VI KAYNAKLARIN ÇATLAMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VI KAYNAKLARIN ÇATLAMASI"

Transkript

1 VI KAYNAKLARIN ÇATLAMASI Bir metalin kaynaklanabilme kabiliyeti (kaynak kabiliyeti) ni sınırlayan en önemli husus ana metalin kaynak civarında çatlamaya hassasiyetidir. Çou zaman birbirlerine balı olmayan çeitli erle meydana gelen bu çatlaklar ya ergimi metal içinde veya ana metal içinde vaki olur. Böylece iki ana gruba ayrılan bu çatlaklar, geniliklerine göre de mikroçatlak (ancak 200 ilâ 1000 büyültmeli mikroskop altında görülebilen), fal çatlaı (göz veya büyüteçle görülebilen), çatlak (gözle rahat görülebilen) ve kırık (parçanın tam tahribine tekabül eden) olmak üzere sınıflandırılır. A ERGM BÖLGENN ÇATLAMASI Birlemenin ergime bölgesinde gerilmelerin veya uzama ve büzülmelerin etkisi ile çou zaman kıl çatlaına dönüen mikroçatlaklar, genellikle kaynak çubuu veya elektrodun özelliine, kaynaın yapılı ekline ve kusurlarına balı olup yüksek sıcaklıkta ve çou zaman katılama sırasında meydana gelir. Bu çatlamanın çok rastlanan karakteristik ekli kaynak sonu kraterinde görülür. Kaynak çubuu veya elektrodun iyi seçilmemesi, fazla ikarbon veya oksijen tespiti suretiyle metalin sünekliini azaltan alev ayarı hatası, yani sırasiyle alevin karbürleyici veya oksitleyici oluu, kırılganlıa neden olan azotun varlıı, boluklar, oksit girmeleri v.s. gibi kusurlar ibu çatlakların adî nedenlerini olutururlar. Çatlakların metalürjik nedenleri de üç esasa balanır: a) Sıvı halden itibaren souma koulları: Kaynakta çatlak, sıvı halden katı hale geçite metalin büzülmesi ile hasıl olur. Bu kusur özellikle kaynak dikiinin sonunda elektrodu anî olarak kaldırarak küçük bir boluu haiz az çok derin bir kraterin tekili ile meydana gelir. Kraterde çou zaman kıl çatlaı bulunur. Souma esnasında younluk artıı, yani metalde hacim azalması olur ki bu hal, kraterdeki boluu izah eder. Katılama sırasında kraterin gerisindeki diki kısmı hayli soumu durumda olup kraterin halâ sıvı haldeki metaline etki yapan büzülme kuvvetleri meydana çıkar. Dier taraftan kraterin ucunda ana metal geniler ve kaynak aız açıklıını açmaya meyleder; souma esnasında da bu açıklık ilk pozisyonuna döner. Herhangi bir önlemin alınmamı olması halinde aaıda zikredeceimiz üç sebebin müterek etkisi kaçınılmaz ekilde bu çatlaı meydana getirecektir: Bir kuvvetler younlama noktası tekil eden çekme boluunun oluması; Kraterin gerisinde katılamı diki kısmındaki büzülme gerilmeleri; Isınma sırasında kraterin önünde aız aralıının açılmasına balı gerilmeler. Kaynak aız açıklıı ne kadar fazla olursa kıl çatlakları o kadar önemli olur; bu açıklık 4-5 mm'yi geçince kıl çatlaının hasıl olma ihtimalleri çok artar. Keza elektrod anî olarak kaldırılıp sonda yıılan metal miktarı kaynak azı hacmine oranla çok az olursa yine bu çatlaklar KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

2 kolaylıkla meydana gelir. b) Ergimi bölgede doku deimeleri: Bu deimeler çou zaman kimyasal yapı deimesinden ileri gelir. Kaynak çubuu veya elektrodun cinsine göre meydana çıkabilen yarı-kırılgan veya kırılgan dokular, dikite hasıl olan kıl çatlaklarının kökenini tekil eder. Bu çatlaklar, ister uç uca, ister köe kaynaı olsun (ek. 37), ya u tipinde uzunlamasına veya g tipinde genilemesine olur. 'Ana metalin kalitesi bu kırılma balangıçlarını durdurmaya müsait deilse genilemesine çatlaklar iki yana, ana metalin içine devam edebilir (tip dg, ek. 37 sa). Yüksek kükürt ve fosforlu çeliklerde bu hale sık rastlanır. Su alan veya yan su alan yüksek karbonlu veya hafif alaımlı çeliklerin kaynaı, gerilmelerin önemine göre kıl çatlaı ile sonuçlanabilir. Köe kaynaklarında, üç eksenli gerilmeler daha fazla olduundan, çatlamaya hassasiyet de daha büyüktür. c) Çeliklerin sıcakta özellikleri: Ergimi metalin sıcakta özellikleri bu bölgenin çatlamaya meylini etkiler. 18 Cr - 8 Ni gibi bazı austenitik çelikler, krom ve nikelden yana daha zengin refrakter (atee dayanıklı) çeliklerin sıcakta özellikleri yetersiz olup bazı hallerde dendritler arası kıl çatlakları hasıl olur. Bunların meydana çıkıp çıkmamasının, az çok önemli miktarda bir ikinci ferritik fazın meydana çıkmasına balı olduu bilinir. Yüksek krom ve nikelli refrakter çeliklerden iki tip termik âletlerde kullanılır : 25 Cr-12 Ni ve 25 Cr-20 Ni. Bunlardan ikincisi daha austenitik karakterli olduundan çatlamaya daha müsaittir. Bu konulara ilerde ayrıntıları ile döneceiz. Keza, C ve Mn gibi gamma fazını gelitiren elementlerin kaybı veya difüze olmasa nedeniyle austenit taneleri etrafında bir martensit ebekesinin oluması, dolgu elektrodu halinde kullanılan % manganezli austenitik çeliklerin de çatlama hassasiyetini olumsuz yönde etkiler. Bu sebepten aırı su almayı tevik- etmek üzere pasolar arasında su püskürterek hızlı soutmaya bavurulur. Karbon ve manganez oranının azlıı nispetinde çatlama meyli fazla olur. Kıl çatlaklarını azaltmak veya önlemek için % 0,9-1,2 C ve % Mn gereklidir. Keza, mikro- KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

3 çatlakları önleme yolunda, austenitlemeyi tevik eden nikel ilâvesi de iyi sonuç veren bir çözüm yoludur. Birleme bölgesinde ergimi metale doru b tipi kıl çatlakları (ek. 37, sa), süneklii az ara alaımlarının olumasına atfedilir. Çok farklı iki çeliin heterogen (homogen olmayan) kaynaında ana metal elementlerinin ergimi bölge içine yayılması (difüzyonu) nıikroçatlaklar hasıl edebilir. B ANA METALN ÇATLAMASI Deime veya birleme bölgesinde hasıl olan kıl çatlakları çou zaman alçak sıcaklıkta, 200 C civarında ve bazen de kaynak ileminden bir kaç saat veya bir kaç gün sonra vaki olur. Bu soukta çatlamaya çou kez kaynaklı çeliin IEB'sinde veya bunun yakınında rastlanır. Bunun, bir süneklik azaltmasına uramı IEB'de, tespit zorlamalarıyla hidrojenin varlıının müterek etkisi altında gecikmi bir çatlama olduu sanılır. Ana metalde meydana gelen soukta çatlaklar, vaki oldukları yer, davranıları, ekil ve kökenleri itibariyle farklı ekilde adlandırılırlar. Genellikle bunlar, balama mekanizmalarına göre üç büyük kategoride toplanırlar. a) Tek pasolu kaynakta kökte, diki altında ve birleme yerinde çatlak; b) Çok pasolu kaynakta lameller kopma; c) Çok pasolu kaynakta ekil deitirme (deformasyon) nedeniyle çatlama (kök ve birleme yerinde çatlama. Tahribatsız muayenede sadece nokta eklinde görünür). (a) Grubunda çeliin bileiminin, hidrojen ve tespit zorlamalarının çok büyük etkisi vardır; (b) tipindeki çatlaklarda, saçın yüzeyinde yabancı madde (örnein Mn S) girmeleri ve tespit zorlamaları esas olup hidrojenin etkisi göreceli olarak az önemlidir; (c) tipi çatlaklar birleme yerinin ya da çok pasolu kaynaın kökünün, büyük ölçüde kaynak sırasında vaki olan bir büzülme ve sekil deitirmeden ileri gelen bir mahalli deformasyona uraması halinde vaki olurlar. Her ne kadar burada hidrojenin varlıı gerekli deilse de su almı IEB'nin süneklii önemlidir. Lameller kopma durumunun dıında, su almı IEB'nin süneklii, soukta çatlamanın balıca etkeni olup ana metalin kimyasal bileimiyle kaynaktan sonra souma hızına büyük ölçüde balıdır. Kimyasal bileimin etkisi normal olarak aaıda ayrıntılı olarak irdeleyeceimiz edeer karbon tarafından saptanır. Ana metalin kaynak kabiliyetinin esas kriterini tekil eden ve çeitli ekiller arzeden bu kusur, kaynaın reddedilmesine neden olur. Deime (transformasyon) bölgesindeki t tipi çatlaklar (ek. 37, sa) (toe cracks) çou zaman birleme yeri çatlakları gibi (tip b) (root cracks) yüzeye çıkarlar, buna karılık diki altı çatlakları (da tipi) (underbead cracks) çou zaman mevziî kalır ve nadiren yüzeye çıkar. Dikey (tip d) çatlaklar (vertical cracks) yine ana metal içinde olup daha seyrek görülür; bunlar metalin strüktür deimelerine balanırlar. Ana metalin zayıf olması veya fazla yüksek gerilmeler (kalın saçlar) sebebiyle çou zaman çatlaına balı olarak devam KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

4 eden dg çatlakları hasıl olur. Belli bir birlemede çou zaman hep aynı tip çatlaklar meydana gelir. Deime bölgesi, gerilmelerle birlikte, martensit gibi kırılgan dokuları içeriyorsa çatlaik t veya de veya b tipinde olur. Bu sonuncular, ara dokuların olumasına elverili heterogen birlemelerde daha sık görülür. Gerilmeli veya gerilmesiz yaygınlamı korozyon, paslanmaz çeliklerde kristallerarası korozyon, parçanın kalınlıını tehlikeli ekilde azaltan abrazyon, saçtaki imalât kusurları, haddeleme gerilmelerinin kalması, mekanik gerilmeler vs. bu çatlakların adî nedenlerini tekil ederler. Ana metalde çatlakların metalürjik nedenleri burada da üç esasa dayanır. a Ana metalin kimyasal bileii Havada souma ile su alma dokuları verebilen bütün çelikler, deime bölgesinde çatlamalara çok hassastırlar; bu nedenle bir çok yüksek karbonlu veya alaımlı çeliin kaynak kabiliyeti çok azdır. Buna karılık austenitik çeliklerde bu tip çatlaklara çok az rastlanır. ngotun katılaması esnasında su alan element toplanma (segregasyon) alanları tekil eden C-Mn çelikleri gibi bazı çelikler, çatlamaya hassas olabilirler. Bu sakıncayı önlemek için saçın 1280 C'da normalizasyonla tamamen homogen hale getirilmesi gerekir. Karbon, metalin sıcakta sünekliini etkilediinden bu element oranının artması çeliin hızla kınlganlaması sonucuna götürür. Kükürt de metalin çatlamaya hassasiyetini artırır. Olumsuz etkisi manganez ilâvesiyle telâfi edilir. Çelikteki karbon oranı ne kadar yüksekse kükürtün etkisi o kadar fazla kendini hissettirir. Mutat konstrüksiyon çeliklerinde, tenasite ve lameller kopmaya mukavemeti artırma ve pipeline'lar için çeliklerde lameller segregasyonlar düzeyinde hidrojenin neden olduu çatlamalardan kaçınmak amacıyla genel olarak kükürt oranını düürme eilimi vardır. Bununla birlikte alçak kükürt oranlı çelikler IEB'de soukta çatlamaya duyarlılıklarıyla bilinirler. Bu özel duyarlılık (hassasiyet), MnS'den yana fakir çeliklerin artan su alma kabiliyetine ya da manganez sülfürü girileri tarafından hidrojenin engellenmesinin azaltılmasına atfedilir. Hirai ve arkadaları, alüminyumla desokside edilmi St 50 ve St 60 çeliklerinden Japon JIS-y (Tekken) tipinde deney çubuklarının dibinde çatlamayı önlemek için gerekli ön ısıtma sıcaklıı üzerinde kükürt oranının etkisini tetkik etmilerdir. Baka alaım elementlerinin deiik oranlarının etkisini telâfi etmek üzere aaıdaki hesaba bavurulmutur: T = T o (gözlenen) T o (öngörülen) Burada T o (gözlenen) = ön ısıtma kritik sıcaklıının gözlenmi deeri olup T o (öngörülen) = 1440 Pw Pw = P cm + H D / 60 + h / 600 Burada P cm, s. 89'da verilen (7) formülündeki edeer karbondur. Ayrıca h = saç kalınlıı, mm; H D (ml/100 gr.), 100 gr. kaynak metali baına yayılabilen hidrojen oranı (JIS Z 3113'e uygun olarak, gliserinin yer deitirmesi yöntemiyle saptanmı) dır. Bu deney sonuçlarından, her ne kadar gözlenen deerler hayli daınık iseler de ön ısıtma KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

5 sıcaklıının çok düük kükürt oranlı çelikler (S = % 0,002 ilâ 0,007) için daha yüksek olduu anlaılıyor. b Hidrojenin varlıı Alt tabakada veya birleme bölgesinde çatlama (root cracks) üzerine hidrojenin etkisi tespit edilmitir. Hidrojen çıkarabilen maddelerle örtülü bir ferritik elektrodla yapılan kaynaklarda dikie paralel olarak gelien çatlaklar en sert bölgede hasıl olur. Hidrojen nedeniyle çatlama 200 C civarında kırılganlamanın klâsik tipidir. Dikiler çıplak elektrod veya örtüsü ne selülöz ne de nem tutucu maddeler içeren Cr-Ni (18Cr-8Ni) austenitik elektrodlar veya 400 ilâ 500 C'a kurutulmu elektrodlarla tekil edildiinde alt tabaka çatlaklarından kaçınılabilir. Hidrojen atomları çeliin kristal ebekesi arasına yayılır, metal tamamen souyunca fazla doymu hale gelirler. Katı eriyikten ihraç edilen hidrojen atomları, metal içinde erimeyen H 2 molekülleri halinde anî olarak bileir ve kristal ebekesi içinde çelii mevziî olarak çatlatan çok yüksek basınçlar hasıl ederler. c ç gerilmelerin meydana gelii Kaynak devresinin ısıl gradieni iki eksenli ve özellikle kalın cidarlarda üç eksenli global gerilmeler hasıl eder. Keza strüktür (doku) deimeleri de mevziî gerilmeler meydana getirir. Parça kenarlarının tespiti suretile kaynak ısıl devresinin etkisi altında ve hidrojenin varlıı ile gerilme meydana getirilmesi çeliin fevkalâde kırılgan olmasıyla sonuçlanır. Bir kaynak souma esnasında çatlamamısa uygulanacak en iyi ısıl ilem, sadece gerilmeyi yok etmekle kalmayıp hidrojen kaçıını da kolaylatıran, kalınlıa göre 2 ilâ 4 saat süreyle 650 C'da bir gerilim giderme tavlamasıdır. Martensit oluması sonucunda a demirinin kübik ebekesinde bir ekil deimesi ile birlikte çok önemli gerilimler oluur ve bunlar bu bilekenin sertlik ve kırılganlıının kökenini tekil eder. Deime (transformasyon) bölgesinde martensitin varlıı,hidrojen karısında süneklik azalmasıyla ana metalin alt tabakasını Özellikle gevrek hale getirir. Ana metalde doku deimelerinin belirlenmesi için,seçilen kriter alt tabaka sertliidir. Bu deneyde çeliin kaynaklanabilirlii üzerine sonuçlar çıkarılamazsa da belki bir çelik cinsi için alt tabaka sertlik daılmasıyla çatlamaya hassasiyet arasında bir iliki kurulabilir. ek. 38 a ve b bu deneye iki örnek tekil ederler. Karbon ve mangenezin, ve özellikle karbonun, alt tabakada çatlama üzerinde ciddi etkisi vardır. C-Mn çeliklerinde karbon oranı yükseldikçe, alt tabakanın çatlamaya hassasiyeti artar. Aynı karbon oranında manganez oranı artarsa, çatlama üzerindeki etkisi belirgin ekilde azalır. Silisyumun etkisi de manganezinki gibidir C ÇATLAMALARIN ÖNLENMES a) Kraterde çatlamalar Münasip bir ön ısıtma ile souma hızı yavalatılarak kraterin gerisindeki kaynak KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

6 dikiinde gerilmeler azaltılır; kaynak azı aralıı azaltılarak dudak açıklıının etkisi azaltılır; daha çok metal yıılır veya daha uzun bir ergime ile krater beslenir ve bazen de hafif bir geriye dönü uygulanır. b) Ana metalde çatlamalar Bazı bazik elektrodlar gibi düük hidrojenli elektrodlar kullanılır. Aynı bir elektrodda, çapın büyümesinin etkisi olumludur: arkın, kaynak dikii uzunluk birimi baına kalorifik enerjisi KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

7 artar. Çatlamaya hassasiyet KJ/cm'de bir asgariden geçer. Austenitik çekirdekli (18Cr-8Ni) elektrodun kullanılması da çok elverilidir zira ergimi austenitik metal daha çok moleküler hidrojen erittiinden alt tabakaya yayılması düünülen hidrojeni durdurur. Ferritik elektrodlarla çatlayan çeliklerde austenitik elektrod kullanılması, birleme ve deime bölgelerindeki mikroçatlakları yok etmek için bir çare olabilir; kuvvetle su alan veya kendiliinden su alan çeliklerin (zırh çelikleri) austenitik elektrodlarla kaynaı klasik örnektir. Parçaların ön ısıtması souma devresini azaltıp deime bölgesinin çatlaklarını önlemede en etkili önlemdir. Ön ısıtma birçok avantaj arzeder : a) Doku deimelerinin önemini, bunları denge dokularına doru kaydırarak azaltır; böylece bu deimelerden doan mevziî gerilmeler bir ölçüde azalır; b) çatlamaların ilk nedeni olan hidrojenin yayılmasını, ve aynı zamanda dier gazlrın kaçmasını kolaylatırır ve böylece boluk teekkülünü azaltır veya önler. Genel olarak ana çelik ne kadar fazla su alır cinstense ön ısıtma sıcaklıı o kadar yüksek olmalıdır. Çatlamaya hassasiyet sadece souma hızına balı olmayıp Özellikle ibu çatlamaların vaki olduu 150 ile 120 C sıcaklıkları arasından geçi hızına balıdır. Aaıdaki tablo bu konuda yeterli verir. Bazik elektrod çapı cm 2 baına C arasından geçi süresi (mm) mikroçatlak sayısı 3,25 2, ve l00 C'ta ön ısıtma ,5 75 Bugüne kadar deneysel olarak saptanan ön ısıtma sıcaklıı, son çalımalar sayesinde kimyasal bileim ve birlemelerin gerçekletirilmesindeki sair faktörlere (birleme ekli, elektrodların cins ve çapı, kalınlık vs.) balı olarak tayin edilebilmektedir. 200 ile 150 C arasındaki souma hızı, belirli bir «kritik hız» a balı. plarak çatlama probleminde en öndeki etkendir. Yukarda söylediimiz gibi, elektrodun etkisi çapıyla deil, zaman birimi içinde ortaya koyduu termik enerjiyledir. Bu enerji Q = EI t ile ifade edilir. Burada E = arkın gerilimi, volt I =akım iddeti amper KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

8 t = elektrodun ergime süresi. Kaynak santimetresi baına joule veya cm baına watt-saniye olarak ifade edildiinde termik enerji EI 60 Q = (1) olur ki burada l, cm/dak cinsinden dakikada çekilen diki uzunluudur. l Örnein 6 mm çapında bir elektrodla, 250 A akım iddeti ve doruca elektrod üzerinde ölçülen ark gerilimi 30 V olmak üzere 20 cm/dak'lık bir kaynak hızı ile enerji Q = = 20 22,5 KJ olur. Aynı kalorifik enerjiyi haiz iki ark, (l) denklemindeki faktörlerin önemine göre çok farklı etkiler yaratabilir. Aynı bir ark enerjisi için nüfuziyet, kaynak hızı île artar. Buna karılık alt tabakada deime bölgesinin kalınlıı ilerleme hızı azaldıında iyice artar. Ana çeliin aynı bir kalınlıı ve ortaya konan aynı enerji için souma hızı, ön ısıtma sıcaklıı arttıkça, çok çabuk azalır. Saçlar ne kadar kalın olursa souma hızı da o kadar artar. D EDEER KARBON KAVRAMI Bazı aratırıcılar, doku deimeleri ile deien alt tabaka sertliklerini çeliin kimyasal bileimine balamılar, bunun için de her elemente karbona göre bir katsayı tanımılardır. William5 ve arkadaları, edeer karbon için teklif ettikleri Mn Si C = C + + (1) 4 4 ifadesine alt tabaka çatlamalarının ortaya çıkmasını balamılardır. Cottrell ve Bradstreed de [C] için aaıdaki ifadeyi önermilerdir: [ C] [ ] Mn Ni Cr + Mo + V = C (2) Séférian, aynı martensitik deime sıcaklıını haiz iki çeliin aynı su alma kabiliyetini, ve dolayısıyla, aynı metalürjik kaynak kabiliyetini haiz oldukları varsayımından hareket ederek [C] için bir denklem teklif ediyor. Karbon oranı % 0,10 ilâ 1 olan çeliklerde M s ( C) martensitik deime sıcaklıının karbona nazaran deimesi az çok lineer olup M s = [C] % (3) ile ifade edilir. Çelikteki ilâve elementler, bir edeerlik katsayısı altında, M s 'in durumuna müdahale ederler öyleki M s = [360 C + 40 (Mn + Cr) + 20 Ni + 28 Mo] (4) olur. Bu formüller sadece, tavlı halde ferritik karakterlerini muhafaza eden hafif alaımlı çelikler için geçerlidir. Aynı M s 'i haiz iki çeliin aynı su alma kabiliyetini haiz oldukları kabul edilirse (3) ve (4) KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

9 denklemleri eitlenebilir ve buradan Özel çeliin edeer karbonu bulunur: 360 [C] = 360 C + 40 (Mn + Cr) + 20 Ni + 28 Mo % 0,15 C; % 0,80 Mn; % 4,6 Cr ve % 0,6 Mo'li bir çelikle aynı su alma kabiliyetini haiz bir karbonlu çelik 360 [C] = (360x0,15) + (40x5,4) + ( 28x0,6) eitliinden bulunur. Buradan [C] = 0,80 Bu itibarla % 0,80 C'lu bir çelik yukarda bileimi verilmi olanla aynı su alma kabiliyetini, ve dolayısıyla, aynı metalürjik kaynak kabiliyetini haiz olacaktır. Bu çelik klâsik yolla pratik olarak kaynak edilemez. Onu çatlatmadan kaynak edebilmek için ön ısıtma gerekecektir. Aaıda bu ön ısıtma sıcaklıınm nasıl hesap edileceini göreceiz. IEB'nin, azami sertliini ya da ana malzemenin soukta çatlamaya hassasiyetini önceden görebilmek bakımdan çok önemli olan edeer karbon için daha birçok deneysel formül önerilmitir. Bunlardan bazılarını verelim. Ceq formülü : CE formülü Si Mn Ni Cr Mo V C = C (5) [ ] Mn Cu Ni Cr Mo V C = C (6) [ ] Bu formüller karbon oranı göreceli olarak yüksek (C % 0,18 veya % 0,20) ve çekme mukaveti de yaklaık 40 kgf/mm 2 ile 70 kgf/mm 2 arasında deien çelikler için saptanmıtır. Bu itibarla, daha düük karbonlu (C % 0,17) ve çekme mukavemeti de yaklaık 40 kgf/mm 2 ile 90 kgf/mm 2 arasında deien çelikler için saptanmı Ito and Bessyo formülü tercih ediliyor: Si Mn Cu Ni Cr Mo V = (7) [ C] C B Bu (7) formülü, kökte çatlama deneyleri (JIS-y, tip Tekken) ile elde edilmi çatlama yüzdeleri deerleri arasında öbürlerine göre çok daha uygun iliki kurmak olanaını salamaktadır. Son yıllarda Yurioka ve arkadaları, (6) ve (7) formüllerini, karbon oranının fonksiyonu olan bir A düzeltme katsayısıyla çarparak tek bir formül içinde toplamak suretiyle geni bir karbon oranı yelpazesi içindeki çelikler için CEN formülünü ortaya koymulardır : Si 24 Mn 6 Cu 15 [ C] = C + A B A'nın deerleri de, çeliin karbon oranına göre öyledir: C % 0 0,08 0,12 0,16 0,20 0,26 A 0,500 0,584 0,750 0,916 0,980 0,998 Bu (8) formülü, kökte çatlama deneyleriyle elde edilmi çatlama yüzdeleri deerleri KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını, Ni 20 Cr 5 Mo 5 Nb 5 V 5 (8)

10 arasında en uygun ilikiyi (% r) salamaktadır : (6) : r = % 78,1 (7) : r = % 84,9 (8) : r = % 91,1 Deniz ina, bayındırlık, basınçlı kaplar, nükleer ve hidro-elektrik santrallar, açık deniz (offshore) inaatı, pipeline'ler, stoklama depolan ve endüstriyel makinalar sektörlerine hergün daha yüksek.kalite düzeyinde çelik aranmaktadır. Örnein deniz (tekne) ina ilerinde saçlar için daha yüksek bir mukavemet, daha düük bir edeer karbon, daha yüksek bir enerji girili daha üstün kaynak kabiliyeti istenmektedir. Deniz aırı petrol platformlarında, konstrüksiyon saçları çok daha kalın, lameller kopmalara dayanıklı, daha düük edeer karbonlu, daha yüksek tenasiteli ve IEB'de alçak sıcaklıklarda yeterli CTOD (kritik çatlak açıklıı yer deitirmesi) yı haiz olacaklardır. Alçak sıcaklıkta çalıacak alüminyumla desokside edilmi çeliklerin kimyasal bileimi ile bu çeliklerin birleme bölgesinin kritik CTOD deeri arasındaki iliki hususunda aaıdaki sonuçlara varılmıtır: a) Genel kaide olarak, ana metalin mukavemeti arttıkça CTOD nin deeri azalır. b) Alçak bir edeer karbon ile düük karbon ve manganez oranlan, CTOD'nin deerini yükseltmektedir. c) Nikel ve molibdenin birlikte ilâvesi ana metalin mukavemetini artırabilir; buna karılık CTOD'nin deeri, bu artıa göre az düer. d) çyapısal sertleme olayını tevik eden nicbium, vanadium ve baka elementler, CTOD deerini düürme eilimindedirler. e) Azot oranı ne kadar az olursa CTOD deeri o denli memnunluk verici olur. Alüminyum ve fosforun alıılmı oranlarının CTOD deeri üzerinde etkisi yoktur. E ÖN ISITMA SICAKLIININ TAYN British Welding Research Assodation (B.W.R.A) metodunda yukarda adı geçen COTTRELL ve BRADSTREET, [C] edeer karbonu ile dahil olan elementlerin kimyasal bileimi; T.S.N. termik önem sayısı (Thermal Severity Number) ile ifade edilen birleme ekli, parçaların boyutları; elektrodların çap ve cinsi gibi bütün faktörleri hesaba katmılardır. Ezcümle a) Yukardaki (2) formülü ile belirlenen edeer karbona A,B,C,... harfleriyle iaretlenen bir kaynak kabiliyet endisi tekabül eder; bu endis, bazik veya rutil elektrod kullanıldıına göre dei- ir. b) Birlemenin ekli, parçaların boyutları T.S.N. sayısını tayin etme imkânını verir. Isıya iki daılma yolu arzeden bir birleme (uç uca kaynak) 2 katsayısını; üç daılma yolu arzeden birleme (açı kaynaı) 3 katsayısını; dört daılma yolu arzeden haçvari birleme de 4 katsayısını haizdir. Kalınlık birimi 6 mm (1/4 inç)dir. T.S.N. sayısı bu ısı daılım katsayısı ile 6'mn bir katı olacak kalınlık faktörünü çarparak bulunur. Örnein uç uca kaynak edilmi 6 mm kalınlıkta iki saç için T.S.N. = 2 olur. Yine uç uca KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

11 kaynak edilmi 24 mm'lik saçlarda 24 T. S. N = 2 = ve 12 mm'lik iki saçın açı kaynaında T. S. N = 3 = mm'lik bir plâka üzerine bir tarafa 18, dier tarafa 12 mm'lik saçların hacvari kaynaında T.S.N. = 13 olur. Aaıdaki tablo bazı klâsik örnekler için T.S.N.'leri verir. KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

12 KAYNAK KABLYET ENDS [C] Edeer karbon Rutil elektrodla Bazik kaynakta elektrodla kaynakta Kaynak kabiliyeti endisini gösteren harf 0,20'ye kadar 0,21 ilâ 0,23 0,24 ilâ 0,27 0,28 ilâ 0,32 0,33 ilâ 0,38 0,39 ilâ 0,45 > 0,45 0,25'e kadar 0,26 ilâ 0,30 0,31 ilâ 0,35 0,36 ilâ 0,40 0,41 ilâ 0,45 0,46 ilâ 0,50 > 0,50 A B C D E F G Aaıdaki tablo T.S.N, edeer karbondan çıkarılan kaynak kabiliyeti endisi (2 denkleminden) ve elektrod çapının fonksiyonu olarak ön ısıtma sıcaklıklarını verir. KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

13 Bazik elektrod için kaynak kabiliyeti endisi E olacaktır. T.S.N. = 4. Tablodan, 3,25 φ elektrodla 125 C, 4 φ elektrodla 75 C'lık ön ısıtmaya gerek olduu, daha büyük çapta elektrodlar için ön ısıtmaya gerek olmadıı görülür. Rutil elektrod kullanılması halinde yine aynı T.S.N. = 4 için kaynak kabiliyeti endisi F olduundan 3,25 φ elektrod için ön ısıtma 175 C, 4 φ elektrod için 125 C ve 5 φ elektrod için de 75 C olacaktır. Séférian, çeitli hafif alaımlı çelikler üzerindeki aratırma ve alt tabaka sertlii tahkikleri sonucunda T p ön ısıtma sıcaklıı için T p = 350 [ C ] 0, 25 formülünü veriyor. Burada [C] = toplam edeer karbondur. [C] = [C] c + [C] e [C] c = kimyasal edeer karbon (çeliin kimyasal bileiminden); [C] e = saç kalınlıklarına balı kalınlık edeer karbon. Adi çeliklerin kaynak kabiliyeti için 0,25 oranı karbonun üst sınırına tekabül eder. Yukarda tarif edildii gibi kimyasal edeer karbon 360 [C] e = 360 C + 40 (Mn + Cr) + 20 Ni + 28 Mo dir. Kalınlık edeer karbonu bir taraftan saç kalınlıına balı olduu kadir çeliin su alma kabiliyetine, dolayısıyla kimyasal edeer karbona da balıdır. yakındır. [C] e = 0,005 e [C] c e = kalınlık (mm). Kalınlık konstantı deneysel olarak tayin edilmitir. Buradan Yukardaki örnei ele alırsak (e = 12 mm) [C] = [C] c (1 + 0,005 e) bulunur. 360 [C] c = (360 0,25) + 40 (0,8.+ 1) + (28 0,25) [C] c = 0,46 [C] =0,46 (1 + 0,005 12) = 0,48 Burada da T P = 350 0,48 0, 25 = 170 C bulunur ki netice B.W.R.A.'nınkilere çok Aaıdaki diyagram kimyasal edeer karbonla saçların kalınlıının fonksiyonu olarak ön ısıtma sıcaklıklarını verir (Séférian). KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

14 KARBONLU VE ALAIMLI ÇELKLERN KAYNAI, Burhan Ouz, OERLIKON Yayını,

IX KROMLU ÇELKLER GENEL ÖZELLKLER

IX KROMLU ÇELKLER GENEL ÖZELLKLER IX KROMLU ÇELKLER GENEL ÖZELLKLER Burada bahis konusu olan çelikler % 3 ilâ 30 krom içerenlerdir. Saf kromlu çeliklerde bazen az oranda nikel, tungsten, molibden, alüminyum, selenium veya azot bulunur.

Detaylı

VII ALAIM ELEMENTLERNN ÇELKLERN KAYNAK KABLYETNE ETKS

VII ALAIM ELEMENTLERNN ÇELKLERN KAYNAK KABLYETNE ETKS VII ALAIM ELEMENTLERNN ÇELKLERN KAYNAK KABLYETNE ETKS Çeliklerin kaynak kabiliyetine etkisi bakımından alaım elementleri hususunda u temel kaide geçerlidir: alaım elementi ne kadar az olursa kaynak kabiliyeti

Detaylı

X AUSTENTK KROM-NKEL PASLANMAZ ÇELKLER

X AUSTENTK KROM-NKEL PASLANMAZ ÇELKLER X AUSTENTK KROMNKEL PASLANMAZ ÇELKLER GENEL ÖZELLKLER Paslanmaz çelik, bazı korozif elementlerle temas halinde iken, içine korozyon bakımından pasif hale gelmeye yeter derecede krom ilâve edilmi çelik

Detaylı

BÖLÜM II. KAYNAKLI BRLEME YERLERNN ÇYAPISI

BÖLÜM II. KAYNAKLI BRLEME YERLERNN ÇYAPISI BÖLÜM II. KAYNAKLI BRLEME YERLERNN ÇYAPISI Bu bahiste kaynakların doku deimelerine genel olarak temas edip sıvı halden (ergime bölgesi) itibaren kristal dokusunun oluma sürecini veya katı halde (ana metal)

Detaylı

V KAYNAKLARIN GAZ ABSORPSYONU

V KAYNAKLARIN GAZ ABSORPSYONU V KAYNAKLARIN GAZ ABSORPSYONU Bu bölümde kaynaın en önemli sorunlarından biri olan ergimi metal tarafından gazların, ezcümle havanın oksijen ve azotunun ve örtü malzemesinin hidrojeninin absorpsiyonu konusunu

Detaylı

XII ÇELKLERN KAYNAK KABLYET

XII ÇELKLERN KAYNAK KABLYET XII ÇELKLERN KAYNAK KABLYET Kaynakta çeliin maruz kaldıı ısının etkisi sonucu malzemede çou zaman devamlı deimeler meydana gelir. Bir çelik, geni önlemler almayı gerektirmeden ve bu deimeler kaynaklı konstrüksiyonda

Detaylı

ALAIM ELEMENTLERNN ÇELE ETKS

ALAIM ELEMENTLERNN ÇELE ETKS 1 ALAIM ELEMENTLERNN ÇELE ETKS Ham demirin içerisinde bulunan %4 aırlıktaki karbonun çeitli yöntemlerle %2 nin altına düürülmesiyle çelikler elde edilir. Çelikler içlerinde %0.1

Detaylı

VIII ALÇAK ALAIMLI ÇELKLER

VIII ALÇAK ALAIMLI ÇELKLER VIII ALÇAK ALAIMLI ÇELKLER Basınçlı kaplar, buhar kazanları, depolama tankları, demiryolu vagonları, kamyon asileri, gemiler, vinç okları vs.'nin zatî aırlıını azaltmak amacıyla genellikle yüksek mukavemetli

Detaylı

XXII ÇELKLERN KAYNAINDA PRATK UYGULAMALAR

XXII ÇELKLERN KAYNAINDA PRATK UYGULAMALAR XXII ÇELKLERN KAYNAINDA PRATK UYGULAMALAR A KARBONLU ÇELKLER KAYNAK YÖNTEM Kaynak azının dibinde ilk kök pasoları, souk metal üzerine yıılan düük hacimde kaynak metali nedeniyle çatlamaya en hassas olanlarıdır.

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

XXI NKEL VE YÜKSEK NKELL ALAIMLAR

XXI NKEL VE YÜKSEK NKELL ALAIMLAR XXI NKEL VE YÜKSEK NKELL ALAIMLAR Her ne kadar bunları çeliklerle bütünletirmek mümkün deilse de korozyona ve yüksek sıcaklıkta mekanik ve kimyasal mukavemet bakımından paslanmaz çeliklerin kullanılma

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR Kaynak banyosunda hasıl olan metal, uygulamanın gerektirdiği mukavemet, süneklik, çatlamaya dayanıklılık ve korozyona mukavemeti haiz olmasının gerektiği

Detaylı

GAZALTI ÖZLÜ TELLER LE MAG ORBTAL KAYNAI

GAZALTI ÖZLÜ TELLER LE MAG ORBTAL KAYNAI GAZALTI ÖZLÜ TELLER LE MAG ORBTAL KAYNAI En yüksek kalitede ekonomik birletirme kaynaı 1. Giri Orbit kaynaı kelimesi,latince Orbit yani yörünge (mesela bir uydunun yerküresi çevresindeki yörüngesi) kelimesinden

Detaylı

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html Sayfa 1 / 5 Oerlikon Language Kaynak ESR 11 EN ISO 2560 - A E 380 RC 11 TS EN ISO 2560-A E 380 RC 11 DIN 1913 E 4322 R(C) 3 E 4322 R(C) 3 HER POZİSYONDA KAYNAK İÇİN UYGUN RUTİL ELEKTROD. Özellikle 5 mm'den

Detaylı

KAYNAK METALNE HDROJENN NÜFUZYET

KAYNAK METALNE HDROJENN NÜFUZYET 1 KAYNAK METALNE HDROJENN NÜFUZYET Oksijen ve azot gibi hidrojen de kaynak esnasında absorbe edilir. Oksi-asetilen kaynaı pratik olarak çok az hidrojen içerir ( 100 gr metalde 2 ila 3 cm 3 ), buna karılık

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

DEMR BAZLI SERT DOLGU MALZEMELERNN METALURJK SEÇM METALLURGICAL SELECTION OF IRON BASED HARDFACING MATERIALS

DEMR BAZLI SERT DOLGU MALZEMELERNN METALURJK SEÇM METALLURGICAL SELECTION OF IRON BASED HARDFACING MATERIALS DEMR BAZLI SERT DOLGU MALZEMELERNN METALURJK SEÇM METALLURGICAL SELECTION OF IRON BASED HARDFACING MATERIALS Met. Yük. Müh. Melike Mihran Cavcar OERLIKON Kaynak Elektrodları ve San. A.. Halkalı Cad. No:

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

KAYNAK HATALARI (IV) Burhan Ouz, KAYNAK BLM, OERLIKON Yayını, Sayı : 2, 1985 1

KAYNAK HATALARI (IV) Burhan Ouz, KAYNAK BLM, OERLIKON Yayını, Sayı : 2, 1985 1 KAYNAK HATALARI (IV) Uluslararası Kaynak Enstitüsü, lameller yırtılma üzerinde tamamlayıcı bilgi edinmek amacıyla deney tipleri önermektedir. Aaıda verdiimiz bu tavsiye, bu deney yardımıyla bir çeliin

Detaylı

KAYNAK HATALARI ( I II III )

KAYNAK HATALARI ( I II III ) KAYNAK HATALARI ( I II III ) Makina imalâtında olduu kadar bayındırlık ilerinde de kaynaın ba vurulan balıca imal yöntemleri arasında yer alması, bunun hata ve kusurlarının asgariye indirilmesi için youn

Detaylı

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI Östenitik paslanma çeliklerin kaynağı, alaşımlı karbonlu çeliklerden nispeten daha kolaydır. Çünkü östenitik paslanmaz çeliklerin kaynağında, hidrojen çatlağı problemi

Detaylı

XXXI BETONARME ARMATÜRLERNN KAYNAI

XXXI BETONARME ARMATÜRLERNN KAYNAI XXXI BETONARME ARMATÜRLERNN KAYNAI MÂLATIN GENEL GÖRÜNÜMÜ Betonarme inaatta kaynaın balıca avantajları öyle sıralanabilir: a)armatür çubuklarının uzunluunu artırmak için uzunlamasına birletirmelerin yapılması,

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

YAPI ÇELİKLERİNİN KAYNAKLANABİLİRLİĞİ

YAPI ÇELİKLERİNİN KAYNAKLANABİLİRLİĞİ YAPI ÇELİKLERİNİN KAYNAKLANABİLİRLİĞİ Murat VURAL(*), Filiz PİROĞLU(**), Özden B. ÇAĞLAYAN(**), Erdoğan UZGİDER(**) Bu yazıda, çelik yapı tasarım ve imalatında çok büyük önem taşıyan kaynaklanabilirlik

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 20132014 Güz Yarıyılı Genel yapı çelikleri esasta düşük ve/veya orta karbonlu çelik olup

Detaylı

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya neden olabilecek şartlar altında çalışan malzemelerin mekanik özelliklerinin saptanmasında kullanılır. Darbe deneyinin genel olarak amacı,

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

NİKEL ESASLI REZİSTANS ELEMENTLERİ

NİKEL ESASLI REZİSTANS ELEMENTLERİ NİKEL ESASLI REZİSTANS ELEMENTLERİ Isıtıcı âletler (ocaklar, fırınlar, sobalar...) imalinde kullanılan rezistans tellerinin elektriksel nitelikleri ve ömürleri üzerinde yapılmış çalışma ve deney sonuçlarını

Detaylı

XXXIII KARBON ELEKTRODLA KAYNAK VE KESME

XXXIII KARBON ELEKTRODLA KAYNAK VE KESME XXXIII KARBON ELEKTRODLA KAYNAK VE KESME I KARBON ARKININ NTELKLER VE UYGULAMA ALANLARI Fiziksel nitelikleri itibariyle karbon arkı, metalik arktan hissedilir ölçüde farklıdır. Görünümü aynı deildir öyle

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

XXII BORU HATTI (PIPE LINE) KAYNAI

XXII BORU HATTI (PIPE LINE) KAYNAI XXII BORU HATTI (PIPE LINE) KAYNAI Bundan önce boru kaynaını genel olarak irdelemitik (bkz. 164). Büyük önemi itibariyle bu kez Avrupa ve A.B.D'de döenmi petrol boru hatları hakkında ayrıntılı bilgi vermek

Detaylı

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KATI HAL KAYNAĞI Katı hal kaynağı, kaynaşmanın esas itibariyle ana metalların ergime noktasının altında sıcaklıklarda, herhangi bir sertlehimleme ilâve metali bulunmadan vaki olduğu

Detaylı

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i Çeliklere Uygulanan Yüzey Sertleştirme İşlemleri Bazı uygulamalarda kullanılan çelik parçaların hem aşınma dirençlerinin, hem de darbe dayanımlarının yüksek olması istenir. Bunun için parçaların yüzeylerinin

Detaylı

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME Kaynak çatlaması ve çalışma sırasında gerilim korozyon çatlamasını önlemek ü'.ere kaynaklı Ti konstrüksiyonlarının çoğu kaynaktan sonra

Detaylı

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi.

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. TEORİK BİLGİ: Metal ve alaşımlarının, faz diyagramlarına bağlı olarak

Detaylı

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Karbonlu çeliklerden normal olarak sağlanamayan kendine has özellikleri sağlayabilmek amacıyla, bir veya birden fazla alaşım elementi ilave etmek suretiyle

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

XXXIV - ELEKTROSLAG (ELEKTROCURUF) KAYNAI

XXXIV - ELEKTROSLAG (ELEKTROCURUF) KAYNAI XXXIV - ELEKTROSLAG (ELEKTROCURUF) KAYNAI Tanımlama-Temel Kavramlar 1950'lerin balarında Kiev Paton Elektrik Kaynaı Enstitüsü'nden tek pasolu dikey kaynaklar yapmak için elektriksel iletkenlii olan cüruf

Detaylı

TİTANYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMİ

TİTANYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMİ TİTANYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMİ Bileşim ve amaçlarına göre Ti alaşımları tavlanabilir, sertleştirilebilir, yaşlandırılabilirler veya kimyasal ısıl işleme (nitrürleme, karbürleme vb.) tâbi tutulabilirler.

Detaylı

XXXII ÖZLÜ TEL ELEKTRODLAR

XXXII ÖZLÜ TEL ELEKTRODLAR XXXII ÖZLÜ TEL ELEKTRODLAR Örtülü çubuk elektrodların çok kullanılı ve her tür ie az çok yatkın oluu bu kaynak yöntemini otomatikletirme çabalarını tevik etmitir. Ancak üzerindeki fırında pimi örtü, elektrodun

Detaylı

KAYNAĞIN UYGULAMA TEKNİK VE METOTLARI

KAYNAĞIN UYGULAMA TEKNİK VE METOTLARI KAYNAĞIN UYGULAMA TEKNİK VE METOTLARI Bu bahse geçmeden önce, buraya kadar gördüklerimizin ışığı altında bir kaynağın tarifini yeni baştan ele alalım: bir kaynak, birleşmenin unsurları arasında malzemenin

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2004 (2) 1-6 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Davetli Makale Karbon eşdeğerliği yüksek çeliklerin kaynağında ön tav sıcaklığının

Detaylı

BAKIR VE ALAŞIMLARININ DİRENÇ KAYNAĞI BAKIRLAR

BAKIR VE ALAŞIMLARININ DİRENÇ KAYNAĞI BAKIRLAR BAKIR VE ALAŞIMLARININ DİRENÇ KAYNAĞI Burada ergitme ve basincla gerceklestirilen bir kaynak siireci bahis konusudur. Çok yüksek akım şiddeti (birkac onbin amper) ve cok alçak gerilim (5 ila 10 V) altinda

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK 6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK Örtülü elektrodlarýn tersine, gazaltý kaynak tellerindeki alaþým elemanlarý sadece bu tellerin üretiminde baþlangýç malzemesi olarak kullanýlan ingotlarýn

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör.

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör. BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ Arş. Gör. Emre ALP 1.Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya

Detaylı

Paslanmaz çelik nedir? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Paslanmaz çelik nedir? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Cr > 10,5% C < 1,2% Paslanmaz çelik nedir? Kendiliğinden yapılanan ve korozyon direnci sağlayan bir yüzey tabakası (pasif tabaka) oluşumunu temin etmek üzere gereken miktarda % 10,5 krom ve % 1,2 karbon

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI 0.8 mm den az kalınlıkları TIG ile kaynak etmek kolay değildir; buna karşılık, üst sınır yok gibidir. Bununla birlikte, 10 mm den itibaren MIG süreci, daha ekonomik

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI I DERSİ ISIL İŞLEM (NORMALİZASYON, SU VERME, MENEVİŞLEME) DENEY FÖYÜ DENEYİN ADI: Isıl İşlem(Normalizasyon,

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 3.1 Madde 1 5 3.2 Madde 2 5 3.3 Madde 3 6 3.4 Madde 4 6 3.5 Madde 5 7 3.6 Madde 6 8 Kaynak Hatalarının Önlenmesi İçin 6 Yöntem Hazırlayanlar:

Detaylı

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Kaynak Teli Ürün Ailesi Genel Ürün Özellikleri Kararlı ark ve

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 K ayna K MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK ELEKTROTLARI 1- MASİF MIG-MAG GAZALTI

Detaylı

www.oerlikon.com.tr 444 93 53 KAYNAK TÜKETİM MALZEMELERİ Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A.Ş.

www.oerlikon.com.tr 444 93 53 KAYNAK TÜKETİM MALZEMELERİ Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A.Ş. www.oerlikon.com.tr 444 93 53 KAYNAK TÜKETİM MALZEMELERİ Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A.Ş. 04 / 2015 www.oerlikon.com.tr 444 93 53 MAGMAWELD BİR TÜRK MARKASIDIR Kaynak ustası, sanatını icra ederken

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi.

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. TEORİK BİLGİ: Kritik soğuma hızı, TTT diyagramlarında burun noktasını kesmeden sağlanan en

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

VİSKOZİTE SIVILARIN VİSKOZİTESİ

VİSKOZİTE SIVILARIN VİSKOZİTESİ VİSKOZİTE Katı, sıvı veya gaz halinde bütün cisimler, kitlelerinin bir bölümünün birbirine göre şekil ya da göreceli yer değiştirmelerine karşı bir mukavemet arz ederler. Bu mukavemet değişik türlerde

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

İMALAT YÖNTEMLERİ I Prof.Dr. İrfan AY KAYNAK ELEKTROTLARI. Erimeyen Elektrotlar

İMALAT YÖNTEMLERİ I Prof.Dr. İrfan AY KAYNAK ELEKTROTLARI. Erimeyen Elektrotlar KAYNAK ELEKTROTLARI Erimeyen Elektrotlar Tungsten Elektrotlar Karbon Elektrotlar ELEKTROTLAR Tanım : Kaynaklı birleştirmenin en önemli elemanlarından birisidir. İki parçanın birleştirilmesinde dolgu metali

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ

TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ 1. TARİHÇESİ Toz altı kaynak yöntemi ilk defa 1933 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde uygulanmaya başlamıştır. Yöntem daha sonraları 1937 yılında Avrupa'da kullanılmaya başlamış

Detaylı

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Vakum tüpleri ve sair yüksek vakum tertiplerinin sertlehimlenmesi için yüksek derecede hassas süreçlerin, ocak donanımının, yüksek safiyette ve alçak

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

GAZ VE PETROL BORU HATLARINDA (PIPELINE) ÇETL ÜLKE NORM VEYA YÖNETMELKLERNE GÖRE KAYNAK HATALARININ KABUL EDLEBLRLK SINIRLARI

GAZ VE PETROL BORU HATLARINDA (PIPELINE) ÇETL ÜLKE NORM VEYA YÖNETMELKLERNE GÖRE KAYNAK HATALARININ KABUL EDLEBLRLK SINIRLARI KAYNAK HATALARI (V) GAZ VE PETROL BORU HATLARINDA (PIPELINE) ÇETL ÜLKE NORM VEYA YÖNETMELKLERNE GÖRE KAYNAK HATALARININ KABUL EDLEBLRLK SINIRLARI Bu normlar arasında en yaygın olan API (American Petrolium

Detaylı

PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU

PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU ASTM KOD ÖZELLİKLER KULLANIM ALANI 304 Paslanmaz çeliğin temel çeşididir. 400 C ye kadar yüksek oksidasyon sağlar. Mekanik direnç ve sürtünme mukavemeti çok iyidir.

Detaylı

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS AA15A VE AA33 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS Seda ERTAN ÖZET Bu çalımada çift merdaneli döküm yöntemiyle üretilmi AA15A ve AA33 alaımındaki malzemelerin ekillendirilebilirlii

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ Sınaî ultra-hafif alaşımlara tekabül eden denge diyagramlarının çoğu, magnezyumdan yana zengin, yaygınlığı sıcaklığa bağlı bir eriyik içerir: bu alaşımlarda, dolayısiyle,

Detaylı

Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A..

Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A.. Oerlikon Kaynak Elektrodları ve Sanayi A.. ÖNSÖZ Son aylarda ülkemizde meydana gelen depremler ve bunların neticesinde yıkılan ve hasar gören binalarımızın çokluu, inaat teknolojimizi ve yeterliliimizi

Detaylı

Sünek Kırılma : Kırılma Türleri. Malzemenin akması ve buna bağlı deformasyon oluşumu kopmadan önce gözlemlenebilmektedir.

Sünek Kırılma : Kırılma Türleri. Malzemenin akması ve buna bağlı deformasyon oluşumu kopmadan önce gözlemlenebilmektedir. KAYNAK HATALARI Sünek Kırılma : Kırılma Türleri Malzemenin akması ve buna bağlı deformasyon oluşumu kopmadan önce gözlemlenebilmektedir. Kırılma Türleri Sünek kırılmanın belirleyici özellikleri : Aşırı

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111)

ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111) ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111) Doç. Dr. Burak DİKİCİ Üretim Kısa Çeliklerin Kısa Standardizasyon Nedir? Standardizasyon; Belirli biçim, Ölçü, Kalite, Bileşim ve, Şekillere

Detaylı

Deneyin Yapılışı: Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi

Deneyin Yapılışı: Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi 1 Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi Deneyin Amacı : Yavaş ve sürekli artan tek eksenli gerilme altında sünek veya tok olarak davranan bir malzeme değişik koşullarda gevrekleştirilebilir.malzemelerin

Detaylı

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI YILDIZ TEKNK ÜNVERSTES ELEKTRK-ELEKTRONK FAKÜLTES KONTROL ve OTOMASYON MÜHENDSL BÖLÜMÜ KONTROL SSTEMLER LABORATUARI Doç.Dr. Haluk GÖRGÜN Ar.Gör. brahim ALIKAN Ar.Gör. Yavuz EREN STANBUL - 2010-1 - DiGiAC

Detaylı

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels)

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels) 3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR Karbon çelikleri (carbon steels) Çelik, bileşiminde maksimum %2 C içeren demir karbon alaşımı olarak tanımlanabilir. Karbon çeliğin en

Detaylı

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Prof.Dr. Vural CEYHUN Ege Üniversitesi Kaynak Teknolojisi Eğitim, Muayene, Uygulama ve Araştırma Merkezi Tahribatlı Deneyler Standartlarda belirtilmiş

Detaylı

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI 7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI Gaz kaynaðýnda ortaya çýkan problemler ve kaynak hatalarý diðer kaynak yöntemlerindekilere oldukça benzer olup konuyla ilgili açýklamalar aþaðýda

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME SÜRÜNME Malzemelerin yüksek sıcaklıkta sabit bir yük altında (hatta kendi ağırlıkları ile bile) zamanla kalıcı plastik şekil değiştirmesine sürünme denir. Sürünme her ne kadar

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

Yarışma Sınavı. 4 Soyunma dolaplarının standart ölçüleri, A ) 540 mm B ) 525 mm C ) 520 mm D ) 550 mm E ) 610 mm

Yarışma Sınavı. 4 Soyunma dolaplarının standart ölçüleri, A ) 540 mm B ) 525 mm C ) 520 mm D ) 550 mm E ) 610 mm 1 TİG kaynak ile paslanmaz çeliklerin kaynağında kullanılan elektrotlar hangisidir? ) Saf tunsgten elektot B ) Toryum, seryum ve lantan ile alaşımlı tungsten elektrot C ) Örtülü elektrot D ) Özlü elektrot

Detaylı

İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI

İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI MİG/MAG Kaynağı oldukça yeni olmasına rağmen bu konuda birçok gelişmeler ortaya çıkmaktadır. Kaynak olayının kendisi ise çok karmaşıktır. Elektrik Enerjisi arkta ısıya dönüşür

Detaylı

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 3.1 Elektrod Özellikleri 5 3.2 Kullanım Alanları 6 3.3 Sorun Giderme Teknikleri 7 DÜŞÜK HİDROJENLİ ELEKTRODLAR Hazırlayan: A. Tolga

Detaylı

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6.

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6. İstiklal Mah. Barış Manço Cad. 5. Sok No:8 34522 Esenyurt / İSTANBUL TÜRKİYE Tel.: 0212 679 69 79 Faks: 0212 679 69 81 E-posta: info@gozdempaslanmaz.com 44 44 881 1 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 2 1 HAKKIMIZDA

Detaylı

ÜRÜN KATALOĞU 06/2014. www.oerlikon.com.tr

ÜRÜN KATALOĞU 06/2014. www.oerlikon.com.tr ÜRÜN KATALOĞU 06/2014 www.oerlikon.com.tr FİRMA TANITIMI MAGMAWELD BİR TÜRK MARKASIDIR ustası, sanatını icra ederken kaynak elektrodunun makinesinin onu yarı yolda bırakmamasını, fabrikalar ise üretimlerinin

Detaylı

XXX SU ALTINDA ARKLA KAYNAK VE KESME

XXX SU ALTINDA ARKLA KAYNAK VE KESME XXX SU ALTINDA ARKLA KAYNAK VE KESME Su altında kaynak özellikle A.B.D. Bahriyesi ve kurtarma irketleri tarafından geni ölçüde uygulama alanına sokulmutur. Balıca kullanıldıı yerler gemilerin acilen tamiri

Detaylı

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22)

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22) ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22) UYGULAMA 15 TAVAN POZİSYONUNDA T BİRLEŞMESİ KÖŞE KAYNAĞI (KIRMA DENEYİ) GEREKLİ MALZEME: 6 mm KALINLIKTA 2 YUMUŞAK ÇELİK SAC. 3,25 mm ÇAPINDA

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı