Fotoğraf: Ertan KUDUBAN. Gölyanı Obası

Transkript

1

2 Fotoğraf: Ertan KUDUBAN Gölyanı Obası

3 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER III Şekiller Listesi V Tablo Listesi V Grafik Listesi V KISALTMALAR VI SUNUŞ VII SUNUŞ III 1- GİRİŞ DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ 5 BÖLÜM SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR KAYNAK ANALİZİ Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar TURİZM POTANSİYELİ TAŞIMA KAPASİTESİ Taşıma Kapasitesinin Elemanları; 14 BÖLÜM İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ İLGİ GRUBU ANALİZİ TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI GİRESUN İLİNİN TARİHÇESİ GİRESUN İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 19 Giresun İlinin Coğrafi Konumu İlin Jeomorfolojik Özellikleri Jeolojik Özellikleri ve Toprak Yapısı Hidrografya Toprak Özellikleri Arazi Varlığı Orman Varlığı Flora-Fauna ve Hassas Yöreler 33 Fauna: Yerleşim Alanları ve Nüfus Tarım ve Hayvancılık Sanayi ve Teknoloji Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama Madencilik Enerji 47 BÖLÜM GİRESUN DOĞA TURİZMİ ARZI 49

4 4.1 GİRESUN un DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) Giresun İlinde Doğa Turizmi Amaçlı Kullanılan ve Koruma Statülü Alanlar 53 Turizm Merkezleri: 53 Arkeolojik ve Doğal Sit Alanları: 53 Anıt Ağaçlar: 54 KORUNAN ALANLAR: 55 TABİAT PARKLARI: 55 AVLAKLAR: 57 Devlet ve Genel Avlaklar: 57 Tescil Aşamasındaki Devlet Avlakları: 58 Mesire Yerleri: 59 Salon Çayırı A Tipi Mesire Yeri 59 Yaylalarımız: Giresun un Doğa Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi 63 Doğa Gezisi Güzergâhları: 71 KAMP VE KARAVAN TURİZMİ ROTALARI 83 SPORTİF OLTA BALIKÇILIĞI YAPILABİLECEK DERELER 85 YAMAÇ PARAŞÜTÜ YAPILABİLECEK ALANLAR 87 RAFTİNG YAPILABİLECEK DERELER GİRESUN İLİNDE DOĞA TURİZM ÇEŞİTLERİ 89 BÖLÜM SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 93 GİRESUN İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ 116 BÖLÜM GİRESUN DA SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ Gelişme Stratejileri Pazarlama Stratejisi Ziyaretçi Yönetimi Stratejisi İzleme ve Değerlendirme Stratejisi (Turizmin etkilerinin ve sürdürülebilirliğin izlenmesi) AMAÇLAR ve FAALİYETLER 118 Stratejik Amaç: 118 ALT AMAÇLAR KAPASİTE GELİŞTİRME FIZIKSEL ALTYAPININ OLUŞTURULMASI ENVANTER, ÜRÜN OLUŞTURMA, ÜRÜN ÇEŞİTLENDİRME VE GELİŞTİRME, SERTİFİKALANDIRMA, TANITIM VE PAZARLAMANIN YAPILMASI KAPASİTE GELİŞTİRME 131 FAALİYET ÖRNEKLERİ 133 ASLANŞAH-DEREKÖY YHGS 147 ALUCRA İLÇESİ, DOLUDERE-DEREÇİFLİK KÖYLERİ ARASINA KIZIL GEYİK YERLEŞTİRİLMESİ 148 FAALİYET: İLİMİZDE BULUNAN DENİZEL HASSAS ALANLARIN TESPİTİ 153 EKLER 156 EK 1: GİRESUN İLİ SINIRLARI İÇİNDE BULUNAN ENDEMİK BİTKİLER LİSTESİ 156 EK 2: FLORA ve FAUNA (Giresun Çevre Durum Raporu 2011) 158 EK 3: GİRESUN İLİNDE SPORTİF OLTA BALIKÇILIĞI YAPILAN (FAALİYETTE OLAN) VE YAPILABİLECEK (POTANSİYEL) ALANLAR 169 EK 4: GİRESUN İLİNDE DOĞA TURİZMİ BAKIMINDAN ÖNCELİKLİ FAALİYETLER VE BÖLGELER 171

5 EK 5: GİRESUN İLİNDEKİ KORUNAN ALANLAR VE POTANSİYEL ALANLAR İÇİN DOĞA TURİZMİ FAALİYET PLANI 175 KAYNAKLAR 177 LİNK KAYNAKLARI 177 Şekiller Listesi Şekil 1 : Giresun İlinin Coğrafi Konumu Şekil 2 : Giresun İl Orman Durumu Şekil 3: Giresun İli Verimli Orman, Bozuk Alan Şekil 4: Yayla Turizm Gelişim Koridor Haritası Şekil 5: Giresun un doğa turizmi değerleri öne çıkan ilçeleri Şekil 6: Ağaçbaşı Tabiat Parkı Sınırları Tablo Listesi Tablo 1: FAUNA (MEMELİLER) 37 Tablo 2: FAUNA(KUŞLAR) 39 Tablo 3: FAUNA(SÜRÜNGENLER,AMFİBİLER) 40 Tablo 4: Tuzlu Su Balıkları 41 Tablo 5: Tatlı Su Balıkları 41 Tablo 6 : Nüfus 42 Tablo 7: Mesire Yerleri 59 Tablo 8 : GİRESUN İLİNDEKİ DOĞA YÜRÜYÜŞ GÜZERGAHLARI 78 Grafik Listesi Grafik 1: Ortalama Sıcaklık Değerleri (C ) (Giresun Meteoroloji İstasyonu) 24 Grafik 2: Ortalama Sıcaklık Değerleri (C ) (Şebinkarahisar Meteoroloji İstasyonu) 24 Grafik 3: Aylara Göre Ortalama Yağış Miktarı (mm) (Giresun Meteoroloji İstasyonu) 25 Grafik 4: Aylara Göre Ortalama Yağış Miktarı (mm) (Şebinkarahisar Meteoroloji İstasyonu) 25 Grafik 5: Nüfus Grafiği 42

6 KISALTMALAR AFAD : Afet ve Acil Durum AD : Avcı Dernekleri Aİ : Avlak İşletmecileri AK : Alan Kılavuzları B : Belediyeler ÇŞM : Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ÇEKÜL : Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı D : Dernekler DKMPGM : Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü DSİ : Devlet Su İşleri HEM : Halk Eğitim Merkezleri İGTHM : İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü İKTM : İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İÖİ : İl Özel İdaresi KY : Kaymakamlıklar M : Muhtarlıklar MEM : Milli Eğitim Müdürlüğü OBM : Orman Bölge Müdürlüğü OGM : Orman Genel Müdürlüğü DKMP : Orman ve Su işleri Bakan. Giresun Şube Müdürlüğü ÖG : Özel Girişimciler PSİ :Pansiyon İşletmeleri STK : Sivil Toplum Kuruluşları TATUTA : Ekolojik Çiftliklerde Tarım Turizmi ve Gönüllü Bilgi, Tecrübe Takası TEMA : Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma (Vakfı) THK : Türk Hava Kurumu Tİ : Turizm İşletmeleri TSİ : Turizm ve Sanayi İşletmeleri TVKK : Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu TSO : Ticaret ve Sanayi Odası TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu UB : Ulaştırma Bakanlığı Üni : Üniversite WWF : Dünya Doğayı Koruma Vakfı V : Valilik ASPİM : Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü KOSGEB : Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

7 SUNUŞ İlimiz, coğrafyası ve stratejik konumu nedeniyle uluslararası turizm pazarlarına açılımı kolay ve sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel değerler açısından çok zengin olan Doğu Karadeniz Bölgesinde yer almaktadır. Bölgemiz ve ilimiz, doğal güzelliklerin sunduğu kaynaklar açısından Türkiye nin diğer bölgelerinden farklı bir yapı ve potansiyele sahiptir. Doğa odaklı turizm, dünya genelinde özellikle 1980 lerden sonra büyük ilerleme kaydetmiştir. Doğa turizminde ağırlıklı olarak yöresel değerleri/ürünleri yaşatan, koruyan gelişim alanlarının oluşturulmasına, Türkiye nin doğa turizmi merkezli bir turizm çeşitlenmesine gidilmesine ve buna yönelik stratejiler belirlemesine dayanak oluşturmuştur. Doğu Karadeniz Bölgesi ve ilimiz, zengin coğrafyası ve doğal kaynaklarının çeşitliliği nedeniyle doğa turizmi (eko-turizm) odaklı bir yapılanma için ülkemizin en uygun bölgelerinden biridir. Doğu Karadeniz Bölgesinde ve özellikle ilimizde, güzel ve bir o kadar ünlü yaylalarımızın, koruma-kullanma dengesi içerisinde diğer turizm çeşitlerini destekleyici unsur olarak değerlendirilmesi ve kalış süresinin uzatılması hedeflenmektedir. Yayla turizminin gelişmesi için Karadeniz Bölgesinde oluşturulan ve Turizm Gelişim Koridorlarından biri olan yayla koridoru kapsamında turizmin türleri olan kamp, kayak, mağaracılık, yamaç paraşütü, rafting, binicilik, balon, balık avlama, foto-safari ve bungee jumping gibi macera sporları ile çeşitlendirilmesi ve bu macera sporlarının gelişmesine yönelik planlama çalışmalarının yapılması düşünülmüş, Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı ( ) Kırsal Kalkınma Politikaları Özel İhtisas Komisyonu Raporu nda da, Türkiye de Kırsal Turizm kapsamında doğa tatilleri, doğa sporları ve kırsal alandaki sporların değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Giresun ilimize özgü farklı turizm türlerinin birbirine entegrasyonunu ve gelişimini sağlayarak sürdürülebilir çevre anlayışı ilkesi kapsamında, alternatif turizm odaklı Giresun ili Doğa Turizmi Master Planı hazırlanmıştır. Çok zengin doğal değerlere sahip ilimizin doğa amaçlı turizmin master (geliştirme) planının hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür ederim. Dursun Ali ŞAHİN Vali

8 SUNUŞ Doğa Turizmi (ekoturizm); seyahat edilen doğal alanların, çevrenin korunması ve yöre halkının ekonomik standartlarının gelişmesini sağlayan bir turizm anlayışıdır. Sürdürülebilir turizm ve Doğa Turizmi (ekoturizm) tanımlarında, doğal ve kültürel kaynakların geleceğinin düşünülerek kullanılması, turizm sermayesinin, mevcut ziyaretçilerin ve yöre halkının amaçlarının maksimum düzeyde karşılanması öne çıkarılmaktadır. Ülkemizde ve bölgemizde ekoturizm faaliyetleri, dünyanın diğer ülkelerinde olduğu gibi Korunan Alanlar da gelişme göstermektedir. Bu alanlar; milli parklar, tabiat parkları, sulak alanlar ve diğer korunan alanlar olarak sınıflandırılmaktadır. Ayrıca bölgemizde geleneksel kitle turizminden ziyade alternatif turizmi ön plana çıkarmak gerekir. Alternatif turizm faaliyetleri olarak yaylalarda geliştirilmesi planlanan özellikle doğa ve macera sporlarına yönelik yapılanmanın her bir yayla ve bölge için ayrıntılı bir şekilde incelenmesi ve detaylandırılması gerekmektedir. Turizm Master Planı doğrultusunda kurumumuz tarafından kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleri ve halkın görüş ve beklentileri dikkate alınarak, katılımcı bir yaklaşımla hazırlanan bu çalışmanın amacı; doğal güzellikleri, tarihi ve turistik yapısı ile zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan Giresun ilinde, bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal kaynak değerlerin, sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle planlanarak doğa turizminin geliştirilmesini sağlamaktır. Bu plan ile Giresun İlinde doğa turizminin geliştirilmesi için amaç, hedef ve stratejiler saptanarak yapılması gereken projeler belirlenmiştir. Bu kapsamda çalışma grubuna ve emeği geçen herkese teşekkür ederim. Mustafa BULUT 12. Bölge Müdürü

9 Fotoğraf : Ertan KUDUBAN Eğribel

10 1- GİRİŞ 1.1 DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve GİRESUN VİLAYETİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Tabiatı korumanın geleceği kırsal alanların geleceğine, kırsal hayatın korunmasına ve sağlıklı yürüyen bir kırsal ekonomiye bağlıdır. Kırsal alanlardaki düşük ve dağınık nüfus ile beraber yetersiz gelir söz konusu olduğunda bu alanların turizm köyleri vb. gibi faaliyetler için kullanılması söz konusu olacaktır. Bu tür girişimlerin önemli bir kısmı korunan alanlarda veya dışında yapılmaktadır. Bazı etkinliklerin korunan alanlara ve tabiata çok zarar verdiği de görülmektedir. Bu sebeple tabiatı korumakla görevli olan bizlerin çevremiz ile iyi bir proaktif ilişkiler içinde olmamız gerekmektedir. Proaktif kişi; ilişkilerde ve faaliyetlerde insiyatifi eline alan kişi demektir. Tabiattaki faaliyetlerin kontrolü için Orman ve Su İşleri Bakanlığı taşra kuruluşlarının kırsal sahalarda doğa turizminin geliştirilmesinde öncü olması doğru bir harekettir. Son yıllarda sivil toplum kuruluşları ve diğer kamu kurum ve kuruluşları; statülü korunan alanlar, doğal alanlar, kırsal kalkınma, kalkınma için işbirliği gibi konuları tamamıyla farklı bir bakış açısı ile algılamaya başlamışlardır. Tabiat ve geleneksel kültürler üzerinde turizmin meydana getirdiği olumsuz tesirler ve bunların neticesinde duyulan korkular kitle turizmine karşı alternatif, çevreye duyarlı turizmi ve tabiatı korumayı öne çıkarmıştır. Sürdürülebilir doğa turizmi ve ekoturizm tabiatın korunması için bir umut olarak ortaya çıkmıştır. Algılamadaki bu değişiklik, doğal alanlar, korunan alanlar ve çevresinin bölgesel planlamasında turizme ilişkin proje ve çalışmaların giderek artmasına yol açmıştır. Bu sayede turizm, zaman içinde kırsal alanların kalkınmasında, yoksulluğun azaltılması ve yöresel kültürel zenginliğin korunmasında anahtar bir rol haline gelmiştir. Sürdürülebilir doğa turizmi, kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi, kırsal nüfus için yeni bir bakış açısı meydana getirilmesi, yoksulluğun ve kırsal göçün azaltılmasında önemli seçeneklerden biri olarak görülmektedir. Ancak, turizmin yalnızca yerel ekonomi ile doğru şekilde bütünleştirildiği takdirde beklentileri karşılayabileceği ve yöre halkı ile diğer ilgi gruplarına fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. 1.2 DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA 1980 li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), çevre konularına ilişkin çalışmaları arttırmış, Bu çalışma giderek artan bir etkinin meydana gelmesini sağlamıştır. Dünya Çevre Kalkınma Komisyonu nca 1987 yılında tamamlanan çalışmalar sonunda ortak geleceğimiz 1

11 adlı bir rapor hazırlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çevre ve kalkınma konularına çok farklı yaklaşılması gerektiği bu raporda vurgulanmıştır. Kalkınmanın ve insanlığın sahip olduğu kaynakların sürdürülebilir olduğuna vurgu yapılmıştır. Raporda ortaya konulan sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanların elinde bulundurduğu ve onlara muhtaç olduğu ekolojik, kültürel ve sosyo-ekonomik kaynakların nadir ve eşsiz olduğu görüşüne varılmıştır. Bir sahanın sahip olduğu kaynaklar, çok farklı maksatlar için kullanılabilmektedir. Örneğin, bir orman, kereste imalatı için kullanılabilirken, üzerindeki ağaçlar kesilerek tarım toprağı olarak kullanılabilmekte ayrıca korunan alan olarak da ayrılabilmektedir. Alanın ve alanda yaşayan yöre halkının özelliklerine bağlı olarak bu seçeneklerden bazıları uygulanabilirken, bazıları ise kesinlikle uygulanamaz. Yalnızca korumacı bir yaklaşım içine girildiğinde doğru görülen seçenek ormanın el değmemiş eski haline bırakılması olsa da, yöre halkı ve diğer iş gruplarının bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı hayat kalitelerini yükseltmek için ormandan hak iddia etmeleri mevzubahistir. Bu sebeple yüzde yüz sürdürülebilir kalkınmaya her zaman ulaşılamasa da bu hedef üzerine yoğunlaşılmalıdır. Doğal ve korunan kırsal alanlarda, geçmişten günümüze yerel topluluklar ile arazinin beraberliği çok önemlidir. Korunan alan ağı büyüdükçe korunan alan kavramının anlamı da değişmeye ve gelişme göstermeye başlamıştır. Bu gelişme içinde yöre insanlarının varlığı ve faydalanmalarının sürdürülebilirliği de öne çıkmaktadır. Bir doğal alan ve korunan alanın içinde yer aldığı bölgenin sürdürülebilir kullanımı, turizm, ekolojik tarım, hayvancılık, yeni bölgesel ürünler, sürdürülebilir ormancılık, hatta enerji üretimindeki yatırımlarla birlikte düşünüldüğünde daha başarılı olacağı açıktır. Doğal alanlarda faaliyetlerin açıklanmasında Kırsal alan, Kırsal kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma gibi kavramlar değerlendirilmelidir. Bu kavramlara baktığımızda; Kırsal Alan: Şehir diye tabir edilen yerleşme sahalarının dışında kalan tarımla ilgili etkinliklerin yapıldığı alanları da içeren köy, mezra, kom vb. adlarla adlandırılan ve anılan insan yerleşimlerinin var olduğu alanları kırsal alan olarak tanımlayabiliriz. Kırsal Kalkınma Kavramı: Kırsal kalkınma, küçük toplulukların içinde bulundukları ekonomik, toplumsal ve kültürel şartları iyileştirmek amacıyla giriştikleri çabalarının, devletin bu konudaki çabalarıyla birleştirilmesi, bu toplulukların tüm ülke insanlarının tümüyle kaynaştırılması ve ulusal kalkınma çabalarına tam katkıda bulunmalarının sağlanma süreci şeklinde tanımlanmıştır. Kırsal Alan Kalkınması: Hem eğitim hem de örgütlenme işi olup, kırsal alan; toplumun ihtiyaçlarının göz önünde tutulması, kırsal alan kalkınma politikası ile ilgili planların alınması sırasında topluma zorla kabul ettirilmemesi gereken bir konudur. Toplum istediklerini elde etmedikçe kırsal alan çalışmalarına katılmayacaktır. Tarımsal çalışmalar, beslenme, eğitim, 2

12 mesleki önderlik ve öğretim, kooperatifler, el sanatları, küçük sanayiler, sosyal güvenlik çalışmaları, planlama ve sağlık politikaları nitelikleri kırsal alan ve ülke planları ile bir bütünlük içinde olmalıdır. Sürdürülebilir Kalkınma: Ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Burada ekolojik, ekonomik ve sosyo kültürel sürdürülebilirlik şartlarının tamamının sağlanması önemlidir. Kırsal alanlar turizm ve boş zamanların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kırsal alan, turistlere sakin ve huzurlu bir seçenek sunmaktadır yılında yapılan bir araştırmada; Fransız vatandaşları tatillerinin, %52 sini ya bir ailenin yanında ya da bir arkadaşının evinde, %26 sı evlerinde geçirdiklerini ve %9 luk bir kısmı ise kırsal alanda ikinci bir eve sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Kırsal alanlar doğa için önemli role sahiptir. Tabii kaynakların korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, doğal felaketlere karşı koruma, iyi hayat şartlarının korunması ve doğal manzaranın korunması doğal çevre ile ilgili hususlardır. 1.3 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Sürdürülebilir kalkınma, ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Sürdürülebilir turizmin gelişimi de sürdürülebilir kalkınma ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminde turistlerin ve ziyaret edilen yerlerin bugün kü ihtiyaçlarının, gelecekteki fırsatları koruyup geliştirerek ve genişleterek karşılanması amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal hayatı destekleyen süreçlerin devamını içermektedir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü nün tanımına göre sürdürülebilir bir turizm gelişimi; Çevresel kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamalı, Ziyaret edilen toplulukların sosyo-kültürel yapısına, gelenekselliğine saygı göstermeli, Bütün ilgi gruplarına adil bir şekilde dağıtılan sosyo-ekonomik faydalar ile tutarlı ve uzun vadeli ekonomik faaliyetler ortaya koymalıdır. Buna göre sürdürülebilir kırsal/doğa turizminin gelişme ölçütleri; a. Biyolojik çeşitliliğin korunması, b. Ekonomik tutarlılık, c. Kültürel zenginlik, d. Yöre halkının refahı, e. İstihdam kalitesi, 3

13 f. Sosyal eşitlik, g. Ziyaretçi memnuniyeti, h. Yetkinin yerele doğru dağıtılması, i. Toplumun genelinin refah ve mutluluğu, j. Fiziki bütünlük, k. Kaynakların etkin kullanımı, l. Çevre temizliğidir. Korunan alanlar açısından; tabiatın seçkin parçaları olan korunan alanlar ile turizm arasındaki bağ, korunan alanların tarihçesi kadar eskidir. Korunan alanlar turizme, turizm de korunan alanlara ihtiyaç duymaktadır. Turizm korunan alanların kurulması ve yönetiminde göz önüne alınması gereken önemli bileşendir. Turizm; aynı şekilde koruma altında olmayan flora ve faunanın tutunduğu tabiat alanlarına ve insanın yaşadığı sahalardaki yöresel kültüre de bağımlıdır. Bu bağımlılık doğa ve kültürün bozulmaması için tedbirleri gerektirir. Bu tedbirlerin neler olacağının sürdürülebilir kırsal kalkınma ilkeleri çerçevesinde tespiti de zorunludur. Turizmin önemli bir ekonomik faaliyet olması ve tüm göstergelerin bu faaliyetin büyüme eğiliminde olacağı yönünde olması önemli bir husustur. Turizmdeki büyümeyle beraber sürdürülebilir turizm, ekoturizm gibi doğayla ilgili turizme olan talep artmış ve turizm ürünleri ile destinasyonlar çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri de değişmiş ve çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri konaklamada konforun sağlanması yanında, yöreye özgü kültürel değerler hakkında bilgi edinme, yöre halkıyla iletişim, bölgenin flora ve faunası, özel ekosistemler, doğal hayat ve bunların korunması da dahil olmak üzere daha sorumlu bir seyahat deneyimi kazanmak da söz konusudur. Beklenen büyüme ve yeni eğilimler turizmi o kadar stratejik bir konuma taşımıştır ki, turizm eşsiz özellikli doğal veya korunan alanların sürdürülebilirliğinin yanı sıra bu alanların çevresinde yaşayan yöre halkının kalkınma potansiyeline de müspet etki sağlayabilmektedir. Bu durumda turizm, doğal alanların korunması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin çevre bilincinin arttırılmasında kullanılabilecek çok önemli bir araçtır. Dolayısıyla turizm sayesinde koruma çalışmaları için gerekli mali kaynakların kazanılmasının yanı sıra ziyaretçiler ile yöre halkına yönelik bilinçlendirme ve eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması gibi hedeflere de kolayca ulaşılabilmektedir. En önemli hususta; turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı ve paylaşımcı olarak planlaması, sürecin etkin yönetimi ve izlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelebilecektir. İşte bu nedenle; SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLANI çalışmasına lüzum duyulmuştur. 4

14 1.4 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ Yukarıda da bahsedildiği üzere, insan kullanımı bakımından hassas olan sahalarda turizm söz konusu olduğunda turizmin iyi planlanması ve yönetilmesi önemli olmaktadır. Alışılmış turizm stratejileri ile Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Stratejisi arasındaki fark şudur; alışılmış yöntemler yukarıdan aşağıya bakış açısı ile uygulanmaktadır. Yani kararlar merkezden alınmakta ve uygulanması için yerele taşınmaktadır. Yöre halkı katılımcı olamamaktadır. Sürdürülebilir turizm ise aşağıdan yukarıya bir yaklaşım için gayret göstermektedir. Bu yaklaşımda yöre halkının beklentileri ele alınır, yönetime katılmasını sağlayıcı yapı kurulur, yörenin kalkınma potansiyelini bünyesinde barındıran tabii değerlerin korunması için ortak kararlar alınır. Karar almanın yanında uygulama ve izleme aşamalarında da yöre halkının bilgisini, becerilerini, en uygun şekilde kullanmak esastır. Bu yaklaşım yöre halkının, yerel otorite ve organizasyonların yetkilendirilmesine dayanır. -Sürdürülebilir turizm gelişim aşamasında doğa ve çevresinin ortak çıkarları söz konusudur. Konaklama ve diğer turizm altyapıları mümkün olduğunca doğal alan dışında olmalıdır. Bu durum doğaya ve kültüre zararı en aza indirdiği gibi ev pansiyonculuğu gibi faaliyetlerin yapılmasıyla yöreye faydayı arttırabilir. -Yöre halkı ve diğer bölgesel ilgi grupları turizm gelişiminde önemli ortaklardır. Söz konusu gruplar turiste konaklama imkanı sunacaklar, sunacakları ürünün kalitesinin korunmasında da sorumluluk alacaklardır. -Günübirlik ziyaretçiler yerine uzun süreli konaklamaya lüzum duyan turistle hedefleniyorsa, doğal ve kültürel mirasa dayalı çekim noktaları, el sanatları gibi faaliyetler ortaya konmalıdır. -Doğal alanlar genellikle çok hassastır, bu sebeple ekolojik değerler, belirli bir saha ile sınırlı olmayacaktır. Geleneksel hayat, yerel kültür, kırsal, sosyal ekonomik yapılar da aynı zamanda turizmin temel kaynağı olmaktadır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın ilimizde/bölgemizde ve ülkemizde doğa turizmine konu olacak sahaların tüm ilgi grupları için anlamlı ve cazip bir bakış açısına dayandırılmasına esas olmalıdır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nda turizm; doğayı koruma, kırsal kalkınma için bir araç olarak ele alındığından, doğa turizmi yönetim planı olarak ele alınmalıdır. Halihazırda olan turizm etkinlikleri de tartışılmalı, değerlendirilmelidir. İlde sürdürülemez olan turizm veya gelir getirici faaliyetler de tanımlanmalıdır. Ayrıca iyi bir yönetim için tehditler ve fırsatlar da ele alınarak bunlardan hareketle ortaya çıkacak fikirler ortaya konmalıdır. -Doğaya dayalı turizm yönetiminin entegre bir anlayışla (alan ve çevresinin sahip olduğu doğal, tarihi ve sosyo-ekonomik kaynakların bütüncül ele alınması) değerlendirilmesi de önemlidir. 5

15 -Turizm gelişimi genel olarak piyasa talebine göre yönlendirilir. Bir alanın turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, rekabetçi özgün ve özellikli bir destinasyon oluşturması için gerçekçi beklentiler ortaya konulmalıdır. Yüksek ekolojik değerlere sahip olan sahalar yüksek turizm değeri içermeyebilir. Turizm, ancak doğru pazar ürünlerini hedeflediği zaman başarılı olabilir. Özellikle hassas tabiat alanlarında taşıma kapasitesi düşük iken, bu alanlardan beklenen faydalar yüksek olmaktadır. Taşıma kapasitesinin düşüklüğü sınırlı sayıda turist demektir. Bu sebeple taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi de önemlidir. -Entegre Doğal Alan Yönetimi: Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı ile doğa ve turizm yönetimi için tüm ilgi gruplarının desteğini almayı hedefler. Tüm ilgi gruplarının etkin desteği önem taşır. Turizm gelişiminin karmaşık yapısı göz önüne alınırsa, ilgi gruplarının etkin iş birliği oldukça önemlidir. Planın herkes tarafından sahiplenilmesi ayrıcalık olacaktır. -Sürdürülebilir kırsal kalkınma için kapsamlı bir vizyon belirlenmesine de ihtiyaç vardır. -Pazarlama Stratejisi: Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın bir parçasıdır. Kalkınma ve rekabete açık ürün-pazar kombinasyonu için yaratıcı yaklaşımlar içermelidir. Pazarlar, hedef gruplar, turist sayısı, ürünler, hizmetler, yaratıcı yaklaşımlar bu stratejide yer almalıdır. -Turizm Destinasyonu Yönetimi: Yaygın bir stratejik yaklaşım olup, destinasyonu rekabete açık hale getirir, bir turizm pazarını iyi bir şekilde yönetmek, pazarlamak, bir destinasyonu rekabetçi yapabilmek için gereken tüm unsurları içeren bir yaklaşımdır. -İyi tanımlanmış amaçlar ve göstergelerle mantıksal bir çerçeve kurmak, ayrıntılı bütçe, mali portre ve ilgi gruplarının tümüne açık görev ve sorumluluklar veren bir iş planı hazırlamak gereklidir. -Ziyaretçinin İzlenmesi ve Ziyaretçi Yönetim Planı: Mademki doğa gibi hassas bir sistemde çalışılıyor, bu durumda turist ziyaretinin ilkelerini belirleyen bir ziyaretçi yönetim planı lüzumludur. Aynı zamanda da hem geri bildirim temin etme, hem de taşıma kapasitesinin kontrolü için izleme programı da olmalıdır. Geri bildirimler kalitenin arttırılması, sunumların taleplere uygun hale getirilmesi (iyileştirilmesi), hizmetteki aksamaların ve doğadaki değişimlerin takibi için çok önemlidir. Şu unutulmamalıdır ki; turizm, doğanın korunması için ortaya konan ana hedeflere ulaşmak garanti edildiği takdirde teşvik edilmelidir. 6

16 BÖLÜM 2 2. SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR 2.1 KAYNAK ANALİZİ Gelişme planı ve stratejisi için öncelikle kaynak analizi yapılması mecburidir. Bir alanın sahip olduğu kaynaklar, o alanın kalkınması için bir sermaye veya potansiyel oluşturmaktadır. Bu kaynakların analizi de önemli veri ve bilgi oluşturulmasını temin etmektedir. Ekolojik ve kültürel kaynakların yanında sosyo-ekonomik özellikler de turizm gelişimi için önemli bir temel oluşturmaktadır. Örneğin kırsal turizmin, tarımsal faaliyetleri desteklemediği durumlarda kırsal turizmin gerçekleştirildiği bölge hem kendi sermayesini hem de kırsal olma özelliğini kaybedecektir. Gerek turizm potansiyeli gerekse taşıma kapasitesi turizm kaynaklarının mevcut durumuna bağlı olduğundan kaynak envanterinin mutlaka yapılması gerekir Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar a. Doğal Kaynaklar: turizmin gelişimi için önemli olan yöreye özgü doğal kaynaklardır. Bu kaynakların hali hazırdaki ekonomik kullanımları, korunma durumları, statüleri, iklim gibi turizm gelişimi için potansiyel kaynakların envanterini içermektedir. Seçkin Doğal Kaynaklar: Turizm yalnızca korunan doğa parçaları ile ilgili değildir. Eşsiz manzaralar, dağlar ve nehirler gibi ve korunmayan türler de turizm için ilgi çekici olmaktadırlar. Örneğin; ormandaki ağaçların üzerinde gezinen sincapları, konakladığımız evin penceresinden gözlemlemek son derece çekicidir. Bir orman öncelikli olarak odunculuk amacıyla kullanılsa da dağ bisikleti gibi bir aktivite için ortamı çekici hale getirebilmektedir. Seçkin Doğal Kaynakların Hâlihazırdaki Ekonomik Kullanımlarının Tanımlanması: Doğal kaynakların çok çeşitli kullanımları söz konusudur, ormanların odunculuk, nehirler ve göllerin sportif balıkçılık, su sporları ve enerji üretmek için kullanımları gibi. Bu kullanımlardan bazıları gelenekseldir ve düşük etkilere sahiptir. Bazıları ise sürdürülebilir değildir. Bu sebeple bunlar turizm gelişimi için de uygun değildir. Kaynağın Korunma Durumu ve Statüsü: Bazı doğal kaynaklar mevcut kanunlarla korunur. Bunların turizmde kullanımı da bu kanunlara uygun olmalıdır. İklim: mevsimlerin dağılımı, ortalama sıcaklık, nem ve günlük ortalama optimal güneş ışığı saatlerine bağlı olarak iklim analizi yapılmaktadır. Burada önemli olan iklimin farklı mevsimlerde turizm için elverişli olup olmadığıdır. Turizm Gelişimi İçin Potansiyel Doğal Kaynaklar: Potansiyel kaynakların tespiti turizm planlaması için önemli ve özellikle yönlendirici olmaktadır. Tüm bu kaynakların envanter çalışmalarının haritaya 7

17 aktarılması, turizm ürünleri ve hizmetlerinin gelişmesi ve altyapı ile tesislerin fiziksel planlaması için önemli olmaktadır. b. Kültürel Kaynaklar: Kültürel kaynakların envanteri doğal kaynaklara ilişkin çalışmalara benzerlik göstermektedir. Özellikle doğal ve kültürel kaynaklardan oluşan kombinasyonlar, turistler tarafından yüksek ilgi ile karşılanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasının önemi konusunda farkındalık meydana getirilebilirse, sürdürülebilir turizm gelişimine ve doğa korumaya verilen destek artacaktır. c. Sosyo-Ekonomik Kaynaklar: Altyapı, insan kaynakları ve farklı ekonomik sektörlerin bileşimini içermektedir. Bu konuda yapılacak envanter çalışması, birbiri ile bağlantılı birçok farklı unsurlar içermesi ve bu unsurların turizm gelişimi için ilk bakışta kavranamaması mümkündür. Bölgenin kalkınma potansiyelinde, sosyal ve ekonomik rekabet edebilirlik unsurları büyük öneme sahiptir. Yerel nüfusun turizme yaklaşımı, turizm sektöründe çalışma isteği gibi bazı unsurların turizm ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Altyapı: Bir bölgenin turizmde rekabet edebilirliği ve kalkınma seviyesinin tespiti için altyapı kalitesi önemli bir göstergedir. Altyapının kalitesi, yerel nüfusun hayat kalitesini ortaya koymanın yanı sıra turizm gelişimi için de zorunlu bir şarttır. Alan, güvenli içme suyu, donanımlı sağlık tesisleri gibi temel unsurları içermiyorsa turizm gelişimi asla başarılı olamayacaktır. Altyapının farklı unsurları için şartlar, kalite ve gelecekteki durum değerlendirilmelidir. Kaynak halihazırda turizm için mi kullanılmaktadır? Sorusu hem kaynağın turizm gelişimi için önemi konusunda hem de kaynak kalitesi hakkında göstergeleri ortaya koyabilmektedir. - Su kaynaklarına yönelik etütler; kaliteli su kaynağının sağlanması, su kaynağının sürdürülebilir kullanımı ve su çıkarmanın çevresel etkisini de içerir. - İletişim ağına yönelik etütler; turistlerin refahı ve turizm gelişimi için önemli olan cep telefonları da olmak üzere telefon ve internet ağlarının kalitesine yönelik etütleri içermektedir. - Sağlık hizmetlerinin; kalite, miktar ve coğrafi dağılımı son derece önemlidir. - Güç kaynaklarına yönelik etütler; elektrik şebekesi, ısınma ve yemek pişirme için enerji kaynaklarının varlığı önemlidir. Her ne kadar resmi standartlara göre planlansa ve tehlike içermese de turistler nükleer santrallerin yakınında konaklamamaktadır. - Su ve toprak kirliliği etkisi olan atık su sistemleri önemli olup, bölgeye gelen turistlerin sayısı ile meydana gelecek atık su miktarı da dikkate alınmalıdır. - Katı atıkların düzenli depolaması toplum için olduğu kadar çevre için de önemlidir. Katı atıkların görüntü kirliliğine de yol açması ayrı bir menfi etkisidir. - Yol ağlarının durumu; çoğu turistin tercihlerini yaparken en önemli etkendir. - Güvenlik; kamu güvenliğini ve asayişi sağlamak turist güvenliği gibi unsurlar önemli olmaktadır. Aşırı kar yağışı, kanyon veya dağ kurtarma timlerinin olup olmaması da çok önemlidir. 8

18 - Politik istikrarsızlık ve suçlar; turist için caydırıcı etki yapmaktadır. İnsan Kaynakları: Bir bölgenin insan sermayesini ifade eden bu unsur, turizm gelişiminde anahtar etmenlerden biridir. İnsan kaynakları hem hizmeti hem de manevi nitelikteki kültür ve kimliği oluşturmaktadır. İnsan kaynaklarına ilişkin etütler aşağıdaki unsurları içermelidir; - Yöre halkının nüfusu, - Göç vb. eğilimler, - Demografik yapı, - Aktif nüfus ve yapısı, eğitim seviyesi, potansiyel bilgi ve beceriler, açık fikirlilik, geleceğe odaklanma, çalışma ahlakı, - Yöreye özgü geleneksel ekonomik faaliyetleri ve yöresel sanatları yapabilme, - Turizm gelişimine ilişkin tutum, misafir severlik duygusu, hizmete yönelim, - Sosyal tutarlılık, esneklik, mevcut sosyal ilişkilerin kalitesi ve aralarındaki işbirliğini içeren sosyal yapı, - Yerel kurumlar, idareler, yönetişim, bürokrasiden kaçınma vb. hususlarla finansal kaynaklar ve yönetimleri, - Alanın kültürü ve kimliği, alanda etkin görev alacak kişilerin ortak değerleri, ilgileri, yaklaşımları, algılama şekilleri, özel ilgi ve becerileri, özgün gelenekler, o topluma ait olma ve o toplumda yaşamaktan onur duyma gibi durumları içerir, - Farklı ekonomik sektörler; söz konusu coğrafi bölgeye ve ile yoğunlaşma durumları, firma sayısı, ölçeği, ortalama karlılık, geleceğe yönelik bakış açısı, pazarları ve dış ilişkileri, sektörler arası işbirliği son derece önemlidir, tüm sektörler turizm sektörü ile ilişkili olabilmektedir. Kaynak analizinin sonuçları; sürdürülebilir turizm yönetimi ve kalkınmada sermayeyi oluşturan kullanılabilir kaynaklara genel bir bakışı sağlamakla beraber, bölgenin mevcut kalkınma durumunu ve sürdürülebilirliğini değerlendiremeye yönelik bir resim sunmaktadır. Analiz aynı zamanda; bölgenin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik bir vizyon oluşturulmasını ve turizm gelişiminin diğer sektörlerle bütünleştirilmesini sağlayacaktır. 2.2 TURİZM POTANSİYELİ Yüksek değerlere sahip doğal ekolojik sahalar her zaman yüksek turizm potansiyeli içermezler; - Bazı doğa parçaları araştırma yapan uzmanlara, iyi eğitimli ekoturistlere hitap etmektedir. Bu alanlar sayıca az olduğu için de sınırlı bir turizm potansiyeli içerirler, - Bazı doğal sahalar, erişim, güvenlik gibi nedenlerle turistler için elverişli olmayan yerlerde bulunurlar, 9

19 - Ekolojik kaynakların kullanımlar karşısındaki duyarlılığı (taşıma kapasitesi), ziyaretçi girişinde kısıtlamalara sebep olmaktadır, Bir sahanın daha fazla turist çekebilmesi için ihtimalleri ortaya koyan turizm potansiyeli önemli bir konudur. Turizm potansiyelinin tespiti için arz ve talebin ortaya konması gerekir. Bu potansiyel sınırlıysa başarılı bir turizm girişimini başlatmak imkânı olmayacaktır. Turizm ekonomik bir faaliyet olduğundan ancak turizm pazarında sürdürülebilirliği için bir talebi karşılaması lüzumludur. Turizme ilişkin motivasyon ve istekler değişkendir, kaynakların değeri aynı kalırken değişen tüketici davranışları turizm potansiyelini etkilemektedir. Dolayısıyla turizm potansiyeli tüketicinin bakış açısı (talebi) ile değerlendirilmelidir. Turizm potansiyeline ilişkin veri toplarken, istatistiki veriler, anketler gibi yöntemlerle veri elde edilebilir, ayrıca derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlemleme, olaylar üzerinde çalışmalar ile veri elde etmek için kullanılan niteliksel araştırma metotları kullanılmaktadır. Turizm potansiyeli için turizm talebi incelemesi aşağıdaki hususların tespiti ile yapılabilir; - Halen yapılan turizm, - Hâlihazırdaki turist miktarı, - Her bir ziyaretçinin günde harcadığı miktar, - Ortalama kalma zamanları, - Turist profili, - Dürtü analizi; hangi temel etmenlerin turistler için rol oynadığı,(doğa, kültür, sağlık, güneş, vb.) - Benzer bir il veya saha ile kıyaslama yapılması, milli veya milletlerarası bir il ile kıyaslama yapılması ve neden o ilin tercih edildiği, - Gelecekte rakip olacak iller hangileridir, nedeni, Turizm arzı incelemesinde ise aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır; - İlimizde bir uluslar arası havaalanı var mıdır veya yakın bir ilden yararlanma imkanı makul müdür? - Alan ulaşım hangi araçlarla olur?(demiryolu, özel taşıt, genel taşımacılık, vd.), bunlara yaklaşım nasıl olmaktadır (kötü, yeterli, iyi gibi), - Alana ulaşma durumu (kolay-rahat, çaba ile, zor ve tehlikeli) - İle gelmek için yabancı turistler ülkemizden vize alıyor mu? - Sahamızın istikrarlı bir yönetimi var mı?, - Güvenlik ve ulaşım açısından ne gibi problemler yaşanabilir? - Alt yapı incelemesi; taşımacılık ağı, yerel yolun durumu (toprak, asfalt), anayolla bağlantısı, demiryolu ağı, yerel genel taşımacılığın yaygınlığı, program, ücretler, hat/duraklar, döngü 10

20 patikaları, patikalar, yollar, işaret levhaları, genel enformasyon levhaları, araç-otobüs park kapasitesi, bilgi alma, tercüme kolaylıkları, - Yiyecek içecek ve barınma; restoran sayısı, restoranların sınıflandırılması (iyi-sayısı, orta iyi-sayısı vb.) - Hangi standartta yiyecek sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü) - İl ve çevresinde ne tür barınma alanları var? (otel, hotel, yatak kapasitesi, rota üstü barınma kulübeleri, bungalov, parkları, kamp alanı, diğerleri), - Hangi standartlarda barınma sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü), - İlinizin seçkin özellikteki doğal alanlarının özellikleri (sundukları ile tek mi?, biraz farklı mı?, diğer seçkin özellikli yerlere benziyor mu?), - Alan turist gezi rotasına girecek şekilde turistlerin ilgisini çekebilecek diğer sahalara yakın mı? (diğer çekici sahalara yakın, orta derecede potansiyel, düşük veya yakında böyle bir potansiyel bulunmamakta), - İlin alanlarında yaban hayatı; (bayrak tür, ilginç diğer türler, temsil edici yaban hayatı, farklı yaban hayatı izleme aktiviteleri, yürüyerek, botla, gözlem noktası ile vb.), - Yaban hayatı izleme de tatmin edicilik durumu (garanti etme, genellikle, şans veya mevsime bağlı), - Bölgedeki önemli yaban hayatının tanımı, - Yardımcı tesislerin durumu (rekreasyonel, spor, diğer; durumu: kötü-yeterli-iyi), Kaynakların turizm potansiyelinin değerlendirilmesi; - Doğal değerler: (sahiller, sahil kayalıkları, kumullar, dağlar, ormanlar, korunmuş izole olmuş alanlar, şelaleler, göller, nehirler, mağaralar, yaban hayatı, hayvan-kuş, deniz canlıları, iklim, diğerleri), - Kültürel değerler; (tarihi binalar, tarihi yerler, anıtlar, arkeolojik yerler ve koleksiyonlar, folklor ve gelenekler, el işleri, müzeler, sahne sanatları, sanayi mirası vb.) - Toplumun turizm potansiyeli; (insan kaynakları; aktif nüfusun büyüklüğü ve yapısı, eğitim düzeyi ve profesyonel bilgi, beceriler, eğitimler, orijinal-karakteristik ve geleneksel özellikleri, ekonomik faaliyetler-sanatlar profesyonel olmayanlar dahil, resmi olmayan bilgi ve beceriler, turizm gelişimine yaklaşımlar, misafir severlik anlayışı, hizmet eğilimleri, yerel kuruluş ve idareler ile yönetişim, alanın kültürü ve kimliği, - Ekonomik kaynakların turizm potansiyeli; (tarım, ormancılık, balıkçılık, sanayi ve diğer), - Altyapı; (su sistemleri, ulaşım ağları, sağlık imkânları, ulaşım terminalleri, enerji kaynakları, kanalizasyon sistemleri, katı atık ve yok etme sistemi, caddeler/yollar, güvenlik sistemleri vb.) 11

21 - İş ve hizmet altyapısı; (fırınlar, kasaplar, bakkallar, süpermarketler, doğrudan satış yapan çiftlikler, kiralık araç, servis istasyonları, taksiler, otobüsler, kiralık bisiklet, kiralık spor malzemeleri ve bakımı, postaneler, bankacılık hizmetleri, doktorlar, dişçiler, eczaneler, kafe ve restoranlar, atm ler, bankalar, diğer iş ve hizmetler.) Turizm Talebi: turizmin mevcut durumunun incelenmesi; Ziyaretçi; boş zamanlarını geçirmek için bir yere gelen kişi olarak tanımlanabilir, turist ise alanda bir veya daha fazla gece konaklamaktadır. Her turist bir ziyaretçidir, ancak her ziyaretçi turist değildir. Dolayısı ile turist ve ziyaretçi sayılarının ayrılması gerekmektedir. Ziyaretçi ve turist ayrımı farklı talepleri sebebi ile yapılmak durumunadır, ayrıca her ikisinin de farklı etkileri bulunmaktadır. Bir turistin ortalama harcaması alanda daha fazla zaman geçirdiğinden, konaklamaya, ilave yiyecek ve içeceğe ödeme yaptığından genellikle daha yüksek olmaktadır. Turizme ilişkin mevcut durumun ortaya konabilmesi için; - Turist ve ziyaretçileri ayrı ayrı sayısı (yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, günlük), - Son on yılda turistlerin/ziyaretçilerin değişimi, - Ortalama kalış süreleri, konaklama ve ulaşım şekilleri önemlidir. (Sürdürülebilir doğa turizm gelişme planımızda ana unsur turizm olduğundan; turizme ilişkin veri kullanılamaz olduğu hallerde ikinci en iyi seçenek olarak ziyaretçilere ait verir üzerinden değerlendirme yapılması mecburiyeti doğmaktadır). - Turist başına ortalama harcama, - Grup hacmi ve düzeni, - Turistlerin ağırlıklı yaş grubu, - Yaptıkları faaliyetler, - Ziyaret edecekleri-ettikleri yere ilişkin seçimleri, - Memnuniyeti, deneyimleri ve para harcama şekilleri, - İkinci ziyaretlerin yüzdesi ve sayısı, - Kullanılabilir ilave veriler. Talep incelemesinde ilimizi rakip olarak gördüğümüz veya bizimle rekabet eden benzer il veya illerle karşılaştırmak faydalı ve yerinde olacaktır. 12

22 Turizm Arzı: Konum Faktörü: Bir ilin başka turizm pazarları ile ilişkili olarak nasıl konumlandığını, bir turistin alana ulaşmak için harcadığı zamanı, parayı/enerjiyi belirtir. Bir saha ne kadar güzel olursa olsun, hedef grup tarafından kolayca ulaşılabilir değilse asla başarılı bir turizm gelişimi sağlanamayacaktır. Yerel nüfusun değil turistin algılama durumu dikkate alınmalıdır. Örneğin bakir alanları ziyaret etmekten zevk alan ve ilkel patika yollarla ulaşılan yerleri ziyaret etmek isteyen turistler için düşünülen uzak mesafeler için alanın sınırlı sayıda turist potansiyeli olacaktır. - Uzun mesafeden gelen turistler için hava alanına uzaklık çok önemlidir, - Tur operatörlerinin çoğu havayolu ulaşımını zorunlu görmektedirler, bu sebeple bağımsız turistler veya tur operatörleri hedeflenebilir, - Tren, otobüs veya özel araçlarla erişim de konum faktörleri içinde önemlidir, - Alana ziyaret iklim şartları açısından da kısıtlı imkânlara neden olabilir, - İle özgü yapılan bürokratik işlemlerin bıktırıcılığı da önemlidir, sık sık güvenlik birimleri tarafından kimlik sorulmak, aranmak gibi, - Turizm arzında; işaretlemeler, doğru yönlendirmeler, bilgiye ulaşma kolaylığı da önem arz etmektedir. Haritalar, broşürler, internet imkânı, kılavuz ve rehberler önemli bir arz faktörüdür. - Yiyecek içecek sunumu ve konaklama arzı; Sunumun ürün ve hizmet kalitesi, hijyenik standartlar, özgünlük/otantik, yöresel olması, yer ve ürünlerin çeşitliliği, ortam ve konukseverlik önemlidir. - Restoranların sınıflaması önceden yapılırsa turist için kolaylık olacaktır. - Konaklama tüm türleri içerebilmelidir, ürün ve hizmetlerin kaliteli olması, özellikle hijyeniklik konaklamada çok önemlidir. Doğal Alanın Kendine Has Özellikleri; Doğal alanların değer yaratması, kırsal kalkınmada rol oynaması beklentisi de son yıllarda öne çıkan bir görüştür. Doğal alanların alternatif kaynak kullanımına dönüştürülmesi için yapılan baskılar sonucu tehdit altında olduğu yerlerde devamlılığını sürdürebilmeleri, diğer alternatif kaynak kullanımları karşısında koruma ve kullanma dengesinin uzun dönemli ekonomik değerinin gösterilebilmesine bağlıdır. Tabiat ve kültürel miras, yaban hayatının gözlemlenmesi, yöreye özgü özellikler ve korunması gereken öncelikli türler, doğa ile ilgili çalışan ve doğanın kıymetini bilen eko-turistler için son derece önemlidir. 2.3 TAŞIMA KAPASİTESİ - Belirli bir sürede ( yıl, ay, hafta, gün, saat ) bir bölgenin alabileceği ziyaretçi sayısı veya bölgenin kaynakları üzerinde istenmeyen veya planlanmamış etkilere sahip olmayan ve sürdürülebilir kalkınmayı tehdit etmeyecek düzeyde bir alanda aynı anda bulunabilecek ziyaretçi sayısı, 13

23 - Bir bölgenin, hayati önemde olduğu düşünülen değerleri, ekolojik süreç ve koşulları tehlikeye atmadan ve sürdürülebilir kalkınma imkanlarını azaltmadan belirli bir süre boyunca destekleyebileceği insan faaliyetlerinin (ağaç kesimi, avlanma, tarım) ve diğer etmenlerin (örn: iklim değişikliği, kirlenme vb.) baskısı, - Ziyaret edilen bir alan veya tesisin sahip olduğu kaynaklar üzerinde koruma amaçlarını tehlikeye atmadan, istenmeyen ve planlanmayan etkilere neden olmadan belirli bir süre (yıl, ay, gün, an) boyunca alabileceği ziyaretçi sayısı şeklinde tanımlanmaktadır. Taşıma kapasitesi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planında önemli bir planlama aracıdır. Turizmin gelişimi ve korunmasında önemli bir kavramdır. Taşıma kapasitesinin analizi ve izlenmesi, yönetim kararları yönünden girdi sağlayacaktır. Taşıma kapasitesi sayesinde kullanımı sınırlamak, en elverişli ziyaretçi sayısını tamamlayarak müspet etkileri azamiye çıkartmak, olumsuz etkileri en aza indirmek mümkün olabilecektir. Kısaca Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planındaki sürdürülebilirlik taşıma kapasitesinin aşılmaması ile temin edilir. Ziyaretçi sayısı ve etkinin büyüklüğü arasında doğrudan ilişki vardır. Ancak alan içinde tek tehdit unsuru ziyaretçiler değildir. Doğa için önemli olan tehditlerin tümünün birleşik etkisidir Taşıma Kapasitesinin Elemanları; Sosyal Taşıma Kapasitesi; Turizm için yerel tolerans limitleri olarak tanımlanmakta olup yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerinden ve ziyaretçiler ile yöre halkı arasındaki çatışmalardan kaçınılmasını içerir. Bu unsurun turizm gelişimi içerisinde anahtar rolü vardır. Yöre halkı turizmi desteklemezse kalkınma asla olmaz. Yerel kabulü belirleyen temel etmenler, sosyal yapı ve kültürün hassaslığı, toplumun değişimin üstesinden gelebilme yeteneği, turizmin algılanışı, yöre halkı ile ziyaretçilerin ilişkileri, kullanıcı grupların davranışları, birbiri ile uyumu ve paydaş olmanın ekonomik ve toplumsal faydalarıdır. Ekonomik Taşıma Kapasitesi; Sürdürülebilir bir turizm gelişiminde turizm, ekonomik yapı ile bütünleşmiştir ve diğer sektörleri de desteklemektedir. Ekonomik taşıma kapasitesi; turizm gelişimini sağlayan bir yerel ekonomi ve yerel ekonominin sürdürülebilirliğini sağlayan bir turizm gelişimi anlamına gelmektedir. Yani temel kıstas; turizm gelişimi ile yerel ekonomi arasındaki sinerjidir. Ekonomik taşıma önemli olan iki unsur; Beklenen faydaları temin etmek için asgari turist sayısı ve ekonominin üstesinden gelebileceği azami turist sayısıdır. Ekolojik Taşıma Kapasitesi; Ekolojik taşıma kapasitesi, ziyaretçilerin/turistlerin ziyaret edilen alandaki ekosistemler, ikamet yerleri ve canlı türleri üzerinde ortaya koyduğu ekolojik zararlardır. Burada, ekolojik değerlerin, ziyaretçi akışlarının ve davranışlarının uzun süreli ve sistematik olarak izlenmesi ve veri toplanması önemli olmaktadır. 14

24 İdari/fiziki Taşıma Kapasitesi; Fiziki taşıma kapasitesi aynı anda ve belirli bir zamanda müşteri olarak alınabilecek ziyaretçi sayısıdır. Bu kapasite, alana uygun insan sayısına, yani alanın büyüklüğü ve diğer fiziki şartlar (doğal, coğrafi koşullar ve hava şartları) ile turizm altyapısının kapasitesine dayanmaktadır. Burada temel göstergeler; kalabalık, kuyruklar ve trafik sıkışıklığıdır. Fiziksel kapasite yönetiminin verimliliği ve etkinliği şu unsurlara bağlıdır; - Organizasyon kaynaklarının kapasitesi (insan ve ekonomik kaynaklar vb. gibi), - Ziyaretçi yönetiminin kapasitesi, Fiziksel kapasiteyi değerlendirmek için aşağıdaki bilgiler gerekmektedir; Bir sahanın ziyaretçi kullanımına/ turizm gelişimine karşı hassas olan kaynakları: Kırmızı liste ve endemik türlerin habitatları, alanın savunmasız olan diğer kaynakları, göçe hassas türler, Ziyaretçi yönetimi de dahil olmak üzere yönetim amaçları ve hedefleri: Genel bir doğa koruma planı, amaçlar, hedefler ve doğa koruma politikası, tür koruma politikaları, bölgeleme sistemi, izleme sistemi, Ziyaretçiler/turistler, turizm gelişimi ve etkileri üzerine veriler; tüm güzergahlar, tesisler, konaklama ve ziyaretçi/turist için olan etkinlikler ve detaylı haritalar, ziyaretçi sayısı, özellikleri, akımları, ziyaretçi modelleri, etkinlikler ve mevsime bağlı özelliklere ilişkin bilgiler vb., ziyaretçiler tarafından özel olarak gerçekleştirilen faaliyetler, ziyaretçi etkilerine ilişkin veriler, etkilerin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler, ölçütler ve göstergeler. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile bilgilerin gösterilmesi mümkündür. Psikolojik Taşıma Kapasitesi; Psikolojik taşıma kapasitesi bir alanın belirli bir zaman diliminde ziyaretçi deneyimleri üzerinde olumsuz etkilenmeye sebep olmaksızın kaldırabileceği maksimum ziyaretçi sayısıdır. 15

25 BÖLÜM 3 3. İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI 3.1 İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İlgi grupları, belirli bir koruma ve sürdürülebilir kalkınma projesi ile ilgili olarak fayda sağlayan, projenin içinde yer alan veya söz konusu projeden olumlu ya da olumsuz etkilenen bireyler, gruplar veya organizasyonlar olarak tanımlanabilirler. Paydaşlar, bir problemi çözmek için sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ve amaçlarımıza ulaşmak için güvenebileceğimiz kişilerdir. İlgi gruplarının hepsi sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ortak değildir veya olmaları gerekmez. Çünkü bir ortağın projeye olumlu bir bakışı, tutumu olmalıdır ve amaçlara ulaşmak için işbirliği yapmalıdır. Bazen bir ilgi grubu projeye olumsuz bakabilir ve hatta aktif bir tehdit bile olabilir, ilgi gruplarını işbirliği yapılanlar haline getirmek onlara paydaş değeri verilmesi ile mümkün olur. 3.2 İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ Turizmde ilgi grupları; - Yöre halkı, kişiler ve kurumlar, - Alana dayalı ilin sorumlu yöneticileri, - Bölgesel yetkililer, - Ulusal yetkililer, - Turizm ofisleri, yerel turizm organizasyonları, konaklama ve hizmet sunanlar, taşımacılar, - Turizmle ilgili sektörler, - Tarım, ormancılık ve balıkçılık gibi farklı ekonomik sektörlerin temsil edildiği ticaret ve sanayi odaları ve el sanatları ile ilgili birimler, - İşçi sendikaları, dernekler, STK lar, - Eğitim ile ilgili birimler, 3.3 İLGİ GRUBU ANALİZİ İlgi grubu analizi sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının ortaya konması ve uygulamasında yer alan farklı taraflara ilişkin genel bir izlenim sahibi olabilmek, niyet okumak için kullanılan bir araçtır. Yalnızca bir envanter olarak ele alınmamalıdır, sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının planlanmasında potansiyel ortaklarımızın kimler olduğunu ve hangi tarafla çelişkiler yaşayacağımızı bize bildirmektedir. Ayrıca projenin farklı seviyelerinde destek temini için de son derece elverişli bir analizdir. İlgi grupları analizine dayalı olarak sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının yönetiminden sorumlu bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir doğa turizmi gelişimi için, detaylı bir ilgi grubu analizi ilgi gruplarının; 16

26 - Genel hedeflerini, - Turizmden beklediği faydaları - Turizmdeki rollerini tanımlamalıdır. Bu süreç; şu adımlardan oluşur; 1. İlgi gruplarının tanımlanması, 2. Her ilgi grubunun çıkarlarının, önceliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi, 3. Her ilgi grubunun davranışlarının belirlenmesi, 4. İlgi grubunun gücünün ve ilgi grupları arasındaki muhtemel koalisyonlarının gücünün tahmin edilmesi, 5. İlgi gruplarının mevcut ihtiyaçlarının ne düzeyde karşılandığının değerlendirilmesi, 6. İlgi grupları ile birebir iletişimlerin başlatılması ve ilgi gruplarının güveninin kazanılması, 7. Ortak menfaatler, sinerji ve başarı unsurlarının tanımlanması, 8. Paydaşların bir araya getirilmesi, 9. Ortak hedef ve amaçların ve onlara ulaşmak için gerekli olan stratejinin ortaya konması, 10. Organizasyon çerçevesinin oluşturulması, 11. Uygulama (zaman çizelgesinin ve hedeflerin ortaya konması, iletişim organizasyonunun oluşturulması, ilgi gruplarına somut sorumlulukların verilmesi.) 12. İzleme ve geri bildirimin yapılması 3.4 TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planı nın hazırlanmasında toplum temelli yaklaşım uygulanması neticesinde; - Yöre halkı için sürdürülebilir geçim kaynakları ortaya koymak, - Toplulukların kendi yapılarını korumalarını teşvik etmek ve - Doğal alanların koruma hedeflerinde yerel faydayı oluşturmak mümkündür, Toplum temelli turizmin en önemli özelliği, doğal kaynakların kalitesi ile alanın kültürel mirasının bozulmamış ve turizmle güçlendirilmiş olmasıdır. Doğal çevre üzerindeki olumsuz etkiler en aza indirilmeli ve yerel kültür korunmalıdır. Turizm, insanların kendi yerel kültürlerini yaşatma ve değerlendirmeye teşvik etmelidir. 3.5 YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi grubu analizine dayalı olarak, korunan alan ve çevresi için, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını izlemek veya biçimlendirmek amacıyla, korunan alan yönetimi ve tüm ilgi gruplarının resmi işbirliğine dayalı bir organizasyon oluşturulmalıdır. 17

27 Bu işbirliği resmi bir dokümandır. Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını uygulamak, desteklemek ve sorumluluklarını, karar verme gibi hususları düzenler. 3.6 GİRESUN İLİNİN TARİHÇESİ Hitit dönemine ait elde edilen yazılı kaynaklarda Giresun ilinin Aziz Bölgesi içinde yer aldığı tespit edilmiştir. Hitit İmparatorluğunun yıkılmasından sonra bölgede farklı siyasal, sosyal ve kültürel değerlere sahip birçok kavim yaşamıştır. M.Ö. VII. YY da Miletoslu denizciler ticari amaçlarla Karadeniz kıyısına gelerek yöreyi kolonileştirmiştir. Bu dönemde Kerasos adıyla kurulan şehir, deniz ticaretiyle canlanmıştır. Bölge, Miletlilerden sonra Kafkas kökenli Kimmerlerin ardından İskitlerin akınlarına maruz kalmıştır. M.Ö. VI. YY da Persler bölgeyi ele geçirmiştir. Perslerden sonraki dönemde Giresun ve çevresinde egemen olan Pontus Krallığına, M.Ö. 1.yy.da Romalılar son vermiştir. Pontus Kralı 1. Farnakes tarafından yaptırılan Giresun Kalesi kentin kuzeyindeki yarımadanın kente hâkim bir noktasında yer almaktadır. M.S.395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca Giresun Doğu Roma İmparatorluğunun yönetimine girmiştir. M.S.11. yüzyılda Doğu Roma Devletinin başkenti İstanbul, Haçlılar tarafından istila edilince, İmparator Komnenus un çocukları Trabzon a gelerek M.S.1204 yılında Trabzon başkent olmak üzere Trabzon Rum Devletini kurmuşlardır. Giresun da bu devletin sınırları içinde kalmıştır. Giresun ve çevresinin Türkleşmesini sağlayan Çepni Türk beylerinden olan ve Ordu-Giresun yöresinde beylik kuran Bayram Bey den sonra yerine Hacı Emir Bey geçmiş, Hacı Emir de Trabzon Pontos Kralı ile 1358 yıllarında savaşmış, Giresun Hacı Emir Bey in oğlu Süleyman Bey zamanında 1397 yılında Türklerin eline geçmiştir. 1402'de Timur'un egemenliğine giren Giresun ilini, 1453'te Fatih Sultan Mehmet vergiye bağlamış fakat ödenmeyen vergi üzerine 1456'da kenti kuşatmıştır. Şehir 1461'de Trabzon Rum İmparatorluğunun direnmeksizin teslimiyle Osmanlı idaresine girmiştir. Giresun da kaza olarak Trabzon eyaletine bağlanmıştır. (Giresun Valiliği Resmi Web Sitesi) Yunanlılar Giresun iline Choerades, Romalılar Kerasous ve Cerasus (Kerasus)demeyi tercih ediyor. Eski Türkler için şehrin adı ise Vilayet-i Çepni. Osmanlı zamanında Kerasunt adı ile sık anılan Giresun ili 1930 yılında Giresun adını alıyor. Yukarıdaki resmi isimleri yanında Giresun Giresonsun, Kerason, Keresea, Kerasus, Kerasos, olarak da konuşulup yazılıyor. Şehirde en çok ismin kirazdan geldiğine inanılır. Şehrin adının kirazdan geldiğini söyleyenler genel olarak kentin ilk çıtlakkale tarafında kurulduğuna ve o dönemde oradaki kiraz ağaçlarından adını aldığına inanırlar. Dünyaya kiraz ın buradan yayıldığını düşünürler. Buna neden olan hikâye de Romalı General Lukullus un M.Ö. 70 yılında Giresun'a gelmesine dayanır. Lukullus Giresun da kiraz yer ve çok sever. Roma'ya dönerken yanında kiraz fidanı götürür. Romalılar kirazı (Cerasus Avium) tanır, beğenir. Böylece kirazın getirildiği yöreye Keresus adı verilir. 18

28 Bu inanışın altında İsa'dan önce yılları arasında yaşamış, Historiarum Mundi (Dünya Tarihi) adlı 36 ciltlik ansiklopedi denilebilecek ilk eseri vermiş olan Romalı büyük donanma komutanı ve tabiat bilgini Plinius Juhiut'u ilk kaynak olarak alan araştırmacılar yatar. Bu kaynaktaki bilgi bugüne kadar aktarılarak gelir. 3.7 GİRESUN İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ Giresun İlinin Coğrafi Konumu Şekil 1 : Giresun İlinin Coğrafi Konumu Yüz Ölçümü km ² Nüfusu Yıllık Ortalama Yağış mm Ortalama Sıcaklık 14.2 C Giresun İlinin 16 ilçesi 19

29 Giresun ilinin yüzölçümü km² olup batısında Ordu, Tokat ili, güneyinde Sivas, Gümüşhane, Bayburt illeri doğusunda Trabzon ili, kuzeyde Karadeniz bulunmaktadır. Toplam 16 ilçe,17 beldeden oluşmaktadır yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre nüfusu kişi, ortalama nüfus yoğunluğu ise 60 kişi/km² dir. (Türkiye İstatistik Kurumu) İlin Jeomorfolojik Özellikleri Giresun ili, yüzey şekilleri bakımından engebeli bir görünüşe sahiptir. İl, Karadeniz kıyısı boyunca uzanan oldukça dar ve alçak düzlüklerden oluşan bir kıyı şeridi ile güneyde Kelkit Çayı Vadisi arasını kaplayan Giresun Dağlarından meydana gelmiştir. Kıyı genellikle tepelik bir görünüşe sahiptir. Kıyıya paralel bir duvar gibi duran dağların ortalama yüksekliği 2000 m olmakla birlikte bazı yerlerde 3000 metreyi aşmaktadır. Balaban, Gâvur Dağı Tepesi, Cankurtaran, Karagöl, Kırkkızlar bunlardan bazılarıdır. Dağlardan kıyılara geçit veren önemli noktalar, Eğribel geçidi, Şehitler Geçidi, Fındıkbel geçidi gibi önemli birkaç geçitten oluşmaktadır. (Giresun Çevre Durum Raporu) Jeolojik Özellikleri ve Toprak Yapısı Giresun ili Paleozoik Kuvaterner zaman aralığını kapsayan uzun bir jeolojik süreç boyunca oluşmuş, mağmatik, volkanik, metamorfik ve tortul kayaçlardan meydana gelmiştir. Paleozik Metamorfik Temel (Paleozoik) Giresun Ordu İl sınırları içinde en yaşlı kayaçlar Dereli İlçesinin güney kesiminde Aksu Dere Vadisinde KD GB doğrultusunda dar bir alanda yüzeyler. Gnays, Mikaşist, Mermer ve Metabazalt gibi düşük dereceli metamorfizma sonucu oluşmuş kayaçlardan ibarettir. Metamorfitlere ait foliasyon ve yapraklanma yapısı yanında yer yer ilksel kayaçlara ait tabakalanma yapısı da gösterirler. Gri yeşil renkli çok kırıklı ve çatlaklıdırlar. Tabanı oluşturan bu metamorfitler, Jura Liyas yaşlı Hamurkesen Formasyonuna ait bazaltlar tarafından diskordan olarak örtülürler. Metamorfitlerin yaşı, Paleozoik olarak kabul edilmiştir. Mezozoik Hamurkesen Formasyonu (Jura): Ordu Giresun İl sınırları içinde Dereli güneyi Aksu Vadisi ile Yağlıdere güneyi ve Harşit (Doğankent) çevresinde dar bir alanda yüzeyler. Hamur kesen Formasyonu çoğunlukla gri mor renkli, bolca olivin içeren bazalt lavlar ile bunlar arasında fazla kalın olmayan ve yer yer izlenen kırmızı bordo renkli, ammonit fosilli kireçtaşlarından oluşur. Makroskobik olarak gri mor renkli masif ve sıkı dokulu, az çatlaklı ayrışmamış kayaçlardır. Bazalt lavlar yer yer yastık debi de gösterirler. Kalınlıkları 20

30 yaklaşık 500 m kadardır. Tabandaki metamorfik temel üzerine uyumsuz olarak oturur. Berdiga Formasyonuna ait kireçtaşları tarafından da uyumlu olarak üstlenirler. Çamurtaşlarından derlenen fosillere göre birimin yaşı Jura Liyas olarak kabul edilmiştir. Berdiga Formasyonu (Jura Alt Kretase): Berdiga Formasyonu Dereli güneyi (Pınarlar, Kürtün). Espiye güneyi Avluca, Akkaya ile Harşit (Doğankent) çevresinde KD GB yönünde uzanırlar. Birim orta ve kalın tabakalı masif kireçtaşı ile çörtülü ve kumlu kireçtaşlarından oluşur. Formasyonun kalınlığı yaklaşık 250 m kadardır. Liyas yaşlı Hamurkesen Formasyonunun volkanikleri üzerine uyumlu olarak otururlar. Üst Kretase yaşlı Çatak Formasyonuna ait bazalt karakterli volkanikler tarafından da uyumlu olarak örtülürler. Berdiga Formasyonunun yaşı içinde tespit edilen fosillere göre Malm Alt Kretase Senomaniyen olarak kabul edilmiştir. Çatak Formasyonu (Üst Kretase): Çatak Formasyonu, Batlama Deresi (Dereli Yavuzkemal), Karabulduk, Yağlıdere güneyi ve Harşit (Doğankent) çevresinde oldukça geniş bir alanda yüzeyler. Birim çoğunlukla bazalt andezit karakterli lav ve piroklastlardan oluşur. Yer yer birim içinde ara seviye olarak kumtaşı, tüf, marn ve kırmızı bordo renkli kireçtaşları da izlenir. Bazalt lavlarda genellikle iyi gelişmiş yastık lav yapıları da gözlenir. Gri yeşil siyahımsı renkli yer yer masif ve sıkı dokulu, kompakt az çatlaklı ve kırıklı bir yapı sunarlar. Yer yer de hidrotermal alterasyon nedeni ile ayrışmaya (killeşme) uğramışlardır. Çatak Formasyonunun kalınlığı yaklaşık 1000 m kadardır. Alttaki Berdiga Formasyonunun kireçtaşları üzerine uyumlu olarak otururlar. Kızılkaya Formasyonuna ait asit karakterli volkanikler tarafından da uyumlu olarak örtülürler. Birimin yaşı, içerdiği tortul kayaçlardan alınan fosillere göre Üst Kretase olarak bulunmuştur. Kızılkaya Formasyonu (Üst Kretase): Kızılkaya Formasyonu, Espiye Tirebolu güneyi (Harşit ve Gelevera Çayı boyunca), Batlama Vadisi, Bulancak güneyinde yer alır. Birim genelde dasit riyodasit lav ve piroklastlardan oluşur. Ayrıca yer yer mor bordo renkli intrüzif dasit volkan konileri şeklinde görülür. Çoğunlukla lav şeklinde olan birimde yer yer prizmatik sütunsal yapılar, akışkan yapı ve iri kuvarsların oluşturduğu porfirik yapıda görülür. Gri beyaz yer yer açık kırmızı kahverengi, çoğunlukla masif ve kompaktır. Piroklastik seviyeleri (tüf breş) hidrotermel alterasyon nedeni ile yer yer şiddetli olarak alterasyona uğramışlardır. Birim alttaki Çatak Formasyonu üzerine uyumlu olarak oturur ve Çağlayan Formasyonu tarafında da örtülürler. Birimin kalınlığı yaklaşık olarak 500 m kadardır. Birimin yaşı Santoniyen (Üst Kretase) olarak kabul edilmiştir. 21

31 Çağlayan Formasyonu (Üst Kretase): Çağlayan Formasyonu, Espiye Tirebolu güneyinde ve Keşap İlçesi sahil kesiminde DB doğrultusunda görülürler. Birim bazalt andezit lav ve piroklastlarında oluşur. Yersel olarak bu volkanikler içinde kumtaşı, marn ve kırmızı bordo renkli kireçtaşı ara seviyeleri de izlenir. Çoğunlukla masif, kompakt ve az çatlaklı, kırıklı lavlardan oluşur. Ayrı volkanizmanın piroklastları da daha çok tortul birimlerle birlikte izlenir. Yer yer hidrotermal alterasyona uğramışlardır. Birim alttaki Kızılkaya Formasyonu üzerine uyumlu olarak oturur. Birimin kalınlığı yaklaşık olarak 1000 m kadardır. Birimin yaşı içerdiği kiltaşı ve kireçtaşlarından derlenen fosillere göre Kampaniyen Maestrietiyen (Üst Kretase) olarak kabul edilmiştir. Kaçkar Granodiyoriti I (Üst Kratese): Sahilin yaklaşık 30 km güneyinde Doğankent, Dereli ve Deregöz mevkilerinde mostra vermektedir. Çoğunlukla granit, granodiyorit, kuvarslı diyorit bileşimindedir. Masif oldukça sert, az kırıklı az ayrışmışlardır. Gri yeşil kahve renklidirler. Yoğun olarak Doğankent ilçesinden başlayarak Harşit Vadisi boyunca yaklaşık 20 km uzunlukta, 5 10 km genişlikteki bir alanda yüzeylenirler. Alternatif taş ocağı olarak belirlenen bu granodiyoritin yaşı araştırmacılara göre Üst kretase olarak belirtilmiştir. Bu birim taneli strüktür göstermekte açık gri, gri ve kirli beyaz ve kısmen pembe renklerde görülmektedir. Genelde sert ve çok sert kayaç özelliğinde bulunmaktadırlar. Senozoik Tirebolu Formasyonu Tirebolu ve Espiye İlçelerinin güney kesimlerinde yaklaşık 3 km eninde 6 10 km boyunda bir sahada yüzeylenirler. Traki andezit, lav ve proklastlarıyla yer yer Riyolit ve Riyodasit karakter gösterirler. Formasyon kalınlığı, ortalama 250 m civarında olup; üst kretase paleosen yaşındadır. Genelde kolonsu bir yapı gösterip çok kırıklı ve çatlaklı tektonik yapıdadır. Az ve orta derecede alteredir. Alterasyon, killeşme ve silisleşme şeklinde görülmektedir. Tirebolu, Domaçlı ve Espiye Tepeköy taşocakları bu formasyon içinde bulunmaktadır. Bakırköy Formasyonu: Bu formasyon Akköy, Harkköy ve Tirebolu doğusuyla Giresun doğusunda dar bir alanda yüzeylenir. Formasyon litolojik olarak; kumtaşı, kil taşı ve marnlardan oluşmaktadır. Arazide, yeşil grimsi yeşil ve kirli sarı renkli olarak izlenir. Düzgün tabakalı bir yapı sunar. Her iki sınırda da gayet 22

32 belirgindir. Tirebolu formasyonu üzerine uyumlu olarak gelen formasyon, üstten ise Eosen yaşlı Kabaköy formasyonu tarafından uyumsuz olarak örtülür. Bakırköy formasyonu Paleosen yaşlı olarak düşünülmektedir. Kabaköy Formasyonu (Eosen): Bu formasyon, Tirebolu Görele arası sahil kesiminde yüzeyler. Birim andezitik lav ve piroklastlardan oluşur. Gri yeşil, yer yer siyah renklidir. Çoğunlukla masif, kompakt, az kırıklı lav şeklindedir. Piroklastlarda ayrışma daha yaygındır. Birim alttaki Bakırköy Formasyonunun tortullarını uyumsuz üstler kalınlığı değişken olup yaklaşık arasındadır. Yaşı Alt Orta Eosen olarak tespit edilmiştir. Kaçkar Granodiyoriti II (Eosen): Bu formasyon; Beytarla, Kazıkbeli Yaylası, Yaylalıköy yöresi ile Aşağıköy, Kızıldağ doğusu ile Karagöl güneyinde dar bir alanda yüzeylenir. Çevre birimlerinden renk tonu ve litolojik özelliği nedeniyle kolayca ayrılan Kaçkar Granodiyoriti II çok fazla bir intrüzif olup, litolojik olarak granit, monzonit, siyenit, diyorit ve oluşmuştur. Kaçkar Granotiyoti üzerine yapılan çalışmalarda bu birimin yaşı eosen olarak saptanmıştır. Metamorfizma ve Mağmatizma Dereli İlçesinin güney kesiminde Aksu Dere Vadisinde KD GB doğrultusunda dar bir alanda yüzeyler Gnays, Mikaşist, Mermer ve Metabazalt gibi düşük dereceli metamorfizma sonucu oluşmuş kayaçlar mevcuttur. Kayaçlar metamorfitlere ait foliasyon ve yapraklanma yapısı gösterirler. Bölge, Hersinyen ve Alp orojenezinin etkisi altında kalmış ayrıca Doğu Pontidler ve bölgeyi etkileyen fazlar sonucu magmatik kayaçlarda değişiklikler oluşmuştur. Tektonik ve Paleocoğrafya Bölge hem Hersinyen hem de Alp orojenezinin etkisi altında kalmıştır. Bunun sonucu olarak kıvrımlı ve kırıklı yapılar oluşmuştur. Bölgede genellikle kırık tektoniği etkin olmuştur. Az olmakla beraber kıvrımlı yapılarda gözlenir. Bölgedeki kıvrımlı yapılar Alpin dağ oluşum hareketlerine bağlı olarak gelişmiştir. Belirlenen açısal uyumsuzluklara dayanarak bölgede Alt Kimmerik, Anadolu ve Pyrenik fazlarının etkili olduğu anlaşılmıştır. Doğu Pontidler ve bölgeyi etkileyen bu fazlar sonucu magmatik kayaçlarda kırılmalar, tortul kayaçlarda ise kırıklı ve kıvrımlı yapılar oluşmuştur. Kırıklı yapılar, çatlaklar ve faylar şeklinde gelişmiştir. Çatlaklar hem tortul hem de magmatik kayaçlar içinde değişen oranlarda ve farklı doğrultularda gelişmiştir. Faylar ise genellikle normal fay tipinde olup, normal fayların yanı sıra doğrultu atımlı ve ters faylara da rastlamak mümkündür. Fayların doğrultuları 23

33 çoğunlukla KD GB ve KB GD dur. Tüm bu veriler dikkate alındığında, bölgeyi etkileyen kuvvetlerin KB GD yönlü olduğu söylenebilir. (Giresun Çevre Durum Raporu) İklim Özellikleri Giresun ülkenin en çok yağış alan illerinden biridir. Dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle iki farklı iklim tipi görülmektedir. İlin orta kesiminde yer alan Giresun Dağlarının iklim özelliği hakimdir. Karasal iklim örneği olarak Şebinkarahisar (yükseklik: 1300 m) meteoroloji istasyonu verilerinden yararlanılmıştır. Kıyı kesimde yazlar orta derece sıcaklıkta, kışlar ise ılık geçmektedir. Bu kesimde, Giresun il merkezinde (yükseklik: 38 m) bulunan meteoroloji istasyonu verilerinden ( ) yararlanılmıştır. Ortalama Sıcaklık 20,5 7,5 7,6 8,9 11,3 15,6 23,6 24,3 20, ,1 14,4 Grafik 1: Ortalama Sıcaklık Değerleri (C ) (Giresun Meteoroloji İstasyonu) Görüldüğü gibi, Giresun da ortalama sıcaklığın en yüksek olduğu aylar, Temmuz ve Ağustos, en düşük olduğu aylar ise Ocak ve Şubat aylarıdır. Yıl içinde ölçülen ortalama sıcaklık 14,4 C, en yüksek sıcaklık 36,0 C, en düşük sıcaklık ise 9,8 C dir. Ortalama Sıcaklık 16,6 19,8 20,1 16,3 3 8, ,1 4,8 0,1 9,2 Grafik 2: Ortalama Sıcaklık Değerleri (C ) (Şebinkarahisar Meteoroloji İstasyonu) -2,3-1,4 Buna karşılık, Şebinkarahisar da yıl içinde ölçülen ortalama sıcaklık 9.0 C, en yüksek sıcaklık 39.6 C, en düşük sıcaklık ise 23.5 C dir ve Giresun verilerine göre özellikle kış aylarında sıcaklıklar çok daha düşüktür. 24

34 Ortalama Yağış 180,8 148,8 92,1 98,7 75,2 61,8 83,2 98,5 73,8 152,7 141,6 112,7 110,0 Grafik 3: Aylara Göre Ortalama Yağış Miktarı (mm) (Giresun Meteoroloji İstasyonu) Giresun da yıl genelinde hâkim rüzgar yönü güneydoğu dur ancak, Mart ayında batı, Nisan ve Mayıs aylarında kuzeydoğu, Haziran ve Temmuz aylarında kuzeybatı ve Ağustos ve Eylül aylarında güney rüzgarları ağırlıklı olarak esmektedir. Şebinkarahisar da yıl boyu hâkim rüzgâr yönü kuzeydoğu dur, yalnız Mart ve Kasım aylarında rüzgâr ağırlıklı olarak güneybatıdan esmektedir. Hâkim rüzgârların esme sayılarına bakıldığında Giresun da 1628 olan esme sayısı, Şebinkarahisar da yalnız 422 dir. Giresun da en fazla yağış 172,2 mm olarak Ekim ayında düşmektedir. Ortalama kar yağışlı gün sayısının en fazla olduğu ay ise Şubat ayı olarak tespit edilmiştir. Ortalama Yağış 99,6 52,3 30,3 41,4 50,2 41,6 27,9 42,2 27,6 33,4 56,2 36,5 44,9 Grafik 4: Aylara Göre Ortalama Yağış Miktarı (mm) (Şebinkarahisar Meteoroloji İstasyonu) Şebinkarahisar da en fazla yağış 88,4 mm olarak Nisan ayında düşmektedir. Ortalama kar yağışlı gün sayısının en fazla olduğu ay ise Ocak ayı olarak tespit edilmiştir. Giresun da kar yağışlı gün sayısı 12,6 iken Şebinkarahisar da 48,0 olarak tespit edilmiştir. (Giresun Meteoroloji İstasyon Müdürlüğü) Hidrografya Akarsular ve Göller: İlin kıyıya yakın kesimlerinin kıs ve yaz mevsimlerinde fazla yağış alması bol su taşıyan dere ve ırmakların varlığı ile kendini göstermektedir. İç kesimlerden doğan ırmaklar Karadeniz e dökülmektedirler. Giresun ilinin başlıca akarsuları aşağıda verilmiştir. Harşit Çayı: Kaynağını Gümüşhane ilinin doğu sınırındaki Vauk Dağları ndan alan çay Gümüşhane ili sınırları içinde bulunan Keçi Deresi, Mavrangel Deresi ve Gümüşhane Derelerini alarak 25

35 Torul ilçesine ulaşmaktadır. Torul dan sonra Gümüşhane Kürtün arasında Hasara, Korum, İkisi ve Çit Derelerinin suyunu almakta ve Giresun ili sınırlarına girerek, Tirebolu- Görele arasında Karadeniz e dökülmektedir. Giresun ilinin en uzun akarsuyu olan Harsit Çayı 160 km. uzunluğundadır. Harşit Çayı üzerinde Doğankent1 2 hidroelektrik santralleri bulunmaktadır. Harşit Çayı Gelevera Deresi: Balaban Dağlarının Karadeniz e bakan yamaçlarından çıkmakta ve kuzey yönünde akarak, Espiye nin doğusunda denize dökülmektedir. Derenin suyu yaz ve kıs bol olup eğimin fazlalığı nedeniyle akışı hızlıdır. Uzunluğu 80 km. dir. Derenin üzerinde 140 m yüksekliğinde, kaya dolgu, Gökçebel Barajı yer almaktadır. Gelevera Deresi 26

36 Aksu: Karagöl yöresinden kaynaklanan Aksu, kuzeye doğru akarak Kızıltaş, Sarıyakup, Pınarlar ve Güdün yörelerinin sularını toplamakta, Dereli ilçe merkezinin içinden geçerek, Giresun il merkezinin doğusundan denize dökülmektedir. Irmağın uzunluğu 60 km. dir. Aksu çayı Batlama Deresi: Çaldağ ın batı yamacının güneyinde Bektaş yaylasından doğup, Merkez ilçenin batısında denize dökülmektedir. Uzunluğu 40 km dir. Pazarsuyu: Karagöl ve Yürücek bölgelerinin sularının birleşmesiyle oluşmakta, ilin batı kesiminin sularını toplamakta ve Bulancak ın batısından denize dökülmektedir. Uzunluğu 80 km dir. Pazar Suyu Deresi Piraziz ilçesinin su ihtiyacını karşılamaktadır. Kelkit Irmağı: Gümüşhane Dağlarının güneybatısından doğan Kelkit Irmağı Erzincan, Gümüşhane, Giresun illerinin birleşme noktasına yakın bir yerden Giresun topraklarına girmektedir. Giresun ili sınırları içerisinde ki uzunluğu 70 km dir. Şebinkarahisar da ırmak üzerine Kılıçkaya Barajı yapılmıştır. Irmak baraj gövdesinin bulunduğu yerden ili terk etmektedir. Yağlıdere: Erimez dağından çıkarak Çakrak, Akpınar, Ayvat, Sınırköy ve Hisarcık yörelerinin sularını topladıktan sonra, Yağlıdere bucağından geçerek Espiye nin batısında Karadeniz e dökülmektedir. Uzunluğu 70 km dir. İlin kuzey bölümünde, Giresun dağları ile Kuzey Anadolu Dağları nın bazı kesimlerinden doğan çok sayıda akarsu vardır ve bu nedenle kıyı şeridi sık vadiler ağıyla yarılmıştır. İl topraklarındaki akarsuların tümü, dağların dik yamaçlarından büyük bir hızla aktığından oluk biçimli derin vadiler oluşmuştur. Yeşilırmak havzasına giren Şebinkarahisar ve Alucra yöreleri, ilin Karadeniz e bakan kesimlerine göre daha az yağış almaktadır. Fazla yağış alan 27

37 Karadeniz e eğimli kesimlerde 5-7 km. aralılarla bol sulu akarsulara rastlanılmaktadır. Dağların yüksek kesimlerinden kaynaklanan akarsular km. aktıktan sonra Karadeniz e ulaşmaktadır. Karadeniz e dökülen akarsuların başlıcaları doğudan batıya doğru, Tirebolu ilçesinde Harşit, Espiye ilçesinde Gelevera ve Yağlıdere, Merkez ilçesinde Aksu ve Batlama, Bulancak ilçesinde Pazarsuyu Deresi ve Irmakları olarak sıralanmaktadır. İç kesimde, kaynaklarını Giresun Dağlarının güneye bakan yamaçlarından alan akarsular, derin vadilerde akarak Kelkit Irmağına karışmaktadırlar. Bu akarsuların başlıcaları Alucra çevresi dağlarından beslenen ve Şebinkarahisar ın doğusundan geçen Bağırsak Deresi, Harşit Çayı, Gümüşhane dağların İç Anadolu ya bakan yamaçlarından çıkan Kelkit Irmağı dır. Kelkit Irmağına, Giresun ilinde kuzeydoğudan Şebinkarahisar ve Alucra havzalarının sularını toplayan Avutmuş Deresi katılmaktadır. Avutmuş Deresi kaynağını Gâvur dağlarının Kelkit vadisine yamaçlarından almaktadır. Göller: Giresun ili nde önemli büyüklükte göller yoktur. Ancak, yüksek kesimlerde küçük buzul gölleri bulunmaktadır. Karagöl kütlesinin kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğu yamaçları 10 kadar Buzalağı (sirk) tarafından oluşmuştur. Karagöl Doruğunun kuzeybatısında bulunan Elmalı Buzalağı, üç kademeli tipik bir merdiven buzalağıdır. Bunlardan tabanı 2650 m. yükseklikte ve en aşağıda olanında Elmalı göl adlı bir buzalağı gölü yerleşmiştir. Derinliği 10 m. çapı 100 m. kadar olan bu gölün güney, doğu ve kuzeydoğusunu 400 m. yüksekliğindeki duvarlar çevirmektedir. Gölün kuzeybatıya açık kesimi irili ufaklı bloklardan oluşmuş buzultaş setiyle kaplıdır. Karagöl kütlesi, güney ve güneydoğu duvarları birer koltuk iskemlesini andıran tipik buz yalaklarıyla kemirilmiştir. Bunlardan Kuru göl I (2640 M.), Kurugöl II. (2660 m.), Aygır Gölü ( 2760 m.) kuru buzalağı gölüdür. Camili Göl (2.750 M.) ve Bağırsak Gölü (2710 m.) ise buzalağı göllerdir. Kurugöl buz yalaklarını güneyden kuşatan dik yamaçların üst kesiminde küçük bir buzul vardır m. yükseklikte başlayan buzulun uzunluğu m. kadardır. Karagöl kütlesinin kuzeydoğu yamaçlarında ise Sağrak (2750 m.) ve Avlak (2670 m.) adlı iki buz yalağı vardır. Sağrak buz yalağının tabanında küçük bir göl vardır. İlçeler itibariyle göller Aygır Şebinkarahisar Krater Gölü Bağırsak gölleri Dereli Krater Gölü (5 Adet) Baro Alucra Krater Gölü Çam Dereli Krater Gölü Çorak Alucra Krater Gölü Kanlı Alucra Krater Gölü Karagöl Dereli Krater Gölü Kuru göller Şebinkarahisar Krater Gölü (4 Adet) Sağrak Dereli Krater Gölü Süt gölü Alucra Krater Gölü 28

38 Kılıçkaya Barajı İl içinde Kılıçkaya barajı, Yaşmaklı ve Gökçebel Barajları ve altı adet sulama amaçlı yapay gölet bulunmaktadır. Bu göletlerin ikisi Şebinkarahisar İlçesi nde, dördü ise Alucra İlçesi nde yer almaktadır.(doğu Karadeniz Turizm MasterPlanı) Toplukonak-Dikmetaş Göleti Toprak Özellikleri Alüvyal Topraklar: Bu topraklar; ildeki akarsuların taşıyarak mansabda depoladıkları materyaller üzerinde oluşan kısmen genç topraklardır. Bu topraklarda üst toprak alt toprağa belirsiz olarak geçmektedir. Alüvyal toprakların çoğu yukarı arazilerden yıkanmış kireççe zengindir. İnce bünyeli veya sığ taban suyuna sahip alüvyal topraklarda düşey geçirgenlik düşüktür ve yüzey toprağı nemli ve organik maddece zengindir. Alt toprak ise daha iyi drene olmakta ve yüzey katlar daha çabuk 29

39 kurumaktadır. Alüvyal topraklar ilin Alucra, Bulancak, Espiye, Keşap, Şebinkarahisar ve Tirebolu ilçelerinde bulunmaktadır. Kolalüvyal Topraklar: Dik yamaçların eteklerinde ve vadi boğazlarında bulunmaktadır. Yer çekimi, toprak kayması, yüzey akısı ve yan derelerle taşınarak biriken materyaller üzerinde oluşmuş genç topraklardır. Eğimin çok azaldığı yerlerde kolalüvyal ve alüvyal topraklar birbirine geçişli olarak karışmaktadır. Kolalüvyal toprakların il içerisindeki büyük bir bölümü Alucra ve Şebinkarahisar'da bulunmaktadır. Az bir kısmı ise Merkez ve Eynesil ilçelerinde görülmektedir. Kırmızı-Sarı Podzolik Topraklar: Kırmızı-Sarı podzolik topraklar iyi gelişmiş ve iyi drene olan asit topraklardır. Bu topraklar yaslı arazilerde görülmektedir. Kullanıma uygunlukları bakımından, hektarını toprak işlemesine elverişli III. ve IV. sınıf araziler oluşturmaktadır. Kalan büyük kısmı ise VI. ve VII. sınıf arazilerdir. İl içerisinde Alucra ve Şebinkarahisar dışında tüm ilçelerde bulunmaktadır. Gri-Kahverengi Podzolik Topraklar Bu topraklar serin ve yağışlı iklimlerde, çoğunlukla gelişimi sırasındaki erozyon ve birikme devirlerine bağlı olup, heterojendir. Gri-kahverengi Podzolik topraklar Keşap ve Şebinkarahisar dışındaki tüm ilçelerde bulunmakla birlikte, daha çok Dereli, Bulancak, Tirebolu ve Espiye ilçelerinde yayılım göstermektedir. Araziler genellikle sığ ve çok sığdır. Büyük çoğunluğu VI. ve VII. sınıflarda yaralan bu toprakların yarıdan fazlası orman örtüsü altındadır. Üzerinde tarım yapılan alan hektardır. Kahverengi Orman Toprakları: Bu topraklar yüksek kireç içeriğine sahip ana madde üzerinde oluşmaktadır. Bu topraklar genellikle geniş yapraklı orman örtüsü altında oluşmaktadır. Çoğunlukla orman, funda ve mera olarak kullanılmaktadır. Bir kısmında ise kuru tarım yapılmaktadır. Kireçsiz Kahverengi Orman Toprakları: Kireçsiz Kahverengi Orman Toprakları çoğunlukla yaprağını döken orman örtüsü altında oluşmaktadır. Bu topraklar Alucra ve Şebinkarahisar ilçelerinde görülmektedir. Eğimleri genellikle dik ve çok dik, derinlikleri sığ ve çok sığdır. İldeki toplam alanlarının yalnız % 0,6'sı islemeli tarıma uygun III. ve IV. sınıf arazilerdir. % 76'sı orman funda örtüsü altında ve % 18'i de mera olarak kullanılmaktadır. Kahverengi Topraklar: Kahverengi topraklar aridden semi-aride ve ılımandan serine kadar değişen iklimlerde bulunmaktadır. Üzerindeki bitki örtüsü kısa ot ve çalılardan ibarettir. Kahverengi topraklar ilin, Alucra ve Şebinkarahisar ilçelerinde bulunmaktadır. Eğimleri genellikle dik ve çok dik olup derinlikleri sığ ve çok sığdır. Bu toprakların Giresun'daki toplam alanları hektar olup bunun % 65'inde tarım yapılmakta, % 35'i ise orman, funda ve mera olarak kullanılmaktadır. 30

40 Yüksek Dağ Çayır Toprakları: Serin ılımandan frigide kadar değişen (alpin) iklimlerde yer alan bu topraklar yüksek enlem derecelerinin ve yüksek iltifatların topraklarıdır ve orman sınırının yukarısında bulunmaktadır. İl içinde Eynesil ve Keşap ilçeleri dışındaki tüm ilçelerde değişik ormanlarda görülmektedir. Bu toprakların tamamı mera olarak kullanılmakta olup, büyük çoğunluğu VI. sınıf, çok az bir kısmı ise VII. sınıf arazilerdir. Vertisoller: Bu topraklar ağır bünyeli, genellikle kurak mevsimde büzülen ve yağışlı mevsimlerde genişleyen koyu renkli kil topraklarıdır. Doğal bitki örtüsü çalı, ot ve savanadır. İl içinde yalnız Şebinkarahisar ilçesinde bulunmaktadır. Tamamında sulu tarım, yapılmaktadır. Sahil Kumulları: Kıyılarda dalgalar ve rüzgârlar tarafından biriktirilen kumların oluşturduğu kıyı kumulları toprak oluşumu bakımından herhangi bir gelişme göstermemeleri nedeniyle bir arazi tipi olarak nitelendirilmektedir. Topografyaları ondüleli veya hafif tepeliktir. Çoğunlukla fazla rüzgâra maruz kaldıklarından üzerlerinde sabit bir bitki örtüsü yoktur. Bu tip araziler Espiye, Eynesil ve Tirebolu ilçelerinde fazladır. Bu araziler VII. Sınıftır. Çıplak Kaya ve Molozlar: Üzerinde toprak örtüsü bulunmayan parçalanmış veya kısmen parçalanmış sert kaya ve taslarla kaplı sahalardır. Genellikle bitki örtüsünden yoksundur. Irmak Taşkın Yatakları: Genellikle kumlu, çakıllı molozlu malzeme ile kaplıdır. Tarıma elverişli olmadıkları gibi üzerlerinde doğal bitki örtüsü de yoktur Arazi Varlığı Giresun ilinde 1.sınıf araziler toplam 213 hektar olup, bunun 124 hektarı Alucra da (Çamoluk dâhil), 80 hektarı Şebinkarahisar da, 9 hektarı ise Tirebolu ilçesindedir. Bu sınıf arazilerin % 62 sini alüvyal topraklar, % 38 ni ise kolalüvyal topraklar meydana getirmektedir. Giresun ilindeki II. sınıf arazilerin toplamı 2945 hektar olup, bunun 250 hektarı Merkez ilçede, 991 hektarı Alucra ilçesinde (Çamoluk dâhil), 199 hektarı Bulancak ilçesinde, 244 hektarı Espiye ilçesinde, 84 hektarı Keşap ilçesinde, 814 hektarı Şebinkarahisar ilçesinde, 363 hektarı ise Tirebolu ilçesindedir. Bu arazilerin % 38,1 ini alüvyal, % 52 sini kolüvyal, % 9,2 sini kahverengi orman ve % 0,6 sını kahverengi topraklar oluşturmaktadır. III. sınıf araziler 7805 hektar yüzölçümleriyle Giresun ilinin % 1,1 ini oluşturmaktadır. Bunun % 80 i Alucra, Çamoluk ve Şebinkarahisar da, %20 si ise diğer ilçelerde. Bu arazilerin % 1 ini Alüvyal, % 18 ini kolüvyal, % 11 ini kırmızı-sarı podzolik, % 7,4 ünü gri-kahverengi podzolik, % 42 sini kahverengi orman ve % 2 sini kahverengi topraklar teskil etmektedir. Üçüncü 31

41 sınıf araziler ilde ağırlıklı olarak kuru ve sulu tarım, orman-funda ve çayır-mera arazisi olarak kullanılmaktadır. Giresun ilinde IV. sınıf araziler % 5,4 lük bir orana sahiptir. Bu sınıfın % 0,5 ini kolüvyal, % 10,1 ini kırmızı sarı podzolik, % 4,1 ni gri kahverengi podzolik, % 35,6 sını kahverengi orman, % 5.8 ini kireçsiz kahverengi orman, % 43,8 ini kahverengi ve % 0.1 ni de vertisol topraklar oluşturmaktadır. Bu arazilerin büyük kısmında kuru tarım ve sulu tarıma, diğer kısımları ise çayır mera, orman fundalıklara ayrılmıştır. VI. Sınıf araziler Giresun ilinde il yüzölçümünün % 30,2 sini oluşturmaktadır. Bu arazilerin % 25,6 sını kırmızı sarı podzolik topraklar, % 52 sini yüksek dağ çayır toprakları, % 7,7 sini gri-kahverengi podzolik topraklar, % 7,7 sini kahverengi orman toprakları, % 5,4 ünü kahverengi topraklar ve % 1,6 sını ise kireçsiz kahverengi orman toprakları meydana getirmektedir. VII. Sınıf topraklar Giresun ilinde % 59,1 lik bir orana sahiptir. Bunun % 31,9 unu kırmızı-sarı podzolik topraklar % 31,2 sini gri-kahverengi podzolik topraklar, % 13,2 sini kahverengi orman toprakları, % 17,1 ni kireçsiz kahverengi orman toprakları, % 17,1 ini kireçsiz kahverengi orman toprakları, % 6,2 sini kahverengi topraklar ve % 0 4 ünü vertisol topraklar oluşturmaktadır. Bu sınıftaki arazilerin hemen hemen tamamı dik eğimlidir. VIII. Sınıf VIII. Sınıf araziler Giresun ilinde %5,2 lik bir oran oluşturmaktadır. Bu sınıfa giren arazilerin 213 hektarı sahil kumulları, 2905 hektarı ırmak yatağı ve hektarı da çıplak kayalık alanlardır. (Giresun Çevre Durum Raporu) Orman Varlığı Giresun ilinin tüm sahası hektardır. Bunun %35 e tekabül eden hektarı ormanlık alan, geri kalan hektarı (%65) ise açıklık alandır. GİRESUN İLİ ORMAN DURUMU (Ha.) Ormanlık Alan % Genel Alan : Açıklık Alan % Şekil 2 : Giresun İl Orman Durumu 32

42 Normal Orman ,5 49% GİRESUN İLİ NORMAL ORMAN BOZUK ORMAN (Ha.) Şekil 3: Bozuk Orman ,5 51% Giresun İli Normal Orman, Bozuk Orman Doğal bitki örtüsü, iklim özellikleri ve yükseltilere göre değişir. İklim koşullarında olduğu gibi doğal bitki örtüsünün dağılışında da ilin iki kesimi (Karadeniz ve Karadeniz ardı) arasında farklar vardır. Bol yağış alan kuzey kesimde bitki örtüsü zengindir. Bu kesimde 800 m. yüksekliğe kadar fındık ve meyve ağaçları ile genellikle yapraklarını döken ağaçlar yer almaktadır. Bu arada kızılağaç, akçaağaç, kayın, gürgen, meşe, ıhlamur ve kestane gibi ağaçlar bulunmaktadır. (Giresun Orman Bölge Müdürlüğü İl Brifingi 2012) Flora-Fauna ve Hassas Yöreler m. yükseklik arasında iğneli ağaçlardan sarıçam, ladin, dişbudak, göknar ve meşe gibi ağaçlara rastlanır m.den yukarıda genellikle Alpin nebatları görülür. Yazında yeşilliğini koruyabilen bu bölgenin yaylacılık ve hayvancılıkta önemli yeri vardır. Akçaağaç 33

43 Barut Ağacı Aslan Pençesi Yabani Karanfil 34

44 Mor Çiçekli Orman Gülü Boylu orman ağaçlarının arasında genellikle orman gülü, çalı çiçeği, ılgın, karayemiş, defne, şimşir gibi çalı formlu bitkiler bulunur. Erguvani Orkide 35

45 Topuz Menekşe Toprak üstü florası ise sürünücü, otsu ve soğanlı bitkiler ile mantarlardan oluşur. Bunların başlıcaları; böğürtlen, şerbetçi otu, çeşitli çayır otları, eğrelti otu, çuha çiçeği, düğün çiçeği, yabani çilek, basur otu, ısırgan, kuzukulağı, geven, kekik, nane, çeşitli yosunlar, kardelen, zambak, salep, siklamen ve mantarlardır. İç bölgeler de ise karasal iklimin etkili olduğu step bitkileri bulunmaktadır.(büro Çalışması) 36

46 Patlangaç Yabani Haşhaş Fauna: İlimiz faunası; memeli hayvanlar, kuşlar, sürüngen ve balık türü sayısı bakımından oldukça zengindir. Tablo 1: FAUNA (MEMELİLER) Yaban Keçisi Fındık faresi Ada tavşanı Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi Vaşak Kafkas sincabı Tilki Porsuk Kör fare Çakal Gelincik Tavşan Kurt Su samuru Ev faresi Karaca Kaya Sansarı Cüce fare Cüce avurtlak Ağaç sansarı Maral geyiği Yunus Kalkım Sincap Kirpi Küçük nalburlu yarasa Sıçan Ev kedisi Farekulaklı yarasa Yaban domuzu Yaban kedisi Cüce yarasa Boz ayı 37

47 Karaca Vaşak Şebinkarahisar Haçkayası Yaban Keçileri 38

48 Tablo 2: FAUNA(KUŞLAR) Tahtalı Şahin Aksırtlı ağaçkakan Doğu atmacası Alakarga Küçükkumru Atmaca kartalı Gümüşi martı Step Kartalı Ekin Kargası Kaya Güvercini Kınalıkeklik Karabaş martı Ak Kuyruksallayan Karakarga Leylek Çil keklik Akdeniz martısı İncirkuşu Saksağan Kara Leylek Bıldırcın Çulluk Arıkuşu Sığırcık Kara akbaba Sülün Tarlakuşu (Toygar) Küçük ağaçkakan Evserçesi Sakallı Akbaba Guguk Kulaklı toygar Kızılgerdan (Kuyrukkakan) İspinoz Kızıl Akbaba Cüce Baykuş Çorak toygarı Bülbül Sakakuşu Küçük Kerkenez Kukumav kuşu Su karatavuğu Çalı Bülbülü Şakrakkuşu Delicedoğan Alaca Baykuş Alp serçesi Öter Ardıç Karabaşlı İskete Gezgin Doğan Orman Baykuşu Bozboğan Ökseotuardıçkuşu Bıldırcın klavuzu Kerkenez İbibik (çavuşkuşu) Ev Kırlangıcı Karatavuk Çalıkuşu Çitkuşu Çulhakuşu Büyük toy kuşu Küçük Mukalliti Dağ Söğütbülbülü Tarla kiraz kuşu Kiraz kuşu Tepeli batağan Kaya sıvacısı Su tavuğu Balaban ve Kaya Kartalı Balaban ve Kartal 39

49 Giresun Adası Kuş Türleri(Gümüşi martı, Karabatak ve Tepeli karabatak) Tablo 3: FAUNA(SÜRÜNGENLER,AMFİBİLER) Genişparmaklı keler Oluklu kertenkele Kertenkele Yeşil kertenkele Ev yılanı Su yılanı Uysal yılan Kafkas semenderi Şeritli semender Ağaç kurbağası Kara kurbağası Ova kurbağası Çevik kurbağa Kör yılan FAUNA (BALIKLAR) Karadeniz balık popülasyonu 108 adet balık türü içerir. Bunların 57 türü Akdeniz den göç eder ve 22 türü de tatlı su kökenlidir. Karadeniz de görülen balık türlerinin çoğu Giresun sahilinde de görülür. (Büro Çalışması) 40

50 Tablo 4: Tuzlu Su Balıkları Barbunya Dil Balığı İskorpit İzmarit Kalkan Köpek Balığı Kurbağa Balığı Trakunya TUZLU SU BALIKLARI Zargana Hamsi İstavrit Levrek Lüfer Mezgit Pisi Balığı Tirsi Balığı TUZLU SU BALIKLARI Tablo 5: Tatlı Su Balıkları TATLI SU BALIKLARI Alabalık Karabalık Tatlı Su Kefali Noktalı İnci Balığı Bıyıklı Balık Tatlı Su Kolyoz Balığı Yerleşim Alanları ve Nüfus 2012 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçlarına göre; Erkek ve Kadın olmak üzere Giresun ilinin nüfusu dir. 41

51 Tablo 6 : Nüfus NÜFUS YILLIK LOGARİTMİK NÜFUS ARTIŞ HIZI % Kentsel Nüfus ,57 0,67 Kırsal Nüfus ,50-2,89 Toplam Nüfus ,76-0,97 Tablo Kaynak : D.İ.E Genel Nüfus Sayımı Sonuçları, TÜİK 2012 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Verileri ve Büro Çalışması Bu nüfus ile ülke nüfusunun % 0.55 ine tekabül etmektedir. Nüfusun % ü ( ) il ve ilçe Merkezlerinde, % 40,66 sı ( ) kırsalda yaşamaktadır. Nüfus yoğunluğu 60 dır Grafik 5: Nüfus Grafiği Kentsel Nüfus Kırsal Nüfus Toplam Nüfus Kaynak: D.İ.E Genel Nüfus Sayımı Sonuçları, TÜİK 2012 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Verileri ve Büro Çalışması Tarım ve Hayvancılık Giresun ilinde toplam işgücü oranı Türkiye ortalamasının üzerinde, Doğu Karadeniz Bölgesinden daha düşük bir ortalamaya sahiptir. İstihdam edilen nüfus değeri 91,1 lik bir değere sahiptir. Bu oran Türkiye ortalaması ve Doğu Karadeniz Bölgesi ile yakın bir değerdir. İssiz nüfus oranı Doğu Karadeniz Bölgesinden fazla, Türkiye ortalaması ile benzer bir durum görülmektedir yılından 2000 yılına kadar tarım sektöründe istihdam edilen nüfusta belirgin bir azalış söz konusu iken hizmetler sektörü 1980 yılından 2000 yılına kadar bir artış göstermiştir. Yıllar içinde kentleşme sürecinin artması ile birlikte hizmetler sektöründe de bir gelişme söz konusudur. Sanayi sektörü zaman içinde artmasına rağmen sanayide istihdam edenlerin payı çok düşüktür. Önemli bir 42

52 iktisadi faaliyet kolu olan sanayi sektörü Giresun ilinde önemli bir ekonomik gelir sağlamamaktadır Yılı verileri doğrultusunda GSYDH içinde ana sektör olarak tarımın payı en yüksektir. Hizmetler sektörünün de tarımdan sonra GSYDH içindeki payı fazladır. Bu sektörlerin sağladıkları istihdam değerleri de yüksektir. Tarım sektörü % 70,3 lük bir orana sahip iken hizmetler sektörü de %21 oranında istihdam sağlamaktadır. Tarım: Giresun ilinde en önemli ekonomik sektör tarımdır. Tüm sektörler içindeki payı %24,4 dür. Tarım sektörünün GSYDH içindeki payı sürekli bir artış göstermiştir. Tarımsal üretimin yanında çiftçilik ve hayvancılık yoğun olarak yapılmaktadır. İlin en önemli tarımsal ürünü fındıktır. Fındık üretim alanı hektarlık bir alan ile Türkiye de fındık üretimi yapılan alanların %17 sini kaplamaktadır. İlde iki farklı iklim tipi görülmesinden dolayı kıyı kesimlerde daha çok fındık, kivi, çilek üretilmekte ve seracılık yapılmaktadır. Karasal iklimin hâkim olduğu Alucra, Çamoluk ve Şebinkarahisar ilçelerinde baklagiller, tahıllar, patates, mısır gibi ürünler üretilmektedir. Giresun ili çay üretiminde de önemli bir paya sahiptir. İl genelinde çay ekili alanlar toplam hektardır ve elde edilen yaş çay miktarı tondur. İç kesimlerde hayvancılık faaliyetleri de yoğun olarak yapılmaktadır. Alucra, Çamoluk, Dereli ve Şebinkarahisar gibi ilçelerde hayvancılık önemli bir ekonomik gelir getirmektedir. Mera alanları %17,7 lik bir orana sahiptir. Hayvancılığın diğer bir faaliyet kolu ise arıcılıktır. Türkiye bal üretiminin %2.03 nü Giresun ilinden karşılanmaktadır. Giresun ili balık üretimi yönünden büyük bir potansiyele sahiptir. Karadeniz e dökülen akarsular üzerinde birçok balık çiftliği bulunmaktadır. Giresun ilinde balıkçılık sektörünün toplam sektörler içindeki payı yüksek olmamasına rağmen Türkiye üretiminin %1,84 ünü karşılamaktadır Sanayi ve Teknoloji Sanayi: Giresun ilinin genel sektörel yapısı içinde sanayi sektörünün ekonomik faaliyetler içinde payı düşüktür. Sanayi sektörünün alt faaliyet kollarından olan imalat sanayi en yüksek orana sahiptir. Giresun ili sanayi sektörü büyük oranda gıda sanayine dayanmaktadır. Giresun da yetişen tarımsal ürünlere dayalı sanayide özellikle fındığa dayalı üretim, ekonominin en önemli payını oluşturmaktadır. Bunun yanında çay üretimine bağlı isleme tesisleri de sanayi sektörünün gelişmesini sağlamaktadır. Yer altı kaynakları, maden ve taş ocakçılığı sektöründe bakır, kursun, çinko gibi metalik madenlere sahip olunması ve bu madenlerin islenmesi ile sanayi sektörüne önemli bir girdi sağlanmaktadır. Sanayi faaliyetleri genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde yapılmaktadır. İlde ki en önemli ve en büyük sanayi kuruluşları Fiskobirlik Entegre Fındık İsleme Tesisleri, Çay- Kur Tirebolu Çay Fabrikası ve Milda Kâğıt Fabrikası dır. Küçük sanayi sitelerinde ise özellikle fındık kırma, ağaç isleri ile ilgili oyma, yontma, islemeye yönelik üretim yapıldığı görülmektedir. 43

53 Hizmetler: Hizmetler sektörü, GSYDH içindeki payı tarımdan sonra 2. sırada yer alan iktisadi faaliyet koludur. Hizmetler sektörünün alt faaliyet kolları ticaret, turizm, ulaştırma ve toplumsal hizmetlerdir. Giresun ilinde tarımsal üretim ile elde edilen fındık ve çay gibi gıda maddeleri ticari faaliyetlerin gelişmesini de sağlamıştır. Fındığın yurt dışına kavrulmuş, kıyılmış, beyazlatılmış olarak ihraç edilmesi ticari yönden gelişimi sağlamıştır. Turizm yönünden sahip olunan doğal kaynak potansiyeli diğer Doğu Karadeniz illerine göre daha az ön planda olmasına rağmen küçük bir oranda gelir sağlamaktadır. İl genelinde kıyı turizmi ve yayla turizmi ön plandadır Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama Giresun ilinin ana ulasım aksı duble sahil yolu olup, ili batıda Ordu, doğuda Trabzon a bağlamaktadır. İl içinden geçen diğer karayolu bağlantıları Giresun -Dereli (Yavuzkemal) Sebinkarahisar Alucra Kelkit - Erzincan(Sebinkarahisar dan ayrıca Gölova-Refahiye- Erzincan yolu ayrılmaktadır) ve Tirebolu Doğankent Gümüshane yollarıdır. İl yolları olarak diğer önemli bağlantılar, Piraziz-Kovanlık, Kesap-Karabulduk, Espiye-Yağlıdere, Espiye-Güce ve Görele- Çanakçı bağlantılarıdır. Adı geçen tüm yollar asfalttır. Ancak kış aylarında dağlık kesimlerde yoğun kar yağısı nedeniyle ulaşım aksamaktadır. Bölgede mevcut demiryolu ağı bulunmamaktadır. Ancak Doğu Karadeniz Bölgesel Kalkınması için hazırlanan planda Doğu Karadeniz için alternatif bir demiryolu projesi yer almaktadır. Bu proje, Samsun dan sahil boyunca Gürcistan sınırına kadar uzanan bir demiryolu hattıdır. Ancak sözü edilen demiryolu güzergâhı için tasarım ve fizibilite etütleri hükümetlerin yatırım programlarında yer almamış olup, gerçekleşme olasılığı çok düşüktür. Bölgenin hava ulaşımı tek havaalanı üzerinden sağlanmaktadır ve bu alan Trabzon da bulunmaktadır. Trabzon havaalanı hava ulaşımı bakımından bölgenin merkezi konumundadır. Diğer illerin havayolu ulaşımı bu havaalanı üzerinden sağlanmaktadır. Havalimanı iki piste, iki uçak kapasiteli bir aprona ve uçakların yerdeki ulaşımı için bir yola sahiptir. Havalimanının yıllık yolcu kapasitesi yaklaşık olarak 'dur. Her gün düzenli olarak Ankara ve İstanbul dan karşılıklı seferler yapılmaktadır. Bazı özel havayolları yıl boyu sefer yaparken bazıları yalnız yaz aylarında Trabzon a sefer yapmaktadır. Uluslararası uçuşlara açık olan havaalanına Azerbaycan Hava Yolları haftanın belirli günlerinde Bakü den, Kuban Hava Yolları ise Rusya Federasyonu Krasnodar kentinden karsılıklı seferler düzenlemektedir. Ayrıca, Türk Hava Yolları nın Trabzon dan Berlin, Dusseldorf ve Frankfurt a direkt seferleri bulunmaktadır. Diğer dış merkezlere seferler ise Ankara ve İstanbul üzerinden aktarmalı olarak gerçekleşmektedir. Samsun havaalanını da yakınlığı nedeniyle Giresun ve Ordu illeri tarafından kullanılmaktadır. Giresun-Ordu illerinin kesişiminde bulunan Gülyalı, Piraziz ilçe kesişiminde yapımı devam eden havaalanı bulunmaktadır.2013 yılı sonunda faaliyete geçecektir. Bölgede deniz ulaşımı Giresun, Ordu Rize ve Trabzon illerinde 44

54 bulunan limanlarla sağlanmaktadır. Bu limanların büyük çoğunluğu taşımacılıkta kullanılmaktadır. Karadeniz limanları arasında yolcu taşımacılığı yapılmamaktadır. Sadece Trabzon limanına yabancı bandıralı gemilerle yolcu taşımacılığı yapılmaktadır. Giresun Limanı, yolcu ve yük taşınmasında potansiyel imkânlara sahiptir. Liman yalnız mal taşımacılığı amaçlı kullanılmaktadır. Giresun limanından deniz yolu ile yolcu taşımacılığı yapılmamaktadır. Bulancak İskelesi de kabotaj yükleme-boşaltmaya müsaittir. Tirebolu Limanı LPG gaz dolum tesislerine, Espiye limanı sıvı akaryakıt tesislerine sahiptir. Yapımı planlanan Trabzon yat limanı dışında, Rize-Fındıklı Yeniköy Balıkçı Barınağı Giresun-Bulancak Pazarsuyu Balıkçı Barınağı, Tirebolu Limanı, Görele ve Ordu- Yalıköy Balıkçı Barınağı yatlar tarafından kullanılmaya elverişlidir. Yat turizmini geliştirmek amacıyla 2009 da başlayıp, iki yıl içinde tamamlanacak bir projeyle Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından planlama bölgesi içinde yer alan Fatsa, Efirli, Görele, Trabzon, Of, Rize ve ve Fındıklı balıkçı barınaklarının yat limanı haline getirilmesi planlanmaktadır. Giresun il genelinde telefon abone sayısı yaklaşık dir. İl ve ilçe merkezleri ile köylerin büyük kısmının santral kapasiteleri yeterlidir. Telefonu mevcut köy sayısı 238 tir. İl genelinde GSM operatörlerine ait 104 adet baz istasyonu bulunmaktadır. Giresun ilinde şebeke kablolarının %24 ü yeraltı, %76 sı havai çekili durumdadır. Giresun sehir merkezinin içme ve kullanma suyu ihtiyacı doğu ve batı bölgesindeki kuyu alanlarında bulunmakta olan 17 adet derin kuyudan, Doğu bölgesinde Aksu, Etbaşoğlu, Seka ve Duroğlu kuyularından, batı bölgesi ise Batlama Vadisi üzerinde bulunan Batlama deresi kenarındaki 5 adet derin kuyudan sağlanmaktadır. İlçelerde ise genellikle içme ve kullanma suyu ihtiyacı dere kenarlarına açılan derin kuyulardan ya da kaynak sularından karşılanmaktadır. Giresun da bugüne kadar 516 köy ve üniteye sıhhi içme ve kullanma suyu getirilmiştir. Ancak memba yetersizliği nedeniyle 58 köy ve 149 ünitenin suyu yetersizdir. İlde susuz köy sayısı 14 tür. Espiye ilçesinde ilçe merkezi ve ilçeye bağlı köylerin su sıkıntısı yoktur. Çamoluk ilçesinin merkezinde içme suyu şebekesi tamamlanmış olup evlere su verilmektedir. Şehir içme suyu Kelkit ırmağı üzerinde yapılan kuyulardan sağlanmaktadır. Köylerin çoğunda borulu sistemle evlere içme suyu sağlanmıştır. Bazı köyler ise çesmeler kanalıyla su ihtiyacını gidermektedir. Keşap ilçe merkezi ve köylerin çoğunluğunda içme suyu sıkıntısı yoktur. Ancak yerleşimin dağınıklığı nedeniyle çok az sayıda küçük yerleşim biriminde içme suyu yetersizliği vardır. Şebinkarahisar ilçesinin içme suyu İller Bankası yatırımı ile 2000 yılında tamamen çözülmüştür. Köylerin sıhhi içme suyuna kavuşturulması çalışmaları yürütülmektedir. Toplam 186 yerleşim biriminden 140 ına içme suyu hizmeti götürülmüş olup kalan 46 yerleşim birimi ile ilgili çalısmalar devam etmektedir. Görele ilçesi genelinde su sıkıntısı yoktur. Ancak köylerin topoğrafya nedeniyle dağınık yapılanmasından kaynaklanan yetersizlikler olmaktadır. Bunun yanında yaz aylarında özellikle fındık mevsiminde dışarıda yaşayan kişilerin köylerine dönmesiyle artan köy 45

55 nüfusu karsısında köylerin çoğunda içme ve kullanma suyunda sıkıntılar yaşanabilmektedir. Yağlıdere ilçe merkezinin içme suyu şebekesi 1991 yılında yeniden yapılmış olup, ihtiyacı karşılamaktadır. İlçeye bağlı Güllüce, Kanlıca, Oruçbey, Tekke, Yazlık ve Yeniyazlık köylerinde yeterli içme suyu bulunmakta olup, diğer 18 adet köyün mevcut içme suyu yetersizdir. İçme suyu bulunmayan köy yoktur. Çanakçı ilçesinin içme suyu şebekesi yetersizdir. İller Bankası katkısı ile içme suyu şebekesinin % 90 ı tamamlanmış olup, halen devreye girmemiştir. Karabörk Beldesinin su şebeke projesi hazırlanmış, yapım çalışması başlamıştır. Şehir merkezinin kanalizasyon şebekesi tamamlanmış, ancak arıtma sistemi yoktur. Şehir merkezinde 2 adet Derin Deniz Deşarjı bulunmaktadır. Bunlardan biri faaldir. Şehrin kanalizasyon şebekesi bulunmayan mahallelerinde ve mücavir alanlarında bulunan ve şehir nüfusunun % 5 ini oluşturan kısmının kanalizasyon ve atık su sorunları fosseptik çukurlarla ve vidanjör araçlarının yardımıyla çözülmektedir. Doğankent ilçe merkezinde kanalizasyon şebekesi tamamlanmış bulunmaktadır. Köylerde ise fosseptik çukurları kullanılmaktadır. Espiye ilçe merkezinde kanalizasyon şebekesi ihtiyaca cevap verememektedir. İlçenin yeni kanalizasyon projesi hazırlanmıştır. Çamoluk ilçe merkezi haricinde diğer yerleşim birimlerinde kanalizasyon yoktur. Kanalizasyon olmayan yerlesim birimlerinde fosseptik çukurları mevcuttur. Keşap ilçesinde ilçenin tamamına kanalizasyon hizmeti götürülememiştir. Karabulduk beldesi ve köylerde ise kanalizasyon bulunmamaktadır. Şebinkarahisar ilçe merkezi kanalizasyon şebekesi, belediyenin imkânları ile yapılan bir şebekedir. Bu hizmet sadece merkezdeki mahallelere verilmiş olup, dış mahallelerde kanalizasyon şebekesi mevcut değildir. Köylerde ise şebekeli içme suyuna geçen yerleşim birimlerine kanalizasyon şebekeleri yapma çalışmalarına başlanmıştır. Görele ilçe merkezinde Kumyalı, Soğuksu ve Hendekbaşı mahallelerinde kanalizasyon vardır. İlçeye bağlı köylerde ise kanalizasyon bulunmamaktadır. Yağlıdere ilçesinin kanalizasyon şebekesi eski ve yetersizdir. Çanakçı ilçesinin kanalizasyonu projesiz olarak belediye imkânlarıyla yapılmış olup, Çanakçı Deresine akmaktadır. Bu sistem ilçenin gereksinimine cevap vermemektedir. İlçeye bağlı Karabörk Beldesinin kanalizasyonu yetersizdir. Köylerde ise kanalizasyon yoktur. Ancak köy yerleşim yerlerinde fosseptik çukur yapımı büyük ölçüde tamamlanmıştır. Dereli ilçe merkezinin kanalizasyon şebekesi mevcut olup, bağlı bulunan mahallelerde ve köylerde kanalizasyon şebekesi mevcut değildir. Eynesil ilçe merkezin de kanalizasyon sorunu büyük ölçüde giderilmiş olmakla birlikte kenar mahallelerde kanalizasyon problemi mevcuttur. Yeni kapalı devre kanalizasyon yapım çalışmaları sürdürülmektedir. Ayrıca atıkların imhasında problem yaşanmaktadır. Ören Beldesi ile bağlı köylerde kanalizasyon şebekesi mevcut değildir. Ayrıca bu yerleşim birimlerinde kanalizasyon ve çöplerin imhasında ciddi problemler yaşanmaktadır. Piraziz ilçe merkezinde ve Bozat Beldesi nde kanalizasyon mevcut olup, köylerde kanalizasyon şebekesi mevcut değildir. 46

56 Madencilik Ülke ekonomilerinin önemli sektörlerinden biri olan madencilik, ulusların sosyo ekonomik kalkınmaları için gerekli olan enerji ve sanayinin temel hammaddelerini sağlayan tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Madenler, ülkelerin doğal kaynaklarından biri olup, giderek artan talepleri karşılamak yüzünden de işletilmeleri kaçınılmazdır. Ancak kullanılmakta olan maden çıkarma metodlarına bakılmaksızın, her türlü maden işletmeleri yoğun olarak arazi bozulmalarına ve doğal çevrenin tahribine sebep olmaktadır. Madencilik işletmeleriyle doğal kaynaklar olan madenler ve mineraller insan refahı için bir taraftan ekonomiye kazandırılırken, diğer taraftan ekolojik çevreye verilen büyük tahribat ve zararları çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Faaliyetlerin yapıldığı alanlarda ve özellikle açık işletme yöntemi ile çalışılan sahalarda, çalışmalar bittikten sonra topografya, jeolojik yapı, röliyef, su rejimi, iklim ve peyzaj tamamen değişmekte ve bitki örtüsü de harap olmaktadır. İlimizde sanayi, metalik ve enerji madenlerinden çok taş ve kum çakıl ocakları ağırlıkla yer almaktadır Enerji Giresun da enerjisiz köy bulunmamaktadır yılları arasında il genelinde 310 adet köyün yenileme ve bakım-onarım çalışmaları yapılmıştır yılı içinde yapılamakta olan çalışmalarla köylerin mevcut sorunları büyük ölçüde giderilmiş olacaktır. Giresun ilinde en fazla elektrik tüketimi sanayi sektörüne aittir. İlde tüketilen toplam elektriğin % 41 i sanayi sektörüne aittir. İlde meskenlerin tükettiği kişi başına elektrik miktarı (725 KWh) ülke ortalamasının (1.433 KWh) altındadır. Toplam tüketimde ise Giresun da tüketim 964 kwh iken, Türkiye genelinde kwh tır. Giresun ilinde 380 KW lık hatları kullanabilecek ölçekte sanayi tesisi bulunmadığından bu hatlar il sınırlarında mevcut değildir. 154 KW lık hatları ise genellikle sehrindış kesimlerine konuşlanan SEKA Kâğıt fabrikası, Fiskobirlik Entegre Tesisleri gibi kentin önemli sanayi kuruluşlarına hizmet vermektedir. İl merkezinde şehir içinde elektrik hatlarının yeraltına alınma işlemi halen devam etmekte olup, önemli caddelerde ve sahil yolunda çalışmalar büyük ölçüde tamamlanmıştır. Şehir içinden geçen hatlar yüksek voltajlı değildir. Giresun kent merkezinde Sahil Yolu aydınlatma çalışmaları kapsamında yaklaşık 15 km yer altı kablosu döşenmis ve sağlıklı aydınlatma sağlanmıştır. Ayrıca Devlet Sahil Yolu nun geçtiği tüm ilçe merkezlerinde orta refüj aydınlatma çalışmaları bitirilmiş, il sahil şeridinde toplayıcı yollarla birlikte toplam 75 km lik kısmın aydınlatılması tamamlanmıştır. Çamoluk ilçesinin elektrik ihtiyacı Suşehri-Gölova istikametinden sağlanmaktadır. Çamoluk ilçesinin bütün köylerinde elektrik mevcuttur. İlçede Çamoluk-Alucra arası alternatif enerji nakil hattı 2002 yılında faaliyete geçmiştir. Çanakçı ilçesinin bütün köylerinde elektrik bulunmaktadır. Ancak, köylerde elektrik şebekesi yenileme çalışmaları bitirilmediğinden sık sık elektrikler kesilmektedir. Espiye ilçesi merkez ve mahalle ile köylerinin 47

57 tamamında elektrik bulunmaktadır. Ancak ilçenin merkezi ve köylerinde bulunan elektrik şebekelerinde özellikle kış aylarında sık sık arızalar meydana gelmektedir. Arızaların köylerdeki elektrik şebekelerinin eski ve geniş bir alanı kapsamasından kaynaklandığı belirtilmiştir. Görele ilçesinin elektriksiz köyü bulunmamaktadır. Elektrik hatlarının önemli bölümünün yenilenmesi gerekmektedir. 16 köyün elektrik hatlarında çalışma yapılacağı bildirilmiştir. Görele-Köprübaşı- Aydınlar 3/0 Enerji Nakil Hattı programa alınmıştır. Dünya Bankası kredili işler kapsamında yapılan Bulancak ve Görele şehir şebekelerinin yer altına alınma işleri tamamlanma aşamasındadır. Kesap, ilçe merkezinde 1951 yılından beri elektrik vardır. Köy elektrifikasyonu 1976 yılında başlamış, 1985 yılında tamamlanmıştır. Yağlıdere ilçe merkezinin ve köylerin elektrik ihtiyacı Tirebolu-Espiye enerji hattından alınan özel orta gerilim enerji ile beslenmektedir. İlçeye bağlı tüm köylerde elektrik mevcuttur. Şebinkarahisar ilçesine enerji Suşehri trafo merkezinden verilmekte olup, 2 enerji nakil hattından biri şehir merkezini diğeri köyler hattını beslemektedir. Yayla ve mezraların haricinde elektriksiz bölge bulunmamaktadır. Piraziz ilçesinde TEDAŞ İşletme Şefliği nce yenilme ve iyileştirme çalışmaları yeni yapılmıştır. 48

58 4. GİRESUN DOĞA TURİZMİ ARZI BÖLÜM GİRESUN un DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) Giresun denizi, adası, yaylaları ve kültürel varlıkları ile eşsiz bir doğa güzelliğine sahiptir. İl Merkezindeki Giresun Kalesi, Zeytinlik Mahallesi ve Giresun Adası turistik açıdan görülmeye değer yerlerdir. Kümbet, Bektaş, Yavuzkemal ve Sisdağı yaylaları başta olmak üzere Giresun da birçok yayla bulunmaktadır. Bu yaylalarda yaz dönemi çeşitli şenlikler yapılmaktadır. Ayrıca her yıl Aksu Deresi ağzında halk arasında Mayıs Yedisi diye bilinen uluslararası düzeyde şenlikler düzenlenmektedir. Giresun Adası Giresun un doğu ve batısındaki sahiller kilometrelerce uzayıp giden tabii plajlar halindedir. Ayrıca Giresun da görülmeye değer tarihi tescilli birçok yapı da mevcuttur. Giresun doğal maden suları ile de ünlüdür. Merkez İnişdibi Beldesi, Dereli Pınarlar Köyü ve Alucra Aktepe köyünde Maden suyu kaynakları bulunmaktadır. Zengin bitki örtüsü, çağlayanlarla son derece temiz havası olan dağ ve yaylalarımızda günübirlik kamp kurma, doğa yürüyüşleri, dağcılık, tırmanma, at ve bisiklet sporu konularında yararlanmak mümkündür. Giresun da Kültür ve Turizm Bakanlığı İşletme Belgeli 763 yatak kapasiteli 12 adet, belediye işletme belgelide 17 adet otel bulunmaktadır. Toplam yatak kapasitesi 1548 dir. İlde 5 adet A grubu, 2 adet Geçici A grubu ve Görele ilçesinde bulunan 1 adet acente de C grubudur. 49

59 Piraziz ilçesi Bozat Beldesi Yöresel Mimari Örneği Doğu Karadeniz 2023 Stratejisi 2012 yılında hazırlanmış, 2023 Stratejisinin Sürdürülebilirlik kısmında ; Doğu Karadeniz Bölgesi nin doğal ve kültürel değerlerinin özgünlüğünü yitirmeden turizme kazandırılması turizm sektörünün uzun vadede devamlılığını sağlama bakımından zaruridir demektedir. Yine 2023 Stratejisinin Katılımcılık kısmında Bölge de turizm gelişimine yönelik alınacak her kararın sivil toplum örgütleri, özel sektör ve kamu kurumları tarafından ortak bir çalışma neticesinde belirlenmesi, ileriki dönemde yapılacak olan çalışmaların tutarlılığı ve sahiplenilmesi açısından önem arz etmektedir. demektedir. (Doğu Karadeniz Turizm Master Planı, Doğu Karadeniz 2023 Stratejisi) Kültür ve Turizm Bakanlığı nın hazırlamış olduğu Türkiye Turizm 2023 Stratejisi nde Biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynaklar açısından oldukça zengin olan bölge, yayla koridoru olarak gösterilmiştir.(şekil-1) Samsun dan Hopa ya kadar olan alanda yayla turizminin geliştirilmesi ve alternatif turizm türleri ile birleştirilerek turistler için daha cazip hale getirilmesi önerilmiştir. Eylem Planı hazırlanırken faaliyetlerde yayla koridoru önceliklendirilmiştir. (Doğu Karadeniz 2023 Stratejisi) 50

60 Şekil 4: Yayla Turizm Gelişim Koridor Haritası 51

61 Fotoğraf : Ertan KUDUBAN GİRESUN İLİ DOĞA TURİZM MASTER PLANI Pazarsuyu deresi/bulancak

62 4.2. Giresun İlinde Doğa Turizmi Amaçlı Kullanılan ve Koruma Statülü Alanlar Turizm Merkezleri: Aksu Turizm Merkezi Yavuzkemal (Kulakkaya) Turizm Merkezi Bektaş Turizm Merkezi Kümbet Turizm Merkezi Arkeolojik ve Doğal Sit Alanları: Arkeolojik Sit Merkez Giresun Kalesi Tarihi Sit (Mezarlık) Eynesil Ören Köyü Arkeolojik Sit, Doğal Sit Espiye Andoz Kalesi Arkeolojik Sit, Doğal Sit Merkez Kentsel Sit Merkez Doğal Sit Alanı Tirebolu Kilise Burnu Doğal Sit Tirebolu Kaynarca Mevkii III Derece Doğal Sit Tirebolu Civil, Özlü, Yalı Köyleri arası Doğal Sit Alanı Yağlıdere Gölyanı Yaylası Arkeolojik Sit Tirebolu Kalesi Giresun Kalesi 53

63 Doğal Sit, Arkeolojik Sit Merkez Gemiler Çekeği Mah., Doğal Sit Alucra Fevzi Çakmak Köyü Tepesidelik Mağarası, 1 Derece doğal sit alanı Keşap Şahinkaya tepesi, Korunması Gereken Kültür Varlığı Espiye Yedideğirmenler, İl içinde ayrıca cami, kilise, sivil mimari örneği, köprü, ağaç, hamam, kale kalıntısı, konaklardan oluşan, ilgili Koruma Kurulları tarafından tescili yapılmış 266 adet eser yer almaktadır. Tirebolu Sahili Anıt Ağaçlar: Bulancak Burunucu köyü Anıt Çınar, Eynesil Aralık köyü Anıt Çınar, Eynesil İsaklı köyü Anıt Çınar, Eynesil Merkez Anıt Çınar, Piraziz Bozat Beldesi 2 Anıt Çınar, Giresun Merkez Altınlı Mahallesi Anıt Çınar, Görele İsmailbeyli köyü Anıt Taxus(Porsuk), Çanakçı Anıt Meşe (Giresun Kültür ve Turizm Müdürlüğü) Bozat Anıt Çınar 54

64 KORUNAN ALANLAR: Doğa turizmi faaliyetlerinin yapıldığı alanları korunan alanlar (yönetime tabi) ve henüz doğa turizmi faaliyetlerinin kontrol edilmediği kontrolsüz alanlar olarak iki başlık altında incelemek mümkündür. Korunan alanlar, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, doğal sit alanları, sulak alanlar, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, özel çevre koruma bölgeleri ve benzeri koruma statüsü bulunan, biyolojik çeşitliliğin, doğal ve bununla ilişkili kültürel kaynakların korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili mevzuata göre tespit edilen ve yönetilen kara ya da deniz alanlarıdır. TABİAT PARKLARI: 1- Koçkayası Tabiat Parkı: A Tipi Mesire Yeriyken tarihinde 354,00 Hektarlık alanda Koçkayası Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Kaynak Değeri: Ender manzara güzellikleri, kültürel, rekreasyonel ve turistik potansiyeli olan saha Karadeniz in meşhur yaylası olan Kümbet yaylasında bulunmaktadır. Dereli İlçe merkezine 25 km, Giresun İl Merkezine 58 km. mesafede olup yolu asfalttır. 55

65 2- Ağaçbaşı Tabiat Parkı: tarihinde 89,30 Hektarlık alanda Ağaçbaşı Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Kaynak Değeri: Sahada relikt ve endemik karakterdeki bitki örtüsü, ilginç jeolojik ve jeomorfolojik yapı, eşsiz peyzaj güzellikleri, zengin faunası ve rekreasyonel potansiyeli yüksek bir alandır. İnişdibi Beldesi Dörtyol mevkiinde olup Giresun İl Merkezine 38 km, Dereli İlçe Merkezine 32 km, Bulancak İlçe Merkezine 52 km mesafede olup yolun 12 km asfalt 20 km stabilizedir. Uzun Devreli Gelişme Planı tamamlanmış olup 2013 yılında tesisleşmesine başlanacaktır. 56

66 AVLAKLAR: Lapa-Çaldağ Örnek Avlağı Tarihinde ha alanda yaban domuzu örnek avlağı olarak tescil edilmiş olup Giresun Merkeze 40 km uzaklıktadır. Örnek Avlağın Avlanma planı mevcut olup İdare tarafından işletilmektedir. Devlet ve Genel Avlaklar: 1- Paşakonağı Devlet Avlağı 2011 yılı Eylül ayında tescil oldu. Alanı ha. 2- Ambardağı Devlet Avlağı 2011 yılı Eylül ayında tescil oldu. Alanı ha. 3- Bicik Devlet Avlağı 2011 yılı Eylül ayında tescil oldu. Alanı ha. 57

67 4-Bulancak Devlet Avlağı 2012 yılı Kasım ayında tescil oldu. Alanı ha. 5-Kemerköprü Kulakkaya Devlet Avlağı 2013 yılı Ocak ayında tescil oldu. Alanı ha dır. 6-Kemerköprü Genel Avlağı 2013 yılı Ocak ayında tescil oldu.alanı ha dır. Tescil Aşamasındaki Devlet Avlakları: 1. İkisu Devlet Avlağı İkisu ve Kümbet Orman İşletme Şeflikleri dâhilinde olup, tescil aşamasındadır. Alanı ha dır. 2. Giresun Merkez Genel Avlağı Giresun Merkez Orman İşletme Şefliği dâhilinde Orman ve Mera harici alanlardan oluşmaktadır. Tescil aşamasındadır. Alanı ha dır. 3. Bulancak Genel Avlağı Bulancak Orman İşletme Şefliği dâhilinde orman ve mera haricindeki alanlardan oluşmaktadır. Tescil aşamasındadır. Alanı ha dır. 4. Keşap Devlet Avlağı Keşap Orman İşletme Şefliği dâhilinde olup, tescil aşamasındadır. Alanı ha dır. 5. Keşap Genel Avlağı Keşap Orman İşletme Şefliği dâhilinde orman ve mera haricindeki alanlardan oluşmaktadır. Tescil aşamasındadır. Alanı ha dır. 58

68 Bulancak Devlet Avlağı Mesire Yerleri: Giresun ilindeki mesire yerleri Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, Giresun Orman Bölge Müdürlüğü sorumluluğu altındadır. Giresun ilinde A, B, C, D tipi olmak üzere 15 adet Mesire Yeri bulunmaktadır. Tablo 7: Mesire Yerleri MESİRE YERLERİ TİPİ A B C D TOPLAM SAYISI (Giresun Orman Bölge Müdürlüğü, 2012 İl Brifingi) Salon Çayırı A Tipi Mesire Yeri 59

69 Yaylalarımız: Yayla turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olan Giresun ilinde, yaylalar genelde ilin kuzey bölümlerinde ve Doğu Karadeniz Dağları üzerinde yoğunlaşmaktadır. İl genelinde 400 ün üzerinde yayla mevcuttur. Öne çıkan yaylalarımız şunlardır: 1. Kümbet Yaylası, 2. Bektaş Yaylası, 3. Kulakkaya(Yavuz Kemal Yaylası) 4. Sisdağı Yaylası, 5. Paşakonağı Yaylası, 6. Tamdere Yaylası. 7. Karaovacık Yaylası 8. Kazıkbeli Yaylası, KÜMBET YAYLASI(Turizm Merkezi) 9. Çambaşı Yaylası( Serpin, Karagöl bölümü) 10. Aksu-Kızıltaş-Sarıçiçek Yaylaları 11. Çakrak Yaylası, 12. Çıkrıkkapı Yaylası, 13. Tamdere Yaylası. 14. Karaduğa Yaylası 15. Alacadağ Yaylası Kümbet Yaylası, Dereli ilçesinde, Giresun Merkeze 60 km mesafede bulunmaktadır. Merkezden Dereli-Şebinkarahisar yolu ile Dereli den sonra Güdül-Yüceköy üzerinden asfalt bir yol ile yaylaya ulaşmak mümkündür. Yayla köy statüsünde olduğundan hazine mülklerinin yanında özel mülkler de bulunmaktadır. Yaylada elektrik, telefon ve su mevcuttur. Yaylada sağlık ocağı ve ilkokulda bulunmaktadır. Günübirlik gelenler için bakkal, kasap, manav, fırın, kır kahvesi ve lokantalar mevcuttur. Her yıl temmuz ayının ikinci hafta sonu şenlikler yapılmaktadır. Ayrıca Kümbet Yaylasında günübirlik rekreasyon ihtiyacını karşılayacak Aymaç Mevkii Mesire Alanı ve Salon Çayırı Piknik Alanı bulunmaktadır. 60

70 BEKTAŞ YAYLASI (TURİZM MERKEZİ) Dereli ilçesinde, Giresun Merkeze 56 km mesafede bulunmaktadır. Yaylaya ulaşım Bulancak tan 42 km lik asfalt yol ile ağlanmaktadır. Su, elektrik ve telefon hizmeti verilmektedir. Yaylada 72 yatak kapasiteli iki yıldızlı Karagöl Otel bulunmaktadır. Yaylada otel, manav, bakkal, lokanta gibi ihtiyacı karşılayacak tesisler bulunmaktadır. Geleneksel hale gelmiş olan yayla şenlikleri her yıl temmuz ayında yapılmaktadır. KULAKKAYA (YAVUZ KEMAL )YAYLASI Dereli İlçesi nde, Yavuzkemal Beldesi nde, Giresun Merkezin 45 km güneyinde yer almaktadır rakım değeri ile diğer yaylalara göre daha düşük bir rakıma sahip olmasından dolayı hem ulaşımı kolay, hem de turizm faaliyet mevsimi daha uzun olduğu için daha çok tercih edilmektedir. Dişiçal, Melikli Obası, Ayılık, Alçakbel, Hanalan gibi yayla topluluklarından oluşmaktadır. Alçakbel Orman İçi Piknik Alanı yayladaki mesire alanı olarak kullanılmaktadır. Yaylada her türlü alt yapı tesisi bulunmakta olup bir otel de yapım halindedir. 61

71 PAŞAKONAĞI YAYLASI Paşakonağı Yaylası Bulancak ilçesi sınırları içinde bulunmaktadır. İki farklı yol takip edilerek yaylaya ulaşılmaktadır. Birincisi Pazarsuyu Deresini takip ederek Kovanlık, sonra Kazıklı üzerinden orman yolu ile ulaşım sağlamaktadır. Bu yol 43 km uzunluktadır. İkincisi ise yine Kovanlık, sonra Ahırlı Köyü üzerinden Paşakonağı Yaylasına ulaşmaktadır. Bu yolun uzunluğu yaklaşık 50 km dir. Yaylanın büyük bölümü ormanlarla kaplıdır. Ormanların dışında Karasay Şelalesi, Geçilmez Vadisi, Çiğseli Gölü, Kızılot Çayırı, Çağman, Erikli Çeşme, Yıldıztepesi, Kabaktepe, Arpalık Deresi gezilecek yerler arasındadır. SİSDAĞI YAYLASI 1950 m. yükseklikte olan yaylada elektrik, su ve telefon mevcuttur. Giresun Trabzon il sınırındaki yaylada konaklama ve günübirlik hizmetlere yönelik tesisler bulunmaktadır. Merkez yayla olmasından dolayı ticari faaliyetler de oldukça gelişmiştir. Yaylada her yıl temmuz ayının dördüncü cumartesi günü yapılan şenliklere çok büyük katılım olmaktadır. 62

72 KARAOVACIK YAYLASI Karaovacık yaylası Espiye-Giresun topraklarında yer almaktadır. Ancak Karaovacık a Cuma günleri kurulan pazar için Tirebolu, Espiye, Güce ve Torul ilçelerinin halkı gelmektedir. Alan olarak Karaovacık çok geniş ve düzlük bir ovaya kurulmuştur. Her türlü gelişmeye açık bir yayladır. (Doğu Karadeniz Turizm Master Planı) 4.3 Giresun un Doğa Turizmi (Arzı) Değerleri ve Bilinirlik Değerlendirmesi Arz analizi tabloları; Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M 1- Milli Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Koçkayası Tabiat Parkı Dereli ilçesi/kümbet yaylası T Ağaçbaşı Tabiat Parkı Merkez ilçe/inişdibi Beldesi B Giresun Milli Park ve benzeri sahalarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Koçkayası Tabiat Parkının ülkemizde tanınırlığının olması Giresun ili, ilçelerinin kamu ve yerel yönetimlerinin tamamının Tabiat Parkları için yatırım yapma düşünceleri ve projelerinin olması Ağaçbaşı Tabiat Parkının Uzun Devreli Gelişme Planının bitirilmiş olması Tabiat Parklarının tümünün ulaşım yönünden avantajlı konumu Tabiat Parklarının geleneksel yerel müşteri kitlesinin olması, Yayla turizminin gelişmekte olması ve Tabiat Parklarının Turizm Merkezi olan yaylalarda bulunması Trabzon ve Çarşamba Havaalanının bölgeye yakınlığı ve 2014 yılında Ordu-Giresun Havaalanının faaliyete geçmesi Zayıf Yönler DKMP Şube Müdürlüğünün yetersiz sayıda teknik elemanı olması Uzun Devreli Gelişme Planlarının hepsinin tamamlanmamış olması Devlete bağımlı kırsal yapı Tabiat Parklarının koruma görevlisi sayısının yetersizliği Ağaçbaşı Tabiat Parkının mesire yeri özelliklerinin olması, cazip özellikler içermemesi Ağaçbaşı Tabiat Parkının biyolojik açıdan az sayıda içermemesi, türe sahip olması, ekosistem olarak çeşitliliğe sahip ve ilginç olmaması Ağaçbaşı Tabiat Parkının daha fazla ziyaretçi taleplerine yetecek kadar tesisleşmeye müsait yapısının olmaması 63

73 Fırsatlar Sivil Toplum Kuruluşlarının destekleri Halkın ve yöneticilerin etkin katılımcılığı Orman ve Su İşleri Bakanlığı nın ödenek gönderme yönünde imkânlarının olması Ücretsiz/ücretli tanıtım fırsatlarının olması Coğrafi bilgi sistemlerinin gelişmesi Tehditler Vatandaşların beklentilerinin bazı bölgelerde yükseltilmiş olması Turizm yatırım taleplerinin ölçüsüz olması ve muhtemelen yönetim planına aykırı olması Yerel yöneticilerin kırsal kalkınmada turizmi gerek ve yeter şart olarak görmeleri Korunan sahalara yerel yöneticilerin korunan alan değil de turizm alanı olarak bakmaları Beklentilerin gerçekleşmemesi ihtimalinin varlığı 1- Avlaklar ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Lapa-Çaldağ Örnek Avlağı Merkez ilçe/inişdibi Beldesi B Paşakonağı Devlet Avlağı Bulancak ilçesi/kovanlık Beldesi B Ambardağı Devlet Avlağı Bulancak ilçesi/aydındere Beldesi B Bicik Devlet Avlağı Bulancak ilçesi/bicik mevkii B Bulancak Devlet Avlağı Bulancak ilçesi/pazarsuyu-bozat mevkii B Kemerköprü-Kulakkaya Devlet Merkez İnişdibi Beldesi -Kulakkaya B Avlağı Beldesi ve Yaylası Kemerköprü Genel Avlağı Merkez İnişdibi-Çaldağ Beldeleri B Av turizmi deneyimi Giresun ili Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Avlaklar SWOT analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler Çok çeşitli yaban hayvanlarını barındırması Av turistlerinin avlaklara yakın yerlerde konaklama imkânlarının yetersiz oluşu Yetişmiş profesyonel av kılavuzlarının olmaması Zorlu kış aylarında yaban hayatına yem desteği yapılabilmesi imkânlarının olması Kaçak avcılığın fazla olmaması Karaca, Keklik, Yaban Tavşanı, Yaban Keçisi, Çengel Boynuzlu Yaban Keçisi ve Yaban Domuzu varlığının ve trofe kalitesinin yüksekliği Seyahat acentelerinin av köşkü yapma taleplerinin orman arazilerinde karşılanamaması Şebinkarahisar, Alucra ve Çamoluk bölgesinde teşkilat yapısının yeni kurulmuş olmaması nedeni ile personel yetersizliği ve avcı baskısını önleme yönünde merkezden personel görevlendirilmesi Avlak potansiyelinin (taşıma kapasitesinin) altında avcı gelmesi Yönetim planı yapım deneyimine sahip personeller Avlak sayısının arttırılması imkânı, uygun sahaların mevcudiyeti Av ve yaban hayatı bölümlerinden mezun olan elemanların kurumumuzda istihdam edilmesi Trabzon ve Çarşamba Havaalanının bölgeye yakınlığı ve 2014 yılında Ordu-Giresun Havaalanının faaliyete geçmesi 64

74 Fırsatlar Coğrafi bilgi sistemlerinin gelişmesi Tehditler Avrupa daki kriz sebebi ile turist sayısının azalması Mali imkânların teknolojik gelişimleri takip ve satın alma Envanter giderlerinin çok yüksek olması için yeterli olması sebebi ile mali külfet Avlak Şirketlerinin kurumsallaşma çabaları Gelir-gider dengesinin bazen negatif Av sayısının artma eğilimi Çamoluk, Şebinkarahisar avlaklarının ünü Av köşkü yapımı için köylerde çok sayıda uygun boş ev bulunması olabilmesi Av turizmine ve av yaban hayatı değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- Av turistlerinin konaklama ihtiyacının nitelikli pansiyon ve benzeri küçük kapasitesi butik otellerle giderilmesi iyi bir çözüm olacaktır. 2- Butik otel/pansiyon tarzı yapıların köylerde yapılmasının teşvik edilmesi önemli kırsal kalkınma için uygun olacaktır, bu oteller yayla turizmi ve diğer turizmce çeşitlerinin de konaklama altyapısını temin edeceklerdir. 3- Yerel profesyonel av kılavuzu ihtiyacının DKMP 12. Bölge Müdürlüğü imkânları ile eğitim yapılarak giderilmesi, eğitilenlerin seyahat acentelerinde staj imkanlarının olması, yabancı dil eğitimini konuşma seviyesinde almaları faydalı görülmektedir. 4- DKMP Şube Müdürlüğünün, özellikle Şebinkarahisar Şefliğinin yaban hayatı bölümü mezunu personel bakımından güçlendirilmesi. 5- Avlaklarda av sayısının artırılması için doğada av üretimi metotlarının tatbiki. 6- Zorlu kış aylarında av kaynağına yem takviyesinin daha da arttırılması. 7- Avlaklarımızın ve av kaynağının fuarlar, yaban televizyonu, av dergileri ve benzeri kaynaklarda tanıtılması, yerli ve yabancı av turizmi acenteleri ile görüşme yapılarak tanıtılması. 8- Kırsal kalkınma maksadıyla, av turizmi uygulamalarından yöre insanının daha fazla pay almasına dayalı uygulamanın daha da geliştirilmesi, payın karşılığında yöre insanının av kaynağına müspet fayda temin edebilmesine yönelik düzenlemelerin DKMP 12. Bölge Müdürlüğü ve DKMP Şube Müdürlüğünce yapılması. 3- Jeolojik Oluşumlar Mağaralar Adı İlçesi Bilinirlik Yedideğirmenler Mağarası Espiye ilçesi/yeniköy köyü B Tepesidelik Mağarası Alucra ilçesi/fevzi Çakmak köyü B Arda Mağarası Alucra ilçesi/arda köyü B 65

75 Şelaleler ve Kanyonlar Kuzalan Şelalesi Dereli ilçesi/alancık köyü B Çağlayan Şelalesi Şebinkarahisar ilçesi/çağlayan köyü B Çağlayan Şelalesi Yağlıdere ilçesi/çağlayan köyü B Çatak Şelalesi Güce ilçesi/boncukcukur köyü B Döngeri Şelalesi Bulancak ilçesi/döngeri köyü B Kaba Şelale Dereli ilçesi/ Tepeköy köyü B Kanlıhan Kanyonu Dereli ilçesi/ Tamdere köyü B Giresun ili Karstik Yapıları: Kanyon, Mağara ve Şelaleleri SWOT analizi: Güçlü Yönler Dereli ilçesinin kanyon bakımından zengin olması Şelalelerin turizm için görselliklerinin bulunması Envanteri yapılmamış ancak varlığı bilinen mağara sayısı Yerel yönetimlerin sürekli desteklemeleri Kuzalan şelalesinin yüksek turizm potansiyeli ve ziyaretçi sayısının olması Fırsatlar Çağlayan ve Kuzalan Şelalelerinin bölge genelinde tanınırlığının yüksek olması, Reklam yapmak için objenin var olan yüksek gücü, Tarihi özellikleri olan mağaraların da bulunması Mağara gruplarının bulunması Zayıf Yönler Kanyonların tehlikeli can güvenliği riski oluşturması Kanyon, dağ ve mağara kurtarma timi olmaması Mağaraların tarihi olanlarının korunmasındaki problemler Mağaraların envanterinin yapılmamış olması Mağaraların dağınık bir coğrafya da ve zor ulaşılır olması korunmasını zorlaştırmaktadır. Tehditler İnsanların mağara merakı ve tahrip etmeleri, kirletmeleri, Sarkıtları kırma merakının yaygınlığı Bilinç eksikliği Hazine avcılarının varlığı Kanyonlarda ölüm ve yaralanma olaylarının olması 66

76 Kanyon, mağara, şelale ve diğer karstik değerlere dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- Giresun karstik yapılarının tanıtımında ve hatta Giresun un tanıtımında Kanyonların öne çıkarılması çekici bir değer yaratacaktır, 2- Espiye Yedideğirmenler ve Alucra Tepesidelik, Arda mağaraları ile Dereli ilçesinde bulunan kanyonların envanter bilgilerinin çıkarılarak, haritalandırılması, bölgedeki yürüyüş ve araç rotalarının detaylandırılması ve gerekli olan yerlerde yürüyüş platformlarının konulması, işaretlemelerin tamamlanması 3- DKMP 12. Bölge Müdürlüğünce eğitimi başlatılan Milli Park Alan Kılavuzluğu çalışmasının Giresun ili için de planlanması, 4- Turistlerin can güvenliği sebebi ile Dağ, Kanyon ve Mağara Kurtarma Timlerinin kurulması AFAD Müdürlüğünce eğitilmeleri lüzumludur, 5- Envanteri çıkarılan mağaraların haritalandırılmış olanlarının yabani hayat ve benzeri ekosistem unsurları yönünden zarar görmeyenlerinin, ulaşılabilir ve estetik olanların öncelikli olarak turizme kazandırılması, 6- Mağaraların kullanımında ekolojik sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat edilmesi, 7- Mağaralarda tahribat ve benzerinin önlenmesi için lüzumu halinde mekanik tedbirler alınması, jandarmanın bu hususları da gözetmesi, muhtarların duyarlı davranmaları, 8- Tüm karstik değerlerin tanıtımı etkin bir program dahilinde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile DKMP 12. Bölge Müdürlüğü ve DKMP Şube Müdürlüğü tarafından yapılması, 9- Kırsal kalkınma maksadıyla yöre insanının daha fazla pay almasına dayalı uygulamalarını daha da geliştirilmesi, payın karşılığında yöre insanının müspet fayda temin edebilmesine yönelik düzenlemelerin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, DKMP 12. Bölge Müdürlüğü, Kaymakamlıklar ve diğer ilgili kuruluşlarca yapılması, Orman Meyveleri (Planlanabilir Olanlar: Ürün Toplama İmkanı Olanlar) Adı İlçesi Bilinirlik Kuşburnu Tüm İlçelerde B Kestane Merkez, Bulancak, Keşap ilçesi B Yaban Mersini Görele, Bulancak, Dereli ilçeleri B Mantarlar Tüm ilçelerde T Alıç Alucra, Çamoluk, Şebinkarahisar, Dereli T Menengiç Şebinkarahisar ilçesi B Kocayemiş Bulancak, Keşap ilçeleri B Yaban Kirazı Merkez, Bulancak, Keşap, Dereli T Mahlep Şebinkarahisar, Alucra B Yaylalar Adı İlçesi Bilinirlik Kümbet Yaylası Dereli T Bektaş Yaylası Bulancak/Dereli T Kulakkaya(Yavuz Kemal Yaylası) Dereli/Merkez T Sisdağı Yaylası Görele/Çanakçı T Paşakonağı Yaylası Bulancak B Tamdere Yaylası Dereli B Karaovacık Yaylası Espiye/Güce B Kazıkbeli Yaylası Güce/Doğankent T Çambaşı Yaylası( Serpin, Karagöl bölümü) Bulancak T Aksu-Kızıltaş-Sarıçiçek Yaylaları Dereli B Çakrak Yaylası Alucra/Dereli B Çıkrıkkapı Yaylası Alucra/Dereli B Karaduğa yaylası Espiye/Güce B Alacadağ yaylası Görele/Çanakçı B 67

77 Dağlar Dağ Ekosistemleri Karagöl Dağları Dereli/Bulancak T Gâvur Dağları Alucra T Tutak Dağı Şebinkarahisar B Sisdağı Görele/Çanakçı T Çaldağ Merkez/Çaldağ T Eğribel Geçidi Dereli/Şebinkarahisar T Kurtbeli Geçidi Alucra/Yağlıdere T Giresun ili Yaylaları ve dağ ekosistemleri SWOT analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler Çok sayıda yaylanın bulunması(400 ün üzerinde) Yaylacılığın azalma trendine girmesi Yaylaların geniş sahalarda olması Bir çok yerde yayla evlerinin sökülmüş olması, eskimesi, tamiri için masraf gerektirmesi Turizm için kullanılabilir nitelikte olanların varlığı,4 Yaylacılık yapanların turizm altyapısı tanesinin Turizm Merkezi olması ve turizm fikri olmaması Yaylaların çok sayıda turizm çeşidine imkan veriyor olması Bazı mülkiyet ve yönetim meseleleri Yayla evlerinin pansiyon ve benzeri kullanımlar için uygun özelliklerinin olması Aktif yaylacılığın azalsa da devam ediyor olması Eğribel, Kurtbeli ve Karagöl Dağlarında endemizm oranının ve biyoçeşitliliğin yüksek olması Yolların mevcudiyeti Yayla yollarının bakım istemesi, arazili araçlar dışındakilerin gelmesinin çok zor olması Bazı yaylalarda elektrik olmaması İnsan kaynağının çok az olması, eğitim seviyelerinin düşüklüğü Fırsatlar Yaylalarda konaklama için basit kampçılık imkânlarının mevcudiyeti Yaylaların mevcut turizm destinasyonlarına yakın ve av turizmine uygun yerlerde bulunması Misafirsever köylülerimizin turizmin başlatılması için sıcak bakışları, ekoturizm köyleri oluşturulmasına sıcak bakılması Tehditler Yaylacılığın bazı yaylalarda tamamen ortadan kalkması, yaylacılık kültürünün yok olma riskinin varlığı Yaylalardaki bazı su kaynaklarının isale hatları ile köylere alınmış olması Eski yolların bazı yaylalarda bakımsızlık sebebi ile daha da bozulması Yakındaki Trabzon Uzungöl de başarılı deneyiminin olması Yaylaların bazılarında düzensiz yapıların yapılması Kıyı ve dağ ekosistemlerinin bir arada birbirini destekleyebilmesi, turizmi çeşitlendirme imkânı Dağ ekosistemlerinden geçen kuzey güney yönlü yolların bulunması Dağ ve Yaylalara yönelik turizm imkânlarıyla kıyılara yönelik turizmin aynı destinasyonda birleştirilebilme imkânı 68

78 Yaylalar ve Dağ Ekosistemlerine yayla/dağ değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- Yaylalarda pansiyonculuk uygulamalarının geliştirilmesi uygun görülmektedir 2- Yayla evlerinin turizme uygun olanlarının tespit edilerek öncelikle sahiplerinin teşvik edilmesi, bu gerçekleşemezse av köşkü olarak kullanılmak üzere seyahat acentelerinin buna teşvik edilmesi 3- Yaylaların tamamında atlı, yürüyüş ve bisikletli gezi rotalarının tespit edilerek işaretlenmesi işlerinin Kaymakamlıklarca öncelikli olarak yaptırılması 4- Yaylacılığın geliştirilmesi ve desteklenmesi için İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce gerekli uygulamaların başlatılması 5- Mevcut, turizm destinasyonlarına bu sahaların da eklenerek zenginleştirilmesi çalışmasının İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve DKMP Şube Müdürlüğü nce yapılması, Özellikle Dereli ve Bulancak İlçeleri Yaylalar yönünden zengin olup, ulaşım imkânlarının da uygun olması sebebi ile bu faaliyette ilk planda uygulamalarda yer almalıdır 6- Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi Kıyılar Adı İlçesi Bilinirlik Tirebolu Sahili Tamamı Tirebolu T Harşit Mansabı ve Yılgın Sahili Tirebolu T Uluburun Gülburnu arası Keşap-Espiye T Küçüklü-Ayvasıl-Burunucu Merkez T Piraziz Maden mevkii Piraziz T Aksu deltası, Giresun adası Keşap Tüneli mevkii Merkez M Görele / İsmailbeyli Yalıköy Karaburun Sahili Görele T Yayla dağ ve kıyı ekosistemi değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar 1- Mevcut denizel koruma sahalarının korunması hem de bu sahalarda oluşturulacak destinasyonların güçlendirilmesi 2- Bu destinasyonda deniz ve dağ ekosistemleriyle yaylaların sundukları değerlerin esas alınması 3- Kırsal kalkınmayı temin maksadı ile yöre insansının içinde aktif olarak yer alacağı planlamalara gidilmesi, 4- Turizm değerlerinin ortaya çıkarılması için detaylı etüt ve envanter çalışmalarının İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile DKMP 12. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması 5- Mevcut yaz dönemi turizminin altyapı problemlerinin belediye ve kaymakamlıklarca tespit edilerek çözümlerin aranması 6- Katı atıkların ve atık suların bertarafı konusunda gerekli çalışmaların tamamlanması 69

79 Göller, Barajlar ve Sulak Alanlar Adı İlçesi Bilinirlik Kılıçkaya Barajı Şebinkarahisar M Akköy-1-2 Hes Gökçebel Barajı Güce B Akköy-1-2 Hes Yaşmaklı Barajı Doğankent B Aslancık Hes Göleti(yapımı tamamlanmak üzere) Doğankent B Karagöl gölleri(6 adet krater gölü) Dereli-Bulancak T Fevzi Çakmak Göleti Alucra B Toplukonak Dikmetaş Göleti Şebinkarahisar B Turpçu göleti Şebinkarahisar B Doludere 2 adet gölet Alucra B Harşit çayı deltası Tirebolu T Aksu çayı deltası Merkez T Uzundere Göleti (yapım halinde) Dereli B Muratlı Hes Göleti Çamoluk B İkisu göleti(yapımına başlanılmadı) Dereli B Güçlü yönler Zayıf yönler Sulak alanlarla alakalı bir Şube Müdürlüğü ve DSİ teşkilatlarının bulunması Dereler üzerinde çok sayıda hes projesi olması turizm için caydırıcı olmaktadır Bölgede mevcut diğer turizm destinasyonlanna ilave olarak bazı etkinliklere imkân bulunmaktadır Dereler katı ve sıvı atıklarla kirletilmektedir Karadeniz bölgesinde sulak alan sayısının azlığı mevcut sulak alanlardaki kuş konaklama sayısını (kuş görselliğini) arttırmaktadır Giresun ili Kuş Göç yolları üzerinde olması Baraj ve Göletler ile derelerde sportif olta balıkçılığının geliştirilebilme imkânı Köylere kanalizasyon yapılmakla beraber atık arıtma sistemleri henüz yapılmamaktadır, bu sebeple dereler kirlenmektedir Özellikle Alucra, Şebinkarahisar ve Çamoluk ilçelerinde tarımsal sulama için yer yer derelerdeki suyun tamamının alındığı görülmektedir Fırsatlar Yaşmaklı ve Gökçebel Baraj gölünün Orman ve Su Ekosistem özelliği göstermesi ve peyzaj değerlerinin yüksek olması Sulak alanlara ulaşılabilirliğin olması Tehditler Yapılaşmanın kıyı şeridi ve sulak alanları giderek tehdit etmesi Kılıçkaya barajının giderek erozyon sonucu taşınan toprakla dolması ve sığlaşması 70

80 Sulak alan değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- İç sular ve kıyılarda Sportif balıkçılığa uygun yerlerin İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ile DKMP Şube Müdürlüğü tarafından detaylı olarak planlanması 2- Akarsu ve göllerde balıklandırma çalışmalarının yapılması 3- Sportif balıkçılık sahalarına uygun nitelikli sportif balıkçılık iskeleleri yapılması 4- Bu yerlere ait broşürün basılarak turistlerin istifadesine sunulması 5- Sportif balıkçılık ve kuş gözlemciliği gruplarına ulaşılarak bu sahalarda da çalışmalar yapılması 6- Kılıçkaya, Yaşmaklı ve Gökçebel Barajlarına kuş gözlem kuleleri yapılması 7- Derelerin katı ve sıvı atıklarla kirlenmesi hususunun katı atık bertaraf tesisleri kurulana kadar bir mekanizma geliştirilerek belediyeler ve il özel idaresi tarafından düzenlenmesi gerektiği, kaynak temini çalışmalarına başlanması 8- Heslerin sahaya bırakması gereken cansuyu miktarlarının kontrolünde DSİ ve ilgili kuruluşlar tarafından gerekli titizliğin gösterilmesi 9- Sportif balıkçılık ve sulak sahalara yönelik turizm çeşitlerinde yöre insanının kırsal kalkınmasını temin maksadıyla öncelikli olarak yöre insanının rol alacağı uygulamalara yer verilmesi, Doğa Gezisi Güzergâhları: Doğa Yürüyüşü; doğada, bir noktadan diğer bir noktaya varmak amacıyla yapılan, genelde hafif tempolu sportif yürüyüşlerdir. İlimizde Dağcılık Kulübünün dağ ve doğa yürüyüşleri 2 günlük olup yürüyüş hattı: Tamderesi-Sarıçiçek yayla yolu-avşar obasında kamp. Sağrak gölü-kırklar tepesi zirve-karagöl suyolunu takiple orta obada kamp. Aksu köyü-bektaş yaylası. İlimizde Dağcılık Kulübünün diğer hattı ise günübirlik olup Kulakkaya (Yavuzkemal) dan başlayarak-inişdibi Obası- Çaldağ Zirvedir. Çaldağ Hattı 71

81 Kırklar-Aksu Hattı İlimiz Doğa yürüyüşü(trekking) aynı zamanda foto/trekking yapılabilecek alanlar konusunda yüksek potansiyele sahiptir. Doğa Yürüyüşü Yapılabilecek Hatlar: Kovanlık 8 inci km den başlayarak -Paşakonağı-Çambaşı hattı Aydındere-Tandır-Ambardağı-Kalıntaş-Bektaş yaylası Piraziz Şerefli-Pangal-Döngeri-Turnalık yaylası Ardahan-Karatepe-Çamalan-Bicik-Bektaş veya Çaldağ a Giresun- Taşhan- Erimez- Aytepesi- Kulakkaya- Ağaçbaşı yaylası- Keçilik sapağı- Düztepe- Yavuzkemal Belediyesi Çamalan Hattı 72

82 Ağaçbaşı Yaylası Hattı Doğa Yürüyüşü Yapılabilecek Hatlar: Kulakkaya- Alçakbel-Belentepe-Çağman obası-koçtepe-sakaralan- Süllü hattı Bektaş-Kalıntaş-Hapan yaylası-hapan-susuz yayla-susuz tepe-pınarlar yaylası-doğandüzü Tamdere-Yapraklı yayla-korubağazı-sarıçiçek yayla-baybahan yayla-kabaşelale-delidere vadisi-ikisu Eğribel-Aslanyurdu-Kabaçakıl yayla-sıradur yayla-avşar-sağrak göl-kırklar tepe-karagöl- Aygır gölü-gölova yayla-aksu köyü Kümbet-Aymaç-Koyunalan yaylası-kuzalan tarvertenler-şelale Kümbet-Aymaç-Avluyatepe-Avluya yayla-ikisu Eğribel-Çobanbağır-Turnaobası-Kazankaya-Şehitler-Şıhobası-Çıkrıkkapı-Çakrak Kümbet Yaylası Hattı 73

83 Susuz Oba Hattı Doğa Yürüyüşü Yapılabilecek Hatlar: Kümbet-Şıhobası-Şehitler-Sayderesi-Hacıömer köyü-ş.karahisar Kümbet-Koçkayası-Kuzugölü yaylası-çımbırtlık-yüce köyü Eğribel-Aslanyurdu-Devederesi-Tutak dağı-göynük-tamzara Ş.karahisar-Kınık-Karacaören-Kılıçkaya barajı seyir noktası Ş.karahisar-Hasanşeyh-Ocaktaşı-Gürçalı-Yukarızapa-Sarpkaya Alucra-Arda-Çakılkaya Alucra-Koman-Ardıç-Elmacık-Kurtbeli-Çakrak Eğribel Hattı 74

84 Kılıçkaya Barajı Hattı Doğa Yürüyüşü Yapılabilecek Hatlar: Dereli Çalköyü-Kabakkaya yaylası-eğriambar yaylası-karatepe-geçitköyü-şahinkaya Doğal Türkiye haritası seyir yeri Çıkrıkkapı-Kırkharman-Ekindere-Yeşilpınar-Gölyanı obası Alucra Boyluca-Demirözü-Elmacık Yağlıdere Ericek-Akpınar Güce Boncukçukur-Ağaçbaşı yaylası-böğürtlenbükü Böğürtlenbükü-Kazıkbeli-Karaovacık-Kurtbeli-Tohumluk-Çakrak Görele Çömlekçi vadisi-soğukpınar-çatak-güdül-doğankent Çanakçı Deregözü-Kahramandere-Zirve ormanlar Çanakçı Deregözü-yayla yolu-sisdağı zirve Görele Kırıklı-Bayazıt-Sisdağı zirve Ocaktaşı Hattı 75

85 Beyazıt-Sisdağı Hattı 76

86 Çağlayan/Şebinkarahisar 77

87 Tablo 8 : GİRESUN İLİNDEKİ DOĞA YÜRÜYÜŞ GÜZERGAHLARI Sıra No İlçesi Güzergah İsmi Bilinirliği 1 Dereli 2 Dereli- Bulancak -Merkez 3 Bulancak 4 Dereli 5 Dereli- Şebinkar ahisar 6 Dereli 7 Espiye- Güce 8 Dereli Tamderesi-Sarıçiçek yayla yolu-sağrak gölü- Kırklar tepesi- Aksu Köyü- Bektaş Yaylası Kulakkaya (Yavuzkemal)- Obası-Çaldağ Kovanlık-Paşakonağı- Çambaşı İnişdibi Kulakkaya- Alçakbel- Belentepe-Çağman obası Kümbet-Şıhobası- Şehitler-Sayderesi- Hacıömer Kümbet-Koçkayası- Kuzugölü yaylası Böğürtlenbükü- Kazıkbeli-Karaovacık Koçtepe-Sakaralan- Süllü hattı M M T T B M B B Güzergah Uzunluğu / Zorluk Derecesi 25 km, stabilize toprak yol, patika /Zor 15 km, asfalt yol, toprak yol, patika / Kolay 20 km,, asfalt yol, toprak yol, patika / Kolay 10km, asfalt köy yolu, toprak yol, patika / Kolay 25 km, asfalt köy yolu. Kolay / Zor 8 km, asfalt yol, toprak yol, patika / Kolay 15 km, toprak yol, patika. Orta-Zor 10 km, asfalt yol, toprak yol, patika / Kolay Doğal Güzellikler Ladin, Kayın, Akçaağaç, Gürgen Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Ladin, Göknar, Kayın, Akçaağaç, Gürgen Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Ladin, Göknar, Kayın, Akçaağaç, Gürgen Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Ladin, Göknar, Kayın, Akçaağaç, Gürgen Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Ladin, Göknar, Kayın, Akçaağaç, Gürgen Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Göknar, Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Baraj ekosistemi bulunmaktadır. Ladin, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 78

88 Sıra No 9 Dereli 10 İlçesi Güzergah İsmi Bilinirliği Tamdere-Yapraklı yayla-korubağazı- Sarıçiçek yayla- Baybahan yayla- Kabaşelale-Delidere vadisi-ikisu Dereli- Bulan cak 11 Dereli 12 Alucra 13 Alucra 14 Yağlıdere 15 Görele 16 Bulancak Karagöl-Aygır gölü- Gölova yayla-aksu köyü Kümbet-Aymaç- Koyunalan yaylası- Kuzalan travertenler- Şelale Alucra-Koman-Ardıç- Elmacık Kurtbeli-Çakrak- Çıkrıkkapı-Kırkharman Ekindere-Yeşilpınar- Gölyanı obası Görele Kırıklı-Bayazıt- Sisdağı zirve Aydındere-Tandır- Ambardağı -Kalıntaş- Bektaş yaylası B M T B T T T T Güzergah Uzunluğu / Zorluk Derecesi 17 km, asfalt yol, toprak yol, patika / zor 7 km, toprak stabilize yol / Aşırı Zor 18 km, asfalt yol toprak stabilize yol / Zor 20 km, asfalt yol / Kolay 22 km, stabilize yolu /Zor 16 km, stabilize yol / zor 16 km, asfalt yol /Zor 17 km, stabilize yol /- zor Doğal Güzellikler Ladin, Kayın, Göknar Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, Dere turizmi, Sulak Alan ekosistemi, Baraj ve HES projeleri panoramik manzara güzellikleri Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Kayın, Göknar Akçaağaç, Meşe Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Sarıçam, Ardıç, Meşe Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Sarıçam, Ardıç, Meşe Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, Tarihi Duvar, şehitlikler, Kilise ve panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Kayın, Akçaağaç, Meşe Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Ladin, Kestane, Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 17 Piraziz Piraziz Döngeri yaylası Şerefli-Pangal- -Turnalık B 18 km, stabilize yol /Zor Ladin, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 18 Giresun Giresun-Taşhan-Erimez- Aytepesi B 23 km, asfalt yol/ Kolay Ladin, Kayın, Göknar, Kızılağaç, Akçaağaç, Meşe Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 79

89 Sıra No İlçesi Güzergah İsmi Bilinirliği Güzergah Uzunluğu / Zorluk Derecesi Doğal Güzellikler 19 Dereli Kulakkaya-Ağaçbaşı yaylası B 5 km, asfalt yol/kolay Saf Ladin Ormanları yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 20 Dereli Bektaş-Kalıntaş-Hapan yaylası B 15 km, stabilize / Kolay Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 21 Dereli Hapan-Susuz yayla- Susuz tepe-pınarlar yaylası-doğandüzü B 10 km, stabilize yol/ Orta Saf Ladin, Göknar Ormanları yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 22 Dereli Eğribel-Aslanyurdu- Kabaçakıl yayla-sıradur yayla-avşar-sağrak göl- Kırklar tepesi B 17 km stabilize yol/ Zor Ormanları yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 23 Dereli Kümbet-Aymaç- Avluyatepe-Avluya yayla-ikisu B 10 km, stabilize yol/ Kolay Ladin, Göknar, Meşe, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 24 Güce Güce Boncukçukur- Ağaçbaşı yaylası- Böğürtlenbükü T 11 km stabilize yol/ Zor Ladin, Kızılağaç, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 25 Görele- Doğanke nt Görele Çömlekçi vadisi- Soğukpınar-Çatak- Güdül-Doğankent B 15 km, stabilize yol/ Zor Ladin, Kızılağaç, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 26 Çanakçı 27 Çanakçı Deregözü- Kahramandere-Zirve ormanlar Görele- Çanakçı 28 Bulancak Çanakçı Deregözü-yayla yolu-sisdağı zirve Ardahan-Karatepe- Çamalan-Bicik-Bektaş veya Çaldağ a B T B 15 km, asfalt yol. Zor 15 km, stabilize yol /Zor 24 km, asfalt yol / Kolay Ladin, Göknar, Gürgen, Kızılağaç, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Göknar, Gürgen, Kızılağaç, Kayın, Akçaağaç, Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. Ladin, Göknar, Gürgen, Kızılağaç, Kayın, Kestane, Meşe, Akçaağaç, Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 80

90 Sıra No 29 Dereli 30 İlçesi Güzergah İsmi Bilinirliği Keçilik sapağı- Düztepe-Yavuzkemal Belediyesi Dereli- Ş.Karahi sar- Alucra Eğribel-Çobanbağır- Turnaobası- Kazankaya-Şehitler- Şıhobası-Çıkrıkkapı- Çakrak B B Güzergah Uzunluğu / Zorluk Derecesi 9 km, stabilize yol /Kolay 25 km stabilize yol/ Kolay Doğal Güzellikler Saf Ladin, Sarıçam Ormanları yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri Yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 31 Ş.Karahis ar Ş.karahisar-Kınık- Karacaören-Kılıçkaya barajı seyir noktası B 10 km, stabilize,patika yol / Orta Menelğiç, Alıç, Karaçalı, Karaçam, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 32 Şebinkar ahisar- Çamoluk Ş.karahisar- Hasanşeyh-Ocaktaşı- Gürçalı-Yukarızapa- Sarpkaya B 20 km, toprak, stabilize yol / Kolay Alıç, Sarıçam, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 33 Alucra- Çamoluk Alucra-Arda- Çakılkaya T 5 km, asfalt yol / Kolay Bodurmeşe, Alıç, Sarıçam, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 34 Dereli- Keşap- Dereli Çalköyü- Kabakkaya yaylası- Eğriambar yaylası- Karatepe-Geçitköyü- Şahinkaya Doğal Türkiye haritası seyir yeri B 22 km, toprak yol, stabilize, patika yol / Çok Zor Kayın Gürgen, Kestane, Meşe, Kızılağaç, Ormanları, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, Doğal Sit alanı(doğal Türkiye Haritası) panoramik manzara güzellikleri 35 Alucra Alucra Boyluca- Demirözü-Elmacık T 20 km, asfalt, toprak yol, stabilize yolu / Zor Bodurmeşe, Alıç, Sarıçam, Kaya, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri 36 Yağlıdere Yağlıdere Akpınar - Yeşilpınar- T 6km, toprak yol, patika, stabilize / Zor Ladin, Kayın, Akçaağaç, Meşe Ormanları, yayla ve mera ekosistemi, panoramik manzara güzellikleri. 81

91 Giresun ili Doğa Yürüyüşleri, Bisikletli ve Atlı Gezi Rotaları SWOT analizi Güçlü yönler İlde 2 adet Dağcılık ve Doğa Kulübünün düzenli olarak halka açık doğa yürüyüşleri yapmakta olması Merkez ve ilçelerde rota çalışmalarının devam etmesi Yerli turistlerin de artan nispette bu güzergahları tercih etmeleri, rotalardan duyulan memnuniyet Zayıf yönler Rotaların bazıları pek benimsenmemesi, uzun ve yorucu bulunması Tabela ve işaretlemelerin henüz tamamlanamamış olması Köylerde insan kaynağının zayıf olması Fırsatlar Rotaların tespiti için gönüllü çalışmayı talep eden grupların bulunuşu Bugüne kadar yapılan çalışmalar sebebi ile deneyimlerin bulunması Mevcut rotalardan alınan geri bildirimler Kaymakamların bu tür çalışmaları yapma yönünde istekli olmaları Mevcut destinasyonlara rota imkanı eklenerek zenginleştirilme Tehditler Rotalarda katı atıkların sorun teşkil etmesi Yaya,atlı ve bisikletli doğa gezilerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; Mevcut başarılı rotalardaki uygulamanın başarı faktörlerinden faydalanarak yeni rotaların da aynı mantıkla yapılması, Rotalarda kırsal hayatın değerlerine ve bu kültürün sürekliliğine azami dikkat gösterilerek, kırsal sahalardaki insanlarımızın bu etkinlikten en yüksek seviyede fayda temin etmelerinin sağlanması, Mevcut rotalar üzerindeki işaretlemelerin, tabiatın korunmasına ait tanıtıcı düzenlemelerin DKMP 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı birimlerce yapılması, Mevcut rotalar üzerinde manzara seyir noktalarında ilgili birimlerce(kaymakamlıklar, DKMP 12. Bölge Müdürlüğü, Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü) seyir terasları yapılması, İnsanlarımızın son yıllarda kilo vb. problemleri sebebi ile harekete ihtiyaçlarının olması sebebi ile il-ilçe Şehir merkezleri civarında da tabiata gezi amaçlı hafta içi ve hafta sonu aileleri ile beraber yürüyecekleri rotaların Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından meydana getirilmesi, bu rotalarda tabiatı tanıtıcı düzenlemelerin DKMP 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı birimlerce yapılması, Rotalarda güvenliğin temini için özellikle tehlikeli rotalarda erken uyarı, alan kılavuzu vb. hizmetlerin verilmesinin gerektiği, tehlike anında ne yapmaları gerektiği bilgilendirmelerinin yol boyunca yer verilmesi, (ilk yardım bilgileri panosu ve telefon numaraları vb.), Rotalar üzerinde kişilerin satınalma ihtiyaçlarını gidermek üzere köylü vatandaşlarımıza öncelik vererek uygun yerlerde basit satış noktalarının yapılmasının Kaymakamlıklarca gerçekleştirilmesi, bunun kırsal kesimdeki vatandaşlar için faydalı olacağı gibi rota yürüyen/gezen insanlar için de ihtiyaçlarını karşılama şansı verecektir, Rota güzergahları üzerinde uygun yerlere kuru tuvalet tabir edilen tuvaletlerin yapılmasının Kaymakamlıklarca gerçekleştirilmesi, DKMP 12. Bölge Müdürlüğünce de korunan alanlarda bu uygulamanın gerçekleştirilmesi, 82

92 Bölgesel olarak kaymakamlıklar, belediyeler veya bazı gruplar tarafından tespit edilmiş ve benimsenmiş çok sayıda güzergah olduğu, bunların uygun niteliklere haiz olanların işaretlemelerinin tamamlanması, broşürlerinin basılması işlemlerinin yerine göre Belediye ve Kaymakamlıklarca yapılması, Fırtına ve yağmur durumunda gezi gruplarının kaybolma ihtimali veya tehlike altında olmaları durumunda kurtarma ekiplerinin alan kılavuzları ve Jandarma işbirliği ile kurulması, KAMP VE KARAVAN TURİZMİ ROTALARI İlimiz yaylaları kamp ve karavan turizmi açısından önemli potansiyele sahip alanlardır. Kümbet Salonçayırı Mesire Yeri, Koçkayası Tabiat Parkı, İnişdibi Ağaçbaşı Tabiat Parkı, Kulakkaya Alçakbel, Kümbet Uzundere, Aymaç kamp ve karavan için uygun mevkilerdir. Kümbet-Uzundere Kulakkaya Belen Tepesi 83

93 Kümbet-Aymaç Giresun ili Kamp ve Karavan Turizmi Rotaları SWOT analizi Güçlü yönler Yerli turistlerin de artan nispette bu güzergâhları tercih etmeleri, rotalardan duyulan memnuniyet Bu güzergâhlarda yayla yerleşgelerinin bulunması ve alt yapının olması Bu güzergâhlarda tabiat parklarının ve mesire yerlerinin bulunması Zayıf yönler Köylerde ve yaylalarda eğitimli insan kaynağının zayıf olması Tabela ve işaretlemelerin henüz tamamlanamamış olması Fırsatlar Kaymakamların bu tür çalışmaları yapma yönünde istekli olmaları Mevcut destinasyonlara rota eklenerek zenginleştirilme imkânı Tabiat Parkları ile Mesire Yerlerinin imkânlarının gelişmekte olması Tehditler Rotalarda katı atıkların sorun teşkil etmesi Uzun süreli aktivitelerin olmaması Kamp ve Karavan doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; Mevcut başarılı rotalardaki uygulamanın başarı faktörlerinden faydalanarak yeni rotaların da aynı mantıkla yapılması, Rotalarda kırsal hayatın değerlerine ve bu kültürün sürekliliğine azami dikkat gösterilerek, kırsal sahalardaki insanlarımızın bu etkinlikten en yüksek seviyede fayda temin etmelerinin sağlanması, Mevcut rotalar üzerindeki işaretlemelerin, tabiatın korunmasına ait tanıtıcı düzenlemelerin 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı birimlerce yapılması, 84

94 Mevcut rotalar üzerinde manzara seyir noktalarında ilgili birimlerce(kaymakamlıklar,dkmp 12. Bölge Müdürlüğü, Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü) seyir terasları yapılması, İnsanlarımızın son yıllarda kilo vb. problemleri sebebi ile harekete ihtiyaçlarının olması sebebi ile il-ilçe Şehir merkezleri civarında da tabiata gezi amaçlı hafta içi ve hafta sonu aileleri ile beraber yürüyecekleri rotaların Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından meydana getirilmesi, bu rotalarda tabiatı tanıtıcı düzenlemelerin DKMP 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı birimlerce yapılması, Rotalarda güvenliğin temini için özellikle tehlikeli rotalarda erken uyarı, alan kılavuzu vb. hizmetlerin verilmesinin gerektiği, tehlike anında ne yapmaları gerektiği bilgilendirmelerinin yol boyunca yer verilmesi, (ilk yardım bilgileri panosu ve telefon numaraları vb.), Rotalar üzerinde kişilerin satın alma ihtiyaçlarını gidermek üzere köylü vatandaşlarımıza öncelik vererek uygun yerlerde basit satış noktalarının yapılmasının Kaymakamlıklarca gerçekleştirilmesi, bunun kırsal kesimdeki vatandaşlar için faydalı olacağı gibi rota yürüyen/gezen insanlar için de ihtiyaçlarını karşılama şansı verecektir, Rota güzergâhları üzerinde uygun yerlere kuru tuvalet tabir edilen tuvaletlerin yapılmasının Kaymakamlıklarca gerçekleştirilmesi, DKMP 12. Bölge Müdürlüğünce de korunan alanlarda bu uygulamanın gerçekleştirilmesi, Bölgesel olarak kaymakamlıklar, belediyeler veya bazı gruplar tarafından tespit edilmiş ve benimsenmiş çok sayıda güzergâh olduğu, bunların uygun niteliklere haiz olanların işaretlemelerinin tamamlanması, broşürlerinin basılması işlemlerinin yerine göre Belediye ve Kaymakamlıklarca yapılması, SPORTİF OLTA BALIKÇILIĞI YAPILABİLECEK DERELER İlimizin 900 rakımdan yukarıdaki tüm dereleri Sportif Olta Balıkçılığı açısından önemli potansiyele sahiptir. SPORTİF OLTA BALIKÇILIĞI YAPILABİLECEK DERELER Piraziz Turnasuyu (Döngeri) deresi Bulancak Ezeltere deresi Pazarsuyu deresinin Aydındere ve Kovanlık beldesinden yukarı kısmı Batlama deresi Çaldağ beldesi yukarısı, Lapa kolu, Yavşan deresi Aksu deresi ve kolları Çalca, Kümbet, Çalköy, Akkaya, Yavuzkemal, İkisu Yağlıdere, Üçtepelerden kolların kaynağına kadar Şebinkarahisar, Arslanşah deresi kaynağına kadar Şebinkarahisar Sayderesi kaynağına kadar, Asarcık vadisi deresi Alucra Boyluca, Yeşilyurt, Demirözü, Çamlıyayla dereleri Keşap Karabulduk deresi, Karabulduk dan kaynağına kadar Gelevera deresi Gökahmet, Karaovacık, Karadoğa kolları kaynağına kadar Harşit deresi Eymür, İğnece köyünden bütün kollar kaynağına kadar Görele Çömlekçi deresi Recepli köyünden kollarının kaynağına kadar Görele deresi, Ege deresi ve Çanakçı merkezden kollarının kaynağına kadar Çavuşlu deresi, Kırıklı beldesinden ve Koyunhamza köyünden kaynağına kadar 85

95 Giresun ili Sportif Olta Balıkçılığı Yapılabilecek Dereler SWOT analizi Güçlü yönler Yerli turistlerin de artan nispette bu güzergâhları tercih etmeleri, rotalardan duyulan memnuniyet Sportif Olta Balıkçılığı Yapılabilecek Doğal Alabalık Türünün bulunduğu dere sayısının fazlalığı Doğal Alabalık Türünün bulunduğu derelerde artan popülasyon Zayıf yönler Köylerde ve yaylalarda eğitimli insan kaynağının zayıf olması Tabela ve işaretlemelerin henüz tamamlanamamış olması Rotalarda alt yapının yapılmamış olması Fırsatlar Yöre halkının ve Kaymakamların bu tür çalışmaları yapma yönünde istekli olmaları Mevcut destinasyonlara rota eklenerek zenginleştirilme imkânı Tehditler Rotalarda katı atıkların sorun teşkil etmesi Heslerin sayısının giderek artması 86

96 Sportif Olta Balıkçılığına dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; Mevcut başarılı rotalardaki uygulamanın başarı faktörlerinden faydalanarak yeni rotaların da aynı mantıkla yapılması, Rotalarda kırsal hayatın değerlerine ve bu kültürün sürekliliğine azami dikkat gösterilerek, kırsal sahalardaki insanlarımızın bu etkinlikten en yüksek seviyede fayda temin etmelerinin sağlanması, Mevcut rotalar üzerindeki işaretlemelerin, tabiatın korunmasına ait tanıtıcı düzenlemelerin DKMP 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı birimlerce yapılması, Mevcut rotalar üzerinde iskelelerin ilgili birimlerce(kaymakamlıklar, DKMP 12. Bölge Müdürlüğü, Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü) yapılması, Rotalarda güvenliğin temini için özellikle tehlikeli rotalarda erken uyarı, alan kılavuzu vb. hizmetlerin verilmesinin gerektiği, tehlike anında ne yapmaları gerektiği bilgilendirmelerinin yol boyunca yer verilmesi, (ilk yardım bilgileri panosu, ve telefon numaraları vb.), Rotalar üzerinde kişilerin satınalma ihtiyaçlarını gidermek üzere köylü vatandaşlarımıza öncelik vererek uygun yerlerde basit satış noktalarının yapılmasının Kaymakamlıklarca gerçekleştirilmesi, bunun kırsal kesimdeki vatandaşlar için faydalı olacağı gibi rota yürüyen/gezen insanlar için de ihtiyaçlarını karşılama şansı verecektir, Sportif Olta Balıkçılığı Günlük ve Dönem Boyu Avlanma İzin Belgesi tutarlarının rotaların bulunduğu köy tüzel kişiliklerine aktarılması, Bölgesel olarak kaymakamlıklar, belediyeler veya bazı gruplar tarafından tespit edilmiş ve benimsenmiş çok sayıda güzergâh olduğu, bunların uygun niteliklere haiz olanların işaretlemelerinin tamamlanması, broşürlerinin basılması işlemlerinin yerine göre Belediye ve Kaymakamlıklarca yapılması, YAMAÇ PARAŞÜTÜ YAPILABİLECEK ALANLAR İlimizde; Bulancak Dikmen Tepesi Giresun Kalesi(400 m. lik kısa uçuşlar) Espiye Kent Ormanı(400 m. lik kısa uçuşlar) Piraziz Eğrice Yağlıdere Yazlık Koçkayası, Aymaç, Bektaş Yayları ve çevresinde yamaç paraşütü yapılabilecek parkur alanları mevcuttur. Yamaç Paraşütü ilimizde, komşu illerimizde bulunan dernekler tarafından yapılmaktadır. 87

97 RAFTİNG YAPILABİLECEK DERELER Rafting, raft adı verilen botlarla, tepesi yüksek nehirlerde yapılan bir nehir sporudur. Raftingde asıl olan içinde bulunduğunuz raftı devirmeden, kürekle yönlendirerek kayalar ve engeller arasından geçirmektir. Rafting, 6 ile 8 kişilik takımlar halinde yapılır ve başarılı olabilmek tek vücut gibi hareket eden bir takım olabilmekten geçer. Bu sporda akarsular zorluk derecesine göre altı dereceye ayrılırlar. 6. derece en zor parkurları, 1. derece ise en kolay parkurları belirtir. İlimizin her tarafı zengin akarsuları ile rafting sporu açısından son derece elverişlidir. Özellikle bahar aylarında dağlardaki karların erimesi ile birlikte akarsuların debisi (akış hızı) artar ve rafting sporu açısından ideal bir ortam sağlar. İlimizde rafting sporunun yapılacağı dereler mevcuttur. Doğu Karadeniz bölgesinde Çoruh ve Fırtına deresinde yıllardan beri rafting sporu yapılmaktadır. İlimizde de başlanmalı ve yaygınlaştırılmalıdır. RAFTİNG YAPILABİLECEK HATLAR: Harşit Çayının Doğankent Güvendik köyü-tirebolu Ketençukuru köyü arası yaklaşık 15 km. lik kısım en uygun bölümdür. Kelkit çayının Çamoluk ilçe merkezi ile Sarpkaya arasındaki yaklaşık 15 km lik kısmı, Dereli ilçesi Alancık Kuzalan Şelalesi-Kümbet sapağı-dereli ilçe Merkezi Bulancak, Pazarsuyu deresi Bozat sapağından Kıroğlu kum ve taş ocağına kadar olan kısım Gelevera deresinin Direkbükü-Espiye merkez arasındaki kısım Yağlıdere deresi Merkez-Armenit sapağı arasındaki kısım 88

98 4.4 GİRESUN İLİNDE DOĞA TURİZM ÇEŞİTLERİ GİRESUN İLİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ İÇİN ÖNEMLİ AKTİVİTELERDEN BAZILARI; Dağcılık Dağ Tırmanışı Doğa Yürüyüşleri(Trekking) Atlı Doğa Yürüyüşü Botanik Turizmi Yön Bulma(Oryantring) Dağ Bisikleti Av Turizmi Doğa Turları Yayla Turizmi ve Festival Turizmi Yaban Hayatı(Fauna) Gözlem Turizmi Kuş Gözlemciliği(Ornitoloji) Kampçılık ve Karavan Turizmi İzcilik Golf Turizmi Hava Sporları Turizmi ve Yamaç Paraşütü Foto safari Sportif Olta Balıkçılığı Akarsu Turizmi ve Rafting Kış Turizmi Tarım ve Çiftlik(Agro) Turizmi Deniz Turizmi Mağara Turizmi Gem Safari(Süs Taşları Toplama Gezisi) 89

99 (Akpınar, E., Bulut,Y.2010, Altan Ş., 2006) ÖNE ÇIKAN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ MATRİSİ Aktivite/değer Merkez İlçesi Alucra İlçesi Bulancak ilçesi Çamoluk İlçesi Çanakçı İlçesi Dereli İlçesi Doğankent İlçesi Espiye İlçesi Eynesil İlçesi Görele İlçesi Güce İlçesi Keşap İlçesi Piraziz İlçesi Şebinkarahisar İlçesi Tirebolu İlçesi Yağlıdere İlçesi Değerler toplamı Rafting (R) Canyoning/kanyon yürüyüşü (C) Mağaracılık (M) Dağ bisikletçiliği (DB) Denizel değerler (DS) Dağ-yayla gezisi imkânı ( DG) Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) Yaylada konaklama/kamping (YK) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Pansiyonculuk(P) Kır havasında şehir merkezleri(khşm) Aktif yaylacılık(ay) Kelebek gözlemciliği imkânı(keg) Kuş gözlemciliği imkânı(kug) Sportif olta balıkçılığı imkânı(sob) Milli park vb sahalar(mp) Milli park vb. nde konaklama(mpk) Kış sporları potansiyeli(ksp) Aktif kış sporları merkezi(ksm) Estetik şelale bulunan yerler(eş) Estetik göl/baraj olan yerler(egb) Botanik gezilerine uygun saha(bog) Tescilli avlak sahası (AvS) Yabana hayatı geliştirme sahası(yhgs) 90

100 Garantili yaban hayatı gözlemi(gyhg) İzole ilginç ekosistemler(ie) Çim kayağı(çk) Sualtı Yaşamı Gözleme İmkânı (SAG) Bakir Küçük Koylar (BKK) Ormanaltı florası tanıma gezi imkânı(mantar ve benzeri dâhil) (FGİ) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Çayır şeklinde gruplanmış dağ çiçekleri gezisi (görselliği yüksek olacak) (DÇG) Doğal taşlardan tabiat tarihi gezisi(gezi sırasında en az değişik taş türü ve jeomorfolojik yapılar tanıtılmalıdır) (DTTTG) Bakir doğa parçaları keşif gezisi(bakir vadi ve bakir orman gibi gizli kalan değerleri keşfetme gezileri) (BDPKG) Gastronomi gezisi (Gezi günü belirlenir. Gezi günü ziyaretçilerle yöresel yemekler yapılarak yedirilir) (GG) Dokusu bozulmamış kırsal miras gezisi (köyler) (KMG) Yayla gezisi imkânı (Ya) Yaya gezi imkânı (Y) Tarihi eserler, sit alanı (Ts) Şelale görme imkânı (Ş) Peyzaj değeri yüksek yerler, fotoğrafik yerler (P) Mağara gezisi (Mğ) Motorlu gezi imkânı (M) Jeolojik ve jeomorfolojik değerler (Jm) Kanyon görme imkânı (Cn) Botanik gezisi imkânı (Bt) Bakir orman gezisi (Bo) Atla geziye uygun (At) 91

101 Şekil 5: Giresun un doğa turizmi değerleri öne çıkan ilçeleri Giresun un doğa turizmi yönünden öne çıkan ilçeleri; - Dereli ilçesi, (Koçkayası Tabiat Parkı, Karagöl Dağları Krater gölleri, Şelaleler, Kanyonlar ve Kümbet, Kulakkaya yaylaları, Bektaş yaylası 2/3 ü,uzundere, Eğribel ve Aksu vadisi) - Bulancak ilçesi (Bektaş yaylası 1/3 ü,paşakonağı, Bicik, Ambardağı, Aydındere, Çambaşı yaylaları, Karagöl dağları aygır gölü, Pazarsuyu vadisi) - Espiye ilçesi (Yedideğirmenler mağarası ve Tabiat Parkı, Karaovacık ve Karaduğa yaylaları, Gelevera ve Karaovacık vadisi) - Şebinkarahisar ilçesi,(eğribel güney kısmı, Saydere vadisi, Kılıçkaya vadisi, Tutak dağı ve Üçköprü bölgesi, Toplukonak, Turpçu göletleri, avlaklar ve Çağlayan Şelalesi) - Güce ilçesi ( Akılbaba vadisi, Boncukçukur vadisi, Gökçebel barajı, Kazıkbeli yaylası, Karaovacık yaylasının ½ si, Çatak şelalesi) - Merkez ilçesi ( Ağaçbaşı tabiat parkı, Çaldağ dağı, İnişdibi, Batlama vadisi, Aksu vadisi ) olmaktadır. - Görele ilçesi (Sisdağı ve Sisdağı yaylaları, Zıva deresi ve Çömlekçi deresi vadisi) - Yağlıdere ilçesi(yağlıdere vadisi, Sınır-Akpınar-Çakrak kısmı, yaylalar ve Gölyanı obası, Kırkharman obası) - Doğankent ilçesi(harşit ve Kavraz vadisi, Yaşmaklı barajı, Aslancık hes göleti, yaylalar) - Tirebolu(Tirebolu sahili, Harşit vadisi ve deltası, Tirebolu limanı) 92

102 - Alucra (Kurtbeli, ahşap köy mimarisi, Demirözü, Boyluca, Yeşilyurt ve Koman vadileri, Gâvur dağları) Bu ilçelerde turizm odaklanması ve gelişimi için yapılması gerekenlere geçmeden önce Milletlerarası seviyede önemli olan sahaların özellikleri incelenerek doğa turizmi konusunda bu sahalardaki deneyimlerin neler olduğu, geliştirilebilmesi için gerekenler, diğer bölgelere yaygınlaştırılması imkânları irdelenecektir. BÖLÜM 5 5. SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKÂNLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER AĞAÇBAŞI TABİAT PARKI Ağaçbaşı Tabiat Parkı Giresun İli Merkez İlçesi İnişdibi Beldesi dâhilinde, 1/ ölçekli memleket haritasında G 40 c1 paftasında bulunmakta olup, 40 o 42 ı 14 ıı - 40 o 41 ı 34 ıı Kuzey enlemleri ile 38 o 18 ı 54 ıı - 38 o 20 ı 02 ıı Doğu boylamları arasında yer almaktadır. Tabiat Parkının güney sınırı Yavuzkemal-İnişdibi mülki sınırına dayanmakta olup, doğusunda Yavuzkemal Beldesi, güney doğusunda Melikli obası Yaylası, Güneyinde Fındıklık Yaylası, kuzey batısında İnişdibi Beldesi ile Keçilik, Çiğdibi, Ezenlisofu ve Büyükdüz Mahalleleri, kuzeyinde Dişiçal ve Keçilikbaşı Yaylaları, güney batısında ise Gürgenli Boğazı bulunmaktadır. Ağaçbaşı Tabiat Parkına Giresun-Dereli- Yavuzkemal yolu ve Giresun-İnişdibi yolları ile ulaşım sağlanmaktadır. Tabiat Parkı Giresun İline İnişdibi Beldesi üzerinden 38 km., Dereli İlçesi-Yavuzkemal Beldesi üzerinden ise yaklaşık 64 km. mesafededir. Tabiat Parkına ulaşan yolların büyük bölümü asfalttır. Giresun İli, Merkez İlçesi, İnişdibi Beldesi hudutları içerisinde kalan Ağaçbaşı Yaylası, taşıdığı doğal kaynak değerleri ve bilhassa açık hava rekreasyonu yönünden farklı ve zengin bir potansiyele sahip olması nedeniyle tarihinde Bakanlık Makamının Olur'uyla Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Alan 89,3 hektar büyüklüğündedir. Tabiat Parkının tamamı devlet mülkiyetinde olup, ormanlık alandır. Ağaçbaşı Tabiat Parkından, Giresun İli, çevre ilçe, belde ve köylerde yaşayan insanlar özellikle yaz sezonunda günübirlik olarak rekreasyon amaçlı faydalanmaktadır. Tabiat Parkı içinde Üst Kretase yaşlı Çatak Formasyonu ile yine Üst Kretase (Santoniyen) yaşlı Kızılkaya Formasyonu yer almaktadır Tabiat Parkının hemen hemen tamamında yüzeylenen Çatak Formasyonu, Aksu Vadisi, Dereli, Yavuzkemal ve Harşit Çayı dolaylarında da geniş mostralar vermektedir. Tabiat Parkının kuzey batı kesiminde küçük bir alanda gözlenen Kızılkaya Formasyonu Tabiat Parkının dışında ise Batlama Deresi, Demircili Mahallesi, Karapınar Yaylası ve Bulancak güneyinde geniş alanlarda gözlenmektedir. 93

103 Şekil 6: Ağaçbaşı Tabiat Parkı Sınırları Ağaçbaşı Tabiat Parkı Göktaş T. (1731 m.), Çavlak T. (1732m.), Gürgen Boğazı ve Taşalan T. (1785 m.) hattı üzerinde yer almakta olup, alanın en yüksek yeri Tabiat Parkının doğu sınırını oluşturan 1760 m. yükseklikteki tepedir. Sahanın güney batısındaki Çavlak Tepe ise 1732 metre yüksekliğindedir. Sahanın alansal olarak büyük bir bölümü bu hattın kuzey yamaçlarında yer almaktadır (Şekil 6). Tabiat Parkında su bölümü hattının bulunduğu güney kesimlerinde eğim % 0-15 aralığında iken, kuzey bögelerinde çoğunlukla % aralığındadır. Yine kuzey bölgelerde yer yer % aralığında eğim mevcuttur. Alan içerisinde Batlama Dereyi besleyen iki mevsimlik dere bulunmaktadır. Başka bir deyişle alanın büyük kesimi Batlama Derenin su toplama havzası içinde yer almaktadır. Ağaçbaşı Tabiat Parkı I. Alt Bölge yeralmakta olup, Tabiat Parkında Gri- Kahverengi Podzolik Topraklar görülmektedir. Ağaçbaşı Tabiat Parkında orman ekosistemi 1570 m m. arasında yayılış göstermektedir. Hakim ağaç türü Ladin (Picea orientalis) ve Kayın (Fagus orientalis) dır. Bu ağaç türleri meşçere halindedir. Orman ekosistemini oluşturan ve münferit fertler olarak bulunan diğer ağaç türleri Akçaağaç (Acer cappadocicum, Acer trautvetteri), Fındık (Corylus avellana), Sarıçam (Pinus sylvestris), Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana) ve Ihlamur (Tilia rubra) dır. Ormanın yetişme ortamı genelde ikinci bonitettir. 94

104 Çayır-mera ekosistemi 1700 m m. arasında orman ekosisteminin üst tarafında yer almaktadır. Bu ekosistemde genellikle Orman Gülleri (Rhododendron luteum, Rhododendron ponticum) ve otsu bitkiler görülmektedir. Flora : Giresun ili, Dörtyol mevkii, İnişdibi, 1600 m. Davis in Grid sitemine göre A7 karesi içinde yer almaktadır. Çalışma alanında IUCN kategorisine göre nadir ve nesli tehlike altında bulunan türler ile endemik türler bulunmamaktadır. Bu yüzden IUCN kategorisine göre değerlendirme yapılamamıştır. Tabiat Parkında tespit edilen flora elemanları aşağıda verilmektedir. Çalışma alanında IUCN kategorisine göre nadir ve nesli tehlike altında bulunan türler ile endemik türler bulunmamaktadır. Ağaçbaşı Tabiat Parkında 38 farklı familyaya ait 75 tür vardır. Bu familyalar: Aceraceae, Apiaceae, Aspleniaceae, Asteraceae, Balsaminaceae, Betulaceae, Boraginaceae, Brassicaceae, Caprifoliaceae, Caryophyllaceae, Cistaceae, Corylaceae, Crassulaceae, Dipsacaceae, Equisetaceae, Ericaceae, Euphorbiaceae, Fabaceae, Fagaceae, Grossulariaceae, Guttiferae, Hypolepidaceae, Iridaceae, Lamiaceae, Liliaceae, Onagraceae, Pinaceae, Plantaginaceae, 95

105 Poaceae, Polygalaceae, Ranunculaceae, Rosaceae, Rubiaceae, Scrophulariaceae, Thymeliaceae, Tiliaceae, Urticaceae, Amanitaceae dir. Fauna Tabiat Parkının fauna yapısı genel olarak çevresiyle beraber ele alındığında zengin bir omurgalı tür topluluğuna sahip olduğu görülür. Bu bölgede, yapılan habitat çalışmaları ve literatür kayıtları dikkate alındığında 3 familyaya ait 4 ikiyaşamlı (Classis: Amphibia), 3 familyaya ait 7 sürüngen (Classis: Reptilia), 33 familyaya ait 90 kuş türü (Classis: Aves) ve 13 familyaya ait 30 memeli türü (Classis: Mammalia) olmak üzere, toplam olarak 131 tür omurgalının yayılış gösterdiği söylenebilir. Tabiat Parkı bütünüyle korunup, habitat tahribinden uzak kaldığı sürece sahip olduğu fauna zenginliğini muhafaza edebilecektir. Ağaçbaşı Tabiat Parkı Giresun İli Merkez İlçesi İnişdibi Beldesi dâhilinde bulunmaktadır. Tabiat Parkının güney sınırı Yavuzkemal-İnişdibi mülki sınırına dayanmakta olup, doğusunda Yavuzkemal Beldesi ve kuzey batısında İnişdibi Beldesi yer almaktadır. Alanın güney doğusunda Melikliobası Yaylası, güneyinde Fındıklık Yaylası, kuzeyinde Dişiçal ve Keçilikbaşı Yaylaları, güney batısında ise Gürgenli Boğazı bulunmaktadır. Bölgenin en önemli özelliği hiç şüphesiz sahip olduğu doğal zenginlikler ve yayla turizmidir. Yörede mevcut yaylalar bölgeyi eko-turizm faaliyetleri açısından potansiyel bir mekân haline getirmektedir. Giresun'da yaylaların şehir merkezine yaklaşık km. uzaklıkta olması, temiz hava, ormanlar, yeşillikler ve çayırların çok cazip bir peyzaj sergilemesi yaylalara olan talebi artırmaktadır. Esasen Doğu Karadeniz bölgesinde yaz mevsiminin kısa sürmesi de talebi deniz turizminden yayla turizmine doğru kaydırmaktadır. Tabiat Parkı ve çevresi kent hayatının stresinden bunalmış ve sıkılmış halk için çeşitli turistik amaçlara yönelik hizmet sunma imkânları bakımından elverişli yer olma özelliğini taşımaktadır. Buralarda ormanlar, dağ ve güneş, yeşillikler ve çayırlar görsel açıdan olağanüstü bir peyzaj sergilemektedir. Bu saha yöre halkı için gelecekte çadırlı kamp, doğa yürüyüşü ve bisiklet sporları için uygun bir alandır. Alanda kültürel faaliyet olarak her yıl Ağaçbaşı, Kümbet, Bektaş ve Sağrak yaylalarında yılın belli günlerinde yayla şenlikleri düzenlenmekte olup, Ağaçbaşı Tabiat Parkından, Giresun İli, çevre ilçe, belde ve köylerde yaşayan insanlar özellikle yaz sezonunda günübirlik olarak rekreasyon maksadıyla faydalanmaktadır. Ağaçbaşı Yayla Şenlikleri İnişdibi Belediyesi tarafından düzenlenen şenlikler her yıl Temmuz ayının ilk haftasında gerçekleştirilmektedir. Şenliklere Giresun İli genelinde yaklaşık 5000 kişi katılmaktadır. 96

106 Teknik ve Sosyal Altyapı Tabiat Parkı na yakın olan Yavuzkemal, Dereli ve İnişdibi yerleşimlerinde yeterli sayıda sağlık ve eğitim tesisleri mevcuttur. Tabiat Parkı sınırları içerisinde ise herhangi bir sağlık, idari ve eğitim kurumu bulunmamaktadır. Ağaçbaşı Tabiat Parkında, alanın sınırını oluşturan asfalt yollar ile alan içinde yeralan stabilize eski Bektaş yolu bulunmaktadır. Bunlardan eski Bektaş yolu Yavuzkemal Beldesinden gelip, tabiat parkının güneyindeki açıklık alandan geçerek batıya doğru ilerlemektedir. Alana Yavuzkemal Beldesi tarafından eski Bektaş yolundan girildiğinde, girişten hemen sonra sağa ayrılan stabilize bir yol ile radyo vericisine ve bu vericiğe elektrik sağlayan trafoya ulaşılmaktadır. Alan içerisinde eski Bektaş yoluna hemen hemen paralel konumda olan ve kullanılmaktan kaynaklanan iz şeklinde bir yol (patika) vardır. Bu patika yaklaşık 1,5 km. uzunlukta olup, yaklaşık 2 m. genişliğindedir. Tabiat Parkı içerisinde gelen ziyaretçilerin araçlarını bırakacakları İdarece düzenlenmiş bir otopark bulunmamaktadır. Ancak gelen günübirlik ziyaretçiler, araçlarını saha içerisinde muhtelif yerlerde bırakmaktadırlar. Eski Bektaş yolundan batıya doğru gidildiğinde yolun sağında günübirlik kullanıma yönelik yaklaşık 1 adet (3+3) WC ve WC nin önünde 1 adet çeşme görülmektedir. Yine tuvaletin kuzey doğu kesiminde açıklık alanlardan ormana girildiğinde yaklaşık 75 m. içerde 1 adet 15 tonluk su deposu vardır. Bu yol ile sahanın batı kısmına devam edildiğinde Çavlak Tepenin nirengisi ve önünde yine günübirlik kullanıma yönelik 1 adet çeşme görülmektedir. Alanda kullanılan su 14 km mesafedeki Bektaş Yaylasında bulunan kaynaktan gelmektedir. Bu su daha sonra Tabiat Parkının güney doğusunda yer alan Melikliobasına verilmektedir. Mevcut su günübirlik kullanım için yeterli değildir. İleride doğacak ihtiyaçlar için sahaya içme ve kullanma suyunun getirilmesi gerekmektedir. Tabiat Parkı içinde tesislere ait evsel nitelikli atıksular sızdırmalı foseptiklerle ile bertaraf edilmektedir. Alan yoğun olarak festival zamanında kullanıldığından, foseptikler bu dönemlerde İnişdibi ve Yavuzkemal Belediyeleri tarafından vidanjörle çekilmektedir. Yavuzkemal Beldesinde kanalizasyon şebekesi yeni tamamlanmıştır. Ancak bu hattın nereye bağlanacağı (arıtma tesisi ya da sızdırmalı foseptik) henüz netleşmemiştir. Planlama alanı özellikle festival zamanında kullanıldığından, bu dönemde Tabiat Parkı içerisinde ziyaretçilerden kaynaklanan katı atıklar, İnişdibi ve Yavuzkemal Belediyeleri tarafından toplanmaktadır. Festival zamanı dışında ise çöpler iki haftada bir toplanmaktadır. Toplanan çöpler Giresun merkez çöplüğüne götürülmektedir. Giresun İli Merkez ve İlçe Belediye Başkanlıkları mücavir alan sınırlarında oluşan katı katıklarını düzensiz (vahşi) depolama yöntemi ile bertaraf etmektedir. Tabiat Parkının içinden yüksek gerilim hattı ile BOTAŞ a ait doğalgaz boru hattı geçmekte olup, bu hatlar Tabiat Parkının güneyindeki açıklık alanı ikiye bölmektedir. Doğalgaz boru hattı için yaklaşma mesafesi boru hattının her iki tarafında 20 m. olup, 40 m. lik koridor yapı yaklaşma sınırıdır. Aynı hat boyunca uzanan yüksek gerilim hattında ise Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 44. maddesinde belirtilen hava hattı iletkenlerinin en büyük salınımlı durumda yapılara olan en küçük yatay uzaklıkları doğalgaz boru hattı yaklaşım sınırı içerisinde kalmaktadır. Tabiat Parkındaki mevcut alt yapı tesisleri sahanın güneyinde bulunan açıklık alan üzerinde bulunmaktadır. Açıklık alanda festival zamanında kullanılmak üzere İnişdibi Belediyesi tarafından yapılan emprenyeli ahşap aydınlatma elemanları bulunmaktadır. 97

107 Halihazırdaki ziyaretçi sayısı Para harcama Ziyaretçi Profili Gelişlerinin ilk on sebebi: Kıyaslanabileceği bir saha Ziyaretçi(konaklamayanlar) : yaklaşık 5000 kişi olacağı düşünülmektedir. Günübirlik gelenler günde ortalama 20 TL harcıyorlar. Bireysel gezginler : %5 Aileler : % 85 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : % 10 Diğerleri : %5 1- Günübirlik piknik 2- Doğa gezileri, 3- Manzara seyir, Fotoğraf Çekimi 4- Doğa Eğitimi Programları (çok nadir) 5- Yaban Hayatı ve Kuş Gözlemciliği (çok nadir) Koçkayası Tabiat Parkı Ağaçbaşı Tabiat Parkı Turizm Arzı Değerleri Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Ulaşılabilirlik Ankara ya 648 km, İstanbul a 975 km uzaklıkta. Trabzon Havaalanına 174 km,samsun Çarşamba Havaalanına 244 km., yapılmakta olan Ordu-Giresun Havaalanına 80 km. Alana Ulaşım Özel taşıt (x) Toplu taşıma (x) Diğerleri (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) (x) Ulaşım için problemler: Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Alana ulaşımda kullanılan İnişdibi Giresun yolunun iyileştirilmesi Altyapı Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Asfalt Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Yapılmakta Genel yer işaret Yapılmakta levhaları Bilgi panoları Yapılmakta. Araçlar için park Yapılmakta. kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Planlanmış 2014 de yapılacak 98

108 Restoranların durumu Kategori Sayısı Açıklama Turistik - Yerel - Yemek standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : - Standartta yemek sunanlar: - Kötü standartta yemek sunanlar :- Barınma imkanları Kategori Kuruluş sayısı Yatak Sayısı Oteller Hosteller Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Diğerleri: Pansiyon Sahanın kendine has özellikleri; Nitelik Durum Açıklama Tek-eşsiz olanlar var mı? - - Sunduğu değerlerden Biraz farklı ama değerli olanlar Flora-Fauna Diğer ilgi çeken yerlere benzer Olanlar Alan turist ziyaret döngüsüne girecek Şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Karaca Diğer ilginç yaban hayatı Endemik bitkiler, Kelebekler Endemik bitkiler, Yaban domuzu, Ayı, Vaşak, Yırtıcı kuşlar Yok Var Yok Yayla ve Orman Ekosistemi birlikte.. Bektaş, Kulakkaya yaylalarına yakın Yayla koridoru yolu üzerinde Kelebekler Var Tatmin edici yaban hayatı Memeliler Kuşlar Açıklama izleme Garanti imkanı edilen türler var mı? Var Var Karaca, Sincap, tüm yırtıcı kuşlar, ağaçkakan ve ötücü kuşlar Genellikle rastlanma ihtimali Var Var Karaca Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Ayı ve Vaşak Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli iyi Durum açıklaması Rekreasyonel tesisler İmar Planları Yapım Halinde Spor tesisleri planına göre Diğerleri yapılabilir. 99

109 Doğal Kaynakların Potansiyeli Kaynak adı Var Açıklama Dağlar Var Ormanlar Var izole alanlar Yok Şelaleler Yok Göller Yok Nehirler Yok Yaylalar Yok Mağaralar Yok Koylar Yok Yaban hayatı Var Memeli Var Kuşlar Kelebekler İklim Peyzaj dokusu Kanyonlar Yok Tabiatla uyumlu kültürel Var miras 1-5 arası değerlendirme şekli; 1) İnsanlar sahayı özelikle bu kaynak için ziyaret ederler, çekirdek üründür, 2) Kaynak alanı ziyaretçiler tarafından mutlaka ziyaret edilir, 3) Alanda kaynağın olması ziyaretçi deneyimine katkı sağlar, 4) Herhangi bir farklı şey sunmaz, 5) Turizm için ilginç değil, Ağaçbaşı Tabiat Parkı nın Taşıma Kapasitesi Analizi Çalıştaylar ve yönetici gözlemleri neticesinde aşağıdaki veri grupları elde edilmiştir. Değerlendirme şekli: 1- Tamamen sağlanabiliyor, 2- Genel olarak sağlanıyor, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla sağlanamıyor, 5- Hiç sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor 100

110 Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkânı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi verilerini değerlendirme sonuçları; 1- Ağaçbaşı Tabiat Parkı nın sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi yönünden kısmen problem yaşamaktadır. 2- Ekonomik beklentiler mevcuttur, bu sürecin iyi yönetilmesi gerekir, 3- Ekonomik kaynak ayrılmakta ve alt yapı yatırımları yapılmakta, kaynakların saha koruma ve turizm gelişimi için yerinde kullanımı sağlanmaktadır. 4- Turizm Giresun için müspet etkiler yapmış, kültür ve tabiatın korunmasına imkân sağlanmıştır. 101

111 Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Kabul edilemez Etki Kabul edilebilir ancak; Kamping piknik Alanda bazı düzenlemeler yapılması gerekir. Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Yok Alanda bazı düzenlemeler yapılması gerekir. Dağcılık, trekking Yok Yeme içme Doğa yürüyüşü Yaban hayatı gözlemi Yok Günübirlik ziyaretçiler yemek ihtiyaçlarını genelde yanlarında getirdikleri yiyecek ve içeceklerden karşılamaktadırlar. Bu konuda alanda düzenli rekreasyonel alanlarının oluşturulması gerekmektedir. Bilimsel geziler Ekolojik taşıma kapasitesi verilerini değerlendirme sonuçları; 1- Ağaçbaşı Tabiat Parkı nda özellikle yazın katı atık sorunu görülmektedir. Ayrıca şenlik zamanı da katı atık sorunu gözlenmektedir. 2- Günübirlik ziyaretçiler taşıma kapasitesinin üstünde olduğu zaman sayının sınırlanması, yeni sahaların açılarak talebin karşılanması gerekir. İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmiştir. Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış 5- Hiç yok Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanımızın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik göstergelerin değerlendirmesiyle; 1. Flora ve faunanın turizmden fazla etkilenmediği. 2. Patika dışına çıkan turistlerin olduğu, bunların zararlara sebep olabileceği, uyarı, işaretlemeler ve alan kılavuzu sistemi ile bunların çözülebileceği. 3. Turistlerin yaban hayatını az da olsa rahatsız ettikleri, bunun da etkin denetim, uyarılar, otokontrol gibi mekanizmalar ile çözülebileceği düşünülmektedir. 4. Netice olarak, henüz ekolojik göstergeler henüz önemli bir tehlike işareti vermemektedir. Ancak, saha görevlisi, işaretleri tabelalar, bilgilendirme ve uyarmalar ile iyi bir ziyaretçi yönetim programı ile olumsuzluklar önlenebilecektir. 102

112 Fiziki/idari taşıma kapasitesi incelemesi ve değerlendirmesi aşağıya alınmıştır; 1- Akıcı, yeterli 2- iyi, 3- fena değil, 4- kötü, 5- çok kötü Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yollan Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu Yok taşıma araçları Park girişi Park etme Yok Akış Yok Park yeri imkânları Yer sayısı Yok Biletleme Yok Yönlendirme Yok Bilgi imkânları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Yok Ofisler Yok Yiyecek içecek temini Tedarik Yok Ticaret Seçenekler Yok Olanaklar Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı Sayısı ve uygunluğu Yok izleme noktaları Aktiviteler Seçenekler Yok Paket doğa turları Yok Bisiklet kiralama Yok Araç kiralama Yok At-katır kiralama Yok Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; - İdaremiz personel yönünden yeterli donanıma sahip değildir, takviye edilmelidir. - Tabiat Parkının yönetim planı mevcuttur. İmar Planı onaylandıktan sonra gerekli tesislerle ilgili yatırımlar yapılacak ve ziyaretçi ihtiyaçları karşılanacaktır. - Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, yapılmaktadır. - Sahada tuvalet, otopark, plaj düzenlemeleri vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmektedir. - Personelin donanımı arttırılmalıdır. Psikolojik taşıma kapasitesi ile alakalı değerlendirmede ise kayda değer herhangi bir problem yaşanmadığı görülmektedir. Taşıma kapasitesinin tüm yönleri ile incelenmesini müteakip genel değerlendirmesi 103

113 Şu şekilde yapılabilir; 1- Taşıma kapasitesine ulaşılmamıştır, ekosistem ve korunan alan turizmden kısa vadede zarar görecek durumda değildir. 2- Kurumlar özellikle Tabiat Parkı ile ilgili beklentilere sahiptir, bu beklentilerin turizmin artışı ile bir bölümünün gerçekleşmesi mümkündür. 3- İnsanların beklentilerinin yönetilmesi gereklidir, bazı beklentiler uygulanamaz özellikler taşımaktadır. PAYDAŞ ANALİZİ Faaliyet Sorumlu Birim Giriş kontrol hizmetlerinin yürütülmesi Güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi Bakım-onarımı ve temizlik işlerinin yürütülmesi Yolların, içme ve kullanma suyu ve kanalizasyon Ģebekelerinin, elektrik ve telefon hatlarının bakımı ve onarımı Katı atık toplama işlerinin yürütülmesi Alanın tanıtımı Ziyaretçilerin ve yöre halkının bilgilendirilmesi Ziyaretçi memnuniyetinin ölçülmesi Alanda bilimsel faaliyetlerin yapılması Alanda doğa eğitimlerinin düzenlenmesi Alan kılavuzları eşliğinde turların düzenlenmesi DKMP Şube Müdürlüğü DKMP Şube Müdürlüğü, Kolluk Kuvvetleri DKMP Şube Müdürlüğü, İl Özel idaresi, İşletmeciler DKMP Şube Müdürlüğü, İnişdibi Belediyesi, İl Özel İdaresi, TEDAŞ, Telekom DKMP Şube Müdürlüğü, İnişdibi Belediyesi, İşletmeciler DKMP Şube Müdürlüğü, İşletmeciler DKMP Şube Müdürlüğü DKMP Şube Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DKMP Şube Müdürlüğü, Üniversiteler Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DKMP Şube Müdürlüğü, Üniversiteler, STK lar DKMP Şube Müdürlüğü KOÇKAYASI TABİAT PARKI Koçkayası Tabiat Parkı Giresun İli Dereli İlçesi, Kümbet yaylası, Koçkayası mevkiinde 1/ ölçekli memleket haritasında G 40 c3 paftasında bulunmakta olup, 40 o 33 ı 49 ıı - 40 o 34 ı 57 ıı Kuzey enlemleri ile 38 o 27 ı 57 ıı - 38 o 29 ı 57 ıı Doğu boylamları arasında yer almaktadır. Tabiat Parkının güney sınırı Kümbet obası, Sarımsak kayası, Çorukoğulları ağılları ve Çomak konağı mevkiine dayanmakta olup, doğusunda Alipaşa, Geğraz, Yenioba, Taşbaşı obası mera arazileri, Mektap kıranı sırtı ile Kızakkertiltepe, kuzeyinde Koçkayası deresi, Koçkayası yaylası, Payoba mezarlığı, Çorak pınarı, Çoban taşı, Gâvur mezarlığı, Göktepe yaylası ve Çoban bağırtan pınarı, batısında ise Cımbırtlık deresi, Keltaş deresi bulunmaktadır. Koçkayası Tabiat Parkına Giresun-Dereli-Kümbet-Eski Şebinkarahisar karayolu(şehitler Yolu) ve Giresun-Şebinkarahisar anayolu, Kanlıhan-Uzundere-Kümbet-Eski Şebinkarahisar karayolu(şehitler yolu) ile ulaşım sağlanmaktadır. Tabiat Parkı Giresun İline 1. Yoldan 55 km., 2. Yoldan 67 Km. mesafededir. Tabiat Parkına ulaşan yolların tamamı asfalttır. Giresun İli, Dereli İlçesi, Kümbet yaylasında kalan, taşıdığı doğal kaynak değerleri ve bilhassa açık hava 104

114 rekreasyonu yönünden farklı ve zengin bir potansiyele sahip olması nedeniyle daha önceden A Tipi Mesire Yeri olan Koçkayası, tarihinde Bakanlık Makamının Olur'uyla Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Alan 354 hektar büyüklüğündedir. Tabiat Parkının tamamı devlet mülkiyetinde olup, ormanlık alandır. Koçkayası Tabiat Parkından, yerli yabancı turistler yaz ve kış konaklama, Giresun İli, çevre ilçe, belde ve köylerde yaşayan insanlar ise özellikle yaz sezonunda günübirlik olarak rekreasyon amaçlı faydalanmaktadır. Tabiat parkı içersinde 140 yataklı Ahşap Şale Otel, 17 adet Ahşap Bungalov,350 kişilik Ahşap Restoran, 1 adet ahşap enfermasyon/gösteri merkezi, çadır ve caravan alanları ile günübirlik alanlar ve piknik üniteleri bulunmaktadır. MTA tarafından yayınlanan 1/ ölçekli Türkiye Jeoloji haritasında üst kretase volkanik fasies bölge ile granit granodiarit ve kuvarslı diorit bölgesi içersinde gösterilmektedir. Karadeniz silsileleri Kretasesinin alt seviyelerine ait olan plaketli kalkerlerden üstteki marını kalkerlere geçiş çok yavaş olmuştur. Marnnı kalkerlerin ve bunlarla birlikte görülen kum taşlı kısımların meydana getirdikleri filiş fasiesi ayrıca tüf ve anglomeralarla karışık durumdadır. Filişler içersinde kumu fazla tabakalarla bunlar içinde gömülmüş halde yoğun kalkerlere rastlanmıştır. Bunun gibi filiş içinde gerek asit gerekse bazik bileşimde çeşitli volkanik kayaşlar da vardır. Kretase filişler içersinde yaşı senoniyem sonrasına ait granodiorit Kayaşları çok yaygın olarak bulunur. Koçkayası mevkiinin zemini üst kretase yaşlı volkanik kayaşların alteresi sonucu oluşmuş yaklaşık 1-3 metre kalınlıkta arenadan oluşmuştur. Ana kaya volkanizma ürünü olduğu için üst kısımlar aşırı çatlaklı olmasına karşın derine doğru masif halde olduğu gözlenmektedir. Ana kaya sadece yerleşme alanında değil geniş bölgede yüzlek vermektedir. Yerleşim alanında daha önceden heyelan geliştiğine ilişkin ondulasyon, heyelan gölleri, çatlama gözlenmemektedir. Yerleşim alanının güneydoğusundan gelen dere ise sel tehlikesi oluşturmamaktadır. Koçkayası nın yaklaşık 8 km. güneyinden doğu-batı doğrultusunda ve hemen hemen sahile paralel uzanan 30 km. uzunluğunda bir fay hattı geçmektedir. Alan II. Derece deprem bölgesi içerisindedir. 105

115 Koçkayası Tabiat Parkı Evliya T. (1.977 m.), Göbel boğazı (2.050 m.), 2177 m. rakımlı tepe, Çifteyar tepesi(2.280 m.), Ocaktaşı tepesi(2.200 m.) hattı üzerinde yer almakta olup, alanın en yüksek yeri Tabiat Parkının kuzeydoğu sınırını oluşturan Çifteyar tepedir. Alan etrafında Koçkayası tepe(2.082 m.), Göktepesi(2.483 m.), Sayrul tepesi(2.000 m.),göbelin tepesi(2.040 m.), Göbel tepesi(2.220 M.),ve Taşbaşı tepesi(1.970 m.) bulunmaktadır. Sahanın alansal olarak büyük bir bölümü bu hattın kuzey ve kuzeybatı yamaçlarında yer almaktadır. Tabiat Parkında su bölümü hattının bulunduğu kuzey kesimlerinde eğim % Aralığında iken, güney bölgelerinde çoğunlukla % aralığındadır. Koçkayası Tabiat Parkı I. Alt Bölge yeralmakta olup, Tabiat Parkında Gri- Kahverengi Podzolik Topraklar görülmektedir. Koçkayası Tabiat Parkında orman ekosistemi 1500 m m. arasında yayılış göstermektedir. Hakim ağaç türü Ladin (Picea orientalis) ve Kayın (Fagus orientalis) dır. Bu ağaç türleri meşçere halindedir. Orman ekosistemini oluşturan ve münferit fertler olarak bulunan diğer ağaç türleri Titrek kavak(populus tremula,gürgen(carpinus betulus),karaağaç( ulmus campestris), Kızılağaç(Alnus gülutinosa), Kestana(Castenea sativa), Ihlamur(Tilia rubra), Meşe (Quercus petrea), Akçaağaç (Acer cappadocicum, Acer trautvetteri,acer pseodoplatanus), Fındık (Corylus avellana), Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana) dır. Ormanın yetişme ortamı genelde ikinci bonitettir. 106

116 Çayır-mera ekosistemi 1700 m m. arasında orman ekosisteminin üst tarafında yer almaktadır. Bu ekosistemde genellikle Orman Gülleri (Rhododendron luteum, Rhododendron ponticum) ve otsu bitkiler görülmektedir. Flora: Giresun ili, Dörtyol mevkii, İnişdibi, 1600 m. Davis in Grid sitemine göre A7 karesi içinde yer almaktadır. Çalışma alanında IUCN kategorisine göre nadir ve nesli tehlike altında bulunan türler ile endemik türler bulunmamaktadır. Bu yüzden IUCN kategorisine göre değerlendirme yapılamamıştır. Tabiat Parkında tespit edilen flora elemanları aşağıda verilmektedir. Çalışma alanında IUCN kategorisine göre nadir ve nesli tehlike altında bulunan türler ile endemik türler bulunmamaktadır. Koçkayası Tabiat Parkında farklı familyalara ait türler vardır. Bu familyalar: Aceraceae, Apiaceae, Aspleniaceae, Asteraceae, Balsaminaceae, Betulaceae, Boraginaceae, Brassicaceae, Caprifoliaceae, Caryophyllaceae, Cistaceae, Corylaceae, Crassulaceae, Dipsacaceae, Equisetaceae, Ericaceae, Euphorbiaceae, Fabaceae, Fagaceae, Grossulariaceae, Guttiferae, Hypolepidaceae, Iridaceae, Lamiaceae, Liliaceae, Onagraceae, Pinaceae, Plantaginaceae, Poaceae, Polygalaceae, Ranunculaceae, Rosaceae, Rubiaceae, Scrophulariaceae, Thymeliaceae, Tiliaceae, Urticaceae, Amanitaceae dir. Fauna Tabiat Parkının fauna yapısı genel olarak çevresiyle beraber ele alındığında zengin bir omurgalı tür topluluğuna sahip olduğu görülür. Bu bölgede, yapılan habitat çalışmaları ve literatür kayıtları dikkate alındığında 3 familyaya ait 4 ikiyaşamlı (Classis: Amphibia), 3 familyaya ait 7 sürüngen (Classis: Reptilia), 33 familyaya ait 90 kuş türü (Classis: Aves) ve 13 familyaya ait 30 memeli türü (Classis: Mammalia) olamk üzere, toplam olarak 131 tür omurgalının yayılış gösterdiği söylenebilir. Tabiat Parkı bütünüyle korunup, habitat tahribinden uzak kaldığı sürece sahip olduğu fauna zenginliğini muhafaza edebilecektir. Bölgenin en önemli özelliği hiç şüphesiz sahip olduğu doğal zenginlikler ve yayla turizmidir. Yörede mevcut yaylalar bölgeyi eko-turizm faaliyetleri açısından potansiyel bir mekân haline getirmektedir. Giresun'da yaylaların şehir merkezine yaklaşık km. uzaklıkta olması, temiz hava, ormanlar, yeşillikler ve çayırların çok cazip bir peyzaj sergilemesi yaylalara olan talebi artırmaktadır. Esasen Doğu Karadeniz bölgesinde yaz mevsiminin kısa sürmesi de talebi deniz turizminden yayla turizmine doğru kaydırmaktadır. Tabiat parkı hem yöre hem de yerli ve yabancı turistler için konaklama, çadırlı kamp, doğa yürüyüşü ve bisiklet sporları için uygun bir alandır. 107

117 Alanda kültürel faaliyet olarak her yıl Ağaçbaşı, Kümbet, Bektaş ve Sağrak yaylalarında yılın belli günlerinde yayla şenlikleri düzenlenmekte olup, Koçkayası Tabiat Parkından, Giresun İli, çevre ilçe, belde ve köylerde yaşayan insanlar özellikle yaz sezonunda konaklama ve günübirlik olarak rekreasyon maksadıyla faydalanmaktadır. Dereli Kümbet-Aymaç Uluslararası Yayla Şenlikleri Dereli Belediyesi ile Dereli Kültür ve Yardımlaşma Derneği tarafından düzenlenen şenlikler her yıl temmuz ayının ikinci hafta sonu yapılmaktadır. Şenliklere Giresun İli genelinde yaklaşık kişi katılmaktadır. Teknik ve Sosyal Altyapı Tabiat Parkı na yakın olan Yavuzkemal, Dereli yerleşimlerinde yeterli sayıda sağlık ve eğitim tesisleri mevcuttur. Tabiat Parkı sınırları içerisinde ise herhangi bir sağlık, idari ve eğitim kurumu bulunmamaktadır. Koçkayası Tabiat Parkında, alanın sınırını oluşturan asfalt yollar ile alan içinde kayrak taşı ile döşenmiş patika yollar mevcuttur. Ayrıca alan sınırından Göktepe yaylasına ve Koçkayası yaylasına giden stabilize yollar bulunmaktadır. Tabiat Parkı içerisinde gelen ziyaretçilerin araçlarını bırakacakları İdarece düzenlenmiş çok sayıda otoparklar bulunmamaktadır. Alan girişinde giriş kontrol ünitesinin arka kısmında günübirlik kullanıma yönelik (3+3) WC ve WC nin önünde 1 adet çeşme bulunmaktadır. Yine tuvaletin kuzey batı kesiminde bungalovların üstünde 70 tonluk su deposu vardır. Su deponun yayklaşık 50 m. yukarsından çıkmaktadır. Tabiat Parkı içinde tesislere ait evsel nitelikli atıksular sızdırmalı foseptiklerle ile bertaraf edilmektedir. Tabiat Parkı içerisinde ziyaretçilerden kaynaklanan katı atıklar, Dereli Belediyesii tarafından toplanmaktadır. Toplanan çöpler Giresun merkez çöplüğüne götürülmektedir. Giresun İli Merkez ve İlçe Belediye Başkanlıkları mücavir alan sınırlarında oluşan katı katıklarını düzensiz (vahşi) depolama yöntemi ile bertaraf etmektedir. Tabiat Parkında ısıtma merkezi kalorifer sistemi kömür ile sağlanmakta olup tüm tesislere yer altı hatlarla ulaşmaktadır. Ayrıca saha içerisinde 1 adet trafo binası bulunmaktadır. Saha içerisindeki patika yolarda aydınlatma elemanları bulunmaktadır. 108

118 Hâlihazırdaki ziyaretçi sayısı Koçkayası Tabiat Parkı Turizm Talebi Değerleri Ziyaretçi(konaklayanlar) : 3000 kişi Ziyaretçi(konaklamayanlar): 4500kişi Para harcama Konaklama için gelenler ortalama 200 TL harcıyorlar. Günübirlik gelenler günde ortalama 20 TL harcıyorlar. Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : %5 Aileler : % 85 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya Gelmesi şeklinde) : % 10 Diğerleri : %5 Gelişlerinin ilk on 1- Günübirlik piknik sebebi: 2- Konaklama 3- Doğa gezileri 4-4- Manzara seyir, Fotoğraf Çekimi 5- Doğa Eğitimi Programları (çok nadir) 6- Yaban Hayatı ve Kuş Gözlemciliği (çok nadir) 7- Yayla Şenlikleri Kıyaslanabileceği bir saha Ağaçbaşı Tabiat Parkı Trabzon Hıdırnebi Yaylakent Ordu Eminem Pınarı A Tipi Mesire Yeri Koçkayası Tabiat Parkı Turizm Arzı Değerleri Ulaşılabilirlik Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Ankara ya 665 km, İstanbul a 991 km uzaklıkta. Trabzon Havaalanına 186 km, Samsun Çarşamba Havaalanına 254 km., yapılmakta olan Ordu-Giresun Havaalanına 87 km. Alana Ulaşım Özel taşıt (x) Toplu taşıma (x) Diğerleri (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) (x) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Alana ulaşımda kullanılan Giresun-Dereli Kümbet asfalt yolu ile Giresun-Şebinkarahisar-Kanlıhan-Uzundere- Kümbet asfalt yolunun iyileştirilmesi Ulaşım için problemler: 109

119 Altyapı Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Asfalt Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Yapılmakta Genel yer işaret levhaları Yapılmakta Bilgi panoları Yapılmakta. Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Sahanın kendine has özellikleri; Nitelik Durum Açıklama Sunduğu değerlerden Tek-eşsiz olanlar - Var mı? - Biraz farklı ama Değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere olanlar benzer Flora-Fauna Yayla ve Orman Ekosistemi birlikte Alan turist ziyaret Döngüsüne girecek Şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Karaca Kümbet, Bektaş, Kulakkaya, Kırkharman, Çıkrıkkapı yaylalarına Yakın yayla koridoru üzerinde Diğer ilginç yaban hayatı Endemik bitkiler, Kelebekler Yaban domuzu, Ayı, Vaşak tüm yırtıcı kuşlar Yok Var 110

120 Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Memeliler Kuşlar Açıklama Garanti edilen türler var mı? Var Var Karaca, Sincap, tüm yırtıcı kuşlar, ağaçkakan ve ötücü kuşlar Genellikle rastlanma Var Var Karaca ihtimali Şans veya mevsime bağlı Ayı ve Vaşak olanlar Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum açıklaması Rekreasyonel tesisler Uzun Devreli Gelişme Planı Spor tesisleri Yapım halinde Diğerleri Doğal Kaynakların Potansiyeli Kaynak adı Var Açıklama Dağlar Var Ormanlar Var İzole alanlar Yok Şelaleler Yok Göller Yok Nehirler Var Yaylalar Var Mağaralar Yok Koylar Yok Yaban hayatı Var Memeli Var Kuşlar Var Kelebekler İklim Peyzaj dokusu Kanyonlar Tabiatla uyumlu kültürel miras Yok Var 1-5 arası değerlendirme şekli; 1) İnsanlar sahayı özelikle bu kaynak için ziyaret ederler, çekirdek üründür, 2) Kaynak alanı ziyaretçiler tarafından mutlaka ziyaret edilir, 3) Alanda kaynağın olması ziyaretçi deneyimine katkı sağlar, 4) Herhangi bir farklı şey sunmaz, 5) Turizm için ilginç değil, 111

121 Koçkayası Tabiat Parkı nın Taşıma Kapasitesi Analizi Çalıştaylar ve yönetici gözlemleri neticesinde aşağıdaki veri grupları elde edilmiştir. Değerlendirme şekli: 1- Tamamen sağlanabiliyor, 2- genel olarak sağlanıyor, 3- veri yok, 4- çoğunlukla sağlanamıyor, 5- Hiç sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkânı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi verilerini değerlendirme sonuçları; 1. Koçkayası Tabiat Parkı nın sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi yönünden kısmen problem yaşamaktadır. 2. Ekonomik beklentiler mevcuttur, bu sürecin iyi yönetilmesi gerekir, 3. Ekonomik kaynak ayrılmakta ve alt yapı yatırımları yapılmakta, kaynakların saha koruma ve turizm gelişmi için yerinde kullanımı sağlanmaktadır. 4. Turizm Giresun için müspet etkiler yapmış, kültür ve tabiatın korunmasına imkân sağlanmıştır. 112

122 Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel Korunan alan Etki etkiler üzerindeki etki Kabul Kabul Kabul edilebilir ancak; edilebilir edileme Kamping&piknik z Alanda bazı düzenlemeler yapılması gerekir. Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Yok Alanda bazı düzenlemeler yapılması gerekir. Dağcılık, trekking Yok Yeme içme Konaklamaya gelenler genellikle kahvaltı ve akşam yemeklerini restorandan sağlamaktadır. Günübirlik ziyaretçiler yemek ihtiyaçlarını genelde yanlarında getirdikleri yiyecek ve içeceklerden karşılamaktadırlar. Doğa yürüyüşü Yaban hayatı gözlemi Bilimsel geziler Yok Ekolojik taşıma kapasitesi verilerini değerlendirme sonuçları; a. Günübirlik ziyaretçiler taşıma kapasitesinin üstünde olduğu zaman sayının sınırlanması, yeni sahaların açılarak talebin karşılanması gerekir. İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmiştir. Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; 1- tamamen doğru, 2- genel olarak doğru, 3- veri yok,, 4- çoğunlukla yanlış 5- Hiç yok Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanımızın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik göstergelerin değerlendirmesiyle; 1- Flora ve faunanın turizmden fazla etkilenmediği, 2- Patika dışına çıkan turistlerin olduğu, bunların zararlara sebep olabileceği, uyarı, işaretlemeler ve alan kılavuzu sistemi ile bunların çözülebileceği, 3- Turistlerin yaban hayatını az da olsa rahatsız ettikleri, bunun da etkin denetim, uyarılar, otokontrol gibi mekanizmalar ile çözülebileceği düşünülmektedir. 4- Netice olarak, henüz ekolojik göstergeler henüz önemli bir tehlike işareti vermemektedir. Ancak, saha görevlisi, işaretleri tabelalar, bilgilendirme ve uyarmalar ile iyi bir ziyaretçi yönetim programı ile olumsuzluklar önlenebilecektir. 113

123 Fiziki/idari taşıma kapasitesi incelemesi ve değerlendirmesi aşağıya alınmıştır; 1- Akıcı, yeterli, 2- iyi, 3- fena değil, 4- kötü, 5- çok kötü Fiziki/idari taşıma kapasitesi : Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yollan Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma Yok araçları Park girişi Park etme Var Akış Var Park yeri imkânları Yer sayısı Var Biletleme Yok Yönlendirme Var Bilgi imkânları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Var Ofisler Var Yiyecek içecek temini Tedarik Var Ticaret Seçenekler Yok Olanaklar Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı Sayısı ve uygunluğu Yok izleme noktaları Aktiviteler Seçenekler Var Paket doğa turları Var Bisiklet kiralama Yok Araç kiralama Var At-katır kiralama Var Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; - İdaremiz personel yönünden kısmen yeterli donanıma sahiptir. Takviye edilmelidir, - Tabiat Parkının yönetim planı mevcuttur. Uzun Devreli Gelişme Planı takiben, Hâlihazır ve İmar Planı onaylandıktan sonra gerekli tesislerle ilgili yatırımlar yapılacak ve ziyaretçi ihtiyaçları karşılanacaktır. - Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, yapılmaktadır, - Sahada tuvalet, otopark, vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmektedir, - Personelin donanımı arttırılmalıdır. 114

124 Psikolojik taşıma kapasitesi ile alakalı değerlendirmede ise kayda değer herhangi bir problem yaşanmadığı görülmektedir. Taşıma kapasitesinin tüm yönleri ile incelenmesini müteakip genel değerlendirmesi şu şekilde yapılabilir; 1- Taşıma kapasitesine ulaşılmıştır, ekosistem ve korunan alan turizmden kısa vadede zarar görecek durumda olabilir. Alan 354 hektardır. Bu alanın 35 hektarı kullanılmaktadır. Yeni alanlar açılmalıdır. 2- Kurumlar özellikle Tabiat Parkı ile ilgili beklentilere sahiptir, bu beklentilerin turizmin artışı ile bir bölümünün gerçekleşmesi mümkündür. Özellikle Kış turizmine talep vardır. Küçük ölçekli pistlerle bu talep karşılanmalıdır. 3- İnsanların beklentilerinin yönetilmesi gereklidir, bazı beklentiler uygulanamaz özellikler taşımaktadır. PAYDAŞ ANALİZİ Faaliyet Giriş kontrol hizmetlerinin yürütülmesi Güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi Bakım-onarımı ve temizlik işlerinin yürütülmesi Yolların, içme ve kullanma suyu ve kanalizasyon Şebekelerinin, elektrik ve telefon hatlarının bakımı ve onarımı Katı atık toplama işlerinin yürütülmesi Alanın tanıtımı Ziyaretçilerin ve yöre halkının bilgilendirilmesi Ziyaretçi memnuniyetinin ölçülmesi Alanda bilimsel faaliyetlerin yapılması Alanda doğa eğitimlerinin düzenlenmesi Alan kılavuzları eşliğinde turların düzenlenmesi Sorumlu Birim İşletmecide İşletmeci, Jandarma Komutanlığı İşletmecide DKMP Şube Müdürlüğü, İnişdibi Belediyesi, İl Özel İdaresi, TEDAŞ, Telekom, İşletmeci İşletmeci ve Dereli Belediyesi DKMP Şube Müdürlüğü, İşletmeciler DKMP Şube Müdürlüğü, İşletmeci DKMP Şube Müdürlüğü, İşletmeci Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DKMP Şube Müdürlüğü Üniversiteler Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DKMP Şube Müdürlüğü Üniversiteler, DKMP Şube Müdürlüğü STK lar 115

125 GİRESUN İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ (BENCHMARKING ÇALIŞMASI) Karşılaştırma yöntemi, kapsam dâhilindeki unsurun benzerleri ve rakipleri ile arasındaki farkı görmesi ve daha ilerlemesine itici güç olması amaç edinilerek verimlilik arttırma yöntemidir. Karşılıklı bilgi alışverişi olarak değerlendirilen bu yöntemde, kopyalama değil, kendi ürünlerimize yönelik ilham almak, uyarlamak hedeftir. Gelecek eğilimlerini şimdiden görüp, müşterinin isteklerini şimdiden karşılamaya hazırlıklı olmayı gerektirir. Karşılaştırma yapılan ilçenin/ilin başarılı oluğu hususta takip ettiği yolun ilçemizde/ilimizde alınabilirliği araştırılmaktadır. BENCHMARKING YÖNTEMİ İLE DOĞA TURİZMİ POTANSİYELİ YÜKSEK OLAN BAZI İLÇELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ İlçe Kıyaslanan İl/ilçe Kıyaslama Sebebi, Dereli Maçka İklim, doğa ve yayla yapısı Örnek Alınacak Deneyim Orman ve yayla kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Maçka ya benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Bulancak Cide İklim, doğa Deniz, yayla ve orman kültürünün orjinalliği ile gelişebilir. Espiye Manavgat İklim, doğa Deniz, yayla, orman, yedideğirmenler mağarası, şelaleleri ve etrafındaki ekoturizm faaliyetleri Espiye için örnek olabilir. Şebinkarahisar Tarsus İklim, doğa ve şehir yapısı Güce Çaykara İklim, doğa ve yayla yapısı Tarihi şehir kültürü ve otantik kırsal yerleşimler konusundaki deneyimleri Şebinkarahisar için örnek olabilir. Orman, göl ve yayla kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Çaykara /Uzungöl e benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Merkez Akçakoca İklim, doğa ve şehir yapısı Giresun deniz, ada ve orman kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Akçakoca ya benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Görele Cide İklim, doğa Deniz, yayla ve orman kültürünün orjinalliği ile gelişebilir. Yağlıdere Maçka İklim, doğa ve yayla yapısı Doğankent Maçka İklim, doğa ve yayla yapısı Orman ve yayla kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Maçka ya benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Orman ve yayla kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Maçka ya benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Tirebolu Amasra İklim, doğa ve şehir yapısı Alucra Tarsus İklim, doğa ve şehir yapısı Deniz ve orman kültürünün orijinalliği ile gelişebilir, bu hali ile Amasra ya benzerliği fazladır, burasının gelişme deneyimlerini kullanmalıdır. Tarihi şehir kültürü ve otantik kırsal yerleşimler konusundaki deneyimleri Alucra için örnek olabilir. Sonraki bölümde verilecek doğa turizmi stratejilerinde yapılan detaylı karşılaştırmaların sonuçlarına göre stratejik faaliyetler oluşturulmuştur. 116

126 BÖLÜM 6 6.GİRESUN DA SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ 6.1 Gelişme Stratejileri STRATEJİ 1 : Doğa turizmi yatırım projelerine uygulanmak için teşviklerin sağlanması ile Giresun da turizm sektöründe yatırımların arttırılması STRATEJİ 2: Sürdürülebilir doğa turizmi ürünlerinin, turistik kalkınma sürecinde zarar görmek yerine, faydalı olan yerel çevre, toplum ve yöre kültürüyle uyum içinde işlenmesi STRATEJİ 3 : Yüksek potansiyele sahip ilçelerde yerel kalkınmada turizmin güçlü bir araç olarak öne çıkarılması STRATEJİ 4 : Ürün çeşitliliğini artırma yoluyla, gelirlerin artırılmasının sağlanması 6.2 Pazarlama Stratejisi STRATEJİ 1 : Milletler arası, ülke geneli, bölgesel ve yerel ölçekte markalaşmanın hedeflenmesi, ülke çapında tanıtım ve pazarlamaya ek olarak varış noktaları bazında tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine başlanması STRATEJİ 2 : Doğa turizmi ürünlerinin her bileşeninde toplam kalite yönetiminin, sertifikasyonun etkin kılınması STRATEJİ 3 : Toplumun farklı kesimlerine uygun fiyatta, kaliteli turistik ürün alternatiflerinin sunulması, faydalandırmada yüksek ekonomik güç sahibi olmanın gerekmemesi 6.3 Ziyaretçi Yönetimi Stratejisi STRATEJİ 1 : Koruma ilkeleri ve ziyaretçi yönetim kriterlerinin ile yaygınlaştırılması, bunun yanında, müşteri beklentilerine de dayalı sürdürülebilir ziyaretçi yönetiminin sağlanması 6.4 İzleme ve Değerlendirme Stratejisi (Turizmin etkilerinin ve sürdürülebilirliğin izlenmesi) STRATEJİ : Turizmin etkilerinin izlenmesi için, izleme birimlerince göstergelerden yararlanılması 117

127 6.5 AMAÇLAR ve FAALİYETLER Stratejik Amaç: İnsan sağlığını, doğal kaynakları ve estetik değerleri korumak suretiyle sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda yüksek bir çevresel koruma düzeyine erişilmesi; kentlerin temiz, güvenli ve yaşam kalitesi yüksek yerler haline getirilmesini sağlamak için artan nüfus, ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeye paralel olarak farklılaşan kentsel ve kırsal alanda alt yapı ihtiyacının giderilmesi temel amaçtır. Ana amaç; Turizm olayını, çevreye, topluma, tarihsel, doğal ve kültürel varlıklara zarar vermeden, bölge ekonomisine ve toplumsal yaşantıya sürekli katkıda bulunacak biçimde geliştirmektir. İlimizin sahip olduğu zengin flora ve faunanın, buzul gölleri, vadiler, mağaralar, vb doğal alanların keşfedilmesi, tarihsel ve arkeolojik geçmişin araştırılması, doğa turizmi (ekoturizm) faaliyetlerinin belirlenmesi, geliştirilmesi ve tanıtılmasıdır. ALT AMAÇLAR -Tarihsel, doğal ve kültürel varlıklar ile çevreyi ve toplumu korumak -Tarihsel, doğal ve kültürel varlıkları turizme kazandırmak -Turizmi çeşitlendirmek ve mevsimlere yaymak -Doğa turizmi faaliyetlerinin belirlenmesi, geliştirilmesi ve tanıtılması -Turizm gelirlerini artırmak -Ulaşım imkânlarını kolaylaştırmak -Altyapı ve hizmet sorunlarını çözmek -Turizm sektöründeki işgücünün niteliğini ve niceliğini arttırmak -Turizm sektöründeki yatırım imkânlarını geliştirmek 118

128 1. KAPASİTE GELİŞTİRME Amaç: ilgili paydaşların turizm (ekoturizm) açısından kapasitelerini geliştirmek Faaliyet No Öncelik Faaliyetler 1 1 Ekoturizm eğitimi 2 1 Ekoturizm Konseyi ve Ekoturizm Dernekleri Kurulması 3 1 Hizmet ve Ürün kalitesinin geliştirilmesi 4 1 Doğa koruma eğiticileri yetiştirmek 5 1 Yöre halkının Açıklama Yerel halkının eko-turizm hakkında eğitimi, ekoturizme sunulabilecek ürünlerin geliştirilmesi ürünleri geliştirilmesi konusunda eğitilmesi. Bu konuda plan süresince en az 25 kurs açılarak toplam 450 kişinin eğitilmesi Eko-turizmde hedef birliğinin sağlanması, İşbirliği için sözleşme imzalanması Eko-turizm hizmetlerinin kademeli olarak geliştirilmesi için bir yerel nitelikler standardı oluşturulması, Geleneksel köy evlerinin pansiyona dönüştürülmesi projelerinin yapılması, Geleneksel düğün kompozisyonunun canlandırılması /yaygınlaştırılması, Plan dönemi sonunda standartlara uygun en az 130 adet ev pansiyonu oluşturulması Doğa eğitimi için görev alacak eğitimcilerin eğitilmesi, plan dönemi içinde 30 adet eğitici eğitmek Doğayı anlatmak için yöre halkın eğitilmesi, ayrıca çocukların eğitimi Yapacak kişi ve kuruluşlar İTM, DKMP İTM, Kişiler, ÖG KY, İTM, DKMP, İÖİ, B, ÖG DKMP, ÜNİ DKMP, ÜNİ, KY, HEM İşbirliği ortakları Belediyeler, Muhtarlıklar, Ekoturizm Dernekleri Muhtarlıklar, Belediyeler, KY Belediyeler, Muhtarlıklar TUBİTAK, WWF, TEMA, DKMP Muhtarlıklar, Belde Başlan gıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 119

129 doğa eğitimi Gönüllülük sisteminin oluşturulması Deneyim paylaşımı 8 2 Rehber eğitimi Haritaların oluşturulması İlgi gruplarının eğitimi Üniversitelerle işbirliği Yerel profesyonel av kılavuzu eğitimi Yabancı dil eğitimi Kurtarma Timlerinin kurulması Plan dönemi boyunca 3500 yetişkin, 4000 çocuğa doğa eğitimi verilmesi Doğa gönüllülerinin seçimi Plan dönemi boyunca her ilçede 15 er adet gönüllü seçilmesi Deneyim paylaşım programları oluşturulacaktır, kıyaslama bölgeleri ile ve ülke düzeyinde deneyim paylaşımı için 10 adet karşılıklı gezi düzenlenecektir. Giresun genelindeki alanlara yönelik tamamı yöre halkından olmak üzere plan döneminde 50 adet Alan Kılavuzu yetiştirilmesi Ekoturistler için rotaların yer aldığı haritaların oluşturulması ve basımı Hedef birlikteliği için ilgi gruplarının worshoplarla, toplantılarla hedeflere yönlendirilmesi, hedef birliğinin sağlanması 11 yıl boyunca, her yıl 1 workshop düzenlenecektir. Her türlü faaliyetin planlanma, geliştirme ve uygulama safhalarında Sinop içinde ve yakınındaki üniversitelerden bilimsel destek alınması için işbirliği yapılacaktır Av turizmine profesyonel yaklaşım sağlanacaktır. Yabancı ziyaretçilerle iletişim sağlanacaktır. Dağ, kanyon ve mağara kurtarma Timlerinin kurulması sonucunda ziyaretçilerin güvenliği sağlanacaktır. DKMP, ÜNİ, KY, B Yöre Halkı, KY, İKTM, İÖİ, ÖG DKMP, ÜNİ, B, KY, MEM İKTM, DKMP, KY, İÖİ İKTM, DKMP; V, KY, B Belediyeleri, WWF, TEMA WWF, TEMA 2014 WWF 2013 Belediyeler 2013 DKMP, İKTM Dernekler 2013 DKMP, HEM, ÜNİ DKMP, HEM, ÜNİ DKMP, AFAD, KY 2. FIZIKSEL ALTYAPININ OLUŞTURULMASI: Amaç; altyapıyı geliştirmek, Faaliyetler Açıklama Yapacak İşbirliği Başlan Süresi Bütçesi ve Göstergeler F a Ö a n c e y e l i k N o l i t

130 kişi ve kuruluşlar ortakları gıç tarihi Finans kaynağı 15 1 Her vadiye bir tabiat parkı Her vadiye esnek kullanımlı tabiat parkı oluşturulacak. DKMP, İÖİ, İKTM, KY D, ÇŞM, B Tabiat Anıtları ve Anıt Ağaçlar 17 1 Milli Parklar İlimizde Anıtsal özellik gösteren alanların ve ağaçların çoğaltılması ve halkın kullanımına açılması ve tanıtımı sağlanacak. İlimizde katılımcı yaklaşımla 1 adet Milli Park Alanı oluşturulacak. DKMP, İÖİ, İKTM, KY DKMP, OBM, İÖİ, İKTM, KY D, ÇŞM, B, TVKK D, ÇŞM, B, TVKK Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları 19 1 Atık yönetimi Alan düzenleme Hizmet üniteleri geliştirme Turizm Bilgilendirme Merkezleri kurulması İlimizde 2 adet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Oluşturulacak Özellikle katı atıkların yönetimi, vahşi depolama engellenecektir. Kamping alanlarının ve günübirlik alanların düzenlenmesi, uygun yerlerde, ilçe planına uygun olmak üzere en az 3 motokaravan yeri düzenlenecektir. Favori seçilen ilçelerde alan içinde kalan, atıl binaların onarımı ve turizmde kullanımı sağlanacaktır. Favori ilçelerde bilgilendirme merkezleri kurulacaktır, bu merkezlerin atıl okul binaları veya köy evlerinin kiralanması veya DKMP, İÖİ, İKTM, KY D, ÇŞM, B, TVKK 2013 M, B, İÖİ D, ÇŞM 2014 İKTM, KY, İÖİ KY, İÖİ, DKMP,ÖG İKTM, DKMP, KY, B, İÖİ D, ÇŞM 2014 Dernekler 2014 Dernekler, WWF

131 Patika düzenlemeleri (trekking yol ağı oluşturma ve düzenleme) Doğa Müzesi kurulması Mağaralar ın Ziyarete Açılması Ziyaretçi merkezleri kurulması Karavan& mobil ev kamp yeri Dağ bisikleti parkurları Ulaştırma imkânlarının arttırılması restorasyonu ile oluşturulması a kadar 9 ayrı yerde bilgilendirme merkezi kurulacaktır. 3. bölümde Trekking güzergâhı olarak tespiti edilen tüm sahalarda patika düzenlemeleri ve her türlü tanıtıcı, bilgilendirici elemanların yapımı ve yerine konması 2017 yılına kadar tamamlanacaktır. Favori ilçelerde Doğa Müzesi ve Ekolojik Yorum Merkezleri kurulması için çalışmalar yapılacaktır. 3.bölümde bilgileri verilen mağaraların ekoturistlerin ziyaretine açılması için gerekli düzenlemeler yapılması Ziyaretçi merkezi vizyonunun katılımcılıkla oluşturulması, favori ilçelerde ziyaretçi merkezlerinin kurulması için çalışmalara başlanacaktır. Favori ilçelerde Karavan ve taşınabilir ev organize kamp yerleri oluşturulması Favori ilçelerde Dağ bisikleti patikası ağı için altyapı, araştırma ve organizasyonun tamamlanması Havaalanı ve her türlü ulaşım seferlerinin arttırılmasıyla ziyaretçilere kolay ulaşım imkânı sağlanacaktır. İKTM, DKMP, KY, B, İÖİ DKMP, İKTM, KY, B, İÖİ İKTM, PSİ KY, İÖİ İKTM, DKMP KY, B, İÖİ DKMP, İKTM, KY, B, İÖİ DKMP, İKTM, KY, İÖİ, B V, İÖİ, THK, UB Dernekler 2014 Dernekler, Üniversiteler Dernekler, Üniversiteler Dernekler, Belediyeler, Muhtarlıklar Dernekler 2015 Dernekler

132 30 1 Butik otel ve pansiyonların arttırılması İl ve ilçelerde butik otel ve pansiyonculuğun arttırılması ile ziyaretçilerin konaklama ihtiyaçları en üst seviyeye getirilecektir. KY, Tİ, İKTM, B, M Kırsal kesimlerdeki yol kalitesinin arttırılması Yürüyüş platformlarını n yapılması Şelalelerin ziyarete açılması Atıksu Yönetimi Sportif olta balıkçılğına uygun iskelelerin yapılması Köy ulaşım yollarının ve orman yangın yollarının iyileştirilmesiyle ziyaretçilere kaliteli ulaşım imkânı sağlanacaktır. Kanyonlara yürüyüş için yürüyüş platformlarının ve işaretlemelerin yapılması ziyaretçi güvenliğini sağlayacaktır. Şelalelerin ziyarete açılması ile turizme kazandırılmış olacaktır. Özellikle belediyeler ve atıksu oluşturan tüm evsel ve endüstriyel atıksular oluşturan işletmelerden kaynaklı atıksular arıtılacak ve turizm alanları korunmuş olacaktır. Sportif olta balıkçılığı meraklılarına ve sportif olta balıkçılığı turizmine altyapı oluşturulmuş olacaktır. V, İÖİ, OGM, DKMP 2013 DKMP, KY 2014 DKMP, ÇŞM, İKTM, B, İÖİ, TSİ, DKMP DKMP, İGTHM, İKTM 2014 ÇŞM 2013 Uygun sulak alanlara kuş gözlem Kuş gözlem kuleleri yapılarak kuş gözlemciliği 36 1 kulelerinin DKMP STK 2014 ve kuş gözlemciliğine dayalı turizm yapılması altyapısı oluşturulmuş olacaktır Turizm Turizm alanlarında seyir noktası ve İÖİ, B, K, M,

133 38 2 alanlarına manzara seyir noktası ve seyir terasları yapılması Turizm alanlarına kuru tuvalet yapılması seyir terasları yapılarak cazibe arttırılacaktır. Yaya, atlı ve bisikletli doğa gezi güzergâhları üzerinde uygun yerlere kuru tuvaletler yapılarak gezi parkurlarında atık yönetimi sorununa çözüm getirilmiş olacaktır. DKMP DKMP, İÖİ, KY

134 3. ENVANTER, ÜRÜN OLUŞTURMA, ÜRÜN ÇEŞİTLENDİRME VE GELİŞTİRME, SERTİFİKALANDIRMA, TANITIM VE PAZARLAMANIN YAPILMASI Amaç: mevcut ekoturizm ürünlerinin ortaya çıkarılması, geliştirilmesi, tanıtımı ve pazarlamasını yapmak. Faaliyet No Öncelik Faaliyetler Kültürel ürün envanteri ürünleri sunuma hazır hale getirme Doğal ürün envanteri sunuma hazır hale getirme Milli ve Milletlerara sı seviyede tanıtım Açıklama Geleneksel yaşam tarzı ve kültüre ilişkin olarak doğadan toplanan veya üretilen gıda maddeleri, doğal materyalden üretilen el sanatları vb. değerlerin tespiti, satılabilir hale getirilmesi, sözlü değerlerin envanteri, bunların turizme sunulabilir hale getirilmesi. Doğada gizli kalmış, henüz keşfedilmemiş olan turizme sunulabilecek değerlerin ortaya çıkarılması ve sunuma hazır hale getirilmesi, bunların basılı katalog haline getirilmesi sağlanacaktır. Sunuma ve tanıtıma ait senaryonun katılımcılıkla oluşturulması ve çerçevede Milli ve Milletlerarası düzeyde tanıtım materyallerinin basımı(1 WEB sitesi, yeterli miktarda broşür, rota haritası, CD, 2 tanıtım filmi vb.) Yapacak kişi ve kuruluşlar iktm, DKMP, İGTHM, KY, HEM DKMP, İKTM ÖG DKMP, İKTM, KY, B, İÖİ İşbirli ği ortakla rı Dernekler, ÜNİ Başlan gıç tarihi 2014 ÜNİ Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 125

135 42 1 Ekolojik ürün satış merkezleri Favori ilçelerde yöreinsanının ürettiği ekolojik ve doğadan toplanan ürünlerin satışına yönelik her ilçede ena z 1 tane olmak üzere 10 adet satış yerlerinin oluşturulması, vatandaşların üretim ve satış için yönlendirilmesi. İKTM, DKMP, İGTHM, İÖİ, B WWF, ÇEKÜL, TATUTA Ev pansiyoncul uğu Favori ilçelerde aynı kalite standardındaki Pansiyonların pazarlama ağı içine alınması sağlanacak. İKTM, B, KY, İÖİ, ÖG Tur opreratörlerin e saha tanıtımı ve Ekotur destinasyonları Müşteri beklenti ve memnuniye t anketleri Tur opartörlerine sahanın gezdirilerek tanıtımı, görüşlerinin alınması, isteklerinin değerlendirilmesi, destinasyon şekillendirmelerinin yapılması, bu destinasyonlar üzerinde hizmet kalitesi ağı kurulması, destinasyonları destekleyici, olumlu etkileyici eklerin tespiti. Yıl içinde tur operatörleri kanalı ile gelen turist sayısının kişiye çıkarılması sağlanacaktır. Ziyaretçilerin beklentileri ve verilen hizmetlerden memnuniyetinin peryodik olarak ölçülmesi, her yıl 250 şer kişi ile, sezon başı, ortası ve sonunda toplam 3 anket yapılacaktır. İKTM, DKMP, V, KY, B, İÖİ İKTM, DKMP, KY Dernekler 2014 ÜNİ

136 Fuar sempozyumlar, festivaller Eko köy ve Eko beldeler Satış- Tutundurma çalışmaları Yerel standardı koruma Fuar ve sempozyumlara aktif katılımlarla stand oluşturma, Giresun konulu sempozyum düzenleme, festivallerin kültürel değerleri öne çıkaran hale getirilmesi, her yıl en az 2 milli fuara katılacaktır. Saha içinde doğal ve kültürel değerleri bozulmamış veya küçük bir çaba ile bu değerlerinin sunumu ve korunması kolayca başarılabilecek ve ekolojik uygulamaların sürdürülebilirliği ve her ilçede 1 olmak üzere 16 köyün Ekoköy olarak dizaynı ve sunulması, bu konuda diğer koruma alanlarına örnek olacak pilot uygulama yapılması. Ekoturizm değerleri dağıtım programı yapılacaktır. Ekoturizm tutundurma programı hazırlanacaktır. Bu amaçla, gerekli kişisel satış, reklam, tanıtım ve satış geliştirme etkinlikleri belirlenecektir. Eko-turizm hizmetlerinin kademeli olarak geliştirilmesi için bir yerel nitelikler standardı oluşturulması, bu şekilde orijinalliğin korunması ile bozulma ve kültürel melezleşmenin önüne geçilmesi. İKTM, DKMP, İGTHM, HEM İKTM, DKMP, KY, İÖİ İKTM, DKMP, TSO, ÖG İKTM, DKMP, KY Belediyeler, Dernekler, ÜNİ M,WWF, TATUTA Dernekler, Belediyeler Dernekler

137 Yeni ürünler ve Ürün geliştirme İyi örnekleri öne çıkarma Sertifika/kalite standardı programı 53 2 Yeni tesisler 54 2 Kurallar sistemi Yeni ürünlerin geliştirilmesi, yeni dizaynlar, yerel kültür elemanlarının figüre edilmesi, bilinmeyen veya kaybolmaya yüz tutmuş, yöresel yemeklerin sunulabilir hale getirilmesi bunların kataloglar halinde basımının sağlanması. Yılda bir kez Örnek pansiyon, Örnek lokanta, Örnek Ürün satış yeri seçimi, bunlara göre kalite standartlarının diğer aynı faaliyette bulunan kişi ve kurumlara yaygınlaştırılması. Pansiyonculara, lokantalara, ekolojik ürün üreticilerine yönelik sertifika ve kalite standardı programının hazırlanması ve uygulanması. Zamanla gelişim gösteren ve potansiyeli artan yerlere belirlenmiş ekoturizm standartlarına uygun yeni ekoturizm tesisleri. Tur operatörlüğü, rota kılavuzluğu, pansiyonculuk ve yerel ürünlerin satışı konusunda halkın da benimsediği bir iş düzenini ve kurallar sistemini ortaya koyan mekanizma geliştirmek. İKTM, ÜNİ, DKMP, KY, HEM İKTM, DKMP, İOİ, KY İKTM, HEM KY, B, DKMP ÖG, DKMP, KY, İÖİ, İKTM İKTM, DKMP, KY, B, Tur Oparatörleri, Hizmet Üretenler Dernekler, ÜNİ 2015 Dernekler 2015 ÜNİ, Dernekler, Hizmet Üretlenler Dernekler, Belediyeler

138 55 1 Organik tarım Korunan alanlarda organik tarımla üretim prensiplerinin yerleştirilmesi, plan dönemi sonunda sahaların yüzde 30 unda organik tarımın yapılıyor olmasının sağlanması. İKTM, DKMP, İGTHM Muhtarlıklar Dernekler Yapı sistemi Favori ilçelerde, köy, belde ve ilçelerde yeni yapılacak yapıların tamamen yerel mimariye uygun olmasının zorunlu hale getirilmesi. B, ÇŞM, M. KY Dernekler, Mimarlar Odası Avlaklarda av sayısının artırılması Avlaklarda av potansiyelini artıracak ve av turizminin cazibesini arttıracaktır. DKMP, Aİ Avlaklarda kaynağına yem takviyesin yapılması Avlakların tanıtılması Avlaklarda av potansiyelini artıracak ve av turizminin cazibesini arttıracaktır. Avlaklar ve av kaynakları fuarlar, yabancı ve yerli televizyonlar, av dergileri vb. kaynaklarla ya da yerli ve yabancı av turizm acentalarıyla görüşerek tanıtılması sağlanacaktır. DKMP, Aİ, AD 2013 DKMP, AD, İKTM, Aİ Karstik yapıların tanıtılması Giresun da sayıca çok fazla olan karstik yapılarının tanıtımlarının yapılması ile ziyaretçi potansiyeli artacaktır. DKMP, İl İKTM, Turizm STKları

139 61 1 İç sularda sportif olta balıkçılığına uygun yerlerin belirlenmesi Sportif olta balıkçılığı meraklılarına yeni alanlar belirlenmiş olacaktır. Balıkçılık STK, ÜNİ, DKMP, DSİ, İÖİ, İKTM Sportif olta balıkçılığı alanlarının tanıtılması Sportif balıkçılık gruplarına ve tüm bu aktiveteyle ilgilenenlere balıkçılık sahalarının tanıtımı yapılmış olacaktır. DKMP, İKTM, Turizm Acentaları Kuş envanterlerinin çıkarılması Kuş gözlemciliği gruplarından faydalanarak alanların kuş envanterinin çıkarılması sağlanacaktır. Kuş Gözlemciliği STKları, DKMP, ÜNİ Flora envanterinin çıkarılması Hedef türlerin belirlenerek ilimizde dağılımlarına yönelik envanter çalışması yaptırılacaktır. DKMP, ÜNİ, İÖİ Denizel Hassas Alanlar Denizel Hassas Alanlar Belirlenecek korunması ve tanıtımı sağlanacaktır. DKMP, ÜNİ, İÖİ Yayla Pansiyonluğu ve yayla turizminin geliştirilmesi Yayla turizmi meraklılarına yeni alanlar oluşturulmuş olacaktır. Vatandaşlar, OBM, Turizm Acentaları, DKMP

140 1. KAPASİTE GELİŞTİRME Amaç: ilgili paydaşların turizm (ekoturizm) açısından kapasitelerini geliştirmek Süresi Faaliyet No Öncelik Faaliyetler Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlan gıç tarihi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 67 1 Değişimin sınırlarının belirlenmesi Doğal ve kültürel değerleri etkileyen tüm turizm faaliyetlerinin kabul edilebilir değişimin sınırlarının belirlenmesi, bu çalışmanın hedefi yöresel düzeyde kabul edilebilir sınırların tespitidir. DKMP, İKTM, ÜNİ WWF, Dernekler Çevresel etkilerin izlenmesi İndikatörlere göre izlenecektir. ÇŞM, DKMP, B Dernekler Ekonomik etkilerin izlenmesi Sosyal ve kültürel etkilerin izlenmesi Sürdürülebilirl iğin izlenmesi İndikatörlere göre izlenecektir. İndikatörlere göre izlenecektir. İKTM, İGTHM, KY, B, TSO DKMP, İKTM, ÜNİ Dernekler, Üniversiteler 2014 Dernekler 2014 İndikatörlere göre izlenecektir. DKMP, ÇŞM Dernekler

141 Uyumun izlenmesi İzlemenin raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlere dönüştürülmesi Kurallar sistemine uyumun izlenmesi, uyumsuzluğun söz konusu olduğu hususları inceleme, uzlaşma arayışı, çözüm geliştirme, raporlama ve değerlendirme, yaptırım uygulama. Doğal ve kültürel değerlere etki yapan Faaliyetlerin sınırlara göre durumunun izlenmesi ve raporlama, değerleme ve geri bildirimlerinin yapılması. İKTM, DKMP, ÖG, Hizmet Üreten Herkes DKMP, İKTM, ÜNİ Dernekler 2014 Dernekler

142 FAALİYET ÖRNEKLERİ DOĞA TURİZMİ KAPSAMINDA ETÜDÜ YAPILAN VE TESCİL OLAN TABİAT PARKLARINDA: -Tanıtım, bilgilendirme, ikaz ve yönlendirme tabelaları, -Manzara seyir terasları, -Kuş ve yaban hayatı gözlem kuleleri, -Trekking tur güzergâhları, -Büfe, mescit, çeşme, wc, çocuk bakım ve hizmet üniteleri, -Günübirlik tesisler (Mangal, yağmur barınağı, piknik masaları, aydınlatma ve çöp toplama üniteleri), -Kır kahvesi ve kır lokantası, -Doğa Turizmine Uygun Kır Evi (Konaklama tesisi) yapılacaktır. FAALİYET: GİRESUN ESPİYE-YEDİDEĞİRMENLER TABİAT PARKI statüsünde incelenmesi işinin arazi incelemesi 2012 yılında tamamlanarak ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve tescil olmuştur. Uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. Espiye ilçesinin 33 km güneyinde Yeniköy Köyünde, Karadona Deresinin batı kenarında bulunmaktadır. Önceden su değirmeni olarak nitelendirilen mağara 2006 yılında keşfedilmiştir. Mağaranın en önemli özelliklerinden biri içinde sürekli su akmasıdır. Mağara içinde sarkıt ve dikit oluşumları ve duvarlar mevcuttur. 133

143 FAALİYET: GİRESUN YAĞLIDERE GÖLYANI OBASININ TABİAT PARKI statüsünde incelenmesi işinin arazi incelemesi 2012 yılında tamamlanarak ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Uygun görülmesi halinde uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. FAALİYET: GİRESUN ŞEBİNKARAHİSAR-ÇAĞLAYAN TABİAT PARKI statüsünde incelenmesi 2012 yılında tamamlanmış olup ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve tescil olmuştur. Uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. Şebinkarahisar- Suşehri Sivas karayoluna 1 km, Şebinkarahisar ilçesine 12 km mesafede olan şelale Çağlayan köyü sınırları içerisinde kaya, su ve orman ekosistemini bünyesinde barındırmaktadır. 134

144 FAALİYET: GİRESUN DERELİ KUZALAN ŞELALESİ TABİAT PARKI statüsünde incelenmesi 2012 yılında tamamlanmış ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve tescil olmuştur. Uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. Dereli ilçesi Alancık köyü Kuzalan Mahallesi sınırları dâhilinde bulunan şelale Giresun-Sivas karayolunun 50. kilometresinde karayolu kenarındadır. Suyun kaynağında travertenler bulunmaktadır. 135

145 136

146 FAALİYET: İLİMİZDE KAYAK SPORUNA YÖNELİK TABİAT PARKI Yapılacaktır. İlimizde kayak sporuna yönelik tabiat parkı çalışması başlatılmış olup kayak tesislerinin yapılması düşünülen alan Koçkayası Tabiat Parkı güneyinde Gökçetepe yaylası, Göktepe mevkiinden başlayarak Koçkayası Tabiat Parkında sonlanmaktadır. 137

147 FAALİYET: YILLARI DOĞA TURİZMİ KAPSAMINDA ETÜT EDİLECEK TABİAT PARKLARI; 1. Paşakonağı Şelalesi Tabiat Parkı 13. Sis Dağı Tabiat Parkı 2. Aymaç Tabiat Parkı 3. Kulakkaya-Çaldağ Tabiat Parkı 4. Peksimet Korusu Tabiat Parkı 5. Koman Tabiat Parkı 6. Fevzi Çakmak Köyü Tabiat Parkı 7. Çamlıyayla Tabiat Parkı 8. Yeşilyurt Tabiat Parkı 9. Karaovacık Tabiat Parkı 10. Böğürtlenbükü Tabiat Parkı 11. Gavraz Deresi Tabiat Parkı 12. Dokuzgöz Tabiat Parkı 138

148 FAALİYET: 2023 YILINA HAZIRLIK Çalışması amacıyla Dereli İlçesi İkisu ve Uzundere Göletlerinin bitmesine müteakip Uzundere köyü ve Tamdere Köyü Karınca Mahallesinde Eko Turizme yönelik Tabiat Parkları etüt edilecektir. FAALİYET: KEŞAP ŞAHİN KAYASI TABİAT ANITI Statüsünde incelenmesi 2012 yılında tamamlanmış ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve tescil olmuştur. Uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. Doğal yapısı, tahrip olmamış özellikleri, kaya ve orman ekosistem özellikleri ve Türkiye haritası görünümü ile peyzaj özellikleri çok yüksektir. Keşap ilçesi Armutdüzü - Geçit Köyleri sınırında bulunmakta olup Geçit köyünden seyredilebilmektedir. 139

149 FAALİYET: GİRESUN KARAGÖL DAĞI ÜZERİNDEKİ KARAGÖL DAĞI ÜZERİNDEKİ KRATER GÖLLERİNDEN KARAGÖL, SAĞRAK, AYGIR VE CAMLI GÖLÜ TABİAT ANITI statüsünde incelenmiş ön etüt raporu Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Uygun görülmesi halinde uzun devreli gelişme planı yapılmasına başlanacaktır. Sağrak Gölü Karagöl 140

150 FAALİYET: İLİMİZDE TABİAT ANITI OLABİLECEK ANIT AĞAÇLARIN ENVANTERİ VE TESCİLİ YAPILACAKTIR. HARŞİT ÇATAK, ÇATALAĞAÇ, ÇAPİLDİRİK, AKILBABA MEVKİİ DOĞU KAYINI TABİAT ANITLARI: Boyları 32 m ile 45 m arasında, çapları 200 cm den fazla olan 16 adet anıt ağaç olabilecek Doğu Kayını bulunmaktadır. ŞEBİNKARAHİSAR ALİŞAR/HACILAR MEVKİİ MEŞE TABİAT ANITI: Meşenin boyu 13 m, çapı 140 cm, çevresi 440 cm. çevre genişliğine sahiptir. Şebinkarahisar ilçesine 26 km. uzaklıktadır. 141

151 ÇAMOLUK İLÇESİ USLUCA KÖYÜ CEVİZ TABİAT ANITI: Cevizin boyu 15 m ile 25 m, çapları 166 ile 188 cm, arasında olan 3 adet ceviz ağacı bulunmaktadır. ŞEBİNKARAHİSAR İLÇESİ ÇAĞLAYAN KÖYÜ MENENGİÇ (SAKIZ) TABİAT ANITI: Menengiç ağacının boyu 14 m, çapı 193 cm, çevresi 630 cm, yaşı da tahmini 500 dür. ŞEBİNKARAHİSAR İLÇESİ ARSLANŞAH KÖYÜ MENENGİÇ (SAKIZ) TABİAT ANITI: Menengiç ağacının boyu 8 m, çapı 106 cm, çevresi 334 cm, yaşı da tahmini 500 dür. ŞEBİNKARAHİSAR İLÇESİ GÜRPINAR KÖYÜ CEVİZ TABİAT ANITI: Ceviz ağacının boyu 18 m, çapı 183 cm, çevresi 575 cm, yaşı da tahmini 430 dur. 142

152 ŞEBİNKARAHİSAR İLÇESİ ŞAPLICA KÖYÜ CEVİZ TABİAT ANITI: boyu 25 m, çapı 226 cm, çevresi 710 cm, yaşı da tahmini 450 dir. Ceviz ağacının BULANCAK İLÇESİ ANBARDAĞI KAYIN TABİAT ANITI: Boyu 55 m, çapı 226 cm, çevresi 710 cm, yaşı da tahmini 275 dir BULANCAK İLÇESİ PAŞAKONAĞI KAYIN TABİAT ANITI: Boyu 45 m, çapı 203 cm, çevresi 640 cm, yaşı da tahmini 250 dir MERKEZ İLÇE, KEMERKÖPRÜ KAYIN TABİAT ANITI: Boyu 40 m, çapı 153 cm, çevresi 483 cm, yaşı da tahmini 265 dir MERKEZ İLÇE, KEMERKÖPRÜ LADİN TABİAT ANITI: çevresi 460 cm, yaşı da tahmini 210 dur. Boyu 39 m, çapı 146 cm, MERKEZ İLÇE, KEMERKÖPRÜ GÖKNAR TABİAT ANITI: Boyu 42 m, çapı 110 cm, çevresi 345 cm, yaşı da tahmini 200 dür 143

153 ÇAMOLUK İLÇESİ, OZAN KÖYÜ TÜRK FINDIĞI TABİAT ANITI: Boyu 25 m, çapı 91 cm, çevresi 285 cm, yaşı da tahmini 270 dir. ÇAMOLUK İLÇESİ, OZAN KÖYÜ TÜRK FINDIĞI TABİAT ANITI: Boyu 15 m, çapı 82 cm, çevresi 256 cm, yaşı da tahmini 250 dir. FAALİYET: İLİMİZDE MİLLİ PARK OLABİLECEK ALANLARIN ENVANTERİ VE TESCİLİ YAPILACAKTIR sayılı Milli Parklar Kanununda «Milli park; bilimsel ve estetik bakımından, milli ve milletlerarası ender bulunan tabii ve kültürel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarını» ifade eder. Milli Parklar Yönetmeliğine göre; Tabii ve kültürel kaynak değeri ile rekreasyonel potansiyeli, milli ve milletlerarası seviyede özellik ve önem taşıyan, Kaynak değerleri, gelecek nesillerin miras olarak devralacakları ve sahip olmaktan gurur duyacakları seviyede önemli olan, Kaynak değerleri tahrip olmamış veya teknik ve idari müdahalelerle ıslah edilebilir durumda olan. Saha büyüklüğü, kaynak değerleri kesafeti yönünden, özel haller ve adalar dışında, en az 1000 hektar olan ve bu alan bütünüyle koruma ağırlıklı zonlardan meydana gelen, idari ve turistik amaçlı geliştirme alanları bu asgari saha büyüklüğünün dışında olan alanlar incelenmekte olup; ilimizde Çakrak- Çıkrıkkapı- Kümbet- Eğribel hattının Milli Park olabilirliği Giresun Orman Bölge Müdürlüğü ve Giresun Şube Müdürlüğünden oluşturulan komisyon tarafından etüd edilmektedir. Çalışmalar 2012 yılı sonun da tamamlanmış Ön Etüd Raporu DKMP Genel Müdürlüğüne sunulmuştur. Uygun görüldüğü takirde uzun devreli gelişme planı yapımına başlanacaktır. 144

154 145

155 Çakrak Kilisesi ve Tarihi Kemer Köprüler Kırkharman Yaylası ve Tarihi Kilisesi 146

156 HEDEF: İLİMİZDEKİ YABAN HAYATI KORUNACAK VE GELİŞTİRİLECEKTİR. Faaliyet: Halk Eğitim Müdürlükleri işbirliği ile yılda ortalama 12 Avcı Eğitim Kursu açılacak ve böylelikle yılda 300 avcı eğitimden geçirilecektir. Faaliyet: Devlet ve Genel Avlakların tespiti ve planlanması 2014 yılına kadar tamamlanacaktır. Faaliyet: 2014 yılında, Şebinkarahisar ilçesi Şahinler köyü sınırları içerisinde 2008 yılında tescil edilmiş ve 2010 yılında tescili iptal edilmiş Şahinler Keklik Örnek Avlağı, bölgedeki devlet avlağının tesis edilmesinden sonra Örnek Avlak olarak yeniden tescil edilerek kiralamak yoluyla işletilecektir. Faaliyet: 2013 yılında, Şebinkarahisar ilçesi Aslanşah, Dereköy, Uğurca ve Taşçılı köyleri sınırları içerisinde Yaban Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahası tescil edilecektir. ASLANŞAH-DEREKÖY YHGS Şebinkarahisar ilçesi, Aslanşah, Dereköy ve Uğurca köyleri Korlon deresi mevkii ve Üçköprü Orman İşletme Şefliği dâhilinde alanda Yaban Keçisi için Yaban Hayatı Geliştirme Sahası teklifi 2012 yılı Ocak ayında yapılmış olup tescil aşamasındadır. Alanda 2011 yılı Aralık ayında 101 adet Yaban Keçisi sayılmıştır. Faaliyet: 2014 yılında, Şebinkarahisar ilçesi Aslanşah, Dereköy, Uğurca vetaşçılı köyleri sınırları içerisinde tescil edilen Yaban Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahasının Gelişme Planı ihale ile yaptırılacaktır. Faaliyet: 2015 yılında, Şebinkarahisar ilçesi Aslanşah, Dereköy, Uğurca ve Taşçılı köyleri sınırları içerisinde tescil edilen Yaban Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahasının Gelişme Planının tamamlanmasını müteakip planda önerilen tesisler ihale ile yaptırılacaktır. Faaliyet: 2013 yılında Giresun ili, Akılbaba-Alucra ilçesi Gavurdağı arasında varlığından bahsedilen Çengel Boynuzlu Dağ Keçisinin envanteri sonucunda bölge Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahası olarak tescil edilecektir. 147

157 Faaliyet: 2014 yılında Giresun ili, Akılbaba-Alucra ilçesi Gavurdağı arasında tescili yapılan Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahasının Gelişme Planı ihale ile yaptırılacak. Faaliyet: 2015 yılında Giresun ili, Akılbaba-Alucra ilçesi Gavurdağı arasında tescili yapılan Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahasının Gelişme Planının tamamlanmasını müteakip planda önerilen tesisler ihale ile yaptırılacaktır. Faaliyet: 2013 Yılında, Alucra ilçesi Doludere-Dereçiflik arasında kalan bölgeye Kızıl geyik yaban hayvanı yerleştirilecektir. ALUCRA İLÇESİ, DOLUDERE-DEREÇİFLİK KÖYLERİ ARASINA KIZIL GEYİK YERLEŞTİRİLMESİ Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Yönetimi Daire Başkanlığına yapılan talebe istinaden arazi incelemesi ve yerleştirme gerekçe raporu hazırlanarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve tahsis yapılmıştır yılı içerisinde 5 ha sahada alıştırma ünitesi kurularak 10 adet kızıl geyiğin bölgeye yerleştirilmesi sağlanacaktır. 148

158 FAALİYET: YERLEŞTİRME VE YENİDEN YERLEŞTİRME PROGRAMI doğrultusunda 2012 yılında, Keşap ilçesi Düzköy köyüne 800 adet Sülün, Şebinkarahisar ilçesi Aslanşah köyüne 500 adet Keklik, Alucra ilçesi Demirözü köyüne 500 adet Keklik ve Çamoluk Kaledere köyüne 400 adet Keklik salımı yapılmıştır. İLİMİZDE YILLARINDA; 1-Şebinkarahisar İlçesi Tamzara-Şaplıca köylerine keklik salımı yapılacak. 2-Çamoluk ilçesi Kaledere köyüne, Alucra İlçesi Demirözü Köyüne Keklik salımı yapılacak. 149

159 3-Piraziz İlçesi Narlık Köyü, Görele İlçesi Dokuzgöz Mesire yeri civarı, Keşap İlçesi Hisarüstü Köyü, Armelit mevkii, Giresun merkez Aydınlar Mahallesi sınırları dahilinde 2013 ve 2014 yıllarında sülün salımı yapılacaktır. FAALİYET: BAKANLIĞIMIZIN DOĞAL ALABALIK ÜRETİLMESİ, YETİŞTİRİLMESİ VE ORMAN İÇİ SULARIN BALIKLANDIRILMASI PROJESİ 2012 yılında Maçka Doğal Alabalık Üretim ve Yetiştirme İstasyonunda adet Doğal Alabalık yavrusu üretilerek Aksu Deresi Tamdere mevkiine salınmıştır yılında Espiye ilçesi Karaovacık Deresi, Batlama Deresi ve Espiye- Tirebolu- Doğankent ilçelerimiz arasında bulunan Akköy1-Akköy2 HES Baraj Göllerini besleyen derelerden alınan anaçlar Maçka Doğal alabalık Üretim ve Yetiştirme istasyonuna gönderilerek ilerleyen yıllarda bu deremize yerleştirmeler yapılacak akabinde Aksu ve Karaovacık dereleri ile Yaşmaklı Barajı ve Gökçebel Barajı sportif olta balıkçılığına açılacak ve bölge halkının gelir düzeyinin artırılması sağlanacaktır. 150

160 Yaşmaklı Barajı Gökçebel Barajı 151

161 FAALİYET: İLİMİZDE AV TURİZMİ KAPSAMINDA YAPILACAK ENVANTER Sonuçlarına göre yaban keçisi, yaban domuzu ve çengel boynuzlu dağ keçisi kotaları arttırılacaktır. İlimizde 2012 yılında 6 adet karaca, 6 adet yaban keçisi ve 455 adet yaban domuzu kotası verilmiş olup av turizmi kapsamında 6 yaban keçisi avlattırılmıştır. İlimize verilen kotaların av turizmi kapsamında avlattırılması için av turizmi firmalarının organizasyon çalışmaları yürütülmektedir. FAALİYET: İLİMİZDE DSİ TARAFINDAN ISLAHI YAPILMIŞ OLAN AKSU VADİSİNİN, TAŞKIN KORUMA VE ÇEVRE DÜZENLEMESİNE ait projesi Trabzon Solaklı Vadisinde olduğu gibi, Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Bölge Müdürlüğü tarafından ortaklaşa hazırlanacak olup 2013 yılından itibaren uygulanmasına başlanılacaktır. Trabzon Solaklı Vadisi Taşkın Koruma ve Rekreasyonel Düzenlemesi 152

162 FAALİYET: İLİMİZ YAYLALARINDAN KULAKKAYA, BEKTAŞ, KÜMBET YAYLALARINDA Eko Turizm Projesi hazırlığı yapılacaktır. FAALİYET: İLİMİZDE BULUNAN DENİZEL HASSAS ALANLARIN TESPİTİ 1- Görele / İsmailbeyli Yalıköy Karaburun Sahili: Yaklaşık 3 km kıyı uzunluğuna sahip alanda kumluk ve kayalık denizel habitat özelliğine sahip olup; kıyı alanları kayalık ve kısmi plaj alanları ile kaplıdır. 2- Tirebolu/ Harşit Mansabı ve Yılgın Sahili: Yaklaşık 2,5 km kıyı uzunluğuna sahip alan Doğu Karadeniz Bölgesinin en büyük ikinci akarsuyunu barındırması yanında bu akarsu taşıdığı alüvyonlarla ve besin elementleri ile bölgede zengin bir habitat oluşturmaktadır. 3- Espiye/ Gülburnu Sahili: Yaklaşık 3,5 km kıyı uzunluğuna sahip alan kayalık ve kumluk denizel habitat özelliğine sahiptir. 4- Giresun Adası Sahili: Yaklaşık 3 km 2 alana sahip olan Giresun Adası sahili kayalık denizel habitat özelliği göstermektedir. 153

163 HAZIRLAYAN Ertan KUDUBAN Giresun İli Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü KONTROL EDEN Ayşenur YAŞAR ŞAVŞATLI 12. Bölge Müdürlüğü Milli Parklar Şube Müdürü Uygun Takdim Mustafa BULUT 12. Bölge Müdürü Bekir ERGÖK Vali Yardımcısı Doğa Turizmi Master Planının uygulanması UYGUNDUR. /03/2013 Dursun Ali ŞAHİN VALİ 154

164 Fotoğraf: Murat GÜNHER GİRESUN İLİ DOĞA TURİZM MASTER PLANI Fevzi Çakmak köyü/alucra

165 EKLER EK 1: GİRESUN İLİ SINIRLARI İÇİNDE BULUNAN ENDEMİK BİTKİLER LİSTESİ Familya: 21 Cins: 41 Tür: 55 LATİNCE ADI Ranunculaceae Adonis cyllenea varyete paryadrica Ranunculus dissectus alttür huetii Düğüngiller Çiçeği Kandamlası Düğünçiçeği TÜRKÇE ADI Papaveraceae Papaver triniifolium Papaver fugax varyete platydiscus Brassicaceae Aethionema caespitosum Tchihatchewia isatidea Alyssum aizoides Caryophyllaceae Dianthus carmelitarum Silene capitellata Silene lazica Illecebraceae Herniaria argaea Geraniaceae Geranium asphodeloides alttür sintenisii Geranium ibericum alttür jubatum Scrophulariaceae Verbascum eriorrhabdon Fabaceae Astragalus lineatus varyete jildisianus Astragalus cylindraceus Astragalus hirsutus Astragalus squalidus Vicia freyniana Rosaceae Potentilla cappadocica Caprifoliaceae Lonicera caucasica alttür orientalis Orchidaceae Epipactis pontica Crassulaceae Sempervivum armenum varyete armenum Sempervivum armenum varyete insigne Campanulaceae Campanula betulifolia Primulaceae Primula longipes Gelincikgiller Gelincik Yabani Haşhaş Turpgiller - Gelinçiçeği - Karanfilgiller Karanfil Salkım Çiçeği Salkım Çiçeği - - Turnagagası Turnagagası Turnagagası Sıracaotlugiller Sığırkuyruğu Baklagiller Geven Geven Geven Geven Fiğ Gülgiller Beşparmakotu Hanımeligiller Kafkashanımeli Salepgiller Karadeniz Orkidesi Gelinparmağı Gelinparmağı Gelinparmağı Çamçiçeğigiller Çamçiçeği Çuhaçiçeğigiller Uzunsaplı Çuha Çiçeği 156

166 LATİNCE ADI Asteraceae Doronicum tobeyi Doronicum macrolepis Senecio hypochionaeus varyete argaeus Senecio platyphyllus varyete glandulosus Anthemis anthemiformis Tanacetum albipannosum Tripleurospermum monticolum Cirsium trachylepis Cirsium pseudopersonata alttür pseudopersonata Carduus lanuginosus Centaurea drabifolioides Centaurea helenioides Hieracium giresunense Hieracium bornmuelleri Hieracium tamderense Crepis bupleurifolia Boraginaceae Symphytum sylvaticum alttür sepulcrale varyete sepulcrale Papatyagiller Kaplanotu Kaplanotu Kanaryaotu Kanaryaotu Papatya Gümüşdüğme - Devedikeni Devedikeni Devedikeni Delibazdikeni Delibazdikeni Şahinotu (Mercangöz) Şahinotu (Mercangöz) Şahinotu (Mercangöz) Tüylü Saker Otu Hadangiller Karakafesotu TÜRKÇE ADI Lamiaceae Phlomis russeliana Lamium gundelsheimeri Micromeria fruticosa alttür giresunica Rubiaceae Galium fissurense Liliaceae Allium olympicum Lilium ciliatum Poaceae Helictotrichon argaeum Festuca lazistanica alttür giresunica Apiaceae Scaligeria lazica Pastinaca armena alttür dentata Heracleum platytaenium Heracleum pastinacifolium alttür incanum Ballıbabagiller Çalpa Ballıbaba - Kökboyasıgiller Yoğurtotu Zambakgiller Alyumbitkisi Zambak Buğdaygiller - Çayıryuması Maydonozgiller - Kelemenkeşir Tavşancıkotu Tavşancıkotu Kaynak : Karaer F., 2010,Giresun Dağlarının (Ordu-Giresun-Sivas) Endemik ve Nadir Tür ile Ekosistem Çeşitliliği 157

167 EK 2: FLORA ve FAUNA (Giresun Çevre Durum Raporu 2011) Giresun İli Odunsu Bitkileri LATİNCE ADI Acer compestre L. Subsp. Campastre Acer platanoides L. Acer trautvetteri Medw. Alnus glutinosa Ailanthus altissima Berberis vulgaris L. Betula lazistanica Browicz Carpinus betulus L. Castanea sativa mill. Celtis australis L. Cistus ciretutus L. Cistus Salviifollus L. Clematis vitalpa L. Cornus mas L. Cornus sanguiena L. Subsp. Cilicica Corylus avellana L. Cotinus coggygria Scap. Cotoneaster orientalis Diospyros lotus L. Erica arborea L. Euonymus europaeus L. Ficus carica L. Fraxinus angustifolia Laurecerasus officiinalis Laurus nobilis L. Ligustrum vulgare L. Lotus corniculatus L. Mespilus germanica L. Morus alba Olea europea L. Var. Sylvestris Brot. Paliurus spina-christi Miller Phillyrea latifolla Picea latifolla (L.) Link. Pinus sylvestris L. Pistacia terebintus (Bois) Engler. Subsp. Palaestina L. Platanus orientalis L. Populus tremula L. TÜRKÇE ADI Ova Akçaağacı Çınar Yapraklı Akağaç Akçaağaç Karaağaç Kokar ağaç Kadın Tuzluğu Adi Gürgen Anadolu Kestanesi Çitlembik Tüylü Laden Adaçayı, Yapraklı Laden Orman Asması Kızılcık Yabani Kızılcık Adi Fındık Peruka Çalısı Dağ muşmulası Trabzon Hurması Ağaç Fundası Adi Papaz Külahı İncir Dişbudak Karayemiş Akdeniz Defnesi Adi Kurtbağrı Adi Muşmula Akdut Zeytin Karaçalı Akçakesme Doğu Ladini Sarı Çam Ak Menengiç Çınar Titrek Kavak 158

168 Giresun İli Odunsu Bitkileri LATİNCE ADI Prunella Laciniata (L.) Nanth. Prunella Vulgaris L. Psoralea btuminasa L. Pyrcantha cocinea Roemmer Quercus sp. Pyrus elaeagnifolia Rhododenedron luteum Sweet Rhododenedron ponticum L. Rhus coriaria L. Juniperus excelsa Breb. Scabiasa colombaria L. Sorbus aucuparia L. Sorbus subfusca (Ledep.) Boiss. Sorbus torminalis (L.) crantz. Sorbus torminalis (L.) Crontz. Var. Torminalis Taxus baccata L. Tamarix sp. Tilia rubra DC. Tilia rubra DC Subsp. Caucasia Ulmus carpinifolia L. Ulmus glabra Huds. Vaccinium arctostaphylos L. Vaccinium myrtillus L. Malus sylvestris Rosa canina Ribes orientale Desu. Rubus canescens Rubus ideaus Robinia pseudoacacia Salix alba L. Salix caprea L. Sambucus nigra L. Kaynak: Red Data Book, Wells, TÜRKÇE ADI Ateş Dikeni Meşe Ahlat Sarı Çiçekli Orman Gülü Mor Çiçekli Orman Gülü Derice Sumağı Boylu Ardıç Kuş Üvezi Üvez Üvez Adi Porsuk Ilgın Ihlamur Kafkas Ihlamuru Gürgen Yap.Karaağaç Dağ Karaağacı Trabzon çayı Siyah Ayı Üzümü Yabani elma Kuşburnu Böğürtlen Ahududu Yalancı Akasya Ak Söğüt Keçi Söğüdü Ağaç Mürver 159

169 Giresun İli Otsu Bitkileri LATİNCE ADI Anthemis anthemiformis Anthemis triumfetti Artemisia absinthium Aster alpinus Carduus adpressus Carpesium abrotanoides Centaurea helenioides Circisum oseticum Circisum hypoleucum Eupatorium cannabium Galanthus rizehensis Petasites albus Petasites hibritus Senecio pseudo orientalis Spartium junceum L. Tanacetum sorbifolium Telekia speciosa Lamium gundelsheimeri Leucojum aestivum Lilium sp. Melissia officinalis ssp. Altissima Mentha pulegium Mentha aquatica Taraxacum pathenium Verbena officinalis Oxalis acotecella Narcissus tarzetta Nepeta nuda ssp. Albiflora Phlomis russelina Potamogeton Salvia verticillata ssp. Verticillata Salvia forskahlei Stachys macrantha Stachys sylvatica Thymus pseudopulegioides Acantholimon acerosum var. Acerosum Phragmites australis Typha sp. Juncus acutus Butamus umbellatus Sparganium erectum TÜRKÇE ADI Papatya Papatya Acı pelin Deve Dikeni Delibaş Dikeni Çahır Eşek kangalı Sıtma otu Kardelen Lapaza çiçeği Lapaza çiçeği kanarya otu Katır Tırnağı Gümüş düğme Andız Ballıbaba Su soğanı Zambak Oğulotu Yarpuz Su nanesi Karahindiba Hakiki mine çiçeği Ekşi yonca Nergis Pişik otu Çalpa Su sümbülü Dadırak Şalba Tüylü çay Anzer çayı Pişik geveni Kamış Saz Sivri hasırotu Çiçekli hasırsazı Sığırsazı 160

170 Giresun İli Otsu Bitkileri LATİNCE ADI Carex sp. Cyperus species Nympha alba Cynodan dactylon Plantago sp. Potentilla sp. Euphorbia sp. Echium sp. Papaver rhoeas Thymus sipyleus ssp. Alyssum desertosum Malva sylvestris Linum musronatum Astragalus aduncus Medicago sativa L.ssp. Sativa Trifolium campestre Vicia cracca L. Ssp. Tenuifolia Epilobium angustifolium Turgenia latifolia Achillea tomentosa Cichorium intybus Glechama hedereca Urtica diocia Primula elatior Sedum spurium Ajuga reptans Pteridium aquilinum Hedera helix Chenopodium foliosum Cistus creticus Sambucus ebulus Ziziphora capitata Rumex scutatus Viola sieheana Nasturtium officinale TÜRKÇE ADI Ayak otu Venüs otları Nilüfer Ayrık otu Sinir otu Beşparmak otu Sütleğen Engerek otu Gelincik Kekik Kuduz otu Ebe gümeci Keten Geven Yonca Üçgül Fiğ Yakı otu Pıtrak Civan perçemi Hindiba Yer sarmaşığı Isırgan Çuha çiçeği Dam kotuğu Mayasıl otu Eğrelti Orman sarmaşığı İt üzümü Yapraklı laden Yivdin Dağ reyhanı Ekşi kulak Menekşe Su teresi 161

171 Giresun İli Memeli Hayvanlar FAMİLYA MEMELİ TÜRÜ TÜRKÇE ADI Bern Sözleşmesi Red Data Book BOVIDAE Rupicapra rupicapra Dağ keçisi P Nt/E BOVIDAE Capra aegagrus Yabankeçisi P Nt/E CANIDAE Vulpes vulpes Tilki Nt. CANIDAE Canis aureus Çakal Nt. CANIDAE Canis lupus Kurt SP R(V) CERVIDAE Copreolus copreolus Karaca SP R CRICETIDAE Critellus migratorius Cüce avurtlak Nt. DELPHINIDAE Delphinus delphis Yunus SP E ERINACEIDAE Erinaceus europeus Kirpi Nt. FELIDAE Felis catus Ev kedisi Nt. FELİDAE Felis silvestiris Yaban kedisi SP E LAPORIDAE Oryctologugus cuniculus Ada tavşanı Nt. LEPORIDAE Lepus europeus Tavşan P Nt. MURIDAE Mus musculus Ev faresi Nt. MURIDAE Rattus rattus Sıçan Nt. MUSTELLIDAE Muscardinus avellarinus Fındık faresi Nt. MUSTELLIDAE Meles meles Porsuk P R MUSTELLIDAE Mustella nivalis Gelincik P Nt. MUSTELLIDAE Lutra lutra Su samuru P V MUSTELLIDAE Martes foina Kaya Sansarı P Nt. MUSTELLIDAE Martes martes Ağaç sansarı P Nt. MUSTELLIDAE Mustela orientalis Kalkım Nt. RHINOLOPHIDAE VESPERTILIONID AE VESPERTILIONID AE Rhinolo phushipposideros Küçük nalburlu yarasa V Myotis myotis Farekulaklı yarasa V Pipistrellus pipistrellus Cüce yarasa P V RODENTIDAE Scirus anomalus Kafkas sincabı R/I SPALACIDAE Spalax leucodon Kör fare Nt. SPALACIDAE Sunccus etruscus Cüce fare Nt. SUIDAE Sus scrofa Yaban domuzu Nt. URSIDAE Ursus arctos Boz ayı SP V Sciurus ulgaris Sincap Cervus eleptus maral Maral geyiği SP Kaynak: DEMİRSOY A., Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması 162

172 Bölgedeki Kuş Türleri LATİNCE ADI COLUMBIDAE Columba palumbus Streptopelia senegalensis TÜRKÇE ADI COLUMBIFORMES (GÜVERCİNLER) GÜVERCİNGİLLER İNGİLİZCE ADI Red Data Book Statüsü Bern Sözleşmesi Tahtalı Wood Pigeon A.4 Y EK 2 A Küçükkumru Laughing Dove A.2 Y EK 3 EK 2 A Columba livia Kaya Güvercini Rock Pigeon Y EK 3 EK 2 G CICONIIDAE CICCONIIFORMES (LEYLEKSİLER) LEYLEKGİLLER Ciconia ciconia Leylek White Stork A.3 Y, G, T EK 2 EK 2 G Ciconia nigra Kara Leylek A.2 Glll VULTURIDAE Aegypius monachus Gypaetus barbatus FALCONIFORMES (YIRTICIKUŞLAR) AKBABALAR Kara akbaba Black Vulture A.2 Y, G, T EK 3 EK 2 A Sakallı Akbaba A.3 Y Gyps fulvus Kızıl Akbaba A.2 Y, G FALCONIDAE DOĞANGİLLER Falco naumanni Küçük Kerkenez Lesser Kestrel A.3 G EK 2 EK 2 H Falco subbuteo Delicedoğan Hobby A.3 G EK 2 EK 2 H Falco peregrinus Gezgin Doğan A.2 Y Falco tinnunculus ACCİPIRIDAE AVL Kerkenez A.4 Y EK 2 EK 2 ATMACAGİLLER Accipiter nisus Doğu atmacası A.4 Y EK 2 EK 2 Aquila nipalensis Step Kartalı A.1, 2 Y Butea butea Şahin A.3 Y, T, KZ EK 2 EK 2 Hieraaetus fasciatus PHASIANIDAE Atmaca kartalı A.1, 2 Y GALLIFORMES (TAVUKLAR) TAVUKSULAR Alectoris chucar Kınalıkeklik Chukar A.2 Y EK 3 EK 1 G Perdix perdix Çil keklik Grey Partridge A.3 Y EK 3 EK 1 A Coturnix coturnix Bıldırcın Quail A.4 G, Y EK 3 EK 1 G Phasianus colchicus CUCULIDAE Sülün A.1, 2 Y CUCULIFORMES (GUGUKKUŞLARI) GUGUKKUŞUGİLLER Cuculus canorus Guguk Cuckoo G EK 3 EK 2 G STRIGIDAE STRIGIFORMES (GECE YIRTICILARI) BAYKUŞGİLLER Otus scops Cüce Baykuş Scops Owl A.3 Y EK 2 EK 2 A Athena noctua Kukumav kuşu Little Owl A.3 Y EK 2 EK 2 A Strix aluco Alaca Baykuş A.1,2 Y Asio otus Orman Baykuşu A.2 Y Kayna k 163

173 Bölgedeki Kuş Türleri LATİNCE ADI UPUPIDAE TÜRKÇE ADI CORACIIFORMES (KUZGUN KUŞLARI) ÇAVUŞKUŞUGİLLER İNGİLİZCE ADI Red Data Book Statüsü Bern Sözleşmesi Upupa epops İbibik (çavuşkuşu) Hoopoe A.2 G EK 2 EK 2 MEROPIDAE (ARIKUŞUGİLLER) Merops apiaster Arıkuşu A.4 Y EK 2 EK 2 PICIDAE PICIFORMES (AĞAÇKAKANLAR) AĞAÇKAKANLAR Dendrocopus minor Küçük ağaçkakan Lesser Spotted Woodpecker Dendrocopus leucotos LARIDAE Aksırtlı ağaçkakan CHARADRIIFORMES (YAĞMURKUŞLARI) MARTIGİLLER White-backed Woodpecker AVL Kay nak A.4 Y EK 2 EK 2 G A.2 Y EK 2 EK 2 G Larus argentatus Gümüşi martı Herring Gull G G Larus ridibundus Karabaş martı Black-headed Gull Larus melanocephalus SCLOPACIDAE Akdeniz martısı A.4 Y ÇULLUKGİLLER Scolopax rusticola Çulluk A.3 Y, KZ ALAUDIDAE PASSERRIFORMES (ÖTÜCÜ KUŞLAR) TARLAKUŞUGİLLER B3 G EK 3 G Alauda arvensis Tarlakuşu (Toygar) Skylark Y EK 3 EK 2 G Eremophilia alpestris Calandrella rufescens CINCLIDAE Kulaklı toygar Shore Lark A.3 Y EK 3 EK 2 G Çorak toygarı SU KARATAVUKLARI Lesser Short toed Lark Cinclus cinclus Su karatavuğu A.3 Y PRUNELLIDAE BOZBOĞANGİLLER Prunella collaris Alp serçesi Y Prunella modularis Bozboğan Y HIRUNDINIDAE KIRLANGIÇGİLLER A.3 Y, G EK 2 EK 2 G Delichon urbica Ev Kırlangıcı House Martin A.4 G EK 2 EK 2 G MOTACILLIDAE KUYRUK SALLAYANGİLLER Motacilla alba Ak Kuyruksallayan Pied Wagtail A.4 Y EK 2 H Anthus spinoletta İncirkuşu A.4 Y TROGLOTYDAE Troglodytes troglodytes ÇİT KUŞLARI Çitkuşu Wren A.3 Y EK 2 EK 2 H G G 164

174 Bölgedeki Kuş Türleri LATİNCE ADI TURDIDAE Erithacus rubecula Luscinia megarhynchos Cercotrichas gallactotes Turdus philomelos TÜRKÇE ADI PASSERRIFORMES (ÖTÜCÜ KUŞLAR) ARDIŞKUŞUGİLLER Kızılgerdan (Kuyrukkakan) İNGİLİZCE ADI Red Data Book Statüsü Bern Sözleşmesi AVL Kaynak Robin Y EK 2 EK 2 H Bülbül Nightigale A.3 G EK 2 EK 2 G Çalı Bülbülü Rufous Bush Robin G EK 2 EK 2 A Öter Ardıç Song Thrush KZ, Y EK 3 EK 2 G Turdus viscivorus Ökseotuardıçkuşu Mistle Thrush Y EK 3 EK 2 A Turdus merula Karatavuk Y EK 3 SYLVIIDAE Hippolais caligata ÖTLEĞENGİLLER Küçük Mukalliti Booted Warbler G EK 2 EK 2 A Regulus regulus Çalıkuşu Goldcrest Y, KZ EK 2 EK 2 G Phylloscopus bonelli Dağ Söğütbülbülü Bonelli s Warbler Cettia cetti Seti bülbülü A.4 Y Regulus ignicapillus SITTIDAE Sürmeli altıntavukçuk Y, KZ SIVACIKUŞUGİLLER Y, G, T Sitta europaea Sıvacıkuşu Nuthatch Y EK 2 EK 2 G Sitta neumayer Kaya sıvacısı Y REMIZIDAE ÇULHAKUŞLARI Remiz pendulinus Çulhakuşu Penduline Tit A.2 Y EK 2 A CORVIDAE Garrulus glandarius KARGAGİLLER Alakarga Jay Y EK 3 G Corvus frugilegus Ekin Kargası Rook Y, KZ EK 3 G Corvus corax Karakarga Hooded Crow Y EK 3 EK 3 G Pica pica Saksağan Magpie Y EK 3 G STURNIDAE SIĞIRCIKGİLLER Sturnus vulgaris Sığırcık Starling Y EK 2 G PASSERIDAE SERÇEGİLLER Passer domesticus Evserçesi House Sparrow Y EK 2 G FRINGILLIDAE İSPİNOZGİLLER Fringilla coeleps İspinoz Chaffinch Y EK 3 EK 2 G Carduelis carduelis Sakakuşu Goldfinch A.4 Y EK 2 EK 2 G Pyrrhula pyrrhula Şakrakkuşu Bullfinch A.3 Y, KZ EK 3 EK 2 H Carduelis spinus Karabaşlı İskete Siskin A.4 Y, KZ EK 2 EK 2 H 165

175 Bölgedeki Kuş Türleri LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI İNGİLİZCE ADI RALLIDAE GRUIFORMES (TURNAMSILAR) YELVEGİLLER Red Data Book Statüsü Crex crex Bıldırcın klavuzu A.4 G, T Bern Sözleşmesi Flucia atra Sakarmeke Y EK 3 EK 1 Rallus aquaticus Su tavuğu A.4 Y OTIDIDAE TOYKUŞUGİLLER Otis tarda Büyük toy kuşu A.1, 2 Y EMBERIZIDAE KİRAZKUŞUGİLLER AVL Kaynak Emberiza calandra Tarla kiraz kuşu Y EK 3 Emberiza hortulana Kiraz kuşu A.3 G EK 2 PRODICIPEDOFORMES (LOPLU DALGIÇLAR) PODICIPEDIDAE LOPLU DALGIÇLAR Podiceps cristatus Tepeli batağan A.2 Y Kaynak: DEMİRSOY A., Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması, 1996 Sürüngenler REPTILES / SÜRÜNGENLER LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI IUCN GEKKONIDAE SAURIA GEKOGİLLER Bern Sözleşmesi Hemidactylus turcicus Genişparmaklı keler EK 3 G, L nt ANGUIDAE Ophisaurus apodus Oluklu kertenkele EK 2 L nt LACERTIDAE ÖZKERTENKELEGİLLER Lacerta mixta Kertenkele EK 3 L nt Lacerta rudis Kertenkele EK 3 L nt Lacerta viridis Yeşil kertenkele EK 2 G nt COLUBRIDAE OPHIDIA (YILANLAR) Elaphe situla Ev yılanı DD EK 3 A nt Natrix tasellata Su yılanı EK 2 L nt Eirenis modestus Uysal yılan EK 3 A nt TYPHLOPIDAE Typlops vermicularis Kör yılan EK 3 A nt TES. TEHL. Kaynak: DEMİRSOY A., Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması,

176 AMPHIBIANS / İKİYAŞAMLILAR LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI IUCN Bern Sözleşmesi TES. TEHL. CAUDATA ( KUYRUKLULAR) SALAMANDRIDAE SEMENDERGİLLER Mertensiella caucasica Kafkas semenderi VU/B1+2ce EK 3 L,H nt Triturus vittatus Şeritli semender EK 3 L,H nt ANURA (KUYRUKSUZ KURBAĞALAR) HYLIDAE AĞAÇ KURBAĞASIGİLLER Hyla arborea Ağaç kurbağası LR: nt EK 2 G nt BUFONIDAE Bufo viridis RANIDAE Kara kurbağası SU KURBAĞASIGİLLER Rana ridibunda Ova kurbağası EK 3 G nt Rana dalmatina* Çevik kurbağa EK 2 H nt (*) tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi nin kabulüne dair Bakanlar Kurulu kararının ihtirazi kayıt listesindedir. İki Yaşamlılar Kaynak: DEMİRSOY A., Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması, 1996 Böcekler LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI IUCN Bern Sözleşmesi TES. TEHL. BÖCEKLER Coccinella septempunctata Uğur Böceği G nt Srillus comestris Cırcır Böceği G nt Lampyris noctulica Ateş Böceği G nt Apatura metis Kelebek EK 2 G nt YUMUŞAKÇALAR Helix aspersa Esmer Salyangoz G nt Limacidae Sümüklü Böcek G nt Lumbriscus terrestris Yağmur Solucanı G nt EKLEMBACAKLILAR Arachnidae Örümcek G nt Kaynak: DEMİRSOY A., Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması, 1996 TEHLİKE DERECESİ V : Tehdit altında, zarar görebilir R : Küçük popülasyonlar nt : Yaygın/bol, tehdit altında değil MERKEZ AV KOMİSYONU KARARLARI EK 1 : Belirli zamanda avlanılmasına izin verilen türler EK 2 : Yurdumuzda koruma altındaki memeli ve kuşlar RED DATA BOOK STATÜ KAYNAK A.1 : Nesli yok olma tehlikesi altında olanlar Y : Yerli A : Anket A.2 : Bulundukları alanda tehlike altında G : Göçmen G : Gözlem A.3 : Tehlike altında T : Transit L : Literatür A.4 : Tehlike altında olabilir KZ : Kış Ziyaretçisi H : Habitat Uygunluğu 167

177 Balıklar LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI TUZLU SU BALIKLARI Mullus barbatus Barbunya Solea nasuta Dil Balığı Scorpaena porcus Iskorpit Spicera smaris İzmarit Scorphthalmus maxima m. Kalkan Squalus acanthias Köpek Balığı Uranoscopus scaber Kurbağa Balığı Gados marlangus euxinus Mezgit Pleuronectes f. luscus Pisi Balığı Trachinus draco Trakunya Alosa caspia Tirsi Balığı Belone belone Zargana Engraulis encrasicholus Hamsi Trachurus trachurus İstavrit Morone labrax Levrek Pomatomus saltator Lüfer TATLI SU BALIKLARI Salmo trutta Alabalık Alburnoides bipunctatus Noktalı İnci Balığı Capoeta tinca Karabalık Leiciscus cephalus Tatlı Su Kefali Barbus plebejus Bıyıklı Balık Chacalburnus chalcoides Tatlı Su Kolyoz Balığı Kaynak: DEMİRSOY A., Memeliler, Çevre Koruma Genel Md., Proje Çalışması,

178 EK 3: GİRESUN İLİNDE SPORTİF OLTA BALIKÇILIĞI YAPILAN (FAALİYETTE OLAN) VE YAPILABİLECEK (POTANSİYEL) ALANLAR Sıra No Dere / Gölet Adı İlçesi Mevkii En Yakın Yerleşim Yerine Uzaklığı Maksimum Uzunluğu/ Göl Alanı (Km/ha) Balık Türü 1 Turnasuyu/ Döngeri Deresi Piraziz Döngeri Köyü 27 km. 11 km. Doğal Alabalık Ezeltere Deresi Pazarsuyu Deresi Batlama /Yavşan Deresi Aksu Deresi ve Kolları Bulancak Ezeltere Köyü 34 km. 7 km. Bulancak Merkez Dereli 6 Yağlıdere Yağlıdere Aydındere- Kovanlık Beldesinin Yukarı kısmı Çaldağ Beldesi yukarısı, Zapa kolu, Çalca, Kümbet, Çal köyü, Akkaya, Yavuzkemal, İkisu Üçtepelerden kolların kaynağına kadar 35 km. 12 km. 26 km. 12 km. 30 km. 60 km. 24 km. 25 km. Doğal Alabalık Doğal Alabalık Doğal Alabalık Doğal Alabalık Doğal Alabalık 7 Arslanşah Ş.Karahisar Arslanşah deresi kaynağına kadar 20 km. 11 km. Doğal Alabalık 8 Sayderesi Ş.Karahisar Sayderesi kaynağına kadar 15 km. 17 km. Doğal Alabalık 9 Aslanyurdu Deresi Ş.Karahisar Asarcıktan kaynağına kadar 15 km. 19 km. Doğal Alabalık 10 Boyluca Deresi Alucra Boylucadan kaynağına kadar 17 km. 9 km. Doğal Alabalık 11 Yeşilyurt Deresi Alucra Karabörk den kaynağına kadar. 12 km. 14 km. Doğal Alabalık 12 Demirözü Deresi Alucra Koman Köyü sapağından kaynağına kadar 25 km. Suyurdu kolu dahil 15 km. Doğal Alabalık/ Karabalık/ Pullu Sazan 13 Çamlıyayla Alucra Alucra dan kaynağına kadar. 11 km. 11 km. Doğal Alabalık/ Karabalık/ Pullu Sazan 169

179 Sıra No Dere / Gölet Adı İlçesi Mevkii En Yakın Yerleşim Yerine Uzaklığı Maksimum Uzunluğu/ Göl Alanı (Km/ha) Balık Türü 14 Karabulduk Deresi Keşap Karabulduk dan kaynağına kadar. 20 km. 20 km. Doğal Alabalık/ Karabalık/ Pullu Sazan 15 Gökahmet Deresi Espiye Ericek Köyünden kaynağına kadar 42 km. 11 km. Doğal Alabalık 16 Karaovacık Deresi Espiye Direkbükü köyünden kaynağına kadar. 7 km. 50 km. Doğal Alabalık 17 Karadoğa Deresi Espiye Yeşilköy den Ericek köyüne kadar. 10 km. Soğukpınar kolu dahil; 19 km. Doğal Alabalık 18 İğnece Deresi Tirebolu Harşit e döküldüğü yerden kaynağına kadar 12 km. 9 km. Doğal Alabalık/ Karabalık 19 Çömlekçi Deresi Görele 20 Ege Deresi Çanakçı Çavuşlu (Zıva) Deresi Toplukonak Göleti Fevziçakma k Göleti Doludere Göleti Turpçu Göleti Kılıçkaya Barajı Yaşmaklı Barajı Gökçebel Barajı Görele Recepli Köyünden kollarının kaynağına kadar Ege Köprüsünden kaynağına kadar Kırıklı Beldesinden, Koyunhamza Köyünden kaynağına kadar 18 km. 17 km. 5 km. 7 km. 13 km. 12 km. Ş. Karahisar Dikmetaş mevkii 29 km 7.5 Ha. Alucra Çakmak köyü 15 km. 4 Ha. Alucra Doludere Köyü 14 km. 3 Ha. Ş. Karahisar Turpçu Köyü 20 km. 3 Ha. Ş. Karahisar Baltaşı Köyü 7 km Ha. Doğankent Deregözü Köyü Kavraz deresi 25 km. 140 Ha. Espiye Akılbaba Mevkii 44km. 160 Ha. Doğal Alabalık Doğal Alabalık Doğal Alabalık Aynalı Sazan/ Karabalık Aynalı Sazan/ Karabalık Doğal Alabalık/ Aynalı Sazan Aynalı Sazan/ Karabalık Aynalı Sazan/ Yayın Karabalık Doğal Alabalık/Pu llu Sazan/ Karabalık Doğal Alabalık/ Karabalık/ Pullu Sazan 170

180 EK 4: GİRESUN İLİNDE DOĞA TURİZMİ BAKIMINDAN ÖNCELİKLİ FAALİYETLER VE BÖLGELER FAALİYET 1. Derece Önemli 2. Derece Önemli 3. Derece Önemli Doğa Yürüyüşü Tamderesi-Sarıçiçek yayla yolu- Sağrak gölü-kırklar tepesi- Aksu Köyü- Bektaş Yaylası Kulakkaya (Yavuzkemal)-İnişdibi Obası-Çaldağ Kovanlık-Paşakonağı-Çambaşı, Kulakkaya-Alçakbel-Belentepe- Çağman obası Kümbet-Şıhobası-Şehitler-Sayderesi- Hacıömer Kümbet-Koçkayası-Kuzugölü yaylası Böğürtlenbükü-Kazıkbeli-Karaovacık Koçtepe-Sakaralan- Süllü hattı Tamdere-Yapraklı yayla-korubağazı- Sarıçiçek yayla-baybahan yayla- Kabaşelale-Delidere vadisi-ikisu Karagöl-Aygır gölü-gölova yayla- Aksu köyü Kümbet-Aymaç-Koyunalan yaylası- Kuzalan travertenler-şelale Alucra-Koman-Ardıç-Elmacık Kurtbeli-Çakrak-Çıkrıkkapı- Kırkharman Ekindere-Yeşilpınar-Gölyanı obası Görele Kırıklı-Bayazıt-Sisdağı zirve Aydındere-Tandır-Ambardağı - Kalıntaş-Bektaş yaylası Piraziz Şerefli-Pangal-Döngeri - Turnalık yaylası Giresun-Taşhan-Erimez-Aytepesi Kulakkaya-Ağaçbaşı yaylası Bektaş-Kalıntaş-Hapan yaylası Hapan-Susuz yayla-susuz tepe- Pınarlar yaylası-doğandüzü Eğribel-Aslanyurdu-Kabaçakıl yayla-sıradur yayla-avşar-sağrak göl-kırklar tepesi Kümbet-Aymaç-Avluyatepe- Avluya yayla-ikisu Güce Boncukçukur-Ağaçbaşı yaylası-böğürtlenbükü Görele Çömlekçi vadisi- Soğukpınar-Çatak-Güdül- Doğankent Çanakçı Deregözü- Kahramandere-Zirve ormanlar Çanakçı Deregözü-yayla yolu- Sisdağı zirve Ardahan-Karatepe- Çamalan-Bicik-Bektaş veya Çaldağ a Keçilik sapağı-düztepe- Yavuzkemal Belediyesi Eğribel-Çobanbağır- Turnaobası-Kazankaya- Şehitler-Şıhobası- Çıkrıkkapı-Çakrak Ş.karahisar-Kınık- Karacaören-Kılıçkaya barajı seyir noktası Ş.karahisar-Hasanşeyh- Ocaktaşı-Gürçalı- Yukarızapa-Sarpkaya Alucra-Arda-Çakılkaya Dereli Çalköyü- Kabakkaya yaylası- Eğriambar yaylası- Karatepe-Geçitköyü- Şahinkaya Doğal Türkiye haritası seyir yeri Alucra Boyluca- Demirözü-Elmacık Yağlıdere Ericek-Akpınar Dağcılık Dereli Karagöl-Kırklar Tepesi Şebinkarahisar, Tutak Dağı Alucra, Gavurdağı Merkez, Çaldağ Şebinkarahisar, Öksürük Kayası Şebinkarahisar, Haçkayası Şebinkarahisar, Meryemana Manastırı Geçit Köyü Şahin Kayası Görele, Sisdağı Güce, Akılbaba tepesi Dereli, Kümbet Kuşburnu Tepesi Dereli, Kanlıhan Kanyonu Şebinkarahisar, Baltaşı Dereli, Baybahan Kabaçağlayan Yağlıdere, Gölyanı Sırataş tepe Espiye-Akkaya Doğankent, Çilekliburun Şebinkarahisar, Dereköy Klise tepesi Güce, Çakıldağı Dereli, Kazankaya tepe Dereli, Akkaya Bisiklet Turizmi Kümbet-Koçkayası Kulakkaya-Ağaçbaşı-Dörtyol Uzundere -Kümbet Bektaş-Dörtyol Süllü- Yavuzkemal Süllü- Alçakbel Paşakonağı-Sarıalandepo Sisdağı-Şalpazarı kısmı Şebinkarahisar Çağlayan Şelalesi- Nesco Maden Espiye Yedideğirmenler-Avluca Sapağı Patar köyü-gökçebel Baraj Gövdesi Kavraz-Yaşmaklı Baraj Gövdesi Mağara Turizmi Espiye,Yedideğirmenler Mağarası Alucra, Tepesidelik Mağarası Alucra, Arda Mağarası 171

181 FAALİYET 1. Derece Önemli 2. Derece Önemli 3. Derece Önemli Fotosafari Şebinkarahisar Arslancık- Arslanyurdu yaylası Alucra Tohumluk-Çakrak Alucra Çakrak-Çıkrıkkapı Şebinkarahisar Arslanşah-Üçköprü- Tutakdağı Görele Bayazıt-Sisdağı Dereli Kulakkaya-Süllü-Çaldağ Dereli Tamdere-ikisu-Aksu-Karagöl Bulancak Kovanlık-Paşakonağı Bulancak Döngeri-Çambaşı Dereli-Kümbet-Çıkrıkkapı-Şehitler Şebinkarahisar-Sayderesi-Şehitler Merkez-Erimez Yağlıdere Ekindere-Ayvat Yağlıdere Yeşilpınar-Gölyanı Güce Boncukçukur Böğürtlenbükü Güce Ericek-Karadoğa- Karaovacık Doğankent-Deregözü- Yaşmaklı-Kazıkbeli Güce-Akılbaba-Gökçebel- Kazıkbeli Şebinkarahisar-Tepeltepe- Baltaşı Espiye-Ericek-Yeşilköy hattı Bulancak-Bektaş Yolu Dereli Akkaya-Erimez Merkez Batlama deresi- İnişdibi Görele-Çavuşlu(Zıva ) deresi Çanakçı-Deregözü köyü hattı Keşap-Karabulduk-Erköy hattı Espiye Avluca-Yağlıdere hattı Espiye Yeşilköy-Soğukpınar hattı Espiye-Keşap Armenit yolu Merkez Organize Sanayi- Kayadibi Behzat hattı Bulancak Pazarsuyu- Kovanlık hattı Bulancak Pazarsuyu Narlık hattı Piraziz-Çayır-Meşepınarı- Şerefli hattı Yayla Turizmi Dereli Kümbet Dereli Kulakkaya Görele Sisdağı Torul Kazıkbeli Kabadüz Çambaşı Bektaş Yaylası Bulancak Paşakonağı Tamdere Yaylası Karaovacık Yaylası Aksu-Kızıltaş-Sarıçiçek Yaylaları Çakrak Yaylası Çıkrıkkapı Yaylası Karaduğa Yaylası Alacadağ Yaylası Yaylalara Bağlı Obalar Kampçılık Dereli Kümbet Salonçayırı Mesire Yeri Dereli Koçkayası Tabiat Parkı Merkez İnişdibi Ağaçbaşı Tabiat Parkı Dereli Kulakkaya Alçakbel Dereli Kulakkaya Belen tepesi Dereli Kümbet Uzundere Dereli Aymaç Mesire Yeri Yağlıdere Gölyanı Güce Akılbaba- Bulancak Paşakonağı Sarıalan Bulancak Bicik Şeflik Binası Bulancak Çamalan Dereli Karagöl Dereli Aksu köyü Dereli Tamdere Şebinkarahisar Asarcık Şebinkarahisar Sayderesi Alucra Çıkrıkkapı-Kırkharman Merkez Erimez ve Ay Tepesi Güce Karaovacık-Böğürtlenbükü Görele Bayazıt- İnişdibi Şebinkarahisar Toplukonak Göleti Espiye Yeniköy Yedideğirmenler Mağarası Şebinkarahisar Baltaşı- Tepeltepe Yağlıdere Ekindere Ayvat Şebinkarahisar Üçköprü Alucra Fevzi Çakmak Göleti Oryantirin g Dereli Kulakkaya- Süllü Alçakbel Dereli Aymaç Mesire Yeri Yağlıdere Gölyanı Dereli Koçkayası Tabiat Parkı Salonçayırı Mesire Yeri Güce Karaovacık- Böğürtlenbükü Kuş Gözlemi Karagöl Bektaş-Eğribel Hattı Eğribel Asarcık hattı Şebinkarahisar Şahinler grup yolu Şebinkarahisar-Ocaktaşı-Çamoluk Şebinkarahisar Alucra ana yolu Alucra Fevziçakmak Göleti Şebinkarahisar Toplukonak Göleti Kılıçkaya Barajı Suşehri kısmı Çıkrıkkapı Dereli Kümbet Yayla yolu Şebinkarahisar-Avutmuş-Yaycı- Ekecek-Kınık Köyleri(Leylek) Alucra Kurtbeli Çakrak Alucra Turpçu Göleti Alucra Koman-Demirözü vadisi Görele Bayazıt Sis dağı Kazıkbeli Güce-Akılbaba Şebinkarahisar Suşehri yolu barajı takiben Paşakonağı Çambaşı yayla birleşim yolu Böğürtlenbükü-Güce Boncukçukur havzası Espiye Ericek Köyü Karadoğa Yağlıdere Akpınar Kurtbeli arası 172

182 FAALİYET 2. Derece Önemli 2. Derece Önemli 3. Derece Önemli Agro turizm Dereli Uzundere Bulancak Paşakonağı Dereli Kümbet Dereli Kulakkaya Görele Sisdağı Torul Kazıkbeli Kabadüz Çambaşı Bektaş Yaylası Şebinkarahisar Avutmuş Tamdere Yaylası Karaovacık Yaylası Aksu-Kızıltaş-Sarıçiçek Yaylaları Çakrak Yaylası Çıkrıkkapı Yaylası Karaduğa Yaylası Alacadağ Yaylası Şebinkarahisar ve Alucra- Çamoluk Köyleri Botanik Turizmi Şebinkarahisar Arslancık- Arslanyurdu yaylası Alucra Tohumluk-Çakrak Alucra Çakrak-Çıkrıkkapı Şebinkarahisar Arslanşah-Üçköprü- Tutakdağı Görele Bayazıt-Sisdağı Dereli Kulakkaya-Süllü-Çaldağ Dereli Tamdere-ikisu-Aksu-Karagöl Bulancak Kovanlık-Paşakonağı Bulancak Döngeri-Çambaşı Dereli-Kümbet-Çıkrıkkapı-Şehitler Şebinkarahisar-Sayderesi-Şehitler Merkez-Erimez Yağlıdere Ekindere-Ayvat Yağlıdere Yeşilpınar-Gölyanı Güce Boncukçukur Böğürtlenbükü Güce Ericek-Karadoğa- Karaovacık Doğankent-Deregözü- Yaşmaklı-Kazıkbeli Güce-Akılbaba-Gökçebel- Kazıkbeli Şebinkarahisar-Tepeltepe- Baltaşı Espiye-Ericek-Yeşilköy hattı Bulancak-Bektaş Yolu Dereli Akkaya-Erimez Merkez Batlama deresi- İnişdibi Görele-Çavuşlu(Zıva ) deresi Çanakçı-Deregözü köyü hattı Keşap-Karabulduk-Erköy hattı Espiye Avluca-Yağlıdere hattı Espiye Yeşilköy- Soğukpınar hattı Espiye-Keşap Armenit yolu Merkez Organize Sanayi- Kayadibi Behzat hattı Bulancak Pazarsuyu- Kovanlık hattı Bulancak Pazarsuyu Narlık hattı Piraziz-Çayır-Meşepınarı- Şerefli hattı Yaban Hayatı (Fauna) Gözlemi Şebinkarahisar Arslanşah Dereköy Üçköprü Tutak dağı Şebinkarahisar Hocaoğlu Şahinler-Kayalı- Ocaktaşı- Sarpkaya Şebinkarahisar Tutak dağı-dere deresi Arslanyurdu Şebinkarahisar Evcili-Öksürükkayası- Haçkayası Çamoluk Sarpkaya-Ozan-Hacıahmet- Yeniköy Alucra Gavur Dağı- Konaklı- Şebinkarahisar Toplukonak Görele Sis dağı(küçüksis)-kırıklı Beldesi- Çanakçı Deregözü Güce Yukarıboynuyoğun -Akılbaba Şebinkarahisar Ocaktaşı-Hasanşeyh Bulancak Paşakonağı-Ambardağı-Bicik Devlet Avlakları Merkez Lapa-Çaldağ Örnek Avlağı Yağlıdere -Ekindere -Ayvat hattı Keşap-Espiye Armenit yolu Dereli Hapan-Yavuzkemal Dereli Aksu-Kızıltaş-Sarıyakup- İkisu Dereli Eğribel-Kanlıhan Dereli Aymaç-Kuzalan Dereli Kulakkaya- Bektaş Keşap Karabulduk -Erköy Yağlıdere-Espiye Akkaya Espiye Ericek-Yeşilköy hattı Görele Soğukpınar-Doğankent Çatak Doğankent Güvendik Hocaoğlu Söğütağzı hattı Doğankent Deregözü-Yaşmaklı Baraj Hattı Tirebolu Harşit Vadisi Bulancak Pazarsuyu Kovanlık hattı Bulancak Pazarsuyu Narlık hattı Piraziz Domuz deresi Yamaç Paraşütü Bulancak Dikmen Tepesi Giresun Kalesi(400 m.lik kısa uçuşlar) Piraziz Eğrice Yağlıdere Yazlık Espiye Kent Ormanı(400 m.lik kısa uçuşlar) Koçkayası, Aymaç tepe Bektaş Yayları ve çevresinde yamaç paraşütü yapılabilecek parkur alanları mevcuttur 173

183 FAALİYET 3. Derece Önemli 2. Derece Önemli 3. Derece Önemli Atlı Doğa Yürüyüşü Kulakkaya Bektaş Kümbet Uzundere hattı Tamdere Yaylası Karaovacık Yaylası Aksu-Kızıltaş-Karagöl Hattı Çakrak Köyü Çıkrıkkapı Yaylası-Kümbet Hattı Karaduğa Yaylası Akarsu Turizmi (rafting) Golf Turizmi Kayak Turizmi Doğankent Harşit-Güvendik Köyü Tirebolu-Ketençukuru Köyü Arası Efendioğlu Hanyanı Koçkayası Tabiat Parkı Ağaçbaşı Tabiat Parkı Dereli ilçesi Alancık Kuzalan Şelalesi hattı Kümbet sapağı-dereli ilçe Merkezi hattı Çamoluk ilçe merkezi ile Sarpkaya Arası Şebinkarahisar Avutmuş çayının Konak köyü ile Avutmuş regülatörü arasındaki hat Heliski Karagöl Dağı Tüm iniş noktaları Alucra Çıkrıkkapı Sıradur Tepesi Dereli Kuşburnu Tepesi Alucra Gavur Dağı 174

184 EK 5: GİRESUN İLİNDEKİ KORUNAN ALANLAR VE POTANSİYEL ALANLAR İÇİN DOĞA TURİZMİ FAALİYET PLANI Korunan/Kontrollü Alanlar Korunan/ Kontrollü Alan Türü Korunan /Kontrollü Alan Adı Yapılabilecek Doğa Turizmi Faaliyetleri Yapılabilecek Proje Türü TABİAT PARKLARI Ağaçbaşı Tabiat Parkı Koçkayası Tabiat Parkı Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Kayak, Atlı Doğa yürüyüşü, Oryantiring, Yayla Turizmi Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Kayak, Atlı Doğa yürüyüşü, Oryantiring, Dağcılık, Yayla Turizmi 1.Tabiat parkı içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2.Tabiat parkı içerisindeki ve çevresindeki yürüyüş rotaları belirleme, işaretleme ve bilgilendirme. 3.Alan kılavuzluğu eğitiminin verilmesi. 4-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. Görele Dokuzgöz A Tipi Mesire Yeri Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü, Oryantiring 1.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki yürüyüş rotaları belirleme, işaretleme ve bilgilendirme. 3-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. MESİRE YERLERİ Dereli Salonçayırı A Tipi Mesire Yeri Piraziz Odundüzü A Tipi Mesire Yeri Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü, Oryantiring, Yayla Turizmi Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü, Oryantiring, Yayla Turizmi 1.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki yürüyüş rotaları belirleme, işaretleme ve bilgilendirme. 3-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. 1.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki yürüyüş rotaları belirleme, işaretleme ve bilgilendirme. 3-Gelişme Planı yaptırılması 4-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. Merkez Çobanyolu Tepe C Tipi Mesire Yeri Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü 1.Mesire Yer içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. 175

185 Korunan/Kontrollü Alanlar Korunan/ Kontrollü Alan Türü Korunan /Kontrollü Alan Adı Merkez Ayitdüzü Tepe C Tipi Mesire Yeri Merkez Akçabel Tepe C Tipi Mesire Yeri Merkez Minekara Tepe C Tipi Mesire Yeri Yapılabilecek Doğa Turizmi Faaliyetleri Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Yapılabilecek Proje Türü MESİRE YERLERİ Bulancak Kurttepe C Tipi Mesire Yeri Bulancak Hanyanı C Tipi Mesire Yeri Bulancak Topalkız C Tipi Mesire Yeri Bulancak Küçükdere Bal Ormanı C Tipi Mesire Yeri Doğankent Dandı Kalesi C Tipi Mesire Yeri Espiye Karaduğa Çadır C Tipi Mesire Yeri Espiye Kaytangeliş Tipi Mesire Yeri C Espiye Kent Ormanı D Tipi Mesire Yeri Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü Doğa yürüyüşü, foto safari, yaban hayatı gözlemciliği. Atlı Doğa yürüyüşü 1.Mesire Yeri içerisindeki ve çevresindeki potansiyeli saptama. 2-İyileştirme çalışmalarının doğa turizminin geliştirmesi açısından değerlendirilerek yapılması. 176

186 KAYNAKLAR Akpınar, E., Bulut,Y.2010; Ülkemizde Alternatif Turizm Bir Dalı Olan Ekoturizm Çeşitlerinin Bölgelere Göre Dağılımı Ve Uygulama Alanları, III.Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, Ziyaret Tarihi Altan Ş., 2006; Türkiye'de Eko-Turizm Uygulamaları ve Ekonomiye Katkıları, Niğde Üniversitesi SBE, İktisat ABD, Yüksek Lisans Tezi. Giresun Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, 2011; Çevre Durum Raporu. Giresun İl Özel İdaresi, 2009; Stratejik Planı, Ziyaret Tarihi: Giresun Orman Bölge Müdürlüğü, 2012 İl Brifingi Doğu Karadeniz Turizm Master Planı, 2011,İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Giresun Kültür ve Turizm Müdürlüğü Web Sitesi, Ziyaret Tarihi: Giresun Meteoroloji İstasyon Müdürlüğü; Giresun ve Şebinkarahisar ın İlinin İklim Durumu,2011 Giresun Valiliği Resmi Web Sitesi; Ziyaret tarihi: Türkiye İstatistik Kurumu, 2012, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2011, Ziyaret Tarihi: DKMP Genel Müdürlüğü Mağaralar Şube Müdürlüğü Raporu;2012 Karaer F., 2010,Giresun Dağlarının (Ordu-Giresun-Sivas) Endemik ve Nadir Tür ile Ekosistem Çeşitliliği I. Kalkınma Planı Ormancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporu, DPT, 2007 Orman ve Su İşleri Bakanlığı İzmir Şube Müdürlüğü İzmir Doğa Turizm Master Planı,2012 Çevre ve Orman Bakanlığı Stratejik Planı, 2010 Doğu Karadeniz 2023 Turizm Stratejisi Ziyaret Tarihi LİNK KAYNAKLARI

187 178

188 179