TEKIRDAG DOĞA TURİZMİ

Transkript

1 TEKIRDAG DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI ( )

2 TEKİRDAĞ İLİNDE DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI KISALTMALAR Bu Master Planda geçen; OSİ: Orman ve Su İşleri Bakanlığı, ÇŞM: Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, İTM: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, OİM: Orman İşletme Müdürlüğü, Ky: Kaymakamlıklar, B: Belediyeler, STK: Sivil Toplum Kuruluşları, MAK: Merkezi Av Komisyonu Kararları, CBS: Coğrafi Bilgi Sistemi, UDGP: Uzun Devreli Gelişme Planı, ÇTP: Çamlıkoy Tabiat Parkı, AOTP: Atatürk Ormanı Tabiat Parkı, HS: Hava Sporları, DB: Dağ Bisikletçiliği, PF: Peyzaj Güzelliği/Fotosafari, DGR: Düzenlenmiş Doğa Gezisi Rotası, KMG: Tabiata Uyumlu Kırsal Miras Gezisi, KuG: Kuş Gözlemciliği İmkanı, AvS: Tescilli Avlak Sahası, YHGS: Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, EBG: Endemik Bitkilerin Gözlemi, KP: Köy Pazarlarını, ifade eder. I

3 ÖNSÖZ Gerek küresel değişim çerçevesinde ve gerekse bilim ve teknolojide gerçekleşen ilerlemeler neticesinde her alanda değişim ve gelişmelerin yaşandığı günümüzde turizm alanında da önemli değişimler yaşanmaktadır. Geleneksel turizm anlayışı yerelden küresele değişim göstererek yerini doğaya dayalı (Doğa turizmi - Ekoturizm) turizme bırakmaktadır. Tekirdağ İlinin sahip olduğu potansiyeller; doğayı ve kültürel kaynakları anlayarak korumayı destekleyen, yerel halka sosyo-ekonomik fayda sağlayan, ülke genelinde de henüz keşfedilmemiş kaynak değerlerinin ortaya konulması ve çevresel açıdan sorumlu yaklaşım ile değerlendirilmelidir. Bakanımız Sayın Prof. Dr. Veysel EROĞLU nun emirleri ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürümüz Sayın Ahmet ÖZYANIK ın talimatları doğrultusunda Tekirdağ İli Doğa Turizmi Master Planı hazırlanması çalışmalarına başlanmıştır. Bu doğrultuda, Tekirdağ Orman ve Su İşleri Şube Müdürlüğümüzce konu ile ilgili bir uzman ekip oluşturulmuş ve Doğa Turizmi Master Planı hazırlanmıştır. Söz konusu plan, Şube Müdürü Gökay İNAL ın koordinatörlüğünde, Namık Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyelerinden Peyzaj Yüksek Mimarı Doç. Dr. Tuğba KİPER ve Peyzaj Yüksek Mimarı Doç. Dr. Murat ÖZYAVUZ, Tekirdağ Belediye Başkanlığından Şehir Plancısı Levent TURAN, Trakya Kalkınma Ajansı Uzmanı Necmi GÜNDÜZ, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden İl Müdürü Mehmet ALTAŞ, Müdür Yardımcısı Ahmet KANOĞLU ve Şube Müdürü Naşit OSKAY ın katılımlarıyla oluşan proje ekibi tarafından yapılmıştır. Bu planla; doğal güzellikleri, tarihi ve turistik yapısı ile zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan Tekirdağ İlinde, bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal kaynak değerlerin, sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle planlanarak, doğa turizminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Tekirdağ İli Doğa Turizmi Master Planının hazırlanmasında katkı veren tüm paydaşlarımıza teşekkür ederim. Haluk ÖZDER 1. Bölge Müdürü II

4 ÇALIŞMANIN MAKSADI Bu çalışmanın maksadı; İlimizin bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal güzelliklerini, tarihini ve turistik yapısını ön plana çıkarmak ve zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan ilimizin, doğal kaynak değerlerin, sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle planlanarak doğa turizminin geliştirilmesini sağlamaktır. Master planda hedefimiz, Tekirdağ ın doğa turizmi konusundaki üst düzey amaç ve hedeflerini açıklamaktadır. Planda yapılan değerlendirmeler İlimizin 10 yıllık dönemini kapsamaktadır. III

5 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ Doğal Alanlar, Yöre İnsanının Geleneksel Hayatı, Kırsal Kalkınma, Sürdürülebilir Turizm Alternatifi Ve Tekirdağ Vilayetinde Sürdürülebilir Doğa Turizmi Doğal Alanlar ve Sürdürülebilir Kalkınma Sürdürülebilir Doğa Turizmi Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Stratejisi SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR Kaynak Analizi Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar Turizm Potansiyeli Taşıma Kapasitesi Taşıma Kapasitesinin Elemanları İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi Grupları / Paydaşlar İlgi Grubu Kategorileri İlgi Grubu Analizi Toplum Temelli Yaklaşım Yerel Organizasyonun Oluşturulması Tarihçe Tekirdağ İlinin Genel Özellikleri İlin Jeomorfolojik Özellikleri Jeolojik Özellikler İklim Özellikleri Toprak Özellikleri Arazi Varlığı Orman Varlığı Flora-Fauna ve Hassas Yöreler Yerleşim Alanları ve Nüfus Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama İlgi Grubu ve Paydaş Analizi TEKİRDAĞ DOĞA TURİZMİ ARZI Tekirdağ ın Doğa Turizmi Değerleri (Doğa Turizmi Arzı) Tekirdağ İlinin Doğa Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi Tekirdağ İlinde Doğa Turizmi Amaçlı Kullanılan ve Kotuma Statülü Alanlar Seçkin Özellikli Diğer Sahalar (GZFT Analizi) Tekirdağ İlinde Doğa Turizm Çeşitleri SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKANLARININ 44 ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER Kartaltepe Öneri Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Kartaltepe Öneri Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Kartaltepe Öneri Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanın Sunduğu Aktiviteler Sahanın Doğa Turizmi Yönetim Amaçları Önümüzdeki 3 Yıl İçindeki Turist Artış Öngörüsü Atatürk Ormanı Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Atatürk Ormanı Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Atatürk Ormanı Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanın Sunduğu Aktiviteler Sahanın Doğa Turizmi Yönetim Amaçları Önümüzdeki 3 Yıl İçindeki Turist Artış Öngörüsü Çamlıkoy Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Çamlıkoy Öneri Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Çamlıkoy Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanın Sunduğu Aktiviteler Sahanın Doğa Turizmi Yönetim Amaçları Önümüzdeki 3 Yıl İçindeki Turist Artış Öngörüsü TEKİRDAĞ İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ Gelişme Stratejileri Pazarlama Stratejileri Ziyaretçi Yönetimi Stratejisi İzleme ve Değerlendirme Stratejisi IV

6 TABLOLAR Tablo 1 Tekirdağ İlçelere Göre Şehir ve Köy Nüfusları Tablo 2 Tekirdağ Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfusu.. 32 Tablo 3 Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planı.. 37 Tablo 4 Tekirdağ İlinin Doğa Turizmi Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi.. 37 Tablo 5 İlçe Bazında Doğa Sporları Faaliyetleri Tablo 6 Bilinirlik Tablosu. 40 Tablo 7 SWOT Analizi. 40 Tablo 8 Seçkin ve Yüksek Değer Taşıyan Alanlar Tablo 9 Ulaşılabilirlik Analizi.. 46 Tablo 10 Altyapı Analizi 47 Tablo 11 Sahanın Kendine Has Seçkin ve Diğer Önemli Özellikleri. 47 Tablo 12 Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 13 Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları 48 Tablo 14 Ekolojik Taşıma Kapasitesinin Etkileri Tablo 15 Fiziki/İdari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi.. 50 Tablo 16 Ulaşılabilirlik Analizi.. 53 Tablo 17 Altyapı Analizi 53 Tablo 18 Sahanın Kendine Has Seçkin ve Diğer Önemli Özellikleri. 54 Tablo 19 Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 20 Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları 55 Tablo 21 Ekolojik Taşıma Kapasitesinin Etkileri Tablo 22 Fiziki/İdari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi.. 56 Tablo 23 Ulaşılabilirlik Analizi.. 60 Tablo 24 Altyapı Analizi 60 Tablo 25 Sahanın Kendine Has Seçkin ve Diğer Önemli Özellikleri. 61 Tablo 26 Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 27 Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları 62 Tablo 28 Ekolojik Taşıma Kapasitesinin Etkileri Tablo 29 Fiziki/İdari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi.. 63 Tablo 30 Kapasite Geliştirme.. 66 Tablo 31 Fiziksel Altyapının Oluşturulması Tablo 32 Envanter, Ürün Oluşturma, Ürün Çeşitlendirme Ve Geliştirme, Sertifikalandırma, Tanıtım Ve Pazarlamanın Yapılması Tablo 33 İzleme ve Değerlendirmeye Yönelik Eylemler 71 EKLER Ek 1 Ek 2 Ek 3 Tekirdağ Mesire Yerleri Tekirdağ Doğal SİT Alanları ve Anıt Ağaçlar Doğa Yürüyüş Güzergahları V

7 1. GİRİŞ 1.1 DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve TEKİRDAĞ VİLAYETİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Tabiatı korumanın geleceği kırsal alanların geleceğine, kırsal hayatın korunmasına ve sağlıklı yürüyen bir kırsal ekonomiye bağlıdır. Kırsal alanlardaki düşük ve dağınık nüfus ile beraber yetersiz gelir söz konusu olduğunda bu alanların turizm köyleri vb. faaliyetler için kullanılması söz konusu olacaktır. Bu tür girişimlerin önemli bir kısmı korunan alanlarda veya dışında yapılmaktadır. Bazı etkinliklerin korunan alanlara ve tabiata çok zarar verdiği de görülmektedir. Bu sebeple tabiatı korumakla görevli olan bizlerin, çevremiz ile proaktif ilişkiler içinde olmamız lüzumludur. Proaktif kişi; ilişkilerde ve faaliyetlerde inisiyatifi eline alan kişi demektir. Tabiattaki faaliyetlerin kontrolü için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü taşra kuruluşlarının kırsal sahalarda doğa turizminin geliştirilmesinde öncü olması doğru bir harekettir. Son yıllarda sivil toplum kuruluşları ve diğer kuruluşlar korunan alanlar, doğal alanlar, kırsal kalkınma, kalkınma için işbirliği gibi konuları tamamıyla farklı bir bakış açısı ile algılamaya başlamışlardır. Tabiat ve geleneksel kültürler üzerinde turizmin yarattığı olumsuz tesirler ve bunların neticesinde duyulan korkular, kitle turizmine karşı alternatif çevre duyarlı turizmi ve tabiatı korumayı öne çıkarmıştır. Sürdürülebilir doğa turizmi ve ekoturizm tabiatın korunması için bir umut olarak ortaya çıkmıştır. Algılamadaki bu değişiklik, doğal alanlar, korunan alanlar ve çevresinin bölgesel planlamasında, turizme ilişkin proje ve çalışmaların giderek artmasına yol açmıştır. Bu sayede turizm, zaman içinde kırsal alanların kalkınmasında, yoksulluğun azaltılmasında ve yöresel kültürel zenginliği korunmasında anahtar bir kelime haline gelmiştir. Sürdürülebilir doğa turizmi, kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi, kırsal nüfus için yeni bir bakış açısı yaratılması, yoksulluğun ve kırsal göçün azaltılmasında en önemli seçeneklerden biri olarak görülmektedir. Turizmin yalnızca yerel ekonomi ile doğru şekilde bütünleştirildiği takdirde beklentileri karşılayabileceği ve yöre halkı ile diğer ilgi gruplarına fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. 1

8 1.2 DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA 1980 li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) çevre konularına ilişkin çalışmaları giderek artan bir etki yaratmıştır. Dünya Çevre Kalkınma Komisyonu nun 1987 yılında tamamladığı çalışmalar sonunda ortak geleceğimiz adlı bir rapor hazırlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çevre ve kalkınma konularına çok farklı yaklaşılması gerektiği bu raporda vurgulanmış olup, kalkınmanın ve insanlığın sahip olduğu kaynakların sürdürülebilir olduğuna değinilmiştir. Raporda ortaya konan sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanların elinde bulundurduğu ve onlara muhtaç olduğu ekolojik, kültürel ve sosyo-ekonomik kaynakların nadir ve eşsiz olduğu görüşüne dayanmaktadır. Bir sahanın sahip olduğu kaynaklar, çok farklı maksatlar için kullanılabilmektedir. Örneğin, bir orman kereste imalatı için kullanılabilir, üzerindeki ağaçlar kesilerek tarım toprağı olarak kullanılabilir korunan alan olarak kullanılabilir. Alanın ve alanda yaşayan yöre halkının özelliklerine bağlı olarak bu seçeneklerden bazıları uygulanabilirken, bazıları ise kesinlikle uygulanamaz. Yalnızca korumacı bir yaklaşım içine girildiğinde doğru görülen seçenek ormanın el değmemiş eski haline bırakılması olsa da yöre halkı ve diğer iş gruplarının bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı yaşam kalitelerini yükseltmek için ormandan hak iddia etmeleri mevzubahistir. Bu sebeple yüzde yüz sürdürülebilir kalkınmaya her zaman ulaşılamasa da bu hedef üzerine yoğunlaşılmalıdır. Doğal ve korunan kırsal alanlarda, geçmişten günümüze yerel topluluklar ile arazinin beraberliği çok önemli olmaktadır. Korunan alan ağı büyüdükçe korunan alan kavramının anlamı da değişmeye ve gelişme göstermeye başlamıştır. Bu gelişme içinde yöre insanlarının varlığı ve faydalanmalarının sürdürülebilirliği de öne çıkmaktadır. Bir doğal alan, korunan alan ve içinde yer aldığı bölgenin sürdürülebilir kullanımı turizm, ekolojik tarım, hayvancılık, yeni bölgesel ürünler, sürdürülebilir ormancılık hatta enerji üretimindeki yatırımlarla birlikte düşünüldüğünde daha başarılı olacaktır. Doğal alanlardaki faaliyetlerin açıklanmasında Kırsal Alan, Kırsal Kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma gibi kavramlar değerlendirilmelidir. Bu kavramlar şu şekilde açıklanabilir; Kırsal alan; Şehir diye tabir edilen yerleşim sahalarının dışında kalan tarımla ilgili etkinliklerin yapıldığı alanları da içeren köy, mezra, kom vb. adlarla anılan insan yerleşimlerinin var olduğu alanları kırsal alan olarak tanımlayabiliriz. 2

9 Kırsal kalkınma: Kırsal kalkınma, küçük toplulukların içinde bulundukları ekonomik, toplumsal ve kültürel koşulları iyileştirmek amacıyla giriştikleri çabaların, devletin bu konudaki çabalarıyla birleştirilmesi, bu toplulukların ülke insanlarının tümüyle kaynaştırılması ve ulusal kalkınma çabalarına tam biçimde katkıda bulunmalarının sağlanma süreci şeklinde tanımlanmıştır. Kırsal alan kalkınması; Hem bir eğitim hem de örgütlenme işidir. Kırsal alan kalkınma politikasında; toplumun gereksinimleri göz önünde tutulmalıdır. Kırsal alan kalkınma politikası ile ilgili planların alınması sırasında toplumun görüşleri alınmalı, zorla kabul ettirmeye çalışılmamalıdır. Toplum istediklerini elde etmedikçe kırsal alan çalışmalarına katılmayacaktır. Tarımsal çalışmalar, beslenme, eğitim, mesleki önderlik ve öğretim, kooperatifler, el sanatları, küçük sanayiler, sosyal güvenlik çalışmaları, planlama ve sağlık politikaları nitelikleri kırsal alan ve ülke planları ile bir bütünlük sağlamalıdır. Sürdürülebilir kalkınma: Ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Burada ekolojik, ekonomik ve sosyo kültürel sürdürülebilirlik şartlarının tamamının sağlanması önemli olmaktadır. Kırsal alanlar turizm ve boş zamanların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kırsal alan, turistlere sakin ve huzurlu bir seçenek sunmaktadır yılında Fransız vatandaşları tatillerinin %52 sini ya bir ailenin yanında ya da bir arkadaşının evinde, %26 sı evlerinde geçirdiklerini ve %9 luk bir kısmı ise kırsal alanda ikinci bir eve sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Kırsal alanlar ayrıca doğa için önemli role sahiptirler. Tabii kaynakların korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, doğal felaketlere karşı koruma, iyi hayat şartlarının korunması ve doğal manzaranın korunması doğal çevre ile ilgili hususlardır. 1.3 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Sürdürülebilir kalkınma, ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Sürdürülebilir turizmin gelişimi de sürdürülebilir kalkınma ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminde; turistlerin ve ziyaret edilen yerlerin bugünkü ihtiyaçlarının, gelecekteki fırsatları koruyup genişleterek karşılanması amaçlanmaktadır. 3

10 Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal hayatı destekleyen süreçlerin devamını içerecektedir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü nün tanımına göre sürdürülebilir bir turizm gelişimi; Çevresel kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamalı, Ziyaret edilen toplulukların sosyo-kültürel yapısına, gelenekselliğine saygı göstermeli, Bütün ilgi gruplarına adil bir şekilde dağıtılan sosyo-ekonomik faydalar ile tutarlı ve uzun vadeli ekonomik faaliyetler ortaya koymalıdır. Buna göre sürdürülebilir kırsal/doğa turizminin gelişme ölçütleri; a. Biyolojik çeşitliliğin korunması, b. Ekonomik tutarlılık, c. Kültürel zenginlik, d. Yöre halkının refahı, e. İstihdam kalitesi, f. Sosyal eşitlik, g. Ziyaretçi memnuniyeti, h. Yetkinin yerele doğru dağıtılması, i. Toplumun genelinin refah ve mutluluğu, j. Fiziki bütünlük, k. Kaynakların etkin kullanımı, l. Çevre temizliğidir. Korunan alanlar açısından; tabiatın seçkin parçaları olan korunan alanlar ile turizm arasındaki bağ, korunan alanların tarihçesi kadar eskidir. Korunan alanlar turizme, turizm korunan alanlara ihtiyaç duymaktadır. Turizm korunan alanların kurulması ve yönetiminde göz önüne alınması gereken önemli bir bileşendir. Aynı şekilde koruma altında olmayan flora ve faunanın tutunduğu tabiat alanlarına ve insanın yaşadığı sahalardaki yöresel kültüre de turizm bağımlıdır. Bu bağımlılık doğa ve kültürün bozulmaması için tedbirler gerektirir. Bu tedbirlerin neler olacağının sürdürülebilir kırsal kalkınma ilkeleri çerçevesinde tespiti de lüzumludur. Turizmin önemli bir ekonomik faaliyet olması ve tüm göstergelerin bu faaliyetin büyüme eğiliminde olacağı yönünde olması önemli bir husustur. Turizmdeki büyümeyle beraber sürdürülebilir turizm, ekoturizm gibi doğayla ilgili turizme olan talep artmış ve turizm ürünleri ile destinasyonlar çeşitlenmiştir. Buna bağlı olarak, turistlerin talepleri de farklılık göstermiştir. Turistlerin talepleri konaklamada konforun sağlanması yanında; yöreye özgü 4

11 kültürel değerler hakkında bilgi edinme, yöre halkıyla iletişim, bölgenin flora ve faunası, özel ekosistemler, doğal hayat ve bunların korunması da dahil olmak üzere daha sorumlu bir seyahat deneyimi kazanmak üzerine değişmiş ve çeşitlenmiştir. Beklenen büyüme ve yeni eğilimler turizmi stratejik bir konuma taşımıştır. Turizm eşsiz özellikli doğal veya korunan alanların sürdürülebilirliğinin yanı sıra bu alanların çevresinde yaşayan yöre halkının kalkınma potansiyeline de müspet etki sağlayabilmektedir. Bu durumda turizm, doğal alanların korunması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin çevre bilincinin arttırılmasında kullanılabilecek çok önemli bir araç olabilmektedir. Dolayısıyla turizm sayesinde koruma çalışmaları için gerekli mali kaynakların kazanılmasının yanı sıra ziyaretçiler ile yöre halkına yönelik bilinçlendirme, eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması gibi hedeflere de ulaşılabilmektedir. En önemli husus; turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı, paylaşımcı olarak planlaması, sürecin etkin yönetimi ve izlenmesidir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelecektir. İşte bu nedenle SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLANI çalışmasına lüzum duyulmuştur. 1.4 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ Yukarıda da bahsedildiği üzere, insan kullanımı bakımından hassas olan sahalarda turizm söz konusu olduğunda turizmin iyi planlanması ve yönetilmesi önemli olmaktadır. Alışılmış turizm stratejileri ile Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Stratejisi arasındaki fark şudur; alışılmış yöntemler yukarıdan aşağıya bakış açısı ile uygulanmaktadır. Yani kararlar merkezden alınmakta ve uygulanması için yerele taşınmaktadır. Yöre halkı katılımcı olamamaktadır. Sürdürülebilir turizm ise aşağıdan yukarıya bir yaklaşım için gayret göstermektedir. Bu yaklaşımda yöre halkının beklentileri ele alınır, yönetime katılmasını sağlayıcı yapı kurulur, yörenin kalkınma potansiyelini bünyesinde barındıran tabii değerlerin korunması için kararlar ortak alınır. Karar almanın yanında uygulama ve izleme aşamalarında da yöre halkının becerilerini, bilgisini, en uygun şekilde kullanmak esastır. Bu yaklaşım yöre halkının yerel otorite ve organizasyonların yetkilendirilmesine dayanır. -Sürdürülebilir turizmin gelişim aşamasında, doğa ve çevresinin ortak çıkarları söz konusudur. Konaklama ve diğer turizm altyapıları mümkün olduğunca doğal alan dışında olmalıdır. Bu durum doğaya ve kültüre zararı en aza indirdiği gibi ev pansiyonculuğu gibi faaliyetlerin yapılmasını sağlayarak yöreye faydayı arttırabilir. 5

12 -Yöre halkı ve diğer bölgesel ilgi grupları turizm gelişiminde önemli ortaklardır. Söz konusu gruplar turiste konaklama imkanı sunacaklar, sunacakları ürünün kalitesinin korunmasında da sorumluluk alacaklardır. -Günübirlik ziyaretçiler yerine uzun süreli konaklamaya lüzum duyan turistler hedefleniyorsa, doğal ve kültürel mirasa dayalı çekim noktaları, el sanatları gibi faaliyetler ortaya konmalıdır. -Doğal alanlar genellikle çok hassastır. Bu sebeple ekolojik değerler, belirli bir saha ile sınırlı olmayacaktır. Geleneksel hayat, yerel kültür, kırsal sosyal ekonomik yapılar da aynı zamanda turizmin temel kaynağı olmaktadır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın ilimizde/bölgemizde ve ülkemizde doğa turizmine konu olacak sahaların tüm ilgi grupları için anlamlı ve cazip bir bakış açısına dayandırılmasına esas olmalıdır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nda turizm doğayı koruma, kırsal kalkınma için bir araç olarak ele alındığından, doğa turizmi yönetim planı olarak ele alınmalıdır. Halihazırda olan turizm etkinlikleri de tartışılmalı, değerlendirilmelidir. İlde sürdürülemez olan turizm veya gelir getirici faaliyetler de tanımlanmalıdır. Ayrıca iyi bir yönetim için tehditler ve fırsatlar da ele alınarak bunlardan hareketle oluşacak fikirler ortaya konmalıdır. -Doğaya dayalı turizm yönetiminin entegre bir anlayışla (alan ve çevresinin sahip olduğu doğal, tarihi ve sosyo-ekonomik kaynakların bütüncül ele alınması) değerlendirilmesi de önemlidir. -Turizm gelişimi genel olarak piyasa talebine göre yönlendirilir. Bir alanın turizm potansiyeli değerlendirilirken, rekabetçi ve özgün bir destinasyon oluşturması için gerçekçi beklentiler ortaya konulmalıdır. Yüksek ekolojik değerlere sahip olan sahalar yüksek turizm değeri içermeyebilir. Turizm, ancak doğru pazar ürünlerini hedeflediği zaman başarılı olabilir. Özellikle hassas tabiat alanlarında taşıma kapasitesi düşük olmasına rağmen bu alanlardan beklenen faydalar yüksek olmaktadır. Taşıma kapasitesinin düşüklüğü sınırlı sayıda turist demektir. Bu sebeple taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi de önemli olmaktadır. -Entegre doğal alan yönetimi: Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı ile doğa ve turizm yönetimi için tüm ilgi gruplarının desteğini almayı hedefler. Tüm ilgi gruplarının etkin desteği önem taşır. Turizm gelişiminin karmaşık yapısı göz önüne alınırsa, ilgi gruplarının etkin işbirliği oldukça önemlidir. Planın herkes tarafından sahiplenilmesi ayrıcalık olacaktır. 6

13 -Sürdürülebilir kırsal kalkınma için kapsamlı bir vizyon belirlenmesine de ihtiyaç vardır. -Pazarlama stratejisi: Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın bir parçası olup, kalkınma ve rekabete açık ürün-pazar kombinasyonu için yaratıcı yaklaşımlar içermelidir. Pazarlar, hedef gruplar, turist sayısı, ürünler, hizmetler, yaratıcı yaklaşımlar bu stratejide yer almalıdır. -Turizm destinasyonu yönetimi: Yaygın bir stratejik yaklaşım olup, destinasyonu rekabete açık hale getirir. Turizm pazarını iyi bir şekilde yönetmek, pazarlamak, destinasyonu rekabetçi yapabilmek için gereken tüm unsurları içeren bir yaklaşımdır. -İyi tanımlanmış amaçlarla ve göstergelerle mantıksal bir çerçeve kurmak, ayrıntılı bütçe, mali portre ve ilgi gruplarının tümüne açık görev ve sorumluluklar veren bir iş planı hazırlamak gereklidir. -Ziyaretçinin izlenmesi ve ziyaretçi yönetim planı: Madem ki doğa gibi hassas bir sistemde çalışılıyor bu durumda turist ziyaretinin ilkelerini belirleyen bir ziyaretçi yönetim planı lüzumludur. Aynı zamanda hem geri bildirim temin etme, hem de taşıma kapasitesinin kontrolü için izleme programı olmalıdır. Geri bildirimler kalitenin arttırılması, sunumların taleplere uygun hale getirilmesi (iyileştirilmesi) ve hizmetteki aksamaların doğadaki değişimlerinin takibi için çok gereklidir. Şu unutulmamalıdır ki; turizm, doğanın korunması için ortaya konan ana hedeflere ulaşmak garanti edildiği takdirde teşvik edilmelidir. 2. SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR 2.1 KAYNAK ANALİZİ Gelişme planı ve stratejisi için öncelikle kaynak analizi yapılması zorunludur. Bir alanın sahip olduğu kaynaklar, o alanın kalkınması için bir sermaye veya potansiyel oluşturmaktadır. Bu kaynakların analizi de önemli veri ve bilgi oluşturulmasını temin etmektedir. Ekolojik ve kültürel kaynakların yanında sosyo-ekonomik özellikler de turizm gelişimi için önemli bir temel oluşturmaktadır. Örneğin; kırsal turizmin tarımsal faaliyetleri desteklemediği durumlarda kırsal turizmin gerçekleştirildiği bölge hem kendi sermayesini hem de kırsal olma özelliğini kaybedecektir. Gerek turizm potansiyeli gerekse taşıma kapasitesi turizm kaynaklarının mevcut durumuna bağlı olduğundan kaynak envanterinin mutlaka yapılması gerekir. 7

14 2.1.1 Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar a. Doğal Kaynaklar: Turizmin gelişimi için önemli olan yöreye özgü doğal kaynaklardır. Bu kaynakların halihazırdaki ekonomik kullanımları, korunma durumları, statüleri, iklim gibi turizm gelişimi için potansiyel kaynakların envanterini içermektedir. Seçkin Doğal Kaynaklar: Turizm yalnızca korunan doğa parçaları ile ilgili değildir. Eşsiz manzaralar, dağlar ve nehirlerin yanı sıra korunmayan türler de turizm için ilgi çekici olmaktadırlar. Örneğin; ormandaki ağaçların üzerinde gezinen sincapları konakladığımız evin penceresinden gözlemlemek son derece çekicidir. Bir orman öncelikli olarak odunculuk amacıyla kullanılsa da dağ bisikleti gibi bir aktivite için ortamı çekici hale getirebilmektedir. Seçkin Doğal Kaynakların Hali hazırdaki Ekonomik Kullanımlarının Tanımlanması Doğal kaynakların çok çeşitli kullanımları söz konusudur. Ormanların odunculuk amaçlı kullanımı, nehirler ve göllerin sportif balıkçılık, su sporları ve enerji üretmek için kullanımları gibi. Bu kullanımlardan bazıları gelenekseldir ve düşük etkilere sahiptir. Bazıları ise sürdürülebilir değildir. Bu sebeple bunlar turizm gelişimi için de uygun değildir. Kaynağın Korunma Durumu ve Statüsü: Bazı doğal kaynaklar mevcut kanunlarla korunur. Bunların turizmde kullanımı da bu kanunlara uygun olmalıdır. İklim; mevsimlerin dağılımı, ortalama sıcaklık, nem ve günlük ortalama optimal güneş ışığı saatlerine bağlı olarak iklim analizi yapılmaktadır. Burada önemli olan iklimin farklı mevsimlerde turizm için elverişli olup olmadığıdır. Turizm Gelişimi İçin Potansiyel Doğal Kaynaklar: Potansiyel kaynakların tespiti turizm planlaması için önemli ve özellikle yönlendirici olmaktadır. Tüm bu kaynakların envanter çalışmalarının haritaya aktarılması, turizm ürünleri ve hizmetlerinin gelişmesi ve altyapı ile tesislerin fiziksel planlaması için önemli olmaktadır. b. Kültürel Kaynaklar: Kültürel kaynakların envanteri doğal kaynaklara ilişkin çalışmalara benzerlik göstermektedir. Özellikle doğal ve kültürel kaynaklardan oluşan kombinasyonlar, turistler tarafından yüksek ilgi ile karşılanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasının önemi konusunda farkındalık meydana getirilebilirse, sürdürülebilir turizm gelişimine ve doğa korumaya verilen destek de artacaktır. 8

15 c. Sosyo-Ekonomik Kaynaklar: Altyapı, insan kaynakları ve farklı ekonomik sektörlerin bileşimini içermektedir. Bu konuda yapılacak envanter çalışmasının, birbiri ile bağlantılı birçok farklı unsurlar içermesi sebebi ile turizm gelişimi için ilk bakışta kavranamaması mümkündür. Bölgenin kalkınma potansiyelinde, sosyal ve ekonomik rekabet edebilirlik unsurları büyük öneme sahiptir. Yerel nüfusun turizme yaklaşımı, turizm sektöründe çalışma isteği gibi bazı unsurların turizm ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Altyapı: Bir bölgenin turizmde rekabet edebilirliği ve kalkınma seviyesinin tespiti için altyapı kalitesi önemli bir göstergedir. Altyapının kalitesi, yerel nüfusun hayat kalitesini ortaya koymanın yanı sıra turizim gelişimi için de zorunlu bir şarttır. Alan, güvenli içme suyu, donanımlı sağlık tesisleri gibi temel unsurları içermiyorsa turizm gelişimi asla başarılı olamayacaktır. Altyapının farklı unsurları için şartlar, kalite ve gelecekteki durum değerlendirilmelidir. Kaynak halihazırda turizm için mi kullanılmaktadır? sorusu hem kaynağın turizm gelişimi için önemi konusunda hem de kaynak kalitesi hakkında göstergeleri ortaya koyabilmektedir. - Su kaynaklarına yönelik etütler; kaliteli su kaynağının sağlanması, su kaynağının sürdürülebilir kullanımı ve su çıkarmanın çevresel etkisini de içerir. - İletişim ağına yönelik etütler; turistlerin refahı ve turizm gelişimi için önemli olan cep telefonlarının da olmak üzere telefon ve internet ağlarının kalitesine yönelik etüdleri içermektedir. - Sağlık hizmetlerinin; kalite, miktar ve coğrafi dağılımı son derece önemlidir. - Güç kaynaklarına yönelik etütler; elektrik şebekesi, ısınma ve yemek pişirme için enerji kaynaklarının varlığı önemlidir. Her ne kadar resmi standartlara göre planlansa ve tehlike içermese de turistler nükleer santrallerin yakınında konaklamamaktadır. - Su ve toprak kirliliği etkisi olan atık su sistemleri önemli olup, bölgeye gelen turistlerin sayısı ile meydana gelecek atık su miktarı da dikkate alınmalıdır. - Katı atıkların düzenli depolaması toplum için olduğu kadar çevre için de önemlidir. Katı atıkların görüntü kirliliğine de yol açması ayrı bir menfi etkidir. - Yol ağlarının durumu; çoğu turistin tercihlerini yaparken en önemli etkendir. - Güvenlik; kamu güvenliğini ve asayişi sağlamak turist güvenliği gibi unsurlar önemli olmaktadır. Aşırı kar yağışı, kanyon veya dağ kurtarma timlerinin olup olmaması da çok önemlidir. - Politik istikrarsızlık ve suçlar; turist için caydırıcı etki yapmaktadır. 9

16 İnsan Kaynakları; Bir bölgenin insan sermayesini ifade eden bu unsur, turizm gelişiminde anahtar etmenlerden biridir. İnsan kaynakları hem hizmeti hem de manevi nitelikteki kültür ve kimliği oluşturmaktadır. İnsan kaynaklarına ilişkin etütler aşağıdaki unsurları içermelidir; - Yöre halkının nüfusu, - Göç vb. eğilimler, - Demografik yapı, - Aktif nüfus ve yapısı, eğitim seviyesi, potansiyel bilgi ve beceriler, açık fikirlilik, geleceğe odaklanma, çalışma ahlakı, - Yöreye özgü geleneksel ekonomik faaliyetleri ve yöresel sanatları yapabilme, - Turizm gelişimine ilişkin tutum, misafir severlik duygusu, hizmete yönelim, - Sosyal tutarlılık, esneklik, mevcut sosyal ilişkilerin kalitesi ve aralarındaki işbirliğini içeren sosyal yapı, - Yerel kurumlar, idareler, yönetişim, bürokrasiden kaçınma vb. hususlarla finansal kaynaklar ve yönetimleri, - Alanın kültürü ve kimliği, alanda etkin görev alacak kişilerin ortak değerleri, ilgileri, yaklaşımları, algılama şekilleri, özel ilgi ve becerileri, özgün gelenekler, o topluma ait olma ve o toplumda yaşamaktan onur duyma gibi durumları içerir, - Farklı ekonomik sektörler; söz konusu coğrafi bölgeye göre yoğunlaşma durumları, firma sayısı, ölçeği, ortalama karlılık, geleceğe yönelik bakış açısı, pazarları ve dış ilişkileri, sektörler arası işbirliği son derece önemlidir. Tüm sektörler turizm sektörü ile ilişkili olabilmektedir. Kaynak analizinin sonuçları; sürdürülebilir turizm yönetimi ve kalkınmada sermayeyi oluşturan kullanılabilir kaynaklara genel bir bakışı sağlamakla beraber, bölgenin mevcut kalkınma durumunu ve sürdürülebilirliğini değerlendiremeye yönelik bir resim sunmaktadır. Analiz aynı zamanda; bölgenin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik bir vizyon oluşturulmasını ve turizm gelişiminin diğer sektörlerle bütünleştirilmesini sağlayacaktır. 10

17 2.2 TURİZM POTANSİYELİ Yüksek değerlere sahip doğal ekolojik sahalar her zaman yüksek turizm potansiyeli içermezler. Şöyle ki; - Bazı doğa parçaları araştırma yapan uzmanlara, iyi eğitimli ekoturistlere hitap etmektedir. Bu alanlar sayıca az olduğu için de sınırlı bir turizm potansiyeli içerirler. - Bazı doğal sahalar, erişim, güvenlik gibi nedenlerle turistler için elverişli olmayan yerlerde bulunurlar. - Ekolojik kaynakların, kullanımlar karşısındaki duyarlılığı (taşıma kapasitesi), ziyaretçi girişinde kısıtlamalara sebep olmaktadır. Bir sahanın daha fazla turist çekebilmesi için ihtimalleri ortaya koyan turizm potansiyeli önemli bir konudur. Turizm potansiyelinin tespiti için arz ve talebin ortaya konması gerekir. Bu potansiyel sınırlıysa başarılı bir turizm girişimini başlatmak imkanı olmayacaktır. Turizm ekonomik bir faaliyet olduğundan ancak turizm pazarında sürdürülebilirliği için bir talebi karşılaması lüzumludur. Turizme ilişkin motivasyon ve istekler değişkendir. Kaynakların değeri aynı kalırken değişen tüketici davranışları turizm potansiyelini etkilemektedir. Dolayısıyla turizm potansiyeli tüketicinin bakış açısı (talebi) ile değerlendirilmelidir. Turizm potansiyeline ilişkin veri toplarken, istatistiki veriler, anketler gibi yöntemlerle veri elde edilebilir. Ayrıca derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlemleme, olaylar üzerinde çalışmalar ile veri elde etmek için kullanılan niteliksel araştırma metotları kullanılmaktadır. Turizm potansiyeli için turizm talebi incelemesi aşağıdaki hususların tespiti ile yapılabilir; - Halen yapılan turizm, - Halihazırdaki turist miktarı, - Her bir ziyaretçinin günde harcadığı miktar, - Ortalama kalma zamanları, - Turist profili, - Dürtü analizi; hangi temel etmenlerin turistler için rol oynadığı,(doğa, kültür, sağlık, güneş, vb.) - Benzer bir il veya saha ile kıyaslama yapılması, milli veya milletlerarası bir il ile kıyaslama yapılması ve neden o ilin tercih edildiği, - Gelecekte rakip olacak iller hangileridir, nedeni, 11

18 Turizm arzı incelemesinde ise aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır; - İlimizde bir uluslar arası havaalanı var mıdır veya yakın bir ilden yararlanma imkanı makul müdür? - Alana ulaşım hangi araçlarla olur?(demiryolu, özel taşıt, genel taşımacılık, vd.), Bunlara yaklaşım nasıl olmaktadır (kötü, yeterli, iyi gibi), - Alana ulaşma durumu (kolay-rahat, çaba ile, zor ve tehlikeli), - İle gelmek için yabancı turistler ülkemizden vize alıyor mu? - Sahamızın istikrarlı bir yönetimi var mı?, - Güvenlik ve ulaşım açısından ne gibi problemler yaşanabilir? - Alt yapı incelemesi; taşımacılık ağı, yerel yolun durumu (toptak, asfalt), anayolla bağlantısı, demiryolu ağı, yerel genel taşımacılığın yaygınlığı, program, ücretler, hat/duraklar, döngü patikaları, patikalar, yollar, işaret levhaları, genel enformasyon levhaları, araç-otobüs park kapasitesi, bilgi alma, tercüme kolaylıkları, - Yiyecek içecek ve barınma; restoran sayısı, restoranların sınıflandırılması (iyi-sayısı, orta iyi-sayısı vb.) - Hangi standartta yiyecek sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü) - İl ve çevresinde ne tür barınma alanları var? (otel, hotel, yatak kapasitesi, rota üstü barınma kulübeleri, bungalov, parklar, kamp alanı, diğerleri), - Hangi standartlarda barınma sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü), - İlinizin seçkin özellikteki doğal alanlarının özellikleri (sundukları ile tek mi?, biraz farklı mı?, diğer seçkin özellikli yerlere benziyor mu?), - Alan, turist gezi rotasına girecek şekilde turistlerin ilgisini çekebilecek diğer sahalara yakın mı? (diğer çekici sahalara yakın, orta derecede potansiyel, düşük veya yakında böyle bir potansiyel bulunmamakta), - İlin alanlarında yaban hayatı; (bayrak tür, ilginç diğer türler, temsil edici yaban hayatı, farklı yaban hayatı izleme aktiviteleri, yürüyerek, botla, gözlem noktası ile vb.), - Yaban hayatı izleme de tatmin edicilik durumu (garanti etme, genellikle, şans veya mevsime bağlı), - Bölgedeki önemli yaban hayatının tanımı, - Yardımcı tesislerin durumu (rekreasyonel, spor, diğer; durumu: kötü-yeterli-iyi), 12

19 Kaynakların turizm potansiyelinin değerlendirilmesi; - Doğal değerler: (sahiller, sahil kayalıkları, kumullar, dağlar, ormanlar, korunmuş izole olmuş alanlar, şelaleler, göller, nehirler, mağaralar, yaban hayatı, hayvan-kuş, deniz canlıları, iklim, diğerleri), - Kültürel değerler; (tarihi binalar, tarihi yerler, anıtlar, arkeolojik yerler ve koleksiyonlar, folklor ve gelenekler, el işleri, müzeler, sahne sanatları, sanayi mirası vb.) - Toplumun turizm potansiyeli; (insan kaynakları; aktif nüfusun büyüklüğü ve yapısı, eğitim düzeyi ve profesyonel bilgi, beceriler, eğitimler, orijinal-karakteristik ve geleneksel özellikleri, ekonomik faaliyetler-sanatlar profesyonel olmayanlar dahil, resmi olmayan bilgi ve beceriler, turizm gelişimine yaklaşımlar, misafir severlik anlayışı, hizmet eğilimleri, yerel kuruluş ve idareler ile yönetişim, alanın kültürü ve kimliği, - Ekonomik kaynakların turizm potansiyeli; (tarım, ormancılık, balıkçılık, sanayi ve diğer), - Altyapı; (su sistemleri, ulaşım ağları, sağlık imkanları, ulaşım terminalleri, enerji kaynakları, kanalizasyon sistemleri, katı atık ve yok etme sistemi, caddeler/yollar, güvenlik sistemleri vb.) - İş ve hizmet altyapısı; (fırınlar, kasaplar, bakkallar, süpermarketler, doğrudan satış yapan çiftlikler, kiralık araç, servis istasyonları, taksiler, otobüsler, kiralık bisiklet, kiralık spor malzemeleri ve bakımı, postaneler, bankacılık hizmetleri, doktorlar, dişçiler, eczaneler, kafe ve restoranlar, atm ler, bankalar, diğer iş ve hizmetler.) Turizm Talebi; turizmin mevcut durumunun incelenmesi; Ziyaretçi; boş zamanlarını geçirmek için bir yere gelen kişi olarak tanımlanabilir. Turist ise alanda bir veya daha fazla gece konaklamaktadır. Her turist bir ziyaretçidir, ancak her ziyaretçi turist değildir. Dolayısı ile turist ve ziyaretçi sayılarının ayrılması gerekmektedir. Ziyaretçi ve turist ayrımı farklı talepleri sebebi ile yapılmak durumundadır. Ayrıca her ikisinin de farklı etkileri bulunmaktadır. Bir turistin ortalama harcaması alanda daha fazla zaman geçirdiğinden, konaklamaya ilave olarak yiyecek ve içeceğe ödeme yaptığından genellikle daha yüksek olmaktadır. Turizme ilişkin mevcut durumun ortaya konulabilmesi için; - Turist ve ziyaretçilerin ayrı ayrı sayısı (yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, günlük), - Son on yılda turistlerin/ziyaretçilerin değişimi, - Ortalama kalış süreleri, konaklama ve ulaşım şekilleri önemlidir. 13

20 (Sürdürülebilir doğa turizm gelişme planımızda ana unsur turizm olduğundan; turizme ilişkin veri kullanılamaz olduğu hallerde ikinci en iyi seçenek olarak ziyaretçilere ait veriler üzerinden değerlendirme yapılması mecburiyeti doğmaktadır). - Turist başına ortalama harcama, - Grup hacmi ve düzeni, - Turistlerin ağırlıklı yaş grubu, - Yaptıkları faaliyetler, - Ziyaret edecekleri-ettikleri yere ilişkin seçimleri, - Memnuniyeti, deneyimleri ve para harcama şekilleri, - İkinci ziyaretlerin yüzdesi ve sayısı, - Kullanılabilir ilave veriler. Talep incelemesinde ilimizi rakip olarak gördüğümüz veya bizimle rekabet eden benzer il veya illerle karşılaştırmak faydalı ve yerinde olacaktır. Turizm Arzı: Konum Faktörü; Bir ilin başka turizm pazarları ile ilişkili olarak nasıl konumlandığını, bir turistin alana ulaşmak için harcadığı zamanı, parayı ve enerjiyi belirtir. Bir saha ne kadar güzel olursa olsun, hedef grup tarafından kolayca ulaşılabilir değilse asla başarılı bir turizm gelişimi sağlanamayacaktır. Yerel nüfusun değil turistin algılama durumu dikkate alınmalıdır. Örneğin bakir alanları ziyaret etmekten zevk alan ve ilkel patika yollarla ulaşılan yerleri ziyaret etmek isteyen turistler için düşünülen uzak mesafeler için alanın sınırlı sayıda turist potansiyeli olacaktır. - Uzun mesafeden gelen turistler için hava alanına uzaklık çok önemlidir, - Tur operatörlerinin çoğu havayolu ulaşımını zorunlu görmektedirler. Bu sebeple bağımsız turistler veya tur operatörleri hedeflenebilir, - Tren, otobüs veya özel araçlarla ulaşım konum faktörleri içinde önemlidir, - Alana ziyaret iklim şartları açısından da kısıtlı imkanlara neden olabilir, - İle özgü yapılan bürokratik işlemlerin bıktırıcılığı da önemlidir. (sık sık güvenlik birimleri tarafından kimlik sorulmak, aranmak gibi.) - Turizm arzında; işaretlemeler, doğru yönlendirmeler, bilgiye ulaşma kolaylığı da önem arz etmektedir. Haritalar, broşürler, internet imkanı, kılavuz ve rehberler önemli bir arz faktörüdür. 14

21 - Yiyecek içecek sunumu ve konaklama arzı; Sunumun ürün ve hizmet kalitesi, hijyenik standartlar, özgünlük/otantik, yöresel olması, yer ve ürünlerin çeşitliliği, ortam ve konukseverlik önemlidir. - Restoranların sınıflaması önceden yapılırsa turist için kolaylık olacaktır. - Konaklama tüm türleri içerebilmelidir. Ürün ve hizmetlerin kaliteli olması, özellikle hijyeniklik konaklamada çok önemlidir. Doğal Alanın Kendine Has Özellikleri; Doğal alanların değer yaratması, kırsal kalkınmada rol oynaması beklentisi de son yıllarda öne çıkan bir görüştür. Doğal alanların alternatif kaynak kullanımına dönüştürülmesi için yapılan baskılar sonucu tehdit altında olduğu yerlerde devamlılığını sürdürebilmeleri, diğer alternatif kaynak kullanımları karşısında koruma ve kullanma dengesinin uzun dönemli ekonomik değerinin gösterilebilmesine bağlıdır. Tabiat ve kültürel miras, yaban hayatının gözlemlenmesi, yöreye özgü özellikler ve korunması gereken öncelikli türler, doğa ile ilgili çalışan ve doğanın kıymetini bilen ekoturistler için son derece önemlidir. 2.3 TAŞIMA KAPASİTESİ - Belirli bir sürede ( yıl, ay, hafta, gün, saat ) bir bölgenin alabileceği ziyaretçi sayısı veya bölgenin kaynakları üzerinde istenmeyen veya planlanmamış etkilere sahip olmayan ve sürdürülebilir kalkınmayı tehdit etmeyecek düzeyde bir alanda aynı anda bulunabilecek ziyaretçi sayısı, - Bir bölgenin, hayati önemde olduğu düşünülen değerleri, ekolojik süreç ve koşulları tehlikeye atmadan ve sürdürülebilir kalkınma imkanlarını azaltmadan belirli bir süre boyunca destekleyebileceği insan faaliyetlerinin (ağaç kesimi, avlanma, tarım) ve diğer etmenlerin (örn: iklim değişikliği, kirlenme.vb.) baskısı, - Ziyaret edilen bir alan veya tesisin sahip olduğu kaynaklar üzerinde koruma amaçlarını tehlikeye atmadan, istenmeyen ve planlanmayan etkilere neden olmadan belirli bir süre (yıl, ay, gün, an) boyunca alabileceği ziyaretçi sayısı şeklinde tanımlanmaktadır. Taşıma kapasitesi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planında önemli bir planlama aracıdır. Turizmin gelişiminde ve korunmasında önemli bir kavramdır. Taşıma kapasitesinin analizi ve izlenmesi, yönetim kararları yönünden girdi sağlayacaktır. Taşıma kapasitesi sayesinde kullanımı sınırlamak, en elverişli ziyaretçi sayısını tamamlayarak müspet etkileri azamiye çıkartmak, olumsuz etkileri en aza indirmek mümkün olabilecektir. Kısaca 15

22 Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planındaki sürdürülebilirlik taşıma kapasitesinin aşılmaması ile temin edilir. Ziyaretçi sayısı ve etkinin büyüklüğü arasında doğrudan ilişki vardır. Ancak alan içinde tek tehdit unsuru ziyaretçiler değildir. Doğa için önemli olan tehditlerin tümünün birleşik etkisidir Taşıma Kapasitesinin Elemanları; Sosyal Taşıma Kapasitesi, Turizm için yerel tolerans limitleri olarak tanımlanmakta olup yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerinden ve ziyaretçiler ile yöre halkı arasındaki çatışmalardan kaçınılmasını içerir. Bu unsurun turizm gelişimi içerisinde anahtar rolü vardır. Yöre halkı turizmi desteklemezse kalkınma asla olmaz. Yerel kabulü belirleyen temel etmenler, sosyal yapı ve kültürün hassaslığı, toplumun değişimin üstesinden gelebilme yeteneği, turizmin algılanışı, yöre halkı ile ziyaretçilerin ilişkileri, kullanıcı grupların davranışları, birbiri ile uyumu ve paydaş olmanın ekonomik ve toplumsal faydalarıdır. Ekonomik Taşıma Kapasitesi; Sürdürülebilir bir turizm gelişiminde turizm, ekonomik yapı ile bütünleşmiştir ve diğer sektörleri de desteklemektedir. Ekonomik taşıma kapasitesi; turizm gelişimini sağlayan bir yerel ekonomi ve yerel ekonominin sürdürülebilirliğini sağlayan bir turizm gelişimi anlamına gelmektedir. Yani temel kıstas; turizm gelişimi ile yerel ekonomi arasındaki sinerjidir. Ekonomik taşıma kapasitesinde önemli olan iki unsur; Beklenen faydaları temin etmek için asgari turist sayısı ve ekonominin üstesinden gelebileceği azami turist sayısıdır. Ekolojik Taşıma Kapasitesi; Ekolojik taşıma kapasitesi, ziyaretçilerin/turistlerin ziyaret edilen alandaki ekosistemler, ikamet yerleri ve canlı türleri üzerinde ortaya koyduğu ekolojik zararlardır. Burada, ekolojik değerlerin, ziyaretçi akışlarının ve davranışlarının uzun süreli ve sistematik olarak izlenmesi ve veri toplanması önemli olmaktadır. 16

23 İdari/fiziki Taşıma Kapasitesi; Fiziki taşıma kapasitesi aynı anda ve belirli bir zamanda müşteri olarak alınabilecek ziyaretçi sayısıdır. Bu kapasite, alana uygun insan sayısına, yani alanın büyüklüğü ve diğer fiziki şartlar (doğal, coğrafi koşullar ve hava şartları) ile turizm altyapısının kapasitesine dayanmaktadır. Burada temel göstergeler; kalabalık, kuyruklar ve trafik sıkışıklığıdır. Fiziksel kapasite yönetiminin verimliliği ve etkinliği şu unsurlara bağlıdır; - Organizasyon kaynaklarının kapasitesi (insan ve ekonomik kaynaklar vb. gibi), - Ziyaretçi yönetiminin kapasitesi, Bir sahanın ziyaretçi kullanımına/turizm gelişimine karşı hassas olan kaynakları: Kırmızı liste ve endemik türlerin habitatları, alanın savunmasız olan diğer kaynakları, göçe hassas türler, Ziyaretçi yönetimi de dahil olmak üzere yönetim amaçları ve hedefleri: Genel bir doğa koruma planı, amaçlar, hedefler ve doğa koruma politikası, tür koruma politikaları, bölgeleme sistemi, izleme sistemi, Ziyaretçiler/turistler, turizm gelişimi ve etkileri üzerine veriler; Tüm güzergahlar, tesisler, konaklama ve ziyaretçi/turist için olan etkinlikler ve detaylı haritalar, ziyaretçi sayısı, özellikleri, akımları, ziyaretçi modelleri, etkinlikler ve mevsime bağlı özelliklere ilişkin bilgiler gibi ziyaretçiler tarafından özel olarak gerçekleştirilen faaliyetler, ziyaretçi etkilerine ilişkin veriler, etkilerin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler, ölçütler ve göstergeler. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile bilgilerin gösterilmesi mümkündür. Psikolojik Taşıma Kapasitesi; Psikolojik taşıma kapasitesi bir alanın belirli bir zaman diliminde ziyaretçi deneyimleri üzerinde olumsuz etkilenmeye sebep olmaksızın kaldırabileceği maksimum ziyaretçi sayısıdır. 3.İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI 3.1 İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İlgi grupları, belirli bir koruma ve sürdürülebilir kalkınma projesi ile ilgili olarak fayda sağlayan, projenin içinde yer alan veya söz konusu projeden olumlu ya da olumsuz etkilenen bireyler, gruplar veya organizasyonlar olarak tanımlanabilirler. 17

24 Paydaşlar, bir problemi çözmek için sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ve amaçlarımıza ulaşmak için güvenebileceğimiz kişilerdir. İlgi gruplarının hepsi sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ortak değildir veya olmaları gerekmez. Çünkü bir ortağın projeye olumlu bir bakışı, tutumu olmalıdır ve amaçlara ulaşmak için işbirliği yapmalıdır. Bazen bir ilgi grubu projeye olumsuz bakabilir hatta aktif bir tehdit bile olabilir; ilgi gruplarını işbirliği yapılanlar haline getirmek, onlara paydaş değeri verilmesi ile mümkün olur. 3.2 İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ Turizmde ilgi grupları; - Yöre halkı, kişiler ve kurumlar, - Alana dayalı ilin sorumlu yöneticileri, - Bölgesel yetkililer, - Ulusal yetkililer, - Turizm ofisleri, yerel turizm organizasyonları, konaklama ve hizmet sunanlar, taşımacılar, - Turizmle ilgili sektörler, - Tarım, ormancılık ve balıkçılık gibi farklı ekonomik sektörlerin temsil edildiği ticaret ve sanayi odaları ve el sanatları ile ilgili birimler, - İşçi sendikaları, dernekler, STK lar, - Eğitim ile ilgili birimler, 3.3 İLGİ GRUBU ANALİZİ İlgi grubu analizi; sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının ortaya konması ve uygulamasında yer alan farklı taraflara ilişkin genel bir izlenim sahibi olabilmek, niyet okumak için kullanılan bir araçtır. Yalnızca bir envanter olarak ele alınmamalıdır. Sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının, planlanmasında potansiyel ortaklarımızın kimler olduğunu ve hangi tarafla çelişkiler yaşayacağımızı bize bildirmektedir. Ayrıca projenin farklı seviyelerinde destek temini için de son derece elverişli bir analizdir. İlgi grupları analizine dayalı olarak sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının yönetiminden sorumlu bir organizasyon oluşturulmalıdır. 18

25 Sürdürülebilir doğa turizmi gelişimi için, detaylı bir ilgi grubu analizi ilgi gruplarının; - Genel hedeflerini, - Turizmden beklediği faydaları - Turizmdeki rollerini tanımlamalıdır. Bu süreç şu adımlardan oluşur; 1. İlgi gruplarının tanımlanması, 2. Her ilgi grubunun çıkarlarının, önceliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi, 3. Her ilgi grubunun davranışlarının belirlenmesi, 4. İlgi grubunun gücünün ve ilgi grupları arasındaki muhtemel koalisyonlarının gücünün tahmin edilmesi, 5. İlgi gruplarının mevcut ihtiyaçlarının ne düzeyde karşılandığının değerlendirilmesi, 6. İlgi grupları ile birebir iletişimlerin başlatılması ve ilgi gruplarının güveninin kazanılması, 7. Ortak menfaatler, sinerji ve başarı unsurlarının tanımlanması, 8. Paydaşların bir araya getirilmesi, 9. Ortak hedef ve amaçların ve onlara ulaşmak için gerekli olan stratejinin ortaya konulması, 10. Organizasyon çerçevesinin oluşturulması, 11. Uygulama (zaman çizelgesinin ve hedeflerin ortaya konulması, iletişim organizasyonunun oluşturulması, ilgi gruplarına somut sorumlulukların verilmesi.) 12. İzleme ve geri bildirimin yapılması 3.4 TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planı nın hazırlanmasında toplum temelli yaklaşım uygulanması neticesinde; - Yöre halkı için sürdürülebilir geçim kaynakları ortaya koymak, - Toplulukların kendi yapılarını korumalarını teşvik etmek, - Doğal alanların koruma hedeflerinde yerel faydayı oluşturmak mümkündür, Toplum temelli turizmin en önemli özelliği, doğal kaynakların kalitesi ile alanın kültürel mirasının bozulmamış ve turizmle güçlendirilmiş olmasıdır. Doğal çevre üzerindeki olumsuz etkiler en aza indirilmeli ve yerel kültür korunmalıdır. Turizm, insanların kendi yerel kültürlerini yaşatma ve değerlendirmeye teşvik etmelidir. 19

26 3.5 YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi grubu analizine dayalı olarak, korunan alan ve çevresi için, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını izlemek veya biçimlendirmek amacıyla, korunan alan yönetimi ve tüm ilgi gruplarının resmi işbirliğine dayalı bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planı; uygulama, destekleme ve sorumlulukları, karar verme gibi hususları düzenler. 3.6 TARİHÇE İlin bilinen en eski adı BİSANTHE dir. Daha sonra Romalılar devrinde RODOSTO, Osmanlılar Tekirdağ ı fethettikleri zaman, önce RODOSTCUK daha sonra TEKFURDAĞI olarak adlandırmışlardır yılında Tekir Dağlarının rengine izafeten TEKİRDAĞ adını almıştır. Tekirdağ coğrafi konumu sebebiyle yüzyıllar boyunca Anadolu ve Balkanlar, Ortadoğu ile Güney-Doğu Avrupa kültürleri arasında birleştirici yada ayırıcı bir unsur olmuştur. Asya ve Avrupa kavimlerinin boğazlardan geçişleri ve İstanbul un sık sık saldırılara maruz kalması, İlimizde de etkisini göstermiş. Bu dönemlerde süren akınlar sebebiyle mevcut tarihi ve kültürel varlıklarımız yok olmuş, ancak Osmanlılardan sonra bir takım eserler yapılabilmiştir. İlin bilinen tarihçesi ilk olarak M.Ö yıllarında Kuzey Asya dan ve Güney Rusya dan gelen ve Trak ismini alan kavimlerin bölgeye yerleşmesiyle başlar. M.Ö yıllarında Tuna yolu üzerinden gelenler bölgeye Maden Devri kültürünü getirmiştir. M.Ö yıllarında bu kavimler Yunanlılarla karşılaşmış böylece Yunan kültüründen de etkilenmişlerdir. M.Ö. 546 da İran da da kurulan Pers Devletinin egemenliğine giren bölge Büyük İskender zamanında yine Trak Beylerinin egemenliğine girmiştir. M.Ö. 168 de Makedonya Krallığı nın Romalılarca yıkılmasıyla Romalılar bölgeye sahip olmuştur. Romalılar PERİNTHOS u yani günümüz Marmara Ereğlisi İlçesini İl merkezi yapmışlar, ancak daha sonra M.S. 322 yılında Gotların eline geçmiştir. İl toprakları 962 yıl Bizans yönetiminde kalmıştır yılında Padişah I.Murat Rumeli ye geçerek Tekirdağ, Malkara ve Çorlu yu almış ve buralara Karasi, Sivas, Kayseri ve Ermenek ten Türkleri getirerek yerleştirmiştir. 20

27 Bundan sonra Tekirdağ bir Osmanlı şehri olarak gelişmiştir. Uzunca bir süre Osmanlı himayesinde kalan İl, yılları arasında Rus akınlarına maruz kalmıştır Ayestefanos anlaşmasıyla Ruslar İlimizden çekilmiştir. Balkan Savaşları zamanında İlimizi işgal eden Bulgarlar, 13 Temmuz 1913 te gönüllü ve akıncı birliklerinin Eşref Bey komutasında başarılı mücadelesi ile İlimizden çıkartılmışlardır. Tekirdağ, Mustafa Kemal in Çanakkale Savaşlarında büyük kahramanlıklar yaratan 19. Tümeni kurduğu şehir olarak tarihte şerefli bir yer almıştır. (Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2010). 3.7 TEKİRDAĞ İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ İlin Jeomorfolojik Özellikleri Dirençsiz kesimler boyunca yüzeye çıkan lavlar, Muratlı İlçesinin Deregündüzlü Köyü çevresindeki Bazaltları ve Yağcı Köyü çevresindeki Trakeitleri oluşturmuştur. En kısa jeolojik dönem olmasına karşın, İlin yapısının belirlenmesi açısından en önemli jeolojik dönem IV. zamandır. Tekirdağ İli, günümüzdeki görüntüsünü IV. zamanda almıştır. Anadolu ve Trakya yükselirken Ege, Marmara ve Karadeniz havzaları alçalmıştır. Tekirdağ İlinde bu zamanda ortaya çıkan Marmara Çukuru ve Ganos Körfezi arasında, Muratlı ve Çorlu dan başlayarak güneybatıya uzanan üç kırık çizgi oluşmuştur. Bu nedenle Tekirdağ Türkiye nin depreme duyarlı bölgelerindendir. Tekirdağ İl sınırları içerisinde kuzeydoğuda Palezoyik yaşlı metamonfitler, güneydoğuda ise Üst Kretase yaşlı Yeniköy Karışığı yüzeylemektedir. Bu temel kayalar üzerine Orta Easenden günümüze değin benzer özellikler sunan çökel kayalar yüzeylenmektedir. Tekirdağ, Sahil 21

28 Jeolojik Özellikler Tekirdağ İlinde jeolojik yapı oldukça gençtir. I. zamanda İl alanı denizlerle kaplıydı. Bu zamanda aşınmalar nedeniyle denizlerin dibinde karasal kökenli tortular oluşarak, II. zamanda yükselme-alçalma hareketleri başladığından İl alanı su altında kalmış, III. zamanın ilk yarısında Alp kıvrımlaşmasının etkisiyle, Kuzey Anadolu Dağları ile birlikte Tekir Dağları oluşmuştur. Tekirdağ İli, günümüzdeki görüntüsünü IV. zamanda almıştır. Anadolu ve Trakya yükselirken Ege, Marmara ve Karadeniz havzaları alçalmıştır. Tekirdağ İlinde bu zamanda ortaya çıkan Marmara Çukuru ve Ganos Körfezi arasında, Muratlı ve Çorlu dan başlayarak güneybatıya uzanan üç kırık çizgi oluşmuştur. Bu nedenle Tekirdağ Türkiye nin depreme duyarlı bölgelerindendir İklim Özellikleri Tekirdağ İli nemlilik indekslerine göre bulunan hidrografik bölgelerden yarı nemli iklim tipine girmektedir. Yağış rejimi bakımından Akdeniz yağış rejimi kategorisinde bulunmaktadır. Akdeniz ikliminin etkileri görülen Tekirdağ sahil şeridinde yazlar sıcak, kışlar ılıktır. Ergene havzasını içine alan kıyı şeridinde daha ziyade karasal iklim görülür. Tekirdağ da toprağa düşen yağış genellikle yağmurdur. İklimin ılıman oluşu tarımı kolaylaştırır. Şarköy ün Gelibolu hududundan Marmara Ereğlisi ne kadar uzanan sahil şeridinde yetişen bağ ve zeytin gibi bitkiler, iklimin burada daha ılıman olduğunu gösterir. Bu özelliği, kuzeyinin kıyıya paralel uzanan Tekir Dağlarıyla kaplı olmasındandır. Kışın kuzey rüzgarlarına açık olan Tekirdağ-Marmara Ereğlisi-Sultanköy arası daha soğuk olmaktadır. İçeriler ise kara iklimin özelliğini gösterir. Kışın Kuzey Avrupa ülkelerinin iklimine benzer. Bu bakımdan kendisine ait özel bir iklim tipi yoktur. Yazlar genellikle kurak ve sıcak geçer. Yaz süresince görülen kuraklık arasıra gök gürültüsü ile yağan yağmurlarla ortadan kalkar. Sibirya antisiklonu Balkanlar üzerinden buralara geldiğinden kışın kuru ve dondurucu soğuklar olur. Buralar Marmara nın yumuşatıcı etkisinden yoksundur yılının en sıcak ayları Temmuz-Ağustos, en soğuk ayları Ocak-Şubat ayları olmuştur. Akarsular az ve yetersizdir. 22

29 Başlıca akarsular Hayrabolu Deresi ve Ergene Nehri dir. Bölgede hakim nemli iklim tipi; sahil şeridinde ılıman, iç kısımlarda karasal iklime yaklaşarak hüküm sürer. İlin toprak yapısı ve yağış rejimi kültürel tarım için oldukça elverişlidir. Tekirdağ İlinin denizden yüksekliği 10 m. ve denize olan uzaklığı merkezden 250 m. dir. Tekirdağ İlinde, Merkez, Çorlu, Çerkezköy ve Malkara İlçelerinde olmak üzere 4 istasyon bulunmaktadır. Bu istasyonlardan; sinoptik ve klima Merkez, meydan istasyon Çorlu, klima Malkara ve Çerkezköy de ise insansız otomatik meteoroloji istasyonları bulunmakta olup, radiosonde yoktur. Tekirdağ İlinde ortalama basınç sonbahar ve kış mevsiminde yükselmekte, ilkbahar ve yaz mevsiminde alçalmaktadır. Son 30 yıllık basınç verilerin ortalaması hpa dır. Tekirdağ için sıcaklık normalleri; Sıcaklık Şubat ayından Temmuz ayına kadar düzenli olarak artmakta ve Ağustos ayından Aralık ayına kadar azalmaktadır. En soğuk aylar Aralık, Ocak, Şubat aylarıdır. Temmuz ve Ağustos 27.8ºC ye varan max. sıcaklık ortalamalarıyla en sıcak aylardır. Tekirdağ ilinde ortalama rüzgar hızı 2.7 m/s dir. ( Tekirdağ Meteoroloji Verileri) En düşük rüzgar hızı Mayıs ve Haziran aylarında görülür ve ortalama rüzgar hızı 2.2 m/s, en yüksek rüzgar hızı Aralık, Ocak ve Şubat ta görülür. Bu aylarda meydana gelen rüzgarın ortalama hızı 3.1 m/s dir. Tekirdağ da 2010 yılı itibariye ölçülen en yüksek rüzgar hızı 31.3m/s dir. Hakim rüzgar yönü batı-kuzey batı, kuzey-kuzey doğu, kuzey-kuzey batı olmak üzere kuzeyli rüzgar yönleridir. Muratlı-Çorlu-Çerkezköy bölgeleri hakim rüzgar yönüne açık bölgelerdir. Hidrografik bölgelerden de yarı nemli iklim tipine girmektedir. İlin kıyı kesimlerinde Akdeniz iklimi hakim olmakla beraber iç kesimlerde karasal iklim görülür. Toprağa düşen yağış türü genellikle yağmur olup kar yağışı daha azdır. Tekirdağ Meteoroloji İstasyonundan alınan yılları arası yıllık yağış ortalaması 567,7 mm dir. Tekirdağ İlinin, 2010 yılı toplam yağış miktarı 803,9 mm., 2009 yılı toplam yağış miktarı 816,2 mm. dir yılında en yüksek yağış değerleri Şubat, Ekim ve Aralık aylarında gözlenirken, en düşük yağış değeri Ağustos ayında gözlenmiştir. Yıllık yağışlı gün sayısı 95 gündür. Günlük olarak en çok yağış alan ay Ekim ayı olup, en az yağış alan ay Ağustos ayıdır. 23

30 Tekirdağ Merkez meteorolojik verilerine göre yılları arasında yıllık ortalama kar yağışlı gün sayısı 12,2 yıllık toplam karla örtülü gün sayısı 7.7 yıllık ortalama dolu yağışlı gün sayısı 0.6, yıllık toplam sisli gün sayısı 7.0 ve yılık toplam kırağlı gün sayısı 18.5 gündür yılında 13 gün kar yağışlı, 27 gün donlu(sıcaklığın -0.1 ve aşağısı) gün olmuştur. Tekirdağ İlinde 2011 ve 2012 yılları içerisinde meydana gelen yağışlar sonucu maddi hasarlı bölgesel sel yaşanmıştır. Tekirdağ, coğrafi konumu itibariyle deniz ve kara iklimlerinin bir ara hüküm sürdüğü iklim kuşağındadır. İl in Marmara Denizi kıyısı uzantısında bulunan bölgeleri genel olarak ılıman bir iklime sahip olmasına karşın, kuzeye doğru uzanan iç kesimlerde ise kara iklimine dönük iklim kuşağı görülmektedir. Bu itibarla, meteorolojik veriler içerisinde kuraklığa hassas bölgeler kara ikliminin yaşandığı kuzey kesimlerde az da olsa yıllara bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bölge içerisinde tabii göl ve yer üstü akarsuların olmaması, meteorolojik değişkenlikler içerisindeki yağışsız zamanlarda, büyük potansiyel taşıyan tarım arazilerinin olumsuz etkilenmesinde rol oynamaktadır. Bu olumsuz etkenler, meteorolojik verilere bağlı olarak Temmuz-Ağustos ayları içerisinde yağışların en az, sıcaklığın da en fazla olduğu zamanlarda görülmektedir. Bölgenin yer üstü doğal su kaynaklarının yok denecek kadar az oluşu, tarıma dayalı büyük potansiyele sahip arazilerin sulanmasında önemli hassasiyet göstermektedir. Bu amaçla, tarım arazilerinin sulanmasına dönük baraj ve göletlerin yapımları son yıllar itibariyle ihtiyaca cevap verecek şekilde yapılaşma göstermektedir. Bir bölgedeki hava kirliliği potansiyeli, kirleticilerin birikmesine yol açabilecek meteorolojik parametrelere bağlıdır. Hava kirliliğini etkileyen başlıca meteorolojik parametreler hafif rüzgarların süresi, atmosferik kararlılık ve karışma yüksekliğidir. Bir bölgenin kirlenme eğilimi bu parametrelerin kombinasyonuyla belirlenebilir. En yüksek hava kirlilik oranları Kasım-Aralık ve Ocak aylarında meydana gelmiştir. Yüksek rüzgar hızlarının görülme sıklığı ve yağışlar da önemli değişkenlerdir. Bunlardan ilki, atmosfere karışacak toprak kaynaklı toz yükünü, ikinciyse kirleticilerin çökelmesini belirler. Rüzgarların hafif olduğu koşullarda kirleticilerin yatay düzlemde taşınım ve yayılımı sınırlıdır. Dolayısıyla belirli bir bölgede hafif rüzgarların (hızı 2.5m/sn den az olan rüzgarlar) ve durgun koşulların (rüzgar hızının 1.0m/sn nin altında olduğu koşullar) sık olması, yüksek bir kirlenme eğilimine işarettir. Bölgede durgun koşullar zamana bağlı bir dağılım 24

31 göstermemektedir ve gözlenme sıklıkları her ay için hemen hemen aynıdır. Bununla birlikte, hafif rüzgarların sıklığı mevsimlere göre değişir; en sık yaz aylarında, özellikle de Mayıs ve Eylül ayları arasında gözlenirler. Hafif rüzgarlar ve durgun koşulların yanı sıra, atmosferik kararlılık ve karışma yüksekliği gibi meteorolojik parametrelerin de bir bölgenin kirlenme eğiliminde belirleyici faktörler olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Atmosferin kararlılığı, hava kütlelerinin karışma ve yer değiştirmesine gösterdiği direnç olarak tanımlanır. Kararsız, nötr ve kararlı olmak üzere üç atmosferik kararlılık durumu ayırt edilebilir. Genel olarak, hava sıcaklığının atmosferde yükseldikçe azalmasının adiyabatik sıcaklık değişiminden fazla olduğu kararsız atmosfer koşullarında, kirleticilerin düşey yayılımı en kolaydır. Durumun bunun tersi olduğu kararlı atmosfer koşullarında ise düşey yayılım en az seviyede gerçekleştirilir. Kararlı atmosfer koşulları genellikle yatay yayılım imkanını azaltan ve hava kirlenmesi eğilimini daha da arttıran hafif rüzgarlarla birlikte görülür. Hava sıcaklığının yükseklikle artması (enversiyon) durumunda ise tepede nötr ve kararlı bir hava tabakası oluşur. Bu tabaka, yayılımı engelleyen bir kapak vazifesi görür. Sıcaklık artışının yüksek olduğu ve kirletici kütlesinin bu kapağın altında kaldığı durumlarda, kirleticiler bu tabaka dahilinde birikebilirler. Yer yüzeyine yakın inversiyon oluşumu sabah saatlerinde ve açık gecelerde toprağın yer radyasyonu yoluyla soğumasını takiben sık sık gözlenir. Yüksek rüzgar hızları rüzgar erozyonuna bağlı kaçak toz oluşumuna yol açabilir. Genel olarak, rüzgar erozyonuna neden olabilecek rüzgar hızlarının alt sınırı 20 km/saat (5.6/sn) olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla kaçak toz oluşumu ihtimalinin belirlenmesi açısından yüksek rüzgar hızı sıklıklarının bilinmesi gerekir. Öte yandan, yüksek rüzgar hızları kirleticilerin yayılmasına yardımcı olur Toprak Özellikleri Tekirdağ da çoğunlukla kireçli çökeller üzerinde yer alan miosen denizel (marin) ve özellikle sahil kesiminde deniz şekilleri üzerinde inceptisol ordosundan xerept alt ordosu yaklaşık ha. alanda, tipik kambik B horizonları ile yer almıştır. Kireç içermeyen veya az kireç içerip dekalsifikasyona uğrayan pliosen ve özellikle kireçsiz miosen karasal çökeller üzerinde argillic horizonlarını içeren xeralf alt ordosuna giren topraklar yaklaşık ha. alanda yayılım göstermektedir. 25

32 Yüksek oranda smektit killerince zengin killi tekstür sınıfında kireçli veya kireçsiz özellikle miosen denizel veya karasal çökellerin üzerlerinde oluşan ve çoğu kez oldukça derin A horizonlarından kurulu vertisol ordosundan, xerert alt ordosuna giren topraklar yaklaşık ha. alanda bulunmaktadır. Bu toprakları çoğu kez sığ profil gelişmesi gösteren ve B horizonlarını içermeyen; orthent alt ordosundaki araziler yaklaşık ha. ile izlemektedir. Ayrıca entisol ordosunda nehir yataklarında, eski nehir şekillerinde ve yan dere ağızlarında yer alan fluvent alt ordosundaki topraklar ile mollisol ordosuna giren xeroll alt ordosundaki topraklar sırasıyla yaklaşık ha. ve ha. arazide yer almaktadır. Bu toprakları 250 ha. altında izleyen aquent alt ordosundaki topraklartakip etmektedir. Tuzluluk ve Alkalilik (Çoraklık); Çoraklık sorunu, işlenen tarım arazilerinde kayıtlara geçmemiştir. Ancak tuzlu ve tuzlu-alkali topraklar V-VI ve VII. sınıf topraklarda toplam 368 ha. alan kapsamaktadır. Türkiye jeoloji haritasına göre, Tekirdağ ın doğusunda ve batısında Oligosen denizel ve kuzeyinde de Miosen e ait marin (denizel) formasyonlar; gre, kumtaşı, marn ve killi tabakaları içerirler. Bu tabakalarda bulunan veya bu tabakalardan geçen yer altı suları tuzluluk özelliği taşıyabilirler. Özellikle sulama, yer altı suyu ile yapıldığında; toprakların tuzlulaşmasını önlemek amacıyla mutlaka su analizlerinin yapılması ve buna göre bilinçli sulama uygulanması gereklidir. Tekirdağ da yer alan Topraklar, Büyük Topraklar guruplarına göre ; 1 Grumusol (Vertisol) 2 Kahverengi Orman (Inceptisol) 3 Kireçsiz Kahverengi (Alfisol ve Inceptisol) 4 Alüviyal (Entisol) 5 Hidromorfik Alüviyal topraklardır Arazi Varlığı Tekirdağ İlindeki arazi varlığını, arazi kullanım yetenek sınıfları açısından değerlendirirsek; toplam ha. arazinin ha. amacı doğrultusunda kullanılan bölümü oluştururken, ha. arazi, yanlış ve amaç dışı kullanılan arazileri oluşturmaktadır. İl arazisinin yaklaşık %18 i tarım arazilerinde ve tarım dışı arazilerde, sektörler arasında yanlış ve amaç dışında kullanılmaktadır. 26

33 İyi nitelikli ve yörenin en mahsuldar topraklarını I., II. ve III. arazi kullanım yetenek sınıfına giren araziler oluşturmaktadır. Bu arazilerin dikkatle ve özenle korunması gerekmektedir. Ancak I. arazi kullanım yetenek grubundaki arazilerin %2.6 sı, II. arazi kullanım yetenek grubundaki arazilerin %14.3 ve III. arazi kullanım yetenek grubundaki arazilerin %20 si yanlış değerlendirilmektedir. IV.arazi kullanım yetenek grubundaki araziler, arazi kullanım planlama çalışmaları sonunda tarım arazisi veya mera arazisi veya özel plantasyon sınıfında da %46.1 oranında yanlış kullanım mevcuttur. Bu değerlendirmelerin yanında VI. ve VII. arazi kullanım yetenek sınıfına giren arazilerde, işlemeli tarım yapılmaması gerekmektedir. Buna karşın yaklaşık ha. arazi, VI. arazi kullanım yetenek sınıfında ve ha. arazide, VII. arazi kullanım yetenek sınıfına giren arazilerde yanlış değerlendirilmekte, üzerlerinde tarım yapılmaktadır. Topraklar, teknik sınıflandırmaya göre; ayrıcalıklı alanların farklı sorunlarına ve şartlarına bağlı kalarak, toprakların değişik amaçlı kullanımlarına göre gruplandırılır. Bunların önemlileri: 1-Arazi kullanma yetenek grupları, 2-Sulanabilme grupları, 3-Drenaj grupları, 4-Farklı ürünlere uygunluk grupları ve 5-Erozyondan zarar görme ve korunum gruplarıdır. Bu gruplandırmalardan en önemlilerinden biri, tarımsal kullanmaya uygunluk derecelerine ve mahsuldarlığınn devamı için gerekli toprak idaresine göre yapılan Arazi Kullanma Yetenek sınıflamasıdır. Arazi Kullanma Yetenek Sınıflaması, üç esas bölüm içinde yapılar. Bunlar; 1- Yetenek Sınıfı, 2- Yetenek alt sınıfı, 3- Yetenek ünitesi dir. Sekiz tane yetenek sınıfı vardır. Bu sınıflardan ilk dördü, tarım arazileri olarak işlemeye elverişlidir. Özellikle I., II. ve III. yetenek sınıflarına giren araziler işlemeli tarım dışında, çok zorunlu olmadıkça diğer amaçlarla kesinlikle kullanılmamalıdır. I. sınıf araziler; Toprak kullanımlarını engelleyen ve sınırlayan etken yoktur. Bu araziler normal tarım yöntemleriyle yüksek düzeyde ürün alınabilen, iyi nitelikli topraklardan kuruludur. Araziler güvenli olarak çok yoğun toprak işleme ile kültür bitkileri, çayır-mera, 27

34 orman veya yaban hayatı için kullanılabilir. Topraklar derin, orta bünyeli ve iyi drenajlıdır. Eğimleri düz veya düze yakındır. II. sınıf araziler; Bitki seçimini daraltan veya orta derecede koruma uygulamalarını gerekli kılan bazı sınırlandırmalara sahiptir. Bu sınırlanmalar eğim, erozyon, yaşlığa (drenaj) bağlıdır. Gerekli tedbirler alınarak kültür bitkileri, çayır-mera, orman veya yaban için kullanılabilir. III. sınıf araziler; Bitki seçimini daraltan veya eğim, erozyon, drenaj gibi toprak özellikleri nedeniyle özel koruma uygulamalarını gerektiren veya iyi ürün almak ve toprağı özellikle erozyondan korumak için yoğun önlemlerin alınması gerekli olan topraklardan kuruludur. Yaşlılık sorun olarak ortaya çıkarsa, drenaj gerekebilir. IV. sınıf araziler, Bitki seçimini çok daraltan ve ancak çok yoğun koruyucu önlemler altında işlemeli tarımda kullanılabilen topraklardan dik eğim, şiddetli erozyon, sığ profil gelişimi, tuzluluk, alkalilik, düşük su tutma kapasitesi gibi sorunlardan birine veya birkaçına sahiptir. Bu araziler birkaç sene otlağa bırakılmadıktan sonra bir iki yıl için tahıllar ile ekim nöbetine alınabilir. Genellikle bu topraklar mera arazisi olmaya uygundur ve uzun zaman işlenmemelidir. Bazı özel durumlarda işlendiği zaman çok dikkatli olunması gerekir. Bu sınıfın bazı toprakları meyva ağaçları, çalı, ağaç veya süs bitkileri yetiştirmeye elverişli olabilir. Bu durum bile, bu arazilerin yetenek sınıflarının değişmesine neden olamaz. V. sınıf araziler; Eğimsiz yerlerde ve dolaylı olarak erozyon sorununa sahip olmayan; buna karşın drenaj sorununun yoğun olduğu, sık sık sel baskınına uğrayabilen, taşlı veya kayalık nedeniyle işlemeli tarıma uygun olmayan topraklardan kuruludur. Nehir yataklarında görülen bu topraklar daha ziyade çayır arazisi olarak değerlendirilir. Bazı özel durumlarda ağaç yetişebilir. VI. sınıf araziler; İşlemeli tarımda kullanılmayan ve dik eğim, şiddetli erozyon, sığlık, drenaj, taşlılık veya çoraklık gibi faktörlerin etkilediği toprakları içerir. Çayır, orman ve av hayvanlarının barındığı araziler olarak kullanılabilir. Orman yetiştiriciliği, arazinin şartlarına ve iklimine bağlıdır. VII. sınıf araziler; Çok şiddetli sınırlandırmalar nedeniyle toprak işlemeye uygun değildir. Büyük ölçüde otlama, orman ve yaban hayatı için kullanılabilir. Çok dik ve sarp eğim, çok şiddetli, erozyon, sığ profil gelişimi, taşlılık, yaşlık, çoraklık, elverişsiz iklim gibi faktörler bu toprakların sınıflandırılmasına etkendir. Bu sınıftaki bazı topraklarda koruma tedbiri almak için ağaç dikimi veya çayır otları ekimi yapılabilir. VIII. sınıf araziler; Kültür bitkilerinin yetişmesi ve ağaçlar için elverişli değildir. Yaban hayatı ve eğlence alanı olarak değerlendirilir. Bu araziler şiddetli erozyona uğramı alanlar, çıplak kayalar, kumullar, kazılarak maden çıkarılan yerler, tuzla kaplı alanlar ve bataklık alanlarıdır. 28

35 Orman Varlığı Ormanlık alanlar Tekirdağ daki toplam alanın %16,85 ini oluşturmaktadır. Bu oran, %20 olan Türkiye ortalamasının altındadır. Tekirdağ daki orman alanları güneybatı bölümündeki Merkez, Şarköy ve Malkara ile Kuzeydoğu bölümünde yer alan Saray, Çerkezköy bölgesinde yer almaktadır. Yöre ormanlarının %61 i meşe baltalığı olup, %39 u çam, kayın, koru ormanları ve ağaçlandırma sahalarıdır. Tekirdağ İli ormanlarında 10 yılda bir yenilenen amenajman plânlarına uygun olarak yıllık ortalama, koru ormanlarında m³ tomruk, direk, sanayi odunu, baltalıklarda ise ster yakacak odun ürünü alınarak işletilmektedir. İlde yenilenen orman amenajman plânlarına göre ha. ağaçlandırma alanı bulunmaktadır. Şimdiye dek ha. alan ağaçlandırılmıştır. Ağaçlandırmalarda yanan orman alanlarına halkın piknik yeri ihtiyacını karşılayacak alanlara öncelik verilmektedir. Tekirdağ İl ve İlçelerindeki tüm ormancılık faaliyetlerini Tekirdağ Orman İşletme Müdürlüğü yürütmektedir. Tekirdağ Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Bahçeköy, Malkara, Çerkezköy ve Saray Şefliklerinde 4 adet orman satış deposu, bulunmaktadır. İşletme Müdürlüğü dahilinde ha. olan ibreli ağaçlandırma alanları olup 1.derecede yangına hassas bölgedir. Orman yangınları ile mücadele amacıyla Şarköy Helvatepe, Malkara Karacahalil ve Tekirdağ Merkez de 1 er yangın ilk müdahale ekip binası ve Şarköy şefliğinde 3, Malkara da 2 adet yangın gözetleme kulesi kurulmuştur. Tekirdağ İlinde Orman Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan devlet ormanlarından üretilip kullanıma sunulan belli başlı orman ürünleri; tomruk, maden direği, sanayi odunu, yakacak odun, kağıtlık odun, ıhlamurdur Flora-Fauna ve Hassas Yöreler Tekirdağ İli doğal bitki örtüsü açısından zengin bir potansiyele sahiptir. Bu zenginlik bölgenin konumundan, yani Mediterran (Akdeniz), Euro-Sibirian (Avrupa Sibiryası) ve Irona Turanien (İran-Turan) Floristik bölgelerin karşılaştığı alanda bulunmasından kaynaklanmaktadır. Bunun sonucu olarak bölge oldukça geniş bir flora koleksiyonuna sahiptir. 29

36 Bölgenin Marmara Denizi çevresinde ve dar bir şerit halinde Karadeniz kıyısı boyunca genel olarak Akdeniz tipi bitki topluluğu (maki) hakimdir. Makilerin dış görünümleri ve toprak üstü kısımları su kaybını azaltacak tarzdadır. Yaprak dökmeyen türlerin yanısıra yaprak döken türleri de kapsamaktadır. Garigler ise kıraç tepeleri, kültüre elverişli olmayan alanları, taşlık ve kayalık yerleri örten ikinci bir formasyon şeklidir. Bu formasyonda bitkiler genel olarak yaprak döken alçak çalılar olup, çoğunlukla dikenli veya sık tüylüdür yada uçucu yağ taşırlar. Bu üç karakter bitkilere kurak ortamlara uyabilme olanağı sağlayan özelliklerdir. Ganos Dağı eteklerinde, iç kesimlerde gariglere rastlanmaktadır. Kuraklık, meyil, tuzlu rüzgarlar gibi ekstrem, yada normal koşullarda sürdürülecek Peyzaj Planlama çalışmalarında, bölgenin doğal bitki örtüsündeki uygun örneklerin kullanılması, başta fonksiyonel olmak üzere ekonomik ve estetik yararlar sağlamaktadır. Tekirdağ İli Peyzaj Planlama çalışmalarında bitkisel materyal seçimini etkileyen en önemli faktörler; iklimsel koşulları, toprak, jeoloji, topografya ve bunların etkisiyle oluşan doğal bitki örtüsüdür. Bölgeyi doğrudan yada dolaylı olarak etkileyen üç ayrı iklim tipinde (Marmara, İç Geçit, Güneydoğu) yaz aylarında sıcaklık giderek yükselmekte, buna karşın yağış miktarı düşmektedir. Buna bağlı olarak, bitkisel gelişme yönünden oldukça etkili ve yağışlarla doğrudan ilgili bulunan hava nispi nemi de azaltmaktadır. Bu durum, sulamanın büyük sorun olduğu Trakya Bölgesi İl ve İlçelerinde, peyzaj çalışmaları için özellikle yaz aylarında sıcağa, kurağa ve düşük neme dayanıklı bitkilerin seçimini gerektirmektedir. Diğer taraftan, bölgede hakim rüzgar yönü her ay değişiklik göstermekle birlikte, özellikle Tekirdağ ve çevresinde denizden esen kuvvetli ve tuzlu rüzgarlar dirençli bitki seçimini gerektirmektedir. Erozyon, kış aylarında yağışlarla birlikte topraklarda azot noksanlığına neden olan önemli bir faktördür. 30

37 Erozyon sorunu olan ortamlarda etkin rol oynayabilecek bitkisel materyalin kullanımıyla bu sorun da halledilebilir. Bölge dahilindeki fauna türlerinin incelenmesi, yerli halkın gözlemleri içerisindeki deneyimleri ifadesine ve literatür bilgilere dayanılarak hazırlanmış olup, bu bilgiler ışığında karada ve denizde yaşayan hayvan türleri olarak kuşlar, memeliler, sürüngenler ve balıklar olmak üzere 4 bölüm içerisinde ele alınmıştır. Yapılan inceleme ve araştırmalarda, bölgenin aşırı doğa tahribi ve tarımsal faaliyetlerin yoğunluğu içerisinde doğal biyotopların azalmakta olduğu nedenle, populasyon düzeyinde sayısal bilgiler vermek mümkün olmamakla beraber, çoğu hayvan türleri münferit olarak görülmektedir. Marmara Ereğlisi sahil kesiminde deniz tabanı flora (Bitkisel hayat) ve faunası (Hayvansal hayat) ile su ortamındaki pelajik durum incelenmiştir. Tespit edilen türlere yenilerinin ilave edilmesi gözlemler sonucu mümkündür. Bilimsel çalışmaların üniversitelerimizce yürütülmesi bizleri çok daha iyi aydınlatacaktır. Doğal zenginliklerimize katılacak her yeni bulgu bizler için değişik konularda yeni imkanlar demektir Yerleşim Alanları ve Nüfus T.C. BAŞBAKANLIK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) VERİ TABANI Tablo 1: TEKİRDAĞ İlçelere Göre Şehir ve Köy Nüfusları Şehir Köy Toplam İlçe Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Topla m Erkek Kadın Merkez Çerkezköy , Çorlu Hayrabolu Malkara M.ereğlisi Muratlı Saray Şarköy Toplam

38 T.C. BAŞBAKANLIK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) VERİ TABANI Tablo 2: TEKİRDAĞ Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfusu Yaş grubu Toplam Erkek Kadın Toplam Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama Tekirdağ İli ve İlçelerine ulaşım bağlantısı genelde karayolu ile yapılmakta olup, yalnız yaz mevsimine dönük olarak özel deniz taşıtları ile İstanbul-Tekirdağ, Tekirdağ-Şarköy ve Tekirdağ-Marmara Adalarına haftanın belirli günlerinde turizm amaçlı ulaşım hatları çalışmaktadır. Deniz yolu ulaşım hatları, Tekirdağ sahilinde bulunan liman iskelesinden yapılmakla beraber, yaz aylarına dönük RO-RO seferleri, Tekirdağ limanı yanında bulunan yük ve malzeme iskelesinden gerçekleştirilmektedir. Bunlara ek olarak Tekirdağ kıyı bandı üzerinde; 1- Tekirdağ iskelesi (Eski) 2- Tekirdağ İskelesi (Yeni) 3- Tekirdağ TMO İskelesi 4- Marmara Ereğlisi İskelesi 5- Botaş İskelesi 6- Marmara Ereğlisi Balıkçı Barınağı 7- Tekirdağ Balıkçı Barınağı 8- Kumbağ Balıkçı Barınağı 32

39 9-Hoşköy Balıkçı Barınağı 10-Şarköy Balıkçı Barınağı, yer almakta olup, sahil bandı içerisinde Marina yeri bulunmamaktadır. Yörenin turizm amaçlı karayolu ulaşımı, E-80 (TEM), D-100, E-84 karayollarından yapılmakla birlikte, İl kuzeyinden geçen İstanbul-Sirkeci-Edirne hattı Devlet Demiryollarından da istifade edilmektedir. Tekirdağ İlinin İstanbul a yakın oluşu nedeniyle, bölge içerisinde hava yolu ulaşımı İstanbul Yeşilköy hava limanından karşılanmakta olup, yolcu rezervasyonu işlemleri İl içerisindeki hava yolları acentesinden temin edilmektedir İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ - Doğayı ve Çevreyi Koruma Derneği - Tekirdağ Yamaç Paraşüt Kulübü - Zirve Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü - Tekirdağ Doğa Sporları ve Havacılık Kulübü 4. TEKİRDAĞ DOĞA TURİZMİ ARZI 4.1 TEKİRDAĞ DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) Ekoturizm gerçekleştirildiği alandaki doğal ve kültürel öğelerin varlığı ile doğrudan ilişkilidir. Bu anlamda Tekirdağ İli; toplam tarımsal üretim değerleri, doğal, kültürel kaynakları ve jeopolitik özellikleri (İstanbul-Marmara Bölgesi ve Avrupa ya yakınlığı) nedeni ile ülke içinde stratejik bir öneme sahiptir. Alan; orman, kıyı, kumul, dağ, deniz, göl ve dere gibi farklı pek çok nadir ve hassas ekosistemi barındırmaktadır. Sahip olduğu özgün peyzaj değerleri ile de ekoturizm açısından ilgi çekici konumdadır. Örneğin Şarköy ilçesi; tarımsal üretim (bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri) potansiyelinin zenginliği ve potansiyel ürün çeşitliliği, değişken topoğrafik yapısı, su varlığı, mikroklimatik iklimi, kırsal işgücü potansiyeli ve marka olabilecek yöresel ürün çeşitliliğine sahip bir yerleşimdir. Herhangi bir ürünün ekilmesinden toplanmasına, işlenmesine kadar tüm üretim aşamaları kültürel farklılıklar taşır ve çoğu da geleneksel yöntemlerle yapılır. Ürün desenindeki çeşitlilik ve bilinmeyen-tanınmayan üretim biçimleri, kırsal dünyayı merak eden kent insanına 33

40 çok ilginç gelmekte, bazıları doğrudan bu etkinliklere katılmak, kendi ürününü kendisi üretmek istemektedir. Köyde veya çiftlikte kalınan süre içinde yürüyüş yapmak, temiz hava almak, köylülerle sohbet etmek ve onların yaptıklarını izlemek şeklinde pasif dinlenmeyi tercih edenler kadar, öğrenmeyi ve uygulamayı da isteyen, tatilini aktif biçimde geçirmek isteyenler de vardır. Bu nedenle toprağın sürülmesi, ekilmesi, sulanması, ürünlerin toplanması, ambalajlanması ve yerel gıda ürünlerinin (peynir, tereyağı, et ürünleri, zeytinyağı, şarap, unlu gıdalar, reçel-tatlı vb) üretimi gibi kırsal ekonomik etkinlikler, birer ekoturizm uygulamaları haline gelmiştir. Öyle ki 1/ ölçekli Trakya Alt Bölgesi, Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planında da Şarköy ilçesinin; organik özel ürün ve organik dikili tarıma yönelik potansiyel taşıdığından bahsedilmiş ve Agro-Eko turizm potansiyeline sahip yerleşim yeri olarak gösterilmiştir. Ayrıca aynı planda Saray ilçesi de Agro eko turizm potansiyeline dayalı geliştirilmesi öngörülen alan olarak tanımlanmıştır. Bunun yanı sıra Kültür Turizm Bakanlığı Türkiye Turizm Stratejisi 2023 Planında ise Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerini kapsamayan alan Trakya Kültür Koridoru olarak tanımlanmıştır. (Türkiye Turizm Stratejisi 2023, 2007) Ancak bu potansiyel yeterince değerlendirilememektedir. Sorun doğal ve kültürel peyzaj değerlerinin ele alındığı planlamanın olmayışı, koordinasyon eksikliği ve pazarlama alanındaki yetersizliklerdir. Ayrıca Şarköy de bitkisel üretimle birlikte makilikler, zeytin, kiraz ağaçları ve bağların oluşturduğu kompozisyon kırsal peyzaja yeşil bir görünüm kazandırmaktadır. Tıbbi ve aromatik bitkilerin Nisan Eylül ayları arasında oluşturduğu yeşil doku kırsal peyzaj açısından oldukça güzel görünümler oluşturmaktadır. Alana yönelik düzenlenecek tematik turlarla turizm Şarköy ün çeşitli köylerine entegre edilebilir. Sözgelimi bağcılığın ve şarap üretiminin yapıldığı köyler (Çınarlı, Hoşköy, Gaziköy, Tepeköy), tarımsal ürünlerin sergilendiği ve sunulduğu çiftlikler (Güzelköy, İğdebağları), zeytinyağı üretimi yapan köyler (Eriklice, Mursallı) örnek olarak seçilebilir. Bu köyler gelen ziyaretçilere hem tarımsal üretime yönelik eğitsel, hem çeşitli şenlik ve 34

41 panayırlara yönelik rekreasyonel hem de yerel halka kaynaşmaya yönelik olarak kültürel amaçlı olarak hizmet edebilme kapasitesine sahiptirler. Şarap turisti için asıl motivasyon unsuru, şarap bölgesinin kültürünü tanımak, şarap tatmak ve yapım aşamalarını görerek bilgi sahibi olmaktır. Bu kapsamda Şarköy ilçesi değerlendirilmelidir. Ekoturizmin turist için eğitici yönü de bulunmaktadır. Avrupa da pedagojik çiftlikler özellikle öğrenciler için kırsal yaşamı yerinde tanıma, izleme ve uygulama alanıdır. Öte yandan turiste sunulan olanaklar (kurslar veya bizzat etkinliklere katılım) kırsal dünyayı öğrenmeyi sağlamaktadır. Bu kapsamda mandrası olan köyler veya çiftlikler (Yörgüç), zeytinyağı-şarap imalatı olan köyler (Mursallı, Eriklice, Hoşköy), vb. turizmde eğitsel amaçlı kullanılabilir. Tekirdağ ın bir diğer ilçesi Saray; eski bir yerleşim merkezi olması ve yine Eski Edirne- İstanbul yolu üzerinde olması, Tekirdağ ilinin Karadeniz e açılan tek kapısı olması ve bunun yanında Istıranca Dağlarının bir bölümünün, ilçenin sınırları içerisinde bulunmasından dolayı turizm açısından değerlendirilecek bir konumdadır. Bu kapsamda ilçe turizme kaynak teşkil edecek pek çok doğal ve kültürel peyzaj değerlerine (Güneşkaya, Güngörmez mağaraları, Bizans su yolları) sahiptir. Ayrıca, Saray İlçesine özel Manda Yoğurdu ve doğal ortamlarda yetişen mantar çeşitleri, Istırancalardan doğan kaynak sular İlçenin cazibesini arttırmaktadır. Kuş gözlemcileri, eğitimli ve yüksek gelir seviyeli en büyük eko-turist grubunu oluşturduklarından dolayı, eko-turizm gelirinin en iyi kaynaklarından biridir Kuş gözlemcilerinin hevesinden ve bu aktiviteye yatırdıkları kaynaklardan dolayı, kuş gözlemciliği hızlı bir şekilde gelişmekte ve tüm dünyada tehdit altında olan bir çok doğal alan 35

42 için umut olmaktadır Bu itibarla; kuş göç yolları üzerinde bulunan İlimizde Kuş Gözlem Turizimine yönelik çalışmalar yapılabilir. Yine İlimiz Ormanlı Köyü Dolapdere Mevkii ile Saray İlçesi nde ki irili ufaklı orman içi sularda var olan tatlı su balığı potansiyelleri değerlendirilerek olta balıkçılığı turizmi uygulamalarına geçilebilir. Şube Müdürlüğümüzce 2012 yılı içerisinde teklif edilen Saray ve Malkara İlçeleri sınırlarında yer alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarındaki hayvan popülasyonlarının yerli ve yabancı turistler tarafından izlenmesinin sağlanması amacıyla Doğal Hayat Gözlem Evleri, kurulması planlanan ve var olan Tabiat Parkları içerisinde cazibe merkezi olabilecek Av Müzeleri ve İzci Kampları kurularak eğlenmeyi, doğayı, kültürel kaynakları anlayarak korumayı destekleyen, düşük ziyaretçi etkisi olan ve toplumsal farkındalık oluşumunda önemli rol oynayan ekoturizmin canlandırılması sağlanacaktır. 36

43 Tablo 3: Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planı 4.2. TEKİRDAĞ İlinin Doğa Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi Tablo 4: TEKİRDAĞ İlinin Doğa Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi 1- Milli Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Atatürk Ormanı Tabiat Parkı Merkez B Çamlıkoy Tabiat Parkı Saray T Kartaltepe Öneri Tabiat Parkı Merkez M 37

44 4.3. TEKİRDAĞ İlinde Doğa Turizmi Amaçlı Kullanılan ve Koruma Statülü Alanlar İlimiz sınırlarında, Orman ve Su İşleri Bakanlığı I. Bölge Müdürlüğü Tekirdağ Şube Müdürlüğü sorumluluğunda 2 Tabiat Parkı bulunmaktadır. Bunlar; Atatürk Ormanı Tabiat Parkı ve Çamlıkoy Tabiat Parkı dır. Çamlıkoy Tabiat Parkı; tarihinde ilan edilmiş olup, 45,1 ha.lık alan kaplamaktadır. Saray ilçesindedir yılı onaylı gelişme planı mevcut olup, Tabiat Parkı Gelişme Planı yapılacaktır. Atatürk Ormanı Tabiat Parkı; tarihinde ilan edilmiş olup, 28,4 ha.lık alan kaplamaktadır. Merkez ilçededir onay tarihli gelişme planı mevcut olup, uygulama projeleri yapılmış ve onaylanmıştır. İlimiz sınırları içerisinde bulunan Mesire Yerleri, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Tekirdağ İşletme Müdürlüğü sorumluluğu altındadır. İlimizde B ve C tipi olmak üzere 7 adet Mesire Yeri bulunmaktadır. (Ek:1) İlimiz sınırları içerisinde 2 adet Devlet Avlağı mevcuttur. İlimiz Merkez İlçesinde bulunan Araphacı Devlet Avlağı Ha., İlimiz Malkara İlçesi Deveciköy Devlet Avlağı Ha. alana sahiptir. Bunun yanısıra tescil çalışmaları devam eden İlimiz Saray ve Malkara İlçelerinde Yaban Hayatı Geliştirme ve Yerleştirme sahalarımız bulunmaktadır. Ayrıca, İlimizde bulunan Doğal Sit Alanları ile Anıt Ağaçlara ait tablo Master Planı ekinde yer almaktadır. (EK:2) 4.4. Seçkin Özellikli Diğer Sahalar İlimiz Şarköy İlçesinde, orman alanı içerisinde deniz seyirli, içerisinden mevsimsel akışlı olan Birinci Dere, Tekirdağ Deresi, Ayvasıl Deresi ve Gacalın Deresinin geçtiği bölgede Kartaltepe Tabiat Parkı yapılması öngörülmektedir. Sahanın arazi yapısının önemli jeolojik temeli filişlerdir. Bu formasyonda kalsiyum karbonatı ihtiva eden şistli kumtaşları hakimdir. Bunların kolayca ayrışmasından meydana gelen derin topraklar bilhassa dikkati çekmektedir. Saha içerisinde batıdan doğuya doğru sırasıyla, Çelebi Tepe, Nişan Tepe, Ardıçlı Tepe bulunmaktadır. Flora yapısında Kayın, Meşe, Gürgen, Dışbudak, Akçaağaç, Kocayemiş, Süpürge Çalısı, Eğrelti, Orman Sarmaşığı, Katır Tırnağı, Böğürtlen, Ardıç, Yemişgen, Çayır Otları, Fauna yapısında ise yaban domuzu, tilki, kurt, tavşan, sansar, kirpi, köstebek, fare, keklik, bıldırcın, kukumav, ağaçkakan, kırlangıç, tarla kuşu, karatavuk, kiraz kuşu, saka, 38

45 serçe, sığırcık, saksağan, karga gibi türler bulunmaktadır. Yörenin tarihi geçmişinde plan ünitesine en yakın yerleşim yerlerinden Uçmakdere Köyü nün tarihinin 800 yıl önceye dayandığı bilinmektedir. O zamanlar korsanlar buradaki yerleşim yerine gelip alışveriş yapıyorlarmış. Ama daha sonraları köylülerin hayvanlarını çalmaya, etrafı yağmalamaya başlayınca köy vadinin yukarısına taşınmış ve hep orda kalmış de mübadele ile Türkler buralara yerleşmişlerdir. Kurtuluş savaşından sonra Rumlar buradan gitmiş ve Türkler yerleşmiştir. Savaş zamanında Uçmakdere ile buradaki diğer köyler çok acı çekmiş, çeteler tarafından işkenceye, tecavüze ve saldırıya uğramışlardır. Sonra her yere Türkler yerleşince, buralarda var olan kiliseleri, binaları yıkmışlar. Köyün dışında Rumlardan kalan bir çeşme bulunmaktadır. Buralı bir papaz, kızı adına yaptırmış. (1873) Şimdilerde su akmıyor çeşmeden. Daha sonra köy büyük bir yangın geçirmiş ve 45 hane yanmış. Birçok ev sonradan yapılmış. Yine yakın köylerden Yeniköy ün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi bulunmamaktadır. O da çok eski bir rum köyüdür. Yaşlı rum turistlerin köyün, onlar ve babalarının köye ilk yerleştiklerinde kurulu olduğunu söyledikleri bilinmektedir. Yörenin Mitolojisi Ganos; Ksenopohon da Trak (Odus) Kralı Seuthes in kıyıdaki kentlerinden biri olarak bilinmektedir. Tabiat Parkı olarak öngörülen alan da, adını buradan alan Ganos Dağı üzerinde bulunmaktadır. Bu bölgenin daha çok savaş zamanlarında, üzerinde yapılmış kalelerde korunmak amacıyla kullanıldığı, normal zamanlarda halkın aşağı kesimlerdeki düz ovalara yerleştiği bilinmektedir. Tekirdağ Müze Müdürü ile yapılan şifai görüşmede, Trak Kralının ziyaretçilerinin bu bölgeye kutsal ateşi ziyarete geldiklerinin, kutsal ateş denen ateşin de büyük bir ihtimalle yeraltından çıkan yanıcı bir gazdan kaynaklandığının söylendiği ifade edilmiştir. Antropolojik özellikleri; Sahanın tabiat parkı olarak ilan edilmesi durumunda plan ünitesi içerisinde izinsiz ve düzensiz yapılan rekreatif faaliyetler sonucunda ortaya çıkan çevre kirliliği ve arazi tahribatı büyük ölçüde önlenecektir. Rekreasyonel Potansiyel; Alan peyzaj değerinin yüksek oluşundan dolayı piknik ve dinlenmek için ideal bir yerdir. Eşsiz manzara ve doğal güzelliğinin yanısıra alandaki Kartaltepe de, Tekirdağ Valiliğince her yıl yamaç paraşütü etkinlikleri düzenlenmektedir. Alanın tamamı doğa yürüyüşleri için uygundur. Kış aylarında yağan kar yükseklikten dolayı 39

46 sahada uzun süre kaldığından, alan kış eğlence ve sporlarına da uygundur. Bölge henüz iyi tanınmamış durumda olmakla beraber, tabiat parkı olarak ilan edilip, gerekli düzenlemeler ve tanıtımının yapılması halinde son derece büyük bir ziyaretçi potansiyeline sahip olacaktır. Sahada rekreasyonel potansiyeli artıcı gelişme planın yapılması ve planda kır kahvesi, restaurant, manzara seyir terası, çadırlı kamp, karavan, bungalov alanı, motel, doğa sporları tesis kompleksi, yürüyüş parkurları, idari bina, yol, elektrik, su vs. altyapı tesislerinin yapılması uygun olacağı düşünülmektedir. Tablo 5: İlçe Bazında Doğa Sporları Faaliyetleri FAALİYET TÜRÜ Doğa Yürüyüşü Bisiklet Foto Safari Kampçılık Oryantiring Yamaç Paraşütü Festival turizmi Bölge (En fazla talep edilenden itibaren) Merkez İlçe, Saray ve Şarköy Merkez İlçe Merkez İlçe, Saray, Şarköy ve Malkara Merkez İlçe ve Saray Merkez İlçe Merkez İlçe Merkez İlçe ve Bağlı İlçeler Arz analizi tabloları; Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M Tablo 6: Bilinirlik Tablosu 2- Milli Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Atatürk Ormanı Tabiat Parkı Merkez B Çamlıkoy Tabiat Parkı Saray T Kartaltepe Öneri Tabiat Parkı Merkez M Tablo 7: SWOT Analizi Tablosu Güçlü Yönler Tekirdağ ilinin zengin tarihi ve kültürel birikimi Flora ve fauna zenginliği Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması Tekirdağ ilindeki potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği Atatürk Ormanı Tabiat Parkının (AOTP) ulaşım yönünden avantajlı konumu Çamlıkoy Tabiat Parkının (ÇTP) Zayıf Yönler Doğa turizmi bölgelerindeki köylü profilinin çekingenliği ve bilgi eksikliği Kurumların doğa turizmi konusunda personel ve mevzuat olarak henüz güçlü bir yapıya ulaşmaması Yeterli uzman olmaması Doğa turizmi faaliyetlerinin çok 40

47 geleneksel ve daimi müşteri kitlesinin olması ÇTP ve AOTP nin yaz mevsiminde ağaçların altında açık alanı kullanma imkanlarına sahip olması ÇTP de kamp turizminin yaygın bir şekilde yapılıyor olması Fırsatlar Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerini desteklemesi STK ların doğa turizmine yönelik talepleri Otantik ürünler ve pazarların bulunması Orman ve Su İşleri Bakanlığı nın ödenek gönderme yönünde imkanlarının olması Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) gelişmesi Ücretsiz ve Ücretli tanıtım fırsatlarının olması Halkın ve Yöneticilerin etkin katılımcılığı geniş bir alanda dağılım göstermesi Uzun Devreli Gelişme Planlarının (UDGP) henüz tamamlanmaması Tehditler Doğa turizmi kapasitesinin dışarıdan (yerel halkın dışında) gelen yatırımcılar tarafından kullanılması Doğa turizmi amaçlı kullanılan alanların doğayı tahrip edici talepler nedeniyle baskı altında olması Doğal alanlara insan baskısının artması Alanlarda doğa turizmi amacına uygun olmayan farklı arazi kullanım taleplerinin olması. Beklentilerin gerçekleşmemesi ihtimalinin varlığı Milli Park ve benzeri sahalara dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1. Bölge halkının Doğa Turizmi konusunda bilgilendirilmesi ile doğa turizminin öneminin anlaşılması sağlanacaktır. 2. Diğer kurumlarla birlikte işbirliği toplantıları yapılarak konu ile ilgilenen personelden daha verimli faydalanılacaktır. 3. UDGP lerin bir an önce onaylanması. 4. STK lar ile işbirliği içerisinde çalışılması, Doğa turizmine katılımcıların bilinçlenmesini sağlayacak ve yöre insanın yatırım yapması sağlanacaktır. 41

48 4.5 TEKİRDAĞ İLİNDE DOĞA TURİZİM ÇEŞİTLERİ Tekirdağ ilinde doğa turizminin ve ekoturizmin geliştirilmesi amacıyla belirlenen amaç, hedef, strateji ve projeler aşağıdaki şekildedir: Öncelikle Şarköy-Uçmakdere, Ganos Dağları, Kastro-Kıyıköy, Korudağı Yaban Hayatı Geliştirme Alanı gibi güzergâhlar doğa ve ekoturizm açısından aşağıdaki faaliyetlere imkan verecek şekilde düzenlenmelidir. Doğa yürüyüşleri, Kuş gözlemciliği, Fotoğrafçılık, Dağ bisikleti Kampçılık 42

49 Orientiring (İzcilik ve yön bulma) Bu alanlarda turizme yönelik olarak bilgilendirme levhaları, tuvalet, dinlenme alanları ve diğer altyapılar oluşturulmalıdır. Söz konusu rotalar içerisinde bulunan köylerde çiftlik turizme ve ev pansiyonculuğunun geliştirilerek doğayla bütünleşmiş konaklama ve turizm hizmetleri oluşturulmalıdır. Ayrıca, rotaların belirlenmesi sonrasında bu alanlarla ilgili tanıtım materyalleri hazırlanarak yayını sağlanmalı, bunun yanında tur operatörlerinin ilgili rotaları pazarlamalarına yönelik çalışmalar yürütülmelidir. Tablo 8: Seçkin ve Yüksek değer Taşıyan Alanlar Aktivite/değer MERKEZ İlçe ŞARKÖY İlçesi SARAY İlçesi MALKARA İlçesi Değerler Toplamı Dağ bisikletçiliği (DB) Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Tescilli avlak sahası (AvS) Yaban hayatı geliştirme sahası (YHGS) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Hava Sporları (Yamaç Paraşütü) (HS) 43

50 5. SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKANLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER 5.1 Kartaltepe Öneri Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Toplam büyüklüğü 253,72 Ha. olup, Kuzeyinde; Çelebi Tepe, Nişan Tepe, Köybaşı Tepe civarına, Doğusunda; Yeniköy den Uçmakdere ye giden karayolu, Güneyinde; Ayvasıl Dere, Sarımeşelik Mevkii, Çelebi Bayırı hizasından Birinci Dere ye ve Batısında da; Birinci Dere den Çelebi Tepe ye kadar uzanmaktadır. Ganos; Ksenopohon da Trak (Odus) Kralı Seuthes in kıyıdaki kentlerinden biri olarak bilinmektedir. Tabiat Parkı olarak öngörülen alan da, adını buradan alan Ganos Dağı üzerinde bulunmaktadır. Bu bölgenin daha çok savaş zamanlarında, üzerinde yapılmış kalelerde korunmak amacıyla kullanıldığı, normal zamanlarda halkın aşağı kesimlerdeki düz ovalara yerleştiği bilinmektedir. Kartaltepe Tabiat Parkı Kartaltepe Öneri Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Alan peyzaj değerinin yüksek oluşundan dolayı piknik ve dinlenmek için ideal bir yerdir. Eşsiz manzara ve doğal güzelliğinin yanısıra alandaki Kartaltepe de Tekirdağ Valiliğince her yıl yamaç paraşütü etkinlikleri düzenlenmektedir. Alanın tamamı doğa yürüyüşleri için uygundur. Kış aylarında yağan kar yükseklikten dolayı sahada uzun süre kaldığından, alan kış eğlence ve sporlarına da uygundur. Bölge henüz iyi tanınmamış durumda olmakla beraber, tabiat parkı olarak ilan edilip, gerekli düzenlemeler ve tanıtımının yapılması halinde son derece büyük bir ziyaretçi potansiyeline sahip olacaktır. 44

51 5.1.2 Kartaltepe Öneri Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanının Sunduğu Aktiviteler Bölgenin konumu, flora-faunası ve doğal yapısı itibarı ile bilhassa Dağ Bisikletçiliği, Peyzaj Güzelliği ile fotosafari, Yürüyüş Yolları, (EK:3) Endemik Bitki ve Kuş Gözlemi ile Yamaç Paraşütü aktiviteleri ön plana çıkmaktadır. Öneri Tabiat Parkında alanın bize sunduğu bütün bu aktiviteleri destekleyici sosyal tesisler yapılarak doğa turizmi için cazibe merkezi haline getirilecektir. Kartaltepe Tabiat Parkı Sahanın Doğa Turizmi Yönetimi Amaçları Öneri tabiat parkının faaliyete girmesi ile bölge, doğa turistleri açısından bulunmaz bir doğal yapıya sahip olması münasebetiyle, ayrıca sahada rekreasyonel potansiyeli artıcı gelişme planının yapılması ve planda yöresel ürün satış reyonları ve pazarları ile kır kahvesi, restaurant, manzara seyir terası, çadırlı kamp ve karavan ve bungalov alanı, motel, doğa sporları tesis kompleksi, yürüyüş parkurları, idari bina, yol, elektrik, su vs. altyapı tesislerinin yapılması ile birlikte daha da tercih edilir hale gelerek, gerek yerli gerek yabancı turistlerin ilgi odağına haline gelmesi amaçlanmaktadır. 45

52 Kartaltepe Tabiat Parkı Önümüzdeki 3 yıl için Turist artış öngörüsü Belirtilen Kartaltepe Tabiat Parkı, öneri aşamasında bulunduğundan dolayı henüz bir turizm potansiyeli mevcut değildir. Ancak, sahada mevcutta Dernek ve Federasyonlar tarafından kendi imkanları ile yapılmakta olan Yamaç Paraşütünün popülerliği ve alanın doğal avantajları göz önüne alındığında önümüzdeki 3 yıl içerisinde planlanan sosyal tesislerin de yapılabilmesi durumunda bölgede Ulusal düzeyde bir turist yoğunluğunun olması beklenmektedir. Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosunun bu bölümü Tabiat Parkının Öneri olması münasebetiyle tablonun bazı kısımları doldurulmamıştır. Tablo 9: Ulaşılabilirlik Analizi Tablosu Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Toplu taşıma ( - ) Orta derecede yakın; 3 saat (2-4 saat arasında) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Diğerleri ( Bisiklet, Yürüyüş ) Ulaşım için problemler: Henüz altyapı çalışmaları devam etmekte olduğundan dolayı toplu taşıma imkanı bulunmamaktadır. 46

53 Tablo 10: Altyapı Analizi Tablosu Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Toprak Yol Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Tablo 11: Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri Var-Yok Neler? Sunduğu değerlerden Tek-eşsiz olanlar var mı? VAR Seyir Manzarası Alternatifsiz Yamaç Paraşüt Alanı Biraz farklı ama değerli olanlar VAR Değişik Yapılardaki Yürüyüş Parkurları Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar VAR Biyolojik Çeşitlilik Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Evet Köy Yerleşim Yerleri Ve Sahil Bandı Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Köy Pazarları, Doğal Ürünler, Deniz Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Envanter Çalışması Tamamlanmadı. 47

54 Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 12: Taşıma Kapasitesi Analizi Tablosu Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Tablo 13: Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Dağ bisikletçiliği (DB) Peyzaj güzelliği/fotosafari Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; 48

55 (PF) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Tescilli avlak sahası (AvS) Yaban hayatı geliştirme sahası (YHGS) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Hava Sporları (Yamaç Paraşütü) (HS) Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Tablo 14: Ekolojik Taşıma Kapasitesi Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır 49

56 Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Tablo 15: Fiziki / İdari Taşıma Kapasitesi Tablosu Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Korunan alana giriş yolları Altyapı Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Yer sayısı Park yeri imkanları Biletleme yönlendirme İşaret levhaları Bilgi imkanları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme noktaları Sayısı ve uygunluğu seçenekler Paket doğa turları Aktiviteler Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Mevcutta yapılmakta olan faaliyetlerde herhangi bir kavga veya olumsuz başka bir olay olmamıştır. Genel kanı olumlu yöndedir. 5.2 Atatürk Ormanı Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Atatürk Ormanı Tabiat Parkı 28,40 ha. büyüklüğünde orman alanını kaplamaktadır. Alanın kuzeyinde Namık Kemal Üniversitesi ve tarım alanı bulunmaktadır. Doğu sınırını yeni yapılan konut alanları oluştururken, güney sınırı boyunca konut alanları yer alır ve saha Marmara Denizi ne bakar. Batı sınırı ise, yerleşim yeridir. Tabiat Parkı İstanbul Bulvarı ile ikiye bölünmüştür. Bu bulvar Tekirdağ ı İstanbul a bağlamaktadır. 50

57 Saha 1/ ölçekli topoğrafik haritalarında Bandırma G19-a1 pafta numaraları ile yer almaktadır. Planlama alanı ve yakın çevresinde bitki örtüsü genellikle Kızılçamdır (Pinus brutia). Ayrıca sahada bulunan ağaç türleri; karaçam (Pinus nigra), fıstık çamı (Pinus pinea), meşe (Quercus), yalancı akasya (Robinia pseudoacacia) ve dişbudak (Fraxinus excelsior), sedir, karaçalı (fructus poliuri), karaağaç (ulmus minör) tır. Sahada, sürüngenlerden; kurbağa, kertenkele, yılan, kirpi, fare, köstebek, orman sıçanı, gelincik, kuşlardan; şahin, ardıç kuşu, ishak kuşu, puhu, saka, serçe, kırlangıç, ibibik, doğan, ağaçkakan, bıldırcın, karatavuk, çulluk, alakarga, küçük karga, memelilerden; tavşan bulunabilmektedir. Atatürk Ormanı Tabiat Parkı Atatürk Ormanı Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Tabiat parkı il merkezine yakın olduğundan ve yakın çevrede başka rekreasyonel alanlar bulunmadığından, özellikle bahar ve yaz aylarında piknik amaçlı yoğun ziyaretçi potansiyeline sahip olmaktadır. Alan Marmara Denizini görmektedir. Seyir amaçlı deniz manzarası mevcuttur. Ayrıca tabiat parkı içerisinde Kır Düğünü organizasyonları ile ayrılmış alan içerisinde paintball sporu yapma imkanı mevcuttur. Alan peyzaj değerinin yüksek oluşundan dolayı piknik ve dinlenmek için ideal bir yerdir. Alanın tamamı doğa yürüyüşleri için uygundur. 51

58 Atatürk Ormanı Tabiat Parkı Atatürk Ormanı Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanının Sunduğu Aktiviteler Atatürk Ormanı Tabiat Parkı şehrin merkezine yakın tek mesire alanına sahip olmasının yanında alana gelen günübirlikçiler için yüksek rekreasyon potansiyeli ile göze çarpmaktadır. Alan; kent merkezine yakın olmasından dolayı ulaşım olanaklarının gelişmişliği, mevcut tesisleri, elektrik ve su gibi altyapı hizmetlerinin var oluşu gibi nedenlerle rekreasyon potansiyeli yüksek bir sahadır. Ayrıca sahanın Marmara Denizi manzarasına sahip olması, Namık Kemal Üniversitesinin yanında yer alması önemli bir avantaj olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca tabiat parkı içerisinde Kır Düğünü organizasyonları ile ayrılmış alan içerisinde paintball sporu yapma imkanı mevcuttur. Alan peyzaj değerinin yüksek oluşundan dolayı piknik ve dinlenmek için ideal bir yerdir. Alanın tamamı doğa yürüyüşleri için uygundur Sahanın Doğa Turizmi Yönetimi Amaçları Tabiat parkının onaylı gelişim planı içerisinde, Spor alanları (basketbol sahası, tenis kortu vs.), rekreasyon amaçlı dinlenmeye yönelik kır kahvesi ve kır gazinosu, büfe, çocuk oyun alanları, alan içerisinde uygun yerlerde piknik ünitelerine yakın ocaklar, çeşmeler, çöp konteynırları, yağmur barınakları, kameriyeler ve pergolalar yapılması ön görülmektedir. Bu tesislerinin yapılması ile birlikte daha da tercih edilir hale gelerek, gerek yerli gerek yabancı turistlerin yoğun ilgisini çekecektir. 52

59 5.2.4 Önümüzdeki 3 yıl için Turist artış öngörüsü Atatürk Ormanı Tabiat Parkı şehrin merkezine yakın tek mesire alanına sahip olmasının yanında alana gelen günübirlikçiler için yüksek rekreasyon potansiyeli ile göze çarpmaktadır. İlimizin 2014 yılında Büyükşehir Belediyesi olacak olması ve alanın doğal avantajları göz önüne alındığında önümüzdeki 3 yıl içerisinde planlanan sosyal tesislerin de yapılabilmesi durumunda bölgede cazibe merkezi olması beklenmektedir. Tablo 16: Ulaşılabilirlik Analizi Tablosu Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Toplu taşıma ( ) Diğerleri ( Bisiklet, Yürüyüş ) Orta derecede yakın; 3 saat (2-4 saat arasında) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Özel Taşıt Tablo 17: Altyapı Analizi Tablosu Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Asfalt Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Tablo 18: Bilinirlik Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri Tablosu Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Var-Yok Neler? Sunduğu değerlerden Tek-eşsiz olanlar VAR Ulaşım, Şehir Merkezinde 53

60 Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet YOK YOK Şehir Merkezi Ve Sahil Bandı Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Olması. Doğal Ürünler, Deniz Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 19: Taşıma Kapasitesi Analizi Tablosu Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor 54

61 Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Tablo 20: Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Dağ bisikletçiliği (DB) Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Tescilli avlak sahası (AvS) Yaban hayatı geliştirme sahası (YHGS) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Hava Sporları (Yamaç Paraşütü) (HS) Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; 55

62 İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Tablo 21: Ekolojik Taşıma Kapasitesi Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Tablo 22: Fiziki / İdari Taşıma Kapasitesi Tablosu Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Korunan alana giriş yolları Altyapı Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Yer sayısı Park yeri imkanları Biletleme yönlendirme İşaret levhaları Bilgi imkanları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme noktaları Sayısı ve uygunluğu seçenekler Paket doğa turları Aktiviteler Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı 56

63 Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Mevcutta yapılmakta olan faaliyetlerde herhangi bir kavga veya olumsuz başka bir olay olmamıştır. Genel Kanı olumlu yöndedir. 5.3 Çamlıkoy Ormanı Tabiat Parkı İle İlgili Genel Bilgiler Çamlıkoy Tabiat Parkı, Marmara Bölgesi içerisinde Tekirdağ ili, Saray ilçesi, Bahçeköy ün batısında yer almaktadır. Tabiat Parkının kuzey sınırını oluşturan Bahçevan Dere aynı zamanda Tekirdağ, Kırklareli il sınırıdır. Tabiat Parkının güney sınırını oluşturan Elmalı Dere ise aynı zamanda Tekirdağ, İstanbul il sınırını oluşturmaktadır. Tabiat Parkının doğusunu Karadeniz, batı sınırını ise Kasatura sırtı oluşturmaktadır Tabiat Parkı aynı zamanda, Vize Orman İşletme Müdürlüğü, Bahçeköy Orman İşletme Şefliği sınırlarında yer almakta olup, yıllarını kapsayan Amenajman planı yapım aşamasındadır yıllarını kapsayan Amenajman planına göre 49 ve 50no lu bölmelerde ve toplam 28 Ha büyüklüğünde orman alanını ve 17 ha hazine mülkiyetinde kumsal alanı kapsamaktadır. Saha 1/ ölçekli topografik haritalarında Kırklareli E20d3 numaralı paftada yer alır. Sahada, sapsız meşe (Quercus petreassp.iberica), Macar meşesi (Quercus frainetto), Adi Gürgen (Carpinusbetulus), Dişbudak (Fraxinusexcelsior) ve Çınar (Platanusorientalis), Dağ karaağacı (Ulmusglabra.), Kızılağaç (Alnusglutinosasubsp.), türleri doğal vejetasyonun hakim ağaç türleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca nadir olarak Akçaağaç (Acer campestre) üst tabakada yer almaktadır. Ortatabakada ise ağaççık ve çalı formunda, Yabani Elma (Malus silvestris), Ahlat (Pyrusalaegrifolia), Yabani erik (Prunus), Alıç (Crataegusmonogyna), Kızılcık (Cornus sp.)ile birlikte Rosacae türlerinden böğürtlen (Rubus), kuşburnu (Rosacanina), defne (Laurusnobilis), tavşan memesi (Ruscusaculeatus), Eğrelti (Pteridiumaquilinum) türleri de bulunmaktadır. Memeliler; tilki, gelincik, ağaç sansarı, porsuk, kurt, çakal, sincap, tavşan, kirpi, geyik, karaca, yaban domuzu, yunustur. Kuşlar; yeşilbaş, bıldırcın, çulluk, üveyik, karabatak, leylek, atmaca, puhu, ağaçkakan, bülbül, karatavuk, ispinoz, saka, çilkeklik ve saksağan gibi türlerdir. Balıklar ise; barbunya, istavrit, kalkan, kefal, kırlangıç, palamut, vatoz gibi denizde yaşayan balıklarla; derelerde de alabalık, sazan ve tatlı su kefalı gibi türlere rastlanmaktadır. 57

64 Bu zengin faunatik yapı nedeniyle planlama alanı yakınında geniş bir bölge Merkez Av Komisyonu tarafından Yaban Hayatı Koruma Sahası ilan edilmiştir ve bölgede sürekli av yasağı bulunmaktadır. Çamlıkoy Tabiat Parkı Çamlıkoy Tabiat Parkında Doğa Turizmi Değerlerine Ait Bilgiler Çamlıkoy Tabiat Parkı yaz aylarında tatil imkanı bulamayan Tekirdağ ve İstanbul sakininin deniz ve dinlenme ihtiyacını karşılayan plajı ile günübirlik deniz, kum ve plaj ihtiyacını karşılamaktadır. Ziyaretçilerin su sporları da yapabildiği sahada ayrıca mesire ve kamp alanları da yazlıkçıların uğrak mekanıdır. Yaz aylarında orman ve denizin buluştuğu bu konumu ile ziyaretçiler özlemini çektiği bir noktaya gelmektedir ve bu durum alanın rekreasyon durumunu arttırmaktadır. Alandaki ekolojik durumun bu denli güzel olması doğasever fotoğrafçılar için de ilgi çekmektedir. İstanbul un en önemli mesire alanlarının bu bölgede olması nedeniyle günübirlik rekreasyon etkinliklerinin yanı sıra, sosyal, kültürel ve eğitim faaliyetleri de yapılmaktadır. 58

65 Çamlıkoy Tabiat Parkı Çamlıkoy Tabiat Parkında Ön Plana Çıkan ve Alanının Sunduğu Aktiviteler Çamlıkoy Tabiat Parkı; Saray ilçesine bağlı Bahçeköy ün kuzeyinde özellikle deniz kıyısında olması itibarıyla yaz turizmine uygun plajı ve günübirlik kullanıma uygun yerleri bulunan orman parçasıdır. Çamlıkoy Tabiat Parkı özellikle İstanbul, Tekirdağ ve Kırklareli halkının piknik, dinlenme, yüzme, çadırlı kamp amacıyla oldukça yoğun olarak talep ettiği bir mekandır Sahanın Doğa Turizmi Yönetimi Amaçları Tabiat parkının onaylı gelişim planı içerisinde, Spor alanları (basketbol sahası, tenis kortu vs.), rekreasyon amaçlı dinlenmeye yönelik kır kahvesi ve kır gazinosu, büfe, çocuk oyun alanları, alan içerisinde uygun yerlerde piknik ünitelerine yakın ocaklar, çeşmeler, çöp konteynırları, yağmur barınakları, kameriyeler ve pergolalar yapılması ön görülmektedir. Bu tesislerinin yapılması ile birlikte daha da tercih edilir hale gelerek, gerek yerli gerek yabancı turistlerin yoğun ilgisini çekecektir. 59

66 Çamlıkoy Tabiat Parkı Önümüzdeki 3 yıl için Turist artış öngörüsü Çamlıkoy Tabiat Parkı özellikle İstanbul, Tekirdağ ve Kırklareli halkının piknik, dinlenme, yüzme, çadırlı kamp amacıyla oldukça yoğun olarak talep ettiği bir mekandır. İlimizin 2014 yılında Büyükşehir Belediyesi olacak olması ve alanın doğal avantajları göz önüne alındığında önümüzdeki 3 yıl içerisinde planlanan sosyal tesislerin de yapılabilmesi durumunda bölgede cazibe merkezi olması beklenmektedir. Tablo 23: Ulaşılabilirlik Analizi Tablosu Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası Orta derecede yakın; 3 saat (2-4 saat arasında) havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Ziyaretçinin Genel ulaşım Toplu taşıma ( ) kanaati: Özel Taşıt Diğerleri ( Bisiklet, Yürüyüş ) Tablo 24: Altyapı Analizi Tablosu Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Asfalt Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık 60

67 Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Tablo 25: Bilinirlik Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri Tablosu Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Sunduğu değerlerden Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Var-Yok Neler? Tek-eşsiz olanlar VAR Yapraklı ormanlar ve zengin var mı? bitki örtüsüyle eşsiz bir doğal güzellik sunmaktadır. Biraz farklı ama YOK değerli olanlar Diğer ilgi çeken YOK yerlere benzer olanlar Evet Sahil Bandı Doğal Ürünler, Deniz Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Envanter Çalışması Tamamlanmadı. Taşıma Kapasitesi Analizi Tablo 26: Taşıma Kapasitesi Analizi Tablosu Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor 61

68 İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Tablo 27: Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Dağ bisikletçiliği (DB) Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Tescilli avlak sahası (AvS) Yaban hayatı geliştirme sahası (YHGS) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Müspet YOKTUR. Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; 62

69 meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Hava Sporları (Yamaç Paraşütü) (HS) Müspet YOKTUR. İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Tablo 28: Ekolojik Taşıma Kapasitesi Tablosu Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Tablo 29: Fiziki / İdari Taşıma Kapasitesi Tablosu Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Korunan alana giriş yolları Altyapı Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Yer sayısı Park yeri imkanları Biletleme yönlendirme İşaret levhaları Bilgi imkanları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması 63

70 Patika ağı Yeterlilik durumu seçenekler Paket doğa turları Aktiviteler Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Mevcutta yapılmakta olan faaliyetlerde herhangi bir kavga veya olumsuz başka bir olay olmamıştır. Genel Kanı olumlu yöndedir. TEKİRDAĞ İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ İlimizde, değerlendirilmesi yapılan Kartaltepe Öneri Tabiat Parkı nın ön görülen doğa turizmi ile ilgili olarak doğal yapısı gereği alternatifi bulunmamaktadır. Bu nedenle başka bir İlçe ile kıyaslama yapılmamıştır. 6 TEKİRDAĞ İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ 6.1.Gelişme Stratejileri Strateji 1. Doğa Turizmi yatırım projelerine teşvik sağlanarak, turizm sektöründe yatırımların arttırılması, Strateji 2. Planlanan Doğa Turizmi yatırımları ile doğal çevreye ve kültür yapısına zarar vermeden turistik kalkınma sağlanması, Strateji 3. Bölgede yapılmakta olan yamaç paraşütü, tüplü dalış, dağcılık, trekking gibi doğa sporları alanlarında faaliyet gösteren dernek ve kulüplerin kapasitelerinin geliştirilmesi, 6.2. Pazarlama Stratejisi Strateji 1. Milletler arası, ülke geneli, bölgesel ve yerel ölçekte markalaşmanın hedeflenmesi, ülke çapında tanıtım ve pazarlamaya ek olarak varış noktaları bazında tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine başlanması, Strateji 2. Doğa turizmi ürünlerinde bilhassa, antik çağlardan beri şarap ticaretinin merkezi olan Şarköy İlçesinin tekrar bu özelliğini kazanabilmesi için toplam kalite yönetiminin, sertifikasyonun etkin kılınması, 64

71 Strateji 3. Doğa turizmi katılımcılarına uygun fiyatta, kaliteli ve yöresel turistik ürün alternatiflerinin sunulması ve özellikle yöre halkına ekonomik girdi sağlaması, 6.3. Ziyaretçi Yönetimi Stratejisi Strateji 1. Koruma ilkeleri ve ziyaretçi yönetim kriterlerinin yaygınlaştırılması ve bunun yanında, müşteri beklentilerine de dayalı sürdürülebilir ziyaretçi yönetiminin sağlanması, 6.4. İzleme ve Değerlendirme Stratejisi (Turizmin etkilerinin ve sürdürülebilirliğin izlenmesi) Strateji 1. Turizmin etkilerinin izlenmesi için, izleme birimlerince göstergelerden yararlanılması, 65

72 1. KAPASİTE GELİŞTİRME Amaç: ilgili paydaşların turizm(ekoturizm) açısından kapasitelerini geliştirmek Süresi Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 1 1 Ekoturizm eğitimi Yerel halkının eko-turizm hakkında eğitimi, Ekoturizme sunulabilecek ürünlerin geliştirilmesi ürünleri geliştirilmesi konusunda eğitilmesi. Bu konuda plan süresince 4 kurs açılarak 100 kişinin eğitilmesi sağlanacak. İTM, OSİ Belediyeler, Muhtarlıklar, Ekoturizm Dernekleri Ekoturizm derneklerinin aktifleştirilmesinin sağlanması Eko-turizmde hedef birliğinin sağlanması gerekirse sözleşme imzalanarak İşbirliği yapılması, İTM, STK Belediyeler, Muhtarlıklar, STK Doğa Koruma Eğiticileri Yetiştirmek, Doğa eğitimi için görev alacak 15 adet eğiticinin eğitilmesi, OSİ, Üniversiteleri DKMPGM, STK Yöre halkının bilinçlendirilerek gönüllük sisteminin oluşturulması, Doğayı anlatmak için yöre halkının eğitilerek, eğitim sonunda temsilci doğa gönüllülerinin seçilmesi OSİ, Üniversiteler DKMPGM, STK, Belediyeler, Muhtarlıklar, Haritaların Oluşturulması Ekoturistler için rotaların yer aldığı haritaların oluşturulması ve basımı, İTM, OSİ STK 2013 Tablo 30: Kapasite Geliştirme Tablosu 66

73 2. FİZİKSEL ALTYAPININ OLUŞTURULMASI Amaç; altyapıyı güçlendirmek veya geliştirmek, Süresi Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlang ıç tarihi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 6 2 Atık ve Atıksu yönetimi Katı atıkların yönetimi konusunda, vahşi depolama yapılması engellenecek ve atıksular arıtılacaktır M, B Dernekler, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü Alan Düzenlemesi Karavan konaklama alanlarının ve günübirlik alanların ilçe planına göre uygun yerlerde düzenlenmesi ayrıca bir adet karavan yeri düzenlenecektir. İTM, KY, B Dernekler, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü Yürüyüş yolları düzenleme ve rehabilitasyonu 9 2 Doğa Müzesi Kurulması Ulaşım Ağının Arttırılması Butik otel ve pansiyonların arttırılması Yürüyüş yolları güzergahı olarak tespiti yapılan tüm sahalarda patika düzenlemeleri ve her türlü tanıtıcı, bilgilendirici levhaların yapımı ve yerine konması. Doğa Müzesi ve Ekolojik Yorum Merkezleri kurulması için çalışmalar yapılacaktır. Bölgeye her türlü toplu taşıma imkanlarının arttırılması ile ziyaretçilerin kolay ulaşım imkanı sağlanması. Bölgede butik otel ve pansiyonculuğun arttırılması ile ziyaretçilerin konaklama ihtiyaçları en üst seviyeye getirilecektir. İTM, OSİ, KY, B Dernekler 2013 OSİ, İTM, KY, B V, B, Karayolları Genel Müdürlüğü KY, Turizm İşletmeleri, İTM, KY, B,M Dernekler, Üniversiteler

74 Kuş Gözlem ve Seyir Kuleleri ile seyir teraslarının Yapılması Turizm alanlarına kuru tuvalet yapılması Tablo 31: Fiziksel Altyapı Kuş göç yolları güzergahlarına ve uygun yerlere (deniz ve doğa seyirli) kuş gözlem ve seyir kuleleri yapılacaktır. Yaya, atlı ve bisikletli doğa gezi güzergahları üzerinde uygun yerlere kuru tuvaletler yapılarak gezi parkurlarında atık yönetimi sorununa çözüm getirilmiş olacaktır. OSİ OSİ, KY STK

75 3. ENVANTER, ÜRÜN OLUŞTURMA, ÜRÜN ÇEŞİTLENDİRME VE GELİŞTİRME, SERTİFİKALANDIRMA, TANITIM VE PAZARLAMANIN YAPILMASI Amaç: mevcut ekoturizm ürünlerinin ortaya çıkarılması, geliştirilmesi, tanıtımı ve pazarlamasını yapmak. Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlang ıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 14 1 Kültürel ürün envanteri ürünleri sunuma hazır hale getirme Geleneksel hayat tarzı, kültüre ilişkin olarak doğadan toplanan, üretilen gıda maddeleri veya doğal materyalden üretilen el sanatları vb. Değerlerin tespiti, satılabilir hale getirilmesi, sözlü değerlerin envanteri, bunların turizme sunulabilir hale getirilmesi. itm, OSİ, Ky, HEM, Dernekler, üniversiteler Ekolojik ürün satış merkezleri Favori ilçelerde yöre insanının ürettiği ekolojik ve doğadan toplanan ürünlerin satışına yönelik en az 5 noktada olmak üzere 10 adet satış yerinin oluşturulması, vatandaşların üretim ve satış için yönlendirilmesi. İTM, Oİ, Tarım Müdürlüğü, B Muhtarlıklar Tur opreratörlerine saha tanıtımı ve Ekotur destinasyonları Tur opartörlerine sahanın gezdirilerek tanıtımı, görüşlerinin alınması, isteklerinin değerlendirilmesi, destinasyon şekillendirmelerinin yapılması,bu destinasyonlar üzerinde hizmet kalitesi ağı kurulması, destinasyonları destekleyici, olumlu etkileyici eklerin tespiti. Yıl içinde tur operatörleri kanalı ile gelen turist sayısının kişiye çıkarılması sağlanacaktır Fuar ve festivaller Fuarlara aktif katılımlarla stand oluşturma, festivallerin kültürel değerleri öne çıkaran İTM, OSİ, Valilik, K, B, İTM, OSİ, Tarım Müd. Dernekler, KTM Belediyeler, Dernekler

76 18 1 Eko köy ve Eko beldeler 19 2 Sertifika/kalite standardı programı 20 1 Kuş envanterlerinin çıkarılması hale getirilmesi, her yıl en az 2 milli fuara ile ürün festivalleri düzenlenmesi. Saha içinde doğal ve kültürel değerleri bozulmamış veya küçük bir çaba ile bu değerlerinin sunumu ve korunması kolayca başarılabilecek ve ekolojik uygulamaların sürdürülebilirliği söz konusu olan ZÜMRÜT Köyü nün ve benzer her ilçede 1 olmak üzere ayrıca 9 köyün Ekoköy olarak dizaynı ve sunulması, bu konuda diğer koruma alanlarına örnek olacak pilot uygulama yapılması, Pansiyonculara, lokantalara, ekolojik ürün üreticilerine yönelik sertifika ve kalite standardı programının hazırlanması ve uygulanması Kuş gözlemciliği gruplarından faydalanarak alanların kuş envanterinin çıkarılması sağlanacaktır. İTM, OSİ, Ky, Muhtarlıklar 2014 İTM, KY, B OSİ Kuş Gözlemciliği STKları, OSİ, Üniversiteler Üniversiteler, Dernekler, Hizmet üretlenler Tablo 32: Envanter, Ürün Oluşturma, Ürün Çeşitlendirme Ve Geliştirme, Sertifikalandırma, Tanıtım Ve Pazarlama Tablosu

77 6.4. izleme VE DEĞERLENDİRMEYE YÖNELİK EYLEMLER Amaç: ekoturizm faaliyetlerinin izlenmesine ilişkin kriterlerin belirlenmesi, izlemenin yapılması, raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlerin yapılması. Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 21 1 Değişimin sınırlarının belirlenmesi Doğal ve kültürel değerleri etkileyen tüm turizm faaliyetlerinin kabul edilebilir değişimin sınırlarının belirlenmesi, bu çalışmanın hedefi yöresel düzeyde kabul edilebilir sınırların tespitidir. OSİ, İTM, Üniversiteler Dernekler Çevresel etkilerin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir. ÇŞM, OSİ, B Dernekler, 2014 KTM 23 1 Ekonomik etkilerin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir İTM, Tarım Md Dernekler, 2014 Ky, B, Tic San Üniv. Od Sosyal ve kültürel etkilerin indikatörlere göre izlenecektir OSİ, İTM, Dernekler, 2014 izlenmesi Üniversiteler 25 1 Sürdürülebilirliğin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir OSİ, ÇŞM Dernekler, Uyumun izlenmesi İzlemenin raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlere dönüştürülmesi Tablo 33: İzleme ve Değerlendirme Tablosu Kurallar sistemine uyumun izlenmesi, uyumsuzluğun sözkonusu olduğu hususları inceleme, uzlaşma arayışı, çözüm geliştirme, raporlama ve değerlendirme, yaptırım uygulama Doğal ve kültürel değerlere etki yapan Faaliyetlerin sınırlara göre durumunun izlenmesi ve raporlama, değerleme ve geri bildirimlerinin yapılması, İTM, OSİ Dernekler 2014 OSİ, İTM, Üniversiteler Dernekler

78 72

79 EK:1 Tekirdağ İli Koruma Altındaki Doğal Sit Alanları ve Anıt Ağaçlar: İLİ İLÇESİ KORUNAN ALAN NEV İ 1 TEKİRDAĞ Saray Güneşyaka Mağaraları Ergene Vadisi Mevkii II. Derece Doğal ve Arkeolojik Sit Alanı 2 TEKİRDAĞ Saray Ergene Vadisi Su Kanalları Ayvacık Köyü II.Derece Arkeolojik ve Doğal Sit 3 TEKİRDAĞ Saray Güneşkaya Ergene Vadisi-Güngörmez Mağaraları Mevkii I.Derece Arkeolojik Sit Alanı- II.Derece Doğal ve Arkeolojik Sit Alanı 4 TEKİRDAĞ Çerkezköy Veliköy, Değirmendere Antik Su Kaynakları I.Derece Arkeolojik Sit ve Doğal Sit 5 TEKİRDAĞ Barbaros Kocaçeşme-Çınar Ağacı 2538 nolu parsel I.Derece Doğal ve Arkeolojik Sit 6 TEKİRDAĞ Merkez Sütlüce Manastırı Kumbağ, 8 pafta, parsel 7 TEKİRDAĞ Merkez Dut Limanı Kumbağ, 8 pafta, parsel I.Derece Doğal ve Arkeolojik Sit I.Derece Doğal ve Arkeolojik Sit 8 TEKİRDAĞ Saray Su Kemeri-Ayvacık Ayvacık Köyü I.Derece Arkeolojik ve Doğal Sit 9 TEKİRDAĞ Şarköy Kartalkaya I.Derece Arkeolojik Sit 10 TEKİRDAĞ Şarköy Kızılcaterzi, Şenköy I.Derece Doğal Sit 11 TEKİRDAĞ Şarköy Çınarlık Alan Uçmakdere, Şarap Fabrikası Yanı I.Derece Doğal Sit 12 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Kumbağ, Sütlüce Manastırı Önünde (1 Adet) Anıt Ağaç 13 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Naip Köyü (17 Adet) Anıt Ağaç 14 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Güzelköy, Köy Camii Önünde (2 Adet) Anıt Ağaç 15 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Uçmakdere Köy Girişi (1 Adet) Anıt Ağaç 16 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Uçmakdere Şarap Fabrikası Yanı Anıt Ağaç

80 17 TEKİRDAĞ Hayrabolu Karaağaç Aydınlar Köyü, 9 pafta, 1999 parsel Anıt Ağaç 18 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Ortacami Mah., Namık Kemal Cad., 31 pafta, 98 ada, 8 parselde çeşme önünde (1 Adet) 19 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Gündoğdu Mah., Hacıilbey İlkokulu Bahçesi (1Adet) Anıt Ağaç Anıt Ağaç 20 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Ortacami Mah., 99 ada, 1 parsel Anıt Ağaç 21 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Ortacami Mah., 1485 ada Anıt Ağaç 22 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Ertuğrul Mah., 365 ada, 3 parsel Anıt Ağaç 23 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Ertuğrul Mah., 279 ada, 16 parsel Anıt Ağaç 24 TEKİRDAĞ Merkez Çitlenbik Ağacı Ertuğrul Mah., 365 ada, 3 parsel Anıt Ağaç 25 TEKİRDAĞ Merkez Çitlenbik Ağacı Ertuğrul Mah., 366 ada, 2 parsel Anıt Ağaç 26 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Uçmakdere Şarap Fabrikası Yanı Anıt Ağaç 28 TEKİRDAĞ Merkez Çınar Ağacı Yavuz Mah., 75 pafta, 390 ada, 103 parsel 29 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Güzelköy, Köy Kahvesi Önünde (1 Adet) 30 TEKİRDAĞ Şarköy Çınar Ağacı Mürefte, Hamam ve Sağlık Ocağı Önünde (2 Adet) Anıt Ağaç Anıt Ağaç Anıt Ağaç

81 EK 2 TEKİRDAĞ İLİNDE BULUNAN MESİRE YERLERİ MESİRE YERLERİ Sıra No İlçesi Adı Mevkii Alanı (Ha) Tipi 1 Kınıklar Çeşmesi Kınıklar 1.26 C Merkez 2 Kumbağ Çamlık 64.5 B 3 Çorlu 215 Nolu Bölge Esetçe 51.7 C Nolu Bölge Çerkezköy 5 96 Nolu Bölge 6 Saray Nolu Bölge Laladere Piknik Yeri Kapaklı / Kazakgölü Pınarca / İkizgöller Büyükyoncalı / Bozova Güngörmez Köyü 45.0 C 10.5 C C C

82 TEKİRDAĞ İLİNDEKİ DOĞA YÜRÜYÜŞ GÜZERGAHLARI EK: 3 SIRA NO İLÇE GÜZERGAH İSMİ GÜZERGAH UZUNLUĞU/ ZORLUK DERESECİ DOĞAL GÜZELLİKLER 1 Merkez Kumbağ-Dutlimanı-Manastır- Naip Kulesi-Naip Köyü 2 Merkez Kumbağ-Dutlimanı-Manastır- Kumbağ 15 km. (Toprak yol-patika) Kolay Deniz, çam ormanı, panoramik manzara, çayır (Bisiklet için de uygun) 10 km. (Toprak yol, patika) Kolay Deniz, orman, doğa manzarası. (Gece yürüyüşüne uygun) 3 Merkez Yeniköy-Nişantepe2-Yeniköy 10 km. (Toprak yol-asfalt-patika) Kolay Panoramik manzara, deniz, orman (Kış yürüyüşü için de uygun) 4 Şarköy Yeniköy-Uçmakdere- Yeniköy 5 Şarköy Yeniköy-Kartalkaya- Uçmakdere 13 km. (Toprak yol-patika) Orta Zorlukta 18 km. (Toprak yol-patika) Orta Zorlukta Panoramik deniz manzarası, üzüm bağları Doğal ıhlamur ağaçları, orman manzarası 6 Şarköy Gaziköy-Bakacaktepe- Gaziköy 18 km. (Patika) Orta Zorlukta Panoramik deniz ve orman manzarası 7 Şarköy Ormanlı-Bakacaktepe 18 km. (Toprak yol-patika) Orta Zorlukta Doğa, orman, panoramik manzara 8 Şarköy Güzelköy-Bakacaktepe- Güzelköy 17 km, (Toprak yol-patika) Orta Zorlukta Deniz, orman, doğa manzarası

83 9 Şarköy Tepeköy (Mürefte) 10 km. (Patika) Kolay Kayaç, çam ormanı manzarası 10 Şarköy Sufunya 12 km. (Dere yanı patika) Kolay Kayaç, doğa manzarası 11 Saray Ayvacık-Kavacık-Güneşkaya 7,3 km. (Dere yanı patika) Orta Mağara, dere ve doğa manzarası 12 Saray Kanara-Laledere 14,4 km. (Dere yanı patika) Orta Mağara, dere ve doğa manzarası, zengin flora ve fauna 13 Saray Ayvacık-Laledere 9,7 km. (Toprak Yol) Orta Doğa Manzarası 14 Saray Yumurtadere- Laladere 4,1 km. (Toprak Yol) Kolay Doğa Manzarası 15 Malkara Elmalı-Koru Dağları 15,5 km. (Toprak yol-patika) Orta Zorlukta Panoramik deniz doğa manzarası, çam-meşe ormanı, (karaca- geyik görülebilir) 16 Malkara Karacahalil-Koru Dağları 19 km. (Patika) Orta Zorlukta Panoramik deniz doğa manzarası, çam-meşe ormanı, (karaca- geyik görülebilir)