabi olur. TTK'n n konuyu düzenleyen 1299/1. maddesi yollamas yla ayn yasan n 1292/1. maddesi uyar nca bu maddede belirtilen tarihte sigorta tazminat alaca muaccel hale gelir ve yine BK n n 101/2. maddesi uyar nca ihbar edilen günün hitam ile borçlu temerrüde düflmüfl olur. Öte yandan, Kara Tafl tlar Kasko Sigortas Genel fiartlar 'n n tazminat n ödenmesi bafll kl 3.3.3.2. maddesinde, çal nm fl olan arac n bulunmas ilgili makamlarca yap lacak araflt rmalar 30 gün içinde sonuç vermedi i takdirde sigortal durumu ilgili makamlara baflvurdu unu belgelemek suretiyle, sigortac ya bildirece i düzenlenmifltir. Somut olayda, davac sigortal n n arac 21.09.2002 tarihinde çal nm fl, davac, as l ve slahla art r lan miktara 21.10.2002 tarihinden itibaren temerrüt faizi isteminde bulunmufl, mahkemece yaz l gerekçelerle as l isteme konu miktara dava, slahla artt r lan miktara ise slah tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmifltir. Oysa, dosya aras nda bulunan daval flirketin hasar servis müdürlü- üne yaz lan yaz dan, daval flirkete hasar ihbar n n yap ld aç k olup, mahkemece, yukar da yap lan aç klamalar çerçevesinde, davac vekilinin temyiz dilekçesindeki istemi de gözetilerek, daval flirketin as l ve slahla art r lan miktar n tamam na yönelik olarak ayn tarihte temerrüde düfltü- ünün kabulü ile, 22.10.2002, tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmek gerekirken yaz l tarihlerden itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi do ru olmam flt r. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün davac yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 06.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
822 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/10432 K: 2005/9380 T: 6.10.2005 DEN Z TAfiIMASINDA OLUfiAN ZARAR DEN Z HT SAS MAHKEMES N N GÖREV Özet: Deniz tafl mas s ras nda oluflan zararlar sebebiyle sigortac taraf ndan tafl - yan aleyhine aç lan rücü davas nda Deniz htisas Mahkemeleri görevlidir. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 21.05.2004 tarih ve 2003/469-2004/199 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi duruflmal olarak davac vekili taraf ndan istenmifl olmakla, duruflma için belirlenen 04.10.2005 gününde davac avukat ile daval avukat gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildi i anlafl ld ktan ve duruflmada haz r bulunan taraflar avukatlar dinlenildikten sonra, duruflmal ifllerin yo unl u ve süre darl ndan ötürü iflin incelenerek karara ba lanmas ileriye b rak lm flt. Dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkilinin tafl ma rizikolar na karfl sigorta örtüsü alt na ald cam emtias n daval ya ait gemi ile Türkiye'den M s r'a tafl nmas s ras nda hasarland r ld n, sigortal ya hasara iliflkin zarar n n ödendi ini ileri sürerek 79,473.16 USD'nin daval dan rücuen tahsilini istemifltir. Daval vekili, tafl man n 'F OS" kayd yla yap ld n, yükleme, boflaltma, istifleme ifllemlerinin gönderen ya da al c ya ait oldu unu, hasar n kötü ba lama, geminin seyir esnas nda girdi i a r hava koflullar, boflaltma ve depoya tafl ma s ras nda dikkatsiz elle çekmeden kaynakland n bu nedenle zarardan tafl yan n sorumlulu u bulunmad n savunarak davan n reddini istemifltir. Mahkemece; davan n k smen kabulüne karar verilmifl, Dairemizce, daval n n di er temyiz itirazlar reddedilerek, davac n n, sigorta tazminat n sigortal yerine dava d fl MA'ya ödedi i buna dayal olarak davac n n rücu hakk n kazanamad ve aktif dava ehliyeti olmad savunmas n n de erlendirilmesine iflaretle karar bozulmufltur. Bozmaya uyularak yap - lan yarg lama sonunda, davac n n sigortal s n n A.fi. oldu u, sigorta bedelinin bu flirkete ödendi i yada ödemenin koniflmento al c s na yap lmas konusunda muvafakat veya talimat oldu una iliflkin belge sunulamadi, bozmadan sonra sunulan belgelerin davac n n halefiyetini sa lay c
Yarg tay Kararlar 823 nitelikte olmad gerekçesiyle aktif dava ehliyeti yoklu undan davan n reddine karar verilmifltir. Karar davac vekili temyiz etmifltir. 1- Dava, deniz tafl mas sözleflmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine iliflkindir. TTK'n n dördüncü kitab nda düzenlenen ve deniz hukuku ile ilgili bulunan ifl bu dava aç s ndan Hakimler ve Savc lar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve 370 say l karar ile kurulan ve yarg alan stanbul ili mülki s n rlar olarak belirlenen Denizcilik htisas Mahkemesi görevli olup bu husus 24.03.2003 tarih ve 188 say l Yüksek K - m l karar ile de benimsenmifl bulunmaktad r. htisas Mahkemeleri ile Adli Mahkemeler aras ndaki ay r m görev ile ilgili olup bu hususunun yarg laman n hef aflamas nda tüm yarg mercilerinde resen nazara al nmas gerekmektedir. O halde davan n Denizcilik ihtisas Mahkemesinin görevine, girdi i gözetilerek karar n görev aç s ndan bozulmas gerekmifltir. 2- Bozma neden ve flekline göre davac vekilinin temyiz itirazlar n n incelenmesine gerek görülmemifltir. SONUÇ: Yukar da 1 nolu bentte aç klanan nedenlerle karar n BO- ZULMASINA, 2 nolu bentte aç klanan nedenlerle davac vekilinin temyizi itirazlar n n flimdilik incelenmesine yer olmad na, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 06.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
824 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/10820 K: 2005/9439 T: 7.10.2005 KASKO S GORTA R Z KONUN GERÇEKLEfiMES SPAT KÜLFET (TTK m.1281, 1290) Özet: Kasko sigortalar nda rizikonun teminat d fl nda kald n n ispat külfeti sigortac ya ait ise de. bu kural ihbar yükümlülü ünün sigortal taraf ndan iyiniyetle gerçeklefltirilmesi durumunda geçerlidir. hbar yükümlülü ünün sigortal taraf ndan kötüniyetle yerine getirilmemifl olmas durumunda, ispat külfeti yer de ifltirir. Taraflar aras nda görülen davada Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 17.03.2004 gün ve 2002/840 2004/146 say l karar bozan Daire nin 19.04.2005 gün ve 2004/6950-2005/3929 say l karar aleyhinde davac vekili taraf ndan karar düzeltilmesi iste inde bulunulmufl ve karar düzelme dilekçesinin süresi içinde verildi i de anlafl lm fl olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gere i görüflülüp düflünüldü: Davac vekili, müvekkilinin arac n n daval ya kasko sigortal oludunu, meydana gelen kaza sonras daval sigortal n n hasar bedelini ödemedi ini iddia ederek, 9 milyar TL nin tahsilini istemifltir. Daval vekili, araç sürücüsünün olay yerinden kaçt için alkollü olmad n n davac taraf ndan ispat gerekti i, befl günlük sürede de ihbarda bulunulmad n savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece kazan n münhas ran alkolün etkisiyle oldu unun ispat - n n daval sigorta doldu u bunu ispat edemedi i, süresinde ihbar edilmeme halinde tazminat hakk n n ortadan kalmad gerekçesiyle davan n kabulüne kara verilmifltir. Daval vekilinin temyizi üzerine Dairemizce, hüküm sigorta sözleflmelerinin ihbar yükümlülükleri bak m ndan iyiniyet esas na dayal sözleflmelerden oldu u, TTK n n 1281. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat d fl kald na iliflkin iddian n sigortac taraf ndan kan tlanmas gerekti i bu kural n ihbar yükümlülü ünün iyiniyet kurallar na uygun olarak gerçeklefltirildi i hallerde geçerli oldu u, ayn yasan n 1290 ve 1292/son f kras hükümleri uyar nca bu yükümlülü ün an lan ilke d - fl nda ç k larak kullan lmas halinde ispat külfetinin sigorta ettirenden ol-
Yarg tay Kararlar 825 du unun kabulünün yasa gere i oldu u somut olayda, davac n n olay n ertesi günü alkol raporu ald, olay 04.07.2002 tarihinde oldu u halde davan n aç ld tarihe kadar sigortac ya baflvurulmad gibi öncesinde de kaza ihbar yap lmad sürücünün kaza yerini terk etmesi, alkol raporunu ertesi günü almas ve kaza ihbar n n yap lmamas n geçerli bir neden ileri sürerek ispat etmedi inden ihbar yükümlülü ünün kasten yerine getirilmedi ini kabulü ile davan n reddine karar verilmesi gerekti inden bahisle, daval sigortac lehine bozulmufl davac vekili karar düzeltme talebinde bulunmufltur. Yarg tay ilam nda benimsenen gerektirici sebeplere göre, davac vekilinin HUMK un 440. maddesinde say lan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme iste inin reddi gerekir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerden dolay, davac vekilini karar düzeltme iste inin HUMK un 442. maddesi gere ince REDD NE, al nmas gereken 22,90 YTL karar düzeltme harc peflin ödenmifl oldu undan yeniden al nmas na yer olmad na, 3506 say l yasa ile de ifltirilen HUMK un 442/3. madde hükmü uyar nca, takdiren 125,00 YTL para cezas n n karar düzeltilmesini isteyenden al narak Hazine ye gelir kaydedilmesine, 07.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/12007 K: 2005/9710 T: 13.10.2005 YETK S ZL K KARARI TARAF TEfiK L YAPILMASI ZORUNLULU U (Anayasa m. 36; HUMK m. 73 ) Özet: Yetkisizlik karar ndan sonra, taraflara mahkeme günü tebli edilmeksizin duruflma aç l p takip edilmed i gerekçesiyle davan n aç lmam fl say lmas na karar verilmesi usul ve yasaya ayk r d r. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.03.2003 tarih ve 2001/502-200371K7 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi davac vekili taraf ndan istenmifl temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü:
826 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 Davac vekili, TTK n n 1301. maddesi hükmüne dayal olarak, daval lar aleyhine açt rücu davas nda, mahkemece yerilen yetkisizlik karar ndan sonra, yetkili mahkemede davac vekilince davan n takip edilmemesi gerekçesi ile verilen davan n aç lmam fl say lmas na iliflkin karar,davac vekili temsil etmifltir. Dava, kasko sigortas sözleflmesine dayal rücuen tazminat istemine iliflkindir. Bu dava, önce Beyo lu Asliye 1. Hukuk Mahkcmesi'nde aç lm fl, daval vekilinin yetki itiraz üzerine mahkemece dava dosyas, yetkisizlik karar verilerek zmir Asliye 13. Hukuk Mahkemesine gönderilmifltir. Bu mahkemece, davac vekiline yeni duruflma günü tebli i, yanl fl adrese gönderildi i ve sonuçta adreste tan nm yor gerekçesi ile iade edildi i halde, mahkemece davac vekilinin tebli ce ra men haz r olmad gerekçesiyle dosya ifllemden kald r lm fl ve sonuçta davan n aç lmam fl say lmas na karar verilmifltir. Davac vekilinin adresi, dava dilekçesi ve sonraki belgelerde stanbul Kad köy'de bir adres olarak belirtildi i halde, yetkisizlik karar nda yanl fll kla bu vekilin adresi yaz ld ndan, dosyan n gönderildi i yetkili mahkemece de yanl fll kla bu adrese duruflma günü tebligat ç kar lm flt r. Ancak bu tebligat iade edildi i halde, yanl fll kla tebligat yap ld ve davac vekilinin davay takip etmedi i belirtilerek, dosya ifllemden kald r lm flt r. Yukar daki aç klamalara göre, yetkisizlik karar ndan sonra, yetkili mahkemece taraf ehliyeti sa lanmadan davan n takip edilmedi i gerekçesi ile aç lmam fl say lmas na karar verilmifl olup, bu durumda Anayasan n 36. ve HUMK un 73. maddelerindeki taraf teflkili sa lanmadan, taraflar iddia ve savunmalar n beyan etmeleri için davet edilmeden karar verilemeyece ine iliflkin hükümlere ayk r olarak karar verildi inden, bu karar do ru olmam fl ve bu nedenle karar n bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulüyle, karar n davac yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine 13.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
Yarg tay Kararlar 827 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/13095 K: 2004/10264 T: 24.10.2005 KOOPERAT FLER YASASI ADL ARA VERME BAS T YARGILAMA YÖNTEM YASADA BEL RLENEN SÜRELER (1163 SK m. 99; HUMK m. 176/11, 432/1) Özet: Kooperatifler Yasas ndan do an davalardan basit yarg lama yöntemi uygulan r. Bu nedenle söz konusu davalara adli ara vermede de bak l r. Bu nedenle de an lan davalarda adli ara vermede müddetlerin ifllemesi durmaz. Taraflar aras nda görülen davada Küçükçekmece Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.06.2004 tarih ve 2002/1248-2004/535 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Muktedir Lale taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Taraflar aras ndaki uyuflmazl k, Kooperatifler Kanunu'nun uygulanmas ndan kaynaklanmakta olup, 1163 say l Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi uyar nca bu tür davalarda basit muhakeme usulü uygulanmaktad r. HUMK un 176/11. madde ve bendinde ise basit yarg lama usulüne ba l tutulan dava ve ifllere adli aravermede de bak laca öngörülmüfltür. Mahkeme ilam, daval vekiline 29.07.2004 tarihinde tebli edilmifl olup, karar ayn vekil taraf ndan, HUMK'un 432/1. madde hükmünde yaz l 15 günlük yasal temyiz süresi geçirildikten sonra 13.9.2004 günü temyiz edilmifltir. Ayn Yasa'n n 432/4 maddesi uyar nca süresinden sonra yap lan temyiz istemleri hakk nda mahkemece bir karar verilebilece i gibi, 01.03.1990 gün ve 3A say l çtihad Birlefltirme Karar gere ince Yarg tay taraf ndan da bu yönde karar verebilece inden, temyiz isteminin süre yönünden reddi gerekmifltir. SONUÇ: Yukanda aç klanan nedenle, daval vekilinin temyiz isteminin, HUMK un 432/4. madde hükmü gere ince süre yönünden REDD - NE, afla da yaz l bakiye 136.80 YTL. temyiz ilam harc n n temyiz edenden al nmas na, 24.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.
828 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/8114 K: 2005/10525 T: 21.10.2005 BANKA YÖNET M KURULU BAfiKANI VE ÜYELER N N BANKA ANASÖZLEfiMES NDEK VE TTK DAK GÖREVLER N GERE G B YER NE GET RMEMES NEDEN YLE OLUfiAN ZARARIN KARfiILANMASI (6772 SK. m. 336, 340, 309; 1086 SK. m. 440) Özet: Dava dilekçesinin içeri inden anlafl laca üzere, mümeyyiz davac n n TTK 336/5. maddesine dayal olarak ayn yasan n 340. mad.si yollamas ile 309. maddesi hükmüne göre aç ld bir baflka deyiflle, olufltu u iddia edilen dolay s yla zararlar n istendi i anlafl lmaktad r. Bu durumda, mahkemece iflin esas n girilerek, var lacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir. (*) Taraflar aras nda görülen davada stanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 21.-11.2002 gün ve 2000/736-2002/1296 say l karar onayan Daire'nin 08.03.2005 gün ve 2004/4302-2005/2212 say l karar aleyhinde davac vekili taraf ndan karar düzeltilmesi iste inde bulunulmufl ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildi i de anlafl lm fl olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gere i görüflülüp düflünüldü: Davac vekili, daval lar n yönetim kurulu baflkan ve üyeleri bulunduklar T. Ticaret Bankas A.fi nin banka anasözleflmesinin ve TTK n n kendilerine yükledi i görevleri gere i gibi yerine getirmeyerek, bankac l k ilke ve teamüllerine ayk r ve ayn zamanda suç teflkil edebilecek fiillerle ve hatal alm fl olduklar kararlarla zarara u ramas na sebebiyet vererek, müvekkili vak flar n temettü alamamas suretiyle zarara u ramalar na yol açt klar iddias ile 10.000.000.000. TL tazminat n daval lardan müfltereken ve müteselsilen tahsilini istemifltir. Daval EO, davac lar n banka adma niyabeten bu davay açamayacaklar n, 4401 say l Kanun'la de iflik 4389 say l Bankalar Kanunu'nun 24/6 nc maddesi gere ince davan n Fon aleyhine aç lm fl say laca n, 24.12.1999 tarihli genel kurulda ibra edildi ini, TTK n n 309. maddesinde öngörülen 2 y ll k sürenin geçti ini beyanla davan n reddini istemifltir. (*) Gönderen: Av. Erdo an Çetinsaraç, stanbul Barosu Avukatlar ndan
Yarg tay Kararlar 829 Daval MA vekili, davada muhatab n TMSF oldu unu, davac n n dava açma ehliyeti bulunmad n beyanla, davan n reddini istemifltir. Daval OT vekili, davac lar n davay bankaya vekaleten açt klar için vekaletname sunmalar gerekti inden davan n reddini istemifltir. Daval HD vekili, bankaca verilmifl vekaletname bulunmad ndan niyabeten dava aç lamayaca n, davan n TMSF'ye yöneltilmesi gerekti ini, davac lar n pay n n 1/10 oran n n alt nda olmas nedeniyle TTK n n 341. maddesinde öngörülen dava koflullar n n bulunmad m belirterek, davan n reddini istemifltir. Daval TMSF vekili, dava koflullar n n bulunmad n beyanla davan n reddini istemifltir. Mahkemece, davac lar n mevcut pay oranlar n n 1/10 oran n n alt nda olmas nedeniyle TTK n n 341. maddesinde belirlenen yöneticiler hakk nda sorumluluk davas aç lmas na iliflkin az nl k haklar ndan istifade edemeyeceklerini, flirket ad na aç lacak sorumluluk davalar n n TTK n n 341/2. maddesi gere ince denetçilere ait oldu unu, davac lara banka yetkili organlar n n niyabeten dava açma konusunda verdikleri bir belge ve vekaletnamede bulunmad gerekçeleri ile aktif dava ehliyeti yoklu u nedeniyle davan n reddine karar verilmifltir. Karar, davac vekillerince temyiz edilmifl, davac T. Ticaret Bankas Emekli Sand Vakf vekili davadan feragat etti ine iliflkin dilekçe verdi- inden karar bu daval yönünden sonucu itibariyle do ru oldu undan, di er davac n n temyiz itirazlar yerinde görülmedi inden Dairemiz'ce onanm fl, davac T.Ticaret Bankas Munzam Sosyal Güvenlik Emekli ve Yard m Sand Vakf vekili karar düzeltme talebinde bulunmufltur. Mahkemece, davan n TTK n n 341. maddesine dayal olarak aç ld ndan hareketle ve yaz l gerekçelerle karar verilmifl olup, T. Ticaret Bankas 'n n Sermaye Piyasas Kanunu'nun 11. maddesi hükmüne göre halka aç k anonim ortakl k olmamas nedeniyle an lan hükmün 8. f kras nda yap lan de iflikli in olayda uygulama yeri yoksa da; gerek dava dilekçesinin içeri i, gerekse 23.10.2000 ve 20.12.2001 tarihli dilekçeler içeri inden anlafl ld üzere, mümeyyiz davac n n iflbu davadaki isteminin TTK n n 336/5. maddesine dayal olarak ayn yasan n 340. maddesi yollamas ile 309. maddesi hükmüne göre aç ld bir baflka deyiflle olufltu- u iddia edilen dolay s yla zararlar n istendi i anlafl lmaktad r. Bu durumda mahkemece iflin esas na girilerek var lacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekti inden bahisle karar n bozulmas gerekirken, yukar da aç klanan hususlar gözden kaç r larak karar n onand anlafl lmakla mümeyyiz davac vekilinin HUMK un 440. maddesine uygun bulunan karar düzeltme isteminin kabulü ile onama karar n n kald r larak karar n bozulmas gerekmifltir.
830 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 2 Y l 2006 SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle karar düzeltme isteyen davac vekilinin isteminin kabulü ile Dairemiz'in 08.03.2005 tarih ve 2004/4302 Esas 2005/2212 Karar say l onama karar n n kald r larak, karar n davac T.Ticaret Bankas Munzam Sosyal Güvenlik Emekli ve Yard m Sand Vakf yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin, temyiz ilam ve karar düzeltme harc n n iste i halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 31.10.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi.