Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý"

Transkript

1 ARAÞTIRMA Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý A. Þebnem Soysal 1, Handan Can 2, Kýzbes Meral Kýlýç 3 1 Psk.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý, 3 Uz.Psk., Adalet Bakanlýðý, Ankara, 2 Psk.Dr., Uludað Üniversitesi Psikoloji Bölümü, Bursa ÖZET Amaç: Bu araþtýrma A tipi davranýþ örüntüsü ile sürekli öfke ve öfke ifadesi arasýnda bir iliþkiyi ve bu iki deðiþkenin cinsiyet açýsýndan farklýlaþýp farklýlaþmadýðýný incelemek amacýyla yapýlmýþtýr. Yöntem: Çalýþma yaþlarý 18 ile 23 (20.5±2.4) arasýnda deðiþen, Gazi Üniversitesi' ne baðlý fakültelerin deðiþik bölümlerine devam eden 158 (79 kýz, 79 erkek) öðrenci üzerinde yürütülmüþtür. Araþtýrmada katýlýmcýlara A tipi davranýþ örüntüsünü ölçmek için Jenkins Aktivite Ölçeði; öfke özelliklerini belirlemek amacýyla da Sürekli Öfke Envanteri ve Sürekli Öfke Ýfadesi Envanteri kullanýlmýþtýr. Bulgular: Yapýlan analizler sonucunda A tipi davranýþ örüntüsü ile sürekli öfke arasýnda anlamlý bir iliþki bulunmuþtur (p<.05). A tipi davranýþý açýsýndan cinsiyetler arasýnda bir fark belirlenmezken; kýz öðrencilerin sürekli öfke ve içe yönelik öfke puanlarýnýn erkek katýlýmcýlara göre daha yüksek olduðu belirlenmiþtir. Sonuç: Mevcut çalýþmada öðrencilerin içe yönelik öfke puanlarý ile A Tipi davranýþ örüntüsü arasýnda bir fark gözlenmezken, A Tipi davranýþýn dýþa yönelik öfke ile iliþkili olduðunun bulunmasý, A tipi davranýþ biçiminin öfkeyi ifade ediþ biçimi üzerindeki etkisinin gösterilmesi açýsýndan önemlidir. Çalýþmada kýz öðrencilerin Sürekli Öfke puanlarýnýn yanýnda, Ýçe Yönelik Öfke ve Öfke Ýfadesi puanlarýnýn da erkek öðrencilerden daha yüksek olduðu görülmüþtür. Elde edilen bulgular, kýz öðrencilerin öfkelerini dýþa vurmamakla birlikte, sürekli öfke yaþadýklarý þeklinde açýklanabilir. Çalýþmada elde edilen cinsiyet farký, öfke kontrolü ve ifadesi üzerinde kiþilik özelliklerini biçimlendirmenin etkisini vurgulamak açýsýndan önemlidir. Anahtar Sözcükler: Üniversite öðrencisi, A tipi davranýþ örüntüsü, öfke ifadesi, öfke. () SUMMARY The Analysis of the Relationship Between Type A Behavior Pattern and Expression of Anger Among University Students and Its Comparison in Terms of Sex Objectives: This research has been carried out to examine the relationship between type-a behavior pattern, and trait anger and expression of anger, as well to find out whether these two variables differentiate in terms of gender. Method: The study was conducted in 158 students (79 female, 79 male) from different departments of schools at Gazi University, whose ages differed from 18 to 23 (20.5±2.4). Jenkins Activity Scale was used to measure the type-a behavior pattern, while State-Trait Anger Inventory and State-Trait Anger Expression Inventory were used to determine different facets of anger. Results: The analysis showed a significant relationship (p<.05) between type-a behavior pattern and trait anger. While there was no difference between genders in terms of type-a behavior pattern, female students received higher scores for trait anger and anger than male participants. Conclusion: There was no difference between students' anger-in scores and type-a behavior pattern, but we found that type-a behavior pattern was related with anger-out, and that was an important fact in showing the influence of type-a behavior pattern on expression of anger. We also found that the scores of female students for anger-in and expression of anger were higher than those of male students. These findings may suggest that female students do not express their anger though they experience persistent anger. This difference between genders is important in emphasizing the role of personality formation in anger control and anger expression. Key Words: University student, type-a behavior pattern, anger expression, anger. Makalenin geliþ tarihi: , Yayýna kabul tarihi:

2 Soysal AÞ, Can H, Kýlýç KM. GÝRÝÞ Kiþilik ile bedensel saðlýk arasýndaki iliþki, Aristoteles'den beri bilim adamlarýnýn ilgisini çeken bir konu olmuþtur. Süregelen bu ilginin sonucu olarak, 1940'lý yýllarda klinik psikoloji ve psikiyatri alanýnda çalýþan araþtýrmacýlarýn katkýlarýyla "psikosomatik týp" olarak adlandýrýlan alan ortaya çýkmýþtýr. Bu alan 1980'li yýllarýn baþýndan itibaren, saðlýk psikolojisi olarak anýlmaya baþlamýþtýr (Okyayuz 1999, APA 2001). Günümüzde psikosomatik hastalýklarda önemli bir artýþ mevcuttur. Psikosomatik týp; hastalýklarý yapýsal, fizyolojik ve psikolojik deðiþkenler arasýndaki karþýlýklý iliþkiler ile, kiþinin toplumsal ve fiziki çevresindeki özel koþullarý arasýnda baðlantý kurarak açýklamaya çalýþýr (Büyükberber 1992). Bazý insanlar stresli yaþam olaylarýný diðerlerine göre daha yoðun bir biçimde yaþamaktadýrlar (Motowidlo ve ark. 1986, Jung 1999, Vries ve Wilkerson 2003). Kardiyovasküler rahatsýzlýklar ve stres arasýndaki iliþki bu nedenle literatürde karþýmýza en sýk çýkan konulardan biridir (Keenan ve McBain 1979, Howard ve ark. 1986, Dembroski ve Costa 1987, Jung 1999, Al-Mashaan 2001, Kojima ve ark. 2004). Yaþam biçimi, hýzlý araba kullanma ve iþ stresi gibi etmenlerin, psikosomatik hastalýklarýn baþýnda gelen koroner kalp hastalýðýnýn geliþmesinde önemli rol oynadýðý yapýlan çalýþmalarla gösterilmiþtir (Rosenman ve ark. 1975). Freidman ve Rosenman bu bulgulara dayanarak "A Tipi" davranýþ modelini geliþtirmiþlerdir (Brem ve ark. 1989). Araþtýrmacýlar A Tipi olarak tanýmladýklarý bu bireylerde, aþýrý derecede yarýþma seviyesinde baþarý için çabalama, dürtüsellik, acelecilik, düþmanca ve saldýrganca davranýþ örüntülerinin frekansýnýn yüksek olduðunu belirlemiþlerdir. Psikosomatik hastalýklardaki artýþ, dikkatlerin bu konu üzerine yoðunlaþmasýna ve A tipi davranýþ örüntüsü adý verilen bazý kiþilik özelliklerinin incelenmesine yol açmýþtýr (Büyükberber 1992). Freidman ve Rosenman'ýn 1960'lardan itibaren yürüttükleri çalýþmalarýnda, 39 ile 59 yaþ aralýðýnda 3000 erkek katýlýmcýyý A Tipi davranýþý açýsýndan deðerlendirmiþler ve 10 yýl sonra bu kiþilerin daha fazla koroner kalp hastalýðýna yakalandýklarýný saptamýþlardýr. Bu çalýþmalarýn sonucunda Friedman ve Rosenman, A tipi davranýþ örüntüsünü stresle artan bir davranýþ duygu bileþimi olarak tanýmlamýþlar; ayrýca A tipi davranýþ örüntüsü gösteren bu bireylerde gözlenen ortak davranýþ kalýplarýný da belirlemiþlerdir. Bu davranýþlar; alýþkanlýk haline gelmiþ olarak, tam tanýmlanmayan ve belirlenmeyen hedefleri baþarma çabasýnda olma, her þeyi birden tamamlamak için çok güçlü bir istek duyma, tanýnmaya ve ilerlemeye yönelik aþýrý ihtiyaç duyma, ardý arkasý kesilmeyen bir þekilde zamanla ilgili büyük bir telaþ ve iþleri yetiþtirememe korkusu yaþama, fiziksel ve zihinsel aktivitede devamlý ve þiddetli artýþ ve fiziksel ve zihinsel aþýrý uyarýmlýlýk hali olarak belirlenmiþtir (Dembroski ve Costa 1987, Mueser ve ark. 1987, Bluen ve ark. 1990, Keenan ve McBain 1979, Powell 1995). Yazýn bilgileri ýþýðýnda bakýldýðýnda, A Tipi davranýþ örüntüsüne sahip olan bireylerdeki baskýn özelliðin öfkeyi ifade etmeye yönelik uygunsuz tepkiler olduðu görülmektedir. Bu bireylerin uzun süreli iliþkiler kuramadýðý ve özellikle aile içi iletiþimde zorluklar yaþadýðý yapýlan araþtýrmalarla ortaya çýkarýlmýþtýr (Büyükberber 1992). Günlük hayatýmýzda önemli bir yere sahip olan öfke, doyurulmamýþ isteklere, istenmeyen sonuçlara ve karþýlanmayan beklentilere verilen son derece doðal, evrensel ve insani bir duygusal tepkidir. Öfke, hafif bir tepkiden hiddete varan farklý yoðunluklarda yaþanabilmektedir. Öfke bazen kýsa süreli, orta yoðunlukta ve hatta bu düzeyde iken yararlý olabildiði gibi; bazen de sürekli, þiddetli ve yýkýcý olabilmektedir (Balkaya ve Þahin 2003, Kassinove ve Sukhodolsky 1995, Kökdemir 2004, Soykan 2003). Öfke duygusuna Spielberger "süreklilik" ve "durumsallýk" kavramsal ayýrýmý ile bakmaktadýr. Durumsal öfke; kiþinin amaca yönelik davranýþýnýn engellenmesine ya da kendisini haksýzlýða uðramýþ hissetmesine baðlý olarak deðiþen þiddette gerginlik, kýzgýnlýk, sinirlilik gibi subjektif duyumsamalar karþýsýnda yaþadýðý duygu durumudur. Sürekli öfke ise, durumsal öfkenin genelde ne sýklýkla yaþandýðýný yansýtan bir kavramdýr. Sürekli öfke aþýrý bir uyarýlmýþlýk halidir ve bu nedenle de A Tipi davranýþ örüntüsü ile yakýndan iliþkilidir. Öfkenin ifade ediliþ biçimi ile kiþilik özellikleri arasýnda yüksek bir iliþki mevcuttur. Özellikle öfkenin ifade ediliþ biçiminde A Tipi davranýþ etkili olabilir (Özer 1994). 62

3 Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Yapýlan çalýþmalar, öfkeyi ifade ediþ biçiminin cinsiyete göre deðiþtiðini ortaya koymaktadýr (Balkaya 2001, Balkaya ve Þahin 2003, Batýgün 2002, Tambað ve Öz 2005). Öfkeyle baþa çýkabilmek için öncelikle kiþinin kendini tanýmasý, öfkelendiðindeki tepkilerinin farkýna varmasý, kýsacasý öfkesini tanýmasý gerekmektedir. Öfkenin tanýnmasý, öfkeye neden olan ve öfke ifadesini etkileyen biyolojik ve fizyolojik yapýnýn, bireyin mantýklý ve mantýk dýþý inançlarýnýn, içinde yaþadýðý ortamýn ve aile, kültür gibi çevresel etkenlerin bilinmesidir. Üniversite öðrencileri toplumsal geleceðin belirlenmesinde etkin bir role sahiptir. Bu baðlamda üniversite öðrencilerinin duygulanýmlarý hakkýnda ne kadar bilgi sahibi olduklarý ve kendilerini ne kadar tanýdýklarý, olaylar karþýsýnda verdikleri tepkilerine iliþkin farkýndalýk geliþtirmeleri açýsýndan oldukça önemlidir. Toplumlarýn geliþmesinde etkin bir güç olarak kabul edilen üniversite gençliðinin sorun çözme yöntemlerini kullanabilmesi, öfkeyi uygun biçimde ifade ya da kontrol edebilmesi, öfkenin yarattýðý enerjiyi yapýcý olarak kullanabilmesi, kendini ve çevresini þekillendirebilmesinde etkin rol oynamaktadýr. Bu baðlamda mevcut çalýþmada, üniversite öðrencilerinde A tipi davranýþ örüntüsü ile sürekli öfke ve öfke ifadesi arasýndaki iliþkinin anlaþýlmasý amaçlanmýþtýr. GEREÇ VE YÖNTEM Katýlýmcýlar Çalýþmaya, Gazi Üniversitesi'nin deðiþik bölümlerine devam eden, yaþlarý (21.4±3.2) arasýnda deðiþen 172 öðrenci katýlmýþtýr. Ölçeklerin puanlanmasý sýrasýnda, tüm maddelere yanýt vermediði belirlenen 14 katýlýmcý çalýþmadan çýkarýlmýþ ve analizler 158 (79 kýz, 79 erkek) öðrenci üzerinden yürütülmüþtür. Katýlýmcýlarýn %42'si sosyal bilimler, %17 fen bilimleri, %15'i güzel sanatlar ve %26'sý da saðlýk bilimleri alanlarýnda eðitim görmekte olan öðrencilerden oluþmuþtur. Veri Toplama Araçlarý Sürekli Öfke Envanteri ve Öfke Ýfade Tarzý Envanteri. Spielberger ve ark. (1983) tarafýndan geliþtirilen The State-Trait Anger Scale (STAS) ölçeðinin, Türkiye'ye uyarlamasýný Özer (1994) Sürekli Öfke (SLÖFKE) ve Öfke Ýfade Tarzý (ÖFKE-TARZ) ölçekleri ön çalýþmalarý ile yapmýþtýr (Savaþýr ve Þahin 1997). Sürekli Öfke Ölçeði, Sürekli Öfke ve Öfke Ýfade Tarzý olmak üzere iki ana alt ölçekten oluþmaktadýr. Sürekli Öfke alt ölçeði (SLÖFKE- Ö), kiþinin genelde ne hissettiðini veya ne derece öfke yaþadýðýný ifade etmektedir. Öfke Ýfade Tarzý alt ölçeði (ÖFKE-TARZ-Ö) ise, üç alt ölçeðe ayrýlmaktadýr. Bunlardan; ilki olan Öfkeyi Dýþa Vurma alt ölçeði, kiþinin genel öfkesini ne kadar dýþa vurduðunu ölçerken; ikincisi olan Öfkeyi Ýçte Tutma alt ölçeði kiþinin öfkesini ne kadar bastýrarak içte tuttuðunu deðerlendirmektedir. Üçüncü alt ölçek olan Öfkeyi Kontrol Etme alt ölçeði ise, bireyin baþkalarýyla olan iliþkilerinde genelde ne ölçüde sabýrlý, soðukkanlý, hoþgörülü ve anlayýþlý davrandýðýný; öfkesini ne kadar kontrol edebildiðini ya da ne derece sakinleþme eðilimi içinde olduðunu göstermektedir. Ölçek 34 maddeden oluþmaktadýr. Hemen hiçbir zaman (1) ve hemen her zaman (4) arasýnda deðiþen, Likert tipi dörtlü derecelendirmeye dayanan bir kendini deðerlendirme ölçeðidir. Ölçekten alýnabilecek en düþük puan 34, en yüksek puan ise 136'dýr (Özer 1994). Ölçeðin puanlamasý Sürekli Öfke ve Öfke Ýfade Düzeyleri için ayrý ayrý yapýlmaktadýr. Yapýlan faktör analizi çalýþmasý sonucunda maddelerin 4 faktörde toplandýðý görülmektedir. Ölçeðin ilk 10 maddesi sürekli öfke düzeyini ölçen maddeleri içermektedir. Geriye kalan 24 madde ise, öfke ifade tarzý ile ilgili maddelerdir. Bu maddelerden 8 tanesi öfkeyi dýþa vurma, 8 tanesi öfkeyi içte tutma, 8 tanesi öfkeyi kontrol etme ile ilgilidir. Her bir alt ölçeðin puanlamasý için genel gruptan elde edilen puanlarýn aritmetik ortalamasý bulunmuþtur. Bir bireyin puanýnýn bu ortalamadan düþük olmasý sürekli öfke veya öfke ifade düzeylerinin düþük olduðunu, bireyin puanýnýn ortalamanýn üstünde olmasý ise ilgili öfke boyutunun yüksek olduðunu göstermektedir (Özer 1994). Ölçeðin ülkemizde geçerlik ve güvenirlik çalýþmalarý Özer (1994) tarafýndan yapýlmýþtýr. Sürekli öfke ölçeðinin alfa deðerleri arasýnda bulunmuþtur. Öfke ifade tarzý ölçeðinin alt gruplarý olan öfkeyi kontrol etme, öfkeyi dýþa vurma, öfkeyi kontrol etme alt ölçeklerinin alfa deðerleri sýrasýyla , ve arasýnda bulunmuþtur. Bu çalýþmada Sürekli Öfke Envanteri ve Öfke Ýfade 63

4 Soysal AÞ, Can H, Kýlýç KM. Tarzý Envanteri için 15 gün arayla yapýlan testtekrar test uygulamasýndaki güvenirlik sonuçlarý; Ýçe Yönelik Öfke için.75; Dýþa Yönelik Öfke için.77; Öfke Kontrolü Ýçin.49; Öfke Ýfade Tarzý için.52 olarak bulunmuþtur. Jenkins Aktivite Ölçeði. A Tipi davranýþ örüntüsünü deðerlendirmek amacýyla Jenkins, Zyzonski ve Rosenman (JAÖ; Jenkins Activity Scale; 1974) tarafýndan geliþtirilmiþ, elli iki maddelik bir özbildirim ölçeðidir. Ölçeðin, öðrencilere yönelik 21 maddeden oluþan kýsa formu, Glass (1977) tarafýndan geliþtirilmiþtir. Ölçekte kiþinin kendisini hayali bir kiþi yerine koyarak, kendisine sorulan sorulardan kiþiliðini en iyi yansýttýðýný düþündüðü maddeyi iþaretlemesi istenmektedir. Yöneltilen sorularýn doðru ya da yanlýþ cevabý bulunmamaktadýr. Öz bildirim türü ölçekte yüksek puanlar almýþ olmak A tipi kiþilik özelliklerine sahip olmayý iþaret etmektedir. Mevcut çalýþmada ölçeðin, Aksoy'un (1995) ön çalýþmasýný yaptýðý ve yüksek lisans tezinde kullandýðý biçimi kullanýlmýþtýr. Ölçeðin ülkemizde geçerlik ve güvenirlik çalýþmalarý Aksoy (1995) tarafýndan yapýlmýþtýr. Aksoy bu ölçeðin test tekrar test güvenirliðini saptamak amacýyla 98 kiþilik bir grup ile çalýþmýþtýr. Ölçek Ölçeðin test tekrar test güvenirliði.74 olarak bulunmuþtur. Bu çalýþmada, Jenkins Aktivite Ölçeði için 15 gün arayla yapýlan test-tekrar test uygulamasýndaki güvenirlik sonucu.90 olarak bulunmuþtur. Ýþlem Araþtýrmanýn örneklemini Gazi Üniversitesi nin çeþitli bölümlerine devam eden öðrenciler oluþturmuþtur. Bunlardan olasýlýksýz örneklem yöntemi ile araþtýrmayý kabul eden öðrenciler seçilmiþ ve araþtýrma bu öðrenciler üzerinde yürütülmüþtür. Araþtýrmanýn amacý katýlýmcýlara kýsaca anlatýlmýþ, araþtýrmaya katýlmayý isteyip istemedikleri sorulmuþ ve katýlýmcýlardan çalýþmaya gönüllü katýldýklarýný gösteren bir onam formu alýnmýþtýr. Katýlýmcýlarýn ilk önce sosyodemografik bilgileri kayýt edilmiþtir. Katýlýmcýlara ölçeði oluþturan maddeleri cevaplamaya baþlamadan önce, bireysel bir deðerlendirme yapýlmayacaðý, sorularýn doðru ya da yanlýþ cevabý olmadýðý belirtilmiþtir. Anket formlarý, öðrencilerle ders aralarýnda ya da ders saatleri dýþýnda kaldýklarý yurtlarda görüþme yapýlarak doldurulmuþtur. Katýlýmcýlarýn birbirinden etkilenmesini önlemek için, anket formunun sakin bir ortamda doldurulmasýna özen gösterilmiþtir. Çalýþmada kullanýlan ölçekler uygulamalar içi ve arasý dengeleme yöntemi kullanýlarak katýlýmcýlara bireysel olarak uygulanmýþtýr. Daha sonra testtekrar test güvenirliðini saðlamak amacýyla üç ölçek de, 15 gün ara ile tüm katýlýmcýlara bir kez daha uygulanmýþtýr. Verilerin Analizi Tüm veriler SPSS veri tabanýnda baðýmsýz grupla için t testi ve Pearson momentler çarpýmý korelasyon analizi ile deðerlendirilmiþtir. Gruplar arasýndaki farkýn anlamlýlýk kontrolü için hata payý.05 olarak kabul edilmiþtir. BULGULAR Yapýlan Pearson momentler çarpýmý korelasyon analizi sonucunda: A Tipi davranýþ örüntüsü ile Sürekli Öfke (r=.65, p<.05) ve Dýþa Yönelik Öfke (r=.71, p<.05) arasýnda anlamlý bir iliþki bulunmuþtur. A Tipi davranýþ örüntüsü ile Ýçe Yönelik Öfke arasýnda iliþki bulunmazken, Öfkenin Kontrolü ile ters yönde bir iliþki saptanmýþtýr (r=-.63; p<.05). Kýz ve erkek öðrencileri A Tipi davranýþ örüntüsü açýsýndan karþýlaþtýrmak için yapýlan t testi sonucuna göre, iki grup arasýnda bir fark bulunmamýþtýr (t=-1.58; sd=78; p>.05). Benzer þekilde, Dýþa Yönelik Öfke (t=0.68; sd=78; p>.05) ve Öfke Kontrolü (t=1.35; sd=78; p>.05) arasýnda da anlamlý bir fark bulunmamýþtýr (Tablo 1). Sürekli Öfke puaný açýsýndan karþýlaþtýrýldýðýnda kýz ve erkek öðrenciler arasýnda, anlamlý bir fark olduðu belirlenmiþtir (t=4.91; sd=78; p<.05). Kýz öðrencilerin Sürekli Öfke puanlarýnýn (24.18±4.6), erkek öðrencilerinkinden (22.56±5.5) daha yüksek olduðu tespit edilmiþtir. Benzer þekilde kýz öðrencilerin Ýçe Yönelik Öfke (t=8.07; sd=78; p<.05) ve Öfke Ýfadesi (t=2.02; sd=78; p<.05) puanlarýnýn, erkek öðrencilerden daha yüksek olduðu görülmüþtür (Tablo 1). TARTIÞMA Bu araþtýrmada A Tipi davranýþ örüntüsü ile sürek- 64

5 Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Tablo 1. Katýlýmcýlarýn envanterlerden aldýklarý puanlara iliþkin ortalama, standart sapma deðerleri ve t testi sonucu ÖLÇEKLERÝN ÝSÝMLERÝ KIZ ERKEK t JAÖ 56.40± ± SÜREKLÝ ÖFKE 24.18± ± * ÖFKE ÝFADESÝ TARZI 55.14± ± * ÝÇE YÖNELÝK ÖFKE 18.56± ± * DIÞA YÖNELÝK ÖFKE 16.38± ± ÖFKENÝN KONTROLÜ 20.20± ± *p<.05 li öfke ve öfke ifadesi arasýndaki iliþki incelenmiþ ve bu iliþkiler cinsiyet boyutu açýsýndan da karþýlaþtýrýlmýþtýr. Mevcut çalýþmada elde edilen bulgular, A Tipi davranýþ örüntüsü ile sürekli öfke arasýnda anlamlý bir iliþki olduðu göstermektedir (r=.65, p<.05). A Tipi davranýþ örüntüsü ile Dýþa Yönelik Öfke (r=.71, p<.05) arasýnda anlamlý bir iliþki bulunmuþtur. A Tipi davranýþ özellikleri gösteren bireylerin dürtüsel olduklarý ve birçok davranýþý sonucunu düþünmeden yaptýklarý araþtýrmalarla ortaya konmuþtur (Brem ve ark. 1989, Büyükberber 1992). A Tipi özellikleri gösteren bireylerin öfkelerini içine atmak yerine dýþa yansýtmalarý beklenen bir durumdur. Çalýþmamýzda da öðrencilerin içe yönelik öfke puanlarý ile A Tipi davranýþ örüntüsü arasýnda bir fark gözlenmezken, A Tipi davranýþýnýn dýþa yönelik öfke ile iliþkili olduðu görülmüþtür (r=.71, p<.05). Bundan hareketle A Tipi davranýþ özelliklerinin öfkeyi ifade etmede yardýmcý olduðu söylenebilir. Bu noktada öfkeyi ifade ediþ biçimi üzerinde A tipi davranýþ biçiminin önemi ortaya çýkmaktadýr. Çalýþmada A Tipi davranýþ örüntüsü ile Öfke Kontrolü arasýnda ters yönde bir iliþki saptanmýþtýr (r= -.63, p<.05). Öfke, genellikle saldýrganlýk ve düþmanlýðýn bir þekli olarak bilinmesine karþýn, öfkenin her zaman bu duygulanýmlara yol açmadýðý ileri sürülmektedir (Atkinson ve ark. 1999, Kassinove ve Tafrate 2003). Bununla birlikte öfkenin olumsuz olarak deðerlendirilmesi, genellikle ifade etme tarzýndan kaynaklanmaktadýr. Zira, birçok kiþi öfke ifadesi nedeniyle çeþitli sorunlar yaþamaktadýr (Kýsaç 1999). Kiþi öfkesini, çevresel süreçleri dikkate almadan hissettiði yoðunlukta gösterdiðinde diðer insanlar tarafýndan olumsuz yönde deðerlendirilebilir. Bu durumun sonuncunda toplum normlarýna uygun tepki vermeyen kiþi, kiþilerarasý ve aile içi iletiþim sorunlarý yaþayabilir, olumsuz benlik kavramý geliþtirebilir. Bunlar beraberinde düþük benlik saygýsýna yol açabilir. Ýnsanlar hem öfkenin neden olduðu olumsuz sonuçlar, hem de kültürel nedenlerden dolayý öfkelenmekten korkmakta ve öfkesini göstermek istememektedir. Oysa öfkenin bastýrýlmasý, var olan enerjinin içe döndürülmesidir. Öfkenin bu þekilde yaþanmasý ise bireyin kendisine zarar vermesine neden olmaktadýr. (Arsakay 2001, Kassinove ve Sukhodolsky 1995, Kassinove ve Tafrate 2003). Mevcut araþtýrmanýn sonuçlarý; A Tipi davranýþ örüntüsünün, öfkenin dýþa vurulmasýný kolaylaþtýrdýðý ve öfke kontrolünü azalttýðýný göstermektedir. Elde edilen bulgu yazýnla uyumludur (Smith ve MacKenzie 2006, Aydýn 1993, Büyükberber 1992). A Tipi davranýþ örüntüsü açýsýndan yapýlan t testi sonucunda kýz ve erkek öðrenciler arasýnda bir fark bulunmamýþtýr (t=-1.58; sd=78; p>.05). A tipi davranýþ örüntüsüne sahip olan bireylerde aþýrý derecede yarýþma seviyesinde baþarý için çabalama, dürtüsellik, acelecilik, düþmanca ve saldýrganca davranýþ örüntülerinin frekansýnýn yüksek olduðunu bildirilmektedir (Brem ve ark. 1989). Bu özellikler dikkate alýndýðýnda kültürel faktörlerin ve cinsiyetin A tipi davranýþ üzerinde belirleyici bir rolü olduðu düþünülebilir. Ancak, mevcut çalýþmada cinsiyetler arasýnda bir fark görülmemesi, üniversite öðrencilerinin kendilik algýsý, cinsiyet 65

6 Soysal AÞ, Can H, Kýlýç KM. rollerini benimsemeleri ve kendini ifade etmede yeterli ölçüde atýlgan olmalarýyla da açýklanabilir. Çalýþma incelendiðinde, Sürekli Öfke puaný açýsýndan kýz ve erkek öðrenciler arasýnda anlamlý bir fark olduðu belirlenmiþtir (t=4.91; sd=78; p<.05). Kýz öðrencilerin Sürekli Öfke (24.18±4.6) puanlarýnýn erkek öðrencilerinkinden (22.56±5.5) daha yüksek olduðu tespit edilmiþtir. Benzer þekilde kýz öðrencilerin Ýçe Yönelik Öfke (t=8.07; sd=78; p<.05) ve Öfke Ýfadesi (t=2.02; sd=78; p<.05) puanlarýnýn erkek öðrencilerden daha yüksek olduðu görülmüþtür. Farklý kültürlerde, tarihin farklý zamanlarýnda ve farklý coðrafyalarda kadýnlara ve erkeklere toplumsal olarak yüklenen roller ve sorumluluklar daima varolmuþtur. Erkek cinsiyeti ile kadýn cinsiyeti arasýnda toplumsal yaþama katýlma düzeyi ile öfkelenme durumlarý, düzeyleri ve ifade ediþ biçimleri açýsýndan farklýlýklar da bulunmaktadýr. Bu çalýþmaya katýlan üniversite öðrencilerinin Türkiye'nin çok farklý bölgelerinden geldikleri, farklý aile, çevre, gelenek ve göreneklerin etkisinde yetiþtikleri göz öünde bulundurulmalýdýr. Yazýnda öfke ifadesinin cinsiyete göre davranýþa farklý þekilde yansýdýðýný gösteren çalýþmalar olduðu görülmektedir. Biaggio (1989), öfkeyi yaþama ve ifade etmede cinsiyet farkýný araþtýrdýðý çalýþmasýnda, üniversite öðrencilerinden, iki hafta boyunca kendilerini öfkelendiren durumlarý ve öfkelendiklerinde gösterdikleri davranýþlarý kaydetmelerini istenmiþtir. Araþtýrma sonucunda erkeklerin kadýnlara göre hem daha çok durum kaydettikleri hem de daha çok fiziksel tepki gösterdikleri belirlenmiþtir. Thomas (1989) üniversite öðrencileri üzerinde yaptýðý çalýþmasýnda kadýnlarýn öfkeyle iliþkili fiziksel semptomlarý daha fazla gösterdikleri vurgulanmaktadýr. Mevcut çalýþmada kýz öðrencilerin öfkelerini dýþa vurmamakla birlikte, sürekli öfke yaþadýklarý görülmektedir. Bu durum toplum tarafýndan kýzlara biçilen "sakin, haným hanýmcýk olma" rolüyle açýklanabilir. Erkeklerin öfkeyi hissediþ ve ifade ediþ biçimleri ise daha çok baðýrma, etrafa zarar verme, kavga etme gibi davranýþ örüntüleri ile ortaya konabilmekte ve çoðunlukla bu ifade ediþ biçimleri de pekiþtirilmektedir. Sonuç olarak, bu çalýþma A tipi davranýþ örüntüsü ile öfke arasýnda bir iliþki olduðunu göstermektedir. Mevcut çalýþmada elde edilen cinsiyet farký, öfke kontrolü ve ifadesi üzerinde kiþilik özelliklerini biçimlendirmenin etkisini vurgulamak açýsýndan önemlidir. Bundan sonraki çalýþmalarda A tipi kiþilik ile özellikle dikkat eksikliði hiperaktivite bozukluðu ve sýnýr kiþilik bozukluðu gibi diðer psikopatolojiler arasýndaki iliþkilerin araþtýrýlmasý; öfke kontrol bozukluðu üzerinde A tipi davranýþ örüntüsünün klinik anlamda ne derece önemli olabileceði sorusunun irdelenmesi planlanmaktadýr. Bu çalýþma, yaþlarý 18 ile 23 arasýnda deðiþen, Gazi Üniversitesi'ne baðlý fakültelerin deðiþik bölümlerine devam eden 158 öðrenci üzerinde yürütülmüþtür. Ýlerideki çalýþmalarda yaþ aralýðýnýn daha fazla olmasýnýn, daha fazla sayýda ve farklý üniversitelere devam eden öðrencilerin örnekleme dahil edilmesinin ve örneklemde yer alacak katýlýmcýlarýn seçkisiz atama yolu ile tayin edilmesinin yerinde olabileceði düþünülmektedir. Yazýþma adresi: Psk. Þebnem Soysal, Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý, Ankara, Aksoy SM (1995) Interrelationships among self-consciousness, locus of control, and type A behavior pattern. Yayýnlanmamaýþ Yüksek Lisans Tezi. ODTÜ, Ankara. Al-Mashaan OS (2001) Job stress and job satisfaction and their relation to neuroticism, Type-A behavior, and locus of control among Kuwaiti personnel. Psychol Rep, 88: American Psychological Association (2001) Health Psychology. Division 38. available at:http://www.health-psych.org/- whatis.html KAYNAKLAR Arsakay G (2001) Hipertansiyon, Ruhsal Etkenler, Öfke Ve Kontrolü, Problem Çözme Yaklaþýmlar?. Uzmanlýk Tezi, Ankara, Ankara Üniversitesi. Atkinson RL, Atkinson RC, Smith EE ve ark. (1999) Psikolojiye Giriþ (Çev. Yavuz Alogan), 12. Basým. Ýstanbul, Arkadaþ Yayýnlarý, s.496. Aydýn G (1993) Olumlu kiþilik özelliklerinin saðlýk sorunlarýnýn sýklýðýný yordamadaki rolü. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 1(4):

7 Üniversite Öðrencilerinde A Tipi Davranýþ Örüntüsü ile Öfke Ýfadesi Arasýndaki Ýliþkinin Analizi ve Cinsiyetler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Balkaya F. (2001). Çok boyutlu öfke envanterinin geliþtirilmesi ve bazý semptom gruplarýndaki etkisi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensititüsü Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans Tezi, Ankara. Baklaya F., Þahin NH (2003) Çok boyutlu öfke ölçeði. Türk Psikiyatri Dergisi, 14(3): Balkaya F, Þahin NH (2003) Çok boyutlu öfke ölçeði. Türk Psikiyatri Dergisi, 14(3): Batýgün AD (2002) Gençler ve intihar diðer yaþ gruplarýyla farklýlaþan özellikler. Yayýnlanmamýþ Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Biaggio MK (1989) Sex differences in behavioral reactions to provocation of anger. Psychol Rep, 64: Bluen SD, Barling J, Burns W (1990) Predicting sales performance, job satisfaction, and depression by using the achievement strivings and impatience-irritability dimensions of type-a behavior. J Appl Psychol, 75(2): Brem SS, College W, Kassin S (1989) Social Psychology. New Jersey: Houghton Mifflin Company. Büyükberber E (1992) Kroner kalp hastalýðý ve A Tipi davranýþ özellikleri üzerine karþýlaþtýrmalý bir çalýþma. Yayýnlanmamýþ Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya. Dembroski TM, Costa PT (1987) Coronary prone behavior: Components of the Type-A pattern and hostility. J Pers, 55: Howard JH, Cunningham DA, Rechnitzer PA (1986) Role ambiguity, Type-A behavior and job satisfaction: Moderating effets on cardiovascular and biochemical responses associated with coronary risk. J Appl Psychol, 71(1): Jenkins CD, Rosenman RH, Zyzanski SJ (1974) Prediction of clinical coronary disease by a test for the coronary-prone behavior pattern. N Enhl j Med, 290(23); Jung CG (1999) Personality and stress: traits, types, and biotypes. Stress and Health, Third Edition, PL Rice (Ed), s Kassinove H, Sukhodolsky DG (1995) Anger Disorder: Basic Science and Practice Issues, Kassinove H (Ed), Anger Disorder: Definition, Diagnoses and treatment, 1. Baský, Braun-Brumfield Inc. USA, Kassinove H, Tafrate RC (2003) Anger Management: The Complete Treatment Guidebook for Practitioners. 3. Baský, Impact Publishers Inc. Atascadero, California, Kýsaç I (1999) Üniversite öðrencilerinin sürekli öfke ve öfke ifade biçimi düzeyleri. Gazi Üniversitesi Mesleki Eðitim Fakültesi Mesleki Eðitim Dergisi, 1(1): Keenan A, McBain DM (1979) Effects of type-a behavior, intolerance of ambiguity, and locus of control on the relationship between role stress and work-related outcomes. J Occup Psychol, 52: Kojima M, Nagaya T, Takahashi H ve ark. (2004) A Chronological decrease in Type a behavior patterns among male workers in J Occup Health, 46: Kökdemir H (2004) Öfke ve öfke kontrolü. Pivolka, 3(12): Motowidlo SJ, Packard JS, Manning MR (1986) Occupational stress: Its causes and consequences for job performance. J Appl Psychol, 71(4): Mueser KT, Yarnold PR, Bryant EB (1987) Type-A behavior and time urgency: Perception of time adjectives. Br J Med Psychol, 60: Okyayuz Ü (1999) Saðlýk Psikolojisi: Giriþ. Türk Psikologlar Derneði Yayýnlarý, Ankara Özer, K. (1994) Sürekli öfke ve öfke ifade tarzý ölçekleri ön çalýþmasý", Türk Psikoloji Dergisi, 9(31): Powell LH (1995) Issues in the measurement of the Type A behaviour pattern. Research Methods in Stress and Health Psychology, SV Kasl, CK Cooper (Ed), England. John Wiley and Sons Ltd., s Rosenman RH, Brand RJ, Jenkins CD (1975) Coronary heart disease in the Western Collaborative Group Study: Final followup experience of 8.5 years. J Am Med Assoc, 223: Savaþýr I, Þahin NH (1997) Biliþsel Davranýþçý Terapilerde Deðerlendirme: Sýk Kullanýlan Ölçekler. Ankara, Türk Psikologlar Derneði Yayýnlarý. Smith TW, MacKenzie J (2006) Personality and risk of physical illness. Annu Rev Clin Psychol, 2: Soykan Ç (2003) Öfke ve öfke yönetimi. Kriz Dergisi, 11(2): Spielberger CD, Jacobs GA, Russel ve ark. (1983) Assessment of anger: The State Trait Anger Scale, Advances in personality assessment, vol. 2, J Butcher & C Spielberger (Eds), Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum, s Tambað H, Öz F (2005) Aileleri ile birlikte ve yetiþtirme yurtlarýnda yaþayan ergenlerin öfke ifade etme biçimleri. Kriz Dergisi, 13 (1): Thomas SP (1989) Gender Differences in Anger Expression. Health Implications. Research in Nursing and Health, 12: Vries MW, Wilkerson B (2003) Stress, work and mental health: a global perspective. Acta Neuropsych, 15(1):

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ Taner GÜVENÝR*, Aylin ÖZBEK*, Burak BAYKARA*, Haluk ARKAR**, Birsen ÞENTÜRK***,Seçil ÝNCEKAÞ*** ÖZET Amaç: Güçler ve Güçlükler

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ARAÞTIRMA Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik Müge Oðuzberk 1, Arzu Aydýn 2 1 Psk., Lodos Özel Eðitim Okulu, 2 Yrd.Doç.Dr., Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Mersin ÖZET Amaç:

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

Cinsel Benlik Þemasý Ölçeði'nin Üniversite Örnekleminde Geçerlik ve Güvenilirlik Çalýþmasý

Cinsel Benlik Þemasý Ölçeði'nin Üniversite Örnekleminde Geçerlik ve Güvenilirlik Çalýþmasý ARAÞTIRMA Cinsel Benlik Þemasý Ölçeði'nin Üniversite Örnekleminde Geçerlik ve Güvenilirlik Çalýþmasý A Validity and Reliability Study of the Sexual Self-Schema Scale Among Undergraduate Students Gözde

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi

Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi ARAÞTIRMA Kamu Hastanelerinde Çalýþan Saðlýk PersonelindeÝþ Doyumu ve Stres Ýliþkisi Relationship Between Job Satisfaction and Stress The Employee of Health Personnel in Public Hospitals Derya Nur 1 1

Detaylı

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma

Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Psikiyatri Hastalarýnda Týp Dýþý Çare Arama Davranýþý: Türkiye'de ve Almanya'da Yaþayan Türkler Arasýnda Karþýlaþtýrmalý Bir Ön Çalýþma Hüseyin Güleç 1, Ayhan Yavuz 2, Murat Topbaþ 3, Ýsmail

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunun Zeka Testlerinden ve Ýlgili Diðer Nöropsikolojik Araçlardan Yordanabilirliði

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunun Zeka Testlerinden ve Ýlgili Diðer Nöropsikolojik Araçlardan Yordanabilirliði ARAÞTIRMA Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunun Zeka Testlerinden ve Ýlgili Diðer Nöropsikolojik Araçlardan Yordanabilirliði Nurcihan Kiriþ 1, Sirel Karakaþ 2 1 Uz. Psk., Çukurova Üniversitesi Týp

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Burnout Syndrome Among Last Year Medical Students of a Medical Faculty in Ankara Dr. Mehmet Güdük*, Dr. Þerafettin Erol*,

Detaylı

Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi

Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Üniversite Öðrencilerinde Yaþam Doyumunu Yordayan Etkenlerin Ýncelenmesi Duru Gündoðar 1, Songül Sallan Gül 2, Ersin Uskun 3, Serpil Demirci 4, Diljin Keçeci 5 1 Yrd.Doç.Dr., Süleyman Demirel

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý The Comparison of Psychiatric Disorders,

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Acil Servis Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ve Ýþ Doyumu

Acil Servis Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ve Ýþ Doyumu ARAÞTIRMA Acil Servis Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ve Ýþ Doyumu Burnout and Job Satisfaction Among Emergency Department Staff Almýla Erol 1, Funda Akarca 2, Vermi Deðerli 3, Engin Sert 4, Hakan Delibaþ 4,

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Ölüm Kaygýsý Ölçeðinin Uyarlanmasý: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý

Ölüm Kaygýsý Ölçeðinin Uyarlanmasý: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý ARAÞTIRMA Ölüm Kaygýsý Ölçeðinin Uyarlanmasý: Geçerlik ve Güvenirlik Çalýþmasý Figen Akça 1, Ý. Alper Köse 2 1 Psk.Yrd.Doç., Aksaray Üniversitesi Eðitim Fakültesi, 2 Ölçme ve Deðerlendirme Uzmaný, Milli

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Miyokard Ýnfarktüsü Geçiren Kiþilerde Mizaç ve Karakter Boyutlarý ve Öfke, Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri

Miyokard Ýnfarktüsü Geçiren Kiþilerde Mizaç ve Karakter Boyutlarý ve Öfke, Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri ARAÞTIRMA Miyokard Ýnfarktüsü Geçiren Kiþilerde Mizaç ve Karakter Boyutlarý ve Öfke, Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri Temperament and Character Dimensions and Levels of Anger, Anxiety, and Depression in

Detaylı

Yetiþkinliðe Geçiþte Bireyleþme Türleri ve Kimlik Statüleri: Üniversite Öðrencileri ve "Unutulan Yarý"

Yetiþkinliðe Geçiþte Bireyleþme Türleri ve Kimlik Statüleri: Üniversite Öðrencileri ve Unutulan Yarý ARAÞTIRMA Yetiþkinliðe Geçiþte Bireyleþme Türleri ve Kimlik Statüleri: Üniversite Öðrencileri ve "Unutulan Yarý" Individualization Types and Identity Status in Transition to Adulthood: College Students

Detaylı

Hastane Çalışanlarının Kişilik Özellikleri ve Zamanı Kullanma Biçimlerinin İncelenmesi *

Hastane Çalışanlarının Kişilik Özellikleri ve Zamanı Kullanma Biçimlerinin İncelenmesi * Hastane Çalışanlarının Kişilik Özellikleri ve Zamanı Kullanma Biçimlerinin İncelenmesi * Ramazan ERDEM ** Hasan Hüseyin YILDIRIM *** Gaye ATİLLA **** Aygen OKSAY ***** ÖZET Bu çalışmanın amacı hastane

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Inter-rater Reliability of the Bender Visual Motor Gestalt Coordination Test (Second Edition) for Global, Koppitz and Recall Scoring Systems ARAÞTIRMA

Inter-rater Reliability of the Bender Visual Motor Gestalt Coordination Test (Second Edition) for Global, Koppitz and Recall Scoring Systems ARAÞTIRMA ARAÞTIRMA Bender - Geþtalt Görsel Motor Koordinasyon Testi-II'nin (BGT-II) Global, Koppitz ve Geri Çaðýrma Puanlamalarý Ýçin Yargýcýlar Arasý Güvenirliðin Deðerlendirilmesi* Inter-rater Reliability of

Detaylı

ÝÞ KAZASI NÝTELÝÐÝNDEKÝ TRAFÝK KAZALARI *

ÝÞ KAZASI NÝTELÝÐÝNDEKÝ TRAFÝK KAZALARI * Dr. Mine SOLAKOÐLU UÇAR Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Nadi BAKIRCI Yrd. Doç., Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Hande HARMANCI Prof., Marmara Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. ÝSTANBUL'DAKÝ

Detaylı

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað***

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað*** HÜTF Dönem Dört Öðrencilerinin Uyku Bozukluklarýnýn ve Uykululuk Hallerinin Epworth Uykululuk Ölçeði ile Deðerlendirilmesi The Evaluation of Sleep Disorders and Sleepiness State with Epworth Sleepiness

Detaylı

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi #

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Kemal YAZICI*, Þenel TOT*, Ali BÝÇER**, Aylin YAZICI*, Visal BUTURAK*** ÖZET Bu çalýþmada bel ve boyun aðrýsý olan hastalarda anksiyete

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý Burcu Çakaloz 1, Semra Kurul 2 1 Uz. Dr., Pamukkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ.

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ. HEMAR-G HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri Hatice TEL* Nuran GÜLER** Havva TEL*** * Doç. Dr. Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

ERGENLER ÝÇÝN SOSYAL KAYGI ÖLÇEÐÝNÝN (ESKÖ) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ

ERGENLER ÝÇÝN SOSYAL KAYGI ÖLÇEÐÝNÝN (ESKÖ) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ ERGENLER ÝÇÝN SOSYAL KAYGI ÖLÇEÐÝNÝN (ESKÖ) GEÇERLÝK VE GÜVENÝRLÝÐÝNÝN ÝNCELENMESÝ Arzu AYDIN*, Serap TEKÝNSAV SÜTCÜ** ÖZET Amaç: Bu çalýþmanýn amacý Ergenler için Sosyal Kaygý Ölçeði'nin (ESKÖ) Türk ergenler

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex?

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Dr. Didem Ateþ*, Dr. Aktan Karahan**, Dr. Tuðrul Erbaydar*** Özet Bu çalýþma gençlerin güvenli

Detaylı

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma Reliability Study of Turkish Version of Children s Behavior Questionnaire Short Form and

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler

Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler ARAÞTIRMA Sýnav Kaygýsý ve Ýliþkili Psikiyatrik Belirtiler Test Anxiety and Related Psychiatric Symptoms Önder Kavakcý 1, Ayþegül Selcen Güler 2, Selma Çetinkaya 3 1 Yrd.Doç.Dr., Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Ýntihar Olasýlýðý Ölçeðinin (ÝOÖ) Klinik Örneklemde Geçerlik ve Güvenirliði

Ýntihar Olasýlýðý Ölçeðinin (ÝOÖ) Klinik Örneklemde Geçerlik ve Güvenirliði ARAÞTIRMA Ýntihar Olasýlýðý Ölçeðinin (ÝOÖ) Klinik Örneklemde Geçerlik ve Güvenirliði Zehra Atlý 1, Mehmet Eskin 2, Çiðdem Dereboy 2 1 Uz.Psk., Ýzmir Atatürk Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Psikiyatri Kliniði,

Detaylı

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri ARAÞTIRMA Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Tarkan Amuk 3, Figen Ateþçi 2 1 Uz.Dr., 2 Prof.Dr., 4 Doç.Dr., Pamukkale

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Evlilik Terapisi için Baþvuran Çiftlerin Evlilik Doyumu ve Evlilik Terapisiyle Hakkýndaki Görüþleriyle Ýliþkili Etmenler

Evlilik Terapisi için Baþvuran Çiftlerin Evlilik Doyumu ve Evlilik Terapisiyle Hakkýndaki Görüþleriyle Ýliþkili Etmenler ARAÞTIRMA Evlilik Terapisi için Baþvuran Çiftlerin Evlilik Doyumu ve Evlilik Terapisiyle Hakkýndaki Görüþleriyle Ýliþkili Etmenler Factors Related to Marital Satisfaction and Views About Marital Therapy

Detaylı

Aleksitimi: Psikolojik Belirtiler ve Baðlanma Stilleri

Aleksitimi: Psikolojik Belirtiler ve Baðlanma Stilleri ARAÞTIRMA Aleksitimi: Psikolojik Belirtiler ve Baðlanma Stilleri Ayþegül Durak Batýgün 1, Ayda Büyükþahin 2 1 Doç.Dr., 2 Yrd.Doç.Dr., Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coðrafya Fakültesi Psikoloji Bölümü,

Detaylı

Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi #

Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi # Öðrenme Güçlüðü Olan Bir Grup Hastanýn WISC-R Profillerinin Ýncelenmesi # A. Þebnem SOYSAL*, Aylin ÝLDEN KOÇKAR**, Emel ERDOÐAN***, Selahattin ÞENOL****, Kývýlcým GÜCÜYENER* # ÖZET Öðrenme yaþam boyu devam

Detaylı

ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ

ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ Süleyman

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi ARAÞTIRMA Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi Yalçýn M. Yarpuz 1, Ümit Aydoðan 2, Oktay Sarý 1, Aydoðan Aydoðdu 3, Gökhan Üçkaya 4,

Detaylı

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2012; 13(2) : 25-29 Araþtýrma BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ 1 Selda YÖRÜK ÖZET GÝRÝÞ: Bu çalýþmanýn

Detaylı

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma A. Seda SARACALOÐLU *, Ýlke EVÝN **, S. Rana VAROL *** Özet Bu

Detaylı

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Þahnur ÞENER*, Nazan GÜNEL**, Zafer AKÇALI***, Selahattin ÞENOL* #, Aylin Ýlden KOÇKAR** # ÖZET Psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin hastalýklarýn

Detaylı

Ergenlerin Benlik Saygýsýna Ailelerinin Tutum ve Davranýþlarýnýn Etkisi Öðr.Gör.Dr. Nülüfer ERBÝL* Öðr.Gör.Dr. Zeynep DÝVAN** Öðr.Gör.Dr. Perihan ÖNDER** Özet Bu araþtýrma, ergenlerin benlik saygýsýna

Detaylı

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara *** 7-12 Yaþ Arasý Sokak Çocuklarýnýn Farklý Yerlerdeki Yaþýtlarýyla Karþýlaþtýrmalý Beslenme Durumlarý Nutritional Status of Homeless Children at the Age of 7-12, in Comparison with Children at the Same Age

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerde Þiþmanlýk Prevalansý Prevalence of Obesity Among Teachers Employed Within City Town of Kayseri Provinence Mualla Aykut Professor

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki

Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki * Aytunga OÐUZ Özet: Araþtýrmanýn amacý; sýnýf öðretmenliði öðrencilerinin Eðitimde ölçme ve deðerlendirme

Detaylı

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 25-29 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Aygül Akyüz (*), Gülten Güvenç (*), Tülay

Detaylı

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2013; 14(1) : 1-9 Araþtýrma DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 1 1 1 Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

Detaylı

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of physicians working in Kayseri on patient rights Ali Özer, Dr., MD.

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

OKÖSYS Baþarýsý ve Fen Lisesi

OKÖSYS Baþarýsý ve Fen Lisesi OKÖSYS Baþarýsý ve Fen Lisesi 1. Sýnýftaki Akademik Baþarýya Ýliþkin Bir Yordama Geçerliliði Çalýþmasý Emine ÖNEN *, Nükhet ÇIKRIKÇI DEMÝRTAÞLI ** Özet Bu araþtýrmada, 2002 Ortaöðretim Kurumlarý Öðrenci

Detaylı

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Dr. Esma Demirezen*, Dr. Gülhan Coþansu* Öz Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal

Detaylı

Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma

Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma ARAÞTIRMA Hava Trafik Kontrolörlerinde Stresle Baþa Çýkma Eðitiminin Ruhsal Belirtiler ve Tükenmiþlik Düzeylerine Etkisi: Kontrollü, Prospektif Bir Çalýþma Elif Ünal 1, Leyla Gülseren 2, Baþak Tokatlýoðlu

Detaylı

Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý

Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý ARAÞTIRMA Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý Turkish Version of the Whiteley Index (Turkish WI-7): Reliability, Validity, and Factorial Structure

Detaylı

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi

Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi ARAÞTIRMA Psikiyatri Polikliniðine Baþvuran Bir Grup Yaþlýda Huzurevi ya da Aile ile Kalmanýn Depresyon ve Anksiyete Düzeyine Etkisi The Effect of Living with Family or Staying at Nursing Home on Depression

Detaylı

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði ARAÞTIRMA Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði Anxiety Level, Maternal Attachment Style and Family Functioning in Adolescents' Somatoform Disorders

Detaylı

Merkezi Finans ve Ýhale Birimi'nin sözleþme makamý olduðu bu araþtýrma, Avrupa Komisyonu'nun mali destekleriyle ICON Institut Public Sector Gmbh, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve BNB

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi

Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi OTOSKOP 02; 3:91-99 PROSPEKTÝF ÇALIÞMA Havaalaný Gürültüsünün Yarattýðý Stres Faktörünün Deðerlendirilmesi Dr. Aydan GENÇ* Uz. Ody. Özgül TEKÝN* Uz. Psk. Aynur ÞAHÝN** Prof. Dr. Erol BELGÝN* ÖZET Gürültü

Detaylı

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik BÝR TEKSTÝL FABRÝKASI ÇALIÞANLARINDA RUHSAL BELÝRTÝLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Ayþe Berrin YÜCEL*, Zeynel SÜTOLUK **, Ferdi TANIR ***, Muhsin AKBABA **** Çalýþma hayatýnda stres ve sebep olduðu saðlýk problemleri

Detaylı

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 181 ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ Evren Ebru ALTINCI 1 Ýlker YÜCESÝR 2 1Ýstanbul

Detaylı

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat*** Birinci Basamaktaki Hemþire/Ebelerin Eðitiminde Akran Eðiticilerin Kullanýlmasý; Meme Kanseri Erken Tanýsý Eðitim Programý Geliþtirme Deneyimi Use of Peer-Educators in the Education of Nurses/Midwifes

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

Akne Vulgarisli Bireylerde Kiþilik Özellikleri

Akne Vulgarisli Bireylerde Kiþilik Özellikleri Akne Vulgarisli Bireylerde Kiþilik Özellikleri Yarkýn ÖZCAN*, Hamdi ÖZCAN**, Süheyla ÜNAL*** ÖZET Akne vulgaris geliþiminde kiþilik özelliklerinin rol oynayýp oynamadýðý hakkýnda görüþ birliði yoktur.

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý 123 ARAÞTIRMA Özet Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý Tufan Nayir*, Ersin Uskun**, Hakan Türkoðlu**, Ertan Uzun***, Mustafa Öztürk**, A. Nesimi Kiþioðlu**.

Detaylı

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 2, Yýl: 8, Aralýk 2008 SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Türkan

Detaylı

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Hasan Hüseyin AKSU * ÖZET Bu araþtýrma,

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi

Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Diyabetik Hastalarda Týbbi ve Sosyal Faktörlerin Yaþam Kalitesine Etkisi The Effects of Medical and Social Factors on the Quality of Life of Diabetic Patients Rýza Çýtýl

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı