RÜZGÂR ENERJ S NDE KULLANILAN JENERATÖRLER N

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RÜZGÂR ENERJ S NDE KULLANILAN JENERATÖRLER N"

Transkript

1 RÜZGÂR ENERJSNDE KULLANILAN JENERATÖRLERN KARILATIRMALI ANALZ 1 Meltem APAYDIN 2 Arif Kvanç ÜSTÜN 3 Mehmet KURBAN 4 Ümmühan BAARAN FLK Anadolu Üniversitesi ki Eylül Kampüsü Mühendislik-Mimarlk Fakültesi 26555, ESKEHR 1 e-posta: 2 e-posta: 3 e-posta: 4 e-posta: ÖZET Günümüzde dünyamzn bulunduu enerji dar boaznda, yenilenebilir enerji kaynaklarna ihtiyaç artmaktadr ve bu yeni ayn zamanda temiz enerjilerden olan rüzgar enerjisine olan ilgi ve yatrmlarda gün geçtikçe önem kazanmaktadr. Böylece rüzgâr enerjisi dönüüm sistemleri yayglamaktadr. Rüzgâr enerjisinden yararlanarak mekanik enerjinin elektriksel enerjiye dönütürülmesinde kullanlan jeneratör sistemlerinin önemi büyüktür. Bu çalmada rüzgar enerjisinde kullanlan jeneratörlerin hem maliyet açsndan hem kullanlma amaçlar ve doru jeneratör seçimi açsndan çeitleri incelenmi, dezavantajlar ve avantajlar ortaya konmutur. Bu sebeple rüzgâr enerjisinde kullanlabilecek jeneratörlerin ve yeni sistemlerinin sanayiye tantlmas ve ilgi çekici yönlerinin ön plana çkarlmas amaçlanmtr. Anahtar Kelimeler: Rüzgâr enerjisi, Rüzgar Türbini, Jeneratör Tipleri 1. GR VE AMAÇ Artan dünya nüfusu, teknolojinin geliimi, sanayileme yar son yllarda enerjiye olan bamll ve ihtiyac belirgin bir ekilde artrmtr. Fosil yaktlarn azalmas, iklim deiiklii gibi önemli ekolojik nedenler, mevcut enerji kaynaklarnn verimli kullanlmasn ve yeni enerji kaynaklarnn bulunmasn zorunluluk haline getirmitir. Yenilenebilir enerji kaynaklar arasnda rüzgâr enerjisi özellikle son yllarda ilgi görmekte ve gelimektedir. Örnein dünya çapnda 50 den fazla ülkede enerji kayna olarak kullanlmaktadr. Son 15 ylda ortalama %25 büyüme hz göstermitir. Rüzgâr türbinleri, rüzgârdaki kinetik enerjiyi önce mekanik enerjiye daha sonra da elektrik enerjisine dönütüren sistemlerdir. Bu teknoloji, aerodinamik, meteoroloji, mekanik, elektrik gibi birçok konuyu içinde barndrr. Bu çalmada rüzgâr türbinlerinde kullanlan jeneratör tipleri incelenmi, üstünlükleri ve sakncalar ele alnmtr. 2.RÜZGÂR ENERJS KULLANIM AMAÇLARI Rüzgâr enerjisi günümüzde en çok gelecek vadeden teknolojilerden bir tanesidir. Bu nedenleri öyle sralayabiliriz: - Öncelikle rüzgâr enerjisi temizdir. Gürültü kirlilii haricinde herhangi bir çevre kirlilii yaratmaz. Modern bir 600kW gücündeki bir rüzgâr türbini ortalama bir yerde, bir ylda genellikle kömürle çalan dier elektrik santrallerinin 1200 ton karbondioksitinin yerine geçecektir. - Rüzgâr enerjisi boldur ve tükenmez bir enerji kaynadr. - Enerjide da bamllmz azaltacak ekilde yerli bir kaynaktr. - Rüzgâr enerjisi tesisleri kurulduklar alann %1 lik bölümünü kullanrlar. - Rüzgar türbinleri kuruluu srasnda harcanan enerjinin 3 ay gibi ksa bir sürede üretilebilmesi, özellikle Türkiye gibi ksa dönemde enerji talebi olan ülkeler için önemli bir faktördür. - Rüzgar türbinlerinin güçleri birkaç kw tan birkaç MW a kadar deiebilir. Örnein 1-3 MW lk kapasiteye sahip olan 25türbin ile ylda yaklak 20GWh lk enerji üretilebilmektedir. Bu da orta büyüklükteki bir hidroelektrik santralinin ürettii enerjiye eittir. 3.RÜZGÂR ENERJSNN MALYET ANALZ Küresel rüzgâr enerjisi piyasasnn büyümesiyle, rüzgar kaynakl elektrik üretiminin maliyeti de dümütür. Modern bir rüzgâr türbini, yllk olarak 20yl önceki edeerinden 180 kat daha fazla elektrii yar maliyetine üretebilmektedir. yi bir uygulama alannda rüzgar, kömür ve gaz ile üretilen enerjiyle rekabet edebilir duruma ular. 103

2 Enerji sektöründe mevcut kaynaklarn elektrik enerjisine dönütürülmesi için göz önünde bulundurulmas gereken konular genel olarak: - Tesis edilecek santral ve bu santralin inas için gerekli olan sermaye maliyeti - Enerji kaynann eriilebilirliine ve kullanma uygun hale getirilmesine bal olarak deien giderler - Mevcut tesislerin bakm, onarm ve iletilmesi için karlanacak giderler - Çevreye, enerji sektörüne ve dier sektörlere verilen zararlarla ilgili d maliyetler Bunlar dikkate alndnda rüzgâr enerjisi, sermaye maliyetinin kw bana yüksek olduu ve bunun aksine mevcut tesislerin bakm, onarm ve iletme maliyeti çok düüktür. Tablo 1. Enerji Sektörlerine Göre Maliyet Deerleri Yakt Sent/kWh Maliyet Kömür Gaz Hidro Biokütle Nükleer Rüzgar Kullanm alanna göre, rüzgâr enerjisinde kullanlacak ekipmanlarn seçimi de önemli bir aamadr. Ev sistemleri, küçük üretim sistemleri ya da büyük üretim sistemlerine göre uygun jeneratörler de farkllk gösterirler.[1] 4.RÜZGÂR TÜRBNLERNDE KULLANILAN JENERATÖRLER Rüzgar türbin jeneratörleri mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bunlar, ebekeye balanan dier jeneratörlerle karlatrldnda aralarnda bir fark görülür. Bu jeneratörler devaml azalp artan bir mekanik güç veren tahrik kayna ile çalmak durumundadr. Genel olarak 3 tip jeneratör kullanlr. Bunlar dezavantajlar ve avantajlarna göre ayr ayr deerlendirilebilir. Asenkron Jeneratör a) Sincap Kafesli Asenkron Jeneratör (SKAG) b) Rotoru Sargl Asenkron Jeneraör (RSAG) -Çift Beslemeli Asenkron Jeneratör (ÇBAG) -OptiSlip Jeneratör (OSG) Senkron Jeneratör a) Rotoru Sargl (Alan Sargl) Senkron Jeneratör (RSSG) b) Sürekli Mknatsl Senkron Jeneratör (SMSG) Doru Akm Jeneratörü Anahtarl Relüktans Jeneratör (ARG) 4.1.Asenkron Jeneratörler Son yllarda asenkron jeneratörler enerji üretim sektöründe özellikle rüzgar türbinlerinde oldukça fazla kullanlr. Bu jeneratörlerin ulusal ve uluslar aras standartlara uygun olmas gerekir(ts 3067, IEC 34-1, IEC 34-2, IEEE Standart , VDE 0530). Bunlarn fabrika testlerinde düük maliyeti ve kolayl sebebiyle dolayl metot, direk metoda göre daha çok tercih edilir. Rüzgar türbinlerinde kullanlmasndaki en önemli avantajlar ise salamlk, mekanik anlamda basitlik, fiyatnn düüklüü gibi sebeplerdir. Ayrca ani rüzgar artnda oluan tork titreimlerini azaltmada oldukça iyidir. En büyük dezavantaj ise duran ksm statorun, reaktif mknatslanma akmna olan ihtiyacdr. Rotor yaplarndaki farklla göre[3-6-7]: - Sincap Kafesli Asenkron Jeneratör(Ksa devre çubuklu) - Bilezikli (sargl) Asenkron Jeneratör Sincap Kafesli Asenkron Jeneratör (SKAG) SKAG hem sabit hzl rüzgâr türbinlerinde hem de deiken hzl rüzgar türbinlerinde kullanlr. Manyetik sesleri azaltmak ve iyi kalknma momenti elde etmek için rotor oluklar mile paralel olarak deil meyilli olarak açlarak pres alüminyum döküm rotor sargs elde edilir. Sincap kafesli asenkron makineler, frçasz, güvenilir, ekonomik ve salam bir yapya sahip olmalar nedeniyle uygulamada skça kullanlmaktadrlar. Dezavantajlar; jeneratör parametrelerinin scaklk ve frekansla deierek sistemin kontrolünü karmaklatrmasdr. Moment-hz erisi lineerdir. Böylece rüzgar gücündeki dalgalanmalar direkt olarak ebekeye iletilir. Bu geçiler özellikle rüzgar türbininin ebeke balants srasnda kritiktir. Bu noktalarda nominal akmdan 7-8 kat daha hzl akm geçici olur ki bu sistemin dezavantajlar arasnda yer alr. Ayrca sincap kafesli asenkron jeneratör reaktif güç tüketir. Birçok durumda, özellikle büyük türbinlerde ve zayf ebekelerde bu istenmeyen bir durumdur. Bu yüzden sincap kafesli asenkron jeneratörün reaktif güç tüketimi hemen her zaman ksmen ya da tamamen güç faktörünü bire yaklatrmak için kullanlan kapasitörlerle dengelenir. [8-9] ekil 1. SKAG ve ebeke balants 104

3 4.1.2.Rotoru Sargl (Bilezikli) Asenkron Jeneratör (RSAG) Bir RSAG de rotorun elektriksel özellikleri dardan kontrol edilebilir ve böylece rotor gerilimi deitirilebilir. Rotor sarg uçlar rotorla beraber dönen bileziklere baldr. Bilezikler üzerinde sabit duran frçalar yardm ile, rotor sarglar üç fazl bir yol verici direncine ya da d kaynaa balanabilir. Böylece yol alma akm snrland gibi hz ayar da yaplabilir. Dezavantaj pahal olmas ve SKAG kadar salam olmamasdr. Sadece rotorun kayma gücünü kontrol etmeye yarayan konverter sistemine sahip olduu için, toplam sistem gücünün yaklak %25 i orannda bir inverter kullanlmaktadr. Bu da inverter maliyetini azaltr. Sistemde kullanlan filtreler toplam sistem gücünün 0.25 p.u. lik ksm için gerekli olduundan, inverter filtrelerinin maliyeti azalmaktadr. Ayn zamanda inverter harmonikleri, toplam sistem harmoniklerinin daha küçük bir bölümünü temsil etmektedir. Ayrca bu makine harici bozucu etkilere kar dayankllk ve kararllk göstermektedir. ÇBAG için en büyük dezavantaj ise bünyesinde periyodik bakma ihtiyaç duyan bilezik tertibatnn bulunmasdr.[5-6] ekil 2. RSAG ve ebeke balants Çift Beslemeli Asenkron Jeneratörler Dili Sistemi ÇBAG AA/DA DA-Link DA/AA ekil 3. ÇBAG ve ebeke balants ebeke ekil 3 de çift beslemeli asenkron jeneratörün (ÇBAG) kullanld bir rüzgar güç sistemi görülmektedir. Bu sistemde, stator sargs ebekeye dorudan balanmtr. Rotor sargs ise iki adet backto-back gerilim kaynakl DGM tekniini kullanan inverterden oluan, dört bölgeli güç konverteri üzerinden ebekeye balanmtr. Genellikle, rotor tarafndaki konverter kontrol sistemi, elektromanyetik torku düzenler ve makinenin manyetizasyonunu sürdürebilmesi için reaktif güç salar. ebeke tarafndaki konverter kontrol sistemi ise, DA linkini düzenler. Senkron jeneratörlerle karlatrldnda, ÇBAG ün aada belirtilen baz avantajlar vardr: Optslp Induksiyon Jeneratörler (OSG) OSG, rüzgârn ani ve sert esmesi srasnda rüzgâr türbinindeki yükleri çok hzl güç elektronii elemanlar kullanarak minimuma indirmek için Danimarkal irket Vestas tarafndan gelitirilmitir. Optislip jeneratör rotoru sargl asenkron jeneratör ile afta yerletirilmi ayarlanabilir harici rotor dirençlerinden oluur. Herhangi bir bilezie ihtiyac yoktur. Jeneratörün kaymas, rotor aftna bal bir konvertör araclyla toplam rotor direncinin düzenlenmesi ile deitirilir. Bu deiim rüzgâr hzna ve yüke bal olarak elektronik devre ile %1 ile %10 arasnda deimektedir. Böylelikle ani rüzgâr artlarnda oluan mekanik yükler ve güç dalgalanmalarnn azaltlmas hedeflenmitir. Dezavantaj ise reaktif güç kontrolünün zayf olmasdr Senkron Jeneratör Senkron jeneratörler, ayn büyüklükteki asenkron jeneratörlere göre daha pahal ve mekanik olarak daha karmaktr. Senkron jeneratör, harici bir yükü besleyen üç fazl sarglarn oluturduu bir stator ve manyetik alan oluturan bir rotordan meydana gelir. Senkron jeneratörler sabit hzl sistemler için daha uygundur. Bu nedenle sabit hza bal olarak sabit frekansta çalrlar. Rotorun oluturduu manyetik alan, ya sürekli mknatslardan ya da sarglardan akan doru akmdan üretilir. Rüzgar türbinlerinde kullanlan senkron rotorlarndaki doru akm ebekeden alnan besleme ile salanr. ebekeden alnan A.C dorultularak D.C ye çevrilir. Daha sonra rotorun sarglarna frçalar aracl ile iletilir. 105

4 Alan Sargl Senkron Jeneratör Alan sargl senkron jeneratörlerde (ASSG); stator sargs, dalga genilik modülasyonu (DGM) tekniine göre anahtarlama yapabilen, çift yönlü akm aknn olabildii (back-to-back) gerilim kaynakl iki inverterden meydana gelmi, dört bölgeli bir güç konverteri üzerinden ebekeye balanmtr (ekil 4). Stator tarafndaki konverter elektromanyetik torku, ebeke tarafndaki konverter ise bu sistemin oluturduu aktif ve reaktif gücü düzenler. ASSG nin salad avantajlar unlardr: Elektromanyetik tork üretiminde stator akmnn tamam kullanld için bu makinenin verimi genellikle yüksektir. Çkk kutuplu alan sargl senkron jeneratörün kullanlmasnn en büyük faydas, makinenin güç faktörünün dorudan kontrolüne müsaade edilmesidir. Bunun sonucu olarak, stator akm bir çok iletim durumunda minimize edilebilir. Bu jeneratörlerin kutup eimi indüksiyon makinelerine göre daha küçük olabilir. Bu durum dili kutusu elimine edilerek, düük hzl çok kutuplu makineler elde edilmesinde önemli bir özellik olabilmektedir. Rotorda sarg devresinin bulunmas daimi mknatsl senkron jeneratör (DMSG) ile kyaslandnda bir dezavantajdr. Ayrca üretilen aktif ve reaktif gücü düzenlemek için, nominal rüzgar gücünün 1.2 kat büyüklüünde konverterler kullanlmas gerekmektedir.[2] ekil 4. Rotoru Sargl (Alan Sargl) senkron jeneratör (RSSG) Daimi Mknatsl Senkron Jeneratör ekil 5 de üç fazl dorultucuyu takip eden, yükseltici DA-DA kycs ile balants salanm, daimi mknatsl senkron jeneratöre (DMSG) ait rüzgar güç sistemi görülmektedir. Burada yükseltici DA-DA kycs elektromanyetik torku kontrol etmektedir. ebeke tarafndaki konverter ise, giriin güç faktörünü kontrol ettii gibi, ayn zamanda DA link gerilimini de regüle etmektedir. Genellikle bu konfigürasyon küçük güçlü (50 kw dan küçük) rüzgar güç sistemleri için tercih edilmektedir.[2] ekil 5. Daimi mknatsl senkron jeneratör (DMSG) DMSG nin avantajlar unlardr: Herhangi bir enerji kaynana gerek duymadan kendinden uyartml olmas nedeniyle rüzgar türbini uygulamalarnda önerilmektedir. Herhangi bir hzda güç üretebilir. Bakm maliyeti düüktür. Küçük ve hafif uygulamalar için uygundur. DMSG nin dezavantajlar unlardr: Makinenin fiyatn arttran daimi mknatslarn maliyeti yüksektir. Akmn genliini arttran diyotlu dorultucular kullanlmaktadr. Mknats malzemesinin manyetiklii bozulabilmektedir. Makinenin güç faktörünün kontrol edilmesi mümkün deildir Frçasz Doru Akm Jeneratörleri Doru akm jeneratörleri, güvenilirliklerinin düük olmas ve bakm gerektirmesi gibi dezavantajlarna ramen, hz kontrollerinin kolay olmas nedeniyle rüzgar enerjisi sektöründe kullanlmaktadr. DAG ler küçük kapasiteli rüzgar türbinlerinde, özellikle elektriin ebekeden bamsz olarak kullanld yerlerde tercih edilmektedirler. Son yllarda mekaniksel komütatörlü DAG larn komütatörü elimine etmek için sürekli mknatsl olarak tasarlanmasna balanmtr. Bu tertibatta üretilen alternatif akm yar iletken dorultucular yardmyla doru akma dönütürülür. Frçasz doru akm makineleri olarak da isimlendirilen bu makineler, sürekli mknatslarn kapasitelerinin ve güçlerinin snrl olmas nedeniyle, küçük güçlü rüzgâr türbinlerinde kullanlmaktadrlar.[4] Anahtarl Reluktans Jeneratör (ARG) Son yllarda ARG, iyi mekanik güvenilirlik, yüksek tork-güç oran, yüksek verim ve düük maliyetten dolay rüzgar enerjisi uygulamalarnda tercih edilen jeneratördür. ARG nin statorunda bulunan her çkk kutba çoklu sarglar yerletirilmitir. ARG uyartm ve üretim olmak üzere iki aamada çalr. ARG iki anahtar ve her faz bana iki diyottan oluur. Uyartm aamasnda 106

5 S1 ve S2 anahtarlar açk olup, statordaki sarglar harici elektriksel devre tarafndan uyartlr ve manyetik enerji ortaya çkar. Üretim aamasnda S1 ve S2 anahtarlar kapal olup, D1 ve D2 diyotlar üzerinden manyetik ve mekanik enerji elektrik enerjisine dönüür. ekil 6. Anahtarl relüktans jeneratör 5. SONUÇLAR Kömürün 230 yl, petrolün 38 ve doal gazn 60 yl sonra tükeneceini göz önüne aldmzda alternatif enerji kaynaklarna süratle yönelmemiz gerekir. Rüzgarda bu alternatif enerji kaynaklarndan bir tanesidir. Bu yüzden, dünya acsndan çevreyi kirletemeyen, ekonomik olan, ülkemiz acsndan da d ülkelere bamll olmayan rüzgar enerjisine, yatrmlarn artrlmas rüzgar potansiyelinden faydalanlmas bir zorunluluk haline gelmektedir. Konunun geni boyutlar da düünüldüünde bu alandaki endüstriyel AR-GE ve üretimi ilgi çekici ve katma deer oluturan bir nitelik göstermektedir. [2]Murat UYAR, Muhsin Tunay GENCOLU, Selçuk YILDIRIM, Deiken Hzl Rüzgar Türbinleri çin Generatör Sistemleri, 2006 [3]Onur Çopçuolu, Güven Önbilgin, Yel Enerjisi Dönüüm Sistemleri çin Uygun Generatör Türlerinin Deerlendirilmesi, 2008 [4]Patel, M.R., Wind and Solar Power Systems CRC Press, Boca Raton, London, New York, Washington, 1999 [5]Nicolás, C.V, Lafoz, M. And Iglesias, J. Guidelines For the Design and Control of Electrical Generator Systems for New Grid Connected Wind Turbine Generator. IECON 2002 [6]"Wind Turbine Grid Connection and Interaction, Deutsches Windenergie-Institut Tech wise A/S, DM Energy, oc/wind_energy/maxibrochure_final_version.p df, 2001 [7] American Wind Energy Association Homepage [8]Wind Power Generators in United Kingdom [9]Elektrik leri Etüd daresi web sayfas-www.eiei.gov.tr Bir rüzgar santralinin performans, santralin kurulaca bölgenin rüzgar rejimine ve türbin tipine en uygun jeneratörün kullanlmasna baldr. Küçük ve orta güçlü rüzgar güç sistemlerinde hem SKAG, hem de DMSG kullanlr. Büyük güçlü rüzgar güç sistemleri için ise hem ÇBAG, hem de senkron jeneratör tercih edilir. DGM, sistemin giri ve çkndaki akm harmonilerini azaltaca için, DGM tekniine göre anahtarlama yapabilen, back-to-back gerilim kaynakl dört bölgeli güç konverteri tercih edilir. Böylece, jeneratör üzerindeki tork titreimleri azalr ve çk gücünün kalitesi artar. Ayrca güç elektronii teknolojisinde kaydedilecek yeni gelimeler ile beraber, rüzgar güç sistemlerinin performansn optimize etmek mümkün olacaktr. Rüzgar santrali kurmann sadece o bölgenin iyi rüzgar potansiyeline sahip olmasnda veya iyi ekipmanlardan olumasna bal deildir. Ayrca düük maliyetlerde tutulabilecek bir santral, hem kendini amorti etmesi açsndan hem de sanayinin tevik edilebilmesi açsndan önemli bir faktör olduu gösterilmek istenmitir. Bunlarn yannda jeneratör türünün ve yapsnn seçiminin de birçok etmene bal olduu gösterilmek istenmitir. 6.KAYNAKLAR [1]Prof. Dr. smail H. TAVMAN, Mehmet Sülün, Rüzgar Enerjisi, zmir

RÜZGÂR ENERJİSİNDE KULLANILAN ASENKRON JENERATÖRLER

RÜZGÂR ENERJİSİNDE KULLANILAN ASENKRON JENERATÖRLER RÜZGÂR ENERJİSİNDE KULLANILAN ASENKRON JENERATÖRLER 1 Meltem APAYDIN 2 Arif Kıvanç ÜSTÜN 3 Mehmet KURBAN 4 Ümmühan BAŞARAN FİLİK Anadolu Üniversitesi İki Eylül Kampüsü Mühendislik-Mimarlık Fakültesi 26555,

Detaylı

Değişken Hızlı Rüzgar Türbinleri İçin Generatör Sistemleri

Değişken Hızlı Rüzgar Türbinleri İçin Generatör Sistemleri Değişken Hızlı Rüzgar Türbinleri İçin Generatör Sistemleri Murat UYAR Muhsin Tunay GENÇOĞLU * Selçuk YILDIRIM Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü, 23119, ELAZIĞ muyar@firat.edu.tr

Detaylı

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları 2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-204 Rüzgar Enerjisi ile Elektrik Üretimi 2.1. Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemlerine Giriş Rüzgar enerjisinin elektriksel

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör.

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör. RÜZGAR ENERJİSİ Küçük güçlü sistemlerde eskiden çok kullanılan doğru akım (DA) jeneratörü, günümüzde yerini genellikle senkron veya asenkron jeneratörlere bırakmıştır. Bu jeneratörler, konverterler yardımıyla

Detaylı

2. RÜZGAR TÜRB NLER NDE KULLANILAN GENERATÖRLER

2. RÜZGAR TÜRB NLER NDE KULLANILAN GENERATÖRLER RÜZGAR TÜRB NLER NDE KULLANILAN GENERATÖRLER Erkan DURSUN 1, Ahmet Korhan B NARK 2 1 Marmara Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi Elektrik E itimi Bölümü, STANBUL 2 Marmara Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ Asenkron motorların endüstrideki önemi Turmetre ile asenkron motorun devrinin ölçülmesi ve kayma deneyi Senkron hız, Asenkron

Detaylı

TÜRKĐYEDE KURULU RÜZGAR SANTRALLERĐNDE KULLANILAN GENERATÖRLERĐN KARŞILAŞTIRILMASI

TÜRKĐYEDE KURULU RÜZGAR SANTRALLERĐNDE KULLANILAN GENERATÖRLERĐN KARŞILAŞTIRILMASI TÜRKĐYEDE KURULU RÜZGAR SANTRALLERĐNDE KULLANILAN GENERATÖRLERĐN KARŞILAŞTIRILMASI Erkan DURSUN, Adnan KAKĐLLĐ Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü ÖZET Rüzgar türbinleri;

Detaylı

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir.

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir. Asenkron Motorun Bota Çalmas Bota çallan asenkron motorlar ebekeden bir güç çekerler. Bu çekilen güç, stator demir kayplar ile sürtünme ve vantilasyon kayplarn toplam verir. Bota çalan motorun devir say

Detaylı

2. Senkron motorla ayn milde bulunan uyart m dinamosunu motor olarak çal rarak yol vermek.

2. Senkron motorla ayn milde bulunan uyart m dinamosunu motor olarak çal rarak yol vermek. Senkron Motorlara Yol Verme ekilleri Bir asenkron motora gerilim uygulandnda direkt olarak yol alr. Bunun için yardmc bir düzenee ihtiyaç yoktur. Senkron motorlar ise gerilim uygulandnda direkt olarak

Detaylı

BÖLÜM 3. A. Deneyin Amac

BÖLÜM 3. A. Deneyin Amac BÖLÜM 3 TRSTÖRLÜ DORULTUCULAR A. Deneyin Amac Tek faz ve 3 faz tristörlü dorultucularn çalmasn ve davranlarn incelemek. Bu deneyde tek faz ve 3 faz olmak üzere tüm yarm ve tam dalga tristörlü dorultucular,

Detaylı

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI YENLENEBLR ENERJ KAYNAKLARI MALYET ANALZ VE SÜRDÜRÜLEBLR YEK UYGULAMALARI Ömer Faruk ERTURUL omerfarukertugrul@gmail.com TEA 16. letim Tesis ve letme Grup Müdürlüü, Batraman Yolu Üzeri 2. km. 72070, Batman

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

EEM 334. Elektrik Makinaları Laboratuvarı

EEM 334. Elektrik Makinaları Laboratuvarı EEM 334 Elektrik Makinaları Laboratuvarı Öğrencinin Adı-Soyadı: Öğrenci Numarası: Grup Numarası: Amasya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Deney No:2 Deneyin Adı:

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Da m ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi

Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Da m ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Dam ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi Hasan EROLU 1 Musa AYDIN 2 1,2 Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü Mühendislik-Mimarlk Fakültesi Selçuk

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

Elektrik Makinaları I. Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi

Elektrik Makinaları I. Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi Elektrik Makinaları I Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi Bir fazlı, iki kutuplu bir stator sargısının hava aralığında oluşturduğu

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

SENKRON MAKİNA. Senkron generatörün rotoru yukarıda ifade edildiği gibi DC-uyartımlı elektromıknatıs olabileceği gibi sabit mıknatıslı da olabilir.

SENKRON MAKİNA. Senkron generatörün rotoru yukarıda ifade edildiği gibi DC-uyartımlı elektromıknatıs olabileceği gibi sabit mıknatıslı da olabilir. SENKRON MAKİNA Senkron makinenin rotor sargıları (alan sargıları) harici bir kaynak vasıtası ile fırça-bilezik sistemi üzerinden DC akım uyartımına tabi tutulur. Rotor sargıları türbin kanatları tarafından

Detaylı

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral'k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil

Detaylı

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu On5yirmi5.com Fotoğraf makinesi alma kılavuzu Fotoğrafa merak saldınız ve siz de bir fotoğraf makinesi almak istiyorsunuz. İşte size yardımcı olacak birkaç öneri... Yayın Tarihi : 3 Eylül 2012 Pazartesi

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RÜZGAR SANTRALLERİNİN MELEZ ELEKTRİK SİSTEMİNE ENTEGRASYONU VE EKONOMİK ANALİZİ ÖZHAN KIYMAZ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RÜZGAR SANTRALLERİNİN MELEZ ELEKTRİK SİSTEMİNE ENTEGRASYONU VE EKONOMİK ANALİZİ ÖZHAN KIYMAZ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RÜZGAR SANTRALLERİNİN MELEZ ELEKTRİK SİSTEMİNE ENTEGRASYONU VE EKONOMİK ANALİZİ ÖZHAN KIYMAZ YÜKSEK LİSANS TEZİ 2015 RÜZGAR SANTRALLERİNİN MELEZ ELEKTRİK SİSTEMİNE

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ H10 Tartışma Sorularının Yanıtları SAÜ Hazırlayan Dr.Mustafa Turan

ELEKTRİK MAKİNELERİ H10 Tartışma Sorularının Yanıtları SAÜ Hazırlayan Dr.Mustafa Turan Senkron Makineler 1) Senkron makinelerin yaygın kullanımı jeneratör (alternatör) olarak mıdır? Yoksa motor olarak mı? Yanıt 1: Elektrik makineleri disiplininde bir araca makine deniyor ise, o makine hem

Detaylı

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır.

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır. JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER ALTERNATİF AKIM DOĞRU AKIM AKÜ ŞARJ CİHAZI DİYOD FIRÇA (Kömür) ELEKTRİK DEVRESİ ŞALTER KONTAKTÖR CHANGE OWER SWİTCH BOBİN /SARGI TRANSFORMOTOR VERİM : Sabit

Detaylı

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik E itimi A.B.D., Kad köy- stanbul, *nonat@marmara.edu.tr **sedatersoz1@gmail.

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik E itimi A.B.D., Kad köy- stanbul, *nonat@marmara.edu.tr **sedatersoz1@gmail. FOTOOLTAK SSTEMLERDE MAKSMUM GÜÇ NOKTASI ZLEYC ALGORTMALARININ KARILATIRILMASI Nevzat ONAT * Sedat ERSÖZ** Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Eitimi A.B.D., Kadköy-stanbul, *nonat@marmara.edu.tr

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net RÜZGAR ENERJİSİ I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU İ ç e r i k Rüzgar Nedir, Nasıl Oluşur? Rüzgar Enerjisi Sistemlerinin (RES) Yararları Nelerdir? RES

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI SORU 1: 6 yl vade ile yllk %14 basit faiz oran üzerinden bir borç alnmtr. 3. yldaki faiz oranna e$de%er olan efektif iskonto oran a$a%dakilerden

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

TÜRKYE NN ATIL ENERJ KAYNAI: RÜZGÂR ENERJS

TÜRKYE NN ATIL ENERJ KAYNAI: RÜZGÂR ENERJS 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20 22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye ÖZET TÜRKYE NN ATIL ENERJ KAYNAI: RÜZGÂR ENERJS Ümit Çalar 1 Cansel Cengiz 2 Esra Çakan 3 Mehmet Turan Onan 4,eyma Kocaolu

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa Rüzgar Türbini Uygulamaları için 500 kw Çift Beslemeli Asenkron Generatör Tasarımı Design of 500 kw Doubly Fed Induction Generator For Wind Turbine Applications Cenk ULU 1, Güven KÖMÜRGÖZ 2 1 TÜBİTAK Marmara

Detaylı

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ŞEBEKEYE PARALEL BAĞLI RÜZGAR ELEKTRİK SANTRALLERİNDE NONLİNEER YÜKLENMENİN VE AÇMA-KAPAMA OLAYLARININ İNCELENMESİ ALTUĞ BOZKURT DOKTORA TEZİ ELEKTRİK

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç Fazlı Asenkron Motorlar Üç fazlı asenkron motorlar, stator sargılarına uygulanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek milinden yüke aktarırlar. Rotor ise gerekli

Detaylı

MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu

MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu 016-Bahar Dönemi Gebze Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Prof.Dr. Selim Sivrioğlu s.selim@gtu.edu.tr.04.016 Rüzgar türbinleri Rüzgar

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

ÇELK KUMA PANELLERNN ISINMA DAVRANILARI

ÇELK KUMA PANELLERNN ISINMA DAVRANILARI ÇELK KUMA PANELLERNN ISINMA DAVRANILARI Ar.Gör. Ozan KAYACAN Doç.Dr. Ender Yazgan BULGUN Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tekstil Müh. Böl. ÖZET Günlük ya antmzn ayrlmaz bir parças olan konfeksiyon

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

Şekil 8. Bir rüzgâr türbininin maruz kaldığı rüzgâr kanalı boyunca oluşan rüzgâr hızları. Rotor kanatlarının yakaladığı mekanik güç (Türbin gücü)

Şekil 8. Bir rüzgâr türbininin maruz kaldığı rüzgâr kanalı boyunca oluşan rüzgâr hızları. Rotor kanatlarının yakaladığı mekanik güç (Türbin gücü) 1.5. RÜZGÂRDAN YAKALANAN GÜÇ (MEKANİK GÜÇ) Kanatları kesen rüzgârın tamamı rotorda mekaniksel güce dönüşmez. Rüzgârın kinetik enerjisinden elde edilen mekaniksel güç ifadesi için rotor verimi hesaplanmalıdır.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 631 - nas Öngörülen Afyon Antalya Yüksek Hzl Tren Hatt Güzergâhnn Hidrolojik Açdan Ksmi Deerlendirmesi Yrd. Doç. Dr. N. Özgür BEZGN 1, Doç. Dr. Cevza

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

Ders sorumlusu - Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu. Çevre Ak mlar - 1

Ders sorumlusu - Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu. Çevre Ak mlar - 1 Çevre Akmlar - 1 Çevre Akmlar - 2 Çevre Akmlar - 3 Çevre Akmlar - 4 Çevre Akmlar - 5 Çevre Akmlar - 6 Çevre Akmlar - 7 Çevre Akmlar - 8 Çevre Akmlar - 9 Çevre Akmlar - 10 Çevre Akmlar - 11 Çevre Akmlar

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

TEKSTLDE KULLANILAN SUYUN ÖNEM VE ÖRNEK BR LETMEDE YAPILAN SU ANALZ ÇALIMALARI

TEKSTLDE KULLANILAN SUYUN ÖNEM VE ÖRNEK BR LETMEDE YAPILAN SU ANALZ ÇALIMALARI ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS C$LT.19 SAYI.2 Aral-k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 TEKSTLDE KULLANILAN SUYUN ÖNEM VE ÖRNEK BR LETMEDE YAPILAN SU ANALZ ÇALIMALARI Serin MAVRUZ ve R.

Detaylı

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Phoenix Contact Elektronik Tic. Ltd. #ti. K#s#kl# Mah. Han#m Seti Sok. No:38/A 34692 B. Çaml#ca - Üsküdar #stanbul/türkiye Mersis:0729002180800018 +90 216 481

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Buna göre bir iletkende gerilim indüklenebilmesi için; Bir manyetik alan olmalıdır. (Sabit mıknatıs yada elektromıknatıs ile elde edilir.) İletken manyetik alan

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

SUALTI ve SUÜSTÜ GEM LER N N AKUST K Z ÇIKARTIMI

SUALTI ve SUÜSTÜ GEM LER N N AKUST K Z ÇIKARTIMI SUALTI ve SUÜSTÜ GEMLERNN AKUSTK Z ÇIKARTIMI Erkul BAARAN (a), Ramazan ÇOBAN (b), Serkan AKSOY (a) (a) Yrd. Doç. Dr., Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Elektronik Müh. Böl., 41400, Gebze, Kocaeli erkul@gyte.edu.tr

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 Ö RENME FAAL YET -1 1. ELEKTR K ARK KAYNA I AMAÇ. 1.4 Kaynak Temel elemanlar ARA TIRMA. 1.1. Kayna n Tarihçesi

Ö RENME FAAL YET -1 Ö RENME FAAL YET -1 1. ELEKTR K ARK KAYNA I AMAÇ. 1.4 Kaynak Temel elemanlar ARA TIRMA. 1.1. Kayna n Tarihçesi ÖRENME FAALYET-1 ÖRENME FAALYET-1 Bu öretim faaliyeti sonunda uygun atölye ortam salandnda teknie uygun olarak elektrik ark kaynak makinesini kaynak yapmaya hazr hale getirebileceksiniz. AMAÇ ARATIRMA

Detaylı

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf Doru-Yanl Sorular: 1. nsan ihtiyaçlarn dorudan ya da dolayl olarak karlama özelliine sahip ve bu amaçla kullanlmaya hazr olan fiziksel varlklara hizmet denir. 2. Tüketicinin ihtiyaçlarn dorudan karlayan

Detaylı

Hidroelektrik Santral. Jeneratörleri TEM. Electric Machines

Hidroelektrik Santral. Jeneratörleri TEM. Electric Machines Hidroelektrik Santral Jeneratörleri TM lectric Machines Gelişmiş temiz enerji çözümleri Ünlü hidroelektrik santral jeneratörleri üreticisi TD lectric Drives TM lectric Machines TC lectric Components Dönen

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2007 (1) 15-24 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Rüzgar Enerjisi ile Tahrik Edilen Bilezikli Asenkron Jeneratörün Yapay

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

Simeon Ge oski Simeon Ge oski Ferdinand Nonkulovski Ferdinand Nonkulovski S e k i z i n c i s n f Sekiz y ll k ilkö r Sekiz y ll k ilkö retim etim

Simeon Ge oski Simeon Ge oski Ferdinand Nonkulovski Ferdinand Nonkulovski S e k i z i n c i s n f Sekiz y ll k ilkö r Sekiz y ll k ilkö retim etim Simeon Geoski Ferdinand Nonkulovski Sekizinci snf Sekiz yllk ilköretim Düzenleyen: Prof. d-r Nevenka Andonovska Valentina Popovska, Prof. Gorgi lievski, öretmen Lektör: Emiliya Veliçkova lustratör: Boban

Detaylı

ÇÖZÜM ÖRNEKLER. Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Antalya, Türkiye

ÇÖZÜM ÖRNEKLER. Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Antalya, Türkiye YAPILAMADA GÜNE ENERJS KULLANIMI VE ESTETK ÇÖZÜM ÖRNEKLER Hacer MUTLU DANACI R. Eser GÜLTEKN Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarlk Bölümü, Antalya, Türkiye hacermutlu@akdeniz.edu.tr esergultekin@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Günümüzde kullanımı ve teknolojisi en hızlı gelişme gösteren yenilenebilir enerji kaynağı rüzgar enerjisidir. Rüzgar türbin teknolojisindeki

Detaylı

Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi. İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak

Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi. İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak Asenkron Makineler Tartışma Soruları 1 Dr.Mustafa Turan - Sakarya Üniversitesi İlk olarak İkinci olarak Üçüncü olarak 1) Asenkron makineler rotor yapısına göre kaça ayrılır? Bunlar nelerdir? Asenkron makineler

Detaylı

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN SABİT MIKNATISLI SENKRON GENERATÖRÜN BACK-TO-BACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ İLE HIZ KONTROLÜ NAİM SÜLEYMAN TINĞ YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ TEKNOLOJĠLERĠ

YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ TEKNOLOJĠLERĠ T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ TEKNOLOJĠLERĠ RES ELEKTRĠK SĠSTEMLERĠNĠN ĠZLENMESĠ Ankara, 2015 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki ELEKTRİK MAKİNALARININ DÜNÜ BUGÜNÜ GELECEKTEKİ DURUMU Mekanik Enerji Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki Elektrik

Detaylı

Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505. Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu

Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505. Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu Üniversal Ölçüm Cihazý UMG 505 Þebeke Analizi ve Enerji Yüklerinin Optimizasyonu Modem Yazýcý LON Mobus PC I/O Kullanýmý LON Üniversal Ölçüm Cihazý Kullanýmý UMG 505 düþük gerilim ve orta gerilim þebekelerindeki

Detaylı

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi BÖÜM 5 DC-DC DÖNÜTÜRÜCÜER A. Deneyin Amac DC-DC erilim azaltan dönütürücü (buck converter) ve DC-DC erilim artran dönütürücü (boost converter) devrelerinin davranlar incelemek. Bu deneyde erilim azaltan

Detaylı

Laboratuvardaki tüm cihazların kullanım talimatları ile yukarıda belirtilen tüm kuralları okudum ve anladım,

Laboratuvardaki tüm cihazların kullanım talimatları ile yukarıda belirtilen tüm kuralları okudum ve anladım, Güç Elektroniği Laboratuvarı İşleyişi, Kuralları ve Taahhütnamesi Deneylere yiyecek ve içecekle girmek yasaktır. Deneye gelirken uzun saçlı öğrencilerin saçlarını toplaması, kolye gibi vücuttan sarkan

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

ll. ELEKTRiK MOTORLARlNDAKi KAYIPLAR ll. I Motor Boşta Çalışırken Oluşacak Kayıplar

ll. ELEKTRiK MOTORLARlNDAKi KAYIPLAR ll. I Motor Boşta Çalışırken Oluşacak Kayıplar SAV Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8.Ci\.Say (Mart 004) Endüstride Yüksek Verimli Motor Kullanamann Y. Üser, M. A. Yalçn, Ş. Özen ENDÜSTRİDE YÜKSEK VERİMLİ MOTOR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLiGiNE ETKİLERİ

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI ÖNSÖZ Bu kitap, Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünde lisans eğitimi ders programında verilen

Detaylı

1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI

1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI 1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI Kanatların fonksiyonu, rüzgâr kinetik enerjisini dönen mil gücüne çevirerek generatörün dönmesini ve böylece elektrik gücünü üretmektedir. Akü şarjı

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

Mekatroniğe Giriş Dersi

Mekatroniğe Giriş Dersi Mekatroniğe Giriş Dersi 7. Hafta Aktüatörler Aktüatör nedir? Aktüatöre neden ihtiyaç duyulur? Aktüatör Türleri Hidrolik-Pnömatik Aktüatörler Elektrikli Aktüatörler Bu Haftanın Konu Başlıkları SAÜ - Sakarya

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER

ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER 1 ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER 2 ASENKRON MAKİNELER Senkron ve Asenkron Kavramı Alternatif akım makinelerinin isimlendirilmesi ürettikleri döner manyetik alanın (stator manyetik alanı), döner mekanik

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

ŞEBEKE KESİNTİLERİNİN ASENKRON JENERATÖRLÜ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMİ ÜZERİNDE ETKİSİ

ŞEBEKE KESİNTİLERİNİN ASENKRON JENERATÖRLÜ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMİ ÜZERİNDE ETKİSİ ŞEBEKE KESİNTİLERİNİN ASENKRON JENERATÖRLÜ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMİ ÜZERİNDE ETKİSİ Özgür Salih Mutlu Eyüp Akpınar Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Kaynaklar Yerleşkesi,

Detaylı

YENİLENEBİLİR KAYNAKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİNİN ŞEBEKENİN ENERJİ KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

YENİLENEBİLİR KAYNAKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİNİN ŞEBEKENİN ENERJİ KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ YENİLENEBİLİR KAYNAKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİNİN ŞEBEKENİN ENERJİ KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Ersen Akdeniz 1, Prof.Dr. Adnan Kaypmaz 2,E. Alptekin Yağmur 3 1 TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü, Gebze,

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ

RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ Zafer ÖZER A. Serdar YILMAZ, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü zaferozer@ksu.edu.tr ABSTRACT Bu

Detaylı

KATILAR DA BALANMA L ( 3.2) R = A

KATILAR DA BALANMA L ( 3.2) R = A KATILAR DA BALANMA Katlar elektriksel iletkenliklerine göre üçe ayrlr: letken, Yar iletken, Yaltkan Metaller iletken katlardr. Bir metal ve bir yar iletken arasndaki fark, elektriksel iletkenliklerinin

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNİ İLE SÜRÜLEN ÇİFT ÇIKIŞLI ASENKRON JENERATÖRÜN İNCELENMESİ VE BULANIK MANTIK KONTROL YÖNTEMİYLE MAKSİMUM ÇIKIŞ GÜCÜNÜN ELDE EDİLMESİ

RÜZGAR TÜRBİNİ İLE SÜRÜLEN ÇİFT ÇIKIŞLI ASENKRON JENERATÖRÜN İNCELENMESİ VE BULANIK MANTIK KONTROL YÖNTEMİYLE MAKSİMUM ÇIKIŞ GÜCÜNÜN ELDE EDİLMESİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 24, No 2, 343-350, 2009 Vol 24, No 2, 343-350, 2009 RÜZGAR TÜRBİNİ İLE SÜRÜLEN ÇİFT ÇIKIŞLI ASENKRON JENERATÖRÜN İNCELENMESİ VE BULANIK

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ

KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ KOMPANZASYON ve HARMONİK FİLTRE SİSTEMLERİ Bahadır Yalçın ECT Mühendislik Ltd. Şti. Sabit Bey Sokak No : 1/9 Koşuyolu Kadıköy İSTANBUL 0 216 327 14 80 0 216 428 50 40 ectmuh @superonline.com ÖZET Bu bildiride,enerji

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı