Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri"

Transkript

1 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Frequency of Some Chronic Diseases and Risk Factors Among the Elderly People in Sivas, Turkey Levent ÖZDEMİR *, Gülay KOÇOĞLU **, Haldun SÜMER **, Naim NUR ***, Hüseyin POLAT **, Ahmet AKER ****, Zahir BAKICI ***** ÖZET Bu araştırma Sivas il merkezinde yaşlılarda kronik hastalıkların görülme sıklığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya sağlık ocağı ETF kayıtlarından sistematik örnekleme yöntemiyle seçilen 65 yaş ve üzeri 368 erkek ve 382 kadın olmak üzere toplam 750 kişi katılmıştır. Yaşlılara yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anket uygulanmış, ağırlık, boy ve kan basıncı ölçümleri yapılarak kan örnekleri alınmıştır. Beden kitle indeksine göre yaşlıların %4.4 ü zayıf, %39.3 ü fazla kilolu, %24.8 i ise şişmandır. Kadınların ortalama beden kitle indeksleri, sistolik ve diyastolik kan basınçları, açlık kan şekeri, trigliserid, total kolesterol, HDL, LDL düzeyleri erkeklerden yüksektir. Erkeklerin ise ortalama hemoglobin ve hematokrit düzeyleri kadınlardan yüksek bulunmuştur. Yaşlıların %22.7 sinde koroner hastalık şüphesi, %60.9 unda hipertansiyon, %7.9 unda anemi, %19.7 sinde ise açlık kan şekeri yüksekliği saptanmıştır. Kronik hastalıklardan hipertansiyon kadınlarda daha yüksek iken (%69.4), diğerleri cinsiyete göre önemli farklılık göstermemektedir. Yaşlıların % 40.3 ünün total kolesterol, %53.9 unun LDL, % 45.6 sının HDL ve % 18.5 inin de trigliserid düzeyi açısından riskli grupta oldukları dikkati çekmiştir. Sonuç olarak Sivas il merkezinde yaşlıların %78.8 inde incelenen kronik hastalıklardan en az birinin olduğu, özellikle şişmanlık ve hipertansiyon açısından koruyucu önlemler alınması gerektiği kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaşlı nüfus, kronik hastalıklar, prevalans SUMMARY We aimed to determine the frequency of chronic diseases among the elderly people, in Sivas located in Mid- Anatolia region of Turkey. This study is performed on 750 subjects who were selected from the registers of Health Centers in Sivas by systematic sampling method. According to their body mass index values the subjects were classified as 4.4 % underweighted, 39.3 % overweighed and 24.8 % obese. Mean body mass index values, blood pressures either systolic or diastolic; serum glucose, triglyceride, total cholesterol, HDL and LDL levels were significantly higher among the female subjects. Mean hemoglobin and hemotocrit levels were higher in the males % of the subjects were found to be suspicious for coroner heart diseases, while 60.9 % were hypertensive, 7.9 % were anemic and 19.7 % were diabetic. Hypertension was more prevalent among the women (69.4 %), while the frequencies of the other diseases were similar. Total cholesterol levels in 40.3 %, LDL levels in 53.9 %, HDL levels in 45.6 % and triglyceride levels in 18.5 % of the subjects were critically high. In conclusion, 78.8 % of the old people have at least one chronic disease and preventive measures should be taken especially for obesity and hypertension. Key words: Elderly people, chronic diseases, prevalence. C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 27 (3): 89 94, 2005 * ** *** **** ***** Yrd.Doç Dr., C. Ü..Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Sivas Prof Dr., C. Ü..Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Sivas Dr., C. Ü..Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Sivas Prof Dr., C. Ü..Tıp Fakültesi Klinik Biyokimya Anabilim Dalı, Sivas Prof Dr., C. Ü.. Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Sivas 89

2 Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri GİRİŞ Yaşlanma yaşamın kaçınılmaz bir sonucudur. Doğumdan ölüme kadar geçen süreçte insan vücudu yaşlanmaya yol açan pek çok zorlayıcı faktörle karşılaşır (1-3). Dünya sağlık örgütü 65 yaş ve üzeri nüfusu yaşlı olarak ifade etmektedir (4). Bu yaş grubu gelişmiş ülkelerde tüm nüfusun %12-18 ini oluştururken gelişmekte olan ülkelerde sadece %4-7 sini teşkil etmektedir (2, 3) yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre bu oran ülkemizde %5.9 dur. Tıp biliminde gelişmeler yaşlı nüfusun artmasına yol açmaktadır. Kardiyovasküler, gastrointestinal, üriner ve endokrin sistemler ve vücut kompozisyonu yaşla birlikte değişir. İşitme, görme, tat alma ve koklama duyularında önemli derecede gerileme olur ve bunlar malnutrisyona yol açar (1). Bunun yanında böbrek bozuklukları, kemik hastalıkları, diyabet, kanserler, kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon gibi kronik hastalıklar yaşlılarda sık görülmektedir (1-3). Beslenme bozukluğu nedeni ile protein enerji malnutrisyonu (PEM), anemi ve bazı vitamin eksiklikleri de gözlenmektedir (2). Yaşlı nüfusun sürekli büyümesi nedeniyle bazı planlamalar ve projeksiyonların yapılması gerekmektedir. Bu noktadan hareketle yaşlı nüfusta bazı kronik hastalıkların sıklığını araştırdık. Diabetes Mellitus tarafından epidemiyolojik çalışmalar için önerilmiş kriterler kullanılmıştır (7). Açlık serum glukoz seviyesi 126 mg/dl olan kişiler diyabetik olarak kabul edilmiştir. Önceden diyabet tanısı olan ve ilaç kullanan kişiler serum glikoz seviyeleri normal olsa da diyabetik olarak kabul edildiler. Serum hemoglobin seviyesi 12 g/dl den daha düşük olanlar anemik olarak kabul edildi (8). Koroner kalp hastalığı şüphesi olan kişileri tespit etmek için WHO tarafından geliştirilen bir anket formu kullanıldı (9). Kolesterol ve trigliserid seviyesi 200 mg/dl den, LDL seviyesi 115 mg/dl den daha fazla olanlar yüksek, HDL seviyesi 40 mg/dl den az olanlar düşük olarak kabul edildi (10). Kan örnekleri Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi laboratuvarlarında değerlendirildi. İstatistiksel analizde ki-kare testi, student t testi, kullanıldı. Tablo 1. Hipertansiyon Sınıflaması (WHO) Sistolik (mmhg) Diyastolik (mmhg) Normal < 140 < 90 Hafif HT ve / veya Sınır HT ve / veya Orta ve Şiddetli HT > 180 ve / veya > 105 GEREÇ VE YÖNTEM Bu kesitsel araştırma Sivas il merkezinde 65 yaş üzeri nüfusta yapıldı. İl merkezindeki sağlık ocakları kayıtlarından sistematik örnekleme yöntemi kullanılarak kişiyi temsil eden 828 kişi seçilerek örnekleme dahil edildi. Çalışmaya alınan 828 kişinin 750 sine (%90.6) ulaşıldı (α=0.05, d=0.03, t=1.96, p=0.70, q=0.30, N=11023). Çalışmaya dahil edilen sağlık ocağı sayısı 5 idi. Yüz yüze görüşme tekniği ile anket formu kullanılarak veriler toplandı. Çalışmaya alınanların beslenme alışkanlıkları ve şikayetleri sorgulandı. Boy, kilo ve kan basıncı ölçümü yapıldı ve sonraki gün kan örneği alındı. Beden Kitle İndeksi (BKİ) değeri; 19.9 ve aşağısı zayıf, arası normal, arası hafif şişman, 30.0 ve üzeri şişman olarak değerlendirildi (5). Dünya Sağlık Örgütü nün hipertansiyon tanımlamasında olduğu üzere sistolik kan basıncı 140 mmhg ve üzeri, diyastolik kan basıncı 90mmHg ve üzeri hipertansif olarak kabul edildi (Tablo 1), (6). Diabetes mellitusun tanısında Expert Committee on the Diagnosis and Classification of İzole Sistolik HT > 140 ve < 90 - Sınır Sistolik HT ve < 90 BULGULAR Bu çalışmada yaş grubu örneklemin %55.1 ini oluşturmaktadır. Çalışmaya alınanların %49.1 i erkek %50.9 u kadındı. Okuma yazma bilmeyenlerin, evli ve dulların yüzdesi sırasıyla %60.9, %73.7 ve %25.2 olarak tespit edilmiştir. Emekli ve ev kadınlarının sıklığı sırasıyla %45.3 ve %49.3 olarak bulunmuştur. Tablo 2 de çalışmaya alınanların bazı sosyodemografik özelliklerinin cinsiyete göre dağılımı verilmiştir. Cinsiyete göre bazı kronik hastalıkların sıklığı Tablo 3 de verilmiştir. Çalışmaya alınanların %60.9 u hipertansif (%36.8 sınırda, %24.1 orta veya şiddetli), %19.7 si diyabetik, %22.7 si koroner hastalık şüpheli, %7.9 u anemik ve %24.8 i obes olarak tespit edilmiştir. Hipertansiyon ve obesite sıklığı kadınlarda erkeklere göre daha fazla iken (p<0.05) diğer hastalıkların gö- 90

3 Özdemir ve ark. rülme sıklığı açısındandan cinsiyetler arası farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Yaş gruplarına göre hipertansiyon sıklığı Tablo 4 te verilmiştir yaş grubunun %36.8 i sınırda hipertansif, %23.5 i hipertansif olarak tespit edilmiştir. 80 üzeri yaş grubunda bu sıklıklar sırasıyla %41.7 ve 23.0 olarak tespit edilmiştir. Yaş grupları ile hipertansiyon sıklılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır (p>0.05). Kikare testi kullanılarak yapılan ikili karşılaştırmalarda obesite ile yaş, cinsiyet, hipertansiyon ve sigara arasında; diabet ile yaş, ailede diabet öyküsü ve sigara arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Koroner kalp hastalığı şüphesi ile yaş ve hipertansiyon arasında; hipertansiyon ile cinsiyet arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışmaya alınanların %21.2 sinin hiç kronik hastalığı bulunmazken %36.5 inin bir, %29.2 sinin iki, %10.8 inin üç, %1.9 unun dört, 1.0 inin beş kronik hastalığının bulunduğu tespit edilmiştir. Tablo 2. Çalışmaya alınan bireylerin bazı sosyodemografik özelliklerinin cinsiyete göre dağılımı Tablo 3. Yaşlılarda kronik hastalıkların cinsiyete göre dağılımları Erkek (n= 368) Kadın (n= 382) Toplam (n= 750) % % % Hipertansiyon (χ 2 =23.32, p<0.05) Hipertansif Sınır Hipertansif Yok Diyabet (χ 2 =3.79, p>0.05) Var Yok Koroner Kalp Hastalığı Şüphesi (χ 2 =3.30, p>0.05) Var Yok Erkek Kadın Anemi (χ 2 =2.60, p>0.05) n % n % Yaş grupları Eğitim durumu Okuma yazması yok İlkokul Orta Lise Üniversite Medeni durum Evli Bekar Dul Var Yok BKİ (χ 2 =91.02, p<0.05) Zayıf Normal Hafif Şişman Şişman Tablo 4. Hipertansiyon sıklığının yaş gruplarına göre dağılımı (%) Sınırda Hipertansif Hipertansif (n=413) (n=213) (n=76) (n=48) (χ 2 =2.37, p>0.05) 91

4 Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Çalışmaya alınanların bazı ölçüm değerleri Tablo 5 de verilmiştir. BKİ, kan basıncı, serum glikoz seviyeleri, trigliserid, total kolesterol, HDL ve LDL ortalamalarının kadınlarda erkeklere göre yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Hemoglobin ve hematokrit ortalamaları ise erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir (p<0.05). Koroner kalp hastalığı ile ilişkili bazı risk faktörlerinin cinsiyete göre dağılımı Tablo 6 da verilmiştir. Çalışmaya alınanların %40.3 ünde serum kolesterol, %18.5 inde trigliserid, %53.9 sinde LDL seviyeleri yüksek, %45.6 unda HDL seviyeleri düşük olarak tespit edilmiştir. Çalışmaya alınanların %13.2 si sigara kullanırken %1.5 inin alkol aldığı tespit edilmiştir. Kolesterol, trigliserid ve LDL seviyelerinde yükseklik kadınlarda daha sık, sigara ve alkol kullanımı erkeklerde daha sık olarak tespit edilmiştir. Serum HDL düzeyi erkeklerde kadınlara göre düşük olarak tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmaya alınanların %13.6 sının serum kolesterol seviyelerinin 240 mg/dl dan yüksek olduğu görülmüştür. Tablo 5. Bireylerin laboratuvar bulgularının cinsiyete göre dağılımı Erkek Kadın X± SD X± SD Test Yaş (yıl) 70.4 ± ± 5.0 t=2.21 p>0.05 Boy (cm.) ± ± 5.8 t=27.64 p<0.05 Ağırlık(kg.) 72.3 ± ± 11.6 t=3.98 p<0.05 Sistolik kan basıncı (mmhg) ± ± 24.5 t=-6.25 p<0.05 Diyastolik kan basıncı (mmhg) 87.1 ± ± 14.6 t=-3.16 p<0.05 BKİ (kg/m 2 ) 25.6 ± ± 4.8 t=-8.2 p<0.05 Serum Glukoz Seviyesi (mg/dl) 89.9 ± ± 49.9 t=-2.7 p<0.05 Trigliserid (mg/dl) ± ± t=-1.9 p<0.05 Kolesterol (mg/dl) ± ± 48.6 t=-6.9 p<0.05 HDL (mg/dl) 39.5 ± ± 12.5 t=-6.0 p<0.05 LDL (mg/dl) ± ± 39.8 t=-5.4 p<0.05 Hemoglobin (g/dl) 14.7 ± ± 1.9 t=6.6 p<0.05 Hematokrit (%) 43.3 ± ± 5.6 t=6.4 p<0.05 Tablo 6. Cinsiyete göre bazı risk faktörleri (%) Erkek (n= 368) Kadın (n= 382) Toplam (n= 750) Test Yüksek kolesterol χ 2 =35.93 p< 0.05 Yüksek trigliserid χ 2 =8.04 p< 0.05 Yüksek LDL χ 2 =17.10 p< 0.05 Düşük HDL χ 2 =26.36 p< 0.05 Sigara içimi χ 2 =91.90 p< 0.05 Alkol alımı χ 2 =11.59 p< 0.05 TARTIŞMA Yaşlılıkla ilgili sorunlar bütün ülkelerde artış göstermektedir (1, 3). Bu çalışmada en az bir kronik hastalığı olanların sıklığı %78.0 olarak tespit edilmiştir. Sadece %14.4 ü daha önceden tanı almıştır. Bu kişilerin hastalıklarının farkında olmamalarının en önemli nedeninin konuyla ilgili eğitim eksikliği olduğunu düşünmekteyiz. Yaşlı nüfusta en yaygın sağlık problemi hipertansiyon olarak tespit edilmiştir (%60.9). Hipertansiyon 92

5 Özdemir ve ark. sıklığı yaşla birlikte artmaktadır (11). Yaşlılarda yapılan çeşitli çalışmalarda hipertansiyon prevalansı %25 ile %60 arasında bildirilmiştir (12-19). Onat ve arkadaşlarının yılları arasında yaptığı bir kohort araştırmasında izlem sonunda ortalama kan basıncı değerinin 4-5 mmhg arttığı tespit edilmiştir (20). Bizim çalışmamızda Onat ın 1997 deki çalışma grubuna göre erkeklerde ortalama diyastolik kan basıncı seviyesi 7 mmhg yüksek, diyastolik kan basıncı seviyesi 9 mmhg düşük olarak tespit edilmiştir. Ortalama sistolik kan basıncı seviyesi bayanlarda Onat ın 1997 deki çalışma grubu düzeylerinden hafifçe düşüktü. Kayseri de yapılan başka bir çalışmada 65 yaş üzeri erkeklerde ortalama kan basıncı seviyesi bizim çalışmamızla benzer iken, bizim çalışmamızdaki bayanların hem sistolik hem de diyastolik kan basıncı değerlerinden daha düşük olduğu görülmektedir (18). Değişik ülkelerde cinsiyete göre kan basıncı değerleri farklılık göstermektedir. Türkiye de 40 yaş üzerinde hipertansiyon kadınlarda daha sıktır. Şişmanlığın kadınlarda daha sık olmasının bu duruma neden olduğu sanılmaktadır (11). Bu çalışmada olduğu gibi pek çok çalışmada hipertansiyon prevalansı kadınlarda erkeklere göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir (12-14, 16-19). Şişmanlıkla ilgili problemler de bütün dünyada gittikçe artmaktadır (18). Yaşlılar besin alımlarını ve vücutta kullanımını etkileyen bazı sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır (2). Özellikle kadınlarda obesite yaşlı grupta yaygın bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada kadınların %64.1 i hafif şişman veya obes olarak tespit edilmiştir. Bazı diğer çalışmalarda obesite sıklığı %50.0 ile %75.7 arasında değişmektedir (21). Şişmanlık; diyabet, koroner kalp hastalığı ve hipertansiyon için önemli bir risk faktörüdür. Diyabet sıklığı yaşlılarda ve obeslerde daha yüksektir. Pek çok çalışmada gösterildiği gibi kadınlarda obesite oldukça sıktır. Çalışmamıza katılanların %19.7 sinin serum glukoz seviyeleri normal limitlerin üzerindeydi. Ortalama serum açlık gukoz düzeyi kadınlarda 98.5 mg/dl iken erkeklerde 89.9 mg/dl olarak tespit edildi. Telatar ve arkadaşları 60 yaş üzeri grupta diyabet prevalansını %21.0 olarak (22) Atıcı ve arkadaşları 65 yaş üzeri grupta yaptıkları çalışmada diyabet prevalansını %28.6 olarak bildirmişlerdir (23). Bu çalışmalarda diyabet prevalansının kadınlarda, şişmanlarda ve ailede diyabet öyküsü olanlarda daha yüksek olduğu ifade edilmiştir. Çalışma grubunun %22.7 sinde koroner kalp hastalığı şüphesi tespit edilmiştir. Alkol ve sigara kullanımı, düşük HDL, yüksek kolesterol, yüksek LDL ve trigliserid seviyesi, hipertansiyon ve obesite varlığı koroner kalp hastalığı ile ilişkili risk faktörleridir (24). Bazı epidemiyolojik çalışmalarda hiperkolesteroleminin 60 yaş üzeri grupta koroner kalp hastalığı için çok önemli bir risk faktörü olduğu gösterilmiştir (25). Çalışmamızda kolesterol seviyeleri her iki cinste Kayseri ve Marmara da yapılan çalışmalardan daha düşük olarak tespit edilmişken trigliserid seviyeleri daha yüksek olarak tespit edilmiştir (18, 20). LDL ve HDL düzeyleri de çalışmamızda daha düşüktür. Çalışmamıza katılan kişilerin %25.9 u sigara kullanmaktadır ve sigara alışkanlığı erkeklerde daha yaygındır. Bilir ve arkadaşları Van ili kent merkezinde yaşayan 65 yaş ve üzeri nüfusta yaptıkları çalışmalarında araştırmaya katılan 31 (%25.0) kişinin halen sigara içmekte olduğunu ifade etmişlerdir. Kadınların % 76.1'inin hiç sigara içmemiş olup %13.4' ünün halen sigara içtiğini, erkeklerin ise % 38.6'sının sigara içtiğini belirtmişlerdir. 65 yaş ve üzeri yaş grubunda erkekler kadınlara göre sık ve daha fazla sayıda sigara içmektedirler. Çalışmamızın sonuçları sigara kullanma sıklığı açısından bu çalışma ile uyum göstermektedir. Alkol tüketenlerin hepsi erkekti ve alkol tüketim sıklığı düşüktü. Düşük miktarda alkol alımının HDL seviyesini artırdığı ve aşırı miktarda tüketimin hipertansiyona yol açtığı bilinmektedir (2). Genel olarak çalışmamızda kronik hastalıklar için risk faktörleri Kayseri deki çalışmadan daha yaygındı (18). Çalışmamızda yaş grubunun benzememesi nedeniyle bulgularımız diğer çalışmalarla karşılaştırmak için uygun değildi. Türkiye de anemi özellikle fertil kadınlarda sıktır (1). Yaşlı kadınlarda anemi prevalansı yaklaşık olarak %9.4 tür. Gelişmiş ülkelerde bu sıklık %2.0 dır (2). Atilla ve Egemen evde yaşayan yaşlı kadınlarda anemi prevalansını %11.3 olarak tespit etmişlerdir (13). Fleming ve arkadaşları yaşlar arasında demir eksikliği anemisi sıklığını %2.7 olarak bildirmişlerdir (27). Anemi; malnütrisyon ve havyansal gıdaların yetersiz tüketimi sonucu oluşabilmektedir. Sosyo ekonomik düzeyin düşüklüğü diğer bir etken olarak karşımıza çıkabilmektedir. Sonuç olarak Sivas ta yaşayan yaşlı nüfusun %78.8 inde bazı kronik hastalıklar, yüksek lipid seviyeleri, hipertansiyon ve obesite gibi bazı risk faktörleri tespit edilmiştir. Bu yaş grubu için koruyucu önlemlerin alınması gerekmektedir. Yaşlıların sağlık düzeyinin bu tür önlemlerle iyileştirilebileceği düşüncesindeyiz. 93

6 Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri KAYNAKLAR 1 Baysal A. Yaşlılık ve Beslenme. Türkiye Diyetisyenler Derneği Yayını:7, Erdal R. Halk Sağlığı Yönünden Yaşlılık. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yayını, No: 89/50, Kısa Dizi No:9, Ankara, Güler Ç. Toplum Sağlığı Sorunu Olarak Yaşlılık. In: Gökçe Y. et al (ED.), Geriatri, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, WHO. The uses of epidemiology in the study of the elderly. WHO Technical Report Series, No: 706, WHO. Physical status: the use and interpretation of anthropometry; Report of a WHO expert committee. WHO Technical Report Series, No: 854, Guidelines Subcommittee of World Health Organization. International Society of Hypertension Guidelines for the management of hypertension. J. Hypertension 1999; 17: Follow-up Report on the Diagnosis of Diabetes Mellitus. Expert Committee on the diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Diabetes Care 2003, 26: Özcebe OH. Hematolojik Hastalıklar. In: Gökçe, Y. ve ark (ED.), Geriatri, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, WHO Monograph Series. Cardiovascular Survey Methods. No: 56, Mackay J, Mensah GA, Mendis S and Greenlund K. The atlas of heart disease and stroke (Geneva, World Health Organization, Onat A. Ulusal hipertansiyon tedavi ve takip kılavuzu. Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi 2000; 28: Aslan B ve ark. Güzelbahçe erişkinlerinde kalp damar hastalığı risk faktörlerinin sıklığı. Ege Tıp Dergisi 1999; 38 (3): Atilla S, Egemen A. Yaşlıların ev koşullarında beslenme durumları. Beslenme ve Diyet Dergisi 1991; 20 (1): Güneş G, Pehlivan E Malatya Yeşilyurt sağlık ocağı bölgesinde 40 yaş üzeri nüfusta hipertansiyon prevalansı ve bazı risk faktörlerinin saptanması. Klinik Bilimler ve Doktor Dergisi 1998; 4 (3): Mandıracıoğlu A, Doğan F. Yaşlılarda hipertansiyon prevalansı. Ege Tıp Dergisi 1993; 32 (3-4): Sürücüoğlu SM. Ankara huzurevinde ve güçsüzler yurdunda beslenen yaşlıların beslenme alışkanlıkları ve sağlık durumları üzerine bir araştırma; Beslenme ve Diyet Dergisi 1997; 1: Toksöz P, Ilçin E. Diyarbakır bölgesinde hipertansiyon prevalansı ve bunun beslenmeye ilişkin bazı etmenlerle ilişkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi 1992; 21 (1): Unal S. ve ark. Kayseri bölgesi kentsel populasyonunda aterosklerotik risk faktörleri. Türk Kardiyoloji Derneği Araştırması 1998; 25: Yağmur C. Adana huzurevinde barınan yaşlılarda sosyal, sağlık ve beslenme durumları. Beslenme ve Diyet Dergisi 1994; 23 (2): Onat A ve ark. Marmara Bölgesi halkında kanda kolesterol iyi seyrederken kan basıncı yükselme eğiliminde. Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi. 1998; 26: Seidell JC. Obesity; a growing problem. Acta Paediatr Supp 1999, 88 (428): Telatar M. ve ark. Trabzon il merkezinde erişkin yaş grubunda (20 yaş ve üzeri) diabetes mellitus prevalansı. Endokrinolojide Yönelişler 1998; 7 (2): Atıcı S. ve ark. Tip II diabetes mellitus prevalansı ve risk faktörleri. Endokrinolojide Yönelişler 1999; 8 (4): Erdinçler D, Akan P. Yaşlıda hiperlipidemi. Sendrom 1998; 5: Miller JP. Cholesterol; a risk factor in the elderly? Geriatric Med 1994; 24: Bilir N, Özcebe H, Vaizoğlu S, Aslan D, Subaşı N. Van ili kent merkezinde yaşayan 65 yaş ve üzeri kişilerin sigara içme durumları. Türk Geriatri Dergisi, 2004,7(2): Fleming DJ et al. Iron status of the free-living, elderly Framingham Hearth Study cohort:an iron-replete population with a high prevalence of elevated iron stores. Am J Clin Nutr 2001; 73 (3): Yazışma adresi : Dr. Levent Özdemir Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Sivas. Tel:

Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı

Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Hipertansiyon ve Kronik Böbrek Hastalığı Alt Analiz Sonuçları Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi CREDIT: Kilometre Taşları

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye

PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları. PURE Türkiye Sağlık Çalışması 3. Yıl Analiz sonuçları N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Türkiye Örneklemi N=2072 2072 1274 798 Kadın Erkek Toplam PURE Örneklemi N=3654 N (kişi) 4000 3500 3000 2500 2000

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Obezlerde Tip 2 Diyabetes Mellitus ve Bozulmuş Glukoz Toleransı Sıklığı

Obezlerde Tip 2 Diyabetes Mellitus ve Bozulmuş Glukoz Toleransı Sıklığı The Prevalence of Diabetes Mellitus and impaired Glucose Tolerance in Obese Persons. Yusuf ÖZKAN *, Halil DOĞAN *, Ramis ÇOLAK *, Emir DÖNDER * ÖZET Obezler arasında diyabet prevalansı obez olmayanlardan

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

ANKARA'DA ALTINDAĞ SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ'NE MAHALLESİ'NDE YAŞAYAN 65 YAŞ ÜZERİ KİŞİLERİN BAZI SAĞLIK VE SOSYAL DURUMLARININ SAPTANMASI

ANKARA'DA ALTINDAĞ SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ'NE MAHALLESİ'NDE YAŞAYAN 65 YAŞ ÜZERİ KİŞİLERİN BAZI SAĞLIK VE SOSYAL DURUMLARININ SAPTANMASI Geriatri5(3):97-102, 2002 Turkish Journal of Geriatrics Dr. Nazmi BİLİR 1 Dr. Dilek ASLAN 2 Dr. Nur GÜNGÖR 2 Dr. Mustafa AĞAÇ 3 Dr. ZishanSIDDIQUİ 3 Dr. Fatih ULUÇ 3 Dr. Zekeriya ÜLGER 3 Dr. Özge YILMAZ

Detaylı

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği Türkiye 2012 Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 25 Nisan 2013-Antalya Çalışmalar PATENT HINT SALTURK PATENT 2 SALTURK 2 Amaç (Patent 2)

Detaylı

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler ÇOCUK/SAGLIK 0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler Dr.Handan ALP* Dr.Sevin ALTINKAYNAK* Dr.Muzaffer KÜRKÇÜOĞLU* ÖZET Bu araştırmada Erzurum (merkez), Aşkale, Pasinler ilçeleri

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Kan Basıncında Yeni Kavramlar Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Prof. Dr. Enver Atalar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Nabız Basıncı Nabız Basıncı: Sistolik

Detaylı

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır. Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması

Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 22 Mayıs 2008 - Antalya Sunuş Saygıdeğer Meslektaşlarımız, Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde görülme sıklığı giderek

Detaylı

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi

Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi Demografik Özelliklerin Koroner Arter Hastalığına Etkisinin Analizi İçindekiler Giriş Bilgi Keşfi Sınıflandırma Uygulama Sonuç ve Öneriler Giriş Koroner Arter Hastalığı(KAH) : Koroner arterler kalbi besleyen

Detaylı

OR-AN 75. YIL SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ'NDEKİ 3 İLKÖĞRETİM OKULUNDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERDE BAZI KRONİK HASTALIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ

OR-AN 75. YIL SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ'NDEKİ 3 İLKÖĞRETİM OKULUNDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERDE BAZI KRONİK HASTALIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ OR-AN 75. YIL SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ'NDEKİ 3 İLKÖĞRETİM OKULUNDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERDE BAZI KRONİK HASTALIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ Dr. Gonca Oktay Koçoğlu Dyt. Dr. Sema Atilla Dr. Esra Pancar Dr. Elif Suyanı

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ Elif Bülbül 1,Canan SAYAN 2,Muhammet YETGİN 2,Cemile KESGİN TOKA 3,Reha ERKOÇ 4,Barış DÖNER 4,Rümeyza KAZANCIOĞLU 4 1 Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Detaylı

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Lipid Paneli Hangi Yaşta Taranmaya Başlanmalı? Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Koroner kalp hastalığı-ateroskleroz ğ t Ateroskleroz çocuk yaş grubunda başlar ş ve ileri yaşlarda ş bulgu verir

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı DİABETES MELLİTUS 415 milyon erişkinde diyabet var.

Detaylı

ERZURUM İLİ PASİNLER İLÇESİNDE YAŞLI POPULASYONUN MEDİKO-SOSYAL SORUNLARI*

ERZURUM İLİ PASİNLER İLÇESİNDE YAŞLI POPULASYONUN MEDİKO-SOSYAL SORUNLARI* ERZURUM İLİ PASİNLER İLÇESİNDE YAŞLI POPULASYONUN MEDİKO-SOSYAL SORUNLARI* MEDICO-SOCIAL PROBLEMS OF THE ELDERLY POPULATION IN PASINLER TOWN OF ERZURUM PROVINCE Yıldırım TUFAN, Asuman GÜRAKSIN, Tacettin

Detaylı

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ Dünyada 13.5 milyon koroner kalp hastası var. Yılda 1.5 milyon insan kalp krizi geçiriyor.

Detaylı

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein;

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; MYELİN BASİC PROTEİN Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; Beyin Omurilik Sıvısı içinde Myelin Basic Protein miktarının araştırılmasıdır.

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti

Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti Sayfa 1 / 9 Kardiyolojik Hastalarda Kardiyak Risk Durumu Önerilerine Uyum-Başkent Üniversitesi Kesiti Selin Akyüz Sema Atasever Can Kerestecioğlu Hakan Oral Özer Tuç Melek Uluçam ÖZET: Kardiyovasküler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İSİM Gülşah KANER. Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir. Eğitim

ÖZGEÇMİŞ. İSİM Gülşah KANER. Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir. Eğitim İSİM Gülşah KANER ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir Eğitim 1991-1999...İzzet Gökçimen İlköğretim Okulu, İzmir 1999-2003...Karşıyaka Şemikler Süper Lisesi, İzmir 2003-2007...Erciyes

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT

Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Türkiye Kronik Böbrek Hastalığı Prevalansı Araştırması Chronic REnal Disease In Turkey CREDIT Prof. Dr. Gültekin Süleymanlar CREDIT Çalışması Koordinatörü Kronik Böbrek Hastalığı Sık görülen, Renal ve

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ Yaşar Çalışkan 1, Halil Yazıcı 1, Tülin Akagün 1, Nadir Alpay 1, Abdullah Özkök 1, Nihat Polat

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD.

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. A N N E L E R İ N Ç A L I Ş M A D U R U M U N U N S Ü T Ç O C U K L U Ğ U D Ö N E M İ N D E B E S L E N M E M O D E L İ, H E M O G L O B İ N / H E M A T O K R İ T D E Ğ E R L E R İ V E V İ TA M İ N K U

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir?

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir? YÜKSEK KOLESTEROL Hiperkolesterolemi; Kolesterol ve kolesterole bağlı kalp damar hastalıklar en büyük ölüm sebebidir. Hiperkolesterolemi kan yağlarından biri olan kolesterolün yüksek olmasıdır. Kan yağları

Detaylı

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor?

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Hasan Mervan AYTAÇ, Sinem ACAR, Nazan AYDIN Bakırköy Prof. Dr. Mazhar

Detaylı

TURDEP-II Sonuçları. Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu

TURDEP-II Sonuçları. Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu TURDEP-II Sonuçları Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı TURDEP-I:

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

Sivas Emek Sağlık Ocağı Bölgesinde 30 Yaş ve Üzeri Kadınlarda Hipertansiyon Sıklığı ve Etkileyen Faktörler *

Sivas Emek Sağlık Ocağı Bölgesinde 30 Yaş ve Üzeri Kadınlarda Hipertansiyon Sıklığı ve Etkileyen Faktörler * Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas Emek Sağlık Ocağı Bölgesinde 30 Yaş ve Üzeri Kadınlarda Hipertansiyon Sıklığı ve Etkileyen Faktörler * Prevalence of Hypertension and Affecting Factors Among

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Uzm.Dr., Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

Uzm.Dr., Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 5 Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Akut Koroner Sendromlu Hastalarda Majör Risk Faktörlerinin ve Laboratuvar Parametrelerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Risk Factors and Laboratory

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Sağlıklı kişi Hipertansiyon: ne yapmalı? Risk faktörlerinden ölüme kardiyovasküler

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler

Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016; 5(1): 16-22 ISSN: 2146-6696 Orijinal Araştırma Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler The Obesity and Related

Detaylı

ŞİZOFRENİ HASTALARINDA TIBBİ(FİZİKSEL) HASTALIK EŞ TANILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ŞİZOFRENİ HASTALARINDA TIBBİ(FİZİKSEL) HASTALIK EŞ TANILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ŞİZOFRENİ HASTALARINDA TIBBİ(FİZİKSEL) HASTALIK EŞ TANILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Mehmet Emin Demirkol Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı AMAÇ Bu çalışmada

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

Diyabet Bakım Profili ile Metabolik Kontrol Değișkenleri Arasındaki İlișki The Relation Between Diabetes Care Profile and Metabolic Control Variables

Diyabet Bakım Profili ile Metabolik Kontrol Değișkenleri Arasındaki İlișki The Relation Between Diabetes Care Profile and Metabolic Control Variables ARAȘTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Kafkas J Med Sci 2011; 1(2):57 63 doi: 10.5505/kjms.2011.41736 Diyabet Bakım Profili ile Metabolik Kontrol Değișkenleri Arasındaki İlișki The Relation Between Diabetes

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

Projede istatistik analiz planı

Projede istatistik analiz planı Projede istatistik analiz planı Prof Dr Belgin Ünal Analiz planı Proje yazımı sırasında oluşturulur Araştırmanın /projenin amaçları doğrultusunda kurgulanmalıdır. Araştırmanın yanıtlamayı planladığı sorular

Detaylı

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerinde hemodiyalize giren hastaların ölüm oranlarının karşılaştırılması: Bir gözlemsel kohort çalışması Gülay Aşcı, Daniele Marcelli, Aygül Çeltik, Aileen Grassmann,

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Yaşlıların kardiyovasküler hastalıklara ilişkin beslenme bilgileri ve alışkanlıklarının

Yaşlıların kardiyovasküler hastalıklara ilişkin beslenme bilgileri ve alışkanlıklarının Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi / Elderly Issues Research Journal 2009(2):89-104 Yaşlıların kardiyovasküler hastalıklara ilişkin beslenme bilgileri ve alışkanlıklarının incelenmesi FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU

Detaylı

ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN POLİSLERDE OBEZİTE SIKLIĞI

ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN POLİSLERDE OBEZİTE SIKLIĞI F.Ü. Sağlık Bil. Dergisi 2004, 18(4), 223-228 ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN POLİSLERDE OBEZİTE SIKLIĞI Süleyman Erhan DEVECİ 1 Haydar GÜLER 2 Canan GÜLBAYRAK 3 Ayşe Ferdane

Detaylı

Gebelikte beden kitle indeksi ve kilo değişimi ile albuminüri arasındaki ilişki

Gebelikte beden kitle indeksi ve kilo değişimi ile albuminüri arasındaki ilişki Gebelikte beden kitle indeksi ve kilo değişimi ile albuminüri arasındaki ilişki Özlem Banu Tulmaç, Zeynep Özcan Dağ, Yüksel Işık, Cemile Dayangan Sayan, Funda Erdoğan, Nevin Sağsöz Kırıkkale Üniversitesi

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık (2003-2007) e Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi The Determination of the

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi

Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi Cilt:6 Sayı:2 Yıl:2009 Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi Bahar Ateş * Özcan Saygın * Erdal Zorba ** Özet Bu çalışma; Ankara Büyükşehir Belediyesi Demetevler Hanımlar

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞUNDA HİPERTANSİF HASTALARIN TAKİBİ

BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞUNDA HİPERTANSİF HASTALARIN TAKİBİ ARAŞTIRMA BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞUNDA HİPERTANSİF HASTALARIN TAKİBİ Uz.Dr. Sibel GÖGEN*, Diyetisyen Yasemin ÖZDEMİR** * Sağlık Bakanlığı, RSHMB, Hıfzısıhha Mektebi Müdürlüğü, Ankara ** Ankara İI

Detaylı

1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU :

1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU : 1. ADI SOYADI : Meltem SOYLU 2. DOĞUM TARİHİ : 1971 3. ÜNVANI : Yrd. Doç.Dr. 4. ÖĞRENİM DURUMU : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Beslenme ve Diyetetik Hacettepe Üniversitesi 1993 Y.Lisans Beslenme ve

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Sunuş Saygıdeğer Meslektaşlarımız, Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması

Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Osman Yüksekyayla, Hasan Bilinç, Nurten Aksoy, Mehmet Nuri Turan Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim

Detaylı

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Çağın Salgını Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Epidemiyoloji, Tanı, İzlem Uzm. Dr. İrfan Şencan Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Başasistanı Sunum Planı Tanım

Detaylı

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI:

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: Hedef ne olmalı? İntensif tedavi gereklimi? PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 2003 JNC-VII Hipertansiyon Sınıflandırması

Detaylı

ANKARA DEVLET OPERA VE BALESİ SANATÇILARININ SAĞLIK DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ANKARA DEVLET OPERA VE BALESİ SANATÇILARININ SAĞLIK DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. BA KENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI ANKARA DEVLET OPERA VE BALESİ SANATÇILARININ SAĞLIK DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Dr. Selin SAĞLAM Ankara,

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Vizit tarihi: / /

GENEL BİLGİLER. Vizit tarihi: / / Hasta adının başharfleri : Cinsiyet: Kadın Erkek GENEL BİLGİLER Vizit tarihi: / / Eğitim Durumunuz: İlkokul Orta Öğrenim Lise Üniversite Lisansüstü İş Durumunuz: Tam-zamanlı çalışan Yarı-zamanlı çalışan

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı