ST ATİK REAKTİF GÜÇ KOMP ANZASYONU UGYULAMASI VE MATLAB SIMULASYONU. Ümit PEKP ARLAK, Uğur ARİFOGLU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ST ATİK REAKTİF GÜÇ KOMP ANZASYONU UGYULAMASI VE MATLAB SIMULASYONU. Ümit PEKP ARLAK, Uğur ARİFOGLU"

Transkript

1 sau Fen Bilimleri EnstitUsU ergisi scilt!say (Mart 004) Statik Reaktif Güç Krpazasyn u Uygulamas ve \fatlab Simülasyu ü Pekparlak, U Arifglu ST ATİK REAKTİF GÜÇ KOMP ANZASYONU UGYULAMASI VE MATLAB SIMULASYONU Ümit PEKP ARLAK, Uğur ARİFOGLU Özet Elektrik enerjisi, günü n üzde en yaygn larak tüketilen, çk kullanşl fakat bir kadar da pahal bir enerji türüdür Enerjinin üreticisi, dağtcs ve tüketicisi, minimum maliyet ve maksimum tasarruf için çeşitli araştrmalar yapmaktadr İşte bu araştrmalarn bir snucu lan Reaktif Güç Kmpanzasynu bu gün önenli bir tasarruf önlemi larak karşmza çkmştr Teknljinin ilerlemesiyle daha kaliteli bir elektrik enerjisi ihtiyac hissedilmiş ve bu kaliteyi sağlamak için daha teknljik reaktif güç kmpanzatörleri kullanlmaya başlanmştr Bu çalşmada, klasil< kmpanzasyn sistemlerinin ve alternatif larak sunulan statik V AR sistemlerinin çalşmas simülasyn (benzetim) ylu ile anlatlarak avantaj ve dezavantajlar anlatlmştr Reaktif Güç, Kmpanzasyn, Yariletken, Kyc, Harmnik Anahtar Kelineler Abstrackt Electric energy is nt nly widespread used and serviceable but als an expensive type f energy Prducer, distributr and cnsumer are always researching fr ecnmizing electric energy Reactive Pwer Cmpensatin is ne result f these research W ith devetping technlgy, peple needs electric energy f better quality and t prvide this quality, mre effective reactive pwer cmpensatrs are used In this study, cnventinal cmpensatin systems and static V AR cmpensatin systens have been mentined via simulatin and these systems have been cmpared with each ther in terms f advantages and disadvantages Keywrds Reactive Pwer, Cmpensatin, Semicnductr, Chpper, Harmnic IGİRİŞ Bilindiği gibi reaktif guç, elektrik mühendisliğinin ayrlmaz bir parçasdr Elektrik enerjisinin üretiminde, dağtmnda ve kullanmnda kaçnlmaz larak rtaya çkar ve zararl etkileri nedeni ile kmpanze edilmesi istenir Öncelikle, rezistif yükün bir AC kaynaktan beslendiğinde nasl davrandğ görüldükten snra ayn AC kaynağa paralel baglanmş R, L ve C yüklerinin davranş biçimleri Matiab Simulink üzerinden elde edilmiş snuçlarla yrumlanacaktr Rezistif Yük Aşağda) bir AC kaynağa bağlanmş, stc, akkr lamba gibi rezistif bir yük görülmektedir Bu yükün üzerindeki gerilh9jle ve kaynaktan çektiği akma ilişkin eğriler verilmiştir t V +, Current Musurement ll(t)=0"" in(wi) R= 0 fl Akm + Gerilim V Vcltage Measurement X Güç Ü PEKP ARLAK, Federal Elektrik Elektrnik ArGe OSB Yl N : 5 Hanl/Sakarya UARİFOGLU, SAÜMUh Fak Elektrik Elektrnik Mühendislii Bölümü Şekil I AC kaynaga bai rezistif bir yükün Simulink devre mdeli 3

2 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt, lsay (Mart 004) Statik Reaktif Gtç Kmpazasynn Uygulamas ve Matiab Simtllasynu ü Pekparlak, U Arifu :m J ve gerilim eğrileri ayn anda sfrdan geçmektedirler Yani rezistif bir yükün akm ile gerilimi arasnda faz fark yktur Güç eğrisine baklacak lursa frekans akm ya da gerilimin iki kat lan bir eğridir ve bu ein hep pzitif eksende lduğu görülür Bunun anlam rezistif (]) 0 + yükün hep güç tükettigi yani güç akşnn her an kaynaktan yüke dğru ldugudur Şekil 4 te görülen anlk güç eğrisine ait eşitlik aşağda verilmiştir: (() ;m 3ll p(t) = v(t)i(t) v(t) = vmax cs(mt) (l) ( ) Şekil AC kaynan geriliminin zamanla deişimi i(t) =lmax cs(mt) (3) p(t) = V max I max +V max I max cs(mt) (4) 0 Herhangi bir yükün faydal bir işe dönüştürmek üzere kaynaktan çektiği güce Aktif Güç denir Aktif gücü bulmak için ani gücün rtalamas hesaplanmaldr 0 3) Orrr+ T P = _!_ J v(t)i(t) dt T p = V max I may (5) (6) Şekil 3 AC kaynaga bal rezistif ytlkün kaynaktan çektigi akmn zamanla degişimi P=Vl (7) c (\ (\ (\ {\ {\ \ Rezistif bir yük için (7) ifadesinden de görüleceği BOII üzere aktif güç direncin üzerindeki gerilimin etkin değeri 7(0) ile üzerinden geçen akmn etkin değerinin çarpmna eşit lacaktr 5CJ 4CJ Paralel RLC evresi ll HJ \J,\i \; J l v J Şekil 5te bir paralel RLC devresine ait Matlah Simulink çizimi görülmektedir Burada, R direnci yülrün aktif güç tüketen karakterini, L ise yükün indüllif karakterini temsil etmektedir Paralel bağl C Şekil 4 RezistifyUkün kaynaktan çektii gücün zamanla degişimi devresindeki direnç yalnzca düzgün bir eğri elde etmek amac ile knmuş çk küçük değerde bir dirençtir Bu kl yalnzca kndansatörnüş gibi düşünülebilir Şekil de rezistif yük devresinin MatlabSimulinkteki çizimi görülmektedir Burada görülen silskplann gösterdiği eğriler ise Şekil gerilim, Şekil 3 akm ve Şekil 4güç değerinin zamanla değişimi verilmiştir Bu eğrilerden de görüldüğü gibi rezistif bir yükün akm 3

3 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt, Say (Mart 004) Statik Reaktif Güç Kmpazasynu Uygulamas ve Matiab SimUiasynu Ü Pekparlak, U Arifğlu i, t AnaAim, r Rezistlf Akm Şekil 7 de R elemannn çektiği akm görülmektedir Bu akmn gerilim ile faz fark lmadğ ve bunun ifade ettiği anlam daha önce açklanmşt \, l+ + +, +,, 4 +, r+ f, = ;:; lndoktlt :, puitlf Ala m R L c ] KIYfltc Ger ilimi O rr+ _ X 5 Prduct X J Cgu 0 5 Prdct Lg uc Şekil 5 Paralel RLC devresinin Sinulink devre mdeli Bu devre üzerindeki silskplarn gösterdikleri eğriler incelenerek devam edilsin Şekil 6da devredeki kaynak geriliminin egrisi verilmiştir 00 0 n:j Şekil 8EndOktifyUkn çektii akmn zamanla degişimi Şekil 8, Lnin çektiği akm göstermektedir Bu eğrinin gerilim eğrisinden 90 derece geride lduğu görülmektedir Gerilim eğrisi tepe nktada iken akm eğrisi daha sfrdan geçmektedir Bu sebeple () ifadesinden de görüleceği üzere saf indüktif bir yük faydal bir işe dönüşecek lan aktif bir güç çekmez fakat buna karşn anlk güç değerinin sfr lmadğ görülmektedir Bunun anlam şudur; saf indüktif bir yük karakteri gereği, bir alternans içinde bir miktar gücü kaynaktan çeker ve ayn miktarda gücü kaynağa geri verir Bu lay Şekil 9da da görüldüğü gibi bir periytta iki defa gerçekleşir Şekil 9 L indüktansna ait ani güç eğrisidir J Şekil I 6Kaynak geriliminin zamanla deişimi 4()]) " (\ (\ {\ { 3(Q) (Q) 4 (Q) f 3 () f 3 m) V V V \J _j,4()]) 500 (XlJ (J)() CIX) Şekil 9EndUktifyOkn çektigi gucün zamanla degişimi 500 OOJ 500 :;m [ll) Şekil l7rezistif yokn çektigi akmn zamanla degişimi 33

4 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt,!Say (Mart 004) Statik Reaktif GOç Kmpazasynu Uygulamas ve Matiab Simülasynu ü Pekparlak, U Arifglu v(t) = vmax cs(mt) (8) v(t) = vmax cs(mt) (3) i(t) = Imax cs(mtic /) (9) i(t) =/max cs(ct +tr ) (4) p(t) = V max I max cs(mt n ) ( O) p(t) =Vmax I max cs(ct +n ) (5) p(t) =!vmax lmax sin(mt) ( ll) p(t) =!vmax lmax sin(mt) ( 6) P = T J v(t)i(t) dt = O T () P = T J v(t)i(t) dt = O T (7) Şekil Kapasitif yükü n çektii akmn zamanla degişimi Şekil O da görüldüğü gibi kapasitif yükün de akm ile gerilimi arasnda 90 derece faz fark vardr İndüktif yükte gerilimi akmdan 90 derece önde, kapasitif yükte akm gerilimden 90 öndedir Kapasitif yük için de güç akş induktif yükte lduğunun ayndr Yani bir alternansn yarsnda kaynaktan çekilen güç, altemansn diğer yarsnda kaynağa geri verilir 4() (\ f\ (\ {\ 3fJ tn: Hm (JI) m: I V \) V \ s cm 500 JO & (II) Şekil 3 Kapasitif yükün çektii gücün zamanla değişimi Eşitlik ( ) ve ( 7) kapasitif ve indüktif yüklerin kaynaktan aktif güç çekmediklerini gösterir Fakat bu elemanlar bir periyatta ikişer defa kaynaktan bir miktar güç çekip kaynağa geri verirler Bu durum, kapasite ve indüktansn karakteristik özelliğidir Her ne kadar kaynaktan net bir güç çekmiyar iseler de bu güç salnmnn zararl etkileri vardr Kapasite ve indüktansn bir periyt byunca kaynaktan çektiği gilcün rtalamasna reaktif güç denir Bu elemanlarn reaktif gticlerini tekrar kaynağa veriyr lmas bir srun lmayacağ anlamna gelmez Reaktif güç çekildiği srada hatlar bu fazlalk gücü taşmak zrundadr ve kaynak da, altemansn ikinci yansmda bu gücü geri alacak lsa dahi bu fazladan gücü yüke anda sağlayabilnelidir Bunlar reaktif gücün sebep lduğu en temel prblemlerdir Reaktif güclin şebekeden sağlanmas durumunda bir çk saknca rtaya çkacaktr Bu sebeple, yükün kaçnlmaz larak ihtiyaç duyduğu reaktif gücün şebeke haricinde bir kaynaktan sağlanmasna reaktif güç kmpanzasynu ad verilmektedir indüktif ve kapasitif yüklere ait akm ( Şekil 8 ve Şekil lo ) ve güç ( Şekil 9 ve Şekil ll ) eğrilerine dikkatlice baklacak lursa, indüktansn kaynaktan güç çektiği srada kapasite kaynağa çektiği reaktif gücü geri vermektedir Bunun sebebi, indüktansta akmn gerilinden 90 derece geride lmasma karşn kapasite akmnn geriliminden 90 derece ileride lmasdr Paralel bir indüktans ve kapasite düşünüldüğünde ayn AC kaynaktan çekilecek indüktif ve kapasitif akmlann birbiri ile arasnda 80 derece faz farkl lduğu rtaya çkacaktr Bu durum paragrafn başndaki cumleyi açklamaktadr Snuç larak bir indüktansn kaynaktan çekeceği akmn, uygun bir değerde kendisine paralel bağl bir kapasiteden karşlanmas mümkündür Şekil 5 te yükün direncinin R, indüktansnm L ile gösterildiği belirtilmişti Şekil 5 te C, yükün indüktif karakterini temsil eden Lyi kmpanze etmek amac ile 34

5 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt, lsay (Mart 004) Statik Reaktif Güç Kmpazasyu Uygulamas ve Matiab Simülasyn u ü Pekparlak, U Arifglu devreye knmuştur L ve Cye ait akm eğrileri sras ile Şekil 8 ve Şekil O da verilmişti Fakat şimdiye kadar kaynaktan gelen ana kl akmna daha değinilmediği hatrlanmaldr kapasitif reaktif gücü tayin ederek bu gücü sağlamak için kndansatör gruplarn tek tek devreye alp çkartr rv,, r t XCI ll, lt Jl B Lr L!r F _;:: r =,_ <; Yü \ \ i \) ) a Cl C C3 r\:) n cu ll i\ KU C cwpuuruyn Sutaml J Şekil I Klasik kmpanzasyn sistemi _ J,, )ekil 4 Ana kldan geçen akmn zamanla degişini Şekilde ana kl akmna ait dalga şekli verilniştir L ve Cnin çektiği akmlarn tepe değerleri 5A gibi değerlere ulaştğ halde bu aknn tepe değeri 3 A civarndadrbu akm ayn zamanda R direncinin akmdr Buradan da görtilüyr ki Şekil 5te verilen devrede C değeri, L yi kmpanze edecek değerde ayarlanmştr Yani devredeki yükun ( RL ) çekeceği indüktif kapasitif reaktif güç, kaynaktan değil C kapasitesi tarafndan sağlanmaktadr Bu işlem endüstride çeşitli yöntemler hullanlarak uygulanmaktadr Il KLASİK KOMPANZASYON SİSTEMLERİ Endüstride kullanlmakta lan elektrik yüklerinin önemli bir ksm indüktif karakterlidir yani indüktif reaktif güç çekmektedirler Bu in dilktif reaktif gücü kmpanze etmek anac ile işletmelerde sayaçlardan snra değişik kapasite değerlerinde kndansatör gruplar bulunur rektif güç kntrl rölesi ad verilen cihazlar, sistemin ihtiyac lan reaktif gücü belirler ve bu gücü kmpanze edecek kapasite değerini sağlayacak kndansatör gruplarn devreye alr ya da fazlasm devreden çkartr ar Şekili de görülen en yaygn kullanlan kmpanzasyn sistemidir Zaman zaman çalşan ve duran elektrik mtrlar gibi indüktif yükleri temsil etmek amac ile yük, Şekil de değişken bir indüktans ve na seri bağl direnç ile temsil edilmiştir Burada, reaktif güç kntrl rölesi ( RGKR ), sistemin güç katsaysm belirlenmiş snrlar içinde tutar Bu işlem için aldğ ölçüm snuçlarna göre sisteme gerekli Bu işlem, üçgen baği trifaze kndansatör gruplarna bağlanmş kmpanzasyn kntaktörleri açlp kapatlarak yaplr Kmpanzasyn kentaktörleri özel kentaktörlerdir ve üzerinde her faz için ikişer kntak bulundurur Bu kentaklardan birer tanesi faza direnç üzerinden bağlanrr irençlerin bai lduğu bu kntaklar ana kntaklardan çk ksa bir süre önce kapanr Bu şekilde kandansatörler ilk anda direnter üzerinden şebekeye bağlanmş lur Çk ksa bir süre snra kapanan ana kntaklar bu dirençleri ksadevre ederek kndansatörlerin şebekeye direkt bağlanmasn sağlar Burada amaç kdansatörlerin devreye gi ne srasnda çektiği ani akmlan snrlamaktr Kndansatörlerin içerisinde her ne kadar deşarj dirençleri mevcut ise de bunlar 00 K civarlarnda lup 0 KV Ar lk bir kndansatörü yaklaşk dakika içinde bşaltabilmektedirler, ysa kmpanzasyn sisteminde kndansatörlerin devreye girip çkmalar saniyeler mertebesinde lmaktadr Bu durumda kntaktör açlp kndansatör devre dş brakldğnda kapasite üzerinde luşan gerilim ile tekrar devreye ginnesi annda kapasite üzerine gelecek gerilim arasnda buyük farklar meydana gelir En kötü durum için şu basit hesab yapabiliriz: Üç fazl bir sistemde tepe gerilim 380"=535,8 Vlttur Bu durumda tepeden tepeye gerilim 07,6 vlt lacaktr Kntaktörün +535,8 vltta açlp 535,8 vltta tekrar kapandğn düşünürsek kndansatörün iç direnci üzerinde 07,6 vltluk bir ptansiyel fark luşacaktr ve bu da çk yüksek bir ani akmn üzerinden akmasna neden lacaktr Bu en kötü durumun luşma ihtimali düşük lsa da buna benzer aşr akmlara uygulamada sklkla rastlanr Bu tür aşr akmlar hem kentaktörlerin kntaklarnn ömrünü hem de kullanlan kndansatörlerin ömrünü önemli ölçüde ksaltacaktr Şekil ve Şekil 3 teki iki silgramda kmpanzasyn kentaktörü ile çeşitli t anlarnda devreye alma srasnda rtaya çkan aşr akmlar gösterilmiştir Bu silgramlar yaklaşk 00uFlk bir kapasitenin 0 vltta kmpanzasyn kntaktörü ile devreye alnnas srasnda kaydedilmiştir SUrekli akmn etkin degeri yaklaşk 3 A civarndadr Ani akm ise silgramdan 35

6 SAU Fen Bilimleri Enstitts ergisi 8Cilt, lsay (Mart 004) Statik Reaktif GOç Kmpazasynu Uygulamas ve Matiab SimOiasynu {J Pekparlak, U Arifğlu görüldüğü üzere 00 A civarlarna anlk larak çkmaktadr Böyle bir ani akm önemli sakncalar meydana getirir Tek \un: 5,CtkS/s mfj IQ ( =f > Tzdan ve nem gibi kötu çevre kşullarndan etkilenir ler Mekanik anahtarlamann bu sakncalarn rtadan kaldrnak amac ile anahtarlama eleman larak çeşitli yartiletkenler kullanlmaya başlanmştr Bu sayede önemli avantajlar sağlanmştr t ;! 4 < : I TRİSTÖR ANAHTARLAMALI KONANSA TÖRLER J > "" t ", \, + ", " " ll ", v, _, "" l, " ",,,, 8 Nv nj l4s 7 ŞekiiKmpanzsyn kntaktört ile devreye alnan kndansatörün, " akm dalga şekli ) : t f l! t >, l > ; l i,,,,, " Tristör anahtarlamal kndansatör yöntemi, adndan da anlaşlacağ üzere anahtarlama eleman larak kntaktör yerine tristör kullanlan kmpanzasyn yöntemidir Bu yöntemde elektrmanyetik ve mekanik gürültü luşmamas ve aşnma meydana gelmemesinin yannda çk önemli bir avantaj daha söz knusudur Birbirine ters paralel bagl iki adet tristörle bir kndansatör anahtarlanacağ zaman kndansatör üzerine uygulanacak gerilimin sfrdan geçme an beklenir ve tam bu anda anahtarlama yaplr Bunun nedeni, kndasatörün üzerindeki gerilimin her zaman sfrdan başlamas ve bu sayede bir aşr akm luşmamasdr Kndansatör devteden çkanldktan snra da tmatik larak devreye giren bir deşarj devresi tarafndan kndansatör üzerindeki yük tamamen ksa sürede bşaltlr ki ksa bir süre snra kndansatör tekrar devreye alnmak istendiğinde kndansatör üzerindeki gerilim sfr lsun ve bir aşr akm meydana gelmesin il k, + + J g m Thyristr Knd;nsrnir Akm Şe kil 3 Kmpanzsyn kntaktöru ile devreye alnan kndansatörün akm dalga şekli & l\4)c 003 H : J ij ;q 9 Step Thyrstr krtsl m g Bu kmpanzasyn yöntemi daha önce de belirtildiği gibi en yaygn larak kullanlan kmpanzasyn yöntemidir Kapasiteler genellikle 5 adet, 7 adet ya da adet grup halinde bulunurlar Bu gruplar Reaktif Güç Knrl Rölesinin kntrlunde kmpanzasyn kntaktörleri ile devreye alrup çkartlrlar Fakat bu durunda da yukarda açklandğ gibi bu yöntemin baz sakncalar mevcuttur Bu sistemdeki sakncalarn en önemli nedeni mekanik anahtarlamadr Mekanik anahtarlamann neden lduğu lumsuz etkiler şöylece sralanabilir: Kntaklarda aşnma meydana gelir ve mekanik parçalarn ömrü ksadr evrede aşr akmlar meydana getirir bu da aşr snnalara yl açar Elektrmanyetik gürültü kaynağdr Sesli çalşrlar Surce Şekil 3Tristör anahtarlamal kndansatör Şekil 3 de kmpanzasyn kndansatörünü sfr geçiş annda devreye alabilen tristörlü bir yap görülmektedir Birbirine ters iki tristörün gerilimin sfrdan geçiş annda tetiktennesi ile V AKs sfrdan büyük lan tristör iletime geçerek kndansatörü devreye almş lur evammda ise tristörün gate devresine sürekli tetikleme verildiği için tristörler sra ile akm yönlerine göre iletime geçerek kndansatörün devrede kalmasn sağlar Kap tetikleme sinyali kesildiğinde ise kndansatör akm sfrdan geçtiği ilk anda tristörler de kesime gideceği için kndansatör de devreden çkmş lur İndüktif akm çekerler 36

7 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt, Say (Mart 004) Statik Reaktif Güç Krpazasyn u Uygulamas ve Matiab Simülasyn u Ü Pekparlak, U Arifglu h geçişlerini alglamak ve istenen açda tetiklemeyi sağlamak için ilave yaplar da bulunmaktadr Ayrca devre kaynaktan çekilen aktif reaktif gücü izlemek için PQ ölçümü eklenmiştir Bilindiği gibi kyclar gibi akm dalga şeklinin sinüs frmunun dşna çkarlmas durumunda barnnikierden bahsetmemek lanakszdr Burada da kmpanzasyn yöntemi her ne kadar hassas ve etkin ise de en büyük dezavantaj larak harnnik prbleminden bahsedilmeli dir Şekil 43 teki devrede bir harmnik filtresi görülmektedir J t COJ!ill Şekil 3 Tristör ile anahtarianan kndansatörün çekigi akmn dalga şekli Şekil4 ve Şekil4de, 7 derece tetikleme açsyla çalşan kycya bağl indüktansn üzerinden elde edilen akm ve gerilim dalga şekilleri görülmektedir Şekil 3 de kndansatörün tristörler ile devreye alnmas srasnda kndansatörden geçen akmn dalga şekli gösterilmiştir Burada yaplan simulasyn gerçeğe ldukça uygundur GörUldUğü gibi kandansatörler devreye girdiginde herhangi bir aşr akm luşmamaktad r Kndansatörün devreden çkartldğ t anndan itibaren ksa bir süre için devreye girip çkacak lan basit bir deşarj devresi yardm ile kandansatörler ksa bir süre içinde deşarj edilirse bir snraki devreye alma işleminde yine herhangi bir aşr akm luşnaz Tristörlerle yaplan anahtarlamada akm tetikleme kesilse de akun sfra gitmeden iletim durnayacağ için kndansatörün akm sfira gittiğinde ise llzerindeki gerilim negatif ya da pzitif tepe geriliminde lacaktr Bu gerilun ksa sürede deşarj edilmez ise bir snraki devreye alma işlemi sfrdan geçişte lsa da aşr akm gözlenecektir IV TRİSTÖR TETİKLEMELİ İNÜKT ANS A (\ {\ 40, \ J V Şekil 4 Tristör tetiklemeli indük:ans akm dalga şekli \ r \ Gtiç elektrniği elemanlar ile gerçekleştirilen kmpanzasyn devrelerinde daha etkin bir yöntem larak AC kyc yöntemi uygulannaktadr Bu yöntemde, bir indüktansn AC kaynaktan çektiği akm tristörlerle kylarak etkin değeri değiştirilmek sureti ile çektiği reaktif güç değeri ayarlanr Buna paralel bağlanmş bir kndansatör düşünüldüğünde devrenin tamamna : tristör kntrllü kapasitör ismi verilmektedir Burada güçleri birbirine eşit bir kapasite ve indüktans ( Qc = QL ) düşünülürse, indüktansn çekeceği akm değeri tristörler kullanlarak O ile maksimum değer arasnda ayarlandğnda, tüm devrenin vereceği kapasitif reaktif güç de Qc değeri ile sfr arasnda ayarlanmş lur Şekil 43 te Iristör Kntrllü Kapasitör devresine ait bir Matiab Simulink devre çizimi mevcuttur evrede sfr HIJ 00 j :m EilJ B{]) (Jl) al (lx) Şekil 4 Tristör tetiklemeli induktans üzerindeki gerilim dalga şekl i 37

8 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü ergisi 8Cilt, Say (Mart 004) Statik Reaktif GOç Kmpaasynu Uygulamasi ve Ma da b Simülasynu Ü Pekparlak, U Arifg]u : r,,, L+0,r+lt,_, r, atliilli: tt l IL J t, r+ V t Atin i = = SIQIll TN 000 T dial ;nnari: iwrsi ( tl) ll J V Grilin i J rw a fllfj I I Jl;rrnati rilrczi L rr JL laild f" O9S c I:J t:lrt < Gt, l Şekil 43 Tristör tetiklemeli indüktans yönteminin MATLABSIMULINK benzetimi VSONUÇ Çektiği aktif ve reaktif güçlerin sürekli değişim gösterdiği ark caklar, haddehaneler gibi yüklerin reaktif güç ihtiyacn karşlamak için statik reaktif güç Kmpanzasyn sistemlerinin kullanlmas kaçnlmazdr Statik VAR sistemlerinin kaçnlmaz larak kullanlmasnn yannda klasik kmpanzasyn sistemlerinin alternatifi larak kullanlmas da işletmelere bir çk fayda sağlayacaktr Teknljinin ilerlemesi ile güç elektrniği elemanlarnn fyatlar duşecek ve statik V AR sistemleri küçük işletmeler içinde eknmik bir çöziim halini alacaktr Bu çalşmada, klasik kmpanzasyn sistemlerinin çalşmas simülasyn yardm ie açklanmş ve mevcut dezavantajlarna değinilmiştir Ayrca alternatif larak sunulan statik V AR sistemlerinin çalşmas da açklanmş, sisteme ait bir simülasyn devresi verilmiş ve üzerinden elde edilen eğriler gösterilmiştir KAYNAKLAR [ ]BAYRAM M, Prf r, Kevvetli Akm Tesislerinde Reaktif Güç Kmpanazasynu, Birsen Y aynevl İstanbul 000 []UZUNOGLU M, Yrd ç r, Her Yönü ile Matlab, Türkmen Kitabevi, İstanbul 003 [3]ÖZEMİR A, Elektrik Yüksek Müh, Reaktif Gücün Hzl eğişen laylarda Yapay Sinir Ağ ile Kntrlü, ktra Tezi, Istanbul 997 [4]GÜLSJÜN R, Prf r, Güç Elektrniği, Yldz Teknik U niversitesi BastmYayn Merkezi, YTÜEL , İstanbul l999 [5]GÜRAL 0, ç r, Güç Elektrniği ( Analiz, Tasarm, Simülasyn), Nbel Yayn ağtm, Ankara 000 [6]ARİFOGLU U, ç r, Güç Sistemlerinin Bilgisayar estekli Analizi, Alfa Yaynlar, Sakarya 00 38

ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI

ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI 6Ci1t, lsay1 (Mart 2002) Eneji Sistemlerinde Kesme Y önterni ile Güvenilirlik Anafu FVatansever, FUysal, EYamkğ1u, YUyarğh ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI Fahri VATANSEVER,

Detaylı

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering ESM 14701 POWER QUALITY IN ENERGY SYSTEMS AND HARMONICS AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering FAZÖR (PHASOR) Elektrik terminolojisinde kullanılan iki

Detaylı

DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta olmak üzere çok yoğun bir şekilde kullanılan devrelerdir.

DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta olmak üzere çok yoğun bir şekilde kullanılan devrelerdir. DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta lmak üzere çk yğun bir şekilde kullanılan devrelerdir. 1. Düşüren DC/DC Gerilim Çevirici (Buck (Step Dwn) DC/DC Cnverter). Yükselten DC/DC Gerilim Çevirici

Detaylı

1.1 FET Çal³ma Bölgeleri. Elektronik-I Laboratuvar 6. Deney. Ad-Soyad: mza: Grup No: JFET; jonksiyon FET. MOSFET; metal-oksit yar iletken FET

1.1 FET Çal³ma Bölgeleri. Elektronik-I Laboratuvar 6. Deney. Ad-Soyad: mza: Grup No: JFET; jonksiyon FET. MOSFET; metal-oksit yar iletken FET Elektronik-I Laboratuvar 6. eney Ad-oyad: mza: rup No: 1 FET ve FET Çal³ma Bölgeleri Alan etkili transistorlar ksaca FET (Field-Eect Transistor) olarak bilinmektedir. Aktif devre eleman olan alan etkili

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ BİLGİSAYA DESTEKLİ TASAIM FİNAL POJE ÖDEVİ Teslim Tarihi 22 Ocak 2014 (Saat 17:00) Ödev rapru elden teslim edilecektir. İlgili MATLAB dsyaları ise sduehmcad@gmail.cm adresine gönderilecektir. Elden teslimler

Detaylı

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri Ftvltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri Dç. Dr. İsmail H. ALTAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektrnik Mühendisliği Bölümü 618 Trabzn FAX : (46) 35 745 E-POSTA : altas@eedec.ktu.edu.tr INTERNET

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

Beş Seviyeli izole DC Kaynaklı Kaskat İnverterin SPWM Tekniği İle!(ontrolü. edeniz(a1firat.edu. tr, .. OZET ABSTRACT

Beş Seviyeli izole DC Kaynaklı Kaskat İnverterin SPWM Tekniği İle!(ontrolü. edeniz(a1firat.edu. tr, .. OZET ABSTRACT SAÜ. Fen Bilünleri Dergisi ll. Ci lt. Say s.l92007 Beş Seviyeli izle DC Kaynakl Kaskat İnverterin SPWM Tekniği İle!(ntrlü BEŞ SEVİYELİ İZO.LE DC KAYNAKLI KASKAT İNVERTERİN SPWM TEKNiGi İLE KONTROLÜ Erkan

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektrnik Mühendisliği Bölümü EEM 36 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜATÖRÜ 6. AMAÇAR. Faz kilitli çevrimin (P) prensibinin çalışılması. P M565 in karakteristiğinin anlaşılması

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

PERDE BOYUT ORANI DEGİŞİMİNİN PERDELER VE ÇERÇEVE ARASINDA KESME KUVVETi DAGILIMINA ETKİSİ

PERDE BOYUT ORANI DEGİŞİMİNİN PERDELER VE ÇERÇEVE ARASINDA KESME KUVVETi DAGILIMINA ETKİSİ 6Cilt, lsay (Mart 2002) Perde Byut Oran Değişiminin Perdeler Ve Çerçeve Arasnda Kesme Kuvveti Dağhmna Etkisi HKasap, V Akyüncü PERDE BOYUT ORANI DEGİŞİMİNİN PERDELER VE ÇERÇEVE ARASINDA KESME KUVVETi DAGILIMINA

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 25.05.2015

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 25.05.2015 Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektrnik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 5.05.05 Özet: Bu dkümanda haberleşme elektrniği dersine başlamadan önce hatırlanması gereken ve temel bilgiler özet halinde

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU ve REZONANS HESAPLARI Alper Terciyanlı TÜBİTAK-BİLTEN alper.terciyanli@emo.org.tr EMO Ankara Şube Reaktif Güç Kompanzasyonu Eğitimi 16.07.2005 1 Kapsam Genel Kavramlar Reaktif

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi Bu dokümanda, antene ait temel bilgiler verilmiş ve HFSS programında anten tasarımının nasıl yapıldığı gösterilmiştir. Anten Tasarımı HFSS Anten Benzetimi KAZIM EVECAN Dumlupınar Üniversitesi Elektrik-Elektronik

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

Domintell Home Technology ile Neleri Yaparsınız?

Domintell Home Technology ile Neleri Yaparsınız? Tüm yaşam alanlarının güvene ve knfra kavuşturulmasını hedefleyen Digi Platfrm, yüksek teknlji ve düşük maliyetli çözümleri ile her yaşam alanına hizmet etmeyi kendine ilke edinmiştir. Uzmanlaşmış kadrsu

Detaylı

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1 şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 Ders İçeriği Temel Mdülasyn Kavramları LED şık Mdülatörler Elektr-Optik Mdülatörler Akust-Optik Mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler Bragg Tipi Mdülatörler Magnet-Optik Mdülatörler

Detaylı

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Elektronik alanında çok kullanılan elemanlardan birisi olan Mosfet, bu güne kadar pek çok alanda yoğun bir şekilde kullanılmış ve

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9 Örnek 1 Algritma, Akış Şeması ve Örnek Prgram Kdu Uygulamaları Ünite-9 Klavyeden girilen A, B, C sayılarına göre; A 50'den büyük ve 70'den küçük ise; A ile B sayılarını tplayıp C inci kuvvetini alan ve

Detaylı

DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri

DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri DENEY 13 Diyak ve Triyak Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. Triyak karakteristiklerini öğrenmek ve ölçmek. 2. Diyak karakteristiklerini öğrenmek ve ölçmek. 3. Diyak-Triyak faz kontrol devrelerini incelemek.

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI DENEY NO:6 ELEKTROKOTER CĠHAZI KALĠBRASYONU Elektrkter; ameliyatlarda dkuyu yakarak kesme

Detaylı

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ 1. Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, Şekil 1 de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

ÖZELLİKLER...15 ŞEKİLLER

ÖZELLİKLER...15 ŞEKİLLER Kullanım Kılavuzu İÇİNDEKİLER CİHAZ HAKKINDA GENEL BİLGİ... 3 DOĞRU KULLANIM VE GÜVENLİK ŞARTLARI... 3 BAĞLANTI ŞEKİLLERİ... 4 ÖN PANEL TANIMLAR... 5 ARKA KAPAK TANIMLAR... 6 ANLIK ÖLÇÜMLER... 6 MAKSİMUM,

Detaylı

DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESABI Alternatif Akımda Enerji Dağıtımı Bir Fazlı Şebeke

DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESABI Alternatif Akımda Enerji Dağıtımı Bir Fazlı Şebeke Maksimum (Tepe, Pik) Değer i,u Pozitif Alternans 90 180 5ms 10ms T Periyot 15ms 20ms 270 360 Negatif Alternans t (s) Periyot: Bir saykılın oluşması için geçen süreye denir. T ile gösterilir. Birimi saniye(s)

Detaylı

VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ

VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ VERİ İLETİŞİMİ FİNALİ Süre: 1 saat 40 dakika 22 Ocak 2014 Bnus 5 puan 1. (20 puan) a) Aşağıdaki kdların minimum Hamming uzaklıkları nedir? Bu iki farklı tür kdlamanın her biri kaç bitlik hatayı sezebilir?

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi Güç Yönetimi PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi 2005 Müflteri Yard m Hatt 444 30 30 TR-Hotline@schneider-electric.com www.schneider-electric.com.tr Schneider Electric markas Fonksiyonlar ve

Detaylı

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI 2. Bölüm: Diyot Uygulamaları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 Yük Eğrisi Yük eğrisi, herhangi bir devrede diyot uygulanan bütün gerilimler (V D ) için muhtemel akım (I D ) durumlarını gösterir. E/R maksimum I

Detaylı

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu 49 4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu Đletim sistemine bağlı bir asenkron motorun şekil (4.3.b) ' deki P-V eğrileriyle, iletim sisteminin P-V eğrilerini biraraya getirerek, sürekli hal

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON

AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON AYDINLATMA DEVRELERİNDE KOMPANZASYON Dünyamızın son yıllarda karşı karşıya kaldığı enerji krizi, araştırmacıları bir yandan yeni enerji kaynaklarına yöneltirken diğer yandan daha verimli sistemlerin tasarlanması

Detaylı

AG elektrik tesisatlarında güvenlik için kullanılan İLKELER (IEC 60364) Etienne TISON IEC/TC64 Başkan 2015

AG elektrik tesisatlarında güvenlik için kullanılan İLKELER (IEC 60364) Etienne TISON IEC/TC64 Başkan 2015 AG elektrik tesisatlarında güvenlik için kullanılan İLKELER (IEC 60364) Etienne TISON IEC/TC64 Başkan 2015 Sunumun içeriği Güvenlik üzerine IEC rganizasynu IEC/TC64: Tanıtım AG elektrik tesisatları: IEC

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

EFix basit montaj. EFix TBS260

EFix basit montaj. EFix TBS260 Bili değişimi EFix basit mntaj EFix TBS2 EFix ömme TBS2, TL5 flresan lambalar için mdüler ömme bir avizedir. Tplam yüksekliği sadece 54 mm ve çk düz bir çerçeveye sahip lan ürün, açık, izli ve alçıpan

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol DNY 0 UJT-SCR Faz Kontrol DNYİN AMACI. Faz kontrol ilkesini öğrenmek.. RC faz kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 3. SCR faz kontrol devresindeki UJT gevşemeli osilatör uygulamasını incelemek. GİRİŞ

Detaylı

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU Sayın Paydaşımız; T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU Bu anketin amacı, Mezunlarımızın Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünden

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

AB 7. ÇERÇEVE PROGRAMI İŞBİRLİĞİ ÖZEL PROGRAMI VE KAPASİTELER ÖZEL PROGRAMI PROJE TEKLİFİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ. İçindekiler:

AB 7. ÇERÇEVE PROGRAMI İŞBİRLİĞİ ÖZEL PROGRAMI VE KAPASİTELER ÖZEL PROGRAMI PROJE TEKLİFİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ. İçindekiler: İçindekiler: ÇP lerde Hakemlik Prje tekliflerinin değerlendirilmesi Değerlendirme Süreci Evaluatin criteria applicable t Cllabrative prject prpsals Işbirliği Prjeleri Değerlendirme Kriterleri Evaluatin

Detaylı

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva TRİE UPS LER 3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva 3 faz giriş -1 faz çıkış ve 3 faz giriş -3 faz çıkış kesintisiz güç kaynakları başta sanayi, tıp,

Detaylı

Ses Temelli Katma Değerli Servisler

Ses Temelli Katma Değerli Servisler Sayın Selen Çimen, Tarih: 19.10.2010 Sayın Canan Erşen Sayı : 10-074 Bilgi Teknljileri ve İletişim Kurumu Yeşilırmak Sk. N:16 06430 Demirtepe/Ankara İlgi : Numaralandırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER AliRıza ÇETİNKAYA Proje & Satış Müdürü Erhan EYOL Kalite Güvence Müdürü REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

KOMPANZASYON www.kompanze.com

KOMPANZASYON www.kompanze.com KOMPANZASYON Hazırlayan: Mehmet Halil DURCEYLAN Teknik Öğretmen & M.B.A. halil@kompanze.com Dünyada enerji üretim maliyetlerinin ve elektrik enerjisine olan ihtiyacın sürekli olarak artması, enerjinin

Detaylı

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi BÖÜM 5 DC-DC DÖNÜTÜRÜCÜER A. Deneyin Amac DC-DC erilim azaltan dönütürücü (buck converter) ve DC-DC erilim artran dönütürücü (boost converter) devrelerinin davranlar incelemek. Bu deneyde erilim azaltan

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

Modena güzellik ve verimlilik

Modena güzellik ve verimlilik Mdena güzellik ve verimlilik Mdena Mdena, şıklığı ve mükemmel aydınlatma perfrmansını birleştiren bir yl aydınlatma armatürüdür. Akışkan ve yuvarlak frmu, mdele güçlü ve ayırt edici bir görsel karakter

Detaylı

Veri Toplama nın ABC si

Veri Toplama nın ABC si Veri Tplama - Enstrümantasyn Teknik Nt TN-TR-401 Veri Tplama nın ABC si Anahtar Kelimeler: Veri Tplama Sistemi, Sensör, Algılayıcı, Analg Dijital Çevirici, SNR, Sinyal Gürültü Oranı, Çözünürlük, Eş Zamanlı

Detaylı

Değerlendirme erlendirme Süreci: S

Değerlendirme erlendirme Süreci: S Değerlendirme erlendirme Süreci: S Değerlendirici erlendirici Bilgileri MÜDEK Prgram Değerlendiricileri erlendiricileri Eğitim E Sunum İçeriği Değerlendiricilerin Yükümlülükleri Değerlendirme Süreci Evreleri

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor gibi tüketicilerin çalışmaları

Detaylı

Hüseyin DAL 1, Ömer K. MORGÜL1, İsmail ŞAHİN2

Hüseyin DAL 1, Ömer K. MORGÜL1, İsmail ŞAHİN2 SAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi I O Cilt, 2 Say, s 45-50, 2006 Yapay Sinir Ağ (Ysa) Kullanarak Titreşim Taban h Makina Durum izlemesi Ve Hata Teşhisi H Dal YAPAY SİNİR AGI (YSA) KULLANARAK TİTREŞİM

Detaylı

EEM 202 DENEY 5 SERİ RL DEVRESİ

EEM 202 DENEY 5 SERİ RL DEVRESİ SERİ RL DEVRESİ 5.1 Amaçlar i, v, v R ve v L için RMS değerlerini hesaplama Seri RL devresinde voltaj ve empedans üçgenlerini tanımlama Seri RL devresinin empdansının kazanç ve faz karakteristiklerini

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta AC-AC Dönüştürücüler AC kıyıcılar (AC-AC dönüştürücüler), şebekeden aldıkları sabit genlik ve frekanslı AC gerilimi isleyerek çıkışına yine AC olarak veren güç elektroniği devreleridir. Bu devreleri genel

Detaylı

ll. ELEKTRiK MOTORLARlNDAKi KAYIPLAR ll. I Motor Boşta Çalışırken Oluşacak Kayıplar

ll. ELEKTRiK MOTORLARlNDAKi KAYIPLAR ll. I Motor Boşta Çalışırken Oluşacak Kayıplar SAV Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8.Ci\.Say (Mart 004) Endüstride Yüksek Verimli Motor Kullanamann Y. Üser, M. A. Yalçn, Ş. Özen ENDÜSTRİDE YÜKSEK VERİMLİ MOTOR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLiGiNE ETKİLERİ

Detaylı

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ

AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ AN 96L ENERJİ ANALİZÖRÜ 1-Akım Trafo Oranı ayarı: Set tuşuna basılır. Ekranda : akım trafo oranı mesajı görülür. Tekrar Set tuşuna basılır. Ekranda önceden ayarlanmış olan akım trafo oranı değeri görülür.yukarı,

Detaylı

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transistörü tanımlayınız. Beyz ucundan geçen akıma göre, emiter-kollektör arasındaki direnci azaltıp çoğaltabilen elektronik devre elemanına transistör

Detaylı

RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ

RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B Serisi reaktif güç röleleri, alçak gerilim elektrik tesislerinin reaktif güç kompanzasyonunda kullanılırlar. Kondansatör gruplarını devreye alan ve çıkaran reaktif

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi

Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi Tristörün (SCR) Kontrol Dışı İletime Geçmesi Bilindiği gibi tristörlerin kontrollü olarak iletime geçirilmesi için G-K arasından kısa süreli bir akım akıtmaktadır. Bu durumda tristör off konumdan on konuma

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim

Uzaktan Eğitim. Web Tabanlı Kurumsal Eğitim Uzaktan Eğitim Uzaktan eğitim alternatif bir eğitim tarzıdır. Iletişim terisinde ki süreci incelediğimizde kaynak ve alıcı arasındaki süreç farklı fiziksel rtamlarda gerçekleşiyrsa buna uzaktan eğitim

Detaylı

.-_ TEKLİF MEKTUBU TÜRKİYE. Teklif Formu

.-_ TEKLİF MEKTUBU TÜRKİYE. Teklif Formu TÜRKİYE T_C_ Kaya! N: 142059 SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU _ v TRABZON ILl KAMU HASTANELER! BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi TEKLİF MEKTUBU Sayı 123618724/ 53 04.01.2016

Detaylı

DOĞRU MÜŞTERİYİ SEÇMEK

DOĞRU MÜŞTERİYİ SEÇMEK DOĞRU MÜŞTERİYİ SEÇMEK BAŞARILI BİR STRATEJİNİN İLK ADIMI Rbert Simns- HBS İşletme Prfesörü Bütün şirketler stratejilerini müşteri daklı lduğunu iddia eder ama müşter kelimesi yönetim terisinin en esnek

Detaylı

GONIOFOTOMETRE TASARIMINDA KULLANILAN ÖLÇÜM DÜZLEMLERI VE BIR GONIOFOTOMETRE UYGULAMASI

GONIOFOTOMETRE TASARIMINDA KULLANILAN ÖLÇÜM DÜZLEMLERI VE BIR GONIOFOTOMETRE UYGULAMASI GONIOFOTOMETRE TASARIMINDA KULLANILAN ÖLÇÜM DÜZLEMLERI VE BIR GONIOFOTOMETRE UYGULAMASI Ismail Serkan ÜNCÜ Osman GÜRDAL Elektrik Egitimi Bölümü, Gazi Üniversitesi, Teknik Egitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.

Detaylı

BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI

BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI Giriş (kaynak) ile çıkış (yük) arasında seçilen frekansların iletilmesi ya da süzülmesi için kullanılan iki kapılı devrelere rezonans devreleri adı verilir. İdeal seri ve paralel

Detaylı

/tßq-b TEKLİF MEKTUBU. TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Araştırma Hastanesi. Teklif Formu 28.12.2015.

/tßq-b TEKLİF MEKTUBU. TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Araştırma Hastanesi. Teklif Formu 28.12.2015. TC Kayıt N 139968 SAĞLIK BAKANLIĞI TURKIYE KAMU HASTANELER] KURUMU TRABZON lll KAMU HASTANELER] BIRLIGI GENEL SEKRETERLICI Kanııni Eğitim Aratırma Hastanesi TEKLİF MEKTUBU Sayı 123618724 /tßqb 28122015

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ZnPS. ZnPS Silindirik Alüminyum Tüp A.G. Güç Kondansatörleri. GÜÇ / kvar. GÜÇ / kvar

ZnPS. ZnPS Silindirik Alüminyum Tüp A.G. Güç Kondansatörleri. GÜÇ / kvar. GÜÇ / kvar FİYAT LİSTESİ 204 ZNPS AG GÜÇ KONDANSATÖRLERİ ZnPS Silindirik Alüminyum Tüp A.G. Güç Kondansatörleri ZnPS ZnPS SİLİNDİRİK 3 FAZ ALÇAK GERİLİM GÜÇ KONDANSATÖRLERİ GERİLİM 400-45V. 440 V. 480 V. 525 V 0,5

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ATTERBERG LİMİTLERİ DENEYİ Bşluklardaki suyun varlığı zeminlerin mühendislik davranışını, özellikle de ince taneli zeminlerinkini etkilemektedir. Bir zeminde ne kadar su bulunduğunu (ω) bilmek tek başına

Detaylı

Deney 4: Güç Ölçümü. Şekil 4.1 : Alternatif akımda alıcıların akım ve gerilim vektörleri ile faz farkı

Deney 4: Güç Ölçümü. Şekil 4.1 : Alternatif akımda alıcıların akım ve gerilim vektörleri ile faz farkı Deneyin Amacı: Deney 4: Güç Ölçümü Elektrik devrelerinde gücün tanımının yapılması ve güç bileşenlerinin öğrenilmesi. Elektrik panolarının kullanımının uygulamalı olarak öğrenilmesi. A.ÖNBİLGİ Güç, iş

Detaylı

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS KAYNAKLAR 1. Hart, D. W.,1997, Introduction to Power Electronics, Prentice Hall International Inc, USA. 2. Mohan, N., Undeland, T. M., Robbins, W.P.,1995, Power Electronics: Converters, Application and

Detaylı

o Kullanım: Sesli çağrı, kısa mesaj ve SMS için % 43 (% 25 özel iletişim vergisi ve % 18

o Kullanım: Sesli çağrı, kısa mesaj ve SMS için % 43 (% 25 özel iletişim vergisi ve % 18 Turkiye Yunanistan Plnya Prtekiz Özbekistan İngiltere Avusturya Slavenya Arnavutluk Hllanda Azerbaycan İspanya Sırbistan Malta Kıbrıs Karadağ Kazakistan Türkiye de mbil telefn hizmeti ve vergilendirme

Detaylı

Oyun Nintendo tarafından yapıldı ve ilk olarak Nintendo DS için piyasaya sürüldü.

Oyun Nintendo tarafından yapıldı ve ilk olarak Nintendo DS için piyasaya sürüldü. Bölüm 1 Oyuna Giriş Bu bölümü lütfen seçtiğniz yuna giriş için kullanınız 1.1 Oyunun Adı Big Brain Academy (Wii ler için) 1.2 Oyunun yapımcıları ve yaratıcıları Başka hangi yunları yaptılar Diğer önemli

Detaylı

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan Bölüm 8: Güç Kaynaðý Yapýmý A. Doðrultmaç (Redresör) Devre Uygulamalarý Elektronik devrelerin bir çoðunun çalýþmasý için tek yönlü olarak dolaþan (DC) akýma gerek vardýr. Bu bölümde doðru akým üreten devreler

Detaylı

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY NO: 1 DENEY GRUBU: C DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 Ω direnç 1 adet 2. 100 Ω direnç 3 adet 3. 180 Ω direnç 1 adet 4.

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

BİLKENT ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZ DİLİ MESLEK YÜKSEKOKULU (İDMYO)

BİLKENT ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZ DİLİ MESLEK YÜKSEKOKULU (İDMYO) BİLKENT ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZ DİLİ MESLEK YÜKSEKOKULU (İDMYO) İNGİLİZCE YETERLİK VE SEVİYE TESPİT SINAVI (COPE) I. ve II. AŞAMA KILAVUZU www.idmy.bilkent.edu.tr AĞUSTOS & EYLÜL, 2015 İngiliz Dili Meslek

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı