Sorumlu Yazar (Corresponding Author): Dr. Tayfun KIR. GATA Halk Sagligi AD, 06018, Etlik/Ankara

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sorumlu Yazar (Corresponding Author): Dr. Tayfun KIR. GATA Halk Sagligi AD, 06018, Etlik/Ankara E-mail: tayfunkir@gata.edu.tr"

Transkript

1 ANKARA DAKI IKI ASKERI BIRLIKTE ERLERDE HIV/AIDS BILGI DÜZEYININ DEGERLENDIRILMESI Yrd.Doç.Dr.Tayfun KIR*, Yrd.Doç.Dr. Selim KILIÇ*, Uzm.Dr. Recai OGUR*, Yrd.Doç.Dr. Muharrem UÇAR**, Prof.Dr. Metin HASDE*. * GATA Halk Sagligi AD, Ankara. ** GATA Tip Tarihi ve Deontoloji AD, Ankara ÖZET HIV/AIDS gittikçe artan bir öneme sahiptir. Mücadelede en etkin yöntemlerden biri riskli davranislarin alinmasini önlemeye yönelik olarak egitim vermektir. Bunu saglamak için de egitim gereksinimleri belirlenmelidir. Bu çalismada bir genç eriskin erkek grubu olan erlere verilecek egitimlerde gereksinimleri belirlemek için bilgi düzeylerini degerlendirmek amaçlanmistir. Tanimlayici tipteki bu çalisma Ankar a daki iki askeri birlikte görev yapan askerler arasinda Subat-Mart 2004 tarihleri arasinda gerçeklestirilmistir. Arastirmacilar tarafindan hazirlanan soru formlari katilimcilara uygulanarak veriler toplanmistir. Tamami erkek olan katilimcilarin ortalama yaslari 24,3+2,7 tür. Çalismaya katilanlarin dogru yanit ortalamasi 24 soru üzerinden 19,1±3,3 ve minimum ve maksimum dogru yanit sayilari 7 ve 24 tür. Evli olan katilimcilarin ortalama dogru yanit ortalamalari bekar olanlardan, cinsel iliskiye girmis olanlarinki cinsel iliskiye girmemis olanlardan, AIDS hakkinda yeterli bilgiye sahip oldugunu bildirenlerinki yeterli bilgiye sahip olmadigini bildirenlerden daha yüksektir. Ögrenim düzeyi yükseldikçe, askerlik öncesi yasadigi yerlesim birimi köyden kente dogru gittikçe ortalama dogru yanit sayisi artmaktadir. Dogru yanit ortalamasi Bati, Güney, Orta ve Kuzey bölgelerinde ikamet edenlerde benzer iken Dogu bölgesinde ikamet edenlerde daha düsüktür. Aylik geliri fazla olanlarin az olanlara göre ortalama dogru yanit sayilari daha fazladir. Çalismanin yapildigi erler arasinda HIV/AIDS bulasi ile ilgili temel konularda önemli bilgi açiklari gözlenmistir. Bu açiklar HIV/AIDS bulasi konusunda risk almaya yol açabilir. Erlere dogru bilgilerin kazandirilmasi ve HIV/AIDS bulasi ile ilgili riskli davranislarin önlenmesi için yapilacak egitimlerde bu konulara öncelik verilmelidir. Anahtar kelimeler: HIV, AIDS, CYBH, bilgi düzeyi, erler EVALUATION OF HIV/AIDS KNOWLEDGE LEVEL AMONG PRIVATES IN TWO MILITARY UNIT IN ANKARA SUMMARY HIV/AIDS has an increasing importance. One of most effective methods to prevent it is education, which is aimed to prevent risky behaviors. To ensure this, education needs should be known. In this study, evaluation of knowledge level was aimed to describe needs of education, which will be given to privates. This descriptive study was realized in privates who were serving in two military units in February-March Data were collected using questionnaires, designed by researchers. All participants were male. Mean age of those was The mean of correct answer is 19,1±3,3 of 24 question and minimum and maximum numbers of correct answers were 7 and 24. The means of correct answers in the participants who were married, experienced sexual intercourse, reported that their knowledge on AIDS were not enough was higher than the others. The mean of correct answer increased from village to city, from lower education level to higher. The mean was same in the participants from West, South, Central, and North demographic regions but lower in those from East. Also that was higher in those who have more income than those who have less income. In participant privates, there is knowledge gap on basic subjects related with HIV/AIDS transmission. This gap may cause risk taking related with HIV/AIDS transmission. These subjects should be given priority in educations, which are to give correct knowledge to privates and to prevent HIV/AIDS transmission. Key words: HIV, AIDS, STD, knowledge level, privates. Sorumlu Yazar (Corresponding Author): Dr. Tayfun KIR. GATA Halk Sagligi AD, 06018, Etlik/Ankara 93

2 GIRIS Yirmi birinci yüzyilda tüm dünyada daha saglikli bir yasam için çaba harcanirken enfeksiyon hastaliklari ve bulasici olmayan kronik hastaliklar en önemli konulari olusturacaktir. Cinsel yolla bulasan hastaliklar (CYBH) dünyanin pek çok ülkesinde ciddi bir halk sagligi sorunudur. CYBH eski çaglardan beri insanogluna verdigi fiziksel, psikolojik ve ekonomik zararlarin boyutu nedeniyle enfeksiyon hastaliklari içinde önemli bir yere sahiptir. CYBH, halen önemli morbidite nedeni olmasinin yaninda, son yillarda ortaya çikan AIDS nedeniyle ciddi boyutta mortaliteye de yol açmaktadir. Günümüzde tüm dünyada cinsel deneyim yasinin gittikçe asagilara çekilmesi ve cinsel yasamin giderek daha da yogun yasanmasi CYBH nin artmasina ve dolayisiyla bu tip hastaliklara yönelik koruma ve kontrol yöntemlerinin artmasina neden olmustur (1,2,3,4). Son yillarda, en önemli CYBH nedenlerinden birisi olan HIV enfeksiyonunun ve AIDS in pandemi haline gelmesi dünya sagligini ciddi boyutlarda tehdit etmektedir. Dünyada 1998 yili verilerine göre 36.6 milyon HIV ile enfekte kisi bulunmaktadir. Her 5 dakika da bir kisi HIV ile enfekte olmakta ve bunlarin % 95 i AIDS nedeni ile hayatini kaybetmektedir (5,6). Türkiye de ilk AIDS vakasinin saptandigi 1985 yilindan 2002 yili sonuna kadar geçen süre içinde, resmi olarak toplam 1515 HIV/AIDS kaydi yapilmistir (452 vaka ve 1063 tasiyici). Bunlarin 681 i ölüm ile sonuçlanmistir (7). Eldeki verilere göre, 1992 yilindan itibaren vaka sayilari her yil katlanarak artmaktadir. Bu durum ülkemiz nüfusunun genç olmasina, turizm sektörünün giderek gelismesine, damar içi madde kullaniminin giderek artmasina ve artan kentlesmeye baglanabilir (8). DSÖ nün 1999 verilerine göre, dünyadaki, HIV virüsü ile enfekte olan kisilerin %50 sinin 25 yasin altinda oldugu tespit edilmistir. Ülkemizde saptanan vakalarin %64,8 i yas grubundadir (6). Tüm dünyadaki HIV bulasinin dörtte üçünden cinsel iliski sorumludur. Ergenlik dönemindekiler, I.V. madde bagimlilari ve birden çok partnerle korunmasiz cinsel iliskide bulunanlar risk gruplarini olustururlar. Enfekte kisiler uzun süre semptomsuz kalabildigi için, bu süre zarfinda HIV i baskalarina yaymaya devam eder (1,9). Askerlik çaginin yaslari arasinda oldugunu, ortanca evlilik yasinin 23,6 oldugunu ve erkeklerde ilk cinsel iliski yasi için ortancanin 19,2 oldugunu (10) dikkate aldigimizda su tablo ortaya çikar: Erler cinsel yönden aktif bir yas grubundadir ve çogu bekardir. Ilk cinsel iliski yas ortancasi ise askerlik çagi öncesindedir. Çogu bekar olan ve ilk cinsel iliski yasi ortancasini geçmis olan bu genç eriskin erkekler özellikle izinlerinde kontrolsüz cinsel iliskiye girme egilimindedirler. Bu yas grubu erkekler HIV/AIDS ve cinsellik hakkinda egitimsiz olmalari, cinsel kimliklerine yeni kavusmalari, cinsel aktivitelerinin artmasi, cinsel saglikla ilgili konulari konusmamalari ve bu konuya iliskin bilgilerinin yetersiz olmasi nedeni ile risk grubu olarak degerlendirilmektedirler (6,8). Genç eriskin erkekler özellikle CYBH için en önemli koruyucu yöntem olan kondom kullanimini bile ihmal etme egilimindedirler (11,12). Tüm bu etkenler düsünüldügünde, ülkemizde askerlik görevini yerine getiren genç erkeklerin riskli bir grup olusturdugu söylenebilir. DSÖ nün 94

3 arastirma sonuçlarina göre askerlerin çogunun seks isçileriyle birlikte olduklari belirlenmistir (6). Tekbas in yaptigi çalismada erlerin %48.6 sinin genel eve gittigi saptanmistir (13). Türkiye nin farkli bölgelerinden gelen askerlerin, memleketlerine döndüklerinde, bu hastaligi eslerine ve baskalarina bulastirabilecekleri düsünülürse tehlikenin boyutlari daha iyi anlasilir (6). AIDS halen etkin bir tedavisi ve asisi bulunmayan bir enfeksiyon hastaligidir. Günümüz kosullarinda en ideal davranis korunmaktir. Korunmanin en önemli yolu ise; bu konuda egitilmek ve ögrenilen bilgileri günlük yasamda saglikli bir sekilde kullanabilmektir (14). Egitim, HIV/AIDS bulasinin önlenmesi açisindan oldukça önemlidir. Gereksinimlere göre hazirlanmis uygun bir egitim kisiyi ve çevresini HIV/AIDS den koruyabilir (6,8). Ancak ihtiyaçlara göre hazirlanmis bir egitimden ziyade HIV/AIDS için en önemli bilgi kaynagi, gazete, dergi, radyo, televizyon programlari gibi kitle iletisim araçlaridir (15). Bu çalismada biz bir genç eriskin erkek grubu olan erlere verilecek egitim gereksinimlerini belirlemek için bilgi düzeylerini degerlendirmeyi amaçladik. GEREÇ VE YÖNTEM Tanimlayici tipteki bu çalisma Ankara daki iki askeri birlikte görev yapan askerler arasinda Subat-Mart 2004 tarihleri arasinda gerçeklestirilmistir. Veri toplamak için arastirmacilar tarafindan hazirlanan soru formu katilimcilara uygulanmistir. Ilk 6 soru sosyodemografik özellikleri tanimlamak, bir soru AIDS hakkinda kendi bilgisini nasil degerlendirdigini (yeterli veya yetersiz) belirlemek, bir TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (5) soru da daha önce cinsel iliskiye girip girmedigini ögrenmek için sorulmustur. Hangi cinsel yolla bulasan hastaliklari (CYBH) bildigini ögrenmek ve AIDS ile ilgili bilgi düzeyini degerlendirmek için de 6 soru sorulmustur. AIDS ile ilgili davranislarin arastirildigi sorunun 16 maddesi ve CYBH lerin isimlerinin soruldugu sorunun ise 4 maddesi vardir ve bunlar ayri ayri degerlendirilmistir. Çalismaya Subat 2004 tarihleri arasinda birlik revirine basvuran erlere hazirlanan soru formlari uygulanmistir. Veriler SPSS 11.0 istatistik programinda degerlendirilmistir. Dogru yanit sayisinin bagimsiz degiskenlere göre degerlendirilmesinde, t testi, tek yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis testi kullanilmistir. SONUÇLAR Arastirma kapsaminda 410 ere ulasilarak soru formu doldurulmustur. Tamami erkek olan katilimcilarin yaslari 20 ile 34 arasinda degismektedir ve ortalama 24,3 + 2,7 tür. Çalismaya katilanlarin %87,8 i bekardir. Üniversite mezuniyeti ve lise mezuniyeti en fazla bildirilen ögrenim düzeyidir (sirasi ile %12,9 ve %68,8). Katilimcilarin çogunlugu il merkezlerinde (%59,0) ve en çok Bati ve Orta demografik bölgelerinde (%25,4 ve %25,1) ikamet etmektedir. Katilimcilarin %69,8 i cinsel birliktelik yasadigini ifade ederken, %30,2 si cinsel birliktelik yasamadigini bildirmistir. Cinsel iliskiye giren katilimcilarin %32,6 si her iliskide kondom kullandigini belirtmistir. AIDS hakkinda yeterli bilgiye sahip oldugunu bildiren katilimci sayisi 247 (%60,2) iken yeterli bilgiye sahip olmadigini bildiren katilimci sayisi 136 (%39,8) dir (Tablo 1). Çalismaya katilanlarin dogru yanit ortalamasi 19,1±3,3 tür (minimum 7, maksimum 24). 95

4 Tablo 1. Çalismaya katilan erlerin özellikleri (Ankara,2004). Özellik Sayi Yüzde Evli* 50 12,2 Medeni hali Bekar ,8 Okuma -yazma biliyor 13 3,2 Ilkokulu mezunu 42 10,2 Ögrenim durumu Ortaokul mezunu 20 4,9 Lise mezunu 53 12,9 Üniversite mezunu ,8 Köy 46 11,2 Belde 20 4,9 Yasamakta oldugu Ilçe ,9 yerlesim birimi Il merkezi ,0 Bati ,4 Güney 56 13,7 Orta ,1 Yasamakta oldugu Kuzey 51 12,4 demografik bölge Dogu 86 21,0 Yurtdisi 10 2, milyon 84 37,3 Aylik gelir** milyon , den fazla 22 9,8 Toplam ,0 Var ,8 Cinsel birliktelik Yok ,2 Her iliskide 93 32,6 Cinsel iliskide Siklikla 70 24,6 kondom kullanma Nadir 75 26,3 sikligi*** Hiç bir zaman 47 16,5 Toplam ,0 AIDS hakkinda sahip Yeterli ,2 oldugu bilgiyi nasil Yetersiz ,8 degerlendiriyor. *5 bosanmis ve 4 ayri yasayan dahil edilmistir. ** Tüm katilimcilar yanitlamamistir. *** Sadece cinsel birliktelik sorusuna var yaniti verenler dahil edilmistir. 96

5 AIDS ile ilgili sorular içinde dogru yanit yüzdesinin en fazla oldugu sorular sunlardi: Tokalasma ile AIDS bulasir mi? (%97,1), Beraber olacaginiz kadinin AIDS li olup olmadigini bilmiyorsaniz yapmaniz gereken en dogru davranis hangisidir? (%96,3) ve AIDS li kisinin TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (5) elbiselerinden AIDS bulasir mi? (%96,1). En az dogru yanitlanan sorular ise sunlardi: Anneden bebege emzirme sirasinda AIDS bulasir mi? (%20,5). Dövme yaptirmakla AIDS bulasir mi? (%48,5) ve Baskasina ait tiras takimini kullanmakla AIDS bulasir mi? (%61,2) (Tablo 2). Tablo 2. Katilimcilarin AIDS ile ilgili sorulara verdikleri dogru yanitlar (Ankara, 2004). Soru Dogru cevap Yüzde sayisi AIDS hastaliginin nedeni asagidakilerden hangisi olabilir? ,1 Beraber olacaginiz kadinin AIDS li olup olmadigini bilmiyorsaniz yapmaniz gereken en dogru davranis ,3 hangisidir? Kondom (Prezervatif) sizi AIDS den nasil korur? ,7 AIDS hastaliginin bir asisi var midir? ,5 Hangisi cinsel yolla bulasan bir hastaliktir. Hepatit B ,4 Belsoguklugu ,1 Frengi ,3 AIDS ,2 AIDS hastaligi sizce nasil bulasir? AIDS li kisinin elbiselerinden ,1 AIDS li kadinla cinsel iliski ,1 AIDS li erkekle cinsel iliski ,5 Ortak tuvaletlerden ,4 Sivrisinekle ,0 AIDS li kisiyle ayni odada kalmakla ,6 Dövme yaptirmak ,5 Baskasina ait tiras takimini kullanmak ,2 Yanaktan öpüsmek ,1 Tokalasma ,1 Anneden dogum sirasinda bebege ,8 Anneden bebege emzirme sirasinda 84 20,5 Yiyecek, içecekle ,9 Öksürük, aksirikla ,4 Ayni çatal, biçagi kullanmakla ,8 Ortak tiras biçagi kullanmakla ,5 97

6 Evli olan katilimcilarin ortalama dogru yanit ortalamalari bekar olanlardan istatistiksel olarak anlamli düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Ögrenim düzeyi yükseldikçe, askerlik öncesi yasadigi yerlesim birimi köyden kente dogru gittikçe ortalama dogru yanit sayisi istatistiksel olarak anlamli düzeyde artmaktadir (p<0,05). Bati, Güney, Orta ve Kuzey bölgelerinde ve yurtdisinda ikamet edenlerde benzer dogru yanit sayisi varken (p>0,05) Dogu bölgesinde ikamet edenlerde hepsinden anlamli düzeyde düsük ortalama vardir (p<0,05). Aylik geliri milyon TL arasinda olan katilimcilarin ortalama dogru yanit sayilari daha fazla geliri olanlara göre istatistiksel olarak anlamli düzeyde daha düsük bulunmustur (p<0,05) (Tablo 3). Tablo 3. Katilimcilarin özelliklerine göre dogru yanit ortalamalarinin karsilastirilmasi. Özellikler Medeni Hali* Ögrenim Durumu** Yasadigi Yerlesim Birimi** Yasadigi Demografik Bölge*** Aylik Geliri*** Cinsel Iliskide Bulunmus mu?* AIDS Bilgisi Yeterliligi* n Dogru Yanit SD P Ortalamasi Evli 41 17,2 0,59 Bekar ,0 0,18 0,003 Okuryazar/ilkokul mezunu 55 13,9 3,26 Ortaokul/Lise mezunu 73 15,7 3,20 <0,001 Üniversite mezunu ,5 1,93 Koy 46 14,9 3,66 Belde 20 16,3 2,86 Ilçe ,3 3,67 <0,001 Il ,9 2,85 Bati ,0 3,55 Güney 56 19,2 3,69 Orta ,2 3,20 Kuzey 51 19,1 3,60 <0,001 Dogu 86 17,2 3,63 Yurtdisi 10 20,6 2,17 =500 milyon 84 16,9 4, milyon ,3 2,05 <0,001 >1000 milyon 22 20,2 2,29 Evet ,3 3,29 Hayir ,6 3,90 <0,001 Yeterli oldugunu düsünenler Yeterli olmadigini düsünenler ,0 2, ,5 3,70 <0,001 * Bagimsiz gruplar için t testi ** Tek yönlü ANOVA *** Kruskal Wallis testi 98

7 Cinsel iliskiye girmis olanlarda hiç cinsel iliskiye girmemis olanlara göre dogru yanit ortalamasi anlamli düzeyde yüksektir (p<0,05). AIDS hakkinda yeterli bilgiye sahip oldugunu bildirenlerle yeterli bilgiye sahip olmadigini bildirenleri, verdikleri dogru yanit sayisi açisindan karsilastirdigimizda dogru yanit ortalamalari birbirinden farkli olarak bulunmustur: Yeterli bilgiye sahip oldugunu düsünenler için ortalama dogru yanit sayisi 20,0 + 2,62 iken diger grup için 17,5 + 3,70 ti. Iki grubun skorlari arasindaki bu fark istatistiksel olarak anlamlidir (p<0,0001) (Tablo 3). TARTISMA Iki askeri birlikte görevli askerlerde yaptigimiz çalismada, AIDS bilgi düzeyini degerlendirmek için sorulan 24 soru için 19,1 lik bir dogru yanit ortalamasi iyi bir sonuç olarak degerlendirilebilir. Ancak tek tek sorular degerlendirildiginde önemli bilgi eksikliklerinin oldugu görülmektedir. Katilimcilarin %10 u AIDS in %55 i hepatit B nin, %24 ü belsoguklugunun, %41 i ise frenginin cinsel yolla bulastigini bilmemektedirler. Ceylan ve arkadaslarinin yine erlerde yaptigi müdahale çalismasinda (19) egitim öncesinde katilimcilarin %25 i AIDS in, %74 ü viral hepatitlerin, %43 ü belsoguklugunun, %70 i ise frenginin cinsel yolla bulastigini bilmediklerini bildirilmistir. Bu degerlerin tümü bizim çalismamizdakinden yüksektir. Bu büyük olasilikla bizim çalismamizdaki üniversite mezunlarinin fazlaligindan kaynaklamaktadir. Çünkü bizim çalismamizda üniversite mezunu erlerin payi %69 iken Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda %6,3 tür. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (5) Yaklasik %30 u AIDS li erkekle cinsel iliskinin hastaligi bulastirdigini, %50 den fazlasi dövme yaptirmanin bulasmaya yol açabilecegini bilmemektedir. Yine %40 a yakini ortak tiras biçagi ve tiras takimi kullanmakla AIDS bulasabilecegini bilmemektedir (Tablo 2). Bu konulardaki bilgi açigi Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda da (19) ortaya konmustur. Çalisma grubundaki askerlerin %39,8 i AIDS hakkinda bilgi düzeylerini yeterli olarak degerlendirmezken, Alman ordusunda askerlerde yapilan bir çalismada bilgi düzeylerini yetersiz bulanlar sadece %7 dir (16). Alman askerlerdeki bu yüksek sonuca ragmen ülkemizde Hacettepe Üniversitesi Tip Fakültesi 3.sinif ögrencilerinde yapilan çalismada gruptakilerin %64.6 sinin (17), Trakya Üniversitesi Tip Fakültesi ögrencileri arasinda yapilan çalismada ise %32.4 ünün (18) AIDS konusunda bilgilerini yeterli bulmalari dikkat çekicidir. Katilimcilarin %95,1 i AIDS li kadinla cinsel iliski ile hastaligin aktarilabilecegini dogru olarak bilirken, AIDS li erkekle iliski sonrasi hastaligin aktarilabilecegini bilenler ancak %70,5 tir. Ceylan ve arkadaslarinin askerlerde 1999 yilinda gerçeklestirdigi çalismada da hastaligin AIDS li kadinla cinsel iliski sirasinda aktarilabilecegini dogru bilenler %93,9 iken, erkekle aktarilabilecegini dogru yanitlayanlar %68,1 dir (19) ve günümüzde askerlik görevini yapan grupta da bu konuda bilgi düzeyinde önemli bir degisimin olmadigi görülmektedir. Elbas ve arkadaslarinin Saglik Meslek Yüksek Okulu ögrencileri arasinda yaptiklari çalismada katilimcilarin %97.2 si (20), Ekuklu ve arkadaslarinin çalismasinda 99

8 ise %97 si (18) AIDS/HIV in cinsel temasla geçebilecegini düsünmektedirler. Sivri sinekle hastaligin aktarilmayacagini bilenler %71 iken, dövme yaptirmakla hastaligin aktarilabilecegini bilenler %48,5 tir. Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda ise sivri sinekle hastaligin aktarildigini bildirenler %25,2 dir (19) Sunter ve arkadaslarinin Dis Hekimligi Fakültesi ögrencileri arasinda yaptigi çalis mada ögrencilerin %10 u (21), Ekuklu ve arkadaslarinin Trakya Üniv. Tip Fak. ögrencileri arasinda yaptiklari çalismada ise ögrencilerin %25 i sivrisinek isirmasiyla, %74.2 ise dövme yapilmasi ile AIDS hastaliginin aktarilabilecegini bildirmislerdir (18). Zencir ve arkadaslarinin Pamukkale Üniv. Tip Fak. Egitim Uygulama ve Arastirma Hastanesinde çalisan hemsire ve hekimler arasinda yaptiklari çalismada saglik çalisanlarinin %70.8 i (22), Trakya Tip çalismasinda ise ögrencilerin %54.5 i (18) anne sütüyle AIDS in geçebilecegini bildirmistir. Bizim çalismamizda ise askerlerin %20,5 anneden emzirme ile bebege hastalik geçebilecegini dogru bilmislerdir. Bu sonuçlar ülkemizde sadece çalisma yaptigimiz asker populasyonunda degil, saglik çalisanlarinda da önemli bilgi eksikligini ortaya koymaktadir. Katilimcilarin AIDS olup olmadigini bilmedikleri kadinla cinsel iliskiye girme konusundaki soruya verdikleri yanitlar: Alman askerlerin %68 i korunmadaki tercihlerini tek eslilik olarak belirtmislerdir (16). Bulgaristan da askeri ögrenciler arasinda yapilan bir çalismada da katilimcilarin %84,7 si hastaliktan korunmada tek esliligi en güvenli yöntem olarak belirtmislerdir (23). Bizim çalismamizda askerlerin %32,6 si her cinsel iliskide kondom kullandigini belirtirken, hiçbir zaman kondom kullanmadigini belirtenler %16,5 tir. Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda ise cinsel iliski sirasinda hiçbir zaman kondom kullanmadigini belirtenler %32,7 dir (19). Askerlerin beyanlarina dayanarak kondom kullaniminda olumlu bir gelisme görülmektedir. Bulgaristan çalismasinda kondom kullanimini gereksiz bulanlar %60 iken (23), Italya da erlerde yapilan bir çalismada kendisini cinsel aktif olarak tanimlayanlarin %30 u cinsel iliskide kondom kullanmadigini belirtmistir (24). Yine Güney Afrikali askerlerde yapilan bir çalismada AIDS konusundaki bilgi düzeyleri çok yüksek saptanan katilimcilarin çogunun yeni bir cinsel partnerle cinsel iliski sirasinda kondom kullanmadiklari saptanmistir (25). Bu sonuçlar da cinsel yönden aktif ve çogu yasi itibari ile evli olmayan veya cinsel tek esli olmayan askerlere her cinsel iliskide yeni bir kondom kullanmanin öneminin vurgulanmasi gerektigine isaret etmektedir. Katilimcilarin %20 si AIDS in asisinin oldugunu düsünmektedirler. Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda bulunan sonuç ise %31,6 dir (19). Bu konuda yillar içinde bilgi düzeyinde bir ilerleme oldugu göze çarpmaktadir. Hindistan Deniz Kuvvetleri personelinde yapilan çalismada da askerlerin %19,3 ü, subaylarin ise %2,4 ü AIDS hastaligini tedavi edilebilir bir hastalik olarak belirtmislerdir (26). Hastaligin bulasma yollari yaninda tedavisi konusunda da bilgi eksikligi de söz konusudur. Ceylan ve arkadaslarinin çalismasinda AIDS konusunda görsel medyadan bilgi aldigini bildirenler %62,3, gazete ve dergilerden yararlandigini belirtenler %36,6 dir (19). 100

9 Elbas ve arkadaslarinin çalismasinda katilimcilarin %52 si AIDS konusundaki bilgilerini yazili ve görsel medyadan aldigini bildirmistir (20). Italya ve Güney Afrika da yapilan çalismalarda AIDS hakkinda okuldaki egitimin yaninda medya araciligi ile bilgilendigini bildirenlerin sayisi yüksektir (24,25). Çin de askerlerde yapilan bir çalismada da gazete ve dergiler baslica bilgi kaynagi olarak bildirilmistir (27). Bu sonuçlar AIDS ve cinsel yolla bulasan hastaliklar konusunda zorunlu egitim sirasinda bireylerin bilgilendirilmelerinin yaninda yazili ve görsel medya araciligi ile dogru bilgilerin verilmesinin de önemine isaret etmektedir. SONUÇ VE ÖNERILER Çalismanin yapildigi erler arasinda ortalama dogru yanit sayisi yüksek gibi görünse de AIDS bulasi ile ilgili temel konularda önemli bilgi açiklari gözlenmistir. Bu bilgi açigi AIDS bulasi konusunda risk almaya yol açabilir. Ayrica çalisma grubunun büyük çogunlugunun üniversite mezunu olmasina ragmen riskler konusunda bilgi açiklarinin olmasi dikkat çekicidir. Askerlik görevi sirasinda yurdun farkli birçok yerinden gelen, gerek farkli ögrenim düzeyleri yönüyle, gerekse askerlik öncesi yasaminda yazili ve görsel medya araciligi ile AIDS ve cinsel yolla bulasan diger hastaliklar hakkinda dogru bilgilendirilme olasiliklari farklilik gösteren erlere askerlik hizmeti sirasinda güncel ve dogru bilgilerin kazandirilmasi için yapilacak egitimlerde bilgi açigi bulunan konulara öncelik verilmesi AIDS bulasi ile ilgili risk almanin önlenmesi için önem tasimaktadir. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2004: 3 (5) KAYNAKLAR 1. WHO. World Health Report: Sahin N. Cinsel Yolla Bulasan Hastaliklar: Dünyada ve Türkiye deki Durum. Saglik ve Toplum Dergisi, 1998, Sayi:3-4: Satirlar N, Teker N, Yildirim RC. Cinsel Yolla Bulasan Hastaliklarin Vaka Yönetimi Ulusal Rehberi. TC Saglik Bakanligi, Aydogdu Ofset, 1997, Ankara: Ceylan S Egitim Ögretim Dönemi GATA Saglik Astsubay Sinif Okulu Ögrencilerinin Aile Planlamasi Konusunda Egiticilik Egitimi. Uzmanlik Tezi, Ankara 1997: Önder ÖR, Sarp N. Ankara da kuaför ve güzellik salonlarinda manikür-pedikür ve epilasyon uygulayan personelin HIV- AIDS konusunda bilgi ve tutumlari. Saglik ve Toplum Dergisi, 1999,9(2): Çetintürk A, Terziogu F. Genç eriskin erkeklerin cinsel yolla bulasan hastaliklara (Hepatit-B, HIV-AIDS, Sifilis, Gonore) iliskin bilgileri. Klinik Bilimler&Doktor Dergisi, 2002, 8(2): AIDS Savasim Dernegi. Türkiye deki Durum. turkiyede_durum.htm. Erisim Tarihi: 18 Nisan Yaren H. Erbas ve erlerin cinsel yolla bulasan hastaliklar konusunda egitimi için egitim modeli hazirlanmasi. Uzmanlik tezi, GATA Halk Sagligi A.D. Ankara, 2001:11 9. WHO. Global Programme on AIDS, Progress Report. WHO, 1995, Geneva: Türkiye Nüfus ve Saglik Arastirmasi HÜ Nüfus Etütleri Enstitüsü Ankara, Türkiye-Macro International Inc. Calverton, Maryland, USA. Ekim 1999: Kasenda M, Calzavara LM, Johnson I, LeBlanc M. Correlates of condom use in the young adult population in Ontario. Can J Public Health. 1997, 88(4):

10 12. Keller ML. Why don't young adults protect themselves against sexual ransmission of HIV? Possible answers to a complex question. AIDS Educ Prev. 1993, 5(3): Tekbas F. Erbas ve erlerin aile planlamasi egitimi için egitim materyali gelistirilmesi. Uzmanlik Tezi. GATA Halk Sagligi AD, 1997, Ankara. 14. Toker SO, Küçükyilmaz Ü. Ege Üniversitesi Ödemis Saglik Yüksekokulu ögrencilerinin HIV/AIDS bilgi düzeylerinin egitim öncesi ve sonrasinda degerlendirilmesi. Ege Tip Derg, 2001, 40(2): Özçelikay G, Çok F. Ankara daki eczane eczacilarinin HIV/AIDS konusunda bilgi düzeyleri ve egitim gereksinimleri. Ankara üniversitesi Eczacilik Fakültesi Dergisi, 1997, 26(1): Pistorius A, Gergen G, Willershausen B. Survey about the knowledge of the HIV infection amongst recruits of the German military. Eur J Med Res. 2003, 8(4): Çakir B, Mihçioglu L, Tekin M, Tiryakioglu K, Tolunay T, Ugis C, Ünal K. Hacettepe Üniversitesi Tip Fakültesi 3. sinif ögrencilerinin AIDS konusundaki bilgileri ve AIDS li hastanin stigmatizasyonuna iliskin bazi görüslerinin degerlendirilmesi. 8. Halk Sagligi Günleri, Sivas, Haziran 2003: Ekuklu G, Tugrul H, Gül H, Eskiocak M, Saltik A. Trakya Üniversitesi Tip Fakültesi ögrencilerinin HIV/AIDS konusundaki bilgi-tutumlari ve 1996 dan bu yana degisimi, 8.Ulusal Halk Sagligi Kongre Kitabi, Diyarbakir, 2002: Ceylan S, Açikel CH, Kiliç S, Kir T, Hadse M. Genç Eriskin Erkeklerin AIDS Konusundaki Egitimleri, Saglik ve Toplum, 2002;12 (2): Elbas NÖ. Saglik Meslek Yüksek Okulu ögrencilerinin HIV/AIDS e iliskin bilgi ve düsünceleri. HIV/AIDS, 1998, 1(2): Sünter AT. Dis Hekimligi Fakültesi 4 ve 5. sinif ögrencilerinin AIDS konusundaki bilgi tutum ve davranislari. HIV/AIDS, 1999, 2 (3): Zencir M. Pamukkale Ün. Tip Fak. Egitim Uygulama ve Arastirma Hastanesi nde çalisan hemsire ve hekimlerin AIDS konusundaki bilgi ve tutumlarinin degerlendirilmesi. HIV/AIDS, 1998, 1(4): Marinov I. Bulgaria: educating cadets to prevent the spread of STIs. Entre Nous Cph Den Winter;(45): Carducci A, Frasca M, Grasso A, Terzi I, Avio CM. AIDS related information, attitudes and behaviours among Italian male young people. Eur J Epidemiol. 1995;11(1): Van der Ryst E, Joubert G, Steyn F, Heunis C, le Roux J, Williamson C. HIV/AIDS-related knowledge, attitudes and practices among South African military recruits. S Afr Med J. 2001;91(7): Thergaonkar WP, Tripathy GC, Aggarwal SK, Nagaraja T, Sharma D. A study on existing knowledge about AIDS among Naval personnel. J Commun Dis. 1991;23(3): Hang G, Xu J, Gong Z. A study on AIDS-related knowledge, attitude and behavior in servicemen in China. Zhonghua Yu Fang Yi Xue Za Zhi. 1996;30(2):

İSTANBUL VE ANKARA'DAKİ BİR GRUP ASKERİN AIDS KONUSUNDAKİ YAKLAŞIMLARI

İSTANBUL VE ANKARA'DAKİ BİR GRUP ASKERİN AIDS KONUSUNDAKİ YAKLAŞIMLARI İSTANBUL VE ANKARA'DAKİ BİR GRUP ASKERİN AIDS KONUSUNDAKİ YAKLAŞIMLARI Dr. Bilal BAKIR (*), Dr. Nazmi TÜMERDEM (*), Dr. Mustafa ÖZER (**), Uzm. Fazilet TÜFEKÇİ (***), Dr. Muharrem UÇAR (****), Dr. Metin

Detaylı

GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004)

GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004) ARAŞTIRMA GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004) Uz.Dr. Cengiz Han AÇIKEL, Dr. Mustafa Alpaslan BABAYİĞİT, Yrd.Doç.Dr. Selim KILIÇ, Prof.Dr. Metin

Detaylı

Dr. Senay Ok*, Handan Zincir**, Emel Ege**

Dr. Senay Ok*, Handan Zincir**, Emel Ege** Inönü Üniversitesi Tip Fakültesi Dergisi 9(1) 59-63 (2002) Inönü Üniversitesi Saglik Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Hemsirelik Ve Ebelik Programi Ögrencilerinin Cinsel Yolla Bulasan Hastaliklar Hakkindaki

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ**

Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ** Arastirma BIR ASKERI BIRLIKTE BIRINCI BASAMAK SAGLIK HIZMETI UYGULAMASININ BASLAMASIYLA ELDE EDILEN TASARRUF Dr. Türker TÜRKER*, Sag. Tek. Erdogan YILDIZ** * GATA Halk Sagligi AD/Ankara ** Deniz Kuvvetleri

Detaylı

GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör.

GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör. GENÇ ERISKINLERIN HIV/AIDS LI KISILERE KARSI TUTUMLARI Yrd. Doç. Dr. Gülten KARADENIZ, Ög. Gör. Saliha ALTIPARMAK, Ög. Gör. Emre YANIKKEREM Celal Bayar Üniversitesi Manisa Saglik Yüksekokulu/Manisa ÖZET

Detaylı

HEMŞİRELERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR, AIDS BİLGİ DÜZEYİ VE DAVRANIŞLARI

HEMŞİRELERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR, AIDS BİLGİ DÜZEYİ VE DAVRANIŞLARI 2006; Cilt: 3 Sayı: 4 Sayfa: 271-275 HEMŞİRELERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR, AIDS BİLGİ DÜZEYİ VE DAVRANIŞLARI Işıl İrem BUDAKOĞLU, Özgür ERDEM, Coşkun BAKAR, Güngör YEŞİLDAĞ, H. Seval AKGÜN, Başkent

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi

HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi HIV/AIDS e yönelik Farkındalık Yaratma Projesi Proje Kapsamında 1479 kişiye ulaşılmıştır. HIV/AIDS hakkında üniversite öğrencileri başta olmak üzere toplum genelinde bilgilendirme ve farkındalık yaratma

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Çorum Ili Bir Saglik Ocagi Bölgesinde Yasayan Evli Kadinlarda Dogurganlik ve Etkileyen Faktörler +

Çorum Ili Bir Saglik Ocagi Bölgesinde Yasayan Evli Kadinlarda Dogurganlik ve Etkileyen Faktörler + Inönü Üniversitesi Tip Fakültesi Dergisi 9(1) 33-40 (2002) Çorum Ili Bir Saglik Ocagi Bölgesinde Yasayan Evli Kadinlarda Dogurganlik ve Etkileyen Faktörler + Leyla Karaoglu*, Canan Öztürk**, Erkan Pehlivan*

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Yüzyüze

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

Lise Öğrencilerinin Hepatit B Hastalığı Konusunda Bilgi Düzeyleri High SchoolStudents KnowledgeLevelsofAboutHepatitis B Infection

Lise Öğrencilerinin Hepatit B Hastalığı Konusunda Bilgi Düzeyleri High SchoolStudents KnowledgeLevelsofAboutHepatitis B Infection OriginalArticle / Orijinal Araştırma Lise Öğrencilerinin Hepatit B Hastalığı Konusunda Bilgi Düzeyleri High SchoolStudents KnowledgeLevelsofAboutHepatitis B Infection Hamit Sırrı Keten 1, Özgür Ersoy 2,

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

TSK de Verilen Üreme Sağlığı Eğitiminin Askerlerin Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Tutumları Üzerine Etkisi

TSK de Verilen Üreme Sağlığı Eğitiminin Askerlerin Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Tutumları Üzerine Etkisi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(1): 19-28 TSK de Verilen Üreme Sağlığı Eğitiminin Askerlerin Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Tutumları Üzerine Etkisi [The Effect of the

Detaylı

Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com Cilt: 4 Sayı: 1 Yıl: 2007 KARAMAN İL MERKEZİNDE BİR GIDA SEKTÖRÜNDE ÇALIŞANLARIN AİDS KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ*

Detaylı

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu

Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS EĞİTİMİ Acquired Immune Deficiency Syndrome Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu AIDS Tüm Dünyayı Tehdit Ediyor. Tanzanya da AIDS yetimleri AIDS Nedir? AIDS, bulaşıcı ve ölümcül bir hastalıktır.

Detaylı

Türkiye de Yüksek Risk Grubundaki Gezici Çalışanların HIV Bilgisi, Tutumu ve Davranışları. Bulgular ve Yorumlar

Türkiye de Yüksek Risk Grubundaki Gezici Çalışanların HIV Bilgisi, Tutumu ve Davranışları. Bulgular ve Yorumlar Türkiye de Yüksek Risk Grubundaki Gezici Çalışanların HIV Bilgisi, Tutumu ve Davranışları Bulgular ve Yorumlar 1. HIV Risk Faktörleri A. Riskli cinsel davranış 1. Çok sayıda cinsel partner 2. Seks işçileriyle

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

* Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi 06100 Tandoğan-Ankara ** Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi 06590 Cebeci-Ankara

* Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi 06100 Tandoğan-Ankara ** Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi 06590 Cebeci-Ankara Ankara Ecz. Fak. Derg. J. Fac. Pharm. Ankara 26 (1) 1-21, 1997 26 (1) 1-21, 1997 ANKARA' DAKİ ECZANE ECZACILARININ HIV/AIDS KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ VE EĞİTİM GEREKSİNİMLERİ LEVEL OF HIV/AIDS KNOWLEDGE

Detaylı

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz.

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. SAĞLIKLI BİREY Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. Dr.Semih Leloğlu Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye Yerleşkesi Öğrenci Sağlık Merkezi Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre Sağlık, sadece

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

GAZI ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI ÖGRENCILERININ SIGARA IÇME DURUMU

GAZI ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI ÖGRENCILERININ SIGARA IÇME DURUMU ARASTIRMA GAZI ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI ÖGRENCILERININ SIGARA IÇME DURUMU Ar. Gör. Dr. Fatma ILHAN, Ögr. Gör. Dr. F. Nur AKSAKAL, Ögr. Gör.Dr. Mustafa N. ILHAN, Prof. Dr. Remzi AYGÜN Gazi Üniversitesi

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler

HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler Page 1 of 5 05/12/2010Page 1 of 5 HIV / AIDS hakkında bilmemiz gerekenler HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) insan bağışıklığını bozan bir virüstür. AIDS (Kazanılmış Bağışıklık Yetmezliği Sendromu)

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

Aras. Gör. Pelin BASAR*, Prof. Dr. Erdal BESER*, Ögr. Gör. Filiz ERGIN*, Dr. Kamil YAVAS**

Aras. Gör. Pelin BASAR*, Prof. Dr. Erdal BESER*, Ögr. Gör. Filiz ERGIN*, Dr. Kamil YAVAS** Arastirma Aydin Ilinde Bazi Önemli Bulasici Hastaliklarin Bes Yillik Süreçte Degisimleri Aras. Gör. Pelin BASAR*, Prof. Dr. Erdal BESER*, Ögr. Gör. Filiz ERGIN*, Dr. Kamil YAVAS** * Adnan Menderes Üniv.

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

SIHHİYE SINIFI ERBAŞ VE ERLERİN BİLMESİ GEREKEN KONULARIN BELİRLENMESİ

SIHHİYE SINIFI ERBAŞ VE ERLERİN BİLMESİ GEREKEN KONULARIN BELİRLENMESİ ARAŞTIRMA SIHHİYE SINIFI ERBAŞ VE ERLERİN BİLMESİ GEREKEN KONULARIN BELİRLENMESİ Yrd.Doç.Dr. Ercan GÖÇGELDİ*, Uzm.Dr. Cengiz Han AÇIKEL*, Uzm.Dr. Hakan YAREN**, Prof.Dr. Metin HASDE* * GATA Halk Sağlığı

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 3. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Tuğba Adalı 19 Şubat 215 Greenpark Otel, Diyarbakır Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 7 - Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi asistanları ve son sınıf öğrencilerinin üreme sağlığı hakkındaki bilgilerinin incelenmesi Examination

Detaylı

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):146-15, 12 doi:.5222/otd.12.146 Araştırma Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Hacer Özkul Özel *, Demet Yurtsever **, Sevginaz Mutlu

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ ARAŞTIRMA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ Dr. Müjde ŞERİFHAN İLGÜN, Yrd.Doç.Dr. Pınar ERBAY DÜNDAR, İnt.Dr.

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 03.08.2012)

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Yasemin Türker 1 Funda Yıldırım Baş 2 Erdinç Yavuz 3 Bahriye Arslan 2 1 Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü, Isparta 2 Süleyman Demirel si Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Isparta

Detaylı

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Doç Dr Rengin Güzel Çukurova Üniv Tıp Fak. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD Sunum planı Sağlık politikalarında

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011

UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011 UNAIDS Dünya AIDS Günü Raporu 2011 AIDS Epidemisinin Küresel Özeti 2010 HIV ile yaşayan sayısı Toplam Yetişkin Kadın Çocuk (

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)

Detaylı

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Sunum Akışı Kesici ve delici alet yaralanmaları Nedenleri ve yaralanma

Detaylı

Adı Soyadı Ünvanı. : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire

Adı Soyadı Ünvanı. : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire Adı Soyadı Ünvanı : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire Doğum Tarihi : 08-09-1963 Doğum Yeri : Ankara Uyruğu : T.C. Medeni Durumu : Evli Yabancı Dili : İngilizce İş telefonu : 0212 660 11 25 / 27618 İş

Detaylı

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ Pınar ŞANLIBABA 1, Eda GÜMÜŞ 2 Özet Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarına

Detaylı

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI Dr. M. Bahadır Sucaklı Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Klinik HIV/AIDS Sempozyumu 26-27 Kasım 2011 Antakya HIV/AIDS Kontrol

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme

AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme AIDS Dinle, Öğren, Yaşa! Sözünde Dur AIDS i Durdur AIDS e Sırtını Dönme 1 2 AIDS 3 AIDS İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bir grup homoseksüel erkekte ve Haiti'den gelen göçmenlerde

Detaylı

MEDYA ve HIV/AIDS Pozitif Yaşam Derneği HIV taşıyıcıları başıboş geziyor

MEDYA ve HIV/AIDS Pozitif Yaşam Derneği HIV taşıyıcıları başıboş geziyor MEDYA ve HIV/AIDS HIV ve AIDS medyada en ilgi çeken ve en sık yer alan konulardan biridir. Pozitif Yaşam Derneği olarak yürüttüğümüz basın çalışmaları sayesinde önceki yıllara nazaran HIV/AIDS e ilişkin

Detaylı

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri

Türkiye de Son Durum, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Aktiviteleri Türkiye de Son Durum, Aktiviteleri Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı 23 Kasım 2013-İSTANBUL 2 1985: İlk AIDS vakası HIV/AIDS Kontrol Programı Gelişimi 1985: HIV/AIDS bildirimi zorunlu hastalık kapsamında 1986:

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2014;4(3): 19-24 ISSN: 2146-443X Düzce Üniversitesi sbedergi@duzce.edu.tr Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri

Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri The Level of Knowledge of Students in Cumhuriyet University about

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı Doğum Yeri Mesleği Uzmanlığı Yabancı Dil : Fatih : Özcan : Çorum : Tıp Doktoru : Aile Hekimliği : İngilizce İletişim Adresi: Manisa Celal Bayar Üni. Tıp Fakültesi

Detaylı

SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ

SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ SDH (N) OCAK SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ MEMNUNİYET ANKETLERİ VERİ ANALİZ FORMU YILI - 1.DÖNEM AYAKTAN HASTA MEMNUNİYETİ ANKET KATSAYILARI RAPOR İSTATİSTİKLERİ ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN

Detaylı

The Level of Knowledge about HIV/AIDS of Drug Users in Mersin City

The Level of Knowledge about HIV/AIDS of Drug Users in Mersin City 56 Erciyes Med J 2013; 35(2): 56-62 DOI: 10.5152/etd.2013.24 ORIGINAL INVESTIGATION ÖZGÜN ARAŞTIRMA The Level of Knowledge about HIV/AIDS of Drug Users in Mersin City Mersin İlinde Uyuşturucu Madde Kullanıcılarının

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI Prof. Dr. Nezih Güven (ODTÜ, Rektör Danışmanı) Doç. Dr. Ayşe Gündüz Hoşgör (ODTÜ,Sosyoloji Blm.) Y. Doç. Dr. Mustafa Şen (ODTÜ, Sosyoloji Bölümü) Bağlantı

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253 Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Elazığ Eğitim Araştırma Hastanesi Sarahatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ne Başvuran Hastalara Uygulanan Kontraseptif Yöntemler ve Hastaların Demografik

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi nde Farkındalık Çalışması * Bu çalışma Pozitif Yaşam Derneği UNAIDS ve İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi iş birliği ile Oturum öncesi (OÖ) 17 kişiye,

Detaylı

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (2) 61-72, 2003 61

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (2) 61-72, 2003 61 ARAŞTIRMALAR (Research Öztürk, Reports) Kolutek KAPADOKYA BÖLGESİNDE BULUNAN OTELLERDE ÇALIŞANLARIN AIDS KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ* AIDS knowledge of hotel workers in Cappadocia Region Ahmet ÖZTÜRK 1,

Detaylı

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU CYBH nelerdir? Bakteriyel CYBH Bel Soğukluğu (Gonore) Bakteriyel Vajinoz Yumuşak

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

Manisa Ili 7 14 Yaslari Arasindaki Kiz Çocuklarinin Ayak Ölçülerinin Belirlenmesi

Manisa Ili 7 14 Yaslari Arasindaki Kiz Çocuklarinin Ayak Ölçülerinin Belirlenmesi Arastirma Manisa Ili 7 14 lari Arasindaki Kiz Çocuklarinin Ayak Ölçülerinin Belirlenmesi Prof. Dr. Gürbüz GÜLÜMSER, Yüksek Deri Mühendisi Mehtap GEZDI Ege Üniversitesi Deri Mühendisligi Bölümü / IZMIR

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde Üniversite Öğrencilerinin Sık Görülen Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Bilgileri ve Cinsel Davranışları

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde Üniversite Öğrencilerinin Sık Görülen Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Bilgileri ve Cinsel Davranışları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde Üniversite Öğrencilerinin Sık Görülen Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara İlişkin Bilgileri ve Cinsel Davranışları University Students Sexual Behavior and Knowledge Levels

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNİN HIV/AIDS HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNİN HIV/AIDS HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNİN HIV/AIDS HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ EVOLUATION OF KNOWLEDGE

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 20.12.2010)

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Tüm gelişmeleri bugünden başlayarak geriye doğru sıralayınız)

ÖZGEÇMİŞ (Tüm gelişmeleri bugünden başlayarak geriye doğru sıralayınız) 1. GENEL ÖZGEÇMİŞ (Tüm gelişmeleri bugünden başlayarak geriye doğru sıralayınız) DÜZENLEME TARİHİ: 09.12.2010 SOYADI, ADI: VEREN, FUNDA YAZIŞMA ADRESİ : ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ ZONGULDAK SAĞLIK

Detaylı

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 17 (1) 7-14 (2010) İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri Selma Koluaçık*,

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

EVRENSEL ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNE ERİŞİM ve TÜRKİYE DEN YANSIYANLAR. HÜKSAM Gökhan Yıldırımkaya-UNFPA 20 Mart 2015 HÜKSAM - Ankara

EVRENSEL ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNE ERİŞİM ve TÜRKİYE DEN YANSIYANLAR. HÜKSAM Gökhan Yıldırımkaya-UNFPA 20 Mart 2015 HÜKSAM - Ankara EVRENSEL ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNE ERİŞİM ve TÜRKİYE DEN YANSIYANLAR HÜKSAM Gökhan Yıldırımkaya-UNFPA 20 Mart 2015 HÜKSAM - Ankara BM Nüfus Fonu (UNFPA) UNFPA; her hamileliğin istenilen, her doğumun güvenli

Detaylı

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI Kadavradan bulunan organların, bekleme listelerinin ihtiyacını karşılamaktan giderek uzaklaşması

Detaylı

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Eda DOLGUN *, Yelda CANDAN DÖNMEZ** ÖZET Amaç: Çalışmada hastaların ameliyat öncesi döneme ait bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

İlköğretim ve Lise Öğrencilerinin AIDS e İlişkin Bilgilerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Primary and High School Students Knowledge About AIDS

İlköğretim ve Lise Öğrencilerinin AIDS e İlişkin Bilgilerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Primary and High School Students Knowledge About AIDS Güncel Pediatri ÖZGÜN ARAŞTIRMA The Journal of Current Pediatrics ORIGINAL ARTICLE İlköğretim ve Lise Öğrencilerinin AIDS e İlişkin Bilgilerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Primary and High School

Detaylı

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel)

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel) EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ Anket Uygulama Yöntemi Kurumlar, yüzyüze, internet, telefon, posta yolu gibi yöntemler ile anket uygulayabilirler. Anket Uygulanmayacak Kişiler 16 yaşından küçükler

Detaylı

arastırma ABSTRACT ÖZET

arastırma ABSTRACT ÖZET arastırma Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin HIV/ AIDS Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Bilgi Kaynakları The Levels of Knowledge and Sources of Information on HIV/AIDS of University Health- Science Students

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2014 ARALIK 2014 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

(Araştırma) Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi (2006) 60 68

(Araştırma) Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi (2006) 60 68 Ankara İlinin Bir Semti nde Bulunan Kuaför ve Güzellik Salonlarında Çalışan Kişilerin Kan Yoluyla Bulaşan Hastalıklar Konusunda Bazı Görüş ve Uygulamaları The Idea and Application of the Hair Dressers

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Üniversiteyi Kazanan Öğrencilerin Temel Bilgi Teknolojilerini Kullanabilme Düzeylerinin Bölgesel Analizi

Üniversiteyi Kazanan Öğrencilerin Temel Bilgi Teknolojilerini Kullanabilme Düzeylerinin Bölgesel Analizi Akademik Bilişim 2008 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Ocak - 01 Şubat 2008 Üniversiteyi Kazanan Öğrencilerin Temel Bilgi Ali Haydar DOĞU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik Bölümü,

Detaylı

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON

EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON EPIDEMIYOLOJIK VERILER DEĞIŞTI MI? DR. SERAP İSKENDER KANUNI EĞITIM VE ARAŞTIRMA HASTANESI, TRABZON SUNUM PLANI Dünyada HIV /AIDS Avrupada HIV/ AIDS Türkiye de HIV/ AIDS 2020 Küresel Hedef HIV/ AIDS Kontrol

Detaylı