LOGO. Yrd. Doç. Dr. Uçman ERGÜN

Transkript

1 LOGO e-ticaret Yrd. Doç. Dr. Uçman ERGÜN 0

2 e-ticaret nedir? e-iş ş nedir? Electronic Commerce = e-commerce = ec Elektronik Ticaret = e-ticaret = et Electronic Business = e-business = eb Elektronik İş = e-iş = ei Çok geniş bir terimdir. Uluslar arası genel kabul görmüş tam bir tanımı yoktur. En basit şekliyle işletmeler/kurumların ticariişlemleriniişlemlerini tamamen veya kısmen elektronik araçlarla gerçekleştirilmesidir. veya Temel olarak elektronik sistemler, özelde Internet veya daha yaygın olarak Web üzerinde mal ve hizmet alım-satımıdır.

3 e-ticaret nedir? İşletmece yürütülen işler ve bilgi akışının sağlanmasında elektronik araçlar ve iletişim teknolojilerinin kullanımıdır. Tasarımdan alış, satış ve ulaştırmaya işletmelerce yürütülen işlerin tüm safhalarını hızlandırmak, basitleştirmek, ş kolaylaştırmak ş için elektronik araçlar ve ağ kullanımıdır. Elektronik ağlar ğ vasıtasıyla destek zincirinin herhangi bir aşamasında, ş organizasyon içinde olsun veya olmasın, işletmeler arasında, işletmeler ve müşteriler arasında veya kamu ve özel sektörler arasında ödemeli veya ödemesiz gerçekleştirilen ticari işlemlerdir. Mal, hizmet veya bilginin sayısal araçlarla transferini kapsayan herhangi bir işlem veya bu işlemleri yapabilmeyi sağlayan sayısal fonksiyonlardır. WTO ya göre, elektronik ağlar vasıtasıyla mal ve hizmet üretimi, tanıtımı, alış ve satışı gibi işlemlerdir.

4 e-ticaret x g-ticaret Temel stratejiler teknoloji esaslıdır. Gerçek-zamanlı rekabet söz konusudur. İşletme daima açıktır. Tk Teknoloji lji tb tabanlı müşteri arayüzü ü vardır. Müşteriye özel yönlendirme ve denetim vardır. Tüketici davranışları ş şeffaf ve izlenebilirdir. Ağ ekonomisine dayanır. Geleneksel olmayan ölçme yöntemleri Geleneksel olmayan ölçme yöntemleri kullanılır.

5 e-ticaret biçimleri işletme business B2B işletme business B2C müşteriş customer networks intranet extranet internet EDI EFT EPS CALS...EC C2G P2G G2C G2P G2B devlet C2C P2P İşletmeden İşletmeye Business-to-Business B2B İşletmeden Müşteriye Business-to-Costumer B2C Devletten İşletmeye l t Government-to-Business t G2B Müşteriden Müşteriye Customer-to-Customer C2C Kişiden Kişiye People-to-People P2P Devletten Müşteriye Government-to-Customerto G2C Devletten Halka Goverment-to-Citizen G2C Devletten Devlete Government-to-Government G2G B2G B2A government

6 ilişkiler ve örnekler Çalışanlar B2E Şirket Satıcı Tüketici Müşteri Halk Vatandaş Devlet Şirket B2B C2B G2B b2b.migros.com.tr Alıcı Tüketici Müşteri Halk Vatandaş B2C C2C G2C Devlet B2G C2G G2G C2B2C - B2B2C- B2M??? Horoz Nakliyat Nerede? Bankalar Nerede? PayPal?

7 B2C Doğrudan ğ müşteriyle ş ilişki ş kurulan bir e-ticaret şeklidir. Kitap satışı amazon.com arkadas.com.tr Otomobil satışı automall.com Uçak/tren bileti ayırma ve alma ryanair.com... Genellikle perakende ticaret için geçerlidir. İnternet le büyük gelişme göstermiştir. 65 Milyar Dolar (2001) Milyar Dolar (2005) Yeni B2C uygulamaları (C2B mi?) 3000 Mağaza portalları 2500 Cybermalls Fiyat karşılaştırmaş ş Pricegrabber 1500 pricewatch B to B B to C Total 1300 EU US U.S. Japan

8 B2C Avantajları Müşterilere daha iyi hizmet (yer ve zaman bağımsız) Müşteri sayısında artış Daha geniş seçenekler ve daha ucuz fiyat Dünya çapında pazarlama ve satış Kesintisiz 24/7 hizmet ve satış Dezavantajları Yüksek risk (Siberfobi : Cyberphobia) İflaslar nedeniyle oluşan irrasyonel korku e-shopping...e-store e-tailing e-auctioning e-banking e-trading e-entertaining entertaining e-learning e-realtor e-gambling e-directory e-news e-zine e-adversiting e-logistics

9 B2B Şirketler arası finansal ve ticari işlemler ve aktivitelerin ağ üzerinden yürütülmesidir. Bazı uygulama örnekleri E-edinimler (e-procurement) E-pazaryeri (e-marketplace) İş hacmi B2C den çok yüksektir. 700 milyar dolar (2001) 4 trilyon dolar (2005)

10 B2B E-edinimler (e-procurement) Mal ve hizmet üretimi için gereksinim duyulan mal ve hizmetleri satın alma, tedarik etme işlemidir. Satınalma Araştırma Değerlendirme Görüşme Emri Faturalama Taşıma Ödeme Kataloglar Internet Satış temsilcileri Broşürler Telefon Faks Araştırma Kredi Geçmişi Rakipleri Kontrol Telefon Araştırması Fiyat Kredi Kalite Zamanlama Sipariş emri (PO) Siparişi başlat Sisteme gir PO yu postala PO yu Al Finansal Sist.e gir Üretim sistemine gir Fatura gönder Siparişi Karşıla Internet Görüşme yap Taşıyıcı izleme sistemine gir Malı taşı Malı ulaştır İzleme sistemine gir Malı al Taşıma belgelerini stok sistemine gir Faturayı onayla ve doğrula Faturayı yeniden gönder Çek kes Stok sistemine gir Doğru faturayı ofis sistemine gir

11 B2B Avantajlar Şirketler arasındaki işlerin daha kolay, hızlı ve az maliyetle gerçekleştirilmesini sağlar. Maliyet ve fiyatlarda ciddi düşüş sağlar. Yanlışların ş azaltılmasını sağlar. ğ Dezavantajlar Çoğu kez eski sistemle entegrasyonu gerektirir. B2E Ticari olmayan bir sistem olup işletme çalışanlarının sistem kaynaklarına ve belgelere erişimi ve karşılıklı iletişim kurmaları ve birlikte çalışma süreçlerini sağlayan bir e-iş uygulama biçimidir. Genellikle intranet t şeklinde d çalışırlar. l

12 C2C Müşteriler veya kişilerin çoğu kez bir aracı platform kullanarak görüşmesi ve ticaret yapmasıdır. Örnekler Ebay Autotrader.com Otoilan.com Arabam.com P2P? İnternet kullanıcılarının dosyaları ve bilgisayar kaynaklarını paylaşmasıdır. Napster Kazaa

13 C2C Avantajlar Müşterilerin kendi aralarında doğrudan ilişki kurmasını sağlar. Kişilere mal ve himzetlerini satmak için yeni bir iş yapma şekli sağlar. Dezavantajları Kazancın az oluşu

14 B2G İşletmeler ve kamu yönetimi (devlet) arasındaki tüm işlemlerin elektronik yoldan yapılmasıdır. Genellikle ABD de yaygındır.

15 B2M B2M (Business to Machines) CocaCola dan Otomata Yeni gelişen bir e-ticaret şeklidir. i i Şirket i İnternet aracılığıyla uzaktaki makinelerle iletişim kurabildiğinden bilgi alıp iş süreçlerini otomasyona geçirir. Örneğin, ğ Coca Cola otomatlarını doldurmakla görevli olan bir şirket düşünün. Otomat makineleri şirkete bilgi geçer, şirket en yakındaki kamyonu otomata gönderir. Sipariş ve dağıtım bilgileri otomatik olarak SCM de işlenir. i Coca Cola otomatlarının durumunu satış miktarlarını teknik Coca Cola otomatlarının durumunu, satış miktarlarını, teknik ayrıntılarını uzaktan izler.

16 e-ticaret araçları telefon, faks, televizyon elektronik ödeme sistemleri electronic payment systems (EPS) elektronik fon transferi 1970 electronic fund transfer (EFT) elektronik veri değişimi 1980 i i electronic data interchange (EDI) elektronik araçlar uzun zamandan veri kullanılmaktadır ve bu nedenle e-ticaret yeni bir şey değildir. Ancak... Telefonda sipariş almak elektronik ticaretin en basit şekillerinden biridir. İnternet te yapılan ticaret de bir e-ticarettir ticarettir, ancak işletmeler arasında teknoloji, tümleşik uygulamalar ve işletme süreçlerinde ileri düzey iletişim ve bilişim teknolojilerine dayanan bir e-ticaret şeklidir. E-Ticaret İNTERNET in yaygınlaşmasıyla popüler oldu. Çünkü internet ile: ticari işlemlerin tümü etkileşimli olarak yapılabilir, zaman ve yer sınırlaması yoktur, göreceli olarak ucuz ve kaliteli içerik sağlanabilir, dolayısıyla l e-ticaretin en baskın kolu olarak: i-ticaret t (internet t commerce) m-ticaret (mobile commerce) ortaya çıkmaktadır. kt

17 e-ticaretin gelişimi internet İŞLETME İŞ HAREKETLERİ e-pazaryeri veri 1980 tek knoloji metin ses telefon faks fiziksel posta zaman tedarikçiler müşteriler İŞLETME

18 m-ticaret, me-ticaret, cepten ticaret Cep telefonları Ses, resim veya SMS kanalı Mikro tarayıcılar, WAP tarayıcı Uygulama istemcisi, Java veya PDA O/S Akıllı kart uygulamaları & verilerin host edilmesi Başka bir cihazla veri bağlantısı - Bluetooth Kimlik ve konum bilgisi Gelecek Kuşak Özellikleri Ses tanıma, parmak izi tanıma, 2. Kart slotu, mikroşarz, yüksek hızda veri ağları... Me-business (Mobil e-iş) Ağ sağlayıcısından katma değer yaratıcı hizmetler Microcharging Kişisel finans uygulaması e-bilet & e-jeton Bilgi, haber... Konuma bağlı bilgi ve hizmetler E-ticaret Jenerik terminaller (Ör. saha hizmetleri için)

19 e-iş nedir? e-business (electronic business) Gelir/kar yaratmak ve ağ ekonomisinin sunmuş olduğu fırsatlardan en yüksek düzeyde yararlanmak için işletme içi ve işletme dışı ilişkiler ve işlemlerin elektronik sistemler ve özellikle internet tabanlı yapıldığı bir iş biçimidir. üretim taşeronlar Extranet Intranet e.işletme S.Alma/Tedarik Satış/Pazarlama Finans/Muhasebe Üretim Ulaştırma/Dağıtım İnsan Kaynakları IT Internet müşteri lojistik firması tedarikçiler B2B Arka Uç B2B İşletme birimleri arasında (intranet) Mevcut iş ilişkilerinin sürdürülmesi (extranet) Yeni iş ilişkileri (internet) B2C Mevcut iş ilişkilerinin sürdürülmesi (extranet) Yeni ilişkiler (internet) Extranet B2C Ön Uç Tedarikçiler, lojistik şirketleri ve diğer işletmeler Müşteriler... ş O halde e-ticaret e-iş in bir parçası, bir alt kümesidir.

20 e-ticaret uygulamalarının mimarisi Üç Üç katmanlı katmanlı yapı yapı en ideal yapıdır. E-Ticaret Platformu ERP Sunum İş Mantığı Veri & Eski Katmanı Katmanı Sistemler Eski Sistemler İşlemler Güvenlik Oturum Kaynak Havuzlama Yük Dengeleme Yatay Servisler Veritabanı Uygulama Sunucusu İstemci Katmanı Sunucu Katmanı Veri Katmanı

21 e-ticaret uygulamalarında ilkeler Güvenlik Kolay ve güvenli erişim esastır. Müşteri parasının kaybolmayacağı veya çalınmayacağından emin olmalıdır. Esneklik Hızlı ve kolay dönüştürülebilme önemlidir. Yapısal değişimlere açık Ölçeklenebilirlik Çok sayıda müşteriye performanstan ödün vermeden hizmet. Süreklilik Kesintisiz hizmet önemlidir. Entegrasyon Eski ve mevcut sistemlerle entegre çalışabilmelidir. Arayüzler Kişiselleştirilebilir, çarpıcı, kolay kullanılabilir olmalıdır. Web, Wap, TV, PDA destekleri olması çok kanallı olması avantajdır. Pazarlama Zamanında, doğru pazarlama teknikleri elbette önemlidir.

22 e- beklentiler eğrisi Görünebilirlik Avustralya Halka arz 1999 U.S. Yılbaşı 1998 U.S. Halka arz 1997/8 Dot-Com başlangıç e en iyi durumda Dot.Com hisseleri Düşüşte Yatırımcı hayal kırıklığı Yapısal düşüşler Dot.Com Sarsıntısı Açıklanan E-Başarısızlıklar optimize Gerçek e-iş E-iş başlıyor E-iş uçları etkin e-iş Internet WWW İşletme düş kırıklığı teknolojik tetikleme Şişirilmiş Beklentiler Tepesi Düş Kırıklığı Çukuru Aydınlanma çizgisi Karlılık Platosu

23 e-ticaret ve e-iş için sorunlar Kültürel Sorunlar İsteksizlik ve güven eksikliği Dil engeli Politikalar ve Yasal Sorunlar Kişisellik ve verinin korunmasında sorunlar Vergilendirmede d sorunlar Devlet desteğinin eksikliği Altyapı Yetersizlikleri Altyapının yetersizliği Ödeme yöntemlerinin belirsizliği Sipariş memnuniyeti ile ilgili sorunlar Pazar ar Tanımları ve istatistik bilgi Ev pazarının hacmi Yerel satış teknikleri Venture capital in in varlığı ve yeterliliği

24 .jp de en çok gidenler

25 .ja mucizesinden görüntüler İnternet kioskları sabit erişim noktaları gezici erişim noktaları Akıllı evler

26 kobinet

27 e-ticaret.gov.tr

28 edukkan.cukurova.edu.tr

29 cybermalls

30 pricewatch

31 pricegrabber

32 meşhur amazon

33 hepsiburada.com

34 arabam.com

35 ebay 1

36 e-denizbank.com.tr

37 eticaret.garanti.com.tr

38 turkfreezone

39 worldbidturkey

40 b2b.migros.com.tr

41 pencer-e.com

42 irs.gov

43 gelirler.gov.tr

44 govcommerce.net

45 aracılar! hala var mı?

46 Çözüm Sağlayıcılar

47 Çözüm Sağlayıcılar