Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları. Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları. Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey"

Transkript

1 Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey ABSTRACT Liberal economic order, businesses efficiency, productivity and profitability, competition for work is present in accordance with the principles defended private property order. As sistematical the main foundations of economic liberalism created by Adam Smith. Then, his prenciples developed by evolving Classic School, continued to the sovereignty until the Great Depression of I.World War took place in an environment dominated by Classical Ekol During, and after the war, from the principles of Classical School had not doubt. In 1936, John Maynard Keynes, the basic assumptions of the classical school refused. Following the II. World War; the 1950s and 1960s,sounds of the proponents of the liberal principles, was not strong as much as Keynesians. In the 1970s, emerged the world's most developed economy ABD, the high unemployment and inflation. Until 1973, wasn t confronted with a serious crisis. Content of the neo-liberal economic policies between was adopted. Since the 1980s, heavily affecting the world economy started to implement neoliberal policies. Acceleration of privatization, taxes, discounts for large scale unemployment, increase monetary measures to keep inflation under control was applied. In this article, on eight chapters were created. In the chapters, concept, scope and content, historical background of privatization, investigated material causes that give rise to privatization, the basic bases of privatization, the ideological foundations of privatization. Privatization aims were discussed, and was given examples of countries is characterized by intense privatization. The general results and in Turkey latests cases were discussed. 1 GİRİŞ Bütün dünyada Refah Devleti olarak kabul edilen arası dönemde ekonomiler Keynezyen ve Post-Keynezyen ekonomi politikalarıyla beslendi. Bu politikalar tamamen veya kısmen mülkiyet ve yönetimi kamuya ait olan Kamu İktisadi Teşebbüslerini oluşturdu yılında yaşanan stagflasyon olgusu, mevcut ekonomi politikalarının çözüm yerine çözümsüzlüğe neden olduğunu ortaya koydu. Özelleştirme çözüm olarak sunulmuştu. Başta İngiltere ve ABD özelleştirmeyi uyguladılar. Daha sonra da serbest piyasa ekonomisinin var olduğu tüm ülkelerde uygulanmıştır. Kamunun piyasa koşullarındaki ağırlığının azaltılması ya da tamamen çekilmesi hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde yeni problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Sorun hala devam etmektedir. Bu sorunun temelindeki teorik tartışmalar pratiğe de yansımakta ve siyasal, sosyal anlaşmazlıkların da nedeni olmaktadır. Türkiye ekonomisi dünyada gelişen uygulamalardan ayrı kalmamış, gerek teorik gerekse pratik alanda tartışmaların içerisinde yerini almıştır. Karar verme durumunda olan siyasal odaklar, uygulamaların teorik alt yapısını kavramak ve popülist yaklaşımlardan uzak durmak zorundadır. Yapılan bu çalışmada öncelikle özelleştirmenin teorik çerçevesi, ekonomik düşünce açısından yeri, tarihsel alt yapısı, gerekçeleri, amaçları ele alındı. Dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülke örnekleri verildi. Türkiye deki özelleştirme uygulamalarının kronolojik seyri ve elde edilen kazanımlar ayrıca ele alındı. Çalışmada tümden gelim metodu uygulanmış, kurumsal verilerden ve istatistiklerden, daha önce yapılmış ampirik çalışmaların sonuçlarından yararlanılmıştır. 1 a. Kavramsal Bakış ve Ekonomik Sorunla İlişkisi Özelleştirme kavramı, dayanağını özel mülkiyetten almaktadır. Özel mülkiyet; Kapitalist sistemin temel kavramlarından biridir. Bu kavram, ekonomi bilim dalı bağlamında; iktisâdî, mâlî, sosyal ve siyâsî sebeplerle millî ekonomi içerisinde kamunun iktisâdî faâliyetlerinin sınırlandırılması veya tamâmen ortadan kaldırılmasına yönelik uygulamaların bütünü olarak tanımlanır. Ana mesele mülkiyeti kimin yöneteceği sorunudur. Bireyler yönetecekse fayda ve karı maksimum, maliyet ve zararı minimum düzeyde tutma demek olan rasyonellik ilkesi, baskın bir rol oynamaktadır. Klasik İktisat ekolünde devlet; bireylerin yapamadığı alanlarda söz sahibi olur. Özel mülkiyete dayanan bu sistemde, kamu mülkiyetinin varlığı da güçlüdür. Devlet vergi toplar, tasarruf eder, yatırım yapar, yatırımlar devletin tekelinde gelişir. Sorun burada ortaya çıkar: Devlet; birey veya firma gibi rasyonel davranabilir mi? Devlet kurumunun zararını yine devlet ödemektedir. Bu paraların kaynağı ise vergilerden, ihracat gelirlerinden, iç borçlanma senetlerinden, dış borçlardan oluşmaktadır. Vergilerden ödendiğinde, devletin sağladığı tasarruflara kara delik etkisi etki yapmaktadır. DİBS gelirlerinin kullanılması; iç borçlanmayı artırmaktadır. Dış borçlanma

2 ise dışa bağımlılığı artırmakta ve dış finans kurumlarının kontrolüne girmeye neden olmaktadır. zararlarını gidermede, KİT lerin toplum ekonomisi için yük olduğu apaçıktır. Kamu 2 Özelleştirmenin Tarihsel Nedenleri Kapitalizm, birincisi 1929 da, ikincisi ise 1970 lerin başında Avrupa da gerileyen verimlilik ile karın düşmesinin sonucu yapısal kriz yaşamıştır. Keynes; 1929 bunalımından şiddetle etkilenen sistemin yeniden inşasında, sistem içi bir çözüm olarak kamu girişimciliği, talep doğurucu kamu harcamalarının arttırılması, devlet müdahalesini kabul ederek de kapitalizmin yaşayabileceğini savunan yeni bir liberalizm modeli önerilerini de, özendirmiştir. Keynes in ortaya attığı politika önerileri 1929 Buhranı ndan kurtulmak için birçok ülke tarafından uygulandı ve başarılı sonuçlar elde edildi. İkinci Dünya Savaşı ndan sonra dünya ekonomisi, kısa dönemde yatırım, ekonomiye satın alma gücü zerk etti, efektif talebi ve dolayısıyla istihdamı artırdı. 20 yıl, Keynesyen politikalar sayesinde ülkelerin finansal yapıları büyük ölçüde güçlenmiş, bankacılık sektöründe iyileşme görülmüş, hükümetin milli hâsıla içindeki payını artmıştır, otomatik istikrar tedbirleri faaliyet hacmini genişletmiştir. Ekonomiyi canlandırmak için bütçe açığı verilmesine göz yumulmuş, altın standardını terk etmiş, enflasyonla mücadele uğruna ücret ve fiyat artışları üzerine getirilen sınırlandırmalar gibi kamu müdahalelerine ve teşviklere geçici bir çözüm olarak bakılmışsa da, ikinci dünya savaşından sonra kamu girişimciliği yine ön plana çıkmıştır.( Berberoğlu;1987) 2a.Stagflasyon Sorunu ve Keynesyen Politikalarda Arayışlar 1970 lerde Keynesyen iktisadın açıklayamadığı stagflasyon olgusu ile karşılaşılmaktadır. (Yay, 1993) Stagflâsyon, büyüme hızının düştüğü, önemli düzeydeki işsizliğe karşın, fiyat ve ücretlerin arttığı bir ülkenin durumunu tanımlıyordu. Bu durum, Keynezyen Ekonomі nіn 1930 lu yıllardan bеri süren eden hâkimiyetinin sona ermesine neden olmuştur. Stagflasyona neden olan olgu; Tekel konumuna sahip ABD li kapitalistlerin 1960 ların ortalarından itibaren dünya pazarlarında Alman ve Japon rakipleriyle karşılaşmalarıdır. Rekabet sonucu ABD tekel konumunu koruyamadı. Tekel fiyatları ve tekel karlarının uyardığı yatırımlar nedeniyle ortaya çıkan arz fazlaları özellikle ABD kaynaklı malların fiyatlarının düşmesi imalat sanayi mallarında arz fazlası yaratmış ve bu da ABD de imalat sanayinde fiyatlar ve kar oranlarını aşağı çekmiştir. İşsizlik sorununu düzeltmek ve talebi canlandırmak için, hükümetler Keynes çi ekonomiyi denediler. Keynesyen politikalar, resesyon hallerinde para ve maliye politikasının aktif biçimde kullanılmasını, faizlerin düşürülmesini, kamu harcamalarının artırılmasını ve vergilerin indirilmesini içeriyordu. Bu yolla, talebin yeniden genişlemesi sağlanacak ve tüketim artışından başlayarak üretim artışına ve oradan yatırım artışına, büyümeye ve işsizliğin azalmasına yol açan bir hareketin devreye sokulması amaçlanıyordu. Ancak bu; enflasyonun daha da kötüye gitmesine yol açtı. 2 b. Keynesyen Politikalardan Çıkış Uygulamaları 15 Ağustos 1971 de ABD, Bretton Woods Antlaşması'ndan çekildiğini açıkladı. ABD sabit kurdan dalgalı kura geçti hem ABD dolarının hem de diğer para birimlerinin değeri düştü. Petrol fiyatları dolar üzerinden olduğu için petrol üreten ülkeler aynı fiyata daha az net gelir elde eder hale geldi. Bu duruma karşı OPEC yaptığı açıklamayla petrolün fiyatının dolara değil altın değerine göre hesaplanacağını belirtince 1970 lerdeki petrol şoku başlamış oldu lerin başlarında yaşanan petrol kriziyle birlikte Sosyal Devlet anlayışının terk edilmesi son bulmuştur lerde Chicago Ekolü nce şekillendirilen özelleştirme kavramı, ABD de Ronald Reagan ın ve İngiltere de Margaret Thatcher in seçilmelerinden sonra teoriden pratiğe geçerek hızlanan muhafazakâr ekonomik teorinin Neo-Klasik versiyonunun egemenliği altına giren iktisat politikaları, devlet denetimlerinin ve düzenlemelerinin kaldırılmasına ve finansal piyasaların küresel bütünleşmesine entelektüel destek sağlamasının yanında, uluslararası ticaretin neredeyse her yerde serbestleştirilmesine yol açtı. Diğer ülkelerde de Keynes'çi politikalar, ciddi bir biçimde sorgulanmaya başlandı. Klasik iktisadın yeniden yorumlanmasına yönelik düşünce hareketleri gelişmiş, muhafazakâr iktidarların ideolojisini oluşturmuştur yılında Berlin duvarının çökmesi, soğuk savaşın sona erişinin ve merkezi planlı ekonomiler ile kamu teşebbüslerinin yerini piyasa ekonomisi ve özel teşebbüse devrettiği yeni bir döneme geçiş sağlanmıştır. Komünist bloktan ayrılan Doğu Avrupa ülkeleri ve gelişmekte olan ülkeler de uygulanmaya başlanmıştır. Verimli ve etkin çalışmayan, ekonomide verimsiz yapılanma modelleri, önemli kamu açıkları, politikanın güdümündeki kamu teşebbüsleri, bunalımın suçlusu olarak görülmüştür. 3 Özelleştirmede Teorik Gerekçeler Dört başlıkta açıklanabilir;1-amaçlardaki ve ödül-maliyet sistemindeki farklılıklar.2-mülkiyetin devredilebilme durumu.3-yönetim mülkiyet ilişkisinin kamusal ve özel organizasyonlarda farklı düzeylerde olması.4-kamu özel ikilemi 3.1 Amaçlardaki farklılıklar - Ödül-maliyet sistemindeki farklılıklar: Kamu statükocudur. Geçmişin izleri ve politikası atılmamaktadır. Özel sektörde şirket politikaları etkendir. Kamuda iktidar; belirli hedeflere göre çalışır. Özel sektör innovasyona dayalı bir politika izler. Kamuda iktidar beklentileri ağırlıktadır ve her şey iktidardan beklenmektedir. Özelde performansı görme ve ödüllendirme imkanı çok daha büyüktür.

3 Kamuda işler tepeden inme ve bürokratiktir. Özel sektör her zaman karlılık adına ucuza eleman çalıştırma ister. Kamu sektörü kar gözetmez yalnızca ihtiyacı karşılamaya yönelik üretim sağlar. Kamu kurumlarındaki düzenin tazelenmesi zaman almakta ve bazen imkânsız hale gelmektedir. Günümüzde özel sektörde birçok şirkette performansa dayalı ücretlendirme özel sektörce kabul görmeye başlamıştır. Uzmanlar aynı sistemin, kamu kesimine taşınmasını tartışmaya başlamıştır. Bir başka sorun da ücretin belirlenmesindeki kriterlerdir. 3.2 Mülkiyetin devredilebilmesi: Özel mülkiyet kavramı kapitalist sistemin en temel öğelerinden biridir. Birey, sahibi olduğu mal veya eşyayı; alır, satar, devreder, rehin bırakır, hibe eder, nakleder, şeklini değiştirir ve yok eder. İktisadi bakımdan bu çeşit radikal karar alma hakları tamamen mal veya eşyanın özel mülkiyete konu olmasından kaynaklanmaktadır. Özel mülkiyet hakkı, bireylere kaynakları kullanma ve devretmede büyük bir serbestlik tanımaktadır. Bu hakların sınırlar çerçevesinde kullanılması hukuk sisteminin vaz edeceği bir husustur. İktisadi açıdan bu sınırları piyasa belirlemektedir. Özel mülkiyete konu olan mal veya eşyaya karşı bireyler daha rasyonel davranma eğilimindedirler. Özel girişimin sahipliği altındaki varlıklarda geliştirme ve servet biriktirme güdüsü, kamuda söz konusu olmadığı için rasyonel davranma da ona göre zayıftır. Daha rasyonel bir düşünce yapısı, kamu sektörü için düşünülmese de olur. Kamuda çalışmaların ve yöneticilerin yegâne kaygısı pozisyonlarını korumak olduğu için, ödül ve ceza sistemde itici bir güç olabilir. Özelde mülkiyette risk alma önemli bir husustur. Bu risk; iflas etme ve ödenmeme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Kamuda bu risk sıfıra yakındır. Politik karar alma sürecinin taraflarının ve özellikle bürokratların davranış kalıplarının, kamu ekonomisinin etkin işlemesi ve kamu çıkarının gözetilmesinde olumsuz bir durum yarattığı düşünülmektedir. Teoriye göre rekabetçi piyasalar, monopolist özellikler taşıyan piyasalara kıyasla çok daha etkin işlemektedir. Rekabetçi piyasalarda kaynakların kullanımı daha dikkatli davranılması ve maliyetlerin minimize edilmesinin zorunluluğu, bu piyasaların daha etkin bir şekilde çalışması sonucunu doğurmaktadır. (Leibenstein;1996) 3. 3 Yönetim mülkiyet ilişkisi: İnsanlığın var oluş tarihinden beri mülkiyet kavramı özel ve kamu olarak var olmuştur. Temel sorun, mülkiyeti kim ve nasıl yöneteceği sorunudur. Bir tarafta yönetilen diğer tarafta da yöneten kesim vardır. Yöneticilerin yönetim kabiliyetlerini ortaya çıkaran temel faktörlerden birisi de kişisel farklılıklardır. Kamu yöneticisi gücü, yetkilendirilme yöntemleri, kamu yararının önde tutulması, karar ve denetim mekanizmasının merkeze bağlı olması, risk alma eğiliminin düşük olması, bürokrasinin hâkim olması, başarısızlık sonunda doğan zararın kamu tarafından giderilmesi gibi hususlar, kamu sektörünün özelliklerini içermektedir. Kurumlar mülkiyet yapısına ve ekonomik-sosyal odaklılık olmak üzere ayrıldığında farklı ilişkiler ağına neden olur. Ekonomik odaklı olma durumunda tamamen bireysel çıkar söz konusu olurken sosyal odaklılık tam tersini içererek, topluma, gruba yönelik eylemler geliştirir lerin başından itibaren devlet reformuna ilgi yoğun bir şekilde artmış ve günümüzde kamu yönetiminin hantal, çağın ve özellikle de ekonomik hayatın gereklerine cevap veremeyen bir kimliğe büründüğü, halkta uyandırdığı güvenin azaldığı ve giderek toplumun üzerinde bir yük haline geldiğidir (Ateş, 2001). 3.4 Kamu-Özel ikilemi; Devlet faaliyetlerinin maliyeti artarken, bunun nedenleri çoğunlukla sorulmaz. Kamu üstündeki kamburların, iktidarların üzerine sürekli yük olarak birbirlerine intikal ettiği göz ardı edilmektedir. Halk çoğu zaman sadece bireysel faydasını düşündüğünden meydana gelen olumsuzluklara karşı tepkinin dozu da kaçmaktadır. Halk iktidarları, iktidarlar da atadıkları kamu yöneticilerini suçlamaktadır. Gerçekler asla sıradan vatandaşın önüne sunulmaz. İktidarlar devamlılıklarını sürdürmek için çeşitli arayışa girerler. Bunun için ya gerçekleri gizleyen muhasebe tekniklerine başvurulur veya açığın kapanması için borçlanma yoluna gidilir. Borcu karşılamak için verimliliği artırıcı yatırımlara girişilir. Özellikle kalkınmakta olan ülkeler yeni yatırımların finansmanı için borçlanırlar. Yenilenen borç sözleşmelerinin bir kısmı eski borçlara tahsis edilerek borcu borç ile ödeme bataklığına girilmiş olur. Verimlilik artışı otomasyon yoluyla gerçekleştiği zaman ortaya teknolojik işsizlik çıkmaktadır. Bu çıkar çatışması kamu- özel ikilemini gündeme getirmektedir. Özelleştirmenin bir seçenek olduğu böylece ortaya çıkar. 4 Özelleştirmenin Teorik Temelleri Klasik iktisat teorisi devam ederken oluşan 1929 Buhranı ndan kurtulma reçetesini sunan Keynes e göre; ekonomik kriz; doğrudan hükümet müdahalesiyle kırılabilirdi. İş dünyasını canlandırmak için, vergi ve faiz oranlarında indirimler, istihdamı teşvik eden maliye politikaları benimsenmeliydi. Keynes'in yaklaşımları, yeni seçilen ABD başkanı F. Roosevelt'ten büyük destek aldı.(alçın:2013) Roosevelt, ABD'nin krizden çıkabilmesi için, müdahaleci politikanın gerekliliğini ilan etti. "Keynes çi" iktisat kuramı, krizden sonraki 40 yıl boyunca ülkelerin temel ekonomik programını oluşturdu. Dünya ekonomisi II. Dünya Savaşı ndan sonra, 20 yıl büyüme ve refah dönemi yaşamıştır. Ülkelerin finansal yapıları güçlenmiş, bankacılık sektöründe iyileşme görülmüş, hükümetin milli hâsıla içindeki payı artmış, otomatik istikrar tedbirleri faaliyet hacmini genişletmiştir. 1970'li yıllarla birlikte, Keynes çi ekonomi politikaları itibarını kaybetti. Neo-liberalizmin yükseldiği yıl 1979 dur.sağ kanat politikacıları ile eleştirmenler, bu yöntemin Marksizm'in bir uzantısı olduğu ve özgür girişimi engellediğini ileri sürdüler lere gelindiğinde ise, sömürge ve bağımlı ülkelere sıçrayan kriz genelleşti. Başbakan Thatcher döneminde özelleştirme ideolojik bir temele oturtulmaya çalışılmıştır. Ona göre;

4 özelleştirmenin gayesi, devletin gücünü azaltmak; bireyin özgürlüğünün, refahının ve mutluluğunun artması demektir. Bu çerçevede özelleştirme ; uluslararası sermayenin dünya çapında uygulamaya koyduğu bir politika halini aldı. 1980'lerin ortalarına doğru da, paraya dayalı politikalar yok olmaya başladı. Türkiye'de özelleştirme uygulamalarını, dönemin Başbakanı Turgut Özal 1984'te başlattı.keynes sonrası Klasik iktisadın yeniden yorumlanması ile ortaya çıkan başlıca iktisadi ekoller; Monetarizm, Neo-Liberaller, Arz Yönlü İktisat Teorisi, Yeni Muhafazakârlar, Rasyonel Beklentiler teorisi olarak sıralanabilir. Bu ekoller farklı yoğunlukta olmalarına rağmen, yaşanan krizi, serbest piyasa mekanizmasını engelleyen müdahalelere bağlamışlar. En büyük engeli de, büyük bir müdahale potansiyeli olan devlet olarak görmüşlerdir. Krizden kurtulmanın reçetesi olarak, serbest piyasa mekanizmasına işlerlik kazandırılması, devletin ekonomik yaşamdaki rolünün daraltılması olduğunu savunmuşlardır. Serbestleştirme (Deregulation), devletin ekonomideki bütün sektörler üzerindeki hukuki düzenleme ve kısıtlamaların kaldırılması ya da sınırlarını daraltan bir iktisat politikasıdır. Bu metodun ABD de uygulanmaya başlamasından sonra, ilgili sektörlerde, rekabetin arttığı, mal ve hizmet maliyetlerinde önemli düşüşlerin sağlandığı görülmüştür. Türkiye de 24 Ocak Kararları çerçevesinde, serbestleşme yönünde çeşitli uygulamalar yapılmıştır. Temel mal kavramı kapsamının daraltılması KİT lerin mal ve hizmet fiyatlarını serbestçe belirleyebilmeleri, kredi ve mevduat faiz oranlarının serbest bırakılması, çay tekelinin kaldırılması, elektrik üretimi, dağıtımı, ticaretiyle eğitim sektöründe özel sektörün teşvik edilmesi bunlara örnek olarak verilebilir. 5 Özelleştirmenin ideolojik dayanağı Kapitalist Sistem de üretim ve tüketim kararları, kar, fiyat, efektif talep gibi piyasa kategorilerine bağlı olarak piyasa mekanizması içinde alınır. Kapitalist sistemde, üretimin asıl hedefi kar maksimizasyonudur. Savaş sonrası kapitalist genişlemenin sonuna ulaşılıp, sistemin yeniden yapısal krize girmesiyle, XIX uncu yüzyılın liberalizmi, neo-liberalizm olarak yeniden sahneye döndü. Neo-liberal akım, üç sloganla yürüyecekti: a. liberalizasyon, b. Deregülasyon ve c. özelleştirme. Bunlardan liberalizasyon, sermayenin ve kapitalistin hareketini sınırlayan engellerin ortadan kaldırılmasını amaçlar. Neoliberal anlayışa göre, sosyal güvenlik l, bireylerin sorunu olmalıdır. Devletin bu alana müdahalesi engellenmektedir. Devlet bir sanayileşme siyaseti uygulayamaz, bazı sektörleri teşvik edemez, planlama yapamaz. Ancak bu akım; Kapitalizmin doğal gidişinin bir sonucu değil, Keynesyen kapitalizmin 70 lerin ortasında yeni bir krize neden olmasının bir sonucudur. Keynesci model çökmüş, dünya kapitalizmi krize girmişti. Özellikle sosyal tepkilere bir cevap verme gerekiyordu. Verilen cevap eski modellerin yenileştirilmesi biçiminde verilmiştir. Bunun adı, neo liberalizm dir. Mali sermayenin serbestçe dolaşımı, bütün kamusal alanların tamamen özelleştirilerek kapitalist sisteme dâhil edilmesi, neoliberal ekonominin başlıca özelliklerindendir. Kamusal harcamaların (sağlık, eğitim, barınma, vb.) kaldırılıp özelleşmesinin önü açılmıştır. 6 Özelleştirmenin Amaçları Yukarıda kavramsal, teorik, ideolojik, kronolojik incelemelerden sonra özelleştirmenin amaçları aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1-Serbest piyasa ekonomisine işlerlik kazandırmak. 2-Kaynak kullanımında ve dağılımında etkinlik sağlamak. 3-Sermaye piyasasını geliştirmek. 4-Devletin ekonomideki etkinliğinin azaltmak. 5-Devlete gelir sağlamak. 6-Daha çok rekabet yaratmak. 7-Ekonomik performansı olumlu etkilemek. 8-Servetin geniş kitlelere yayılmasını sağlamak. 9-Hazine üzerindeki yükleri azaltmak. 10-Yabancı sermaye girişini, teknoloji ve yeni yatırımları özendirmek. 11-Siyasi çıkarlar amacıyla kamuyu şişirmenin önüne geçmek. 7 Dünyada Özelleştirme Uygulamaları 7.1 A.B.D: Özelleştirme, ABD de en belirgin biçimiyle genel ve yerel düzeyde revaç bulmuştur. Bütçe fonlarının azalması ve vergilere karşı gelişen hoşnutsuzlukla karşılaşan politikacılar, kamu altyapı yatırımları ve hizmetlerinin özel kesimce gerçekleştirmesi için zorlanmıştır. Federal düzeyde özelleştirme, Başkan Reagan ın kurduğu Federal Mülkiyeti İnceleme Teşkilatı (Federal Property Review Board) ile 1982 Şubat ında başlamıştır. ABD de kamu hizmetlerinin önemli bölümü özelleştirilmiştir. Özellikle belediye, cankurtaran, hapishane, çöp toplama, itfaiye işleri, büyük oranda özel kesimce yürütülmektedir. Böylelikle, yerel yönetimlerde gerçekleşmiş olan büyük çaplı özelleştirmeler sayesinde, nüfuslu beldelerde devlet memuru sayısı yaklaşık 55 civarına inmiştir.(doğan;1993) Merkezi yönetimde de benzer özelleştirme uygulamaları gerçekleştirilmiştir. ABD ekonomisinde, önemli güce sahip olan haberleşme ve telekomünikasyon hizmetlerinde özelleştirilmeye geçilmiş ve rekabetçi bir piyasa yapısı için tamamı özelleştirilmiştir. Hava ve demir yolları, yük taşımacılığı ve otobüs hizmetlerinin yasal-kurumsal serbestleşme süreci tamamlanmıştır(aktan;1993). Gerçekleştirilen özelleştirmeler yararlı sonuçlar vermiş, ilgili sektörlerdeki rekabet ve verimlilik arttırmıştır. Özellikle şehirlerde özelleştirme faaliyetlerine ağırlık verilmektedir. Yönetimleri özelleştirmeye götüren sebep maliyetlerdeki düşüşlerdir. 7.2 İngiltere: Dünyada özelleştirme uygulamasının ilk örneği, 80 li yıllarda, İngiltere, Şili, Arjantin ve Meksika da uygulanmıştır. İngiltere özelleştirme konusunda en başarılı ülkelerden birisidir. Özelleştirmeye taraftar sağlamak için yerel yönetimlere ait evler, kiracılara satılmıştır. En önemli özelleştirme British Telecom a aittir. İngiltere de tarım, ulaştırma, PTT, tersaneler, madenler, atom enerjisi, demir ve deniz yolları, çelik üretimi

5 kadar tamamen kamu malı halinde idi. Artan sübvansiyonlar, politik arpalıklar, işçi-devlet münakaşaları, tüketici huzursuzlukları, sürekli bir şekilde zararının hazinece karşılanması ve borçlanma ve ortaya çıkan stagflasyon krizine karşı Keynes yen çabalar sonuç vermemiştir. (Bilgin;1998) Bu gerekçelerle İngiltere deki muhafazakâr parti iktidara gelince özelleştirmenin bütün yöntemleri denenmiştir (Öztürk;2005,12) yılında kamu sektörünün %50 den fazlası özelleştirilmiştir. Gerçekleştirilen özelleştirme uygulamaları sonucunda, sadece Margaret Thatcher in başbakanlığı döneminde 75 milyar Dolar özelleştirme geliri sağlanmıştır. 7.3 Fransa daki Özelleştirme:1979 petrol sokundan Fransa da ekonomi bunalımlı bir döneme girmiştir. Mauroy Başbakanlığındaki sosyalist hükümet döneminde, tam bir istikrar politikası uygulanamamıştır. Bütçeden KİT şirketlerine yapılacak kaynak aktarımı sağlanamamıştı yılına gelindiğinde, artık özelleştirmeden yana olanlar çoğunluğa ulaşmıştı.( Chirac, Mart-1986 ). 800 bin isçinin çalıştığı 65 adet kamu kurulusunun hisselerinin satısı kararlaştırılmış ve bunlardan 12 tanesi arasında 5 yıl için bir özelleştirme programı açıklandı 1987 Haziran ına kadar 13 kuruluş satılmış ve bunlardan 56,8 milyar Frank gelir elde edilmiştir. Fransa yı ayırt eden noktalardan biri de özelleştirmenin oldukça kapsamlı olmasıdır. Fransa da tartışılan günlük ekonomik konulardan birisi de millîleştirilen şirket ve bankalardan hangilerinin özelleştirileceğidir. Fransız hükümeti, 33 kamu iktisâdî kuruluşunu özelleştirerek, önemli ölçüde gelir elde etmeyi plânlamaktadır. 7.4 Almanya daki Özelleştirme: Preussag Prusya Mâden ve İzobe Ocakları A.Ş. ve Volkswagen firmaları ilk özelleştirilen şirketler arasında sayılabilir. Almanya da 1980 yılında rekabet konusunda yapılan bu değişiklikler, bankacılık ve sigortacılık sektöründe yer alan ve rekabet dışında tutulan kurumlar da, rekabet sistemi içerisine alınmıştır. Birleşik Almanya ile dev ve hantal kamu isletmeleri için özelleştirme programı uygulamaya koymuştur. Bu uygulamalar ile 1991 yılı Ekim ayının sonuna kadar, özelleştirilen devlet isletmelerinin sayısı 4337 yi bulmuştur(dartan, 1993, s:58). Başarılı bir özelleştirme programı devam etmektedir. Hükümet yıllara yayarak, Telekom, Alman Demir Yolları (Deutsche Bahn), Alman Posta İdaresi (Deutsche Post), Alman Hava Güvenliği, TLG mülkiyet şirketi ve Berlin-Schönefeld, Köln-Bonn ile Münih havalimanları gibi devasa devlet tekellerinin özelleştirilmesinin yolunu açmaya çalışıyor. Ülke güvenliği açısından önem taşıyan sektörlerdeki yabancı payını yüzde 25 ile sınırlamaya hazırlanıyor. 7.5 İspanya da Özelleştirme: Diğer Batı Avrupa ülkeleri gibi İspanya ekonomisi de 2. Dünya Savaşı'nın ardından bir dönüşüm sürecine girmiş, bu süreçte tarım sektörü ekonominin hâkim sektörüdür. Ülkenin enerji bakımından ithalata bağımlı olması nedeniyle 1970'lerde yaşanan petrol krizi ekonomik büyümeyi şiddetli biçimde etkilemiştir ten beri sanayide kamu payı önemli ölçüde azalmıştır yılında petrol, elektrik ve telekomünikasyon iştiraklerini hızla özelleştirmiştir. Son 10 yılda yoğun bir özelleştirme uygulamasıyla her alanda devlet hâkimiyeti azalmıştır. AB mevzuatına uyum çalışmaları, devlet hâkimiyetinin ve tekellerin kaldırılması sonucunu doğurmuştur. Otoyolların yüzde 90'ını özel şirketler kontrol ediyor yılının ortalarında petrol, doğal gaz, elektrik, telekomünikasyon, kitap, farmakotikler, arazi ve taşıt piyasalarında serbestleştirme ver uzun vadeli liberalizasyon önlemleri paketi onaylanmıştır. 7.6 Kanada; Diğer gelişmiş ülkeler ile karsılaştırıldığında daha ılımlı bir kamu sektörüne sahip iken, yapılan özelleştirmeler daha yavaş olmuştur. Kanada da 1962 yılında sağlık sektöründe özelleştirmeler yapılırken, 1963 yıllarında British Colombia ve Quebec te güç istasyonları özelleştirilmesi yapıldı. Federal, bölgesel ve yerel hükümetler, mali durumlarına göre farklı yöntemler izlediler. Birçok bölgesel kuruluş, doğal tekel sandıkları birçok sanayiyi özelleştirdiler lerin ortalarında özelleştirme, halka arz yoluyla satıldı. Özelleştirmelere; BCRIC, The Mulroney Years, Bombardier, Air Canada, The Chretien Years, Navcan örnek verilebilir. Kanada Ulusal Tren yolu işletmesindeki hükümet payı, 1995 yılındaki açık arttırma ile satılma yöntemiyle özelleştirildi. 8 Türkiye de Özelleştirme Uygulamaları 1970 li yıllarda gelişmiş ekonomilerde yaşanan stagflâsyonun esas nedeninin Keynes in önerdiği politikalar olduğu keşfedilmiştir. Uygulanan politikaların, kamu borçlanmasını artırdığı, kamunun rasyonel davranamadığı gerekçeleriyle, özelleştirme politikaları, ABD ve İngiltere nin denemeleriyle, birkaç ülkenin dışında tüm dünyaya sirayet etmiş Türkiye Ekonomisi de bundan etkilenmiştir. Türkiye, Cumhuriyetin başından beri serbest piyasa ekonomisi düşüncesine sahipken, sermaye birikiminin azlığı, girişimci sınıfın zayıflığı sebebiyle Sümerbank, Etibank, Şeker Fabrikaları, TMO gibi KİT ler kurulmuştur lara kadar iç dinamikler, 1929 buhranı, Dünya savaşlarının belirlediği dış konjonktürün de etkisiyle devlet tekeli pek çok alanda hâkimdi. Ülkemizde uzun süre uygulanan ithal ikameci politikaların da desteğiyle, devletçi politikalar hantal bir ekonomik yapının oluşmasına neden oldu. Dünyada yaşanan petrol şokları ve ülke ekonomimizin gidişatı sebebiyle kamu sektörünün işleyişinin ve ekonomiye getirdiği sorunların en yoğun tartışıldığı yıllar 70 li yıllardı.ı(özsoylu ;2011). Özelleştirme için siyasal dönüm noktası 24 Ocak 1980 kararları olmakla beraber, yasal çerçevenin oluşturulması 1984 de başlamıştır yılından itibaren hızlanan ve tamamı kamu malı veya iştiraki olan kuruluşlardaki kamu paylarının özelleştirme kapsamına alınması yoluyla yürütülen program çerçevesinde, İdare tarafından bugüne kadar 201 kuruluşta hisse senedi veya varlık satış/devir işlemi yapılmış ve bu kuruluşlardan 191 inde hiç kamu payı kalmamıştır yılından bugüne kadar gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarının

6 toplam tutarı 46,3 milyar $ düzeyindedir. Bir bölümü vadeli ve döviz cinsinden gerçekleştirilen bu hisse senedi ve varlık satış işlemlerinden Mart 2013 itibariyle 44,7 milyar $ net giriş sağlanmıştır. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlardan elde edilen 4,5 milyar $ temettü geliri ve 1,4 milyar $ diğer kaynaklarla birlikte 1985 Mart 2013 dönemi toplam kaynakları 50,6 milyar $ düzeyine ulaşmaktadır. Türkiye şartlarında özelleştirmenin kronolojik seyri ve özelleştirme yöntemleri Özelleştirmeye ilişkin ilk yasal düzenleme, tarih ve 2983 sayılı Kanun ile yapılmıştır. Bu çerçevede, gelir ortaklığı senedi, hisse senedi ve işletme hakkı devrinden oluşan özelleştirme yöntemleri tanımlanarak, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi ve Kamu Ortaklığı Fonu kurulmuştur. Özelleştirmeye ilişkin ikinci yasal düzenleme tarih ve 233 sayılı KHK nin 38 inci maddesi ile yapılmıştır. Diğer taraftan, 1984 yılında, tarih ve 3092 sayılı Çay Kanunu ile çay tarımı, üretimi, işlenmesi ve satışı serbest bırakılmış, aynı tarih ve 3096 sayılı Kanun ile de Türkiye Elektrik Kurumu dışında, özel sektörün elektrik üretimi, İletimi, dağıtımı yapabilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır tarih ve 3291 sayılı Kanun ile 233 sayılı KHK nin 38 inci maddesinin uyarınca, özelleştirmenin karar alma ve uygulama aşamalarına ilişkin yeni düzenlemeler yapıldı yılında çıkarılan 3291 sayılı kanunda, kamu kuruluşlarının özelleştirme kapsamına alınması ve uygulanmaların yürütülmesine ilişkin esaslar belirlendi. Buna göre, 233 sayılı kanun hükmünde kararnamede adı geçen, tamamı devlete ait ve kamu iktisadi teşebbüsü statüsünde faaliyet gösteren kuruluşların özelleştirme kapsamına alınmasına Bakanlar Kurulu, KİT lerin müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimleri, iştirakleri ile iştiraklerindeki payların özelleştirme kapsamına alınmasına da Yüksek Planlama Kurulu yetkili kılındı. Özelleştirme programının yürütülmesi konusunda ise, 2983 sayılı kanunla oluşturulan Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi görevlendirildi. Bu idare, özelleştirme programının yanı sıra, toplu konut uygulamalarının yürütülmesi, Kamu Ortaklığı Fonu nun yönetimi ve Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı nda biriken paraların nemalandırılması gibi görevler de üstlenmişti sayılı kanunla, özelleştirme uygulamaları konusundaki karar mercii, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu olarak belirlendi tarih ve 304 sayılı KHK ile TKKOK ve EİYKK'na ait olan görev ve yetkiler Yüksek Planlama Kurulu (YPK)'na devredilmiş ve bundan böyle özelleştirme kararları YPK tarafından alınmaya başlanmış, kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesine ise Bakanlar Kurulu tarafından karar verilmesine devam edilmiştir yılında Sümerbank'ın özelleştirilmesi kararı alındı ve banka Kamu Ortaklığı İdaresi'ne devredildi. 1988'de Sümerbank Holding kuruldu. Holdingin bankacılık birimi 1993 de Yüksek Planlama Kurulu kararıyla Sümerbank adı altında yeniden yapılandırıldı. 24 Ekim 1995'te Garipoğlu şirketler grubuna 103,4 milyon dolara satılarak özelleştirildi yılında Hüsnü M. Özyeğin tarafından kurulan Fiba Grubu bünyesinde yer alan Fina Enerji ve Fina Limancılık, İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım özelleştirme sürecinde Ortak Girişim Grubu olarak yer alıyor yılında özelleştirme kapsamına alınan Petkim'in, İzmit- Yarımca'da bulunan üretim kompleksi, 2001 yılında 60 milyon dolar bedelle satılmış, kalan kısmının özelleştirme ihale süreci ise 20 Ocak 2003 tarihinde başlamıştı. 6 Haziran 2003 tarihinde yapılan ihaleyi ise Standart Kimya Petrol Doğalgaz Sanayi ve Ticaret A.Ş kazanmıştı tarih ve 304 sayılı KHK ile Özelleştirmede tüm yetkiler Yüksek Planlama Kurulu (YPK) na devredilmiş ve bundan böyle özelleştirme kararları YPK tarafından alınmaya başlanmıştır. Nisan 1987 de özelleştirme kapsamına alınan Gübre Fabrikaları A.Ş yılında kapsamdan çıkarılmıştır. Yine kapsama alınan Boğaziçi Hava Taşımacılığı A.Ş. ise tasfiye edilmiştir yılında, sadece YPK nun tarih ve 88/3 sayılı Kararı ile Keskin Kalıp Fabrikası tesisinin özelleştirilmesine karar verilmiştir. Özelleştirme mevzuatında yapılan dördüncü önemli düzenleme tarih ve 414 sayılı KHK ile yapılmıştır tarihli ve 470 sayılı KHK ile Yüksek Planlama Kurulu nun görevleri yeniden tanımlanmış, aynı tarih ve 473 sayılı KHK ile Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulu oluşturularak özelleştirme ve Kamu Ortaklığı Fonu hakkında karar alma yetkisi bu kurula bırakılmıştır. Özelleştirme mevzuatında bazı kuruluşlara ilişkin özel düzenlemeler de yapılmıştır tarihli ve 509 sayılı KHK ile PTT nin haberleşme hizmetleri ayrılarak yeni bir şirket kurulmuş ve bu şirketin özelleştirilmesine ilişkin hükümler ihdas edilmiştir tarih ve 4000 sayılı Kanun ile PTT nin posta ve telgraf dışında kalan hizmetlerinin ayrılması ve özelleştirilmesine ilişkin hükümler yeniden düzenlenmiştir. Özelleştirme konusu kapsamında değerlendirilebilecek bir diğer yasal düzenleme ise tarih ve 3996 sayılı Kanun ile yapılmıştır. Bu Kanun ile yap-işlet-devret modelinin uygulanabilmesi için yasal dayanak oluşturulmuştur yılında özelleştirme kapsamına alınan Hamitabat, Kemerköy, Soma-B ve Yeniköy elektrik santralleri 1997 yılında kapsamdan çıkarılmış ve Enerji Bakanlığı na iade edilmiştir yılından bu yana özelleştirilmeye çalışılan PTT, telekomünikasyon ve posta hizmetlerinin birbirinden ayrılarak, Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin kurulmasıyla özelleştirildi.

7 Türkiye nin tek çinko üreticisi ve altın üretim teknolojisine sahip kamu kuruluşu olan Çinko ve Kurşun İşletmesi (Çinkur), İranlı, Kanadalı ve yerli Ekin Madencilik firmalarından oluşan Kayseri Metal Madencilik firmasına, 29 Mart 1996 tarihinde 14 milyon dolar bedelle satıldı yılında özelleşen Tekirdağ limanı özelleşen ilk kamu limanıdır. TEAŞ ın bazı şirketlerinde iştirak payı olan AKTAŞ, NURTEK, TGT ve SOYTEK Elekt. Sant. Tes. İşl. ve Tic. A.Ş., ETİTAŞ Elekt. Teç. İmal. Tesisat A.Ş., MİTAŞ Madeni İnş. İşleri A.Ş. ile Kayseri ve Civarı Elekt. T.A.Ş. Mart 1998 de kapsam ve programdan çıkarılmış, eski statülerine iade edilmiştir. Eylül 1997 de kapsama alınan Oyak Sigorta şirketleri Ekim 1998 tarihinde kapsamdan çıkartılarak eski statülerine iade edilmiştir. Kamunun tekelini kaldırmak amacı ile doğalgaz iç pazarı için ortak kurallar ile ilgili 22 Haziran 1998 tarih ve 98/30/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifine karşılık gelen 18 Nisan 2001 tarih ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu 2 Mayıs 2001 tarihinde yürürlüğe girdi yılında 98/10552 sayılı Kararname ile Etibank ın ETİ HOLDİNG A.Ş. ve yedi adet bağlı ortaklı şirkete dönüştürülmesiyle müessese ETİ KROM A.Ş. Genel Müdürlüğü adını almıştır. ETİ KROM A.Ş tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özelleştirme Yüksek Kurulunun kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındı. Enerji sektöründe liberalizasyon ve elektrik üretim özelleştirmelerine bakıldığında; Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Strateji belgesinin 10. maddesinde de belirtildiği önceliğe uygun olarak elektrik üretim özelleştirmelerine, dağıtım özelleştirme sürecinin tamamlanmasının ardından başlanması planlandı. Bu kapsamda, şimdiye kadar gerçekleştirilmiş olan tek elektrik üretim özelleştirmesi; yedi hidroelektrik, bir jeotermal ve bir de doğalgaz santralinden oluşan toplamda 140 MW kapasiteye sahip olan Ankara Doğalgaz Üretim Anonim Şirketi (ADÜAŞ) oldu. 5 Mart 2008 tarihinde yapılan ihaleyi 510 Milyon Dolar bedel ile Zorlu Enerji kazanmıştır. Bu çerçevede yapılan özelleştirme kapsamında ihaleyi kazanan Zorlu Enerji; Engil Gaz Türbinleri Santrali(Van, 15 MW), Kuzgun HES (Erzurum, 20,9 MW), Çıldır HES (Kars, 15,4 MW), İkizdere HES (Rize, 18,6 MW), Mercan HES (Tunceli, 19,2MW), Tercan HES (Erzincan, 15 MW), Ataköy HES(Tokat, 5,5 MW), Beyköy HES (Eskişehir, 16,8 MW) ve Denizli'de faaliyet gösteren Türkiye'nin en büyük kapasiteli jeotermal santralinin (15 MW) 30 yıllık işletme hakkına sahip olmuştur. Et ve Balık Kurumu nun (EBK) 16 kombinası, arasında arsa bedellerinin bile altında kalan fiyatlarla özel sektöre devredildi. YEMSAN bağlı tüm fabrika ve birimler yılları arasında özelleştirildi yılında da T. İŞ BANKASI NDAKİ kamu hisseleri ile 2000 yılında TÜPRAŞ hisselerinin büyük bölümünün özelleştirilmesiyle yurtiçi ve yurtdışı piyasalarda bugüne kadar yapılan en büyük halka arz gerçekleştirildi. Etibank A.O. hisselerinin tamamı, 2 Mart 1998 tarihinde toplam 155 milyon 500 bin ABD Doları bedelle Medya İpek Holding A.Ş. ye satılarak özelleştirildi. Özelleştirme Yüksek Kurulu nun 30 Ocak 1999 tarihli toplantısında almış olduğu karar çerçevesinde, Turban Turizm A.Ş. ye ait Ürgüp Moteli nin 3 milyon 100 bin ABD Doları bedelle ODEN İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş. ye satışı onaylandı. Özelleştirmede 1985 yılında 28,6 milyon dolar, 1989 da 131,2 milyon dolar, 1990 da 486 milyon dolar, 1991 de 243,8 milyon dolar, 1992 de 422,9 milyon dolar, 1993 de 565,5 milyon dolar, 1994 de milyon dolar, 1995 de milyon dolar, 1996 da 292 milyon dolar, 1997 de milyon dolar ve 1999 da da 38.3 milyon dolarlık uygulama gerçekleştirildi yılı içerisinde POAŞ ın % 51 oranındaki hissesinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi sonucunda bugüne kadar yapılan en önemli özelleştirme uygulamalarından biri gerçekleştirilmiş yılında ise kalan kamu hisselerinin İMKB de satışı sonucunda POAŞ da bulunan kamu hisselerinin tamamı özelleştirilmiştir. Ayrıca bu süreç içerisinde devletin, turizm, tekstil ve hayvancılık sektörlerindeki işletmelerinin yaklaşık % 90 ı da özelleştirildi. Özelleştirme Yüksek Kurulu nun 12 Mart 2001 tarihli kararı ile Sümer Holding A.Ş. ye devredilmiş, 4 kuruluşun özelleştirme işlemleri tamamlandı Öte yandan, Özelleştirme İdaresi 2000 yılı programındaki 30 kuruluşun 25 inde ihaleye çıktı. Bu kuruluşlardan 11 inin özelleştirilmesi tamamlandı. Bazı kuruluşlarda halen ihale prosedürü devam ederken, bu kuruluşların bazılarında ise teklif gelmemesi veya başka nedenlerle ihalesi iptal edildi. ÖİB, 2000 yılında, özelleştirme programında yer alan Deniz Nakliyat, Orüs, Ankara Sigorta, Güven Sigorta, Asil Çelik, KBİ (varlık), Turban (Varlık), Petrol Ofisi, Tüpraş (halka arz), bazı iştiraklerin satışını tamamladı. Programda bulunan THY, Ebaş, Taksan, TZDAŞ, Etağ, İsdemir, KBİ (Blok), Sümer Holding (varlık), Trabzon limanı, Tügsaş, İgsaş ta ise ihale prosedürü halen devam ederken, Tümosan ve bazı iştiraklerin ihalesi ise teklif gelmemesi nedeniyle iptal edildi.

8 2001 yılının ilk çeyreğinde (3 aylık dönemde) Ataköy grubunun hazırlıklarının tamamlanması nedeniyle ihaleye çıkılması, THY nin ihalesinin tamamlanması, Petkim-Yarımca da çalışmaların devam ettirilmesi ve İsdemir-Erdemir birleşmesinin gerçekleşmesi bekleniyor. İGSAŞ İstanbul Gübre San. A.Ş. ise 15 Nisan 2002 de TÜGSAŞ Türkiye Gübre San. A.Ş. bünyesinde birleştirilmiş ve özelleştirildi. İSDEMİR 31 Ocak 2002 tarihinde imzalanan devir sözleşmesiyle tüm varlıkları ile birlikte ERDEMİR e devredilmiş ve tüzel kişiliği sona ermiştir. ÇELBOR A.Ş. de bulunan %100 oranındaki hisselerin tamamı 31 Mayıs 2002 tarihinde ERDEMİR e devredilmiştir. T. Gemi Sanayii A.Ş. ise T. Denizcilik İşletmeleri A.Ş. bünyesinde birleştirilerek Mayıs 2002 de tüzel kişiliği sona ermiştir. DİTAŞ Deniz İşletmeciliği A.Ş. de bulunan %50.98 oranındaki hisselerin tamamı 21 Kasım 2002 tarihinde TÜPRAŞ devredilmiştir. Turban Turizm A.Ş., T. Zirai Donatım A.Ş. ve TÜMOSAN Türk Motor Sanayii A.Ş. 7 Şubat 2003 tarihinde, Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları A.Ş. (SEKA) ile Türkiye Gübre Sanayi A.Ş. (TÜGSAŞ) 19 Eylül 2005 tarihinde SÜMER HOLDİNG A.Ş. bünyesinde birleştirilerek tüzel kişilikleri sona ermiştir yılında Esgaz, Eti Bakır, Divhan A.Ş.,Bursa Gaz, Amasya Şeker Fabrikası A.Ş., Eti Gümüş A.Ş., Eti Krom A.Ş.,Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş., BET Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş., Eti Elektrometalürji A.Ş. nin blok satış yöntemiyle, Türk Hava Yolları A.O. nun halka arz yöntemiyle özelleştirilmesi başta olmak üzere gerçekleştirilen tüm özelleştirme uygulamalarından cari yıl satış gelirleri ile geçmiş yıl satış taksitleri toplamı 1.1 milyar ABD Doları gelir elde edildi yılının ilk 8 aylık döneminde ise Ataköy Turizm A.Ş. Ataköy Otelcilik A.Ş., Ataköy Marina ve Yat İşletmeleri ve Eti Alüminyum A.Ş. nin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi başta olmak üzere gerçekleştirilen tüm özelleştirme uygulamalarından cari yıl satış gelirleri ile geçmiş yıl satış taksitleri toplamı 1.4 milyar ABD Doları gelir elde edildi yılından önce çeşitli nedenlerle yapılan borçlanmaların tamamı 2004 yılında ödenmiştir. Bu kapsamda 2004 yılında ödenen borçların toplam tutarı 778 milyon ABD Dolarıdır. Ayrıca uzun yıllardan beri ilk kez 2005 yılının ilk 8 ayında 1,3 milyar ABD Doları kaynak Hazineye aktarılmıştır yılında gerçekleşen özelleştirmeler: Araç muayene istasyonlarının 20 yıllık kullanım hakkı 613,5 milyon dolara Akfen Doğuş TÜV Süd ortak girişim gurubuna devredildi.( Yargıda ) Atatürk Havalimanının 15 yıllık işletmecilik hakkı 3 milyara TAV a ( Tepe Akfe Vie ) verildi. Aynı gurup 755 Milyon dolara Mersin Limanını aldı.( Yargıda ) TT nin % 55 hissesi 6 Milyar 550 Milyon Dolara Oger Telecoma verildi. Emekli Sandığına ait İstanbul Hilton Oteli 255,5 Milyon Dolara Doğan Grubuna satıldı. Ankara da ki Tekel e ait ikiz kuleler 100 Milyon Dolara TOBB e satıldı. Eylül 2005 de TÜPRAŞ ın % 51 lik hissesi 4 Milyar 140 Milyon Dolara Koç Shell Grubuna satıldı. Erdemir in % oranında ki hissesi 4 Ekim 2005 te 2 Milyar 770 Milyon Dolara OYAK a satıldı Yılı özelleştirme gelirleri 16,9 Milyar Dolardır( Bu bölümde ki bilgiler TBMM, Kütüphane, Dokümantasyon ve Tercüme Müdürlüğü, Araştırma Servisinden alındı. Özellikle 2005 ve 2006 da Türkiye çok önemli özelleştirme çalışmalarına imza attı ve özelleştirme gelirleri rekor yüksek seviyelere ulaştı yılında yapılan özelleştirme işlemleri 8.2 milyar dolara, 2006 yılında ise 8.1 milyar dolara ulaştı. Özelleştirme gelirlerinin en yüksek olduğu yıllar 2005, 2006 ve 2008 yıllarıdır. (bkz Grafik 2) 2007 yılındaki özelleştirme uygulamalarına bakıldığında, dünyada yaşanan ekonomik dalgalanmalara ve ülkemizdeki seçim sürecine rağmen, başta Türkiye Halk Bankası nın yüzde 24,98 lik bir payının halka arzı olmak üzere, TCDD Mersin Limanı, Türkiye Demir Çelik İşletmesi Deveci Maden Sahasının İşletme Hakkı, Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul Levent arsası, BUMAS A.Ş. ile TEDAŞ ve TEKEL e ait bazı taşınmazların satış ve devir işlemleri tamamlandı yılında özellikle Türk Telekom'un halka arzından 1 Milyar 911 Milyon Dolar, PETKİM'in yüzde 51'lik hissesinin devri ile 2 Milyar 40 Milyon Dolar gelir elde edilmiştir Yılı içinde, TÜPRAŞ, ERDEMİR, BAŞAK SİGORTA A.Ş ve BAŞAK EMEKLİLİK A.Ş özelleştirilmeleri gerçekleştirildi özelleştirmeleri, Mayıs ayında Türk Telekom'un yüzde 15'inin satılmasıyla 2008 yılı ikinci yarısından itibaren dünyada oluşan mali krize rağmen PETKĐM, Tekel Sigara, Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.S.ye ait Elektrik Santralleri, TEDAS ve Tekel e ait taşınmazların satış ve devir işlemleri ile Türk Telekomünikasyon A.S.nin yüzde 15 lik kamu payının ulusal ve uluslararası sermaye piyasalarında birincil halka arz işlemleri tamamlandı. Türk Telekom un yüzde 15 lik kamu payının halka arz işlemleri, 2008 yılında Türkiye de yapılmış en büyük halka arz işlemi olduğu gibi, gelişmekte olan ülkeler arasında da en dikkat çekici halka arz işlemi oldu. 29 Ocak 2008 tarihinde ise, Türkiye Demir Çelik İşletmeleri A.Ş., SÜMER HOLDİNG A.Ş. bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliği sona ermiştir yılında ise Sümer Halıcılık A.Ş. hisseleri Sümer Holding A.Ş. bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliği sona ermiştir yılında Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş ile Tekel, TEDAŞ ve T.Şeker Fabrikalarına ait çeşitli taşımazların özelleştirme çalışmaları tamamlanmıştır yılı itibariyle özelleştirme portföyünde toplam 19 kuruluş bulunmaktadır. Temel politika belgelerinde yer verilen hedefler doğrultusunda özelleştirmelere program döneminde de hızla devam edilecektir. Önde gelen projeler arasında Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. Elektrik Üretim A.S.,Türk Seker, limanlar, şans

9 oyunları ve otoyollar-köprüler bulunmaktadır. Özelleştirme programında bulunan Türkiye Elektrik Dağıtım A.S. ye bağlı 18 adet elektrik dağıtım şirketi bulunmaktadır. Bu şirketlerden 7 adedi (Başkent, Sakarya, Meram, Osmangazi, Çamlıbel, Uludağ ve Çoruh Elektrik Dağıtım A.S.) özelleştirilmiş, Aras Elektrik Dağıtım A.S. için yapılan ihaleyle ilgili olarak Danıştay tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir. 7 adedinin (Yeşilırmak, Van, Fırat, Boğaziçi, Dicle, Gediz ve Trakya Elektrik Dağıtım A.S.) sözleşmeleri onay ya da imza aşamasında olup, 3 adedinin (Akdeniz, Istanbul Anadolu Yakası ve Toroslar Elektrik Dağıtım A.S.) özelleştirilmeleri ile ilgili süreç devam etmektedir yılının Eylül ayı itibariyle elektrik dağıtım sektörünün % 75 i serbestleştirilmiş olup, döneminde ihalesi tamamlanan özelleştirme işlemleriyle birlikte toplam 50 milyar ABD doları rakamına ulaşılmıştır Kaynak: The Privatization Barometer Report, 2010; erişim tarihi:ocak Grafik 2: Yıllar Arasında Türkiye'de Özelleştirme Gelirleri KAYNAK: T.C. BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI, Yayınlar,2013.

10 SONUÇ Hazırlanan metinden aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: 1-Sunulan bu çalışmanın başlığından anlaşıldığı gibi, önce özelleştirme sözcüğünün sözlük, terim anlamı üzerinde duruldu ve tanımlama yapılmıştır. Tanımlamalardan da anlaşılacağı gibi; özelleştirme sözcüğü ekonomi bilimi çerçevesinde özel bir anlama sahiptir. 2- Özelleştime;1970 li yıllarda, başlangıçta ABD ve İngiltere ekonomilerinde, var olan koşullar altında meydana gelmiş olan sorunların, meydan okumasına karşı bir cevap verme çabası olarak gündeme gelmiştir yılları arasında Keynesyen-müdahaleci politikalar denenmiş, deney sonucunda da, oluşan sorunların çözüm reçetesi değil, sorunların kaynağı olduğu açıkça ortaya çıkmıştır. 4- Özelleştime; Kapitalist sistem içerisinde geliştirilen Neo-Liberal teorik temellere dayanan bir uygulamadır. 5- Kuruluş yıllarından itibaren Karma Ekonomi sistemiyle, ithal ikameci politikalarla, büyük ölçüde devlet tekelinin hâkim olduğu ve Keynezyen Ekonomi Politikalarla da örtüşen Türkiye Ekonomisi için, 24 Ocak 1980 kararları bir dönüm noktası olmuştur. 6- Türkiye ekonomisi bağlamında özelleştirmeye ilişkin ilk yasal düzenleme, tarihinde yapılmıştır. Özelleştirme yöntemleri tanımlanarak, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi ve Kamu Ortaklığı Fonu kurulmuştur. 7- Metin içinde ifade edilen özelleştirmenin amaçları, dünya ekonomisin ne ölçüde geçerli ise, Türkiye ekonomisi için de geçerlidir. Türkiye açısından ek bir amaç; kamu görevlilerinin politika ve yönetmelik konularında çalışmalarına izin verilmesi, yabancı yatırımlarla uluslararası ekonomik ve politik bağların kuvvetlendirilmesidir. 8- Metinden de anlaşılacağı gibi; özelleştirme kronolojisine bakıldığında özelleştirme uygulamaları ile Türkiye ekonomisinin, dünya ekonomisine uyum sağladığı, dışa açık ekonomisiyle yabancı sermayenin çekim merkezlerinden biri haline gelmiştir. 9- İdare tarafından bugüne kadar 201 kuruluşta hisse senedi veya varlık satış/devir işlemi yapılmış ve bu kuruluşlardan 191 inde hiç kamu payı kalmamıştır yılından bugüne kadar gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarının toplam tutarı 46,3 milyar $ düzeyindedir. Bir bölümü vadeli ve döviz cinsinden gerçekleştirilen bu hisse senedi ve varlık satış işlemlerinden Mart 2013 itibariyle 44,7 milyar $ net giriş sağlanmıştır. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlardan elde edilen 4,5 milyar $ temettü geliri ve 1,4 milyar $ diğer kaynaklarla birlikte 1985/Mart/2013 dönemi toplam kaynakları 50,6 milyar $ düzeyine ulaşmaktadır. 10- Türkiye Ekonomisi nin dışa açılma sürecinin yılları arasında OECD ülkelerinde gerçekleştirilen özelleştirme işlemlerinin büyüklük açısından değerlendirildiği Top-10 listesinde, Türkiye, 5. sıraya yerleştiği anlaşılmaktadır. KAYNAKÇA: 1- AKTAN, Coşkun C. Posta ve Telekomünikasyon Hizmetlerinde Yeniden Yapılanma ve Özelleştirme Uygulamaları (ABD ve İngiltere Örnekleri), İktisat İşletme ve Finans Dergisi, Yıl:8, Sayı: 92-93, Kasım- Aralık/ ALÇIN, Sinan; Keynes ve Keynescilik nedir? (ÖZGÜRLÜK DÜNYASI) Sayı:197, forum.net; ulaşım tarihi: ATEŞ, Hamza, (2001); İşletmeci, Girişimci ve Verimli Yeni Bir Kamu Yönetimi ve Devlet Anlayışına Doğru, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No:25, ss BİLGİN, Vedat, Dünyada ve Türkiye de Özelleştirme Uygulamaları,Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası Yay. Araştırma dizisi,1998,ank.: BERBEROĞLU, İbrahim, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Özelleştirilmesi ve İngiltere Uygulaması, Maliye Yazıları Dergisi, Sayı:6, Nisan-Mayıs/1987, s DOĞAN, Yahya, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme, İzmir, Fakülteler Kitapevi, 1993, s LEIBENSTEIN, Harvey; (1996), Allocative Efficiency vs. X-Efficiency, The American Economic Review, 56 (3), pp ÖZSOYLU; Ahmet Fazıl, Türkiye Ekonomisi, Karahan Kitabevi, Adana, 2011, s ÖZTÜRK,Nursel; Değişen Devlet Anlayışı ve Özelleştirme notları/özelleştirme.htm(erişim tarihi: )2005. s:12 10-T.C. BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI, Yayınlar, YAY, T. F. A. Hayek te İktisadi Düşünce, Ezgi Kitapevi, Bursa,1993;S: YAVİLİOĞLU Cengiz, Dünyada ve Türkiye de Özelleştirme Uygulamaları, Teorik ve Tarihsel Bir Perspektif, ÖİB Yayınları, No.1, Ankara, tarihi:( ) 14- tarihi:( )

Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey

Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey SESSION 3B: Makroekonomi 355 Özelleştirmenin Teorik Temelleri ve Türkiye deki Sonuçları Theoretical Foundations of Privatization and Results in Turkey Assoc. Prof. Dr. Oğuz Bal (Kocaeli University, Turkey)

Detaylı

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar 2007 ARALIK -EKONOMİ Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri Dr. Orkun ÖZBEK Tanım ve Amaçlar Genel bir tanımla kamu mülkiyetinin kısmen ya da tamamen özel sektöre devri anlamını taşıyan özelleştirme,

Detaylı

2009 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR

2009 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR 2009 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR BANKACILIK VE FİNANS SEKTÖRÜ 1. T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. 2. ZİRAAT YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 3. ZİRAAT PORTFÖY YÖNETİMİ

Detaylı

2007 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR

2007 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR 2007 YILI HESAPLARI İTİBARİYLE TBMM KİT KOMİSYONU DENETİMİ KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR BANKACILIK VE FİNANS SEKTÖRÜ 1. T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. 2. ZİRAAT MENKUL DEĞERLER A.Ş. 3. ZİRAAT PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş.

Detaylı

Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik

Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik 4688 SAYILI KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI KANUNU KAPSAMINA GİREN KURUM VE KURULUŞLARIN GİRDİKLERİ HİZMET KOLLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI VE TOPLU SÖZLEŞME KANUNU KAPSAMINA GİREN KURUM VE KURULUŞLARIN GİRDİKLERİ HİZMET KOLLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

Ön Değerlendirme Raporu 16/04/2010. halka arz

Ön Değerlendirme Raporu 16/04/2010. halka arz Ön Değerlendirme Raporu 16/04/2010 halka arz 1 Özet Bilgiler HALKA ARZ VE ORTAKLIK YAPISI Afken Holding in altyapı yatırımları konularında uzmanlaşmış tecrübesi 1976 yılına dayanmaktadır. Günümüzde ana

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME. Süleyman YAŞAR

ÖZELLEŞTİRME. Süleyman YAŞAR I ÖZELLEŞTİRME Süleyman YAŞAR II Yay n No : 1558 flletme-ekonomi Dizisi : 154 Geniflletilmifl 2. Bas - Mart 2005 - STANBUL ISBN 975-295 - 443 - X Copyright Bu kitab n bu bas s için Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

Yapı Kredi olarak müşteri merkezli bir strateji izliyoruz. 6,5 milyon aktif müşteriye hizmet veriyoruz.

Yapı Kredi olarak müşteri merkezli bir strateji izliyoruz. 6,5 milyon aktif müşteriye hizmet veriyoruz. bankacılık ve sigortacılık Müşteri odaklı yaklaşımlarımız, güçlü finansal yapımız, milyonlarca aktif müşteri sayımızla Türkiye nin lider bankacılık ve sigortacılık grubu olarak anahtar biziz! Yapı Kredi

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

Basit rafineri niteliğindeki ATAŞ, 2004 yılı sonlarında dönüşüm ünitesine yönelik yatırımın maliyetini yüklenmeyerek,

Basit rafineri niteliğindeki ATAŞ, 2004 yılı sonlarında dönüşüm ünitesine yönelik yatırımın maliyetini yüklenmeyerek, Dosya Türkiye'nin ilk modern rafinerisi, 1955 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından Batman'da kuruldu. 1972 yılında ham petrol işleme kapasitesi 1,1 milyon ton/yıla yükseldi. 1953

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009 www.etonet.org.tr 1 Ocak Mart ihracat performansı %13 azaldı. İlimizin Ocak Mart ihracat performansı bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 1. CUMHURBAŞKANLIĞI 1.1. Devlet Denetleme Kurulu UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 2. BAŞBAKANLIK 2.1. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği(MGK) 2.2. Atatürk Kültür, Dil ve tarih Yüksek

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EKONOMİK KAMU DÜZENİ EKSENİNDE BAĞIMSIZ İDARİ

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir.

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir. GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 3 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi genel olarak 2011 yılını bir önceki yıldan devraldığı Euro

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

20 yılda 30 milyar dolarlık özelleştirmeye 7400 dava

20 yılda 30 milyar dolarlık özelleştirmeye 7400 dava 20 yılda 30 milyar dolarlık özelleştirmeye 7400 dava Özelleştirme uykuları kaçırdı; Türkiye 22 yılda 30 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirdi, ancak hukuki zemini bir türlü oluşturamadı. Özelleştirme

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu 2004 yılı 4. çeyrekte piyasalara yön veren olay

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş.

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEMMUZ-EYLÜL 2008 DÖNEMİ

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011 TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011 ġirketin Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : TEB Holding A.Ş. : TEB Kampüs C Blok Saray

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

ÇALIK ENERJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKET VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİ YILLIK FAALİYET RAPORU

ÇALIK ENERJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKET VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİ YILLIK FAALİYET RAPORU ÇALIK ENERJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKET VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİ YILLIK FAALİYET RAPORU 1. Şirket Hakkında Genel Bilgiler İş bu rapor ÇALIK ENERJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Garanti Yatırım. Ödüller. En iyi Yatırım Bankası. En iyi Aracı Kurum. En İyi Yatırım Bankası. En İyi Yatırım Bankası.

Garanti Yatırım. Ödüller. En iyi Yatırım Bankası. En iyi Aracı Kurum. En İyi Yatırım Bankası. En İyi Yatırım Bankası. Garanti Yatırım Ödüller En iyi Yatırım Bankası En iyi Aracı Kurum En İyi Yatırım Bankası En İyi Yatırım Bankası 2 Garanti Yatırım Garanti Yatırım 1991 yılında kurulmuştur. Garanti Yatırım nin lider yatırım

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (Ağustos 2015) TEPE, Ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Türkiye Ekonomisi: Bazı Yapısal Sorunlar. Fatih Özatay 30 Mart 2012

Türkiye Ekonomisi: Bazı Yapısal Sorunlar. Fatih Özatay 30 Mart 2012 Türkiye Ekonomisi: Bazı Yapısal Sorunlar Fatih Özatay 30 Mart 2012 Krizlerde keskin hareketler Krizlerde keskin hareketler 2011 deki durum 2011 AB tartışmalarıyla geçti. Özellikle yılın ikinci yarısında

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Gruplara Yönelik Esnek Emeklilik

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ

KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ EKONOMİK GÖSTERGELER KIRIKKALE - 2014 KIRIKKALE YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler Listesi 1)FİNANSAL VERİLER... 5 2)İHRACAT VERİLERİ... 7 3)KURULAN KAPANAN ŞİRKET VERİLERİ... 9 4)SANAYİ KAPASİTE RAPORU

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI 4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, 17 Haziran 2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 4.1 Türkiye deki

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı