ORMANCILIKTA TRANSPORT

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ORMANCILIKTA TRANSPORT"

Transkript

1 K.T.Ü. ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORMANCILIKTA TRANSPORT DERS NOTLARI Prof. Dr. H. Hulusi ACAR Trabzon 2004

2 ÖNSÖZ Ormancılıkta transport işleri bölmeden çıkarma ve uzak nakliyat aşamalarının birbirini takip etmesi ile gerçekleşir. Bölmeden çıkarma aşamasında mekanizasyonun daha az oranda gerçekleştirilmesi zor arazi şartlarında gerçekleştirilen, bu ağır orman işlerini daha da zorlaştırır. Ormancılıkta uzak nakliyat işleri ise çoğunlukla orman yolları üzerinde ve kamyonlarla gerçekleştirildiği için daha kolaydır. Dünyada ve ülkemizde orman alanlarının azalmasına paralel olarak odun hammaddesi ve diğer orman tali ürünlerinin üretimi de azalmaktadır. Bu durum özellikle odun hammaddesi üretiminde maksimum derecede yararlanma zorunluluğunu ortaya çıkarmıştır. Haliyle yıllar sonra kesim çağına gelen orman ağacının yerinde kesildikten sonra kendisine ve çevresine en az zayiatla önce orman içindeki en yakın orman transport tesislerine, ardından da orman depolarına ulaştırılarak insanlığın kullanımına sunulması çağdaş ormancılığın gereğidir. Ormancılıkta Transport dersine ait bu ders notları lisans düzeyinde hazırlanmıştır. Yakın gelecekte ders teksiri ve daha sonrada ders kitabına esas teşkil edebilecek bu ders notları yazılı halde bir ders notu ihtiyacını karşılamak üzere kısa süre içerisinde hazırlanmıştır. Bu ders notunun 1998 yılı ilk baskısının oluşumunda emeği geçen doktora öğrencilerimden Arş. Gör. Selçuk GÜMÜŞ ve Arş. Gör. Habip EROĞLU'na ayrı ayrı teşekkür ederim. Bu ders notunun güncellenerek 2004 yılı baskısının oluşumunda, özverili çalışmasıyla katkıda bulunan doktora öğrencim Arş. Gör. Sadık ÇAĞLAR a çok teşekkür ederim. Ders notunun öğrencilere ve diğer okuyuculara yararlı olmasını dilerim. Saygılarımla. Mart 2006 Prof. Dr. H. Hulusi ACAR II

3 İÇİNDEKİLER Sayfa No 1. GİRİŞ 1 2. ORMANCILIKTA TRANSPORT ve DİĞER BİLİM DALLARI İLE OLAN İLİŞKİSİ Ormancılıkta Trasnportun Önemi Ormancılıkta Transportun Sınıflandırılması Ormancılıkta Transportu Etkileyen Faktörler Ormancılıkta Transport Tekniklerinin Diğer İlgili Bilim Dalları İle Olan İlişkileri Silvikültür Teknikleri ile Olan İlişkileri Amenajman Planları ile Olan İlişkileri Orman Koruma Tedbirleri ile Olan İlişkileri Milli Parklar ile Olan İlişkileri 7 3. ORMAN TRANSPORT TESİSLERİ Orman Yol Ağları Orman Yol Tipleri Orman Yol Geçkilerinin Oluşumunu Etkileyen Faktörler Ormanların İşletmeye Açılması, Orman Yollarının Düzeni ve Teknik Özellikleri Meşçerelerin İşletmeye Açılmasında Traktör ve Sürütme Yollarının Düzeni ve Teknik Özellikleri Orman Yol Ağlarının Planlanmasında Kavramlar Yol Yoğunluğu Yol Aralığı Sürütme Mesafesi İşletmeye Açma Oranı Transport Tekniği Açısından Orman Yollarından Beklentiler Meşcerelerin ve Ormanların İşletmeye Açılması ve Transport İlişkileri Meşcerelerin Orman Yolları ile İşletmeye Açılması ve Transport İlişkileri Ormanların Orman Yolları ile İşletmeye Açılması ve Transport İlişkileri Traktör Yolları, Sürütme Yolları ve Kablo Çekim Şeritleri Orman Hava Hatları Tesisleri Vinçli Hava Hatlarının Sınıflandırılması Uygulamada Görülen Hava Hatları Kısa Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatları Orta Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatları Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları Uzun Mesafeli Vinçli Hava Hatlarının Projelendirilmesi Hava Hattı Güzergah Etüdü Güzergah Aplikasyonu Uzun Mesafeli Kızaklı Hava Hatlarının Kurulması Ormancılıkta Diğer Transport Tesisleri Ahşap Oluklar Log-line Monorail (Tekray) Ara depolar Rampalar ORMAN TRANSPORT TAŞITLARI Traktörler 72 III

4 Traktörler Hakkında Genel Bilgiler Traktörlerin Genel Yapıları Traktör Yapı Tarzları Traktörlerin Güç Kaynağı Motor ve Parçalarına Ait Bazı Bilgiler Motorda Yakıt Sistemleri Ateşleme Metotları Traktörlerde Elektrik Donanımı Motorların Yağlanması Motorların Soğutulması Traktörün Hareket Elemanları Traktörde Hidrolik Sistemler Traktör ve Ekipmanlarda Çalışırken Dikkat Edilecek Hususlar Traktöre Uygun Ekonomik Ekipman Seçimi Orman Traktörleri Traktör-Treyler Orman Hava Hatları Koller K 300 Kısa Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hattı URUS MI Kısa Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hattı Hinteregger URUS MIII Orta Mesafeli Mobil Hava Hattı Koller K500 ve Koller K800 Orta Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatları BACO Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları WYSSEN Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları HİNTEREGGER (D2) Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları GANTNER Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları Kamyonlar ve Kamyon Treylerler Teknik Özellikleri Araçların Ağırlık ve Boyutları Kamyon ve Kamyon-Treyler Çeşitleri Kombine Hasat Makineleri Walking Machine ler Skider ler Helikopterler Balonlar Monorailler Konveyörler Karavanlar ORMANCILIKTA BÖLMEDEN ÇIKARMA TEKNİKLERİ Bölmeden Çıkarma, Amacı, Önemi, İlkeleri Bölmeden Çıkarma Yöntemini Belirleyen Faktörler Arazinin Topoğrafik Özellikleri Üretim Metotları Bölmeden Çıkarma Teknikleri Tomrukların İnsan Gücü ile Bölmeden Çıkarılması Zemin Üzerinde Kaydırarak Bölmeden Çıkarma Doğrudan Doğruya İnsan Elinde Taşıma Suretiyle Bölmeden Çıkarma Basit El Araç ve Gereçleri Kullanmak Suretiyle Bölmeden Çıkarma Ahşap Oluklar İçinde Bölmeden Çıkarma Ahşap Raylar Üzerinde Bölmeden Çıkarma Hayvan Gücüyle Bölmeden Çıkarma 134 IV

5 Makine Gücüyle Bölmeden Çıkarma Traktörler ile Bölmeden Çıkarma Tarım Traktörleri ile Bölmeden Çıkarma Orman Traktörleri ile Bölmeden Çıkarma Orman Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Tel Kaydıraklar ile Bölmeden Çıkarma Çift Tamburlu Traktör Vinçlerinin Hava Hattı Biçiminde Çalıştırılması Mobil Vinçli Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Kısa Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Koller K300 Kısa Mesafeli Vinçli Hava Hattı ile Bölmeden Çıkarma URUS MI Kısa Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hattı ile Bölmeden Çıkarma Orta Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Hinteregger URUS MIII Orta Mesafeli Hava Hattı ile Bölmeden Çıkarma Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Uzun Mesafeli Vinçli Hava Hatlarıyla İşletmeye Açma Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatlarının Orman Nakliyatındaki Önemi BACO Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma WYSSEN Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma HİNTEREGGER (D2) Vinçli Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma GANTNER Hava Hatları ile Bölmeden Çıkarma Diğer Orman Transport Tesis ve Taşıtları ile Bölmeden Çıkarma Log-Line ile Bölmeden Çıkarma Monorail ile Bölmeden Çıkarma Skider'ler ile Bölmeden Çıkarma Walking Machine'ler ile Bölmeden Çıkarma Kombine Hasat Makineleri ile Bölmeden Çıkarma YÜKLEME ve BOŞALTMA TEKNİKLERİ Yükleme Metotları Elle Yükleme Çapraz Yükleme Makine ile Yükleme Taşıma Aracına Monte Edilen Vinçle Yükleme Taşıma Aracından Ayrı Olan Araçlarla Yükleme Hidrolik Kıskaçlı Yükleyicilerle Yükleme Boşaltma (Depolarda) Metotları Elle Boşaltma Makine ile Boşaltma Yükleme ve Boşaltmada Verimler Elle Yüklemede Verimler Makine ile Yüklemede Verimler Elle Boşaltmada Verimler Makine İle Boşaltmada Verimler ORMANCILIKTA UZAK NAKLİYAT TEKNİKLERİ Traktör-Treyler ile Taşıma Kamyon ve Kamyon-Treyler ile Taşıma Uzun Mesafeli Kızaklı Vinçli Hava Hatları ile Uzak Nakliyat 190 V

6 7.4. Su Yoluyla Uzak Nakliyat Teknikleri Diğer Araçlarla Uzak Nakliyat Teknikleri Helikopterlerle Taşıma Balonlarla Taşıma ORMANCILIKTA DEPOLAR VE DEPOLAMA TEKNİKLERİ Genel Anlamda Depo, Depolama ve Orman Depoları Orman Depolarının Önemi Orman Depolarının Fonksiyonları Koruma Fonksiyonu Hareket Fonksiyonu Orman Depolarının Kuruluş Yeri Orman Depolarının Çeşitleri Yapısal Özellikleri Bakımından Orman Depoları Mülkiyet Yönünden Orman Depoları Depolanan Ağaç Cinsine Göre Orman Depoları Ürün Çeşitlerine Göre Orman Depoları Kuruldukları Yer Bakımından Orman Depoları Kullanma Süreleri Bakımından Orman Depoları Orman Depolarında Alt Yapı Tesisleri Depoya Ulaşım Yolu Depo İçi Yollar Drenaj Tesisleri Binalar Tel Çit ve Çevre Duvarları Su ve Yangın Tertibatı Elektrik Tesisatı İstif Parselleri ve İstif Izgaraları Orman Depolarının Kapasiteleri Orman Depolarında İş Gücü Orman Depolarında İstifleme Liebher 902 ile Tomrukların İstiflenmesi İnsan Gücü ile Tomrukların İstiflenmesi Orman Depolarında Yükleme (Satış Sonrası) Metotları Granap Yükleme Vinci İle Yükleme Caterpillar Yükleme Vinci İle Yükleme Patlayıcı Madde Depoları ve Depolama Teknikleri ORMANCILIKTA TRANSPORT PLANLARI ve DAĞLIK ARAZİDE ORMAN TRANSPORT PLANLARININ OLUŞTURULMASI Orman Transport Planları Orman Transport Planlarının Ormancılıkta Diğer Planlarla Olan İlişkileri Amenajman ve Transport Planları Arasındaki İlişkiler Silvikültür ve Transport Planları Arasındaki İlişkiler Orman Yol Ağı Planlaması ile Orman Transport Planı Arasındaki İlişkiler Orman Transport Planlarının Hazırlanması Mikro Düzeyde Planlama Aşaması Makro Düzeyde Planlama Aşaması Bir Transport Planı Örneği Sonucunda Ortaya Çıkan Sonuç Mikro Transport Planının Hazırlanması 215 VI

7 Makro Transport Planının Hazırlanması TRANSPORT TEKNİĞİ ve TESİSLERİNİN EKONOMİK AÇIDAN İNCELENMESİ Orman Yol Ağları Planlamanın Ekonomik Yönden İncelenmesi Orman Yol Ağlarının Üretimle İlişkisi Orman Yol Ağları Planlamada Ekonomik Çalışmanın Önemi Yol Ağı Planlamada Amacın Ekonomik Olarak Belirlenmesi Orman Yol Ağları Planlamada Ekonomikliğin Hesaplanması Ekonomiklik Hesaplarında Giderler Yolla İlgili Giderler Bölmeden Çıkarma Giderleri Taşıma Giderleri Amortisman ve Amortisman Süresi Orman Yol Ağları Planlamada Ekonomiklik Hesaplama Yöntemleri Gider ve Gelirlerin Karşılaştırılması ile Ekonomikliğin Değerlendirilmesi Taşıma Giderlerini Minimum Yapacak Yatırım Hesabı Ekonomik Yol Aralığının Bulunması Bölmeden Çıkarma Yöntemlerinin Ekonomik Açıdan İncelenmesi Hayvan Gücüyle Bölmeden Çıkarmanın Ekonomik Yönden İncelenmesi Makine Gücüyle Bölmeden Çıkarmanın Ekonomik Yönden İncelenmesi Yükleme ve Boşaltma Yöntemlerinin Ekonomik Açıdan İncelenmesi İnsan Gücüyle Yükleme ve Boşaltmanın Ekonomik Yönden İncelenmesi Makine Gücüyle Yükleme ve Boşaltmanın Ekonomik Yönden İncelenmesi Uzak Nakliyat Tekniklerinin Ekonomik Yönden İncelenmesi Kamyon ve Traktör Treylerle Uzak Nakliyatın Ekonomik Yönden İncelenmesi Uzun Mesafeli Vinçli Hava Hatları İle Uzak Nakliyatın Ekonomik Yönden 234 İncelenmesi 11. KAYNAKLAR 235 EKLER VII

8 1. GİRİŞ Transport ya da diğer adıyla taşıma, insanoğlunun var olduğu günden beri devam eden bir işlevdir. Sadece insanlara da ait olmayan bu işlev geçmişten bu güne kadar gelişerek süregelmiştir. İnsanoğlu yaşamındaki her aşamada transport işlevine çözümler aramak durumunda kalmıştır. Dünyada ve ülkemizde transport işlevi sürekli gelişerek çağı yakalamış ve bugün için büyük bir sektör durumuna gelmiştir. İnsanlar ihtiyaçlarını ülkeler arası ticaretle temin ederken transport problemi karşılarına çıkmış ve bunu kara, hava ve deniz yoluyla çözmüşlerdir. İnsanın kendi transportu da ayrı ve geniş bir kavramdır. Sürdürülebilir bir kaynak olan ormanlar dünyada ve ülkemizde her geçen gün azalmaktadır. Dolayısıyla azalmakta olan bu doğal kaynağı artırma yollarını aramanın yanında, mevcut orman kaynağını en ideal şekilde kullanıma sunmak ve minimum zayiat sağlamak da teknolojinin gereğidir. Bu amaçla tüm sektörlerde yer alan transport sistemi ormancılıkta da yenilenmeli böylece yılların birikimi olan orman ürünlerini minimum zayiatla tüketime sunabilmelidir. Bilindiği üzere orman alanları dünyada ve ülkemizde her geçen gün azalmakta ve dağlık araziye doğru geri çekilmektedir. Bu durumda pazara hayli uzak olan orman ürünleri, ağır ve zor şartlarda olmasına karşın 20. yüzyılın ileri teknolojisi kullanılarak en az zararla ve maksimum kaliteyle endüstriye sunulması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu teknoloji kullanılarak kaliteli ürün elde edilmesi ile birlikte sürdürülebilir ormancılık konusunda da gelişmeler sağlanacaktır. Orman ürünlerinin taşınması; odun hammaddesi gibi asli ürünlerin ve tali ürünlerin orman dışına taşınması şekillerinde başlıca iki kısımdan oluşur. Ayrıca ormancılıktaki diğer hizmetler için de orman içi ve dışı arasında taşınma söz konusudur. Orman ürünlerinden ağırlıklı olan odun hammaddesinin transportu teknik açıdan bölmeden çıkarma ve uzak nakliyat olmak üzere iki aşamada gerçekleşir. Bu aşamalar sırasında üretim, yükleme boşaltma ve istifleme işleri de söz konusu olmaktadır. Ormancılıkta bölmeden çıkarma; yerinde kesilip devrilerek istenilen şekil verilerek üretilen odun hammaddesinin veya orman ürününün uzak nakliyatın gerçekleştirileceği yere kadar taşınmasıdır. Bu primer transport şekli, daha çok arazi bitki örtüsü ile kaplı ve zor arazi koşullarında gerçekleşir ki; bu transport şekline teknolojinin uyumu da kolay değildir. Dünya ormancılığında bu ilk transport şekli olan bölmeden çıkarma için walking machine gibi bir çok yeni teknolojilerin adaptasyonu sağlanmaya çalışılmaktadır. Genelde orman transport tesislerinden en önemlisi orman yolları olup uzun mesafeli vinçli hava hatları, ray sistemi, ahşap oluklar, akarsular, hava yoluyla taşıma gibi transport tesisleri de söz konusudur. Ancak bunlardan en önemlisi ve ekonomik olanı tartışmasız orman yollarıdır. Dolayısıyla orman yollarının uzun yıllar hizmet vermesi isteniyorsa; iyi planlanmalı, yapımı ve bakımına da gerekli özen gösterilmelidir. Bu ders teksirinde ormancılıkta transport tesisleri ve transport tekniği konuları lisans düzeyinde verilmiştir. Ayrıca ormancılıkta transport konusunun diğer bilim dalları arasındaki yeri ve önemi de anlatılmıştır.

9 2. ORMANCILIKTA TRANSPORT VE DİĞER BİLİM DALLARI İLE İLİŞKİSİ 2.1. Ormancılıkta Transportun Önemi İnsan ve eşyanın bir yerden diğer bir yere taşınması konusu, insanlık tarihinin kaydettiği en eski ihtiyaçlardan birisidir. Nitekim ilkel insan tipinin kendi ihtiyaçlarını temin için yiyecek ve giyecek araması ne kadar doğal ise eşyanın ihtiyaç eşyası ile mübadele edilerek yer değiştirilmesi de tarihin her devresinde yaşayan insanlar için o kadar gerekli olmuştur. Bu hedefe varmak için kullanılan yol ve taşıma araçlarındaki gelişme ise adeta medeni hayat standardının gelişmesiyle beraber yürümüştür. Transport çalışmaları, yol ve transport araçlarının gelişmesinde tekniğin büyük bir yeri olmasına karşılık, üretimi tüketime bağlayan bir köprü olması nedeniyle ekonominin de önemli bir parçası durumuna gelmişlerdir. Bilindiği gibi dağlık arazideki ormanların işletilmesi, büyük ölçüde transport imkanlarının etkisi altında bulunmaktadır. Böyle arazideki ormanlardan ekonomik bakımdan faydalanma yanında ormanların korunması, yeniden gençleştirilmesi ve tesisi imkanları geniş ölçüde transport problemi ile ilgili bulunmaktadır. Bu nedenle transport metotlarının geliştirilmesi ve maliyetlerinin azaltılması, bu tip orman arazilerde en önemli isteklerden birisidir. Burada amaçlanan; ormandan elde edilen ürünlerin süratle pazara taşınmasını sağlamak ve böylece verimi artırmak, ayrıca belirlenecek uygun yöntemlerle mevcut ormanların ve ürünlerin ekonomik olarak zarar görmesini önlemektir. Orman koruma çalışmalarında, yangınlarla mücadelede yeterli miktarda orman yol yoğunluğu mutlaka oluşturulmalıdır. Yangına müdahalede erken ulaşım son derece önemli olmaktadır. Bu nedenle yangına hassas bölgelerde orman yol yoğunlukları ayrı ayrı belirlenmiştir. Ülkemizde Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından hazırlanan 2003 yılı Döner Sermaye Konsolide Gider Bütçesi Cetvelinde transport giderleri ile ilgili olan bazı kalemlere ilişkin değerler aşağıda ki tabloda verilmiştir. Bütçenin gelirler kısmına bakıldığında genel toplamı 2,319,000,000.-TL olduğu, gelirlerin %87,96 sının odun satıúı gelirlerinden elde edildiği görülmektedir. Tablo 2.1. OGM 2013 Yılı Döner Sermaye Bütçeüsi Ġçinde Transport Giderlerinin Yeri

10 2 Döner sermaye bütçesinde giderler kısmında yer alan, genel üretim giderlerinin genel yönetim giderlerinden sonra 805,000,000.-TL ile en fazla gider oluúturduğu görülmektedir. Gider kalemlerine göre ise % ile en fazla gider kalemi olmaktadır. Genel üretim giderlerinden sürütme ve orman yolu üzerinde taúıma 134,2 trilyon olup bu değer doğrudan ormancılıkta transport faaliyetlerinden olup genel üretim giderlerinin % 66 sına karúılık gelmektedir. Bu bağlamda odun hammaddesi üretim ve

11 3 nakliyatının çok zor ve aynı zamanda pahalı bir yöntem olduğu açıktır. Bu nedenle iyi bir transport planlamasının yapılması zorunlu olmaktadır Ormancılıkta Transport un Sınıflandırılması Odun hammaddesi üretiminde uygulanan işlemlerin özellikleri dikkate alındığında, üretim faaliyetleri iki farklı süreçte değerlendirilebilir. Bunlardan birincisi, dikili haldeki ağacın kesilmesi ve şekil değişimi işlemlerinden oluşan süreç ki bu, "Kesim Süreci" olarak adlandırılabilir. Kesim süreci, dikili ağaçların devrilmesi ve çeşitli işlemlerin tatbik edilerek ağaç gövdesinin hareket ettirilmeye uygun hale getirilmesinden ibarettir. Söz konusu işlemler orman içerisinde, ağacın kütüğü dibinde tatbik edilmektedir. İkincisi ise, kısmen veya tamamen şekil değişimine uğrayan ağaç ya da gövde kısımlarının hareket ettirilmesi işlemlerden oluşan "Transport (Nakliyat) Süreci"dir. Bu iki temel sürecin tamamlanmasıyla orman işletmeleri açısından söz konusu olan odun hammaddesi üretimi gerçekleşmiş olur. Orman ürünlerinin transportu (nakliyatı) iki ana sahfaya ayrılır. Bunlardan birincisi, kesim yerinde kütüğü dibinde kesim süreci tamamlanan ürünlerin buradan alınıp en yakın orman yoluna veya ara depolara kadar olan taşıma Tali Taşıma ya da bölmeden çıkarma, ikinci safha ise ara depolardan satış depolarına ya da fabrikalara kadar olan taşıma yani ana taşıma dır. Ana nakliyat olarak da isimlendirilen bu işlemler, orman içinden başlamakta, çoğunlukla orman yolları üzerinde, kısmen de diğer karayolları üzerinde devam ettirilmekte, orman depolarında son bulmaktadır. Bu iki ana safha arasında ve depolarda ise yükleme ve boşaltma safhaları bulunmaktadır. Ormancılıkta taşınan elemanlar açısından transport şekillerine genel olarak; Asli ürün olan odun hammaddesinin transportu, Tali (yan) ürünlerin transportu, Tohum ve fidan transportu Ekipman ve malzeme transportu, İnsan (işçi) transportu vb., şeklinde olmaktadır. Transport işleminde kullanılan araçlara göre; insan gücüyle, hayvan gücüyle ve makine gücüyle nakliyat şeklinde olmaktadır Ormancılıkta Transportu Etkileyen Faktörler Orman ürünleri transportunda ekonomi, transportu etkileyen faktörlerin başında işletmenin ekonomisi gelmektedir. İşletmenin ekonomik yapısı, bütün ormancılık uygulamalarında olduğu gibi transport ile de doğrudan ilişkilidir. Örneğin, yeterli bir ekonomik güce sahip olmayan işletmeler ilkel ve ekonomik olmayan nakliyat yöntemleri kullanmak zorunda kalmaktadırlar. Bu ekonomik olmadığı gibi, ekolojik de olmamaktadır. Ormancılıkta transport zamanı, ürünlerin üretildikleri yılda, ekonomik değer kaybına uğramadan ve işletmenin giderlerini karşılayacak şekilde pazarlanabilmesi için son derece önemlidir. Bilindiği gibi orman ürünlerinin taşımasının zamanında yapılamamasından dolayı ormanda bırakıldığında büyük ölçüde kalite kaybına uğramaktadırlar. Bu ise işletmelerin bütün programlarını etkilemekte ve bekelenen girdiler sağlanamamaktadır. Bu nedenle üretim işlerinde transport programları son derece sağlıklı ve gerçek zaman değerleri göz önüne alınarak hazırlanmalıdır.

12 4 Orman ürünlerinin transportunda mesafe, zaman açısından çok önem taşımaktadır. Özellikle bölmeden çıkarmada verimi doğrudan etkileyen faktördür. Bunun yanında bölmeden çıkarma yönteminin belirlenmesinde belirleyici faktör olarak görev yapmaktadır. Bölmeden çıkarmada masrafların belirlenmesinde sürütme mesafesi, ödenecek ücretin belirlenmesinde en önemli faktör olmaktadır. Orman ürünlerinin ana taşıma safhasında da yine taşıma mesafesi ücret konusunda doğrudan belirleyici faktördür. Orman transport tesis ve taşıtları, taransport safhalarının her ikisinde de en önmeli faktördür. Bölmeden çıkarma safhasında yöntemin belirlenmesine mevcut üretim tesis ve taşıltları öncelikle gözden geçirilmelidir. Bundan sonra bölgenin orman varlığı, üretim peryodu uzunluğu ve ekonomik koşullar değerlendirilerek bölmeden çıkarma tekniği belirlenir. Orman hava hatları, insan gücü ile bölmeden çıkarmanın gerek sürütülen orman ürünleri gerekse sürütmenin yapıldığı alandaki orman varlığına zararlı olduğu alanlarda kullanılması artık kaçınılmaz durumdadır. Orman hava hatları ülkemizde yüzyılın ikinci yarından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Daha önceleri ise bu tesis ve taşıtların olmaması nedeniyle bütün bölmeden çıkarma çalışmaları insan ve hayvan gücü ilşe sürütme şeklinde yapılmaktaydı. Transport tesis ve taşıtların varlığı günümüzdeki bölmeden çıkarma çalışmalarının mekanize yöntemler ile yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Mekanize yöntemler hızlı, ekonomik ve çevre koruyucu etkileri sayesinde geleneksel yöntemlerin yerini almaya başlamıştır. Orman işleri açık hava koşullarında yapılan en ağışr iş gurubudur. İşçilerin bu ağır koşullarda çalışacak kadar güçlü ve sağlıklı olmaları gereklidir. Orman işçileri genellikle orman işinin yapıldığı köylerden temin edildiği için eğitimsiz işçilerdir. Trnasport verminin yükseltilmesi için işçi eğitiminin mutlaka yapılması gerekmektedir. Özellikler üretim makinaları ile çalışan işçilerin, verimin yükseltilmesi için mutlaka eğitimli olması gereklidir. Orman işlerinde kaza riski oldukça yüksektir. Kaza oranlarının düşürülmesi için de yine eğitim elzemdir. Transport ileşlerinin verimli ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi çalışan orman işçilerine bağlıdır. Transport çalışmalarında etkili olan bir diğer faktör ise yükleme ve boşaltma çalışmalarıdır. Ülkemizde gerek orman içi istfi yerlerinde gerekse orman depolarında genellikle insan gücü ile çalışılmaktadır. Ülkemizde mevcut olan yükleme makinalarının günlük verimleri insan gücü ile çalışma ile karşılaştırılmayacak düzeyde yüksektir. Ancak makine sayısının az olması nedeniyle yaygın bir kullanımı yoktur. Yükleme ve boşaltma çalışmalarında bu makinelerin kullanımı ile transport çalışmaları daha hızlı ve ekonomik olacaktır Ormancılıkta Transport Tekniklerinin Diğer Ormancılık Bilim Dalları ile Olan İlişkileri Ormancılık bilimleri insanların ormanlardan en iyi bir şekilde yararlanmaları için neler yapılması gerektiğini araştırır. Knigge, Schulz (1966,)' a göre ormancılık bilimleri sistemi içerisinde orman yolları ve transport tekniklerinin yerleri aşağıdaki şeklide gösterilmiştir.

13 5 Şekil 2.1. Ormancılık Bilimleri Sistemi Şekilde de görüldüğü gibi orman yolları doğa ve sosyal bilimlerin her ikisinden de etkilenen faydalanma bilimlerinin içinde teknik bir bilim dalıdır. Özellikle planlama ve yapım ilkeleri açısından ormancılık ekonomisinden ve politikasından etkilenerek konularını şekillendirmektedir. Ormancılıkta üretim faaliyetlerine planlama bazında bir bütün olarak bakacak olursak, amenajman planının eta miktarını ve bu etanın kesim yeri ile zamanını belirlediği, silvikültür planının bu eta yı almak için silvikültürün prensipleri ve teknikleri doğrultusunda en uygun müdahale metodunun tespitini ve ayrıntılarını ortaya koyduğu bir gerçektir. Bu teorik ve rakamsal verilerin sonrasında kesme, devirme ve dal alma gibi üretim işlerini takiben orman yol ağını da göz önüne alarak en uygun taşıma tekniğini seçen, gelecek yıllardaki uygulamaları ortaya koyan ve denetleyen planlar ise orman transport planları olacaktır. Bölmeden çıkarma, arazi ve yöre koşulları bakımından en basitinden en gelişmişine doğru insan gücü ile, hayvan gücü ile, traktörlerle ve kablo hatlarla olmak üzere çeşitli biçimlerde yapılmaktadır. Bunlardan hayvan gücü ve yer yer insan gücü hatta traktörler, dağlık arazide yetersiz veya etkisiz kalabilmektedir. Dağlık arazi ormanlarındaki bölmeden çıkarma çalışmalarında çoğunlukla tek veya çift tamburlu traktör vinçleri ile tomrukların doğrudan doğruya zemin üzerinde sürütülerek çekilmesi şekli uygulanmakta yahut da kısa mesafeli vinçli hava hatlarından yararlanılmaktadır. Son yıllarda hızlı bir gelişme gösteren özel orman traktörleri ise tarım traktörlerine göre orman ürünlerinin bölmeden çıkarılması bakımından yeni olanaklar sağlamıştır.

14 Silvikültür Teknikleri ile Olan İlişkileri Orman transport teknikleri ile silvikültür teknikleri bölme bazında ilişkidir. Transport çalışmalarının can damarları olan orman yollarının silvikültürel açıdan önemi büyüktür. Silvikültürel amaçlara ulaşmada büyük görevler üstlenen orman yolları, orman sistemi içerisinde yapay olarak inşa edilen değişmez veya değiştirilmesi çok güç yapılardır. Orman yollarının planlanması sırasında ormanın durumu ve silvikültürel istekleri ön planda tutulur. Örneğin, yoğun üretim yapılabilen prodüktif ormanlardaki orman yol yoğunluğu oranı prodüktif olmayan ormanlara göre çok daha yüksek tutulmaktadır. Yine planlama sırasında orman yollarının dağılımı, özellikle kesim düzeni olmayan ve ormana her an müdahale gerektiren seçme işletmesinde çok sık ve dikkatli, yani mümkün mertebe düşük yol aralığı (yüksek yol yoğunluğu ve işletmeye açma oranı) gerektirir. Yani seçme ve siper işletmelerinde yeterli ve alana iyi dağılmış bakımlı yollar her zaman arzu edilmektedir. Siper işletmelerinde müdahaleler, seçme işletmesinde olduğu gibi idare süresi boyunca her dönem ve zamanda olmayıp genelde tek bir periyotta (ışıklandırma ve boşaltma kesimlerinde) yoğunlaşacağı için ve altta gençlik bulunması itibariyle yine yüksek bir yol yoğunluğu gerektirecektir. Tıraşlama işletmelerinde orman yollarının çok kısa bir süre kullanılıp uzun yıllar boyunca terk edileceği düşünülürse, ayrıca yoğun üretimden dolayı yüksek düzeyde mekanize metotların (orta ve uzun mesafeli hava hatlarıyla transport) kullanılacağı veya gençlik olmayacağı için kaydırma metotlarının kullanılabileceği düşünüldüğünde düşük bir yol yoğunluğu (yüksek bir yol aralığı) amaca ulaşmada yeterli olacaktır. Tıraşlama işletmelerinde ve düşük eğimli arazide orman yolu yanında çok sık sürütme yolları planlamak ekonomik açıdan daha yararlıdır. Bu gibi yerlerde maksimum derecede mekanizasyona gidilmesi ekonomik olacaktır. Özellikle yol yapımının zor ve pahalı olduğu dağlık arazide bu konulara daha titizlikle uyulması gerekmektedir. Üretim çalışmalarında devirme yönü, bölmeden çıkarma sırasında dikili ağaçlar (özellikle istikbal ağaçları) yaralanmayacak, sürütülecek gövdelere zarar verilmeyecek, gençlik korunacak ve sürütme giderleri en az olacak şekilde seçilmelidir. Tıraşlama işletmelerinde devirme yönü genelde bir problem teşkil etmez. Burada kablo çekimi ve hava hatlarının kullanılması durumunda taşıma yönünde veya yana doğru, kaydırma şeklinde yukarı doğru ve yuvarlama şeklinde ise yana doğru devirmeler yapılır. Devirme yönü seçimi sırasında dikkat edilmesi gerekli durumlar özellikle seçme ve siper işletmelerinde daha büyük önem taşır. Bunların yanında hava hatları ile çalışma durumunda taşıma yönüne 45 açı yapacak şekilde yukarı ve boşluklara doğru devirmeler yapılır. Kablolu çekicilerle çalışılması durumunda ise kablo çekim yönüne eğik olacak şekilde (balık kılçığı şeklinde) ve yukarı doğru devirmeler yapılır. Elle kaydırmada ise eşyükselti eğrilerine dik olacak şekilde veya balık kılçığı şeklinde yukarı doğru, yuvarlamalarda ise yana doğru devirmeler yapılır. Ayrıca diğer ağaçlara takılma durumu, rüzgar durumu, ağaçtaki çürüklük, dallanma durumu, etraftaki gençliğin durumu, kayalık, ağacın fiziki yapısı vb. hususlarda devirme yönü seçiminde etkili olur. Meşçerede soyma ve dal alma sonucu ormanda arta kalan odun hammaddesi, toprağı örtmeyecek şekilde bir yerde toplanmalı veya kabukları yol kenarında soyulacak şekilde kabuklu taşıma yapılmalıdır. Meşçerede sadece dal, tepe alma ve tomruklara ayırma işleri yapılmalıdır. Hava hatları ile yapılan çalışmalarda yol kenarında taşımayı engelleyecek odun hammaddesi birikmelerinin olmaması için traktörlerle birlikte çalışılmalı, kamyonla taşımalar ise orman içi istif yerlerinde aşırı birikmeler olmadan zamanında gerçekleştirilmelidir. Bu durum kayın gibi ardaklanmaya karşı hassas türlerde

15 7 daha da önem taşır. Üretim ve transport işlerinde kalifiye işçilerin kullanılmasına özen gösterilmelidir. Bölmeden çıkarmada taşıma yönü tespit edilirken orman yollarının planlanmasında olduğu gibi en kısa ve sade bir şekilde orman yoluna transport amaç edinilir. Ancak bu karara meşçerenin durumu, uygulanacak silvikültürel metod, makine ve işçi durumu, kesim anahtarı (rüzgar unsuru, kuzey unsuru, transport unsuru) gibi faktörlerin etkisi de göz önüne alınır. Taşıma işine yola en yakın alanlardan başlanılmalıdır. Hava hattı ile çalışılırken yandan çekme mesafesi, vagonun teknik kapasitesi, gençliğin ve taşınan odun hammaddesinin durumu, topoğrafik faktörler vb etkili olur. Bölmeden çıkarma sırasında meşçerede bekletilmesi ile kalite kayıplarına uğrayabilecek kayın gibi ağaç türlerinin taşınmasına öncelik verilmelidir. Tıraşlamalarda bölmeden çıkarmanın hava hattı ile yapılması durumunda dayanak ağaçları en sona bırakılarak ancak kullanımdan sonra kesilmelidir. Transport sınırı, en az meşçere zararına neden olacak ve yine bölmeden çıkarma araçlarına uygun olacak şekilde belirlenmelidir. Transport sınırı özellikle gruplar halinde gençleştirme yapılan meşçerelerdeki bölmeden çıkarma işlerinde hayati bir öneme sahiptir. Transport planlarında rüzgar yönünün aksi tarafından kesim ve taşımaların yapılması ve rüzgar perdesinin korunması silvikültürel planlama açısından önemlidir Amenajman Planları ile Olan İlişkileri Yol ulaşım ve taşıma sistemi, genelde işletmenin, özelde de üretim işlerindeki mekan düzenlemelerinin temelini oluşturur ve işletmenin yoğunluk derecesini ortaya koyar. Orman yolları, üretimle birlikte hizmet götürme işlevini de üstlenmiştir. Orman işletmesinde hizmetin yerine zamanında ulaştırılması istenir. Amenajman planlayıcılarının deneme alanlarına kolaylıkla ulaşabilmeleri ve zamanında işlerini tamamlamaları için de yine orman yolları yardımcı olmaktadır. Amenajman planlarının hazırlanmasında mevcut ve planlanmış orman yollarından sabit tesisler olması itibariyle bölmelemede yararlanılır. İyi bir bölmeleme için orman yollarının yamaca üniform dağılmış, mümkün olduğu kadar birbirine paralel giden ve doğal arazi yapısı ile ters düşmeyecek bir tarzda şekillendirilmiş olması istenir. Bu nedenle orman yollarının birbirine paralel olması bölmelemede olumlu etki yapar. Amenajman planlarında gençleştirme alanlarının birbirine yakın bölmelerde tespit edilmeleri özellikle orman yollarının planlanması, yapımı ve transport işlerinin ekonomik olması açısından yarar sağlayacaktır. Son hasılat etasının verildiği alanlarda önemli oranda eta söz konusu olacağı için, mekanizasyona gitmeye karar vermek ekonomik açıdan doğru olmaktadır. Bunun yanında bu gibi yoğun üretim alanlarında transport metodu seçilirken ormanda kalan ağaçlara, gençliğe, orman toprağına ve taşınan ürüne en az taşıma zararı oluşturmak hedeflendiği için transport metodunun daha fazla dikkatle seçimi ve uygulanması zorunludur. Yine gençleştirme alanlarında olduğu gibi iyi bonitetlerde ve koru ormanlarında daha dikkatli bir transport planlamasına gidilmelidir. Amenajman planında gösterilen bakım bloklarında ise az miktarda etanın bulunması mekanize transport metodlarının kullanımını ekonomik olmayacağı için gündemden çıkarır. Bu gibi alanlarda ekonomik, ekolojik ve teknik unsurları bir arada düşünebilmek önemlidir. Amenajman planında belirlenen tıraşlama alanlarında ise ekonomik olacağı gerekçesiyle maksimum seviyede mekanize edilmiş transport metotları kullanılabilmekle birlikte, burada taşınan odun hammaddesine ve orman toprağına olabilecek olumsuz etkileri de daima göz önünde bulundurmak gerekir.

16 Orman Koruma Tedbirleri ile Olan İlişkileri Ormancılık çalışmaları canlı bir varlık olan ormanlar içerisinde yapıldığı için orman florası ve faunası üzerinde oldukça etkili olmaktadır. Özellikle bölmeden çıkarma çalışmalarında meşçere ve orman toprağı üzerine olumsuz etkiler söz konusudur. Bölmeden çıkarma tekniğine bağlı olarak dikili ağaçlar, fidanlar ve orman toprağı değişik derecelerde zarar görmektedir. İnsan gücü, hayvan gücü ve traktörlerle yapılan zemin üstünde sürütmelerde bu zararlar, dikili ağaçlara çarpmalar sonucu yaralanmalar, gençlik bulunan sahalarda gençliklerin sökülmesi veya orman toprağının humus tabakasının bozulması yine toprak üst yüzeyinin yırtılması ve erozyona zemin hazırlaması gibi olumsuz şartlar söz konusu olmaktadır. Orman hava hatları ile yapılan bölmeden çıkarma çalışmalarında orman ürünlerinin havadan taşınması sayesinde taşınan ürünle meşçere arasında herhangi bir etkileşim olmadığı için bu zararlar söz konusu olmamaktadır. Orman yollarının yapımı sırasında yol altında kalan meşçerelerin yol inşaatından çıkan ve yamaç aşağı yuvarlanan kayalardan yaralanmalar söz konusu olmaktadır. Bunlar ise her türlü böcek ve mantarlara yerleşim için zemin hazırlamaktadırlar. Bu nedenle yol yapım çalışmalarında yol altında kalan meşçerelerin korunması için bir takım tesisler yapılarak kayaların yuvarlanmasının önlenmesi suretiyle bu zararlar en aza indirilir. Yol yapım çalışmaları sırasında fazla miktardaki kazı materyallerinin yol altında kalan orman içerisine atılmaması yine uygun yerlerde taşıma ile depolama şeklinde değerlendirilmesi sayesinde verimli orman alanlarının kaybı önlenebilir. Yol yapım çalışmalarında kullanılan ekskavatör gibi yeni araçlar sayesinde yine kazıdan çıkan materyal kontrollü bir şekilde dolduruda kullanılmakta, gelişi güzel bir şekilde orman içerisine atılmamaktadır. Dolduruda kullanılamayan kazı materyali ekskavatörlerle kamyonlara yüklenerek depolanmaları sağlanmaktadır. Böylece kazı materyalinin yamaç aşağı yuvarlanmasından doğan zararlar engellenmiş olur. Yangına hassas bölgelerde çok önemli olan yangın emniyet yol ve şeritlerinin orman transport ağı ile koordineli bir şekilde planlanması sayesinde her iki amacında gerçekleştirilmesi tesisi çok yüksek maliyet oluşturan bu ağların optimum düzeyde faydalı olması sağlanır. Yangın emniyet yol ve şeritlerinin sürütme çalışmalarında traktör ve sürütme şeritleri olarak planlanması bu amacı gerçekleştirmektedir. Orman koruma çalışmalarında ilgili noktalara hızlı bir şekilde ulaşmak yine yeterli bir yol ağı ile mümkün olmaktadır. Mekanize orman transport tekniklerinde kullanılan araçların oluşturduğu kimyasal ve gürültü kirliliği yaban hayatı üzerine oldukça etkili olmaktadır. Özellikle makine kullanımından dolayı oluşan yağ atıkları orman içi su kaynaklarını kirletmekte ve buradaki fauna zarar görmektedir. Bölmeden çıkarma çalışmaları sırasında oluşan gürültü kirliliği bir takım yaban hayvanları üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Avrupa'da yapılan planlama çalışmalarında soyları tükenmekte olan yaban hayvanlarının olduğu bölgelerde üretim çalışmaları yapılmamaktadır. Ülkemizde ise henüz bu tür çalışmalara geçilmemiştir Milli Parklar ile Olan İlişkileri Orman milli parkları bilimsel araştırmalar ve turizm amaçlı tesis edilmektedir. Gerek turizm, gerekse bilimsel araştırmalarda milli parklarda ulaşım için orman transport tesisleri önemli konumdadır. Turizim amaçlı turlarda ziyaretçilerin park alanı içindeki dolaşımını sağlayacak tesislerin bulunması gereklidir. Son yıllarda gelişen ve henüz ülkemizde bulunmayan tekray sistemlerinin milli park alanlarında yapılacak turlarda kullanılması amaca hizmet edecektir. Bu sistem sayesinde, park alanının tamamı çok rahat bir şekilde ve çevreye zarar verilmeden gezilebilecektir. Tekray sistemi, kolayca

17 9 monte edilebilen, insan ve çeşitli malzemelerin kolayca taşınabildiği, yüksek eğimlerde dahi transportu gerçekletirebilen mekanize bir sistemdir. Tekray sistemi sayesinde orman yolu yapımına gerek kalmamaktadır. Bu sayede milli parklar içerisinde yol yapımından dolayı oluşaçak tahribat önlenebilmektedir.

18 10 3. ORMAN TRANSPORT TESİSLERİ 3.1. Orman Yol Ağları Orman yolları; ormanların işletmeye açılmasına hizmet eden, lastik tekerlekli araçların bütün yıl taşıma yapmasına yönelik, orman içi ile orman dışı bağlantıyı sağlayan genellikle tek şeritli yollar olarak tanımlanabilir. Orman yolları; ormanları entansif olarak işletmek, ormanları hastalık ve zararlarından korumak, yangınları söndürmek, orman yetiştirme ve bakımını yapmak, orman içinde yaşayan köylerin yol ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılmaktadır. Bu amacı, gördüğü hizmeti, geometrik standartları, planlaması, yapım tekniği, yapıldığı yerlerin zorlukları ve özelliği nedeni ile orman yolları, kamu yararına yapılan kara yolu ve köy yollarından ayrılmaktadır. Ayrıca, orman yollarının diğer kara yollarından teknik ve ekonomik yönden de ayrıcalık gösterdiği söylenebilir. Ekonomik ayrıcalık; orman yollarının ormancılık hizmetlerini karşılayacak ölçüde yeteri kadar ucuza mal edilmesi, teknik yönden ayrıcalık ise, ekonomik görüşün yanında yol elemanlarının yolun işlevlerini en iyi biçimde yerine getirmesidir. Orman Yol Ağı Plânlarının Düzenlenmesine Ait Yönetmelik te; orman yol ağı planlarının amaç ve kapsamı, "bir orman topluluğunun entansif olarak işletilmesi için ekim, dikim, bakım, hastalık ve zararlılarla mücadele, yangınlardan koruma veya söndürme gibi çeşitli ormancılık hizmetlerinin zamanında, usul ve tekniğine uygun olarak yapılabilmesi amacıyla ormandaki tüm meşçerelere ulaşımı sağlamak", tarifi ise, "bir orman topluluğundan elde edilecek her çeşit hasılatı amaca uygun bir şekilde ve sürekli olarak taşımaya ve çeşitli ormancılık hizmetlerini yapmaya elverişli vadi yolları, yamaç yolları, sürütme yolları ve irtibat yolları gibi birbirine bağlı bir çok ana ve tali yolların genel projelerini oluşturmak" şeklinde ifade edilmektedir. Bütün bir dere sistemini içine alan su toplama havzası bir plan ünitesi olarak ele alınmakta, orman yol ağı planının böyle bir plan ünitesini tam olarak taşıma ve diğer ormancılık hizmetlerine açacak şekilde düzenlenmesi öngörülmekte ve plan ünitelerinin birleştirilmesi ile Seri veya İşletme Şefliği bazında "Genel Orman Yol Ağı Plânı"nın meydana getirileceği bildirilmektedir Orman Yol Tipleri Orman yol şebekesi ile ulaşım şebekesi arasında bağlantı sağlayan yollara irtibat yolları denilmektedir. Genelde karayolları şebekesiyle ana orman yollarının arasında bağlantı kuran bu yollar çoğunlukla orman alanı dışında seyreder veya orman alanı kenarını izler. Bu nedenden dolayı da bu yollar orman yol şebekesi kapsamı içine girmez ve orman yol yoğunluğu hesabında dikkate alınmazlar. Orman yolları, bir yılda üzerinden taşınacak ürün miktarı ve yapılış amaçları dikkate alınarak iki ana gruba ayrılmışlardır. Bu yollar: Ana orman yolları ve Tali orman yollarıdır (A tipi tali orman yolu ve B tipi tali orman yolu). Bu yolların geometrik standartları aşağıda gösterilmiştir.

19 11 Tablo 3.1. Orman Yol Tipleri ve Geometrik Standartları YOLUN TİPİ BİRİMİ ANA ORMAN YOLU A - TİPİ TALİ ORMAN YOLU B - TİPİ SBT NBT EBT TRAKTÖR YOLU Platform genişliği m ,5 Şerit sayısı Adet Azami eğim % Asgari kurp yarıçapı m Şerit genişliği m Banket genişliği m 0,50 0,50 0,50 0, Hendek genişliği m 1,00 1,00 1,00 1, Üst yapı genişliği m Köprü genişliği m 7+(2x0,6) 6+(2x0,6) 5+(2x0,6) 4+(2x0,6) Ana orman yolları: Trafiğe uygun genişliği (platfom) 7 m ve hendek genişliği 1.00 m olup toplam genişliği 8.00 m olan ve genellikle ana vadilerde yapılan yollar ana orman yollarıdır. Bu genişlikte yol yapılabilmesi için o yol üzerinde bir yılda taşınacak orman ürünü miktarının m³'ten fazla olması ve yapımı için Orman Genel Müdürlüğünden özel izin alınması gerekmektedir. Bu tip yolların tamamı 6 m genişliğinde üst yapı malzemesi ile kaplanmalı, asgari kurp yarıçapı 50 m azami meyil % 8 olmalıdır. Ana orman yolları, vadi tabanlarında düşünülmeli ve bir işletmeye açma ünitesinin bütünüyle ve eşit şekilde işletmeye açılmasını sağlamalıdır. Şekil 3.1. Ana Orman Yolu Enine Kesiti A tipi tali orman yolları: Trafiğe uygun genişliği (platform) 6 m ve hendek genişliği 1.00 m olup toplam genişliği 7.00 m olan orman yolları, A tipi tali orman yollarıdır. Bu genişlikte yol yapılabilmesi için o yol üzerinde bir yılda taşınacak ürün miktarının m³ arasında olması ve yapımı için Orman Genel Müdürlüğü nden özel izin alınması gerekmektedir. Bu tip yolların tamamı 5 m genişliğinde üst yapı malzemesi ile kaplanmalı, asgari kurp yarıçapı 35 m ve kullanılan en yüksek eğim değeri % 10'u geçmemelidir.

20 12 Şekil 3.2. A Tipi Tali Orman Yolu Enine Kesiti B tipi tali orman yolları: Trafiğe uygun genişliği (platform) 4 m. ve hendek genişliği 1 m olup toplam genişliği 5 m olan orman yolları, B tipi tali orman yollarıdır. Bu yollar üzerinde bir yılda taşınacak ürün miktarı m³'ten azdır. Üretim ve taşıma mevsimi, taşınacak ürünün cinsi, arazi yapısı gibi faktörler dikkate alınarak bu tip yolların tamamı veya bir kısmı 3 m genişliğinde üst yapı malzemesi ile kaplanmalıdır. En küçük kurp yarıçapı 12 m olmalı ve prensip olarak % 9 eğim kullanılmalıdır (normal eğim). Ancak bu normal eğim değerinin değiştirilmesinin istenmemesinden dolayı, göze alınmayacak kadar yüksek masraflara neden olabilecek, çok zor arazi şartları ve teknik sınırlamalar karşısında, istisnai olarak ve kısa mesafelerde uygulanmak şartı ile % 12'ye kadar eğim değerleri kullanılabilir. Ters taşımada eğim; 500 m ye kadar % 7, 500 m den daha fazla mesafede % 6 olarak uygulanmalıdır. Şekil 3.3. B Tipi Tali Orman Yolu Enine Kesiti Eğimi % 75'in üzerinde olan yamaçlarda, uzun mesafede som ve sert kaya olması halinde, yol platformu 3 m, hendek genişliği 0.50 m olmak üzere, B tipi tali orman yolu 3.5 m genişliğinde yapılabilmektedir. Şekil 3.4. Som Kayalık Yerlerde B Tipi Tali Orman Yolu Enine Kesiti

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

3. ÜRETİM ve BÖLMEDEN ÇIKARMA

3. ÜRETİM ve BÖLMEDEN ÇIKARMA 3. ÜRETİM ve BÖLMEDEN ÇIKARMA 1) İnsan Gücü ile Bölmeden Çıkarma 2) Hayvan Gücü ile Bölmeden Çıkarma 3) Makine Gücü ile Bölmeden Çıkarma (Traktörler, Hava hatları) 4) Diğer Transport Tesisleri ile Bölmeden

Detaylı

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 Uzun Mesafeli Mobil Vinçli Hava Hatlarının Tesisi Hava hattının kurulmasın da ilk aşama hava hattı kızağının

Detaylı

ORMAN YOLLARI. Prof.Dr.Mesut HASDEMİR

ORMAN YOLLARI. Prof.Dr.Mesut HASDEMİR ORMAN YOLLARI Prof.Dr.Mesut HASDEMİR Orman Transport Tesis ve Taşıtları Bilim Dalının Çalışma Konuları Ormancılık bilimleri içinde Orman Transport Tesis ve Taşıtları ormanların isletmeye açılması için

Detaylı

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 Yükleme Metotları : Elle Yükleme Çapraz Yükleme Makine Gücü ile Yükleme: Taşıma Aracına Monte Edilen

Detaylı

4. Orman Ulaşım Sistemi 4.1. Orman Yolları Proje ve Planlama Orman yolları; ormanların işletmeye açılmasına hizmet eden, lastik tekerlekli araçların

4. Orman Ulaşım Sistemi 4.1. Orman Yolları Proje ve Planlama Orman yolları; ormanların işletmeye açılmasına hizmet eden, lastik tekerlekli araçların 4. Orman Ulaşım Sistemi 4.1. Orman Yolları Proje ve Planlama Orman yolları; ormanların işletmeye açılmasına hizmet eden, lastik tekerlekli araçların bütün yıl nakliyat yapmasına yönelik, orman içi ile

Detaylı

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 Topoğrafik açıdan şartlarımıza benzeyen Avusturya'da makineli üretim %86 dolayındadır. Ülkemizde ise

Detaylı

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 TRAKTÖRLER Traktör, tarım işlerinde kullanılan lastik tekerlekli, paletli ya da her ikisini de ihtiva

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Helsinki Konferansının I.Avrupa Ormanlarının Sürdürülebilir Yönetimi İçin Genel Esaslar kararı çerçevesinde Sürdürülebilir Orman Yönetimi tanımı yapılmış

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Dal Alma Kalın dallarda motorlu testere, ince dallarda balta kullanılır. Özellikle ergonomik ve ekonomik

Detaylı

Prof.Dr.Mesut HASDEMİR

Prof.Dr.Mesut HASDEMİR Prof.Dr.Mesut HASDEMİR 1.GİRİŞ Eşyaların ve insanların bir yerden başka bir yere taşınması için ne kadar ilkel de olsa mutlaka bir yolun varlığına gereksinim duyulmaktadır. Bu nedenle yol tarihinin insanlık

Detaylı

ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır.

ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır. ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır. Bu çalışmada kullanılacak haritalar, 1/25 000 ölçekli, eş yükselti

Detaylı

Orman Yol Ağı ve Transport İlişkileri Ödevi

Orman Yol Ağı ve Transport İlişkileri Ödevi Orman Yol Ağı ve Transport İlişkileri Ödevi AMAÇ Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bulunan bir ormanlık alanın yol ağı planlanmasının yapılmasıdır. Bu çalışmada kullanılacak haritalar 1/25 000 ölçekli,

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ Prof. Dr. İBRAHİM TURNA Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür ABD, TRABZON MEŞCERE KURULUŞ AMACI BAKIM AMACI GENÇLEŞTİRME AMACI SİLVİKÜLTÜREL AMAÇLAR VEYA

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Marjinal ekolojik şartlardaki gevşek kapalı bir Ardıç ormanı, ana amacı odun üretimi ise bu orman verimsiz kabul edilmektedir. Ancak işletme amacı

Detaylı

Kitap Temini için: DİNÇ OFSET Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti İÇİNDEKİLER

Kitap Temini için: DİNÇ OFSET Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti İÇİNDEKİLER Kitap Temini için: DİNÇ OFSET Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. 0541 254 62 30 959 sayfa İÇİNDEKİLER Bölüm 1 ŞANTİYELERDE SIK KARŞILAŞILAN TEHLİKELER VE ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLER Şantiyelerde sık karşılaşılan

Detaylı

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ:

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ: ÇIĞ Genellikle boylu bitki örtüsü (orman) çok seyrek veya bulunmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve dış kuvvetler etkisi ile başlayan bir ilk

Detaylı

KIRSAL YERLEŞİM TEKNİĞİ DOÇ.DR. HAVVA EYLEM POLAT 8. HAFTA

KIRSAL YERLEŞİM TEKNİĞİ DOÇ.DR. HAVVA EYLEM POLAT 8. HAFTA KIRSAL YERLEŞİM TEKNİĞİ DOÇ.DR. HAVVA EYLEM POLAT 8. HAFTA Araştırıcı ve bilim adamları fiziksel planlamayı değişik biçimlerde tanımlamaktadırlar. Bu tanımlar, genellikle, birbirleri ile eş anlam ve kapsama

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ. Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ. Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı GİRİŞ İnsan ve eşyanın bir yerden diğer bir yere taşınması konusu, insanlık tarihinin kaydettiği

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Kesim İşlerinde Kullanılan Bazı Alet ve Makineler Baltalar Kesim baltaları Yarma baltaları Geniş

Detaylı

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ağaçlandırma çalışmalarında amaç tespiti ile işe başlamak ilk hedeftir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Amaç tespiti ülkemizin ormancılık

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ORMAN YOLU PLANLAMA MODELİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ORMAN YOLU PLANLAMA MODELİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ORMAN YOLU PLANLAMA MODELİ Yrd.Doç.Dr..Dr. Abdullah E. Akay KSÜ Orman Fakültesi Orman MühendisliM hendisliği i BölümüB Orman İnşaatı,, Jeodezi ve Fotogrametri ABD Kahramanmaraş Kasım

Detaylı

Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi (TÜREK 2012) 07-08 Kasım 2012 İstanbul

Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi (TÜREK 2012) 07-08 Kasım 2012 İstanbul Rüzgar Türbinleri Taşıması ve Montajı Proje Taşımacılığı ve Yük Mühendisliği A.Ş. Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi (TÜREK 2012) 07-08 Kasım 2012 İstanbul Gündem Giriş ve Amaç Bulgular ve Tartışma Planlama

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta KTÜ Orman Fakültesi Seçme Ormanı Değişik yaşlı ve düşey kapalı orman formuna seçme ormanı ve seçme işletmesi adı verilmektedir. Tabakalı seçme ormanında,

Detaylı

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr 3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr İSTANBUL- NİSAN 2013 TAŞKIN VE SEL KORUMADA YUKARI HAVZADA ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YAPILAN

Detaylı

15. ORMAN YANGIN YOLLARI VE ŞERİTLERİ. Planlanması Yapım Bakım. Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri

15. ORMAN YANGIN YOLLARI VE ŞERİTLERİ. Planlanması Yapım Bakım. Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri 15. ORMAN YANGIN YOLLARI VE ŞERİTLERİ Planlanması Yapım Bakım Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri Akdeniz coğrafyası ve iklim kuşağında yer alan ülkemiz ormanları, yaz aylarında yoğun bir yangın tehdidi altında

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

KÜTLELER DİYAGRAMI VE TOPRAK DAĞITIMI. Toprak İşleri. Toprak Dağıtımının Amaçları

KÜTLELER DİYAGRAMI VE TOPRAK DAĞITIMI. Toprak İşleri. Toprak Dağıtımının Amaçları KÜTLELER DİYAGRAMI VE TOPRAK DAĞITIMI Toprak Dağıtımının Amaçları 1) Toprak işlerinde en ekonomik dengelemeyi sağlamak 2) Dolgu yapımı için kullanılacak kazıların taşımasında ortalama taşıma mesafesini

Detaylı

Toprak İşleri ve Demiryolu Mühendisliği (CRN:13133) Güz Yarıyılı. Prof. Dr. Hilmi Berk Çelikoğlu Araş. Gör. Mehmet Ali Silgu.

Toprak İşleri ve Demiryolu Mühendisliği (CRN:13133) Güz Yarıyılı. Prof. Dr. Hilmi Berk Çelikoğlu Araş. Gör. Mehmet Ali Silgu. Toprak İşleri ve Demiryolu Mühendisliği (CRN:13133) 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof. Dr. Hilmi Berk Çelikoğlu Araş. Gör. Vermelding onderdeel organisatie Ders Bilgileri Dönemiçi ders planı Hafta Hafta1 Hafta2

Detaylı

Meyva Bahçesi Tesisi

Meyva Bahçesi Tesisi Meyva Bahçesi Tesisi Meyve bahçesi tesisinde dikkate alınması -gereken koşullar 1. Yer seçimi 2. Tür ve çeşit seçimi 3. Anaç seçimi 4. Tozlanma isteğinin bilinmesi 5. Dikim sistemleri ve dikim sıklığı

Detaylı

ORMANCILIKTA SANAT YAPILARI

ORMANCILIKTA SANAT YAPILARI 1 ORMANCILIKTA SANAT YAPILARI SANAT YAPISI NEDİR? 2 Orman yollarının yapımında bu yollara zarar veren yer üstü ve yer altı sularının yol gövdesinden uzaklaştırılması amacıyla yüzeysel ve derin drenaj yapılması;

Detaylı

Doğu Karadeniz Bölgesi nde olduğu gibi yüksek eğim gruplarına sahip alanlar, ancak yoğun ve koruyucu orman örtüsü ile kaplı olduklarında heyelanların (toprak göçükleri) meydana gelme olasılıkları düşük

Detaylı

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre Haritanın Tanımı Harita Okuma ve Yorumlama Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü sarsma olayıdır. Bir deprem planı hazırlamalıyız. Bu planda

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS yönetimi; Hedef, prensipler,araçlar,gerekli şartlar ve detaylar Hedef: EtkinYGS yönetimi Prensip:

Detaylı

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Ağaçlandırma Tekniği (2+1) 2015-2016 Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ülkenin %27.3'si ormanlarla kaplıdır. Bu da 21.403.805 hektar ormana karşılık gelmektedir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Ağaçlandırma

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SILVIKÜLTÜRÜN AMACı: Koru ormanı İşletmelerinin Silvikültürel Planlaması Tıraşlama İşletmesi: Bir alan üzerinde yaşlı ağaçların aynı zamanda kesilmesi

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ

ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ ORMAN TRANSPORT TEKNİĞİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 İŞLETMEYE AÇMA Düz Arazide Ormanların İşletmeye Açılması 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 2

Detaylı

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ

HEYELANLAR HEYELANLARA NEDEN OLAN ETKENLER HEYELAN ÇEŞİTLERİ HEYELANLARIN ÖNLENMESİ HEYELANLARIN NEDENLERİ HEYELANLAR Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA Pamukkale Üniversitesi Doğal zemin veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın; yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir.

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI VII. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL DKMP ve OGM Protokolü DKMP Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü arasında 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan Milli

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ DERSİ Hazırlayan: Dr. Mehmet EKER 11.09.2008 Ormancılıkta Transport-M.Eker 1 Terminoloji (kavram ve terimler) Ormancılıkta Üretim : - Biyolojik üretim (Ağaç üretimi) (Orman

Detaylı

7. ORMAN YOLLARI TEMEL BİLGİLERİ

7. ORMAN YOLLARI TEMEL BİLGİLERİ 7. ORMAN YOLLARI TEMEL BİLGİLERİ 7.1. ORMAN YOLLARININ PROJELENDİRİLMESİNDE TEMEL ESASLAR Orman yollarında araç sayısı ve yoğunluğu bir yandan iletmeye açma olanının büyüklüğüne ve yerine, diğer yandan

Detaylı

ARTVİN ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ MEKANİZASYON AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

ARTVİN ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ MEKANİZASYON AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: II Sayfa: 587-597 ARTVİN ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ MEKANİZASYON AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Köksal COŞKUN

Detaylı

AĞAÇLANDIRMA. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü

AĞAÇLANDIRMA. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü AĞAÇLANDIRMA Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü İşçi ile Diri Örtü Temizliği Sahanın erozyon durumu ve Çalışmanın ekonomisi göz önüne alınarak ŞERİTLER halinde yapılır İşçi İle Diri Örtü Temizliği Diri örtü

Detaylı

Aks yük hesaplamaları. Aks yükleri ve yük hesaplamaları ile ilgili genel bilgi

Aks yük hesaplamaları. Aks yükleri ve yük hesaplamaları ile ilgili genel bilgi Aks yükleri ve yük hesaplamaları ile ilgili genel bilgi Kamyonları kullanan tüm taşıma tipleri kamyon şasisinin belli bir üstyapı tarafından desteklenmesini gerektirir. Aks yükü hesaplamalarının amacı

Detaylı

T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ.. ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ. ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ. ÇOK AMAÇLI UYGULAMA PROJESİ 201 (BU KAPAK SAYFASI

Detaylı

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR İsmail ERTEN Çanakkale bölgesi düz damlı ve kırma çatılı yapılar dağılım Çanakkale kentinin yerleşim alanlarının 1. dönem dağılışı 1462-1500 Çanakkale

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

Ek Form-2 İŞLETME PROJESİ BÖLÜM I RUHSAT BİLGİLERİ

Ek Form-2 İŞLETME PROJESİ BÖLÜM I RUHSAT BİLGİLERİ Ek Form-2 İŞLETME PROJESİ 1.1. Ruhsat Sahasının İli : İlçesi : Beldesi : Köyü : Ruhsat Numarası : Ruhsat Grubu : I (a) Maden Cinsi : BÖLÜM I RUHSAT BİLGİLERİ 1.2. Ruhsat Sahibinin Adı Soyadı : Adres :

Detaylı

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Prof.Dr. Abdullah E. Akay Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Son yıllarda artan tüketici talepleri doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırmış ve bu durum özellikle orman kaynaklarının

Detaylı

T.C. BEYLİKDÜZÜ BELEDİYE MECLİSİ İMAR KOMİSYONU RAPORU

T.C. BEYLİKDÜZÜ BELEDİYE MECLİSİ İMAR KOMİSYONU RAPORU T.C. BEYLİKDÜZÜ BELEDİYE MECLİSİ İMAR KOMİSYONU RAPORU Rapor : 2016/08 Tarih : 29.02.2016 KONUNUN ÖZÜ: Beylikdüzü ilçesi Kavaklı Mahallesi 351 ada 23 parsel komşuluğunda bulunan Belediyemiz mülkiyetindeki

Detaylı

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI 1. SINIF GÜZ YARIYILI DERS LİSTESİ. Saat (D+U)

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI 1. SINIF GÜZ YARIYILI DERS LİSTESİ. Saat (D+U) KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI 1. SINIF ORM101 İklim Bilgisi 2+0 2 4 Zorunlu Türkçe ORM103 Genel Botanik 2+1 2,5 5 Zorunlu Türkçe ORM105 Temel Bilgi Teknolojileri

Detaylı

Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Topografya (Surveying) Nedir? Topografya geleneksel olarak, Dünya yüzeyinin üzerindeki, üstündeki veya altındaki noktalarının rölatif konumlarını belirleyen

Detaylı

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ EĞİMLİ ARAZİLERDE TERASLAMA TEKNİĞİ BUROR HENDEKLİ TERAS BUROR ÇUKURLU SEKİ TERAS (BUROR : Bursa Orman Terası) 2009 Arazi Yetenek Sınıfları ve Bu

Detaylı

Bitkilerle Alan Oluşturma -1

Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Peyzaj Mekanlarının 3 Temel Elemanı Yüzey Zemin Düzlemi: Mekanın tabanını oluşturur. Mekanın diğer elemanları bu tabanın üzerinde yer alır.örneğin üstünde hiçbir bitki veya

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm TÜBİTAK 107 G 029

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm TÜBİTAK 107 G 029 YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm Masraf nereden? Ana amacı odun yetiştirmek olan bir işletmede, ikinci amaç da yaban hayvanı üretimi olursa,

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1

DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Dikim yöntemlerinin seçilmesini gerektiren koşullar: Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 **Ekstrem iklim koşulları (düşük ve yüksek sıcaklıklar), **Ekstrem

Detaylı

Bahar. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1.

Bahar. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1. Su Yapıları II Dolgu Barajlar Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli

Detaylı

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası AFET LOJİSTİĞİ LOJİSTİK Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası Kızılay Lojistik Yönetim Sistemi LOJİSTİK NEDİR? İhtiyaçları

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZİN VE İRTİFAK DAİRESİ BAŞKANLIĞI RES İZİNLERİNDE İZİN SÜREÇLERİ

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZİN VE İRTİFAK DAİRESİ BAŞKANLIĞI RES İZİNLERİNDE İZİN SÜREÇLERİ İZİN VE İRTİFAK DAİRESİ BAŞKANLIĞI RES İZİNLERİNDE İZİN SÜREÇLERİ Ahmet ÇELİK Daire Başkan Yardımcısı 02/ Kasım / 2016 RES İZİNLERİ Orman Kanunu ve Orman Kanununun 17/3 ve 18 İnci Maddelerinin Uygulama

Detaylı

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 TARİHÇESİ Sonsuz bantla taşıma çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. 1868 yıllında İngiliz mühendis Lyster kauçukla

Detaylı

challenging roads and impossible projects...

challenging roads and impossible projects... challenging roads and impossible projects... İçerik Tedarikçi Seçimi, Planlama ve hazırlık safhası, Denizyolu taşıması, Kabul limanında tahliye ve geçici depolama, Limanda yükleme ve karayolu taşıması,

Detaylı

Orman Fonksiyonları -Zonlama Biyoçeşitlilik Koruma Alanları Estetik-Ekotuirzm İğneada: Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler (Camili) Fonksiyonlar Ölçüt

Detaylı

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA 12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA TOPRAK EROZYONU Toprakların bulunduğu yada oluştuğu yerden çeşitli doğa kuvvetlerinin (rüzgar, su, buz, yerçekimi) etkisi ile taşınmasıdır. Doğal koşullarda oluşan

Detaylı

HAVAALANI TERMİNAL BİNALARI

HAVAALANI TERMİNAL BİNALARI HAVAALANI TERMİNAL BİNALARI Yolcu bagaj süreçleri Bekleme Alanları Doğrusal model (Linear) Park Şekilleri Trafik yoğunluğu az Ana bina iki veya üç katlı olarak inşa edilir.???? Gidiş dönüş yolcu akışı

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ. Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı

TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ. Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı TRANSPORT TEKNİĞİ VE TESİSLERİ Doç. Dr. Selçuk GÜMÜŞ Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı 9. TRANSPORT SÜRECİNİN BİR AŞAMASI OLARAK YÜKLEME VE BOŞALTMA İŞLERİ Türkiye de, planlı orman yolu

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI IV. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL İşletme Amaçları Biyolojik çeşitliliği korumak, Rekreasyon ve estetik değerleri topluma sunabilmek, Yangın riskini azaltmak, Net karbon

Detaylı

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları - 1-1. Aşağıdakilerden hangisi, yaya ve sürücülerin trafikteki davranışlarının altında yatan psikolojik süreçleri inceler? A) Adli tıp B) Kazazede C) Trafik psikolojisi D) İlk yardımcı 2. I- Araçların

Detaylı

Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1

Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Kurak ve yarı kurak bölgelerde su rekabetini önlemek için kökleme yapılmalıdır. 1. 2. ve 3. eğim gruplarında 160-220 beygir gücünde

Detaylı

TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU

TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU 23-27 Mayıs 2016 tarihleri arasında Muğla Orman Bölge Müdürlüğü mıntıkalarında gerçekleştirilen Teknik Gezi ye ait bilgi ve değerlendirmeler aşağıda açıklanmıştır. Teknik Gezi

Detaylı

11. BÖLÜM: ÜRETİMDE BİRİM FİYAT TESPİTİ

11. BÖLÜM: ÜRETİMDE BİRİM FİYAT TESPİTİ 11. BÖLÜM: ÜRETİMDE BİRİM FİYAT TESPİTİ 11.1. Giriş Üretimde birim fiyatın oluşturulması iki ana unsura dayandırılmaktadır. Bunlardan birisi üretimde kullanılan araç-gereç ve malzemeler, insan, makine

Detaylı

2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip

2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip 2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip karışıma katılabilmeleridir. Karışımdaki ağaç türleri

Detaylı

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları 5.2. Proje Sonuçları Proje sonuçlandığında; uygulayıcının (DMP) eline sadece bir uygulama planı (Yazılıkaya YGS Yönetim Planı) değil aynı zamanda bir YGS plan/planlama modeli geçeceği için, YGS planlamasıyla

Detaylı

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI GİRİŞ YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI Konferans salonları, fuar alanları, alışveriş merkezleri, depolar, müzeler, spor salonları, hava limanları,

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

SERİ B CİLT 44 SAYı 1 2 1994 ORMAN FAKULTESI DERGISI

SERİ B CİLT 44 SAYı 1 2 1994 ORMAN FAKULTESI DERGISI SERİ B CİLT 44 SAYı 1 2 1994 İSTANBUL ÜNİvERSİTESİ ORMAN FAKULTESI.. DERGISI KASTAMONU YÖRESİNDE KAR ÜZERİNDE ÜRETİM ÇALIŞMALARI Y. Doç. Dr. Metin TUNAYl) Ar. Gör. Fevzi ÇIGl) Kısa Bu çalışma; Kastamonu

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı TOPRAK İŞLERİ Dersin Amacı Ulaştırma projelerinin yapımında gerekli olan toprak işleri konularında temel kavramların öğretilmesi. 1 Dersin Hedefleri Toprak işlerin hakkında genel bilgiye sahip 1 : olmak

Detaylı

STOK YÖNETİMİ Adem ÖZTÜRK Performans Yönetimi ve Kalite Geliștirme Daire Bașkanlığı 13-14 / 08 / 2009 - Ankara Stok nedir? SUNUM PLANI Stok Yönetiminin amacı Stok Yönetiminin faydaları Stok Yönetim Sisteminin

Detaylı

Oluşumuna ve etkenlerine göre erozyon çeşitleri. Erozyon ve Toprak Korunması

Oluşumuna ve etkenlerine göre erozyon çeşitleri. Erozyon ve Toprak Korunması DERS 5 Su Erozyonu Oluşumuna ve etkenlerine göre erozyon çeşitleri Oluşumuna ve etkenlerine göre erozyon çeşitleri Erozyonun meydana gelmesine sebep olan aktif faktörler su ve rüzgar dır. Etki dereceleri

Detaylı

TOPRAK İŞ KONU-6 İŞ MAKİNESİ İLE KAZI

TOPRAK İŞ KONU-6 İŞ MAKİNESİ İLE KAZI TOPRAK İŞ KONU-6 İŞ MAKİNESİ İLE KAZI Günümüzde her birisi belirli maksatlar için elverişli olan çeşitli iş makineleri mevcut olup,bunlar birkaç bakımdan sınıflandırılır. İş makinelerini tanıyıp teknik

Detaylı

KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ

KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ ŞİŞLİ 10 CAN KAYBI SOMA 301 CAN KAYBI VAN 604 CAN KAYBI JAPONYA 15.828 CAN KAYBI ÖLÜ

Detaylı

Zeminlerden Örnek Numune Alınması

Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden örnek numune alma tekniği, örneklerden istenen niteliğe ve gereken en önemli konu; zeminde davranışın süreksizliklerle belirlenebileceği, bu nedenle alınan

Detaylı

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları Çelik Izgara Sistem Donanım Ltd. Şti.,ızgara döşeme, geçit ızgara, kanal ızgara, hendek ızgara, platform ızgara ve çelik yapılar, inşaat metal kalas,

Detaylı

KARAYOLU GÜVENLİK SİSTEMLERİ. Fatih NAKAŞ İnşaat Y. Mühendisi

KARAYOLU GÜVENLİK SİSTEMLERİ. Fatih NAKAŞ İnşaat Y. Mühendisi Fatih NAKAŞ İnşaat Y. Mühendisi Karayolu güvenlik sistemleri, yolu kullanan yolcu ya da sürücülerin, karayolunda sorunsuz ve güven içerisinde seyahat etmelerini sağlayan, trafiği düzenleyen ya da kılavuzluk

Detaylı

ORMAN KORUMA YANGIN AMENAJMANI

ORMAN KORUMA YANGIN AMENAJMANI ORMAN KORUMA YANGIN AMENAJMANI Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ Kasım 2014 Yangın amenajman planlamaları yangın önleme programları, yangın öncesi ve yangınla savaş planlamaları ile yangının amenajman aracı olarak

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği,

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği, 17 Ağustos 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28387 Orman Genel Müdürlüğünden: YÖNETMELİK ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİNİN KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı