Çalışma grubunun amacı Çalışma biçimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çalışma grubunun amacı Çalışma biçimi"

Transkript

1 Nüfusbilim Derneği olarak, sadece ailelere ve/veya sadece kamu kurumlarına bırakılmayacak kadar büyük ve önemli olan bu toplumsal müdahale alanında, sivil toplum kuruluģlarının, belediyelerin, kamu kurumlarının, üniversitelerin kısaca ilgili olabilecek tüm tarafların yaģlanma konusunda duyarlılığını artırmak ve yaģlı nüfusumuzun hayat kalitesini artıracak giriģimlere destek olmak amacıyla yaģlılık günleri organizasyonu, araģtırma projelerinin gerçekleģtirilmesi, basın bildirilerinin hazırlanması, çalıģtaylar düzenlenmesi, bu alandaki iyi örnekleri tanıtma ve teģvik etme ve uluslararası gündemi takip etme gibi faaliyetleri gerçekleģtirebilmek için Nüfusun YaĢlanması ÇalıĢma Grubu oluģturduk. Çalışma grubunun amacı Nüfusbilim Derneği bünyesinde kurulan Nüfusun YaĢlanması ÇalıĢma Grubu nun amacı nüfusun yaģlanması süreci ve sürecin ortaya çıkaracağı sosyo-ekonomik, demografik ve kültürel sonuçlarla ilgili olarak kamuoyunu, kamu kurum ve kuruluģlarını, sivil toplum örgütlerini, politikacıları bilgilendirmek ve farkındalıklarını arttırmayı hedefleyen çalıģmalar yapmaktır. ÇalıĢma grubu, özellikle kamuoyunun nüfus alanındaki bilgileri medya aracılığıyla elde ettiği varsayımından yola çıkarak nüfusun yaģlanması ve etkileri konusunda doğru, güncel ve tarafsız bilgi üretmeyi ve ilk etapta bir çalıģma raporu hazırlayarak bu raporun çıktılarını özellikle yazılı medya ile paylaģmayı hedeflemiģtir. Çalışma biçimi ÇalıĢma grubu bu konuda çalıģmaları olan dernek üyelerinden (Dr. ġebnem CANPOLAT, Dr. Yadigar COġKUN ve Dr. Yusuf YÜKSEL) oluģan bir çekirdek gruptan oluģmaktadır. Bu çekirdek grup dernek üyesi olan veya derneğimizin üyesi olmadığı halde nüfusun yaģlanması ile ilgili konularda uzman olan kiģilerin görüģ ve önerilerine baģvurarak faaliyetlerini sürdürecektir. Bu bağlamda yukarıda belirtilen faaliyetler arasından i. nüfusun yaģlanması, etkileri ve en sade vatandaģa yönelik politika önerilerinin yer aldığı bir çalıģma raporunun oluģturulması ve ii. nüfusun yaģlanması ile ilgili olarak ulusal ve uluslararası gündemlerin takip edilmesi ve iii. bu gündemlerle ilgili olarak baģta dernek üyelerimiz olmak üzere kamuoyunun bilgilendirilmesi için bir yol haritası oluģturulması çalıģma grubunun öncelikli faaliyetleri arasında olacaktır. 1

2 ÇALIŞMA RAPORU YaĢ yapısındaki değiģimler baģta olmak üzere demografik yapının değiģmesi ekonomik ve sosyal pek çok alanı doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Demografik geçiģ süreci, Türkiye nin önüne çalıģma çağındaki nüfusun en yüksek düzeylerine ulaģması gibi bazı fırsatlar çıkaracağı gibi, nüfusun yaģlanmaya baģlaması gibi daha önce karģılaģılmayan türden bazı riskler de doğuracaktır. YaĢlanmaya iliģkin yapılan araģtırmalar ve politika geliģtirme yönündeki giriģimler daha çok geliģmiģ ülkelerde yoğunlaģmaktadır. Dolayısıyla yaģlanma politikalarının daha çok geliģmiģ ülkelerin sorunu olduğu yönünde genel bir kabul vardır. GeliĢmekte olan ülkeler için ise yaģlanma olgusu, yakın bir gelecekte önemli politika öncelikleri arasında yer alacaktır. GeliĢmekte olan ülkelerde yaģlı nüfusun giderek önem kazanacak olması birkaç sebebe bağlanabilir. Birincisi, yaģlı nüfusun toplam nüfusa oranına bakıldığında her ne kadar geliģmiģ ülkelerde daha yüksek oranlar olsa da mutlak sayı olarak geliģmekte olan ülkelerde yaģlı nüfus daha fazladır. BirleĢmiĢ Milletler verilerine göre, 2006 yılında 687 milyon olan 60 üzeri nüfusun 480 milyonu az geliģmiģ ve geliģmekte olan ülkelerde yaģamaktadır. Ġkinci neden ise, geliģmiģ ülkelerde demografik geçiģ süreci ve yaģlanma olgusunun ortaya çıkıģı yıl arasında değiģen sürelere denk gelmesine rağmen, geliģmekte olan ülkelerin bu süreci yıl gibi kısa bir zaman diliminde yaģayacaklardır. Örneğin, Meksika, ABD ye göre beģ kat daha hızlı yaģlanmaktadır. Medyan yaģ yılları arasında Meksika da 20 yaģtan 42 yaģa ve Cezayir de 21 yaģtan 40 yaģa çıkacaktır. Üçüncü olarak da, geliģmiģ ülkeler önce belirli bir kalkınma düzeyi yakalamıģ ve sonra yaģlanmaya baģlamıģlardır. Bugün, geliģmekte olan ülkeler için geçerli olan durum ise belirli bir kalkınma düzeyine ulaģmadan yaģlanmaya baģlamalarıdır. Türkiye nin demografik göstergeleri diğer ülkelerle karģılaģtırıldığında, Türkiye nin en hızlı yaģlanan ülkeler arasında olduğu yorumu yapılabilir. Yapılan bir çalıģmada; yılları arasında en yaģlı nüfus grubu olarak kabul edilen 80 yaģ ve üzeri yaģ grubunun artıģ hızı Türkiye için yüzde 736 olarak hesaplanırken bu oran, Belçika da yüzde 134, Danimarka da yüzde 142, Fransa da yüzde 140, Almanya da yüzde 153, Ġrlanda da yüzde 313 ve Türkiye ye en yakın ülke olarak Azerbaycan da yüzde 678 dir. 2

3 Nüfusun yaşlanması ve sağlık sektörü Türkiye de yaģlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının 2030 yılına kadar yüzde 10 u geçmeyeceği tahmin edilmektedir. YaĢlı nüfusun toplam içindeki oranı ve gelecek eğilimi AB ülkeleri ile karģılaģtırıldığında 2030 yılına kadar göreceli olarak düģük bir seviyede kalacağı söylenebilir. Ancak, yaģlı nüfusun mutlak büyüklüğü göz önüne alındığında, Türkiye de ortaya çıkacak olan sağlık hizmeti talebinin boyutları daha iyi görülebilir. Nitekim, 2005 yılında 4 milyon olan 65 yaģ üzeri nüfusun 2025 yılında 7,9 milyon ve 2050 yılında 16,9 milyon olması beklenmektedir. Pek çok Avrupa ülkesinin toplam nüfusundan daha büyük olan Türkiye nin yaģlı nüfusunun sağlık hizmetlerine olan talebini karģılamak finansman ve organizasyon açısından önemli güçlükler doğuracaktır. Türkiye açısından da sağlık alanında yaģ yapısındaki değiģme nedeniyle sağlık hizmeti talebinin sürekli olarak artacak olmasının yanı sıra dikkat çeken diğer bir husus, talebin niteliğinin de değiģecek olmasıdır. Özellikle yaģlanma ile birlikte ortaya çıkan ya da görülme sıklığı artan Alzeheimer, kanser ve osteoporosis gibi hastalıklar için sağlık kurumlarının tekrar tasarlanması ve sağlık personelinin uzmanlık eğitiminin gözden geçirilmesi gerekmektedir. Genellikle demografik geçiģ sürecinde, üreme sağlığı ve pediatriden, geriatriye doğru bir değiģim görülmektedir. Ancak, yaģlanma eğilimine karģın Türkiye de geriatri hizmetleri çoğunlukla diğer ana bilim dallarındaki uzmanlar tarafından verilmektedir. Geriatri bir bilim dalı olarak yeterince geliģememiģ, uzman ve hizmet birimi açısından son derece yetersiz kalmıģtır. Türkiye de özellikle 2030 lardan sonra daha yaģlanmanın ağırlığını hissettirmeye baģlamasıyla Türkiye deki sağlık hizmetlerine olan talebin artması, küresel sağlık personeli talebi ile birleģince sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli sorunlar ortaya çıkabilecektir. Özellikle düģük gelir grubundaki ülkeler, iyi eğitimli ve nitelikli sağlık personelini ülkelerinde tutma noktasında güçlükler yaģayacaklardır. Dolayısıyla, ulusal insan gücü planlamalarında ve politikalarında özellikle sağlık alanında ortaya çıkabilecek olan beyin göçünün göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Her ne kadar sağlık harcamaları büyük oranda bilimsel araģtırma ve geliģtirme faaliyetlerinden kaynaklansa da yaģlanmanın da sağlık harcamaları üzerinde doğrudan bir etki yaptığı açıktır. YaĢlı nüfusun birim sağlık harcamaları diğer yaģ gruplarına oranla oldukça yüksektir. OECD 3

4 ülkelerinde ortalama olarak 65 yaģ üzeri nüfusun sağlık harcaması, 65 yaģın altındaki nüfusa göre dört kat daha fazladır. Dünya daki genel eğimler, hem nüfusun sağlığını koruyarak yaģam kalitesini artırmak hem de nüfusun yaģlanması sebebiyle ortaya çıkacak olan sağlık ve uzun süreli bakım harcamalarındaki artıģı belirli bir düzeyde tutabilmek amacıyla koruyucu sağlığı ön plana çıkarma yönündedir. Bu bağlamda, Türkiye de uzun süreli bakım hizmetlerine iliģkin ülke Ģartlarına uygun modeller geliģtirilmesi ve sosyal hizmetlerle bağının kurulması gerekmektedir. Ayrıca, baģta yaģlılar olmak üzere bütün toplumu hedef alan ve yaģam tarzı ve tüketim kalıplarının değiģtirilmesini de etkileyecek kapsamlı koruyucu sağlık hizmetlerinin geliģtirilmesi gerekmektedir. YaĢlanma ve sağlık iliģkisi üzerine akademik araģtırmalara ağırlık verilmelisi gereği bu alandaki diğer önemli bir husustur. Nüfusun yaşlanması ve sosyal güvenlik GeliĢmiĢ ülkelerde, yaģlanma eğilimi ile birlikte yaģ bağımlılık oranlarının yükselmesi ve dolayısıyla prim ödeyenler ile primlerden yararlananlar arasındaki denge bozulmaya baģlamıģtır. Dağıtım yöntemine dayanan sosyal sigorta sistemlerinde, yaģlı bağımlılık oranı sistemin iģleyiģini etkileyen önemli bir faktördür. GeliĢmiĢ ülkelerde doğum oranındaki azalma ve hayatta kalma süresindeki artıģ, yaģlı bağımlılık oranının da yükselmesine neden olmuģ ve sosyal güvenliğin finansmanında ciddi sorunlar ortaya çıkmıģtır. Nüfusun yaģlanması süreciyle birlikte, yaģlı bağımlılık oranları sürekli artacaktır. YaĢlı bağımlılık oranlarının artması sosyal güvenlik kuruluģlarının hem gelirlerinde azalma hem de giderlerinde artma ile sonuçlanmaktadır. Ancak genel olarak bakıldığında, 2020 yılına kadar toplam bağımlılık oranı sürekli olarak azalacak ve 2020 yılından sonra artmaya baģlayacaktır. Bu dönem, büyüme hızının ve toplumsal tasarrufların yükselmesi, dolayısıyla sosyal güvenlik kurumlarının fon birikimi sağlaması gereken bir dönemdir. Türkiye de yaģlı bağımlılık oranı Avrupa ülkelerine göre oldukça düģüktür. AB 15 in 2000 yılında yüzde 40 düzeyinde olan yaģlı bağımlılık oranının 2050 yılında yüzde 70 lere ulaģması beklenmektedir. Yaşlanma konusunda Türkiye için kritik olan husus, yaşlı nüfusun şu anki büyüklüğü ve durumu değil, yaşlanma sürecinin hızıdır. Türkiye de yaģlanma süreci, Avrupa ülkelerine göre çok hızlı yaģanmaktadır. 65 yaģ ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payının 4

5 yüzde 7 den yüzde 14 e ulaģması Fransa da 115, Batı Almanya da ve Ġngiltere de 45 yıl, ABD de 75 yıl sürmüģken, Türkiye de bu orana 25 yılda ulaģılacaktır. Dolayısıyla, yaģlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, bugün için anlamlı bir Ģekilde yüksek olmamasına rağmen, yaģlanma hızı ve sosyal güvenlik sisteminin hâlihazırda yaģadığı sorunlar dolayısıyla sosyal güvenlik alanında acil ve zorunlu bir sosyal güvenlik reformu kaçınılmaz olmuģtur. Türkiye de doğuģta hayatta kalma beklentisi ve emeklilikte geçirilen süreler uzamaktadır. ġu anda yaģ olan ve ilerde 65 yaģ olması planlanan emeklilik yaģının sürekli yükseltilmesi mümkün değildir. Nüfusun ileri yaģlarda iģgücünde tutulmasından kaynaklanabilecek verimlilik düģüģü, genç iģsizlerin artıģı ve iģ kazalarının artması gibi problemler ortaya çıkabilecek diğer sorunlardır. Söz konusu sorunlar ve hayatta kalma beklentileri göz önüne alındığında emeklilik yaģının yükseltilmesi ile ilgili düzenlemelerin daha ileri götürülemeyeceği söylenebilir. Nitekim, Türkiye deki emeklilik yaģı, Avrupa ülkelerine göre düģük olmasına rağmen, doğuģta hayatta kalma beklentisi ile karģılaģtırıldığında makul seviyededir. Nüfusun yaşlanması ve sosyal hizmetler YaĢlıların mutlak olarak sürekli artması, sanayileģme ve kentleģme süreci içerisinde geniģ ailenin çekirdek aileye dönüģmesi, kırsal bölgelerden kentsel bölgelere göç, kadının çalıģma hayatına girmesi, geleneksel değerlerdeki değiģmeler ve kuģaklar arasındaki farklılıklar nedeniyle de yaģlının evde bakımı büyüyen bir sorun olarak karģımıza çıkmaktadır. Yukarıda belirtilen nedenlerle her geçen gün sayıları artan, sosyal ve ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan yaģlıların, fiziksel ve ruhsal sağlıklarının korunmasını, sosyal iliģkilerinin geliģtirilmesini ve devam ettirilmesini, huzur, güven ve refah içinde yaģamalarını sağlamak amacıyla sosyal hizmetlerin geliģtirilmesi ihtiyacı doğmuģtur. Bu bağlamda sunulan hizmetlerin baģında huzurevleri gelmektedir. Huzurevlerine, maddi ve sosyal yönden yoksunluk içinde olan, ancak günlük ihtiyaçlarını (yeme, içme ve tuvalet gibi) bağımsız olarak karģılayabilen, sürekli tıbbi bakım ve tedavi gerektiren ağır bir hastalık veya sakatlığı bulunmayan, akıl ve ruh sağlığı yerinde 60 yaģ ve daha yukarı yaģtaki kiģiler alınmaktadır. Türkiye de 2005 yılı verilerine göre huzurevi sayısı ve kapasitesi aģağıdaki tabloda sunulmaktadır. 5

6 Tablo 1 : Huzurevi Sayıları ve Kapasiteleri Sayısı Kapasite Özel Huzurevleri SHÇEK e Bağlı Diğer Kamu Kurumlarına Bağlı Yerel Yönetimlere Bağlı Kızılay a Bağlı Toplam Kaynak: Türkiye de YaĢlıların Durumu ve YaĢlanma Ulusal Eylem Planı, DPT, 2006 Türkiye de insan gücü olarak yaģlı bakım elemanı yetiģtiren eğitim kurumu olmaması yaģlı bakım hizmetinin profesyonel bir çalıģma alanına dönüģmesini önlemektedir. YaĢlı bakım elemanı yetiģtirmek üzere bazı kuruluģlarca düzenlenen kurslar bu ihtiyacı kapatamamaktadır. Bu alanda görev yapacak nitelikli ara insan gücünün yetiģtirilmesi yaģlı bakımı konusunda öncelikli ihtiyaç alanlarından biridir. Ġhtiyaç duyan yaģlılar için kurumsal hizmetlerin geliģtirilmesi ihtiyacı karģılanırken, yaģlılara yönelik olarak uygulanacak politikaların merkezinde YaĢadığı Ortamda YaĢlıya Hizmet modeli olduğu unutulmamalıdır. Literatürde, önemli sayıda yaģlının bir arada yaģamasının yaģlılar üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu görüģü tartıģılmaktadır. YaĢlılar oransal olarak toplam nüfus içerisinde çok büyük bir paya sahip olmadıklarından ve geleneksel olarak yaģlı bakımı aileye ve topluma ait bir görev olarak kabul edildiğinden bugüne kadar bu alan, kamu politikalarında öncelikli alanlar arasında yer almamıģtır. Ancak, yukarıda sıralanan nedenler ve yaģlılara yönelik hizmetlerin Ģu anki düzeyi göz önüne alındığında bu alanda kamu politikaları açısından radikal önlemler alınması Ģarttır. Yaşlı nüfusa ait temel demografik göstergeler YaĢlı nüfusun oranı Türkiye de sürekli bir artıģ göstermektedir yılında gerçekleģtirilen Türkiye Nüfus ve Sağlık AraĢtırması sonuçlarına göre, Türkiye de toplam nüfusun %6.8 ini 65 ve daha yukarı yaģtaki nüfus oluģturmaktadır. Bu oran, 1990 Nüfus Sayımında %4.3, 2000 Nüfus sayımında %5.4 ve 2008 yılı ADNKS sonuçlarına göre 6.8 dir. Belirtilen oranlar, Ģu an AB ülkelerindeki oranın oldukça altındadır. Ancak Türkiye de yaģayan toplam nüfusun 6

7 büyüklüğü dikkate alındığında Türkiye deki yaģlı nüfus sayısının birçok ülkenin nüfusundan fazla olduğu açıktır. Kır ve kent toplam nüfusları içerisinde yaģlı nüfus oranı dikkate alındığında ise kırda toplam nüfus içindeki yaģlı nüfus oranı fazladır. Bu durum kırdan kente göç ve göç eden bu nüfusun daha genç olması ile açıklanabilir. Türkiye Nüfus ve Sağlık AraĢtırması (TNSA-2003) verilerine göre, Türkiye deki yaģlı nüfusun %54 ünü kadın nüfus oluģturmaktadır. Kadınlarda beklenen ömür süresinin erkeklerden daha yüksek olması, yaģlı kadın nüfusun daha fazla olmasının nedenlerinden biridir. Kadın ve erkek yaģlı nüfus oranları arasındaki bu farklılık kır ve kentte de görülmektedir. YaĢlı nüfusun yaklaģık 57% si kentte yaģamaktadır. YaĢlı nüfusun en yoğun yaģadığı bölge Batı ve ikinci olarak da Orta bölgelerdir. Her on yaģlıdan dördü Türkiye nin Batı Bölgesinde yaģamaktadır 1988, 1998 TNSA sonuçlarıyla karģılaģtırma yapıldığında Güney ve Doğu bölgelerindeki oranlarda azalma gözlemlenirken, Batı, Orta ve Kuzey Bölgelerde yaģayan yaģlı nüfus oranlarında artıģ gözlenmektedir (Ünalan, 2000; Akadlı-Ergöçmen and Hancıoğlu, 1990). Bu durum, 1950 li yıllardan itibaren hız kazanan kentleģme süreci nedeniyle batı bölgelerine olan göçün artmasıyla açıklanabilir. O dönemden itibaren nüfusun özellikle Batı ve Orta Bölgelere göçü, bu bölgelerde nüfus yoğunluğunu arttırmıģ, bu bölgelere çalıģmak için gelen genç nüfus buralarda yerleģik hayata geçmiģtir(canpolat, 2008). YaĢlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı bölge ayrımında incelendiğinde en fazla yaģlı nüfusa sahip bölgenin yaklaģık 11% ile Kuzey bölgesi, en genç bölgenin ise 5% ile Doğu bölgesi olduğu görülmektedir. Bu rakamlara göre Kuzey bölgesi en fazla genç göçü veren bölge olarak görülebilir (Canpolat, 2008). Eğitim Nüfusun geneli ile karģılaģtırıldığında yaģlı nüfusun eğitim düzeyi oldukça düģüktür. Erkek ve kadın nüfusun eğitim durumu arasında erkeklerin lehine önemli farklılıklar bulunmaktadır. YaĢlı kadınlar erkeklere göre eğitimsizdir. 65+ yaģtaki kadın nüfusun %83 ünün eğitimi yoktur ya da ilköğretimi bitirmemiģtir. Erkeklerde bu oran %53 tür. Cinsiyetler arasındaki farklılık okuryazarlık durumunda da geçerlidir. Dört erkek yaģlıdan biri okuma yazma bilmez iken, dört kadın yaģlıdan üçü okuma yazma bilmemektedir. 7

8 Medeni Durum Medeni durum bireylerin yaģamlarını nasıl organize ettikleri konusunda bilgi veren en önemli demografik göstergelerden biridir TNSA verilerine göre yaģlıların büyük çoğunluğu evli veya duldur. Evli yaģlı erkek nüfus oranı kadın nüfusun oranının iki katı iken, dul kadın nüfusun oranı erkek nüfusun oranının dört katıdır. Ġki cinsiyet arasında gözlemlenen bu farklılık 2000 Genel Nüfus sayımı verileri ile uyumludur Nüfus sayımı sonuçlarına göre evli 65 yaģ ve üzerindeki kadın nüfusun oranı %47,1 ile erkek nüfus oranının hemen hemen yarısına denk gelmektedir. YaĢ ilerledikçe hem erkek hem de kadın nüfusta medeni durumu dul olanların oranı artıģ göstermektedir. Bununla birlikte bu oran kadın nüfusta oldukça yüksektir. Ġleri yaģlardaki kadın nüfusun eģini kaybettikten sonra daha az evlenme eğiliminde olması, kadın nüfusun beklenen ömür değerinin erkekten yüksek olması, evliliklerde kadın ve erkek arasındaki yaģ farkı gibi nedenler, yaģlı nüfus içinde eģi ölmüģ kadın nüfus oranında artıģa neden olmaktadır (Canpolat, 2008). Sağlık Sigortası 2003 TNSA verilerinin analizi sonucunda her beģ yaģlıdan birinin herhangi bir sağlık sigortası bulunmadığı tespit edilmiģtir. Ġleri kuģakta sağlık sigortası olmayanların oranı yaģla birlikte artmaktadır. YaĢlılar en yüksek oranda sahip olduğu sağlık sigortası SSK ve Bağkur dur. YeĢil karta sahip olan yaģlı nüfus oranı ise %8 dir. Kadın ve erkek yaģlı nüfusun sosyo-ekonomik özellikleri arasındaki belirgin farklılık sağlık sigortası sahiplik durumunda da gözlenmektedir. BeĢ yaģlı erkekten birinin herhangi bir sağlık sigortası yok iken, dört yaģlı kadından birinin sağlık sigortası yoktur. Gelir ve Gelir Kaynakları 65 yaģ ve üzeri nüfusun %31 inin herhangi bir geliri bulunmamaktadır. TNSA-1998 sonuçları bu oranın %44 olduğunu göstermektedir (Ünalan, 2000). 5 yıllık bir süreçte gelir düzeyinde iyileģme her iki cinsiyet içinde gözlenmiģtir TNSA sonuçlarına göre (Ünalan, 2000) herhangi bir geliri olan yaģlı erkek nüfus oranı yaklaģık %75, kadın nüfus oranı %38 iken, 2003 TNSA verileri kullanılarak yapılan analizlere göre bu oranlar sırasıyla %89% ve %53 tür TNSA sonuçlarına göre geliri olmayan kadın nüfusun oranı, geliri olmayan erkek nüfusun oranından dört kat fazladır. Geliri olan yaģlı erkek nüfusun çoğunluğu gelir kaynaklarından biri olarak kendi emekli maaģını beyan etmiģtir. Kadın nüfusta bu oran oldukça düģük olup, yaklaģık %8 dir. Bu oran, kadın nüfusta iģgücüne katılım oranının Türkiye de oldukça düģük olmasının 8

9 açık bir göstergesidir. Bununla birlikte yaģlı kadınlar gelir kaynağı olarak en yüksek oranda çoğunlukla eģinden kalan dolaylı emekli maaģ ını ve yaģlılık aylığını göstermiģlerdir. Bu gelir kaynakları 1998 TNSA da benzer ağırlıklara sahip olmakla birlikte, dolaylı emekli maaģının oranı %15.6 den %26 ya, yaģlı aylığının oranı %10.2 den %15.1 e yükselmiģtir (Ünalan, 2000). YaĢlıların herhangi bir gelirinin olması tek baģına refah düzeylerinin iyi olduğu anlamına gelmemektedir. YaĢlı nüfusun %56 sının yaģadığı hanehalklarının en yoksul yüzde kırkta yer aldığı yani refah düzeylerinin yoksul ve çok yoksul olduğu görülmektedir (Canpolat, 2008). Yaşlı nüfusun fonksiyonel durumu ve ihtiyaçlarının karşılanmasındaki esas sorumlular 2003 TNSA sonuçlarına göre sürekli olarak yatağa, sandalyeye veya koltuğa bağımlı olan yaģlı nüfus oranının oldukça küçük olduğu, 65 ve daha yukarı yaģtaki nüfusun %4 ünün devamlı olarak yatağa bağımlı, %1.3 ünün ise tüm gün sandalyeye veya koltuğa bağımlı olduğu gözlenmiģtir. Bu oranların düģük olmasının nedeni bu çalıģmada kullanılan verilerin kaynağı olan araģtırmanın hanelerde uygulanması ve yatağa vb bağımlı olan yaģlıların çoğunlukla hastane, huzurevi gibi kurumsal yerlerde olmaları nedeniyle kapsam dıģında kalmaları olabilir. YaĢlı bireylerin beģte birinin yaģamı ev/daire veya bahçe ile sınırlı olduğu gözlemlenen baģka bir olgudur. YaĢlı nüfusun yarısından fazlası ihtiyaçlarının karģılanmasında esas sorumluluğun kendilerinde olduğunu belirtmektedir. Temel ihtiyaçlarını kendisi karģılayan erkek nüfusun oranı kadın nüfusunkinden iki kat fazladır. Ġki cinsiyet arasındaki bu farklılık 1998 TNSA sonuçlarına göre yaklaģık üç kat iken, zaman içerisinde azalmıģtır. YaĢlı kadın nüfusun ihtiyaçlarını karģılamada esas sorumluluğu alması daha büyük bir artıģ göstermiģtir TNSA ile karģılaģtırıldığında kadın nüfus tarafından ihtiyaçlarının karģılanmasında esas sorumlu olarak eģler daha düģük oranda beyan edilmiģtir. Ġhtiyaçların karģılanmasında çocuk/üvey çocuk önemli bir yüzdeye sahip olmakla birlikte, her iki cinsiyette de bu oranlarda düģme gözlenmiģtir. Kadın nüfusta temel ihtiyaçların karģılanmasında esas sorumlu en çok çocuk/üvey çocuk olarak beyan edilirken, erkek nüfusta kendisidir. BeĢ yıllık süreçte miktar olarak küçük olmasına rağmen her iki cinsiyette de artıģ gösteren aktör komģular olmuģtur. Bu durum geride kalan yaģlı (leftbehind elderly) oranlarında artıģ olduğunu iģaret etmektedir. 9

10 Aile desteği ve finansal kaynakları EndüstrileĢme ve ekonomik geliģmeler, ülkelerdeki sosyal yapıyı etkilemekte, ailelerin küçülmesine ve çekirdekleģmesine neden olmaktadır. Bu durum bakıma muhtaç bireylerin toplumsal ve aile içi statüsünün değiģmesine neden olmuģtur. Türkiye de de aile yapısı değiģmekte, karmaģık hane yapıları ve hanehalkı büyüklükleri azalırken, çekirdek aile oranları ve parçalanmıģ aile hanehalkı oranları artmaktadır. Bu durum bakıma muhtaç olan aile bireylerin gereksinimlerinin karģılamasındaki geleneksel yöntemlerin yetersiz kalmasına neden olmakta, bu gruba sunulacak kamusal hizmetin önemini arttırmaktadır (Canpolat, 2008). Türkiye de mevcut politikalar ve uygulamalar yaģlıların bakımı ile ilgili olarak bireye ve aileye daha fazla sorumluluk yüklemektedir. GeliĢmiĢ ülkelerde olduğu gibi Türkiye de de aile yapısının değiģmesi ile yaģlılara verilecek bakımın profesyonel düzeyde verilen bakım hizmetlerine doğru bir eğilim göstermeye baģlayacaktır TNSA verilerine göre yaģlı bireyler, çocukları ile birlikte oturma, çocukları tarafından bakılma, geliri olup olmama, öz veya üvey çocuklarının nerede yaģadıkları, çocuklarından finansal destek alıp almadıkları ve yalnız yaģama durumlarına göre sınıflandırıldıklarında, yaģlı bireylerin çoğunluğunun herhangi bir gelire sahip olduğu, bu bireylerin yalnız veya çocuklarına yakın oturdukları ve çocuklarından finansal destek almadıkları gözlenmiģtir. YaĢlı bireyler çocuklarından maddi destek almasa ve aynı evde yaģamasalar bile onlara yakın yerlerde oturmayı tercih etmektedir. Bu sonuçlar yaģlı bakımında aile desteğinin önemini koruduğunu bununla birlikte bireylerin özel hayatlarına da önem verdiklerini göstermektedir. Ayrıca yaģlıların gitikçe daha az bağımlı olmaları, kentleģme ve buna bağlı geliģmeler sonucunda aile yapılarında meydana gelen değiģim ve bireylerin özel yaģamları da yaģlıların yaģam aranjmanını etkileyen önemli faktörlerden bazılarıdır. Çocuklar ebeveynleri ile yaģamamakta fakat onlara yakın yerlerde yaģayarak hem özel hayatlarını korumakta hem de yaģlı ebeveynlerini gözetmektedirler. Özellikle kırdan kente doğru yaģanan iģgücü göçü, kırsal kesimde geride kalan yaģlıların yaģam düzenlerini ve aile içindeki bakım olanaklarını etkilemektedir. YaĢlılar birlikte-ortaklaģa bir yaģamdan tek baģına bir yaģama doğru geçiģ yapmakta, bu durum yaģlı bireyin uzun süreli bakımında aile desteğini ortadan kaldırmaktadır. 10

11 Sonuç ve Politika Önerileri Türkiye de yaģlı nüfus diğer yaģ grubundaki nüfuslara göre daha yüksek bir hız ile artıģ göstermektedir. Türkiye oransal olarak yaģlı nüfus yapısına sahip ülkelere göre genç bir nüfus yapısına sahip görünse de, mutlak yaģlı sayısı oldukça fazladır. Türkiye de aile yapısı ve yaģlı nüfusun birlikte yaģam örüntüsü değiģmektedir. EndüstrileĢme, kentleģme, iģgücü göçü, doğurganlıkta meydana gelen düģüģ, boģanma oranlarının artması, bireysellik gibi etmenler geniģ geleneksel aile yapısının erozyona uğramasına neden olmuģtur. Türkiye de baskın aile tipi basit aile hanehalkı olup, artan bir eğilim izleyen parçalanmıģ aile hanehalkı oranları artmaktadır. Hane büyüklükleri azalmaktadır. YaĢlı nüfusun, özellikle yaģlı kadın nüfusun yalnız yaģama oranları artmaktadır. Türkiye, demografik hızlardaki bu değiģimler sonucu nüfusunun yaģlanması durumuyla beklenenden daha erken bir dönemde yüz yüze kalabilir. YaĢlı nüfusun sayısında meydana gelecek önemli artıģlar, bu alanda program ve politika hazırlıklarının olmadığı durumlarda sağlık hizmetleri, sosyal güvenlik sistemi ve yaģlı bireyin duygusal ve finansal açıdan en büyük destekçisi olan aileler üzerinde baskı yaratacaktır. Tüm bu nedenlerle, nüfusun yaģlanması ve yaģlı nüfus ile ilgili ortaya çıkacak sorunsallara yönelik sosyal ve sosyal güvenlik politikalar üzerinde tartıģma gereği ve yeni politikalar üretme gereği bulunmaktadır. YaĢlı nüfus sayısının sürekli olarak artacak olması yaģlı nüfusla ilgili bir bakım planının oluģturulmasını gerekli kılmaktadır. Bakım planının yapılmasının birçok haklı nedenleri vardır. Ama en önemlilerini sıralayacak olursak, bakım planları geriatrik sendromların erken tanı ve tedavisine imkân vermesi, yaģam süresini ve kalitesini arttırması ve sağlık bakımı harcamalarını azaltması açısından önemlidir. YaĢlı bireyler için bakım hizmetleri kurumsal bakım ve evde bakım hizmeti olarak sunulmaktadır. Kurumsal bakım, bakıma muhtaç yaģlının fiziksel ve zihinsel kapasitesine, yaģlının parasal durumuna, sosyal güvenlik durumuna ve ülkelerin yaģlı hasta bakım politikalarına göre değiģebilmektedir. Türkiye de kurumsal yaģlı bakımı ile ilgili yapılanmada birçok kurum ve kuruluģlar görev üstlenmiģtir. Bunlar arasında yerel yönetimler, SHÇEK, Dernek ve vakıflar, Özel huzurevleri, azınlık huzurevleri ve kamu kurumlarına ait huzurevleri bulunmaktadır. Ancak bütün bu kanuni alt yapıya rağmen, daha önce de belirtildiği gibi Türkiye de yaģlıların kurumsal bakım alabilecekleri kurum/kuruluģ sayısı ve kapasitesi oldukça sınırlıdır. Bu nedenle yaģlı bakımına iliģkin bir örgütlenmenin tekrar gözden geçirilmesi ve gelecekte oluģacak 11

12 potansiyel kurumsal bakım hizmeti talebini karģılayabilecek kapasite ve altyapıya kavuģturulması gerekmektedir. Bununla birlikte, kurum bakımının pahalı olması, uzun süreli kurumsal bakımın yeni stres faktörü olabilmesi, depresif semptomların artıģına yol açması ve bakıma gereksinim duyan bireyi toplumsal hayattan soyutlaması gibi nedenler, günümüzde yakın çevre içerisinde bakıma olanak sağlayacak destek hizmetlerinin yaygınlaģtırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu amaçla, geliģmiģ ülkelerde olduğu gibi özürlülük, kronik hastalık ve yaģlılık gibi durumlarda bireyin çevresi ile olan iliģkisini kuvvetlendirmek ve desteklemek, kendi yaģamını özgürce alıģtığı ortamda devam ettirmesini sağlamak, istek ve beklentilerine cevap vermek, sosyal iģlevselliğini arttırmak ve aynı zamanda devletin kurum bakımı alanındaki maliyetlerini azaltmak için toplum temelli bakım anlayıģı benimsenmesi gereklidir. Bakıma muhtaç olan yaģlının ihtiyaçlarını enformel olarak karģılayan bakıcı aile bireyleri aslında devlet tarafından yerine getirilmesi gereken bir görevi üstlenmektedirler. Bu nedenle bu bireylerin çalıģma ve sosyal hayatları olumsuz yönde etkilenmektedir. Yapılan bazı araģtırmalar yaģlı ebeveynine bakan bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlık durumlarının da bakım süresi boyunca kötüleģtiğini ortaya koymaktadır. Bu bireylerin hastalık, emeklilik ve kaza risklerine karģı sosyal sigorta kapsamı içinde korunmaları önerilmektedir. Bu bireylere vergi indirimi, emeklilik hakkı, vb olanakların sağlanması geliģmiģ ülkelerde yapılan uygulamalardan bazılarıdır. Türkiye de bazı yasal kısıtlamalar ve eksiklikleri olmakla birlikte Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan tarihinde sayılı yönetmelikle, bakıma muhtaç özürlülere akrabaları tarafından evde bakım hizmeti verilmesi karģılığında aile bakıcılarına bakım parası verilmesi uygulaması getirilmiģtir. Türkiye de de ev ortamında yaģlı bireye bakan (care-giver) aile üyeleri için sosyal, psikolojik ve finansal destek sistemleri oluģturulmalı ve mevcut olanlar iyileģtirilmedir. Ayrıca bakım hizmeti veren bu bireylere bu konuda eğitim ve danıģmanlık hizmeti de verilmelidir. Bu alanda yapılan sağlık ve kurumsal bakım hizmeti maliyetleri ile ilgili tahminler, oransal olarak geliģmiģ ülkelerden düģük ama sayısal olarak daha fazla yaģlıya sahip Türkiye nin bu harcamaların gerek finansmanı gerekse altyapısı konusunda sıkıntı yaģayacağını ifade etmektedir. YaĢlı nüfusun sağlık ve kurumsal bakım harcamaları ile ilgili veriler oldukça sınırlı ve sağlıksızdır. Bu yönde bir kayıt sistemi oluģturulmalı ve mevcut olanlar ise güçlendirilmelidir. Ayrıca sağlık harcamalarının artmasını engellemek için, yaģlı bireyin fiziksel 12

13 ve zihinsel sağlığın daha fazla bozulmasının önlenmesi amacıyla koruyucu sağlık hizmetlerinin verilmesi sağlanmalıdır. Gelecekte oluģacak yüksek miktardaki yaģlı birey için bu alanda çalıģan uzman (geriatrist, sosyal hizmet uzmanı, vb.) sayısının ve niteliğinin arttırılması için plan ve programlar ulusal sağlık politikası içinde yer almalıdır. Bu programlar oluģturulurken çok disiplinli yaklaģımın da göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Uluslararası Belgeler ve Bölgesel Belgeler dayanağında BirleĢmiĢ Milletler (United Nations, 2003) Dünya YaĢlılar Asamblesi'nde Kalkınma, Sağlık ve Refahın Sağlanması, Olanaklar Sunan Destekleyici Ortamların Sağlanması'na iliģkin hak ve ilkelerinin yer aldığı Uluslararası Eylem Planı (YaĢlılık Ġlkeleri) saptanmıģtır. Bu ilkeler doğrultusunda Devlet Planlama TeĢkilatı (DPT) ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) koordinatörlüğünde sektörler arası iģbirliği ile Türkiye YaĢlanma Ulusal Eylem Planı nını hazırlanmıģtır. Bu eylem planında yer alan gerçekleģtirilmesi hedeflenen faaliyetlerin hayata geçirilmesi için, öncelikler belirlenerek kurumlar, üniversiteler, sivil toplum kuruluģları ve yerel yönetimler arasında gerekli koordinasyonlar sağlanmalı ve bir uygulama programı en kısa sürede oluģturulmalıdır. Dr. ġebnem CANPOLAT Dr. Yadigar COġKUN Dr. Yusuf YÜKSEL 13

14 Kaynaklar : AKADLI-ERGÖÇMEN, B. and HANCIOĞLU, A., (1990), Some Social and Economic Characteristics of the Elderly Population in Turkey, paper presented at the IV. Annual Meeting of the European Society of Population Economists, European Society of Population Economists and Marmara University, Ġstanbul. CANPOLAT, ġ., (2008), Population Ageing in Turkey: Current And Prospective Co- Residence Pattern of Elderly Population, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Supervised by Assoc. Prof.Dr. Ġsmet Koç, Ankara. HACETTEPE UNIVERSITY INSTITUTE OF POPULATION STUDIES (HUIPS) (2004), Turkey Demographic and Health Survey Hacettepe University Institute of Population Studies, Ministry of Health General Directorate of Mother and Child Health and Family Planning, State Planning Organization and European Union, Ankara. STATE PLANNING ORGANIZATION, (2004), The Situation of Elderly People in Turkey and National Plan of Action on Ageing, Ankara. TUĠK, (2009), access date 20/08/2009. UNITED NATIONS, (2003), Political Declaration and Madrid International Plan of Action on Ageing, Second World Assembly on Ageing 2002, New York. ÜNALAN, T., (2000), The Status of the Old Age Population in Turkey, Nüfus Dergisi, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, 22[1], ss Bilim ÜNALAN, T., (2002), Changing Family Structure in Turkey, , Nüfusbilim Yazıları, No. 6, HUIPS. 14

ULUSAL İSTİHDAM STRATEJİSİ EYLEM PLANI (2012-2014) İSTİHDAM-SOSYAL KORUMA İLİŞKİSİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ

ULUSAL İSTİHDAM STRATEJİSİ EYLEM PLANI (2012-2014) İSTİHDAM-SOSYAL KORUMA İLİŞKİSİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ 1. Sosyal yardımlar hak temelli ve önceden belirlenen objektif kriterlere dayalı olarak sunulacaktır. 1.1 Sosyal Yardımların hak temelli yapılmasına yönelik, Avrupa Birliği ve geliģmiģ OECD ülkelerindeki

Detaylı

Almanya da ve Türkiye de Yafll Hizmet Zinciri

Almanya da ve Türkiye de Yafll Hizmet Zinciri Almanya da ve Türkiye de Yafll Hizmet Zinciri Abdurrahman Çohaz Yaşlılık kaçınılmaz ve geri dönülmez bir süreç olup, kişinin fiziksel ve ruhsal yönden gerilemesidir. Bir başka tanımla yaşlılık fizyolojik

Detaylı

www.binnuryesilyaprak.com

www.binnuryesilyaprak.com Türkiye de PDR Eğitimi ve İstihdamında Yeni Eğilimler Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK Türk PDR-DER Başkanı 16 Kasım 2007 Adana Türkiye de Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetleri Başlangıcından günümüze

Detaylı

MESLEKİ EMEKLİLİK PROGRAMLARININ TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ

MESLEKİ EMEKLİLİK PROGRAMLARININ TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ MESLEKİ EMEKLİLİK PROGRAMLARININ TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ ġenay GÖKBAYRAK Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi senay.gokbayrak@politics.ankara.edu.tr Refah Devletinin Krizi ve Sosyal Güvenlik

Detaylı

TÜĠK -- Tüketici Güven Endeksi TASARRUFA BAKIŞ -0.2-0.4-0.6-0.8-1 -1.2-1.4. Ortalama. Egilim 1 Egilim 2. Yıl.Ay

TÜĠK -- Tüketici Güven Endeksi TASARRUFA BAKIŞ -0.2-0.4-0.6-0.8-1 -1.2-1.4. Ortalama. Egilim 1 Egilim 2. Yıl.Ay Ortalama TÜĠK -- Tüketici Güven Endeksi Kişinin, Genel Ekonomik Durum Göz Önünde Bulundurulduğunda, İçinde Bulunulan Dönemin, Tasarruf Etmek İçin Uygunluğuna İlişkin Düşüncesi (Türk Lirası, Döviz, Altın,

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ Erdem ALPTEKĠN Türk finans sistemi incelendiğinde en büyük payı bankaların, daha sonra ise sırasıyla menkul kıymet yatırım fonları, sigorta

Detaylı

TÜRKİYE DE YAŞLILARIN SAĞLIK VE SOSYAL SORUNLARI. PROF. DR. ALĠYE MANDIRACIOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

TÜRKİYE DE YAŞLILARIN SAĞLIK VE SOSYAL SORUNLARI. PROF. DR. ALĠYE MANDIRACIOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi TÜRKİYE DE YAŞLILARIN SAĞLIK VE SOSYAL SORUNLARI PROF. DR. ALĠYE MANDIRACIOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 2014 UNDP İNSANI GELIŞME RAPORU KıRıLGAN GRUPLAR sosyal dıģlanmıģlık ve yoksulluk Dünyadaki

Detaylı

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Amaç ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Madde 1- Ankara Çocuk Dostu ġehir Projesinin amacı Ankara yı; Çocuk Hakları SözleĢmesini

Detaylı

Kadınların Eğitim Düzeyi Arttıkça, İşgücüne Katılım İmkanları da Artmaktadır

Kadınların Eğitim Düzeyi Arttıkça, İşgücüne Katılım İmkanları da Artmaktadır Kadınların Eğitim Düzeyi Arttıkça, İşgücüne Katılım İmkanları da Artmaktadır Nimet ÇUBUKÇU Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Toprak İşveren: Ülkemizde, kadının çalıģma yaģamındaki sorununu değerlendirir

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Ceza Ġnfaz Kurumlarında Madde Bağımlılığı Tedavi Hizmetleri Serap GÖRÜCÜ Psikolog YetiĢkin ĠyileĢtirme Bürosu Madde bağımlılığını kontrol altında

Detaylı

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR Suyun insan hayatındaki önemi herkesçe bilinen bir konudur. Ġnsan yaģamı açısından oksijenden

Detaylı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı 30.09.2013 İçinde bulunduğumuz dönemde Türkiye orta yaş ve yaşlanmakta olan bir nüfus yapısına sahiptir.

Detaylı

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY

SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ. MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY SAĞLIK ORTAMINDA ÇALIġANLARDA GÜVENLĠĞĠ TEHDĠT EDEN STRES ETKENLERĠ VE BAġ ETME YÖNTEMLERĠ MANĠSA ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HEMġĠRE AYLĠN AY GİRİŞ ÇalıĢmak yaģamın bir parçasıdır. YaĢamak nasıl bir insan hakkı

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yaşlı nüfusa ilişkin en önemli sorunlardan biri bakım sorunudur. Yaşlı bakımı çok kapsamlı ve pahalı bir hizmettir. Özellikle 75 yaşın

Detaylı

TR82 Düzey 2 Bölgesi (Kastamonu, Çankırı, Sinop) Nüfus Projeksiyonu

TR82 Düzey 2 Bölgesi (Kastamonu, Çankırı, Sinop) Nüfus Projeksiyonu T.C. KUZEY ANADOLU KALKINMA AJANSI TR82 Düzey 2 Bölgesi (Kastamonu, Çankırı, Sinop) Nüfus Projeksiyonu Planlama, Programlama ve Stratejik Araştırmalar Birimi Temmuz, 2013 1 İçindekiler Giriş... 3 Yöntem...

Detaylı

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir. ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Bursa Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Bursa Bölge Müdürlüğü SAĞLIK HARCAMALARI ĠSTATĠSTĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN AÇIKLAMALAR Sağlık harcamaları konusunda veri derleme ve analiz çalışmaları, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü tarafından geliştirilen Sağlık Hesapları Sistemi

Detaylı

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Projenin GELĠġĠMĠ: KDEP-EYLEM 47 (Kısa Dönem Eylem Planı ) 4 Aralık 2003 tarihli BaĢbakanlık Genelgesi yle e-dönüģüm Türkiye

Detaylı

2050 YE DOĞRU NÜFUSBİLİM VE YÖNETİM: EĞİTİM, İŞGÜCÜ, SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNE YANSIMALAR ÖZET BULGULAR

2050 YE DOĞRU NÜFUSBİLİM VE YÖNETİM: EĞİTİM, İŞGÜCÜ, SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNE YANSIMALAR ÖZET BULGULAR 2050 YE DOĞRU NÜFUSBİLİM VE YÖNETİM: EĞİTİM, İŞGÜCÜ, SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNE YANSIMALAR ÖZET BULGULAR TÜSİAD ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA tarafından ortaklaşa başlatılan proje

Detaylı

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5746 Kabul Tarihi : 28/2/2008 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 12/3/2008 Sayı : 26814 Yayımlandığı Düstur : Tertip :

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir.

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir. Durumsallık YaklaĢımı (KoĢulbağımlılık Kuramı) Durumsallık (KoĢulbağımlılık) Kuramının DoğuĢu KoĢul bağımlılık bir Ģeyin diğerine bağımlı olmasıdır. Eğer örgütün etkili olması isteniyorsa, örgütün yapısı

Detaylı

ELDĠVAN ANADOLU SAĞLIK MESLEK LĠSESĠ AB PROJESĠ SONUÇ RAPORU

ELDĠVAN ANADOLU SAĞLIK MESLEK LĠSESĠ AB PROJESĠ SONUÇ RAPORU ELDĠVAN ANADOLU SAĞLIK MESLEK LĠSESĠ AB PROJESĠ SONUÇ RAPORU Proje Sahibi Kurum Projenin Adı Proje No Proje Türü Projenin Yurt dıģı süresi Projenin yurt dıģı uygulama tarihleri Projenin Türkiye deki Yerel

Detaylı

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU Gizem ARABACI Hande UZUNOĞLU Türkiye de medya ulusal ve yerel medya tabanlı olmak üzere temel iki Ģekilde iģlemektedir. Bu iģleyiģ bazen daha kapsamlı

Detaylı

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan 3. Yaş Baharı Kongresine Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ

MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Mustafa Kemal Üniversitesi

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik 2008 KASIM -SEKTÖREL Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik Dünya, 2030 yılında Ģimdi olduğundan yüzde 60 daha fazla enerjiye ihtiyaç duyacaktır. Bu enerji

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SU ÜRÜNLERĠ VE SU SPORLARI. UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SU ÜRÜNLERĠ VE SU SPORLARI. UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SU ÜRÜNLERĠ VE SU SPORLARI UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Hitit Üniversitesi Su Ürünleri

Detaylı

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II)

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) 2- Tekstil ve Hazır Giyim Ticaretinde Kotalar ve Çin in Sektöre Etkisi Hande UZUNOĞLU Dünyada tekstil ve hazır giyim ticaretinde kota

Detaylı

KIRSAL ALANDA. KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ

KIRSAL ALANDA. KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ KIRSAL ALANDA KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ Prof.Dr. Bülent GÜLÇUBUK (Ankara Üniversitesi AKÇAM) Atılım Üniversitesi, 3.Kasım.2010 NEDEN KIRSAL ALAN? NEDEN KIRSALDA KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠ? Kırsalda kadın;

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

2. METODOLOJĠ 1 METODOLOJĠ. Programlar ile Ġstatistiksel Veri Analizi-2 (Prof.Dr. Kazım ÖZDAMAR,2002) çalıģmalarından yararlanılmıģtır.

2. METODOLOJĠ 1 METODOLOJĠ. Programlar ile Ġstatistiksel Veri Analizi-2 (Prof.Dr. Kazım ÖZDAMAR,2002) çalıģmalarından yararlanılmıģtır. GĠRĠġ 1 GĠRĠġ 2 GĠRĠġ 3 İÇİNDEKİLER 1. GĠRĠġ... 4 2. METODOLOJĠ... 5 3. TEMEL BĠLEġENLER ANALĠZĠ TEKNĠĞĠNĠN UYGULANMASI... 8 4. TR52 DÜZEY 2 BÖLGESĠ ĠLÇELERĠ SOSYAL GELĠġMĠġLĠK ENDEKSĠ...10 5. SONUÇ...27

Detaylı

TOBB VE MESLEKĠ EĞĠTĠM

TOBB VE MESLEKĠ EĞĠTĠM TOBB VE MESLEKĠ EĞĠTĠM Esin ÖZDEMİR Avrupa Birliği Daire Başkanlığı Uzman 15 Ocak 2010, Ankara 1 ĠÇERĠK Türk Eğitim Sisteminin Genel Yapısı Sorunlar Türkiye de Sanayi/Okul ĠĢbirliği TOBB ve Eğitim Oda

Detaylı

«KÜRESEL YAŞLI BAKIMI VE YAŞLI TURİZMİ BULUŞMASI» SONUÇ BİLDİRGESİ 1 EKİM 2013 RIXOS OTEL ANKARA

«KÜRESEL YAŞLI BAKIMI VE YAŞLI TURİZMİ BULUŞMASI» SONUÇ BİLDİRGESİ 1 EKİM 2013 RIXOS OTEL ANKARA «KÜRESEL YAŞLI BAKIMI VE YAŞLI TURİZMİ BULUŞMASI» SONUÇ BİLDİRGESİ 1 EKİM 2013 RIXOS OTEL ANKARA ÇALIŞTAY BAŞKANLARI: PROF.DR. EMİNE ÖZMETE UZM.DR. SİNAN İBİŞ RAPORTÖRLER: YARD. DOÇ. DR. BİLGE ÖNAL DÖLEK

Detaylı

ULUSAL ĠSTĠHDAM STRATEJĠSĠ EYLEM PLANI (2012-2014) EĞĠTĠM ĠSTĠHDAM ĠLĠġKĠSĠNĠN GÜÇLENDĠRĠLMESĠ

ULUSAL ĠSTĠHDAM STRATEJĠSĠ EYLEM PLANI (2012-2014) EĞĠTĠM ĠSTĠHDAM ĠLĠġKĠSĠNĠN GÜÇLENDĠRĠLMESĠ 1.EriĢilebilir Bir Eğitim Sistemi Ġçerisinde Herkese Okul Öncesinden BaĢlayarak Temel Beceri ve Yetkinliklerin Kazandırılması TEDBĠR SORUMLU ĠġBĠRLĠĞĠ YAPILACAK SÜRE AÇIKLAMA 1.1. Eğitime eriģimde özel

Detaylı

AvivaSA CEO su Meral Eredenk: Bireysel. Emeklilik, Destekle Vites Yükseltecek

AvivaSA CEO su Meral Eredenk: Bireysel. Emeklilik, Destekle Vites Yükseltecek 4 Haziran 2012, Pazartesi AvivaSA CEO su Meral Eredenk: Bireysel Emeklilik, Destekle Vites Yükseltecek Uzun vadeli tasarrufları artırmak amacıyla Bireysel Emeklilik Sistemi ne getirilen teşviklerin sektörün

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU 2012 ĠÇĠNDEKĠLER ÜST YÖNETĠCĠ SUNUġU I- GENEL BĠLGĠLER A- Misyon ve Vizyon.. B- Yetki, Görev ve Sorumluluklar... C- Ġdareye

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ

SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ Sağlıkta yapılan dönüģümü değerlendirirken sadece sağlık alanının kendi dinamikleriyle değil aynı zamanda toplumsal süreçler, ideolojik konumlandırılmalar, sınıflararası

Detaylı

ULUSAL İSTİHDAM STRATEJİSİ EYLEM PLANI (2012-2014)

ULUSAL İSTİHDAM STRATEJİSİ EYLEM PLANI (2012-2014) 1.Kadınların işgücüne katılım oranı ve istihdamı artırılacaktır. TEDBĠR SORUMLU KURUM/ ĠġBĠRLĠĞĠ YAPILACAK KURUM/ SÜRE AÇIKLAMA 1.1 Kadınlar üzerindeki bakım yükümlülüklerini azaltmaya yönelik tedbirler

Detaylı

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ Sağlıklı Kentler Birliği Eğitim Prgramı Prof. Dr. SABAHAT TEZCAN Haccettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Dünya da ekonomi ve sağlık sektörü açısından gelişmişliğin bir göstergesi olan ve gelişmiş ülkelerde neredeyse nüfusun büyük bölümüne sirayet eden Özel Sağlık Sigortalı

Detaylı

İsmet Koç ve Erhan Özdemir

İsmet Koç ve Erhan Özdemir DOĞURGANLIK 4 İsmet Koç ve Erhan Özdemir Bu bölüm, günümüzdeki ve tamamlanmış doğurganlığın düzeyi, örüntüsü ve değişimi ve ilgili göstergeleri incelemenin yanında, doğum aralıklarını, doğurganlığa başlama

Detaylı

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü

Detaylı

1.1. Sosyal Yapı Nüfus. Harita 1: İBBS Düzey 2 Bölgeleri. Harita 2: TRB1 Bölgesi Ġlçeleri

1.1. Sosyal Yapı Nüfus. Harita 1: İBBS Düzey 2 Bölgeleri. Harita 2: TRB1 Bölgesi Ġlçeleri 1.1. Sosyal Yapı 1.1.1. Nüfus Harita 1: İBBS Düzey 2 Bölgeleri Harita 2: Bölgesi Ġlçeleri Tablo 1: Bölge Ġlçelerinin Sosyo-Ekonomik GeliĢmiĢlik Sıraları, 2003 36. ELAZIĞ Merkez 71 Ağın 233 Keban 323 Kovancılar

Detaylı

DEĞERLEME VE DANIġMANLIK HĠZMETLERĠ: YATIRIM KARARLARI ĠÇĠN ÖNGÖRÜLER

DEĞERLEME VE DANIġMANLIK HĠZMETLERĠ: YATIRIM KARARLARI ĠÇĠN ÖNGÖRÜLER 4 Haziran 2009 DEĞERLEME VE DANIġMANLIK HĠZMETLERĠ: YATIRIM KARARLARI ĠÇĠN ÖNGÖRÜLER NeĢecan ÇEKĠCĠ Yönetici Ortak Epos Gayrimenkul DanıĢmanlık ve Değerleme A.ġ. KONUT PĠYASASINA GENEL BAKIġ Ekonomi ve

Detaylı

Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005

Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005 Türkiye Sağlık Harcamaları: Uygunluk, Verimlilik, Hakkaniyet Yuanli Liu, Yusuf Çelik, Bayram Şahin Ankara, 23 Eylül 2005 Sunum İçeriği Amaç & Yaklaşım Temel Bulgular Politika Önerileri 2 Çalışmanın Cevaplamaya

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA

DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA DÜNYA ASTIM GÜNÜ ETKĠNLĠKLERĠ - MANĠSA Astım tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürük yakınmaları ile kendini gösteren kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Astım belirtilerinin

Detaylı

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN)

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) Düzenleme Tarihi: Bingöl Üniversitesi(BÜ) Ġç Kontrol Sistemi Kurulması çalıģmaları kapsamında, Ġç Kontrol Sistemi Proje Ekibimiz

Detaylı

TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL

TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL 21 MART 2011 HOġ GELDĠNĠZ IFAC in Sayın Başkanı, Kurul Üyeleri, Dünyanın dört bir yanından gelmiş

Detaylı

YARARLANILAN KAYNAKLAR

YARARLANILAN KAYNAKLAR Kaynaklar 3263 YARARLANILAN KAYNAKLAR 1- Ak B. (1990) Hastahane Yöneticiliği, 2- Amele Birliği (1998) Ereğli Kömür Havzası Amele Birliği Biriktirme Ve Yardımlaşma Sandığı Yönetmeliği, Ereğli Kömür Havzası

Detaylı

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ Türk Akreditasyon Kurumu Personel Akreditasyon Başkanlığı Akreditasyon Uzmanı 1 Ülkemizde ve dünyada tüm bireylerin iģgücüne katılması ve iģgücü piyasalarında istihdam edilebilmeleri için; bilgiye dayalı

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERĠ

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERĠ KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERĠ KALKINMA BAKANLIĞINCA SAĞLANAN AR-GE DESTEKLERĠ I. ARAġTIRMACI ĠNSAN GÜCÜ YETĠġTĠRME PROGRAMLARI II. ARAġTIRMA ALTYAPISI PROJELERĠ DESTEKLERĠ ARAġTIRMACI ĠNSAN GÜCÜ YETĠġTĠRME

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

Ürün Olarak Konut Kavramı ve Türkiye deki Konut SatıĢlarının Ürün Hayat Eğrisi YaklaĢımıyla Değerlendirilmesi

Ürün Olarak Konut Kavramı ve Türkiye deki Konut SatıĢlarının Ürün Hayat Eğrisi YaklaĢımıyla Değerlendirilmesi 291 Ürün Olarak Konut Kavramı ve Türkiye deki Konut SatıĢlarının Ürün Hayat Eğrisi YaklaĢımıyla Değerlendirilmesi Murat Anbarcı 1, Ömer Giran 2, Yusuf Sait Türkan 3, Ekrem Manisalı 4 Özet Konut; en genel

Detaylı

T.C. B A ġ B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/14200 3 ARALIK 2009 GENELGE 2009/18

T.C. B A ġ B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/14200 3 ARALIK 2009 GENELGE 2009/18 I. GİRİŞ GENELGE 2009/18 2007-2013 döneminde Avrupa Birliğinden Ülkemize sağlanacak hibe niteliğindeki fonlar Avrupa Konseyinin 1085/2006 sayılı Katılım Öncesi Yardım Aracı Tüzüğü ve söz konusu Tüzüğün

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Dr. Nevzat Do an GİRİŞ Ülkemizde yaşlı ve yaşlılıkla ilgili toplumsal kalıplara tarihsel açıdan bakıldığında, büyüklerimizin kadın ya da erkek daima korunduğu

Detaylı

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ 3 TEMEL DESTEĞĠ MEVCUTTUR 1- Ar-Ge Proje Destekleri 2- Çevre Projeleri Destekleri 3- Teknolojik Girişimcilik Destekleri Ar-Ge Proje Destekleri a) Teknoloji

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/5464 30 NĠSAN 2010 GENELGE 2010/11

T.C. B A Ş B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/5464 30 NĠSAN 2010 GENELGE 2010/11 GENELGE 2010/11 Dokuzuncu Kalkınma Planında yer alan Ġstanbul un uluslararası finans merkezi olması hedefini gerçekleģtirmek üzere yapılan çalıģmalar kapsamında, Ġstanbul Uluslararası Finans Merkezi Stratejisi

Detaylı

İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU

İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU DENETİM GÖZETİM SORUMLUSU Ġdris YEKELER (1078) İÇ DENETÇİLER YaĢar ÖKTEM (1056) Sedat ERGENÇ (1028)

Detaylı

ĠZMĠR 1. ĠLERĠ YAġ SEMPOZYUMU Ġleri YaĢın Taleplerine Çok Yönlü YaklaĢım 20-21 Mart 2008

ĠZMĠR 1. ĠLERĠ YAġ SEMPOZYUMU Ġleri YaĢın Taleplerine Çok Yönlü YaklaĢım 20-21 Mart 2008 Sayın BaĢkan, Değerli Katılımcılar Dünya nüfusu, gerek bilim, tıp ve teknolojideki geliģmeler sonucunda ortalama yaģam süresinin uzaması, gerekse geliģmiģ ülkelerde nüfus artıģ oranının belirgin bir hızla

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ FELSEFESİ,TEMEL İLKELERİ,VİZYONU MEHMET NURİ KAYNAR TÜRKIYE NIN GELECEK VIZYONU TÜRKĠYE NĠN GELECEK VĠZYONU GELECEĞIN MIMARLARı ÖĞRETMENLER Öğretmen, bugünle gelecek arasında

Detaylı

TÜRKIYE DE ÇOCUKLARIN NÜFUSA KAYIT OLMAMASINI ETKİLEYEN DEĞIŞKENLER VE NÜFUSA KAYITLI OLMAYA GEÇİŞ SÜRECİ

TÜRKIYE DE ÇOCUKLARIN NÜFUSA KAYIT OLMAMASINI ETKİLEYEN DEĞIŞKENLER VE NÜFUSA KAYITLI OLMAYA GEÇİŞ SÜRECİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Population Studies, 2004, 26, 35-44 35 TÜRKIYE DE ÇOCUKLARIN NÜFUSA KAYIT OLMAMASINI ETKİLEYEN DEĞIŞKENLER VE NÜFUSA KAYITLI OLMAYA GEÇİŞ SÜRECİ Temel amacı, nüfusa

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı 1. BİLİŞİM 1. Bilişim teknolojilerinin ülke kalkınmasında hızlandırıcı rolünden daha çok yararlanılması, bilgiye dayalı ekonomiye dönüşümler rekabet gücünün kazanılması, eğitim yoluyla insan gücü yaratılması

Detaylı

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti Politika Notu 09/2 20.03.2009 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI Mehmet Alper Dinçer 1 ve Gökçe Uysal Kolaşin 2 Yönetici Özeti OECD, 2000 den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı

Detaylı

6.14 KAMU KULLANIMLARI

6.14 KAMU KULLANIMLARI 6.14 KAMU KULLANIMLARI 6.14 KAMU KULLANIMLARI VE ALT YAPI 329 6.14 KAMU KULLANIMLARI VE ALTYAPI Plan alanındaki kentsel sistemin gelişimi ve işlevini yerine getirmesi kamusal hizmetlerin ve özellikle su

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

Aile büyüklerinizi beş yıldızlı yaşam evimizde ağırlıyoruz. www.viphuzurevi.com

Aile büyüklerinizi beş yıldızlı yaşam evimizde ağırlıyoruz. www.viphuzurevi.com Aile büyüklerinizi beş yıldızlı yaşam evimizde ağırlıyoruz www.viphuzurevi.com Davetler, toplantılar Aile büyüklerinin özel ihtimam ve ilgiye ihtiyacı var. Ancak yaģadığımız yoğun iģ ve seyahat temposunda

Detaylı

PROSTAT KANSERİ HASTALARA BİYOPSİKOSOSYAL YAKLAŞIM GAZĠANTEP ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK HĠZMETLERĠ M.Y.O. ÖĞR. GÖR. ADĠLE NEġE (ÇAPARUġAĞI)

PROSTAT KANSERİ HASTALARA BİYOPSİKOSOSYAL YAKLAŞIM GAZĠANTEP ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK HĠZMETLERĠ M.Y.O. ÖĞR. GÖR. ADĠLE NEġE (ÇAPARUġAĞI) PROSTAT KANSERİ HASTALARA BİYOPSİKOSOSYAL YAKLAŞIM GAZĠANTEP ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK HĠZMETLERĠ M.Y.O ÖĞR. GÖR. ADĠLE NEġE (ÇAPARUġAĞI) Kanser hastalığının yol açtığı strese verilen yanıt, sergilenen uyum

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3

KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3 KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3 Attila Hancıoğlu ve Banu Akadlı Ergöçmen Bu bölümde, Türkiye de kadınların durumuna ilişkin bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. Bölümde yer alan bilgiler, üreme

Detaylı

ĠZMĠR KENT KONSEYĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ BĠLĠġĠM ÇALIġMA GRUBU ETKĠNLĠK VE EĞĠTĠMLERĠ. Simge SavaĢan & Baran Güntan

ĠZMĠR KENT KONSEYĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ BĠLĠġĠM ÇALIġMA GRUBU ETKĠNLĠK VE EĞĠTĠMLERĠ. Simge SavaĢan & Baran Güntan ĠZMĠR KENT KONSEYĠ GENÇLĠK MECLĠSĠ BĠLĠġĠM ÇALIġMA GRUBU ETKĠNLĠK VE EĞĠTĠMLERĠ Simge SavaĢan & Baran Güntan AJANDA Kent Konseyi Nedir? Gençlik Meclisi Nedir? Ġzmir Gençlik Meclisi BiliĢim ÇalıĢma Grubu

Detaylı

I. BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ FİNANSAL HİZMETLER TEK PAZARI. I.1 KURUCU ROMA ANTLAġMASI VE FĠNANSAL HĠZMETLER

I. BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ FİNANSAL HİZMETLER TEK PAZARI. I.1 KURUCU ROMA ANTLAġMASI VE FĠNANSAL HĠZMETLER SUNUŞ 3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye ile AB arasında tam üyelik müzakerelerine baģlanması kararı alınmıģtır. Bu kararın ardından Türkiye ile AB arasında katılım süreci baģlamıģtır. Katılım süreci, Türkiye

Detaylı

T.C. BALIKESĠR EDREMĠT BELEDĠYE BAġKANLIĞI ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

T.C. BALIKESĠR EDREMĠT BELEDĠYE BAġKANLIĞI ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar T.C. BALIKESĠR EDREMĠT BELEDĠYE BAġKANLIĞI ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKĠ VE ÇALIġMA YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Edremit Belediye

Detaylı

Sağlık Harcamalarında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi

Sağlık Harcamalarında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi Sağlık ında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi Nisa Önsel Boğaziçi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği 05.12.2014 Kişi başı sağlık harcamaları (US $ PPP) 9000 8000 7000 6000 5000

Detaylı

HEMġĠRELĠKTE ÖZLÜK HAKLARI VE ÖRGÜTLENMENĠN ÖNEMĠ. AYġEN TOKTAY

HEMġĠRELĠKTE ÖZLÜK HAKLARI VE ÖRGÜTLENMENĠN ÖNEMĠ. AYġEN TOKTAY HEMġĠRELĠKTE ÖZLÜK HAKLARI VE ÖRGÜTLENMENĠN ÖNEMĠ AYġEN TOKTAY HEMġĠRELĠK Bireyin ailenin ve toplumun sağlığını ve esenliğini koruma, geliģtirme ve hastalık halinde iyileģtirme amacına yönelik hemģirelik

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR

GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR GÜNEġĠN EN GÜZEL DOĞDUĞU ġehġrden, ADIYAMAN DAN MERHABALAR ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BAġARILI YÖNETĠMDE ĠLETĠġĠM Hastane İletişim Platformu Hastane ĠletiĢim Platformu Nedir? Bu

Detaylı

EĞĠTĠM VE BĠLĠM. Ġġ GÖRENLERĠ SENDĠKASI

EĞĠTĠM VE BĠLĠM. Ġġ GÖRENLERĠ SENDĠKASI EĞĠTĠM VE BĠLĠM Ġġ GÖRENLERĠ SENDĠKASI ÖĞRETMENLERĠN EKONOMĠK DURUMLARINA ĠLĠġKĠN ÖĞRETMEN GÖRÜġLERĠ ARAġTIRMASI Kasım, 2015 EĞĠTĠM Ġġ (Eğitim ve Bilim ĠĢgörenleri Sendikası) ÖĞRETMENLERĠN EKONOMĠK DURUMLARINA

Detaylı

AKDEM 2009 AĠLE EĞĠTĠM VE DANIġMANLIK BĠRĠMĠ. 1 OCAK- 30 Haziran FAALĠYETLERĠ

AKDEM 2009 AĠLE EĞĠTĠM VE DANIġMANLIK BĠRĠMĠ. 1 OCAK- 30 Haziran FAALĠYETLERĠ AKDEM 2009 AĠLE EĞĠTĠM VE DANIġMANLIK BĠRĠMĠ 1 OCAK- 30 Haziran FAALĠYETLERĠ 2009 1 Ocak-30 Haziran BAġVURU Başvuru Psikolog 1060 Hukuk 234 Eğitim 433 Psikiyatri 129 Toplam (BaĢvuru formu dolduran ) 1329

Detaylı

EV EKSENLĠ ÇALIġMA; Kadınlar Neden Ev Eksenli ÇalıĢıyor?

EV EKSENLĠ ÇALIġMA; Kadınlar Neden Ev Eksenli ÇalıĢıyor? EV EKSENLĠ ÇALIġMA; Kadınlar Neden Ev Eksenli ÇalıĢıyor? Ev Eksenli ÇalıĢmanın Sorunları ve Olası Çözüm Yolları Gül ERDOST-Ev Eksenli ÇalıĢan Kadınlar ÇalıĢma Grubu BĠZ KĠMĠZ? Ev-eksenli çalıģanlardan

Detaylı

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ ġubat ayı cari iģlemler açığı piyasa beklentisi olan -3,1 Milyar doların hafif üzerinde ve beklentilere yakın -3,19 milyar dolar olarak geldi. Ocak-ġubat cari iģlemler

Detaylı

Doç. Dr. MUSTAFA KĠBAROĞLU

Doç. Dr. MUSTAFA KĠBAROĞLU İran ın Nükleer Programı ve Türkiye nin Güvenliğine Etkileri Doç. Dr. MUSTAFA KĠBAROĞLU www.mustafakibaroglu.com Bilkent Üniversitesi Uluslararası ĠliĢkiler Bölümü 15 Ekim 2009 Atılım Üniversitesi Ankara

Detaylı

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU TURKISH BANK A.ġ. 1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU A-BANKAMIZDAKĠ GELĠġMELER 1-ÖZET FĠNANSAL BĠLGĠLER Bankamızın 2008 yıl sonunda 823.201 bin TL. olan aktif büyüklüğü

Detaylı

MARKA ŞEHİR ÇALIŞMALARINDA AVRUPA ŞEHİR ŞARTI SÖZLEŞMESİ DİKKATE ALINMALI

MARKA ŞEHİR ÇALIŞMALARINDA AVRUPA ŞEHİR ŞARTI SÖZLEŞMESİ DİKKATE ALINMALI ENER DEN MARKA ŞEHİR AÇIKLAMASI VAHDET NAFİZ AKSU, ERZURUM DA YAPILAN MARKA ŞEHİR TOPLANTISINI DEĞERLENDİRDİ: ENER olarak, Erzurum un Marka Şehir haline gelmesini yeni kalkınma paradigması oluşturulmasıyla

Detaylı