Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu"

Transkript

1 Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2005 European Resuscitation Council ve Resüsitasyon Derne i'nin iflbirli i ile haz rlanm flt r. Produced by the European Resuscitation Council in collaboration with the Turkish Resuscitation Society. 1. bas m Sa l k Bakanl taraf ndan yapt r lm flt r. European Resuscitation Council

2 ELSEV ER 2005 The European Resuscitation Council. All rights reserved. Published by Elsevier Ireland Ltd First published 2005 No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the prior permission of the Publishers or The European Resuscitation Council. Permission may be sought directly from Elsevier's Health Sciences Rights Department, 1600 John F Kennedy Boulevard, Suite 1800, Philadelphia, PA , USA: phone: (+1) ; fax (+1) ; or You may also complete your request on-line via the Elsevier homepage (http://www.elsevier.com), by selecting 'Support and contact' and then 'Copyright and Permission'. ISBN-13: ISBN-10: British Library Cataloguing in Publication Data A catalogue record for this book is available from the British Library Library of Congress Cataloging in Publication Data A catalog record for this book is available from the Library of Congress Note Knowledge and best practice in this field are constantly changing. As new research and experience broaden our knowledge, changes in practice, treatment and drug therapy may become necessary or appropriate. Readers are advised to check the most current information provided (i) on procedures featured or (ii) by the manufacturer of each product to be administered, to verify the recommended dose or formula, the method and duration of administration, and contraindications. It is the responsibility of the practitioner, relying on their own experience and knowledge of the patient, to make diagnoses, to determine dosages and the best treatment for each individual patient, and to take all appropriate safety precautions. To the fullest extent of the law, neither the Publisher nor the Editors assumes any liability for any injury and/or damage to persons or property arising out or related to any use of the material contained in this book. The Publishers's Policy is to use Paper manufactured from sustainable forests. ELSEV ER 2006 Avrupa Resusitasyon Konseyi. Bütün haklar sakl d r. Elsevier Ireland Ltd taraf ndan bas lm flt r. Birinci bask 2005 Bu çal flman n hiçbir k sm yay nc n n veya Avrupa Resüsitasyon Konseyinin izni olmadan ço alt lamaz, bilgi toplama yöntemleriyle depolanamaz veya elektronik, mekanik, fotokopi, kaydetme ve di er yöntemlerle aktar lamaz. zin do rudan Elsevier's Health Sciences Rights Department, 1600 John F Kennedy Boulevard, Suite 1800, Philadelphia, PA , USA: Telefon: (+1) ; fax (+1) ; veya istenmelidir. steklerinizi ayr ca Elsevier internet sayfas ndan (http://www.elsevier.com), 'Support and contact' bölümünü ve ard ndan 'Copyright and Permission' k sm n seçerek yapabilirsiniz. ISBN-13: ISBN-10: British Library Cataloguing in Publication Data Bu kitab n katolog kayd British Library'de bulunmaktad r. Library of Congress Cataloging in Publication Data Bu kitab n katolog kayd Library of Congress arac l ile elde edilebilir. Dikkat: Bu konudaki bilgiler ve en iyi klinik uygulamalar sürekli de iflmektedir. Yeni bilimsel çal flmalar ve deneyimler bilgilermizi gelifltirdikçe, uygulamalar m zda, tedavi ve ilaç kullan lmas nda de ifliklikler gerekli ve uygun olabilir. Okuyuculara bahsedilen giriflimler(i) veya (ii) her ürünün üretici firmas taraf ndan verilen bilgiler, önerilen doz ve formüller, verilifl yöntemi ve uygulama süresi ve kontrendikasyonlar hakk nda en güncel bilgileri kontrol etmeleri önerilir. Her hekimin kendi deneyimi ve hasta hakk ndaki bilgisine dayanarak; tan ya ulaflma, dozlar n saptanmas, her bir hasta için en iyi tedavinin uygulanmas ve tüm uygun güvenlik önlemlerinin al nmas konusunda sorumlulu u vard r. Yasalar n kapsam içerisinde, bas mc veya editörler, bu kitapta bulunan materyelin kullan lmas ndan dolay, kiflilerde veya kifli haklar ndaki herhangi bir yaralanma ve/veya hasar oluflmas ndan sorumlu de illerdir. Yay mc n n politikas, ormanlar n yaflat lmas n sa lamak amac yla, kesilmesi gereken a açlardan üretilen ka tlar kullanmakt r. ISBN LOGOS YAYINCILIK T C. A.fi. taraf ndan yay nlanm flt r. Bask : Logos Yay nc l k - Temmuz 2007 Bu kitab n ad, yaz lar n n tümü veya herhangi bir bölümü yazar n n yaz l izni olmadan kullan lamaz. Sözlü ya da yaz l olarak veya daha baflka bir yöntemle ço alt lamaz ya da yay nlanamaz. LOGOS YAYINCILIK T C. A.fi. Y ld z Posta Cad. Sinan Apt. No. 36 D Gayrettepe- stanbul/turkey Tel: Fax: II

3 çindekiler Önsöz P. Baskett ve D. Zideman Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 1. Girifl J. Nolan Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 2. Eriflkin Temel Yaflam Deste i ve Otomatik Eksternal Defibrilatör Kullan m A.J. Handley, R. Koster, K. Monsieurs, G.D. Perkins, S. Davies ve L. Bossaert Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 3. Elektriksel Tedaviler: Otomatik Eksternal Defibrilatörler, Defibrilasyon, Kardiyoversiyon ve Pace uygulanmas C.D. Deakin ve J.P. Nolan Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 4. Eriflkin leri Yaflam Deste i J.P. Nolan, C.D. Deakin, J. Soar, B.W. Böttiger ve G. Simith Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 5. Akut Koroner Sendromlar n Bafllang ç Tedavisi Hans-Richard Arntz, Leo Bossaert ve Gerasimos S. Filippatos Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 6. Pediyatrik Yaflam Deste i Dominique Biarent, Robert Bingham, Sam Richmond, Ian Maconachie, Jonathan Wyllie, Shelia Simpson, Antonio Rodriguez Nunez ve David Zideman Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 7. Özel Durumlarda Kardiyak Arrest Jasmeet Soar, Charles D. Deakin, Jerry P. Nolan, Gamal Abbas, Annette Alfonzo, Anthony J. Handley, David Lockey, Gavin D. Perkins ve Karl Thies Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 8. Resüsitasyon ve Yaflama Son Verme Karar n n Etik Kurallar Peter J. F. Basket, Petter A. Steen ve Leo Bossaert Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu. Bölüm 9. Resüsitasyon E itiminin Prensipleri Peter J. F. Baskett, Jerry P. Nolan, Anthony Handley, Jasmeet Soar, Dominique Biarent ve Sam Richmond III

4 IV

5 RESUSCITATION Volume 67 (2005) Official Journal of the European Resuscitation Council Avrupa Resüsitasyon Konseyi'nin Resmi Dergisi also affiliated with the American Heart Association, the Australian Resuscitation Council, the New Zeland Resuscitation Council and the Resuscitation Council of Southern Africa Amerikan Kalp Derne i, Avusturalya Resüsitasyon Konseyi, Yeni Zelanda Resüsitasyon Konseyi ve Güney Afrika Resüsitasyon Konseyi ile ba lant l d r online ulafl m: V

6 VI

7 RESUSCITATION Official Journal of the European Resuscitation Council also affiliated with the American Heart Association, the Australian Resuscitation Council, the New Zeland Resuscitation Council, the Resuscitation Council of Southern Africa and the Japan Resuscitation Council EDITOR- N-CH EF: Assistant Editors: European Assistants: Editor, Images in Resuscitation: Contributing Editor, Resuscitation Greats: AMERICAN EDITOR: EDITOR EMERITUS: Peter Baskett, Bristol, UK Jerry Nolan, Bath, UK Michael Parr, Sydney, Australia Leo Bossaert, Antwerp, Belgium Erga Cerchiari, Milani Italy Francisco De Latorre, Barcelona, Spain Patric Van Reempts, Antwerp, Belgium Jasmeet Soar, bristol, UK Tom Baskett, Nova Scotia, Canada Joseph P. Ornato, Richmond, Virginia, USA Douglas Chemberlain, Brighton, UK EDITORIAL BOARD Richardo Abizanda (Castello) Janusz Andres (Krakow) Tom P. Aufderheide (Milwakuee, WI) Wayne Barbee (Richmaond, VA) Lance B. Becker (Evanston, IL) John E. Billi (Ann Arbor, MI) Leo Bossaert (Antwerp) Bernd Böttiger (Heidelberg) Andrej Brucan (Ljubliana) Vic Callanan (Townsville, Queensland) Pierre Carli (Paris) Antonio Carneiro (Porto) Nisha C. Chandra (Baltimore, MD) Hao-Hiu Chen (Beijing) Richard Cummins (Seattle, WA) Wolfgang Dick (Mainz) Hans Domanovitz (Vienna, Austria) Mila Garcia Barbero (Barcelona) Patrick Goldstein (Lille) CONSULTING EDITOR John McCabe (New York) Ximena grove (Santiago) Pierre-Yves Gueugniaud (Lyon) Kyle Gunnerson (Richmond, VA) Henry R. Halperin (Baltimore, MD) Alfred Hallstrom (Seattle, WA) Anthony J. Handley (Colchester) Don Harrison (Darlinghurst, NSW) Johan Herlitz (Goteborg) Ahamed H. Idris (Dallas, TX) Ian Jackobs (Nedlands, W. Australia) Karl B. Kern (Tucson, AZ) Walter G.J. Kloeck (Johannesburg) Rudi W. Koster (Amsterdam) Thomas Kossman (Prahan Vic.) Karl Linder (Innsbruck) Freddy Lippert (Copenhagen) David Lockey (Bristol) Alan F. Mackintoch (Leeds) Richard J. Melker (Gainesville, FL) STATISTICAL ADVISOR Robin Prescott (Edinburgh) Vol 67 (2005) Koen Monsieurs (Gent, Belgium) Peter Morley (Melbourne, Vic.) Norman Paradis (San Diego, CA) Paul E. Pepe (Dallas, TX) Mary Ann Peberdy (Richmond, VA) Patrick Plaisance (Paris) Linda Quan (Seattle, WA) Timothy Rainer (Hong Kong) Colin Robertson (Edinburgh, Scotland) Petter Andreas Steen (Oslo) Fritz Sterz (Vienna) Keiichi Tanaka (Fkuoka) Sergio Timermen (Sao Paulo) Joseph Varon (Houston, TX) Kevin R. Ward (Richmond, VA) Myron L. Weisfeldt (Baltimore, MD) Lars Wiklund (Uppsala) David Zideman (London) AMSTERDAM-LONDON-NEW YORK-OXFORD-PARIS-SHANNON-TOKYO VII

8 EUROPEAN RESUSCITATION COUNCIL Interdisciplinary Council for Resuscitation Medicine and Emergency Medical Care The European Resuscitation Council (ERC) is a multidisciplinary advisory medical body for coordinating the activities of European organisations with a legitimate interest in cardiopulmonary resuscitation medicine and for improving the standards of Resuscitation throught Europe AVRUPA RESÜS TASYON KONSEY nterdisipliner Resüsitasyon T bb ve Acil T bbi Bak m Konseyi Avrupa Resüsitasyon Konseyi (ERC) tüm Avrupa'da, resüsitasyon standartlar n n gelifltirilmesini sa lamak amac yla, yasal olarak kardiyopulmoner resüsitasyon ile ilgili oldu u kabul edilmifl Avrupa kurulufllar n n etkinliklerini koordine eden, medikal mültidisipliner yol gösterici bir kurulufltur. Officers ( ) Chairman: D. Zideman (United Kingdom) Executive Director: L. Bossaert (Belgium) Chairman Elect: Bernd Böttiger (Germany) Hon. Secretary: K. Monsieurs (Belgium) Hon. Treasurer: J. Bahr (Germany) Journal Editor: P. Baskett (United Kingdom) ILCOR Liaison Officer: J. Nolan (United Kingdom) Representatives of European Societies ESC: D. Ferreira (Portugal) ESICM: B. Walden (Switzerland) EuSEM: H. Askitopoulou (Greece) Red Cross EU: P. Cassan Coordinators of Working Groups BLS & AED: P. Cassan (France) ALS: C. Deakin (United Kingdom) ALS: E. Soreide (Norway) PLS: D. Biarent (Belgium) Research: J. Herlitz (Sweden) Members ( ) J. Andres (Poland) M. Baubin (Austria) A. Carneiro (Portugal) E. Cerchiari (Italy) A. Certug (Turkey) M. Colquhoun (United Kingdom) C. Dioszeghy (Hungary) B. Dirks (Germany) D. Fishman (Switzerland) M. Georgiou (Cyprus) A. Handley (United Kingdom) S. Holmberg (Sweden) S. Hunyadi-Antevecic (Croatia) G. Abbas Khalifa (Egypt) K. Lexov (Norway) F. Lippert (Denmark) V. Marecek (Czech Republic) P. Mols (Belgium) V. Moroz (Russia) L. Papadimitriou (Greece) PEND NG (UAE) T. Silfvast (Finland) C. Urkia Mieres (spain) A. Van Drenth (Netherlands) D. Vlahovic (Slovenia) More information abouy ERC can be obtained from the Secreteriat, European Resuscitation Council, PO Box 113, BE-2610 Antwerp, Belgium. Tel..: ; Fax.: (secreteriat); The European Resusciation Council was founded in 1989 and includes representatives of major European countries, the major European organisations with interest in CPR, eg. the European Academy of Anesthesiology (EAA), the European Society for Cardiology (ESC), the European Society for Intensive Care Medicine (ESICM), the European Society for Emergency Medicine (EuSEM), the Red Cross of EU Countries, and other national and/or multinational organisations that are active in the field of resuscitation. VIII

9 EUROPEAN RESUSCITATION COUNCIL Interdisciplinary Council for Resuscitation Medicine and Emergency Medical Care The primary objective of the ERC is to save human life by improving standarts of resuscitation in Europe, and by coordinating the activities of European organisations with a legitimate interest in cardiopulmonary resuscitation. The secondary objectives are: 1. to produce guidelines and recommendations appropriate to Europe for the practice of Cardiopulmonary and Cerebral Resuscitation. 2. to design teaching programmes suitable for all trainees ranging from the lay public to the qualified physician. 3. to conduct a critical review of CPR practice and to advise on updating guidelines 4. to promote and encourage appropriate research 5. to promote audit of resuscitation practice including the standardisation of records of resuscitation attempts 6. to organising relevant scientific meetings in Europe 7. to promoting political and public awareness of resuscitation requirements and practice The work of European Resuscitation Council is undertaken by Working Groups: 1. Basic Life Support 2. Advanced Life Support 3. Pediatric Life Support 4. Training and Education Working Group There are the following categories of membership: 1. Active members (a) National Representatives: Representatives of European and national organizations with an interest in or active in the field of CPR, for example Anaesthetic, Cardiac, Intensive Care, Emergency Medicine and Resuscitation Societies, and relevant academic bodies. (b) Individual members: Medically qualified individuals making a special contribution on the field of CPR, approved by the Executive Committee. 2. Associate members Medical non-european and non-medical individuals willing to participate in the activities of the Association. 3. Corresponding members Individuals wishing to be informed of the activities of the Association 4. Honarary members May be appointed by the Executive Committee. They will be individuals who have displayed outstanding merit in promoting the objectives of the Association. 5. Patron members May be nominated by the Executive Committee from among the principal and major sponsors of the Association. The national or European Societies are encouraged to apply for an institutional subscription to the journal Resuscitation ERC MEMBERS AND RESUSCITATION All ERC members are cordially encouraged to make an active interest in the journal Resuscitation. Members are therefore invited: (a) to seek and encourage the submission of high quality research and clinical papers which are within the scope of journal. (b) to discuss with the editors and ERC officers whether the contents of the journal fulfil their needs. (c) to help the editors and publisher in seeking the best way in which potential readers can be informed about the journal. Individual ERC members are offered journal Resuscitation as part of the membership of the ERC IX

10 AVRUPA RESÜS TASYON KONSEY nterdisipliner Resüsitasyon T bb ve Acil T bbi Bak m Konseyi ERC'nin birinci görevi, Avrupa'da, resüsitasyon standartlar n n gelifltirilmesini sa layarak ve yasal olarak kardiyopulmoner resüsitasyon ile ilgili oldu u kabul edilmifl Avrupa kurulufllar n n etkinliklerini koordine ederek, insan hayat n kurtarmakt r. kincil görevler: 1. Kardiyopulmoner ve serebral Resüsitasyon uygulamalar için Avrupa'ya uygun k lavuzlar ve öneriler üretmek 2. Sa l k mensubu olmayanlardan, nitelikli sa l k personeline kadar uzanan genifl bir alandaki tüm e itilecekler için uygun e itim programlar oluflturmak 3. CPR uygulamalar n n gözden geçirilmesine yön vermek ve k lavuzlar n güncellefltirilmesini önermek 4. Uygun araflt rmalar teflvik etmek ve özendirmek 5. Resusisitasyon uygulamalar n ve uygulamalar s ras nda tutulan kay tlar n standardize edilmesinin denetlenmesini teflvik etmek 6. Avrupa'da, ilgi alan içerisine giren konularda, bilimsel toplant lar organize etmek 7. Resüsitasyon uygulamalar ve bu konudaki gereksinimler konusunda politik bilinç ve kamu bilinci oluflturmak Avrupa Resüsitasyon Konseyi'nin çal flmalar afla daki Çal flma Gruplar taraf nadn yürütülür: 1. Temel Yaflam Deste i 2. leri Yaflam deste i 3. Pediyatrik Yaflam deste i 4. E itim ve Ö retim Çal flma Grubu Üyelik kategorileri: 1. Aktif Üyeler (a) Ülke Temsilcileri: CPR alan nda aktif olan vaya bu alanla ilgili; Anestezi, Kardiyoloji, Yo un Bak m, Acil T p ve Resüsitasyon Derneklerinin Avrupa ve Ulusal organizasyonlar n n temsilcileri (b) Kiflisel Üyeler: CPR alan na özel bir katk da bulundu u Executive Committee tarf ndan onaylanm fl olan, t bbi aç dan nitelikli kifliler 2. Yard mc Üyeler Kurumun aktivitelerine gönüllü olarak kat lmak isteyen, Avrupal olmayan medikal ve non-medikal kifliler 3. Heberleflme Üyeleri Kurumun aktiviteleri hakk nda bilgi sahibi olmay arzu eden bireyler 4. Onur Üyeleri Executive Committee taraf ndan atanabilirler. Kurumun görevlerini destekleyen, liyakati dikkati çeken kiflilerdir 5. Destekleyen Üyeler Executive Committee taraf ndan, kuruluflun bafll ca büyük sponsorlar aras ndan atanabilirler. Ulusal veya Avrupa kurulufllar n n Resüsitasyon Dergisine Kurumsal olarak üye olmalar teflvik edilmeli ve sa lanmal d r. ERC ÜYELER VE RESUSCITATION Tüm ERC üyelerinin Resuscitation Dergisi ile aktif olarak ilgilenmeleri yürekten teflvik edilmelidir. Bu nedenle üyeler; (a) Derginin ilgi alan içerisinde bulunan, yüksek kaliteli araflt rmalar ve klinik çal flmalar n aranmas ve dergiye sunulmas için teflvik edilmelidir. (b) Dergi içeri inin gereksinimlerini karfl lay p karfl lamad n Editörler ve ERC görevlileri ile tar fl lmal d r. (c) Potansiyel okuyucu kitlesinin dergi hakk nda bilgilendirilmesi için en iyi yolun bulunmas nda editörler ve yay mc ya yard mc olmal d r. Herbir ERC üyesine, ERC üyeli inin bir parças olarak, Resuscitation dergisine üye olmas önerilmelidir. X

11 MEMBERSHIP FORM PLEASE COMPLETE THIS FORM AND SEND TO: ERC SECRETARIAT PHONE PO BOX 113 B-2610 WILRIJK, BELGIUM WEB FAX PLEASE TYPE OR PRINT IN CAPITALS First Name (*) Last Name (*) Date of Birth [dd/mm/yy] 1. PERSONAL INFORMATION Title O Mr O Mrs O Ms O Dr O Prof 2. ADDRESS INFORMATION [complete either or both columns) Organisation Department Address (*) Office Address Home Address Zip (*) City (*) Country (*) Phone (*) Fax (*) Mobile Send ERC Mail to (*) O above office address O above home address (*) = required XI

12 3. MEMBERSHIP TYPE Select O O O Type Full Member Active ERC Instructor (1) Instructor joining ERC for first time (2) Membership Fee (EUR) O Membership without Journal (3) 90 (1):for certified ERC instructors, having given minimal 3 courses during 2003 (include list of given courses during 2003). (2):for certified ERC instructors only, joining for first time. (3):for members from Central-and Eastern European countries, Russian Federation AND for students, all countries. Includes electronic access to the Journal. I want to pay by: 4. PAYMENT O VISA / MASTERCARD Card Holder: Card Number: Expiry Date (mm/yy): O O Bank Transfer (1) Cheque (2) (1) Please submit your payment order to: Fortis Bank Wilrijkstraat 10 B-2650 Edegem, Belgium Account ERC Secretariat VZW IBAN BE: BIC CODE: GEBA BE BB Reference: ERC Membership + your name Please note to add a bank charge of EUR 15 when paying from bank outside the EU-15 countries. (2) Please send double-crossed cheque, together with copy of this form, to ERC Secretariat VZW PO Box 113 B-2610 Wilrijk, Belgium Make cheque payable to ERC Secretariat VZW Please note to add a bank charge of EUR 15 when issuing a non-belgian cheque. DATE: SIGNATURE: XII

13 Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2005 Çeviri Editörü Prof. Dr. Agâh ÇERTU Çevirilere Katk da Bulunanlar Prof. Dr. Gülsen Korfal Prof. Dr. Suna Gören Prof. Dr. An fl Ar bo an Prof. Dr. Mustafa Ak n Doç. Dr. Mehdi Zoghi Doç. Dr. Oktay Demirk ran Doç. Dr. Levent Döflemeci Doç. Dr. Belgin Yavaflcao lu Doç. Dr. Kubilay Demira Yrd. Doç. Dr. Ayten Bilir Yrd. Doç. Dr. fiule Ak n Uz. Dr. Seden Kocabafl Uz. Dr. Haflim Aksu Uz. Dr. Seval Ürkmez Uz. Dr. Tu han Utku Dr. Onur Selvi Prof. Dr. Belk s Tanr verdi Prof. Dr. fi. Ferda Kahveci Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Prof. Dr. Mehmet Uyar Prof. Dr. Hülya Sungurtekin Doç. Dr. Hülya Türkan Doç. Dr. Sezgin Ulukaya Yrd. Doç. Dr. Cem Oktay Yrd. Doç. Dr. Nermin Kelebek Girgin Yrd. Doç. Dr. Serdar Ekemen Uz. Dr. Canan Bor Uz. Dr. Yurday Çetin Uz. Dr. lkben Günüflen Uz. Dr. Yeflim Ünüvar Temel Dr. Ayfer Kaya Resüsitasyon Derne i ad na; TC. Sa l k Bakanl na, Editörler, Peter Baskett ve Jerry Nolan'a European Resuscitation Council (ERC) Baflkan Dr. David Zideman, Executive Direktörü Prof. Dr. Leo Bossaert e Kitab n haz rlanmas s ras nda bizlere yard mc olan tüm meslektafllar m za, ve LOGOS TIP YAYINCILI I na sonsuz teflekkürlerimizi sunar z. XIII

14 XIV

15 Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu Yazarlar Jerry Nolan ve Peter Baskett XV

16 XVI

17 Resuscitation (2005) 67S1, S1-S2 RESUSCITATION Önsöz Resüsitasyon Dergisinin bu ek say s nda sunulan Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu, 2005 y l nda Uluslararas Resüsitasyon Liyezon Komitesi (International Liaison Committee on Resuscitation, ILCOR) taraf ndan oluflturulan ve Kas m 2005'te Resuscitation dergisinde yay nlanm fl olan Kardiyopulmoner Resüsitasyon ve Acil Kardiyovasküler Bak m ve Tedavi Önerileri Uluslararas Konsensüs Konferans na dayanmaktad r. Ocak 2005'te Dallas'ta yap lan konferansta sunum ve tart flmalar n ard ndan oluflan bilimsel sonuçlarda, Avrupal Temsilciler ciddi bir bask nl k oluflturdular. simleri, bu önsözün sonunda ve Avrupa'daki Resüsitasyon toplulu unda yer almakta olan bu kiflilerin; yetenekleri, konuya kendilerini adamalar ve ç kars z çal flmalar nedeniyle kendilerine minnet duymaktay z. Bunun yan nda, onlar ve Avrupa'dan birçok kat l mc taraf ndan, resüsitasyonun teorik bilgileri ve uygulanmas konusunda akla gelebilecek tüm detaylar destekleyen ve bunlara karfl tez oluflturan çal flmalar üretildi. European Resuscitation Council (ERC) k lavuzlar, Avrupal temsilciler taraf ndan oluflturulan, Avrupadaki t bbi uygulamalara uygun, bugünkü bilimsel fikir birli i ile uyumlu tavsiyeleri içermektedir. Bilimsel fikir birli i sonucunda oluflan bu döküman, zamana karfl yar fl halinde, Avrupa için k lavuzlar gelifltiren bir çok kiflinin yüklü çal flmalar n n sonucudur. Bu k lavuzun her bölümü, ERC çal flma gruplar n n liderli i alt nda, özel ilgi alanlar nda çal flan kifliler taraf ndan koordine edilmifl ve gelifltirilmifltir. Bu tarz giriflimler, liderlik olmadan gerçekleflemezler ve biz bilimsel fikir birli inin bafllang c ndan bitifl aflamas na kadar gösterdikleri rehberlikten dolay Vinay Nadkarni, Bill Montgomery, Peter Morley, Mary Fran Hazinski, Arno Zaritsky ve Jerry Nolan'a minnettar z. ILCOR'un Baflkan Yard mc s Jerry Nolan ayr olarak teflekkür ve övgüyü hak etmektedir. Kendisi dünyan n her yerinde sayg gören, popüler ve Avrupa için harika bir büyükelçi olarak kendini kan tlam fl bir kiflidir. Kendisinin bilimsel güvenilirli i ve anlay fl herfleyin ötesindedir ve bu çal flmalara kendini adamas, s k çal flmas, sab rl l ve detaylara göstermifl oldu u titizli i ve duyarl l herkesin hayranl n kazanmas na neden olmufltur. Kendisi Bilimsel fikir birli inde bizim ad m za ve Avrupa k lavuzunun üretiminde ana koordinatör olarak liderlik yapm flt r. Bütün bunlar kendisinin özel vakitlerinde ve tatillerinde karfl l ks z olarak yap lm flt r, bu nedenle biz kendilerini bu giriflime adad klar için ona ve ailesine minnettar z. Bizler aram zda böyle bir flahsiyetin bulunmas ndan dolay çok flansl y z. Son olarak, yay nc lar m z; Elsevier'e Resusitasyon için yay n editörlü ü yapan Ann Llyod ve ifl arkadafllar na, bu giriflimdeki, profesyonellikleri, anlay fllar ve sab rlar için teflekkürü bir borç biliriz. Ocak 2005'te Dallas'ta yap lan Uluslararas Konsensüs Konferans ndaki Avrupa'n n Temsilcileri Hans-Richard Arntz (Almanya), Dennis Azzopardi ( ngiltere), Jan Bahr (Almanya), Dominique Bairent (Belçika), Gad Bar-Joseph ( srail), Peter Baskett ( ngiltere), Michael Baubin (Avusturya), Bob Bingham ( ngiltere), Bernd Böttiger (Almanya), Leo ossaert (Belçika), Steven Byrne ( ngiltere), Pierre Carli (Fransa), Pascal Cassan (Fransa), Sîan Davies ( ngiltere), Charles Deakin ( ngiltere), Burkhard Dirks (Almanya), Volker Doerges (Al /fi - see front matter 2005 European Resuscitation Council. All Rights Reserved. Published by Elsevier Ireland Ltd. doi: /j.resuscitation

18 S2 Önsöz manya), Hans Domanovits (Avusturya), Christoph Eich (Almanya), Lars Ekstrom ( sveç), Peter Fenici ( talya), F Javier Garcia-Vega ( spanya), Henrik Gervais (Almanya), Anthony Handley ( ngiltere), Johan Herlitz ( sveç), Fulvio Kette ( talya), Rudolph Koster (Holanda), Kristian Lexow (Norveç), Perttu Lindsberg (Finlandiya), Freddy Lippert (Danimarka), Vit Marecek (Çek Cumhuriyeti), Koenraad Monsieurs (Belçika), Jerry Nolan ( ngiltere), Narcisco Perales ( spanya), Gavin Perkins ( ngiltere), Sam Richmond ( ngiltere), Antonio Rodriquez Nunez ( spanya), Sten Rubertsson ( sveç), Sebastian Russo (Almanya), Jas Soar ( ngiltere), Eldar Soreide (Norveç), Petter Steen (Norveç), Benjamin Stenson ( ngiltere), Kjetil Sunde (Norveç), Caroline Telion (Fransa), Andreas Thierbach (Almanya), Christian Torp Pederson (Danimarka), Volker Wenzel (Avusturya), Lars Wik (Norveç), Benno Wolke (Almanya), Jonathan Wyllie ( ngiltere), David Zideman ( ngiltere). Peter Baskett David Zideman

19 Resuscitation (2005) 67S1, S3-S6 RESUSCITATION Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu Bölüm 1. Girifl Jerry Nolan kibin y l nda Kardiyopulmoner Resüsitasyon (Cardiopulmonary Resuscitation, CPR) ve Acil Kardiyovaskuler Bak m (Emergency Cardiovascular Care, ECC) k lavuzlar bas ld ndan bu yana 5 y l geçti. 1 Avrupa Resüsitasyon Konseyi (European Resuscitation Council, ERC) bu k lavuzlar temel alarak 2001 y l nda bölümler halinde kendi resüsitasyon k lavuzunu yay nlam flt. 2-7 Resüsitasyon bilimi sürekli ilerlemektedir. Klinik k lavuzlar n, bu ilerlemeleri yans tmak ve sa l k çal flanlar - na en uygun önerilerde bulunmak üzere sürekli olarak güncellenmesi gerkmektedir. Major k lavuz güncellemeleri (yaklafl k her 5 y lda bir) aras ndaki zamanda, sonuçlar belirgin ölçüde etkileyen yeni tedaviler hakk nda sa l k çal flanlar bilgilendirilmelidir. 8 Önemli bilimsel çal flmalar n sonucuna göre, daha ileride yeni önerilerin de yay nlanaca n vurgulanmak isteriz. K lavuzlar resüsitasyonun baflar l olmas n n yolunu tan mlamakla kalmaz, genifl kabul gören flekliyle resüsitasyonun güvenli ve etkili olarak nas l yap laca n da gösterir. Yeni ve gözden geçirilmifl tedavi önerilerinin bas lmas, mevcut klinik bak m önerilerinin güvensiz ve etkisiz oldu u anlam na gelmez. Bilimde fikir birli i: Uluslararas Resüsitasyon Liyezon Komitesi (International Liaison Committee on Resuscitation ILCOR) 1993'de kuruldu. 9 Görevi CPR ile iliflkili uluslararas bilgileri ve bilimsel konular gözden geçirmek, saptamak ve tedavi yollar hakk nda ortak kararlara dayal önerilerde bulunmakt r. En son resüsitasyon k lavuzu güncellenmesi; ILCOR temsilcilerinin temel yaflam deste i, ileri yaflam deste i, akut koroner sendromlar, pediyatrik yaflam deste i, neonatal yaflam deste i ve e itim gibi ortak konular ele alacak olan alt interdisipliner çal flma grubu oluflturmas yla 2003'de bafllad. Her çal flma grubu kan tlar n de erlendirilmesi için gerekli konu bafll klar n belirledi ve bunlar de erlendirmek için uluslararas uzmanlarla toplant lar düzenledi. Tutarl ve do ru bir yaklafl m sa lamak için uzmanlar n literatürü gözden geçirirken, çal flmalar de erlendirirken, kan tlar n düzeyini saptarken ve önerileri gelifltirirken yard mc olacak bir çal flma flablonu oluflturuldu. 10 Toplam 281 uzman 276 konuda 403 taslak haz rlad, 18 ülkeden 380 kifli ocak 2005'de Dallas'ta yap lan ECC ve CPR Bilim ve Tedavi Önerileri (C2005) Uluslararas Konsensüs Konferans na kat ld. 11 Taslaklar haz rlayanlar, özet halinde, de erlendirilen kan tlar n sonuçlar n ve bilimsel önerileri sundular. Bütün kat l mc lar n haz r bulundu u tart flmalardan sonra bu taslaklar düzeltildi ve mümkün oldu unca tedavi önerileriyle desteklendi. Bilimsel aç klamalar ve tedavi önerileri konusundaki bu özet 2005 International Consensus on Cardiopulmonary Resuscitation ve Emergency Cardiovascular Care Science with Treatment Recommendations ta yay nland (CoSTR). 12 Bilimden k lavuzlara: ILCOR'u oluflturan resüsitasyon organizasyonlar konsensüs raporuyla uyumlu fakat uygulamalardaki kendi co rafi, ekonomik ve sistem farkl l klar ile ilaç-cihaz kullan m farkl l klar n dikkate alarak kendi resüsitasyon k lavuzlar n yay nlayabileceklerdir. ERC 2005 Resüsitasyon K lavuzu CoSTR verileri arac l yla oluflturulmufl olup ERC Executive Committee üyelerinin fikir birli ini de ifade etmektedir. ERC Executive Committee üyeleri bu yeni önerilerin; /fi - see front matter 2005 European Resuscitation Council. All Rights Reserved. Published by Elsevier Ireland Ltd. doi: /j.resuscitation

20 S4 Jerry Nolan günümüz verileri, bilimsel çal flmalar ve deneyimler ile desteklenen kolayca ö renilebilecek ve en etkili giriflimler oldu u kan s ndad r. Kaç n lmaz olarak, Avrupa içerisinde dahi ilaç kullan m, cihazlar ve personel farkl l lar bulunmas nedeniyle bu k lavuzlarda yerel, bölgesel ve ulusal uyarlamalar gereklidir. Demografik bilgiler Dünyanda en s k karfl las lan ölüm nedeni iskemik kalp hastal d r Eriflkin ölümlerinin % 60' ndan fazlas ani kardiak arrest ile sonuçlanan koroner kalp hasatal - ndan kaynaklanmaktad r. 18 skoçya ve Avrupan n 5 flehrinden gelen verilere dayanarak hastane d fl ndaki kardiopulmoner arrestin resüsitasyon insidensinde kardiyak etiyoloji kiflide 'd r. 19,20 skoç çal flmas 21,175 hastane d fl kardiyak arrestin verilerini içermekte ve etiyoloji hakk nda de erli bilgiler sa lamaktad r (Tablo 1.1). Hastane içindeki kardiyak arrest insidensinin de erlendirilmesi, hastaneye yat rma kriterleri ve DNAR (do-not-attempt-resuscitation = resüsitasyon girifliminde bulunmay n) yaklafl m n n uygulanmas gibi faktörlerden yo un flekilde etkilenece inden dolay zordur. ngilterede bir genel hastanede primer kardiak arrest görülme s kl (acil serviste arrest olanlar ve DNAR grubu hariç) hastaneye yat r lan her 1000 olgunun 3.3'ünü oluflturur; 21 bir Norveç Üniversite Hastanesinde, ayn d fllama kriterleri kulan ld nda, kardiak arrest görülme s kl hastaneye yat r lanlar aras nda 1.5/1000 olarak saptanm flt r. 22 Tablo 1.1 Hastane d fl kardiyopulmoner arrest (21,175) etiyolojisi 19 Etiyoloji Say lar (%) Yaflam kurtarma zinciri: Ani kardiak arrest oluflup sa kalan kiflilerde uygulananlar n tümü yaflam kurtarma zinciri olarak adland r - l r. Acil durumun erken tan nmas ve acil servisi harekete geçirme, erken CPR, erken defibrilasyon ve erken ileri yaflam deste ini içerir. Bebek ve çocuk yaflam kurtarma zinciri kardiyopulmoner arreste yolaçan durumlar n önlenmesi, erken CPR, acil servisi erken harekete geçirme ve erken ileri yaflam deste ini içerir. Hastanede durumu kritik hastan n erken dönemde tan nmas ve Acil Yard m Ekibinin (AYE) uyar lmas art k tamamen kabul görmüfltür. 23 Önceki resüsitasyon k lavuzlar resüsitasyon sonras bak m faz ndaki hastan n tedavisi hakk nda göreceli olarak az bilgi içermekteydi. Kardiak arrestten dönen komadaki hastalar n spontan dolafl m - n n bafllamas ndan sonraki ilk birkaç saat veya birkaç gündeki tedavileri hakk nda oldukça genifl farkl l klar vard r. Bu dönemdeki tedavi de ifliklikleri, kardiyak arrestin sonuçlar n n, hastaneler aras nda farkl l klar göstermesiyle aç klanabilir. 24 Kritik hastay ve/veya anjinay tan man n önemi ve kardiak arresti (hastane içi veya d fl ) önleme ve resüsitasyon sonras bak m; yeni dört halkal yaflam kurtarma zincirinde ortaya konmufltur. lk halka; kardiak arrest riskinin tan nmas n n ve erken tedavi arresti önleyece i için yard m istenmesinin önemini vurgular. Bu yeni zincirdeki orta halka yaflam kurtarmak için erken resüsitasyonun ana parçalar olan defibrilasyon ve CPR' tan mlar Son halka, etkili resüsitasyon sonras bak m, özellikle kalp ve beyinin fonksiyonlar n korumay hedeflemifltir (fiekil 1.1). 25,26 Yaflam kurtarma zinciri Tahmin edilen kardiyak hastal klar Kalp d fl dahili hastal k etiyolojileri Akci er hastal klar Serebrovaskuler Hastal klar Kanser Gastrointestinal kanamalar Obstetrik/pediatrik Pulmoner emboli Epilepsi Diabetes mellitus Böbrek Hastal klar Kalp d fl harici etiyolojiler Travma Asfiksi laç intoksikasyonlar Bo ulmalar Di er ntahar giriflimleri Di er d fl nedenler Elektrik/Y ld r m çarpmalar (82.4) 1814 (8.6) 901 (4.3) 457 (2.2) 190 (0.9) 71 (0.3) 50 (0.2) 38 (0.2) 36 (0.2) 30 (0.1) 23 (0.1) 1910 (9.0) 657 (3.1) 465 (2.2) 411 (1.9) 105 (0.5) 194 (0.9) 50 (0.2) 28 (0.1) fiekil 1.1 ERC yaflam kurtarma zinciri Evrensel algoritma Eriflkin temel, ileri yaflam deste i ve pediatrik resüsitasyon algoritmas ERC k lavuzundaki de ifliklikleri yans tmak amac yla güncellefltirilmifltir. Kardiak arrest halinde bulunan bir kifliye birçok durumda uygulanabilecek kadar basit bir algoritma oluflturulmas na yönelik

Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu

Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 Resüsitasyon K lavuzu European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2005 European Resuscitation Council ve Resüsitasyon Derne i'nin iflbirli i ile haz rlanm

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI Kardiyopulmoner Resüsitasyon (KPR) KPR, kardiyak arrest olgularında hayatı kurtarmak amaçlı yapılan bir seri eylemden oluşur KPR nin başarısı

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Doç. Dr. Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Uz. Dr. Şebnem BOZKURT Fatih Sultan Mehmet EAH UzmDrOnurYeşil Ümraniye EAH

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS EN ISO 19011:2011 Ocak 2012 ICS 13.120.10;13.020.10 KALİTE VE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ TETKİK KILAVUZU Guidelines for quality and/or environmental management systems

Detaylı

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ TEMEL YAŞAM DESTEĞİ 0-4 dakika 10 dakika Beyin hasarı reversible İrreversible beyin hasarı ZAMAN KRİTİKTİR! Temel Yaşam Desteği Basamakları TEMEL YAŞAM DESTEĞİ İLERİ YAŞAM DESTEĞİ UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

Detaylı

Solunum ve Kalp Durmas Nedir?

Solunum ve Kalp Durmas Nedir? TEMEL YA AM DESTE Solunum ve Kalp Durmas Nedir? Solunum durmas : Solunum hareketlerinin durmas nedeniyle vücudun ya amak için ihtiyac olan oksijenden yoksun kalmas d r. Hemen yapay solunuma ba lanmaz ise

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Kis3 max Cep Telefonu Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Kis3 max Cep Telefonu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Kis3 max Cep Telefonu Hızlı Başlangıç Kılavuzu 23 YASAL BİLGİLER Telif Hakkı 2014 ZTE CORPORATION. Tüm hakları saklıdır. Bu yayının hiçbir bölümü ZTE Corporation'ın önceden yazılı izni olmadan fotokopi

Detaylı

Sağlık Personelinin Güncel Temel Yaşam Desteği Bilgilerinin Değerlendirilmesi

Sağlık Personelinin Güncel Temel Yaşam Desteği Bilgilerinin Değerlendirilmesi KLİNİK ÇALIŞMA ORIGINAL ARTICLE 129 Sağlık Personelinin Güncel Temel Yaşam Desteği Bilgilerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Current Knowledge of Medical Personnel About Basic Life Support Semra ÇELİKLİ,

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ PEDİATRİK RESÜSİTASYON HİZMETLERİ YÖNERGESİ (Sağlık Bakanlığının 29.04.2009 tarihli Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanması ve Korunmasına

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ESCMID ve Türkiye İlişkileri

ESCMID ve Türkiye İlişkileri ESCMID ve Türkiye İlişkileri Dr. Murat Akova ESCMID Genel Sekreteri Merhaba İsviçre 300 Üyelerin Ülkelere Dağılımı 250 200 150 100 83 50 0 UK IT DE US NL ES CH GR FR TR BE SE DK PT RO HR Toplam 93

Detaylı

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Öğrenim Hedefleri; Genel durumu bozulan ve resüsitasyon gereksinimi duyacak

Detaylı

Teknoloji Servisleri; (Technology Services)

Teknoloji Servisleri; (Technology Services) Antalya International University Teknoloji Servisleri; (Technology Services) Microsoft Ofis Yazılımları (Microsoft Office Software), How to Update Office 365 User Details How to forward email in Office

Detaylı

Hasta Hizmetleri Rehberi

Hasta Hizmetleri Rehberi Hasta Hizmetleri Rehberi TSE-ISO-EN 9001 TSE ISG-OHSAS TS 18001 Ç - E TSE-ISO-EN 14000 M - C TSE - ISO 10002 Fatih Üniversitesi Sema Hastanesi ne hoflgeldiniz. Hasta Hizmetleri Rehberi sizlere kolayl k

Detaylı

Bilinci kapalı ve solunumu olmayan hastalarda ilk ve acil yardım için yapılan işlemlerin tümüne KPR denir.

Bilinci kapalı ve solunumu olmayan hastalarda ilk ve acil yardım için yapılan işlemlerin tümüne KPR denir. KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON...TEMEL YAŞAM DESTEĞİ......Prof.Dr. Kamil Pembeci..İstanbul Tıp Fakültesi.....Anesteziyoloji A.D...... Bilinci kapalı ve solunumu olmayan hastalarda ilk ve acil yardım için

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI. Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı YENİDEN CANLANDIRMA UYGULAMALARI Dr. Murat ORAK Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Tarihçe Kouwenhoven ve arkadaşları tarafından 1960 1967 yılında da Bülent Kırımlı, Leroy C. Harris

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 CPR Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Tarihcesi İnsanlar tarih boyunca ölüme çare bulmaya çalışmışlardır. Modern tıbbın başlangıcına kadar ata binerek koşturma,ısıtma,rektum

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Prof.Dr. Kamil PEMBECİ

KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Prof.Dr. Kamil PEMBECİ KARDİYOPULMONER RESÜSİTASYON TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Prof.Dr. Kamil PEMBECİ AMAÇ Bilinci kapalı ve solunumu olmayan hastada yapılması gereken ilk yardım kurallarını bilmek ve bu kuralları uygulayabilir ve

Detaylı

I.BURDUR SEMPOZYUMU ÖĞRENCİ BİLDİRİLERİ

I.BURDUR SEMPOZYUMU ÖĞRENCİ BİLDİRİLERİ I.BURDUR SEMPOZYUMU ÖĞRENCİ BİLDİRİLERİ 1560 I.BURDUR SEMPOZYUMU I.BURDUR SEMPOZYUMU 1561 BURDUR DEVLET HASTANESİ NDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN CPR (KARDİYO-PULMONER RESÜSİTASYONLA) İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR AC L SA LIK H ZMETLER UBES E T M B R M

İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR AC L SA LIK H ZMETLER UBES E T M B R M İLK YARDIM KURSUNUN KONULARI LKYARDIMDA TEMEL UYGULAMALAR 1 LKYARDIM NED R? Herhangi bir hastal k veya kaza sonucu ya am tehlikeye girmi olan ki iye, Olay yerinde, sa l k görevlilerinin yard m sa lan ncaya

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM

ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM 16-17 May s 2006, ANKARA Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Konferans Salonu Çocuk stismar n ve hmalini Önleme Derne i ve Gazi Üniversitesi Çocuk Koruma

Detaylı

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Öğrenim Hedefleri; Erişkinde Temel Yaşam Desteği yaklaşımı ve Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 yılı algoritmasını öğreneceksiniz.

Öğrenim Hedefleri; Erişkinde Temel Yaşam Desteği yaklaşımı ve Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 yılı algoritmasını öğreneceksiniz. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Temel Yaşam Desteğine Giriş Erişkinde Temel Yaşam Desteği Yaklaşımı Recovery Pozisyonu Otomatik Eksternal Defibrilatör Kullanımı anlatılacaktır. Öğrenim Hedefleri; Erişkinde

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. AMAÇ Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek. Recovery (iyileşme) pozisyonunu

Detaylı

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan De erli Meslektafllar m, stanbul Gastroenteroloji Cerrahisi Derne i ve Sempozyum Düzenleme Kurulu ad na sizleri 11-12 Mart 2016 tarihleri aras nda stanbul Marriott Hotel fiiflli'de gerçeklefltirilecek

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

C: Kaydırma ruleti D: Pil yuvası E: Aç/Kapa anahtarı F: Bağlantı düğmesi G: Optik hareket algılayıcısı

C: Kaydırma ruleti D: Pil yuvası E: Aç/Kapa anahtarı F: Bağlantı düğmesi G: Optik hareket algılayıcısı Ürün bilgileri Alıcı Fare Miniklavye A: Gösterge B: Bağlantı düğmesi Kurulum C: Kaydırma ruleti D: Pil yuvası E: Aç/Kapa anahtarı F: Bağlantı düğmesi G: Optik hareket algılayıcısı H: Pil yuvası I: Bağlantı

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Etkili Canlandırma. Kalp masajı ve ventilasyon. www.animax-cpr.de. Ideen bewegen mehr

Etkili Canlandırma. Kalp masajı ve ventilasyon. www.animax-cpr.de. Ideen bewegen mehr Etkili Canlandırma Kalp masajı ve ventilasyon www.animax-cpr.de Ideen bewegen mehr Kalbin durması halinde, bir insanın hayatını kurtarmak için çabuk ve etkili canlandırma yapılması hayati önem taşır. Animax

Detaylı

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016 MÜDEK Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Lisans Eğitim Programı, 01 Mayıs 2014-30 Eylül 2016 tarihleri arası geçerli olmak üzere MÜDEK tarafından akredite edilmiştir.

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması

Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması CV (curriculum vitae): (Kısa özgeçmiş) (Kaynak: Cambridge Dictionary Online :http://dictionary.cambridge.org/ dictionary/english/cv) (In UK) A short written description

Detaylı

E itim K lavuzu 2. Uluslararas Gönüllü Hizmet

E itim K lavuzu 2. Uluslararas Gönüllü Hizmet E itim K lavuzu 2 Uluslararas Gönüllü Hizmet E itim K lavuzlar dizisine hofl geldiniz Gençlere ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik kapasite geliştirmeyi hedefleyen eğitim programları ve kılavuz yayınlar

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması

Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması Özgeçmiş (CV/Resume) Hazırlanması CV (curriculum vitae): (Kısa özgeçmiş) (Kaynak: Cambridge Dictionary Online :http://dictionary.cambridge.org/ dictionary/english/cv) (In UK) A short written description

Detaylı

İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARININ (HASTANELERİN) ACİL SERVİSLERİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV TANIMLARI*

İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARININ (HASTANELERİN) ACİL SERVİSLERİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV TANIMLARI* İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARININ (HASTANELERİN) ACİL SERVİSLERİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV TANIMLARI* Derleyen: Dr. Cem Oktay Türkiye Acil Tıp Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Görev tanımları:

Detaylı

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı(UKAA), 17 Ekim 2013 tarihinde, hava kirliliğinin

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Pediatrik Resüsitasyon Uygulamalarında Gelişmeler

Pediatrik Resüsitasyon Uygulamalarında Gelişmeler Pediatrik Resüsitasyon Uygulamalarında Gelişmeler Benan BAYRAKCI* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi, ANKARA Pediatric Resuscitation

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

ÇM S SG Kurulu 5. Toplant s n Gerçeklefltirdi

ÇM S SG Kurulu 5. Toplant s n Gerçeklefltirdi 54-55 ÇM S SG Kurulu 5. Toplant s n Gerçeklefltirdi ÇM S fl Sa l ve Güvenli i Kurulu, Kurul Baflkan Yusuf Ziya Bekiro lu'nun ça r s yla beflinci toplant s n 24.03.2006 tarihinde ÇM S Toplant Salonunda

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

ACİL SERVİS VE YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ

ACİL SERVİS VE YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ Değerli hemşirelerimiz, hepinizin bildiği üzere 8 Mart 2010 tarihinde Hemşirelik Yönetmeliği ve ek olarak da 19 Nisan 2011 yılında da Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi

Detaylı

ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR

ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR ZENTIVA YA BAKIŞ İÇİNDE NE OLDUĞU ÖNEMLİDİR Zentiva ya bakış Merkezi Avrupa nın kalbinde bulunan Zentiva, halen 32 pazarda faaliyet göstermekte ve hizmet verdiği hedef popülasyon 800 milyona yaklaşmaktadır.

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar.

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar. 1 / 5 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yaşam desteğine gerek duyan ve komadaki erişkin ve çocuk hastalara sunulacak yoğun bakım hizmetlerinin eşit, standart ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ Sayfa No: / 5. AMAÇ: Bu Prosedürün amacı Sakarya Yenikent Devlet Hastanesinde yapılan faaliyetlerde "Hasta ve Çalışan Güvenliği" açısından oluşabilecek tehlikeleri tanımlayarak, bu tanımlamalar neticesinde

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar

T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar Amaç: T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı; Amasya Belediyesi Veteriner

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler

Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulaması Yönetmeliğinin Getirdiği Yenilikler Doç.Dr.Salih MOLLAHALİLOĞLU* Tamamlayıcı Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi Yıldırım Beyazıt Üniversitesi * S.B. Geleneksel ve

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı