1 Hilal DOĞRUÖZ ÖZER Uzman
SUNUM PLANI MYK-Hukuki Yapı Avrupa Yeterlilik Çerçevesi Ulusal Yeterlilik Çerçevesi Ulusal Meslek Standartları Ulusal Yeterlilikler, Sınav ve Belgelendirme Gerçekleştirilen Faaliyetler 2
HUKUKİ STATÜ MYK; Bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi, Kamu tüzel kişiliğini haiz, İdari ve mali özerkliğe sahip, Devlet, işçi, işveren ve meslek kuruluşları temsilcilerinin eşit katılımıyla yönetilen, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşudur. 21 Eylül 2006 tarihli ve 5544 sayılı Kanun 3
4
MYK NIN TEMEL AMACI AB ile uyumlu Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemini kurmak ve işletmek 5
Ulusal meslek standartlarının hazırlanmasını sağlamak, Mesleki yeterlilik alanında sınav ve belgelendirme sistemini kurmak ve işletmek, Eğitim kurumlarının akreditasyonunu sağlamak, Ulusal Yeterlilik Çerçevesini oluşturarak, Avrupa Yeterlilik Çerçevesi ile referanslandırmak, MYK nın temel görevleri arasındadır. 6
ULUSAL MESLEKİ YETERLİLİK SİSTEMİ Eğitim ile istihdam arasında doğru ilişki kurmak Bireylerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin geçerli, güvenilir ve şeffaf bir şekilde belgelendirilmesini sağlamak Belgelerin uluslararası geçerliliğini sağlamak Hayat boyu öğrenmeyi desteklemek 7
AVRUPA YETERLİLİK ÇERÇEVESİ (AYÇ) Avrupa daki farklı ülkeler ve sistemler arasında yeterliliklerin daha anlaşılır ve açık olmasını ve ülkelerin yeterlilik sistemlerinin birbirleriyle bağlantısını sağlamak için oluşturulmuş bir tercüme aracıdır. AYÇ Tavsiye Kararı Avrupa Konseyi ve Parlamentosu tarafından Nisan 2008 de kabul edilmiştir Öğrenme çıktılarına dayalı, 8 seviyeli yapıdan oluşur. AYÇ de yer alan her seviye, bireyin sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinliği tanımlar. MYK, AYÇ ulusal koordinasyon noktasıdır. 8
AYÇ Öğrenme Çıktıları Örgün Öğrenme 9
ULUSAL YETERLİLİK ÇERÇEVESİ (UYÇ) UYÇ; AB tarafından benimsenen yeterlilik esaslarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlanan ve ilk, orta ve yüksek öğrenim dahil tüm teknik ve mesleki eğitim programları ile örgün, yaygın ve ilgili kurumların iznine dayalı programlarla kazanılan yeterlilik esaslarını belirler. 10
ULUSAL MESLEK STANDARDI (UMS) Bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normdur. İş ve eğitim dünyasının üzerinde uzlaştığı belgedir. UMS taslakları sektörü temsil edebilen ve yetkinliği olan iş dünyası aktörlerince katılımcı anlayışla hazırlanır. 11
Standardı tanımlayıcı bilgiler Seviye, referans kodu, standardı hazırlayan kuruluş, standardı doğrulayan sektör komitesi, onay tarihi, revizyon no Meslek tanıtımı Meslek tanımı; uluslararası kodlama sistemindeki yeri; sağlık, güvenlik, çevre düzenlemeleri; mesleğe ilişkin mevzuat Meslek profili Görevler, işlemler, başarım ölçütleri Kullanılan araç, gereç ve ekipman Bilgi ve beceriler Turum ve davranışlar Ölçme, değerlendirme ve belgelendirme Yeterliliğin kazanılmasında uygulanacak değerlendirme usul ve esasları için çerçeve oluşturacak hükümler 12
Standart Hazırlayan Kuruluşlar MYK Sektör Komiteleri MYK Yönetim Kurulu 13
14
Meslek standardı taslağının hazırlanması, ilgili tarafların ve kamuoyunun görüşüne sunulması Taslağın MYK Sektör Komitesine sunulması ve incelenmesi MYK Sektör Komitesince uygun bulunan taslak standardın MYK Yönetim Kurulu tarafından onaylanması Meslek standardının Resmi Gazete de yayımlanarak Ulusal Meslek Standardı (UMS) niteliği kazanması 15
16 Taslak Meslek standartlarının Ulusal Meslek Standardı ve taslak yeterliliklerin Ulusal Yeterlilik olarak kabul edilebilmesi için, İnceleme yapar, Önerilerde bulunur, Karar verir. Üyeler: ÇSGB, YÖK, MEB, Meslekle ilgili diğer Bakanlıklar, Genel Kurulda temsil edilen işçi, işveren ve meslek kuruluşları, Kurumun birer temsilcisi.
MYK tarafından onaylanarak UYÇ ye yerleştirilen, bireyin sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinlik ile ölçme ve değerlendirme kriterlerini içeren dokümanlardır. Ulusal yeterlilikler, ulusal meslek standartları ya da standartları oluşturan alt birimler, bunların bulunmadığı hallerde ise uluslararası meslek standartları esas alınarak geliştirilmektedir. 17
YETKİLENDİRİLMİŞ BELGELENDİRME KURULUŞLARI UYÇ de tanımlı ulusal yeterliliklere göre sınav ve belgelendirme faaliyetlerini yürüten, TÜRKAK ya da Avrupa Akreditasyon Birliği (EA) bünyesinde çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış diğer akreditasyon kurumlarınca ilgili ulusal yeterliliklerde TS EN ISO/IEC 17024 standardı şartlarına uygun oluşturulmuş sistem dahilinde akredite edilmiş, MYK tarafından yapılan inceleme, denetim ve değerlendirme sonucunda belirlenen şartları sağladığı tespit edilen kurumve kuruluşlardır. 18
ADAYLARIN BELGELENDİRİLME SÜRECİ Belgelendirme için başvuru Adaylar MYK nın yetkilendirdiği kuruluşa başvurur. Başvuruların değerlendirilmesi Başvuru, yetkilendirilmiş kuruluş tarafından değerlendirilir ve uygun olanlar kabul edilir. Sınav ve değerlendirme Ulusal yeterlilikte tanımlanan kriterlere göre, bireyin bilgi ve becerisi sınav heyeti tarafından ölçülüp, değerlendirilir. Belgelendirme kararı, MYK belgesi düzenlenmesi Belge almaya hak kazananların listesi iletilir ve MYK belgeleri düzenlenir. MYK ya 19
20 İmzalanan İşbirliği Protokolleri 20 sektörde 52 farklı kuruluşla 715 meslek standardını kapsayan Meslek Standardı Hazırlama İşbirliği Protokolü imzalandı. Taslak Meslek Standartları Çeşitli sektörlerde toplam 517 taslak meslek standardı hazırlandı. Ulusal Meslek Standartları Hazırlanan meslek standartlarından 351 tanesi Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Sektör Komiteleri 20 sektörde Sektör Komiteleri oluşturuldu.
GERÇEKLEŞTİRİLEN Ulusal Yeterlilikler FAALİYETLER Ulusal yeterliliklerin hazırlanması/geliştirilmesi çalışmaları kapsamında, MYK Yönetim Kurulu tarafından ulusal yeterlilik hazırlamak/geliştirmek üzere yetkilendirilen kurum/kuruluşlarla işbirliği protokolleri imzalanmış ve çeşitli sektörlerde taslak ulusal yeterlilikler hazırlanmıştır. Bu kapsamda, 33 adet ulusal yeterlilik hazırlama/geliştirme işbirliği protokolü imzalanmıştır. İmzalanan protokoller kapsamında 319 meslekte ulusal yeterlilik geliştirilmesi için işbirliği ortamı hazırlanmış ve 236 taslak yeterlilik oluşturulmuştur. Yönetim Kurulunun onayı ile bugüne kadar 106 Ulusal Yeterlilik yürürlüğe girmiştir. 21
GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER Yetkilendirme ve Belgelendirme Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme alanındaki faaliyetler henüz başlangıç aşamasındadır. Ekim 2012 itibari ile 36 ulusal yeterlilikte belgelendirme yapılabilmektedir. 5 kuruluş belgelendirme yapabilmesi için yetkilendirilmiş, 5 i yetkilendirilme ön başvurusu olmak üzere toplam 8 kuruluşun başvurusu alınmıştır. MYK tarafından yetkilendirilen belgelendirme kuruluşları: UGETAM, BELGETÜRK, İNTES MYM, SAÜSEM ve ANAPER UYEP ile 25 proje (VOC-TEST Merkezi) desteklenmektedir. 22
Teşekkürler www.myk.gov.tr 23