ORDU İLİ DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI

Transkript

1 ORDU İLİ DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI

2 PROJE YÖNETİCİSİ Emin KARAMAN Bölge Müdürü PROJE KOORDİNATÖRÜ N.İlksen KANDEMİR Ordu Şube Müdür V. PROJE EKİBİ Taceddin YÜCE Görkem GENÇ İmtiyaz Sahibi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, I. Bölge Müdürlüğü, Ordu Şube Müdürlüğü Adres: Eskipazar Mevkii Ulubey Yolu 3. Km Ordu Tel: Faks: E-posta: [email protected] Yıl: Bu Master Plan T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, I. Bölge Müdürlüğü, Ordu Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır

3 SUNUŞ Orhan DÜZGÜN Vali 1

4 ÖNSÖZ Dünyada her alanda değişim ve gelişmelerin yaşandığı günümüzde, turizm alanında da önemli değişimler yaşanmaktadır. Deniz-kum-güneş destinasyonları ağırlıklı geleneksel turizm anlayışı değişim göstermeye başlamış olup, yerini doğaya dayalı turizme bırakmaktadır. Bu gelişmeler ışığında, Orman ve Su işleri Bakanımız Sayın Prof. Dr. Veysel EROĞLU nun talimatlarıyla, doğa turizmi konusunda master plan çalışmalarına başlanmıştır. Ülkemizin sahip olduğu üstün tarihi değerlerin yanında doğal güzelliklerin değerlendirilmesi, insanların doğa ile iç içe olmalarının sağlanması ve koruma-kullanma dengesi içinde doğal kaynakların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu planların, ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağını ümit ediyor ve emeği geçen mesai arkadaşlarıma, katkısı olan kurum ve kuruluşlara teşekkür ediyorum. Emin KARAMAN I. Bölge Müdürü

5 Doğal güzellikleri, tarihi ve turistik yapısı ile zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan Ordu da, bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal kaynak değerlerin, sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle planlanarak, doğa turizminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Ordu Şube Müdürlüğümüzce konu ile ilgili bir uzman ekip oluşturulmuş ve Doğa Turizmi Master Planı hazırlanmıştır. Söz konusu plan, Şube Müdürü N. İlksen KANDEMİR in koordinatörlüğünde, Ordu Şube Müdürlüğümüzde görev yapan Orman Mühendisi Taceddin YÜCE, Bilgisayar İşletmeni (Biyolog) Görkem GENÇ in katılımlarıyla oluşan proje ekibi tarafından yapılmıştır. Ordu İli Doğa Turizmi Master Planının hazırlanmasında katkı veren tüm paydaşlarımıza teşekkür ederim. N. İlksen KANDEMİR Ordu Şube Müdürü 3

6 ÇALIŞMANIN MAKSADI Bu çalışmanın amacı; doğal güzellikleri, tarihi ve turistik yapısı ile zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan Ordu da, bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal kaynak değerlerin, sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle planlanarak doğa turizminin geliştirilmesini sağlamaktır. Bu plan ile Ordu İlinde doğa turizminin geliştirilmesi için amaç, hedef ve stratejiler saptanarak yapılması gereken projeler belirlenmiştir. Bu master plan, Ordu ilinin doğa turizmi konusundaki üst düzey amaç ve hedeflerini açıklamaktadır. Planda yıllarını kapsayan 10 yıllık dönem için toplu bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu kapsamda, master plan çerçevesinde daha alt düzeyde detaylı eylem, taktik ve stratejik planları hazırlanabilir. 4

7 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve ORDU İLİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR KAYNAK ANALİZİ Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar TURİZM POTANSİYELİ TAŞIMA KAPASİTESİ Taşıma Kapasitesinin Elemanları İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ İLGİ GRUBU ANALİZİ TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI ORDU İLİNİN TARİHÇESİ ORDU İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ İlin Jeomorfolojik Özellikleri Jeolojik Özellikler İklim Özellikleri Hidrografya Toprak Özellikleri Arazi Varlığı Orman Varlığı Flora-Fauna ve Hassas Yöreler Yerleşim Alanları ve Nüfus Tarım ve Hayvancılık Altyapı, Ulaşım Turizm İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ ORDU İLİNDE DOĞA TURİZMİ ARZI ORDU İLİNİN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) ORDU İLİNİN DOĞA TURİZMİ (ARZI) DEĞERLERİ VE BİLİNİRLİK DEĞERLENDİRİLMESİ ORDU İLİNDE DOĞA TURİZMİ DOĞA TURİZMİ AMAÇLI KULLANILAN VE KORUMA STATÜLÜ ALANLAR Ordu İlindeki Tabiat Parklar Ordu İlindeki Avlaklar Ordu İlindeki Mesire Yerleri SEÇKİN ÖZELLİKLİ DİĞER SAHALAR Yaylalar Akarsular Göler,Göletler,Barajlar ORDU İLİ DOĞA TURİZM GZTF ANALİZ TABLOSU ORDU İLİNDE DOĞA TURİZİM ÇEŞİTLERİ

8 Kuş Gözlemciliği (Ornitoloji) Doğa Yürüyüşü (Trekking) Yayla Turizmi Av Turizmi Sportif Olta Balıkçılığı Akarsu Turizmi Bisiklet Turizmi Yaban Hayatı (Fauna) Gözlemciliği Foto Safari Tarım ve Çiftlik (Agro) Turizmi Kamp Karavan Turizmi Dağcılık Yön Bulma (Oryantiring) Kış Turizmi Hava Sporları Turizmi Botanik Turizmi Atlı Doğa Yürüyüşü Turizmi Mağara Turizmi Festival Turizmi SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKÂNLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER ORDU Kabadüz İlçesi Aybastı İlçesi Mesudiye İlçesi ULUGÖL TABİAT PARKI PERŞEMBE YAYLASI VE MENDERESLERİ ORDU İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ SONUÇ VE ÖNERİLER EKLER

9 1. GİRİŞ 1.1 DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve ORDU VİLAYETİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Tabiatı korumanın geleceği kırsal alanların geleceğine, kırsal hayatın korunmasına ve sağlıklı yürüyen bir kırsal ekonomiye bağlıdır. Kırsal alanlardaki düşük ve dağınık nüfus ile beraber yetersiz gelir söz konusu olduğunda bu alanların turizm köyleri vb. faaliyetler için kullanılması söz konusu olacaktır. Bu tür girişimlerin önemli bir kısmı korunan alanlarda veya dışında yapılmaktadır. Bazı etkinliklerin korunan alanlara ve tabiata çok zarar verdiği de görülmektedir. Bu sebeple tabiatı korumakla görevli olan bizlerin çevremiz ile iyi bir proaktif ilişkiler içinde olmamız lüzumludur. Proaktif kişi; ilişkilerde ve faaliyetlerde inisiyatifi eline alan kişi demek olup tabiattaki faaliyetlerin kontrolü için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü taşra kuruluşlarının kırsal sahalarda doğa turizminin geliştirilmesinde öncü olması doğru bir harekettir. Son yıllarda sivil toplum kuruluşları ve diğer kuruluşlar korunan alanlar, doğal alanlar, kırsal kalkınma, kalkınma için işbirliği gibi konuları tamamıyla farklı bir bakış açısı ile algılamaya başlamışlardır. Tabiat ve geleneksel kültürler üzerinde turizmin yarattığı olumsuz tesirler ve bunların neticesinde duyulan korkular kitle turizmine karşı alternatif çevre duyarlı turizmi ve tabiatı korumayı öne çıkarmıştır. Sürdürülebilir doğa turizmi ve ekoturizm tabiatın korunması için bir umut olarak ortaya çıkmıştır. Algılamadaki bu değişiklik, doğal alanlar, korunan alanlar ve çevresinin bölgesel planlamasında turizme ilişkin proje ve çalışmaların giderek artmasına yol açmıştır. Bu sayede turizm, zaman içinde kırsal alanların kalkınmasında, yoksulluğun azaltılması ve yöresel kültürel zenginliğinin korunmasında anahtar bir kelime haline gelmiştir. Sürdürülebilir doğa turizmi, kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi, kırsal nüfus için yeni bir bakış açısı yaratılması, yoksulluğun ve kırsal göçün azaltılmasında en önemli seçeneklerden biri olarak görülmektedir. Ancak, turizmin yalnızca yerel ekonomi ile doğru şekilde bütünleştirildiği takdirde beklentileri karşılayabileceği ve yöre halkı ile diğer ilgi gruplarına fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. 1. DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA 1980 li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) çevre konularına ilişkin çalışmaları giderek artan bir etki yaratmıştır. Dünya Çevre Kalkınma Komisyonu nun 1987 yılında tamamladığı çalışmalar sonunda ortak geleceğimiz adlı bir rapor hazırlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çevre ve kalkınma konularına çok farklı yaklaşılması gerektiği bu raporda vurgulanmış olup, kalkınmanın ve insanlığın sahip olduğu kaynakların sürdürülebilir olduğuna değinilmiştir. Raporda ortaya konan sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanların elinde bulundurduğu ve onlara muhtaç olduğu ekolojik, kültürel ve sosyo-ekonomik kaynakların nadir ve eşsiz olduğu görüşüne dayanmaktadır. Bir sahanın sahip olduğu kaynaklar, çok farklı maksatlar için kullanılabilmektedir. Örneğin, bir orman kereste imalatı için kullanılabilir, üzerindeki ağaçlar kesilerek tarım toprağı olarak kullanılabilir, korunan alan olarak kullanılabilir. Alanın ve alanda yaşayan yöre 7

10 halkının özelliklerine bağlı olarak bu seçeneklerden bazıları uygulanabilirken, bazıları ise kesinlikle uygulanamaz. Yalnızca korumacı bir yaklaşım içine girildiğinde doğru görülen seçenek ormanın el değmemiş eski haline bırakılması olsa da yöre halkı ve diğer iş gruplarının bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı yaşam kalitelerini yükseltmek için ormandan hak iddia etmeleri mevzubahistir. Bu sebeple yüzde yüz sürdürülebilir kalkınmaya her zaman ulaşılamasa da bu hedef üzerine yoğunlaşılmalıdır. Doğal ve korunan kırsal alanlarda, geçmişten günümüze yerel topluluklar ile arazinin beraberliği çok önemli olmaktadır. Korunan alan ağı büyüdükçe korunan alan kavramının anlamı da değişmeye ve gelişme göstermeye başlamıştır. Bu gelişme içinde yöre insanlarının varlığı ve faydalanmalarının sürdürülebilirliği de öne çıkmaktadır. Bir doğal alan ve korunan alanın ve içinde yer aldığı bölgenin sürdürülebilir kullanımı, turizm, ekolojik tarım, hayvancılık, yeni bölgesel ürünler, sürdürülebilir ormancılık, hatta enerji üretimindeki yatırımlarla birlikte düşünüldüğünde daha başarılı olacaktır. Doğal alanlarda faaliyetlerin açıklanmasında Kırsal alan, Kırsal kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma gibi kavramlar değerlendirilmelidir, bu kavramlar şu şekilde açıklanabilir; Kırsal alan; Şehir diye tabir edilen yerleşme sahalarının dışında kalan tarımla ilgili etkinliklerin yapıldığı alanları da içeren köy, mezra, kom vb. adlarla anılan insan yerleşimlerinin var olduğu alanları kırsal alan olarak tanımlayabiliriz. Kırsal kalkınma kavramı: Kırsal kalkınma, küçük toplulukların içinde bulundukları ekonomik, toplumsal ve kültürel koşulları iyileştirmek amacıyla giriştikleri çabaların devletin bu konudaki çabalarıyla birleştirilmesi, bu toplulukların tüm ülke insanlarının tümüyle kaynaştırılması ve ulusal kalkınma çabalarına tam biçimde katkıda bulunmalarının sağlanma süreci şeklinde tanımlanmıştır. Kırsal alan kalkınması; Hem bir eğitim hem de örgütlenme işi olup kırsal alan, toplumun gereksinimlerinin göz önünde tutulması, kırsal alan kalkınma politikası ile ilgili planların alınması sırasında topluma zorla kabul ettirilmemesi gereken bir konudur. Toplum istediklerini elde etmedikçe kırsal alan çalışmalarına katılmayacaktır. Tarımsal çalışmalar, beslenme, eğitim, mesleki önderlik ve öğretim, kooperatifler, el sanatları, küçük sanayiler, sosyal güvenlik çalışmaları, planlama ve sağlık politikaları nitelikleri kırsal alan ve ülke planları ile bir bütünlük sağlamalıdır. Sürdürülebilir kalkınma: ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Burada ekolojik, ekonomik ve sosyo kültürel sürdürülebilirlik şartlarının tamamının sağlanması önemli olmaktadır. Kırsal alanlar turizm ve boş zamanların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kırsal alan, turistlere sakin ve huzurlu bir seçenek sunmaktadır. 005 yılında Fransız vatandaşları tatillerinin %5 sini ya bir ailenin yanında ya da bir arkadaşının evinde, %6 sı evlerinde geçirdiklerini ve %9 luk bir kısmı ise kırsal alanda ikinci bir eve sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Kırsal alanlar ayrıca doğa için önemli role sahiptirler. 8

11 Tabii kaynakların korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, doğal felaketlere karşı koruma, iyi hayat şartlarının korunması ve doğal manzaranın korunması doğal çevre ile ilgili hususlardır. 1.3 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Sürdürülebilir kalkınma, ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Sürdürülebilir turizmin gelişimi de sürdürülebilir kalkınma ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminde turistlerin ve ziyaret edilen yerlerin bugünkü ihtiyaçlarının, gelecekteki fırsatları koruyup genişleterek karşılanması amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal hayatı destekleyen süreçlerin devamını içerecektedir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü nün tanımına göre sürdürülebilir bir turizm gelişimi; Çevresel kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamalı, Ziyaret edilen toplulukların sosyo-kültürel yapısına, gelenekselliğine saygı göstermeli, Bütün ilgi gruplarına adil bir şekilde dağıtılan sosyo-ekonomik faydalar ile tutarlı ve uzun vadeli ekonomik faaliyetler ortaya koymalıdır. Buna göre sürdürülebilir kırsal/doğa turizminin gelişme ölçütleri; a. Biyolojik çeşitliliğin korunması, b. Ekonomik tutarlılık, c. Kültürel zenginlik, d. Yöre halkının refahı, e. İstihdam kalitesi, f. Sosyal eşitlik, g. Ziyaretçi memnuniyeti, h. Yetkinin yerele doğru dağıtılması, i. Toplumun genelinin refah ve mutluluğu, j. Fiziki bütünlük, k. Kaynakların etkin kullanımı, l. Çevre temizliğidir. Korunan alanlar açısından; tabiatın seçkin parçaları olan korunan alanlar ile turizm arasındaki bağ, korunan alanların tarihçesi kadar eskidir. Korunan alanlar turizme, turizm korunan alanlara ihtiyaç duymaktadır. Turizm korunan alanların kurulması ve yönetiminde göz önüne alınması gereken önemli bir bileşendir. Aynı şekilde koruma altında olmayan flora ve faunanın tutunduğu tabiat alanlarına ve insanın yaşadığı sahalardaki yöresel kültüre de turizm bağımlıdır. Bu bağımlılık doğa ve kültürün bozulmaması için tedbirler gerektirir. Bu tedbirlerin neler olacağının sürdürülebilir kırsal kalkınma ilkeleri çerçevesinde tespiti de lüzumludur. Turizmin önemli bir ekonomik faaliyet olması ve tüm göstergelerin bu faaliyetin büyüme eğiliminde olacağı yönünde olması önemli bir husustur. Turizmdeki büyümeyle beraber sürdürülebilir turizm, ekoturizm gibi doğayla ilgili turizme olan talep artmış ve turizm 9

12 ürünleri ile destinasyonlar çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri de değişmiş ve çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri konaklamada konforun sağlanması yanında, yöreye özgü kültürel değerler hakkında bilgi edinme, yöre halkıyla iletişim, bölgenin flora ve faunası, özel ekosistemler, doğal hayat ve bunların korunması da dahil olmak üzere daha sorumlu bir seyahat deneyimi kazanmak da söz konusudur. Beklenen büyüme ve yeni eğilimler turizmi o kadar stratejik bir konuma taşımıştır ki, turizm eşşiz özellikli doğal veya korunan alanların sürdürülebilirliğinin yanı sıra bu alanların çevresinde yaşayan yöre halkının kalkınma potansiyeline de müspet etki sağlayabilmektedir. Bu durumda turizm, doğal alanların korunması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin çevre bilincinin arttırılmasında kullanılabilecek çok önemli bir araç olabilmektedir. Dolayısıyla turizm sayesinde koruma çalışmaları için gerekli mali kaynakların kazanılmasının yanı sıra ziyaretçiler ile yöre halkına yönelik bilinçlendirme ve eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması gibi hedeflere de ulaşılabilmektedir. En önemli husus; turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı ve paylaşımcı olarak planlaması, sürecin etkin yönetimi ve izlenmesi de gereklidir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelecektir. İşte bu nedenle bu çalışmaya SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLANI çalışmasına lüzum duyulmuştur. 1.4 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ, Yukarıda da bahsedildiği üzere, insan kullanımı bakımından hassas olan sahalarda turizm söz konusu olduğunda turizmin iyi planlanması ve yönetilmesi önemli olmaktadır. Alışılmış turizm stratejileri ile Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Stratejisi arasındaki fark şudur; alışılmış yöntemler yukarıdan aşağıya bakış açısı ile uygulanmaktadır. Yani kararlar merkezden alınmakta ve uygulanması için yerele taşınmaktadır. Yöre halkı katılımcı olamamaktadır. Sürdürülebilir turizm ise aşağıdan yukarıya bir yaklaşım için gayret göstermektedir. Bu yaklaşımda yöre halkının beklentileri ele alınır, yönetime katılmasını sağlayıcı yapı kurulur, yörenin kalkınma potansiyelini bünyesinde barındıran tabii değerlerin korunması için kararlar ortak alınır ve karar almanın yanında uygulama ve izleme aşamalarında da yöre halkının becerilerini, bilgisini, en uygun şekilde kullanmak esastır. Bu yaklaşım yöre halkının, yerel otorite ve organizasyonların yetkilendirilmesine dayanır. -Sürdürülebilir turizm gelişim aşamasında doğa ve çevresinin ortak çıkarları söz konusudur. Konaklama ve diğer turizm altyapıları mümkün olduğunca doğal alan dışında olmalıdır. Bu durum doğaya ve kültüre zararı en aza indirdiği gibi ev pansiyonculuğu gibi faaliyetlerin yapılabileceği gibi yöreye faydayı arttırabilir. -Yöre halkı ve diğer bölgesel ilgi grupları turizm gelişiminde önemli ortaklardır, söz konusu gruplar turiste konaklama imkanı sunacaklar, sunacakları ürünün kalitesinin korunmasında da sorumluluk alacaklardır. -Günübirlik ziyaretçiler yerine uzun süreli konaklamaya lüzum duyan turistler hedefleniyorsa, doğal ve kültürel mirasa dayalı çekim noktaları, el sanatları gibi faaliyetler ortaya konmalıdır. 10

13 -Doğal alanlar genellikle çok hassastır, bu sebeple ekolojik değerler, belirli bir saha ile sınırlı olmayacaktır. Geleneksel hayat, yerel kültür, kırsal sosyal ekonomik yapılar da aynı zamanda turizmin temel kaynağı olmaktadır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın ilimizde/bölgemizde ve ülkemizde doğa turizmine konu olacak sahaların tüm ilgi grupları için anlamlı ve cazip bir bakış açısına dayandırılmasına esas olmalıdır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nda turizm doğayı koruma, kırsal kalkınma için bir araç olarak ele alındığından, doğa turizmi yönetim planı olarak ele alınmalıdır. Halihazırda olan turizm etkinlikleri de tartışılmalı, değerlendirilmelidir. İlde sürdürülemez olan turizm veya gelir getirici faaliyetler de tanımlanmalıdır. Ayrıca iyi bir yönetim için tehditler ve fırsatlar da ele alınarak bunlardan hareketle ortaya çıkacak fikirler ortaya konmalıdır. -Doğaya dayalı turizm yönetiminin entegre bir anlayışla (alan ve çevresinin sahip olduğu doğal, tarihi ve sosyo-ekonomik kaynakların bütüncül ele alınması) değerlendirilmesi de önemlidir. -Turizm gelişimi genel olarak piyasa talebine göre yönlendirilir. Bir alanın turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, rekabetçi ve özgün bir destinasyon oluşturması için gerçekçi beklentiler ortaya konulmalıdır. Yüksek ekolojik değerlere sahip olan sahalar yüksek turizm değeri içermeyebilir. Turizm, ancak doğru pazar ürünlerini hedeflediği zaman başarılı olabilir. Özellikle hassas tabiat alanlarında taşıma kapasitesi düşük iken, bu alanlardan beklenen faydalar yüksek olmaktadır. Taşıma kapasitesinin düşüklüğü sınırlı sayıda turist demektir. Bu sebeple taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi de önemli olmaktadır. -Entegre doğal alan yönetimi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı ile doğa ve turizm yönetimi için tüm ilgi gruplarının desteğini almayı hedefler. Tüm ilgi gruplarının etkin desteği önem taşır. Turizm gelişiminin karmaşık yapısı göz önüne alınırsa, ilgi gruplarının etkin işbirliği oldukça önemlidir, planın herkes tarafından sahiplenilmesi ayrıcalık olacaktır. -Sürdürülebilir kırsal kalkınma için kapsamlı bir vizyon belirlenmesine de ihtiyaç vardır. -Pazarlama stratejisi de Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın bir parçası olup, kalkınma ve rekabete açık ürün-pazar kombinasyonu için yaratıcı yaklaşımlar içermelidir. Pazarlar, hedef gruplar, turist sayısı, ürünler, hizmetler, yaratıcı yaklaşımlar bu stratejide yer almalıdır. -Turizm destinasyonu yönetimi; yaygın bir stratejik yaklaşım olup, destinasyonu rekabete açık hale getirir, bir turizm pazarını iyi bir şekilde yönetmek, pazarlamak, bir destinasyonu rekabetçi yapabilmek için gereken tüm unsurları içeren bir rekabetçi yaklaşımdır. -İyi tanımlanmış amaçlarla ve göstergelerle mantıksal bir çerçeve kurmak, ayrıntılı bütçe, mali portre ve ilgi gruplarının tümüne açık görev ve sorumluluklar veren bir iş planı hazırlamak gereklidir. -Ziyaretçinin izlenmesi ve ziyaretçi yönetim planı: Madem ki doğa gibi hassas bir sistemde çalışılıyor bu durumda turist ziyaretinin ilkelerini belirleyen bir ziyaretçi yönetim planı lüzumludur. Aynı zamanda da hem geri bildirim temin etme, hem de taşıma kapasitesinin kontrolü için izleme programı da olmalıdır. Geribildirimler kalitenin arttırılması, sunumların taleplere uygun hale getirilmesi (iyileştirilmesi) ve hizmetteki aksamaların doğadaki değişimlerin takibi için çok gereklidir. Şu unutulmamalıdır ki; turizm, doğanın korunması için ortaya konan ana hedeflere ulaşmak garanti edildiği takdirde teşvik edilmelidir. 11

14 . SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR.1 KAYNAK ANALİZİ Gelişme planı ve stratejisi için öncelikle kaynak analizi yapılması zorunludur. Bir alanın sahip olduğu kaynaklar, o alanın kalkınması için bir sermaye veya potansiyel oluşturmaktadır. Bu kaynakların analizi de önemli veri ve bilgi oluşturulmasını temin etmektedir. Ekolojik ve kültürel kaynakların yanında sosyo-ekonomik özellikler de turizm gelişimi için önemli bir temel oluşturmaktadır. Örneğin kırsal turizmin tarımsal faaliyetleri desteklemediği durumlarda kırsal turizmin gerçekleştirildiği bölge hem kendi sermayesini hem de kırsal olma özelliğini kaybedecektir. Gerek turizm potansiyeli gerekse taşıma kapasitesi turizm kaynaklarının mevcut durumuna bağlı olduğundan kaynak envanterinin mutlaka yapılması gerekir..1.1 Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar a. Doğal Kaynaklar: Turizmin gelişimi için önemli olan yöreye özgü doğal kaynaklardır. Bu kaynakların halihazırdaki ekonomik kullanımları, korunma durumları, statüleri, iklim gibi turizm gelişimi için potansiyel kaynakların envanterini içermektedir. Seçkin Doğal Kaynaklar: Turizm yalnızca korunan doğa parçaları ile ilgili değildir. Eşsiz manzaralar, dağlar ve nehirler gibi ve korunmayan türler de turizm için ilgi çekici olmaktadırlar. Örneğin; ormandaki ağaçların üzerinde gezinen sincapları konakladığımız evin penceresinden gözlemlemek son derece çekicidir. Bir orman öncelikli olarak odunculuk amacıyla kullanılsa da dağ bisikleti gibi bir aktivite için ortamı çekici hale getirebilmektedir. Seçkin Doğal Kaynakların Halihazırdaki Ekonomik Kullanımlarının Tanımlanması Doğal kaynakların çok çeşitli kullanımları söz konusudur, ormanların odunculuk amaçlı kullanımı, nehirler ve göllerin sportif balıkçılık, su sporları ve enerji üretmek için kullanımları gibi. Bu kullanımlardan bazıları gelenekseldir ve düşük etkilere sahiptir. Bazıları ise sürdürülebilir değildir. Bu sebeple bunlar turizm gelişimi için de uygun değildir. Kaynağın Korunma Durumu ve Statüsü: Bazı doğal kaynaklar mevcut kanunlarla korunur. Bunların turizmde kullanımı da bu kanunlara uygun olmalıdır. İklim; mevsimlerin dağılımı, ortalama sıcaklık, nem ve günlük ortalama optimal güneş ışığı saatlerine bağlı olarak iklim analizi yapılmaktadır. Burada önemli olan iklimin farklı mevsimlerde turizm için elverişli olup olmadığıdır. Turizm Gelişimi İçin Potansiyel Doğal Kaynaklar: Potansiyel kaynakların tespiti turizm planlaması için önemli ve özellikle yönlendirici olmaktadır. Tüm bu kaynakların envanter çalışmalarının haritaya aktarılması, turizm ürünleri ve hizmetlerinin gelişmesi ve altyapı ile tesislerin fiziksel planlaması için önemli olmaktadır. 1

15 b. Kültürel Kaynaklar: Kültürel kaynakların envanteri doğal kaynaklara ilişkin çalışmalara benzerlik göstermektedir. Özellikle doğal ve kültürel kaynaklardan oluşan kombinasyonlar, turistler tarafından yüksek ilgi ile karşılanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasının önemi konusunda farkındalık meydana getirilebilirse, sürdürülebilir turizm gelişimine ve doğa korumaya verilen destek artacaktır. c. Sosyo-Ekonomik Kaynaklar: Altyapı, insan kaynakları ve farklı ekonomik sektörlerin bileşimini içermektedir. Bu konuda yapılacak envanter çalışması, birbiri ile bağlantılı birçok farklı unsurlar içermesi ve bu unsurların turizm gelişimi için ilk bakışta kavranamaması mümkündür. Bölgenin kalkınma potansiyelinde, sosyal ve ekonomik rekabet edebilirlik unsurları büyük öneme sahiptir. Yerel nüfusun turizme yaklaşımı, turizm sektöründe çalışma isteği gibi bazı unsurların turizm ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Altyapı: Bir bölgenin turizmde rekabet edebilirliği ve kalkınma seviyesinin tespiti için altyapı kalitesi önemli bir göstergedir. Altyapının kalitesi, yerel nüfusun hayat kalitesini ortaya koymanın yanı sıra turizm gelişimi için de zorunlu bir şarttır. Alan, güvenli içme suyu, donanımlı sağlık tesisleri gibi temel unsurları içermiyorsa turizm gelişimi asla başarılı olamayacaktır. Altyapının farklı unsurları için şartlar, kalite ve gelecekteki durum değerlendirilmelidir. Kaynak hali hazırda turizm için mi kullanılmaktadır? Sorusu hem kaynağın turizm gelişimi için önemi konusunda hem de kaynak kalitesi hakkında göstergeleri ortaya koyabilmektedir. - Su kaynaklarına yönelik etütler; kaliteli su kaynağının sağlanması, su kaynağının sürdürülebilir kullanımı ve su çıkarmanın çevresel etkisini de içerir. - İletişim ağına yönelik etütler; turistlerin refahı ve turizm gelişimi için önemli olan cep telefonlarının da olmak üzere telefon ve internet ağlarının kalitesine yönelik etütleri içermektedir. - Sağlık hizmetlerinin; kalite, miktar ve coğrafi dağılımı son derece önemlidir. - Güç kaynaklarına yönelik etütler; elektrik şebekesi, ısınma ve yemek pişirme için enerji kaynaklarının varlığı önemlidir. Her ne kadar resmi standartlara göre planlansa ve tehlike içermese de turistler nükleer santrallerin yakınında konaklamamaktadır. - Su ve toprak kirliliği etkisi olan atık su sistemleri önemli olup, bölgeye gelen turistlerin sayısı ile meydana gelecek atık su miktarı da dikkate alınmalıdır. - Katı atıkların düzenli depolaması toplum için olduğu kadar çevre için de önemlidir. Katı atıkların görüntü kirliliğine de yol açması ayrı bir menfi etkisidir. - Yol ağlarının durumu; çoğu turistin tercihlerini yaparken en önemli etkendir. - Güvenlik; kamu güvenliğini ve asayişi sağlamak turist güvenliği gibi unsurlar önemli olmaktadır. Aşırı kar yağışı, kanyon veya dağ kurtarma timlerinin olup olmaması da çok önemlidir. - Politik istikrarsızlık ve suçlar; turist için caydırıcı etki yapmaktadır. İnsan Kaynakları; Bir bölgenin insan sermayesini ifade eden bu unsur, turizm gelişiminde anahtar etmenlerden biridir. İnsan kaynakları hem hizmeti hem de manevi nitelikteki kültür ve kimliği oluşturmaktadır. İnsan kaynaklarına ilişkin etütler aşağıdaki unsurları içermelidir; - Yöre halkının nüfusu, - Göç vb. eğilimler, - Demografik yapı, - Aktif nüfus ve yapısı, eğitim seviyesi, potansiyel bilgi ve beceriler, açık fikirlilik, geleceğe odaklanma, çalışma ahlakı, - Yöreye özgü geleneksel ekonomik faaliyetleri ve yöresel sanatları yapabilme, 13

16 - Turizm gelişimine ilişkin tutum, misafir severlik duygusu, hizmete yönelim, - Sosyal tutarlılık, esneklik, mevcut sosyal ilişkilerin kalitesi ve aralarındaki işbirliğini içeren sosyal yapı, - Yerel kurumlar, idareler, yönetişim, bürokrasiden kaçınma vb. hususlarla finansal kaynaklar ve yönetimleri, - Alanın kültürü ve kimliği, alanda etkin görev alacak kişilerin ortak değerleri, ilgileri, yaklaşımları, algılama şekilleri, özel ilgi ve becerileri, özgün gelenekler, o topluma ait olma ve o toplumda yaşamaktan onur duyma gibi durumları içerir, - Farklı ekonomik sektörler; söz konusu coğrafi bölgeye ve ile yoğunlaşma durumları, firma sayısı, ölçeği, ortalama karlılık, geleceğe yönelik bakış açısı, pazarları ve dış ilişkileri, sektörler arası işbirliği son derece önemlidir, tüm sektörler turizm sektörü ile ilişkili olabilmektedir. Kaynak analizinin sonuçları; sürdürülebilir turizm yönetimi ve kalkınmada sermayeyi oluşturan kullanılabilir kaynaklara genel bir bakışı sağlamakla beraber, bölgenin mevcut kalkınma durumunu ve sürdürülebilirliğini değerlendirmeye yönelik bir resim sunmaktadır. Analiz aynı zamanda; bölgenin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik bir vizyon oluşturulmasını ve turizm gelişiminin diğer sektörlerle bütünleştirilmesini sağlayacaktır.. TURİZM POTANSİYELİ Yüksek değerlere sahip doğal ekolojik sahalar her zaman yüksek turizm potansiyeli içermezler; - Bazı doğa parçaları araştırma yapan uzmanlara, iyi eğitimli ekoturistlere hitap etmektedir. Bu alanlar sayıca az olduğu için de sınırlı bir turizm potansiyeli içerirler, - Bazı doğal sahalar, erişim, güvenlik gibi nedenlerle turistler için elverişli olmayan yerlerde bulunurlar, - Ekolojik kaynakların kullanımlar karşısındaki duyarlılığı (taşıma kapasitesi), ziyaretçi girişinde kısıtlamalara sebep olmaktadır, Bir sahanın daha fazla turist çekebilmesi için ihtimalleri ortaya koyan turizm potansiyeli önemli bir konudur. Turizm potansiyelinin tespiti için arz ve talebin ortaya konması gerekir. Bu potansiyel sınırlıysa başarılı bir turizm girişimini başlatmak imkanı olmayacaktır. Turizm ekonomik bir faaliyet olduğundan ancak turizm pazarında sürdürülebilirliği için bir talebi karşılaması lüzumludur. Turizme ilişkin motivasyon ve istekler değişkendir, kaynakların değeri aynı kalırken değişen tüketici davranışları turizm potansiyelini etkilemektedir. Dolayısıyla turizm potansiyeli tüketicinin bakış açısı (talebi) ile değerlendirilmelidir. Turizm potansiyeline ilişkin veri toplarken, istatistiki veriler, anketler gibi yöntemlerle veri elde edilebilir, ayrıca derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlemleme, olaylar üzerinde çalışmalar ile veri elde etmek için kullanılan niteliksel araştırma metotları kullanılmaktadır. Turizm potansiyeli için turizm talebi incelemesi aşağıdaki hususların tespiti ile yapılabilir; - Halen yapılan turizm, - Halihazırdaki turist miktarı, 14

17 - Her bir ziyaretçinin günde harcadığı miktar, - Ortalama kalma zamanları, - Turist profili, - Dürtü analizi; hangi temel etmenlerin turistler için rol oynadığı,(doğa, kültür, sağlık, güneş, vb.) - Benzer bir il veya saha ile kıyaslama yapılması, milli veya milletlerarası bir il ile kıyaslama yapılması ve neden o ilin tercih edildiği, - Gelecekte rakip olacak iller hangileridir, nedeni, Turizm arzı incelemesinde ise aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır; - İlimizde bir uluslar arası havaalanı var mıdır veya yakın bir ilden yararlanma imkanı makul müdür? - Alan ulaşım hangi araçlarla olur?(demiryolu, özel taşıt, genel taşımacılık, vd.), bunlara yaklaşım nasıl olmaktadır (kötü, yeterli, iyi gibi), - Alana ulaşma durumu (kolay-rahat, çaba ile, zor ve tehlikeli) - İle gelmek için yabancı turistler ülkemizden vize alıyor mu? - Sahamızın istikrarlı bir yönetimi var mı?, - Güvenlik ve ulaşım açısından ne gibi problemler yaşanabilir? - Alt yapı incelemesi; taşımacılık ağı, yerel yolun durumu (toptak, asfalt), anayolla bağlantısı, demiryolu ağı, yerel genel taşımacılığın yaygınlığı, program, ücretler, hat/duraklar, döngü patikaları, patikalar, yollar, işaret levhaları, genel enformasyon levhaları, araç-otobüs park kapasitesi, bilgi alma, tercüme kolaylıkları, - Yiyecek içecek ve barınma; restoran sayısı, restoranların sınıflandırılması (iyi-sayısı, orta iyi-sayısı vb.) - Hangi standartta yiyecek sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü) - İl ve çevresinde ne tür barınma alanları var? (otel, hotel, yatak kapasitesi, rota üstü barınma kulübeleri, bungalov, parkları, kamp alanı, diğerleri), - Hangi standartlarda barınma sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü), - İlinizin seçkin özellikteki doğal alanlarının özellikleri (sundukları ile tek mi?, biraz farklı mı?, diğer seçkin özellikli yerlere benziyor mu?), - Alan turist gezi rotasına girecek şekilde turistlerin ilgisini çekebilecek diğer sahalara yakın mı? (diğer çekici sahalara yakın, orta derecede potansiyel, düşük veya yakında böyle bir potansiyel bulunmamakta), - İlin alanlarında yaban hayatı; (bayrak tür, ilginç diğer türler, temsil edici yaban hayatı, farklı yaban hayatı izleme aktiviteleri, yürüyerek, botla, gözlem noktası ile vb.), - Yaban hayatı izleme de tatmin edicilik durumu (garanti etme, genellikle, şans veya mevsime bağlı), - Bölgedeki önemli yaban hayatının tanımı, - Yardımcı tesislerin durumu (rekreasyonel, spor, diğer; durumu:kötü-yeterli-iyi), Kaynakların turizm potansiyelinin değerlendirilmesi; - doğal değerler: (sahiller, sahil kayalıkları, kumullar, dağlar, ormanlar, korunmuş izole olmuş alanlar, şelaleler, göller, nehirler, mağaralar, yaban hayatı, hayvan-kuş, deniz canlıları, iklim, diğerleri), - kültürel değerler; (tarihi binalar, tarihi yerler, anıtlar, arkeolojik yerler ve koleksiyonlar, folklor ve gelenekler, el işleri, müzeler, sahne sanatları, sanayi mirası vb.) - Toplumun turizm potansiyeli; (insan kaynakları; aktif nüfusun büyüklüğü ve yapısı, eğitim düzeyi ve profesyonel bilgi, beceriler, eğitimler, orijinal-karaktestik ve geleneksel 15

18 özellikleri, ekonomik faaliyetler-sanatlar profesyonel olmayanlar dahil, resmi olmayan bilgi ve beceriler, turizm gelişimine yaklaşımlar, misafir severlik anlayışı, hizmet eğilimleri, yerel kuruluş ve idareler ile yönetişim, alanın kültürü ve kimliği, - Ekonomik kaynakların turizm potansiyeli; (tarım, ormancılık, balıkçılık, sanayi ve diğer), - Altyapı; (su sistemleri, ulaşım ağları, sağlık imkanları, ulaşım terminalleri, enerji kaynakları, kanalizasyon sistemleri, katı atık ve yok etme sistemi, caddeler/yollar, güvenlik sistemleri vd.) - İş ve hizmet altyapısı; (fırınlar, kasaplar, bakkallar, süpermarketler, doğrudan satış yapan çiftlikler, kiralık araç, servis istasyonları, taksiler, otobüsler, kiralık bisiklet, kiralık spor malzemeleri ve bakımı, postaneler, bankacılık hizmetleri, doktorlar, dişçiler, eczaneler, kafe ve restoranlar, atm ler, bankalar, diğer iş ve hizmetler.) Turizm Talebi; turizmin mevcut durumunun incelenmesi; Ziyaretçi; boş zamanlarını geçirmek için bir yere gelen kişi olarak tanımlanabilir, turist ise alanda bir veya daha fazla gece konaklamaktadır. Her turist bir ziyaretçidir, ancak her ziyaretçi turist değildir. Dolayısı ile turist ve ziyaretçi sayılarının ayrılması gerekmektedir. Ziyaretçi ve turist ayrımı farklı talepleri sebebi ile yapılmak durumunadır, ayrıca her ikisinin de farklı etkileri bulunmaktadır. Bir turistin ortalama harcaması alanda daha fazla zaman geçirdiğinden, konaklamaya, ilave yiyecek ve içeceğe ödeme yaptığından genellikle daha yüksek olmaktadır. Turizme ilişkin mevcut durumun ortaya konabilmesi için; - Turist ve ziyaretçileri ayrı ayrı sayısı (yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, günlük), - Son on yılda turistlerin/ziyaretçilerin değişimi, - Ortalama kalış süreleri, konaklama ve ulaşım şekilleri önemlidir. (Sürdürülebilir doğa turizm gelişme planımızda ana unsur turizm olduğundan; turizme ilişkin veri kullanılamaz olduğu hallerde ikinci en iyi seçenek olarak ziyaretçilere ait veriler üzerinden değerlendirme yapılması mecburiyeti doğmaktadır). - Turist başına ortalama harcama, - Grup hacmi ve düzeni, - Turistlerin ağırlıklı yaş grubu, - Yaptıkları faaliyetler, - Ziyaret edecekleri-ettikleri yere ilişkin seçimleri, - Memnuniyeti, deneyimleri ve para harcama şekilleri, - İkinci ziyaretlerin yüzdesi ve sayısı, - Kullanılabilir ilave veriler. Talep incelemesinde ilimizi rakip olarak gördüğümüz veya bizimle rekabet eden benzer il veya illerle karşılaştırmak faydalı ve yerinde olacaktır. Turizm Arzı: Konum Faktörü; Bir ilin başka turizm pazarları ile ilişkili olarak nasıl konumlandığını, bir turistin alana ulaşmak için harcadığı zamanı, parayı/enerjiyi belirtir. Bir saha ne kadar güzel olursa olsun, hedef grup tarafından kolayca ulaşılabilir değilse asla başarılı bir turizm gelişimi sağlanamayacaktır. Yerel nüfusun değil turistin algılama durumu dikkate alınmalıdır. Örneğin bakir alanları ziyaret etmekten zevk alan ve ilkel patika yollarla ulaşılan yerleri ziyaret etmek isteyen turistler için düşünülen uzak mesafeler için alanın sınırlı sayıda turist potansiyeli olacaktır. - Uzun mesafeden gelen turistler için hava alanına uzaklık çok önemlidir, 16

19 - Tur operatörlerinin çoğu havayolu ulaşımını zorunlu görmektedirler, bu sebeple bağımsız turistler veya tur operatörleri hedeflenebilir, - Tren, otobüs veya özel araçlarla erişim de konum faktörleri içinde önemlidir, - Alana ziyaret iklim şartları açısından da kısıtlı imkanlara neden olabilir, - İle özgü yapılan bürokratik işlemlerin bıktırıcılığı da önemlidir, sık sık güvenlik birimleri tarafından kimlik sorulmak, aranmak gibi, - Turizm arzında; işaretlemeler, doğru yönlendirmeler, bilgiye ulaşma kolaylığı da önem arz etmektedir. Haritalar, broşürler, internet imkanı, kılavuz ve rehberler önemli bir arz faktörüdür. - Yiyecek içecek sunumu ve konaklama arzı; Sunumun ürün ve hizmet kalitesi, hijyenik standartlar, özgünlük/otantik, yöresel olması, yer ve ürünlerin çeşitliliği, ortam ve konukseverlik önemlidir. - Restoranların sınıflaması önceden yapılırsa turist için kolaylık olacaktır. - Konaklama tüm türleri içerebilmelidir, ürün ve hizmetlerin kaliteli olması, özellikle hijyeniklik konaklamada çok önemlidir. Doğal Alanın Kendine Has Özellikleri; Doğal alanların değer yaratması, kırsal kalkınmada rol oynaması beklentisi de son yıllarda öne çıkan bir görüştür. Doğal alanların alternatif kaynak kullanımına dönüştürülmesi için yapılan baskılar sonucu tehdit altında olduğu yerlerde devamlılığını sürdürebilmeleri, diğer alternatif kaynak kullanımları karşısında koruma ve kullanma dengesinin uzun dönemli ekonomik değerinin gösterilebilmesine bağlıdır. Tabiat ve kültürel miras, yaban hayatının gözlemlenmesi, yöreye özgü özellikler ve korunması gereken öncelikli türler, doğa ile ilgili çalışan ve doğanın kıymetini bilen eko-turistler için son derece önemlidir..3 TAŞIMA KAPASİTESİ - Belirli bir sürede ( yıl, ay, hafta, gün, saat ) bir bölgenin alabileceği ziyaretçi sayısı veya bölgenin kaynakları üzerinde istenmeyen veya planlanmamış etkilere sahip olmayan ve sürdürülebilir kalkınmayı tehdit etmeyecek düzeyde bir alanda aynı anda bulunabilecek ziyaretçi sayısı, - Bir bölgenin, hayati önemde olduğu düşünülen değerleri, ekolojik süreç ve koşulları tehlikeye atmadan ve sürdürülebilir kalkınma imkanlarını azaltmadan belirli bir süre boyunca destekleyebileceği insan faaliyetlerinin (ağaç kesimi, avlanma, tarım) ve diğer etmenlerin (örn: iklim değişikliği, kirlenme.vb.) baskısı, - Ziyaret edilen bir alan veya tesisin sahip olduğu kaynaklar üzerinde koruma amaçlarını tehlikeye atmadan, istenmeyen ve planlanmayan etkilere neden olmadan belirli bir süre (yıl, ay, gün, an) boyunca alabileceği ziyaretçi sayısı şeklinde tanımlanmaktadır. Taşıma kapasitesi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planında önemli bir planlama aracıdır. Turizmin gelişimi ve korunmasında önemli bir kavramdır. Taşıma kapasitesinin analizi ve izlenmesi, yönetim kararları yönünden girdi sağlayacaktır. Taşıma kapasitesi sayesinde kullanımı sınırlamak, en elverişli ziyaretçi sayısını tamamlayarak müspet etkileri azamiye çıkartmak, olumsuz etkileri en aza indirmek mümkün olabilecektir. Kısaca Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planındaki sürdürülebilirlik taşıma kapasitesinin aşılmaması ile temin edilir. Ziyaretçi sayısı ve etkinin büyüklüğü arasında doğrudan ilişki vardır. Ancak alan içinde tek tehdit unsuru ziyaretçiler değildir. Doğa için önemli olan tehditlerin tümünün birleşik etkisidir. 17

20 .3.1. Taşıma Kapasitesinin Elemanları; Sosyal Taşıma Kapasitesi, Turizm için yerel tolerans limitleri olarak tanımlanmakta olup yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerinden ve ziyaretçiler ile yöre halkı arasındaki çatışmalardan kaçınılmasını içerir. Bu unsurun turizm gelişimi içerisinde anahtar rolü vardır. Yöre halkı turizmi desteklemezse kalkınma asla olmaz. Yerel kabulü belirleyen temel etmenler, sosyal yapı ve kültürün hassaslığı, toplumun değişimin üstesinden gelebilme yeteneği, turizmin algılanışı, yöre halkı ile ziyaretçilerin ilişkileri, kullanıcı grupların davranışları, birbiri ile uyumu ve paydaş olmanın ekonomik ve toplumsal faydalarıdır. Ekonomik Taşıma Kapasitesi; Sürdürülebilir bir turizm gelişiminde turizm, ekonomik yapı ile bütünleşmiştir ve diğer sektörleri de desteklemektedir. Ekonomik taşıma kapasitesi; turizm gelişimini sağlayan bir yerel ekonomi ve yerel ekonominin sürdürülebilirliğini sağlayan bir turizm gelişimi anlamına gelmektedir. Yani temel kıstas; turizm gelişimi ile yerel ekonomi arasındaki sinerjidir. Ekonomik taşıma önemli olan iki unsur; Beklenen faydaları temin etmek için asgari turist sayısı ve ekonominin üstesinden gelebileceği azami turist sayısıdır. Ekolojik Taşıma Kapasitesi; Ekolojik taşıma kapasitesi, ziyaretçilerin/turistlerin ziyaret edilen alandaki ekosistemler, ikamet yerleri ve canlı türleri üzerinde ortaya koyduğu ekolojik zararlardır. Burada, ekolojik değerlerin, ziyaretçi akışlarının ve davranışlarının uzun süreli ve sistematik olarak izlenmesi ve veri toplanması önemli olmaktadır. İdari/fiziki Taşıma Kapasitesi; Fiziki taşıma kapasitesi aynı anda ve belirli bir zamanda müşteri olarak alınabilecek ziyaretçi sayısıdır. Bu kapasite, alana uygun insan sayısına, yani alanın büyüklüğü ve diğer fiziki şartlar (doğal, coğrafi koşullar ve hava şartları) ile turizm altyapısının kapasitesine dayanmaktadır. Burada temel göstergeler; kalabalık, kuyruklar ve trafik sıkışıklığıdır. Fiziksel kapasite yönetiminin verimliliği ve etkinliği şu unsurlara bağlıdır; - Organizasyon kaynaklarının kapasitesi (insan ve ekonomik kaynaklar vb. gibi), - Ziyaretçi yönetiminin kapasitesi, Fiziksel kapasiteyi değerlendirmek için aşağıdaki bilgiler gerekmektedir; Bir sahanın ziyaretçi kullanımına/ turizm gelişimine karşı hassas olan kaynakları: Kırmızı liste ve endemik türlerin habitatları, alanın savunmasız olan diğer kaynakları, göçe hassas türler, Ziyaretçi yönetimi de dahil olmak üzere yönetim amaçları ve hedefleri: Genel bir doğa koruma planı, amaçlar, hedefler ve doğa koruma politikası, tür koruma politikaları, bölgeleme sistemi, izleme sistemi, 18

21 Ziyaretçiler/turistler, turizm gelişimi ve etkileri üzerine veriler; tüm güzergahlar, tesisler, konaklama ve ziyaretçi/turist için olan etkinlikler ve detaylı haritalar, ziyaretçi sayısı, özellikleri, akımları, ziyaretçi modelleri, etkinlikler ve mevsime bağlı özelliklere ilişkin bilgiler vb., ziyaretçiler tarafından özel olarak gerçekleştirilen faaliyetler, ziyaretçi etkilerine ilişkin veriler, etkilerin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler, ölçütler ve göstergeler. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile bilgilerin gösterilmesi mümkündür. Psikolojik Taşıma Kapasitesi; Psikolojik taşıma kapasitesi bir alanın belirli bir zaman diliminde ziyaretçi deneyimleri üzerinde olumsuz etkilenmeye sebep olmaksızın kaldırabileceği maksimum ziyaretçi sayısıdır. 3.İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI 3.1 İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İlgi grupları, belirli bir koruma ve sürdürülebilir kalkınma projesi ile ilgili olarak fayda sağlayan, projenin içinde yer alan veya söz konusu projeden olumlu ya da olumsuz etkilenen bireyler, gruplar veya organizasyonlar olarak tanımlanabilirler. Paydaşlar, bir problemi çözmek için sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ve amaçlarımıza ulaşmak için güvenebileceğimiz kişilerdir. İlgi gruplarının hepsi sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ortak değildir veya olmaları gerekmez. Çünkü bir ortağın projeye olumlu bir bakışı, tutumu olmalıdır ve amaçlara ulaşmak için işbirliği yapmalıdır. Bazen bir ilgi grubu projeye olumsuz bakabilir ve hatta aktif bir tehdit bile olabilir, ilgi gruplarını işbirliği yapılanlar haline getirmek onlara paydaş değeri verilmesi ile mümkün olur. 3. İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ Turizmde ilgi grupları; - Yöre halkı, kişiler ve kurumlar, - Alana dayalı ilin sorumlu yöneticileri, - Bölgesel yetkililer, - Ulusal yetkililer, - Turizm ofisleri, yerel turizm organizasyonları, konaklama ve hizmet sunanlar, taşımacılar, - Turizmle ilgili sektörler, - Tarım, ormancılık ve balıkçılık gibi farklı ekonomik sektörlerin temsil edildiği ticaret ve sanayi odaları ve el sanatları ile ilgili birimler, - İşçi sendikaları, dernekler, STK lar, - Eğitim ile ilgili birimler, 3.3 İLGİ GRUBU ANALİZİ İlgi grubu analizi sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının ortaya konması ve uygulamasında yer alan farklı taraflara ilişkin genel bir izlenim sahibi olabilmek, niyet 19

22 okumak için kullanılan bir araçtır. Yalnızca bir envanter olarak ele alınmamalıdır, sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının planlanmasında potansiyel ortaklarımızın kimler olduğunu ve hangi tarafla çelişkiler yaşayacağımızı bize bildirmektedir. Ayrıca projenin farklı seviyelerinde destek temini için de son derece elverişli bir analizdir. İlgi grupları analizine dayalı olarak sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının yönetiminden sorumlu bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir doğa turizmi gelişimi için, detaylı bir ilgi grubu analizi ilgi gruplarının; - Genel hedeflerini, - Turizmden beklediği faydaları - Turizmdeki rollerini tanımlamalıdır. Bu süreç; şu adımlardan oluşur; 1. İlgi gruplarının tanımlanması,. Her ilgi grubunun çıkarlarının, önceliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi, 3. Her ilgi grubunun davranışlarının belirlenmesi, 4. İlgi grubunun gücünün ve ilgi grupları arasındaki muhtemel koalisyonlarının gücünün tahmin edilmesi, 5. İlgi gruplarının mevcut ihtiyaçlarının ne düzeyde karşılandığının değerlendirilmesi, 6. İlgi grupları ile birebir iletişimlerin başlatılması ve ilgi gruplarının güveninin kazanılması, 7. Ortak menfaatler, sinerji ve başarı unsurlarının tanımlanması, 8. Paydaşların bir araya getirilmesi, 9. Ortak hedef ve amaçların ve onlara ulaşmak için gerekli olan stratejinin ortaya konması, 10. Organizasyon çerçevesinin oluşturulması, 11. Uygulama (zaman çizelgesinin ve hedeflerin ortaya konması, iletişim organizasyonunun oluşturulması, ilgi gruplarına somut sorumlulukların verilmesi.) 1. İzleme ve geri bildirimin yapılması 3.4 TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planı nın hazırlanmasında toplum temelli yaklaşım uygulanması neticesinde; - Yöre halkı için sürdürülebilir geçim kaynakları ortaya koymak, - Toplulukların kendi yapılarını korumalarını teşvik etmek ve - Doğal alanların koruma hedeflerinde yerel faydayı oluşturmak mümkündür, Toplum temelli turizmin en önemli özelliği, doğal kaynakların kalitesi ile alanın kültürel mirasının bozulmamış ve turizmle güçlendirilmiş olmasıdır. Doğal çevre üzerindeki olumsuz etkiler en aza indirilmeli ve yerel kültür korunmalıdır. Turizm, insanların kendi yerel kültürlerini yaşatma ve değerlendirmeye teşvik etmelidir. 3.5 YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi grubu analizine dayalı olarak, korunan alan ve çevresi için, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını izlemek veya biçimlendirmek amacıyla, korunan alan yönetimi ve tüm ilgi gruplarının resmi işbirliğine dayalı bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını uygulamak, desteklemek ve sorumluluklarını, karar verme gibi hususları düzenler. 0

23 3.6 ORDU İLİNİN TARİHÇESİ yıllarında Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Prehistorya Tarihi Kürsüsü Prof. İ. Kılıç KÖKTEN in Ordu nun Ünye İlçesi civarında yaptığı arkeolojik kazı ve tetkiklere göre, Ordu İlinde yerleşmeye ve medeniyet eserlerinin verilmesine M.Ö. 15 bin yıllarında başlanmıştır. M.Ö. bin yıllarında Doğu Anadolu nun iç kesimlerinden Karadeniz Bölgesi ne gelen Halipler, yörenin dağlık kesimlerine yerleşmişlerdir. Uzun süre bu bölgede varlıklarını sürdüren bu kavim maden işleme sanatında ileri gitmiş ve tunçtan mükemmel silahlar yapmışlardır. Ordu İlinin ilk kuruluşu M.Ö. 756 yılında Miletli Kolonistlerin kurmuş olduğu Kotyora yerleşmesiyle bilinmekte ise de, ilk merkezi Halipler kurmuşlardır. Yörenin özelliğine göre ahşap malzeme kullanan bu kavmin kalıntılarından bugün bir şey kalmamıştır. Bununla beraber, Eskipazar Bölgesi nde Bayramlı adı verilen Eski Selçuk dönemi yerleşmesinin adı, 1398 yıllarında Haliipia adı ile anılmaktadır. Yıldırım Beyazıt ın tarihte Samsun u ele geçirmesi ile Haliipia Emiri Giresun Fatihi Hacı Emirzade Süleyman Bey Osmanlı hâkimiyetini kabul ederek bölgeyi Osmanlılara terk etmiştir. Ordu İli M.Ö. I. Binde Hitit hâkimiyeti sınırları içine girmiştir. Kotyora ise M.Ö. VIII. Yüzyılda Miletliler tarafından kurulmuştur. Şehrin, bugünkü Bozukkale mevkii olduğu belirtilmekte ise de, kale küçük ve I. Yüzyıllarda yapılmış bir karakoldan başka bir şey değildir. Çevrede de şehrin varlığını kanıtlayacak arkeolojik buluntulara rastlanılmamıştır. Muhtemelen eski Kotyora nın yine Bayramlı civarında, Delikkaya ve yöresinde bulunan çok sayıda arkeolojik verilerden bu bölgede varlık gösterdiği anlaşılmaktadır. Ordu toprakları Medler ve Persler in yaşantısına da sahne olmuştur. M.Ö. 400 yıllarında 10 binlerin göçü sırasında ordunun antik şehre gelişi ve meşhur Ksenefon nutuklarına sahne oluşu önemli bir tarihi olaydır. Ordu İli daha sonraki devirlerde Roma ve Bizans hâkimiyetine girmiş ve yılları arasında ise Kommenus toprakları sınırları içinde kalmıştır. III. Yüzyılda Selçuk Devleti sınırları içine katılan Ordu, IV. Yüzyılda Osmanlı toprakları içine katılmıştır. Ordu İlçesi 190 yıllarına kadar Trabzon vilayetine bağlı bir kaza iken, 17 Nisan 190 tarih ve 69 sayılı Ordu Müstakil Livası Teşkiline Dair Kanunlar merkezi Ordu olmak üzere, Canik Sancağına bağlı olan Fatsa kazası da Ordu ya bağlanmış ve müstakil Ordu Livası teşkil edilmiştir.193 yılında Sancak adı Vilayet olarak değiştirilerek, bugünkü mülki taksimatta Ordu Vilayeti olarak yerini almış bulunmaktadır. Doğu Karadeniz Bölgesi nin eşsiz doğal güzelliklerini sinesinde toplayan Ordu İli nin ilçeleri: Akkuş, Aybastı, Çamaş, Çatalpınar, Çaybaşı, Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, İkizce, Kabadüz, Kabataş, Korgan, Kumru, Mesudiye, Perşembe, Ulubey ve Ünye dir. 3.7 ORDU İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ Ordu İlinin Jeomorfolojik Özellikleri Ordu kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Giresun, batısında Samsun, güneyinde Sivas ve Tokat illeriyle çevrilidir. Ordu ili Kelkit vadisinin kenarında dik yamaçlarla yükselen dağların dorukları ile Karadeniz kıyıları arasında yer almaktadır. Arazi genellikle çok meyilli dik ve 1

24 kesik tepelerden oluşmustur. İlin kıyıdan baslayarak yükselen topografyası ve engebeli arazi yapısı iç kesimlerde karayolu ulaşımını kısıtlamaktadır. Ordu ilinin en yüksek noktası 3107 m. kadar çıkan Karagöl Dağı dır. Diğer önemli yükseltiler Kuskaya (1900 m), Kabaktepe (1910 m), Eğriçu Tepesi (88 m), Yaylıtepe (619 m) ve Göndeliç Tepesi dir (789 m). Canik Dağları ve doğudan Giresun Dağları'nın bir kısmı Karadeniz e paralel uzanmaktadır. Dağlar, batıdan doğuya doğru giderek yükselmektedir. Ordu kenti Kuzey Anadolu dağlarının doğu-batı yönünde Karadeniz kıyısına paralel uzanan kollarından biri olan Canik Dağları ile Karadeniz arasında dar bir alanda küçük bir körfezde kurulmuştur. Güneyden denize doğru akan Turnasuyu, Melet Irmağı, Akçaova Deresi, Civil Deresi, Ilıca Deresi, Bolaman Irmağı, Elekçi Deresi, Curi Deresi, Ceviz Deresi ve Akçay Deresi araziyi derin vadiler halinde bölmektedir. Konumu 40º 18' - 41º08' kuzey paralelleri, 36º 5'-38º 1' doğu meridyenleri arasındadır. Orta ve Doğu Karadeniz bölümlerinde toprakları bulunan bir ildir. Yüz ölçümü 5961 km² olup, ülke topraklarının %8 ıni kaplar. Ordu İli Topoğrafik Uydu Görüntüsü Jeolojik Özellikler Ordu Kenti'nin Yeni Mezbaha, Yeni Mahalle, Yeni Hastane sahalarında ve bazı düzlüklerde kalın bir kil tabakasına rastlanmaktadır. Taşbası, Kurtuluş ve Konak mahallelerinden geçen dereler ile Bülbül deresinin kenarlarında dere ve sel birikintileri, yamaçlarda kalın bir moloz tabakası ve sahilde geniş bir kumsal saha görülmektedir. Aybastı yerleşiminin güneydoğu kesiminde Pliyosen in gri renkli ince marnlı kireçtaşı bantları ile üzerinde çakıl ve tüf blokları bulunmaktadır. Çatalpınar yerleşim alanında güneyden kuzeye doğru bazı yöreler yamaç molozları veya sel ve dere birikintisi alüvyonla örtülüdür. Üzerleri yerine göre erozyon ve sel malzemesiyle örtülüdür. Kalınlığı 1 4 m arasında değismektedir. Ordu'nun batısında dağlık bir arazide kurulu Çaybası'nın zemini Üst Kretase yaşlı ve genel olarak gevsek yapılı flis serisinden ibarettir. Bunun altında kumlu killer ve marnlar yer almaktadır. Fatsa ilçesinin güneyindeki yamaçlar olasılıkla Eosen Üst Kretase yaşlı volkanikler ile kumtaşı ve marnlardan ibarettir. Tepeler ile sahil arasında uzanan nispeten düz saha yamaçlardan gelen moloz, kil ve toprak türü malzemeden, akarsular

25 tarafından getirilen çakıl, kum ve kil elemanlı alüvyonlardan ve özellikle sahil boyu deniz kumlarından oluşmustur. Meskun alanlar genellikle alüvyon üzerindedir. Ünye Yolu Reşadiye caddesinin güneyindeki kısım oldukça kalın moloz, toprak ve kilden ibarettir. İlçenin doğu kenarı ile kilise (eski garaj) arasındaki saha ve sahil, deniz kumundan ibarettir. Yıkılmıs kilise ile iskele eski hamam arası ve sahil deniz kumundan, topraktan, enkazdan ve derelerin getirmis olduğu alüvyondan oluşmustur. İskele ve Kale arasındaki sahil kısmında ise deniz ile Elekçi Deresi'nin alüvyonları görülmektedir. Kale ile Ünye yolu üzerinde bulunan Mağazabaşı Caddesi ve yamaç arasındaki düzlük tamamen Elekçi Deresi'nin alüvyonundan oluşmuştur. Kuzeyde kalan yamaç kil ve topraktan ibarettir. Sahilde kurulu Bolaman arazisi batıda Bolaman Çayı'ndan kasaba girişine kadar uzanan kıyısal kesimde arazi, deniz birikintilerinden kasaba merkezinde karayolundan itibaren birden yükselmektedir. Dik yamaçlar Üst Kretase ye ait tüfsü marn, kumtası ve kireçtaslarından ibarettir. Bunlar yer yer moloz ve toprakla örtülüdür. Ilıca kuzeyinde andezitler üzerinde flis serisi yerleşmiştir. Oldukça engebeli tepelerin eteğinde kurulmus olan Gölköy ün zemini, kireçtası, kireçtası tüfü ve marn ile dere ve sel çökellerinden oluşmuştur. İlçenin kuzeyinde ve güneyinde görülen kireçtasları açık gri renkli, cm kalınlıkta tabakalar halindedir. Olasılıkla Mesozoik Kretase yaşlı ve kuzeydoğuya eğimli olan bu formasyon Gölköy içinde oldukça engebeli yerlerde mostra verdiği için yapı zemini olarak yararlanılamamaktadır. Gölköy Çayı'nın batısında görülen kireçtası tüfleri açık gri renkli, yumusak yapılı ve yatay tabakalanmalıdır. İçlerinde bazı doğal boşluklara rastlanılmaktadır. Kuzeybatıda, açık gri sarı renkli tabakalanma gösteren marnlar yer almaktadır. Genellikle meskun alanlar, dere ve sel çökelleri ile alüvyondan oluşmuştur. Ordu ya 16 km uzaklıkta bulunan Gülyalı da kıyı boyunca dar bir şerit halinde batıdan doğuya doğru, deniz birikintisi kumsal, geriye doğru, karayolu ile yamaç arasında çok dar bir şerit halinde gevşek yapıda alüvyon bir saha uzanmaktadır. Gülyalı da güneydeki yüksekliklerde bulunan kil birimleri genis bir alanın zemin yapısını meydana getirmektedir. Kil biriminin kalın olduğu yerlerde zemin heyelana elverislidir İklim Özellikleri Ordu ılıman bir iklime sahiptir. Kışları ılık yaz ayları ise serin geçer. Karadeniz yağış rejimi ile hakim durumdadır. Yılın bütün ayları yağışlı geçer. Batı Karadenizden daha fazla fakat Doğu Karadeniz (Rize) kıyı şeridinden biraz daha az yağış alır. Yıllık ortalama yağış miktarı 115,0 mm dir. Yılın hemen hemen yarısını teşkil eden günlerinin yağışlı geçmesi bilhassa ilkbahar yağışlarının düşük, sonbahar yağışlarının en yüksek değer alması Doğu Karadeniz tipik yağış rejiminin buralardan başladığını göstermektedir. Senenin ortalama olarak 143 günü yağışlı geçmektedir. Günün en çok yağış miktarı Eylül ayında mm olarak kaydedilmiştir. Sahil boyunca bölgede kurak geçen hiçbir aya tesadüf edilmez. Yıllık kuraklık indisi çok nemli sınıfına girer. Bitki örtüsü de aynı şekilde çok nemli orman sınıfına girer. Nemli sahalar doğuya doğru gidildikçe artar. Yıllık ortalama sıcaklık 13.8 C dir. En sıcak ay Ağustos, en soğuk ay Şubat ayıdır. Tespit edilen en yüksek sıcaklık Haziran 1995 ayında 37.3 C dir. En düşük sıcaklık Ocak ayında 7.6 C dir. Uzun seneler içerisinde ortalama olarak 9 donlu gün tespit edilmiştir. Ordu rutubet bakımından bir hayli zengindir. Ortalama nispi nem değeri %74,7 dir. Nemin en fazla olduğu ay Mayıs, en az olduğu ay Aralıktır. Muayyen rasatlarda tespit edilen en düşük nispi nem %1 ile Nisan ayındadır. Senenin 58 günü açık, 177 günü bulutlu ve 130 3

26 günü kapalı geçmektedir.ordu da kar yağışları fazla görülmez. Yağan karın yüksek yerlerde dahil olmak üzere yerde kalma müddetleri, ortalama 1-15 gündür. Karlı günlerin sayısı sayısı 8, karla örtülü günler sayısı 9 dur. Uzun seneler içerisindeki en yüksek kar örtüsü Ocak ayında 7 cm.olmuştur. Ortalama sisli günler sayısı 16, dolulu günler sayısı 1, kırağılı günler sayısı 18 ve orajlı günler sayısı 14 tür. Aylık ortalama rüzgar hızı saniyede 1,9 m/sec.dir. En hızlı rüzgar yönü Batı olup, hızı saniyede 35.7 m/sec.olarak tespit edilmiştir. Kuvvetli ve Fırtınalı gün sayısı ortalama olarak 44 gündür. Hakim rüzgar yönü Güney - Güneydoğu ( SSE ) yönlüdür. Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ayları kuzeyli, Temmuz - Mart aylarına kadar güneyli rüzgarlar bölgeyi tesirleri altına almaktadır. Ortalama deniz suyu sıcaklığı 15.6 C dir. Deniz suyu sıcaklığı en yüksek değerini Ağustos ayında bulmakta ( 5.8 C ).Ocak ayında deniz suyu sıcaklığı 7.0 C ye düşmektedir. Ordu ili günde ortalama 5 saat 6 dakika güneşli geçmektedir. En fazla güneşlenme müddeti 8 saat 6 dakika ile Haziran, en az ise saat 19 dakika ile Ocak ayında görülmektedir. Işınım şiddeti ise yıllık(5 yıllık)80.87 kalori/cm dir Hidrografya Akarsular Ordu ili ndeki en önemli akarsular Melet Irmağı, Elekçi Deresi, Bolaman Çayı, Turnasuyu Irmağı, Civil Irmağı, Akçaova Deresi dir. Melet Irmağı: Sivas ili Koyulhisar İlçesine bağlı Sisorta dan doğan Melet Irmağı yan kollarla beslenerek sırası ile Mesudiye, Kabadüz, Ulubey, ve merkez ilçe topraklarından geçerek Ordu merkezde Karadenize dökülür.!60 km uzunluğundaki Melet çayı, Ordu nun en uzun ve büyük akarsuyudur. Topçam Barajı bu akarsu üzerindedir. Elekçi Irmağı: Toplam uzunluğu 51 km olan Elekçi Irmağının debisi minimum 150 lt/sn, maksimum 300 lt/sn dir. Irmak Fatsa ilçesinden denize dökülmektedir. Bolaman Çayı: Aybastı-Reşadiye sınırında Canik dağlarının zirvelerinden doğar.aybastı, Kabataş, Çatalpınar, Çamaş ilçelerinden geçerek Fatsa ilçesinden denize dökülür. Toplam uzunluğu 77 km olan Bolaman Çayı nın minimum debisi 150lt/sn, maksimum debisi 750lt/sn dir. Turnasuyu Irmağı: Çambaşı Yaylasından doğan ve çok sayıda dere ve küçük akarsuların beslediği Turnasuyu Gülyalı ilçesinin Turnasuyu köyünden denize dökülür. Toplam uzunluğu 56 km. ortalama debisi 00 lt/sn dir. Akçaova Deresi: Ulubey ilçesinin Kurşunçal Mevkiinden doğan dere Perşembe ilçesinin Efirli köyünden denize dökülür. Civil Irmağı:Kurşunçal ormanlarından doğan dere şehir merkezinden denize dökülür. Irmağın uzunluğu 9 kmdir. Göller Ordu ilinin topografik ve coğrafik yapısı göl oluşumlarına pek uygun değildir. İlde bulunan göller Gaga Gölü, Ulugöl, Gökgöl,Keyfalan Gölü,Tekegölü, Yeşilçit gölüdür. 4

27 İlimizde Çambaşı Göleti, Perşembe Yaylası Göleti ve Topçam Baraj Göleti bulunmaktadır. Gaga Gölü:Fatsa ilçesi Örencik köyündedir. Fatsa-Aybastı karayolunun 10 km.sindeki göl 60 dekarlık bir alana sahiptir. Gaga Gölü, Bolaman Çayı ile batısındaki Yassıtaş köyü arasında yaklaşık 6 kilometrekareyi etkileyen heyelan sonucu oluşmuştur. Derinliği 15-0 metre arasında değişmektedir. Orta kısmında küçük bir adacık vardır. Doğal Sit alanıdır. Ulugöl Ordu nun en büyük ve en cazibeli doğal unsurlarındandır. Ülkemizin 36. Tabiat Parkı olan Ulugöl Tabiat Parkı mıza ismini veren doğal bir göldür. Gölün yüzeyi 4.3 Ha dır. Gölün en derin noktası 85 kmdir. Gölde Abant alası bulunmaktadır. Ulugöl il merkezine 78 km, Gölköy ilçe merkezine 17 km mesafede olup Haruniye köyü sınırları içerisinde kalmaktadır. Ordu için önemli bir cazibe noktasıdır. Etrafını çevreleyen Kayın ormanın her mevsim kendine has güzelliği ile göl muhteşem bir temaşaya sahiptir. 5

28 Gökgöl:Gölköy ilçe merkezindedir. dönümlük alana sahip tabii bir göldür. Keyfalan Gölü:Mesudiye ilçesinin 0 km kadar güneydoğusunda Keyfalan yaylasında çam ormanlarının içindedir. 3 dönümlük bir yüz ölçümü vardır. Fazla derin değildir. Tekegölü:Ünye ilçesine 38 km uzaklıkta güneybatı krsiminde Fatih beldesi meydan mahallesi Kabataş mevkiindedir. 1 dönümlük tabii bir göldür. Yeşilçit Gölü: Mesudiye nin 17 km güneydoğusundaki Yeşilçit köyünde Keyfalan Yayla merkezine çıkan yol üzerindedir. dönümlük bir alan sahip olup derinliği fazla değildir. Göletler Aybastı-Perşembe Yaylası Göleti:Bu gölet Aybastı ilçesinin 17 km batısındaki Perşembe Yaylası kasaba merkezindedir. Göletin çevresinde ağaçlandırma ve park düzenlemeleri mevcuttur. Göletin uzunluğu 1000, yüksekliği 0 mdir. Yayladaki en önemli seyir manzarasına sahip Karga Tepesinin eteklerindeki çukur alana yapılmıştır. Ordu-Kabadüz-Çambaşı Göleti:Ordu nun Kabadüz ilçesi sınırları içinde yer alan meşhur Çambaşı Yaylasının Kabalak obasındadır. Ordu-Çambaşı karayolu üzerindedir. Yüksekliği 17 m dir. Gölet Çambaşı kasabası merkezine kmdir. Topçam Baraj Gölü:Melet ırmağı üzerine yapılan baraj gölüdür. Mesudiye ilçesinin Topçam beldesi sınırları içerisindedir. Göletin yüksekliği 1 metredir. Kaplıcalar-İçmeler Ordu daki en önemli kaplıca, Fatsa-Ilıca beldesi sınırları içinde bulunan Sarmaşık Kaplıcası dır. 47 derece olan kaplıca suyunun içinde bulunan demir ve kükürt gibi minerallerle romatizma, kireçlenme, kadın hastalıkları, mide, bağırsak ve idrar yolları iltihaplanması, alerji türü gibi birçok hastalığa iyi gelmektedir. En önemli içmesi yine Fatsa da bulunan Sazcılar Kaynak Suyu dur. 6

29 3.7.5 Toprak Özellikleri İklim, topografya ye ana madde farklılıkları nedeni ile Ordu ilinde çeşitli büyük toprak grupları oluşmuştur. Alüviyal Topraklar:Alüviyal topraklar, Ordu ilinde, daha çok Melet ırmağının güzergâhı üzerinde yer yer ve ırmağın denize döküldüğü yerde bulunmaktadır. Toplam alanları 4378 hektardır. Bunun 540 hektarı birinci sınıf, 3455 hektarı ikinci sınıf, 48 hektarı üçüncü sınıf ve 135 hektarı yedinci sınıf arazilerden oluşmaktadır. Kolüviyal Topraklar:Kolüviyal topraklarda eğim tek tip olup materyalin geldiği yöne doğru artmaktadır. Ara sıra taşkına maruz kalırlarsa da eğim ve bünye nedeni ile drenajları iyidir. Tuzluluk ve sodiklik gibi sorunları yoktur. Yağışın yeterli olması veya sulanmaları halinde verimleri yüksektir. Toplam alanları 1105 hektardır. Kırmızı Sarı Podzolik Topraklar: hektarlık yüzölçümleriyle ilde % 9 luk bir oran oluşturan Kırmızı - Sarı podzolik topraklar Ordu ilinin Perşembe, Ulubey ve Gölköy ilçelerinde oldukça yaygındır. %10-5 arasında meyile sahip olan bu toprakların derinlikleri meyile göre değişmektedir. Meyilin az olduğu yerlerde derin, fazla olduğu yerlerde ise sığdır. Gri - Kahverengi Podzolik Topraklar:Gri kahverengi podzolik topraklar Ordu ilinde belirli bir irtifadan sonra geniş şekilde yayılım göstermektedir. Toplam alanları hektardır. Büyük çoğunluğu % 0 den fazla eğimde yer almakta olup, derinlikleri genellikle sığ veya çok sığdır. Büyük kısmı taşlılık arz etmektedir. Daha çok VI ve VII sınıflarda yer alan bu toprakların büyük bir kısmı orman örtüsü altındadır. Ormanın dışında kalan yerlerde genellikle fındık tarımı yapılmaktadır. Kahverengi Orman Toprakları:Kahverengi orman toprakları kireççe zengin ana madde üzerinde oluşur. Bu topraklar Ordu Merkez, Ünye Fatsa ve Perşembe ilçelerinin sahile yakın yerlerde şerit şeklinde uzanmaktadır. Eğimleri genellikle orta ve dik buna bağlı olarak derinlikleri orta derin ve sığdır. İldeki toplam alanı hektar olup il yüzölçümünün % 13 ünü teşkil eder. Bu araziler II - III ve IV arazilerden oluşmaktadır. Kireçsiz Kahverengi Orman Toprakları:A (B) C profilli topraklardır A horizonu iyi oluşmuştur ve gözenekli bir yapısı vardır. İldeki toplam alanları hektar olup il yüzölçümünün % 8 teşkil etmektedir. Kıyı Kumulları:Kıyılarda dalgalar ve rüzgarlar tarafından biriktirilen kumların oluştur-duğu kıyı kumulları toprak oluşumu bakımından herhangi bir gelişme göstermemeleri nedeni ile bir arazi tipi olarak değerlendirilmemektedir. Topografyaları hafif ondülelidir. Çoğunlukla fazla rüzgara maruz kaldıklarından üzerlerinde sabit bir bitki örtüsü yoktur. Ordu'da bu tip arazilerin kapladıkları alan 118 hektardır. Çıplak Kaya ve Molozlar:Üzerinde toprak örtüsü bulunmayan, parçalanmış veya kısmen parçalanmış sert kaya ve taşlarla kaplı sahalardır. Genellikle bitki örtüsünden yoksundurlar.bazen, aralarında toprak bulunan kaya çatlaklarında veya topraklı küçük ceplerde yetişen çok seyrek orman ağaçları, çalı ve otlar bunabilirse de kültür bitkileri tarımına uygun değillerdir.ordu ilinde bu tür arazilerin toplam alanı 094 hektar olup il genel yüzölçümünün % 0,3 ünü teşkil etmektedir. 7

30 Irmak Taşkın Yatakları:Akarsuların normal yatakları dışında, feyezan halinde iken yayıldıkları alanları temsil etmektedir. Genellikle kumlu, çakıllı ve molozlu malzeme ile kaplıdır. Taşkın suları ile sık sık yıkanmaya maruz kalmaları sonucu, toprak materyali ihtiva etmediklerinden arazi tipi olarak nitelendirilirler. Tarıma elverişli olmadıkları gibi üzerlerinde bitki örtüsü yoktur.ordu ilinde bu tür arazilerin toplamı 68 hektar olup il genel yüzölçümün % 0,1 ini teşkil etmektedirler Arazi Varlığı İlimizin ekilişlerine göre arazi varlığı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Ekilişlerine Göre Arazi Dağılımı Arazi Cinsi Alanı (Ha) % Bağ bahçe ,8 Tarla , Ormanlık-Fundalık ,6 Çayır-Mera ,4 Yerleşim Alanı ,4 Tarım Dışı ,5 TOPLAM ,

31 3.7.7 Orman Varlığı Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü Web Sitesi, 013 Ordu ilinde ormanlar genel olarak kuzey batıda yayılış göstermektedir. Ormanlar doğal olarak sahilden itibaren Kızılağaç, Kayın, Gürgen ve m de Ladin, Meşe ve Göknar olarak devam etmektedir. Ordu ilindeki ekolojik zonlar aşağıda verilmiştir; Louretum Zonu: Bu zon sahil kıyı seridinden iç kısımlara doğru m kadar uzanmaktadır. Barındırdığı tipik bitki örtüsü maki formasyonuna ait bitkilerdir. Castenatum Zonu: Lauretum zonundan sonra gelen ve yapraklı orman formasyonunun ilk yarısını olusturan bu zon, dar bir alanda ( m) bulunmaktadır. Fagetum Zonu: Yapraklı orman kesiminin ikinci kesimini olusturan Fagetum Zonu çoğunlukla ( m) yükseltilere çıkmakta, bazen dere boylarında 1500m ye dek bu zonu temsil eden türler görülmektedir. Picetum Zonu: Saf Picetum zonu m ler den sonra baslamakta olup, 600 m lere kadar inebilmektedir. Bu zonu olusturan karakteristik bitki türü olan Picea oriantalis in yasama alanı sınırı Melet havzasında sona ermektedir. Alp Zonu: Genel anlamıyla orman sınırının bittiği bu zon bitkilerin özellikle ağaçların yasama sınırının sonu olarak kabul edilmistir. Alp Zonu başlangıcı genel olarak m rakımlı alanlarda baslamaktadır. Bu zon genellikle dağlık yayla alanlarıyla kaplıdır. Bu alanlarda bulunan ağaç türü Huş ve yer yerde bodur boylarda Sarıçam dır. Ordu ili genelinde orman varlığı yayılışına bakıldığında farklı ekolojik değişimler görülmez. Ancak bazı bitki türlerinin yayılış bölgeleri sınırlarının il coğrafyasında bulunması nedeniyle istisna sayılacak ekolojik bazı değişiklikler görülür. Ülkemiz ormanlarının önemli 9

32 meşçerelerinden, Doğu Ladininin meşçere sınırı olan Melet havzasının doğu kısmı il genelinin ekolojik yapısından farklılık arz eder. Ayrıca Tokat ve Sivas illerine yakın dağlık ve platoların oluşturduğu orman ekolojisi kıyı bandından farklı ekolojik yapıya sahiptir. Bu ekolojik çeşitlilikten dolayı il orman varlığı ve alt örtü diye tabir edilen otsu ve odunsu yapı çeşitlilik bakımından oldukça zengindir Flora-Fauna ve Hassas Yöreler İlimizin bitki örtüsü çeşitliliği, yüksekliğe göre değişir. Sahil kesiminde makilik ve fundalık, 600 metreye kadar fındık, meyve ağaçları, Kızılağaç, Kayın, Akçaağaç, Meşe, Ihlamur ve Kestane gibi türlere rastlanır. Yükseklik arttıkça, özellikle metreler arasındaki kısımda yoğun ve gür Sarıçam, Ladin, Dişbudak, Göknar ve Gürgen orman dokusu ile ağaç diplerindeki açıklık alanlarda genellikle ormangülü, çalı çileği, ılgın, karayemiş, defne ve şimşir gibi bodur ağaççıklar egemendir. Özellikle ilkbahar dönemlerinde sarı ve mor açan orman gülleri bölgeyi renklendirerek müthiş bir görsellik sunar. 000 m üzerinde ise genel olarak tüm Karadeniz bölgesine egemen olan alpin çayırlıklar yayılır. Bu alandaki toprak üstü florası sürünücü otsu ve soğanlı bitkiler ile mantarlardan teşekkül eder. Bunların başlıcaları böğürtlen, şerbetçi otu, eğrelti otu, çuha çiçeği, düğün çiçeği, yabani çilek ısırgan otu, at kuyruğu, kuzu kulağı, geven, kekik, nane, dikenler, kardelen, süsen, zambak, yabani sıklamen ve zehirli-zehirsiz bir çok mantar türüdür. Ordu da bitki örtüsünün yaygınlığına ve türüne bağlı olarak değişik kesimlerde çeşitli yaban hayvanı bulunmaktadır. Bunlardan bazıları ayı, karaca, yaban domuzu, tilki, kurt, çakal, çulluk, kartal, şahin, atmaca, su samuru, gelincik,çil keklik, sincap, yabani tavşandır. Perşembe ilçemiz sınırları içerisinde bulunan Hoynat Adası Tepeli Karabatak türünün önemli bir yaşam alanıdır.kıyı boyunca çok sayıda ördek ve sukuşunu kolaylıkla gözlemleme imkanları vardır.gri balıkçıl, sakarmeke, küçük ak balıkçıl, büyük ak balıkçıl, kuğu vb Yerleşim Alanları ve Nüfus Ordu ili 19 ilçe, 484 Köy ve 71 beldeden oluşmaktadır. Ordu da Ordu Belediyesi ile birlikte 7 Belediye bulunmaktadır (Ordu Valiliği, 01). Ordu nun İlçeleri şunlardır: Akkuş, Aybastı, Çamaş, Çatalpınar, Çaybaşı, Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, İkizce, Kabadüz, Kabataş, Korgan, Kumru, Merkez, Mesudiye, Perşembe, Ulubey ve Ünye dir. 01 yılında yapılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre ilin nüfusu dir. İlin Genel Nüfusu Cinsiyeti Kişi Sayısı Yüzde(%) İl ve İlçe Merkezi Nüfusu Köy ve belde Nüfusu Erkek , Kadın , TOPLAM Tarım ve Hayvancılık Ordu ilinin temel geçim kaynağı tarımdır. İlin ekonomisi ana ürün olan fındık üretimine dayalıdır. Fındık, Ordu için alternatifi olmayan ürünüdür. Ülkemiz fındık üretiminin % 30'u Ordu da gerçekleşmektedir. Yaklaşık fındık üreticisi hektar alanda 30

33 fındık üretimi yapmakta, yıllara göre değişmekle beraber ilde ton fındık üretimi yapılmaktadır. Ordu ili bu ortalamayla da Türkiye de 1. sırada yer almaktadır. İlin topraklarının % 38 i tarım, %30 u orman, %7 si çayır - mera, %5 i ise yerleşim alanı ve tarım dışı arazidir.ilde tarımsal işletmelerin % 71,5 inde bitkisel üretim ile birlikte hayvancılık yapılmakta, % 8,5 inde ise sadece bitkisel üretim yapılmaktadır.fındık üretiminde yıllara göre yaşanan dalgalanmalar ve fiyat istikrarsızlıkları üreticileri değişik ürün arayışlarına yönlendirmiş, Kivi meyvesinin Ordu nun iklim şartlarına uygun olması ve dekara verimin fındıktan oldukça yüksek olması nedeniyle kivi üretimi hızla artmaktadır. Ordu kivi yetiştiriciliğinde yaklaşık 500 dekar alan ve ton üretimle Yalova'dan sonra ikinci sıradadır. Yine su ürünleri yetiştiriciliği ve avcılığı da ciddi ticari potansiyeli olan bir tarımsal varlıklardır. Diğer taraftan hayvancılık ta ülkemiz için olduğu gibi Ordu için de tarımın vazgeçilmez bir koludur. İlimizdeki arazinin ürün guruplarına göre dağılımı; ha ( %70,7) fındık, ha ( % 10,7) meyvelik, ha ( % 5,4) mısır, ha ( % 3) patates, ha ( % 7) buğday-arpa, ha (% 0,7) yem bitkileri ve ha ( %,5) diğer ürünler yetiştirilmektedir. Ürüne Göre Arazi Dağılımı ÜRÜN ALAN(DA) % ÜRETİM (TON) Buğday-Arpa , Patates , Mısır , Diğ.Tar.Ür.veYem Bit , Fındık , Kivi.436 0, Diğer Meyve Çeşitleri , Sebze , TOPLAM.59, Kaynak: Ordu Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, yılı TÜİK verilerine göre Ordu da 19 ilçede arıcılık yapılmaktadır. Ordu arıcıları arılarını genellikle ilin sahil kesimlerinde kışlatmakta, bir kısmı ise kışlatma için Akdeniz sahilini tercih etmektedir. Mesudiye ilçesi haricindeki diğer ilçelerdeki arıcılar genellikle gezginci arıcılık yapmaktadır. Tarım sektörü içerisinde kovan sayısı ile arıcılıkta ikinci sırada yer alan Ordu ili, TÜİK verilerine göre bal üretiminde 1. sırada yer almaktadır. Ülkemizin 010 yılında ürettiği ton balın % 1,79 unu ilimiz arıcıları tarafından üretilmiştir. Koloni başına bal üretimi ülkemiz ortalaması 19 kg iken, ilimizde bu miktar 4 kg dır. İL ADI KÖY SAYISI Ordu İli Arıcılık Potansiyeli TOPLAM KOVAN BAL ÜRETİMİ (TON) BALMUMU ÜRETİMİ (TON) ORDU , ,951 Kaynak: Ordu Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, 01 31

34 Altyapı, Ulaşım, Haberleşme ve Konaklama Karayolları Ordu İl hudutları içerisindeki yol ağı uzunluğumuz 94 km. dir. Bu yolların 84 km si Devlet yolu, 640 km si İl yoludur. Ordu Ankara ya 584 km, İstanbul a 90 km, İzmir e 1163 km, Antalya ya 1109 km, Samsun a 165 km ve Trabzon a 181 km uzaklıktadır. Toplu Taşıma Sistemleri İl genelinde toplu taşımacılık faaliyeti diğer illerde olduğu gibi karayolu ağırlıklı yapılmaktadır. Orduya en yakın demiryolu ağı Samsun ili Çarşamba ilçesinde bulunmaktadır. Hava yolu taşımacılığı yine Trabzon ve Samsun illerindeki hava alanlarından yararlanılmaktadır. İlimizin deniz kenarında olması avantajı olduğu halde deniz aracılığıyla taşımacılık yapılmamaktadır. İlde mevcut iskelenin haricinde liman bulunmaması deniz taşımacılığının gelişimini etkilemiştir. İl içinde toplu taşımacılık faaliyetleri genellikle minibüs ağırlıklı olmakla beraber münferit olarak otobüs taşımacılığı yapılmaktadır. Toplu taşımacılık faaliyetleri genellikle özel sektörün elinde bulunmaktadır. Şehir içi taşımacılığı önceki yıllarda taksi dolmuş olarak yürütülmekteydi. Fakat artan trafik ve yoğunluk nedeniyle dolmuş taksicilik faaliyeti kaldırılıp, yerine dolmuş minibüs uygulaması başlatılmıştır. Kent İçi Yollar Ordu ili kent dokusunu incelediğimizde; sahil şeridinden geçen transit yola dik caddeler ve bu caddeleri dikine kesen sokakların olduğunu görürüz. Kent gelişim dokusu düzensiz dama şeklinde oluştuğu belirgindir. Bu yol ve cadde yapılanmasının oluşturduğu yol ağlarının genellikle tümü trafiğe açık olup, halkın yoğunlukta kullandığı caddeler alışveriş merkezlerinin bulunduğu alanlardır. Bu alanlar araç trafiğine kapalı alanlardır. İl merkezinde bulunan caddelerin başlıcaları; Süleyman Felek Cad, Kazım Karabekir Cad, Fatih Cad, Sırrı Paşa Cad, Zübeyde Hanım Cad, İsmet Paşa Cad ve sahil şeridinden geçen Transit yolun bulunduğu caddedir. 3

35 Limanlar Ordu ili ve ilçelerinde sahil kesiminde deniz taşımacılığı yapılmaktadır. il merkezinde mevcut iskele aracılığıyla ithalat ve ihracat faaliyetleri yapılmaktadır. İlçelerde ise Ünye ve Fatsa limanlarında yükleme boşaltma faaliyetleri yapılabilmektedir. Bu faaliyetler genellikle sanayiye dayalı alım satımlarda yapılmaktadır. İl merkezinde, sanayi bölgesinde faaliyet gösteren kuruluşlar genellikle iskele ve ilçelerdeki bu tesislerden yararlanmaktadır. Ordu İskelesi-Ordu Taşımacılık Havayolları İlimizde taşımacılık karayolu ile sağlanmaktadır. İlimiz merkez ve ilçelerinde havayolu bulunmadığından bu faaliyetler genellikle Samsun ve Trabzon illerindeki havaalanlarından faydalanılmaktadır.ordu Kent merkezi Samsun Çarşamba Havaalanına 110 km, Trabzon havaalanına 181 km mesafededir. Ancak Gülyalı ilçemizde Ordu ve Giresun illerinin kullanacağı havaalanı inşaatının 014 yılında bitirilmesi ile ilimize havayolu ile ulaşım sağlanacaktır. Konaklama İlimiz her bütçeye hitap eden çok sayıda konaklama tesisine sahiptir. Son yıllarda ilimizdeki otel sayısında ciddi bir artış görülmüştür..1.8 Turizm Tüm doğal güzellikleri sinesinde barındıran, yeşil ile mavinin kucaklaştığı Ordu ili, turizm alanında kendine özgü bir yer ve değer taşır. Bu değerini hiç şüphesiz yazın oldukça sakin, kış aylarında oldukça köpüklü dalgalarıyla hırçınlaşan, Karadeniz e, kıyılarına, yayla ve ormanlarına borçludur. Ordu ili geliştirilmesi halinde deniz-günes turizmine en fazla imkân 33

36 sunan bir sahil şeridine sahiptir. Ordu birbirinden güzel yaylaları ile meşhur bir ildir. Yüksek ilçelerin tamamında bir ve birden fazla yayla vardır. Yaylaların 6 tanesi Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. İlimizde Turizm Merkezi ilan edilen yerler aşağıya çıkarılmıştır. 1 Akkuş - Argın Yaylası Turizm Merkezi gün ve 0997 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı Aybastı - Perşembe Yaylası Turizm Merkezi gün ve 0997 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı 3 Aybastı -Toygar Kabaktepe Turizm Merkezi tarih ve 6370 sayılı resmi Gazete de yayımlanan tarih ve 1164 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 4 Bolaman Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi 8 Mayıs 009 tarih ve 741 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan tarih ve Bakanlar Kurulu Kararı 5 Fatsa - Çerkezler Turizm Merkezi tarih ve 6447 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan tarih ve sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 6 Kabadüz-Çambaşı Yaylası Turizm Merkezi 0 Mayıs 1991 gün ve 0876 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 91/1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 7 Mesudiye-Keyfalan Yaylası Turizm Merkezi tarih ve 05 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 8 Mesudiye Yeşilce-Topçam yaylaları Turizm Merkezi tarih ve 37 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 34

37 İlimizde turizm açısından önem arz eden yerler sırasıyla; Kotyora (Bozukkale): Ordu İli nin ilk kuruluş yeri olan Kotyora, halk arasında Bozukkale olarak bilinmekte iken, yapılan araştırmalarda kalenin Bizanslılarca I. Yüzyılda yapılan küçük bir gözetleme kulesi olduğu anlaşılmıştır. Kale, Ordu-Samsun karayolu üzerinde İl merkezine km. mesafede deniz kenarında yer almaktadır. Kurul Kayası Yerleşmesi: İlimiz merkezine 0 km. mesafede, Bayadı Köyü sınırları içerisinde, Melet ırmağı kenarında, 00 m. yüksekliğinde, dağın sivri tepesinde bir kaledir. M.Ö. V-IV. Yüzyıla ait olduğu belirtilen yerleşmede, merdivenli dehliz ve kaya mezarları bu tarihe ait, sur duvarları ise daha sonraki yüzyıllara aittir. Kurul Kayası Genel Görünüş Delikkaya Kaya Mezarları: İlimiz merkezine 10 km. mesafedeki Delikkaya köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Tek odalı, sütunsuz, alınlıklı ve çift sütunlu girişe sahiptir. Kaya Mezarları-Delikkaya Eskipazar: Şehre 3 km. mesafede Ordu İli nin ikinci kuruluş yeri olan Eskipazar da cami ve hamamlar görülmeğe değer. Selçuklular dönemine ait caminin kapı ve pencereleri, Ankara Etnografya Müzesi ne gönderilmiştir. 35

38 Seçuklu Hamamı-Eskipazar Eski Cezaevi (Kilise): İlimiz merkezindeki bugünkü kilise 19. y.y. ortalarında Ortodokslar tarafından yaptırılmıştır. Kilisenin ana mekânı iki sıralı, üç sütunlu ve üç nefe ayrılmış olup, bazilikal bir plandadır. Kilisenin yenileme ve çevre düzenlenmesi yapılarak, Çok Amaçlı Salon olarak hizmete açılmıştır. Paşaoğlu Konağı ve Etnografya Müzesi: İlimiz merkezi Selimiye mah. Taşocak Caddesinde 1896 yılında Paşaoğlu Hüseyin Efendi tarafından yaptırılmıştır. Konağın taşları Ünye den, ahşap malzemesi Romanya dan getirilmiş olup, İstanbullu bir usta tarafından yaptırılmıştır. Konak I. y.y. sivil mimari örneklerinin en güzellerinden biridir. 18 Kasım 1987 tarihinde müze olarak açılmıştır. 36

39 Boztepe: Ordu şehrinin yamaçlarına serildiği Boztepe, denizden hemen başlayarak 450 metre yüksekliktedir. Ordunun tüm güzelliklerini ancak buradan görme imkanı vardır. Boztepe 6 km lik asfalt bir yolla şehre bağlanır. Üzerinde rekreasyon tesisleriyle, ormanlık alan mevcuttur. Efirli: Ordu-Samsun Karayolu üzerinde, İl merkezine 6-8 km. mesafede, doğal kumsalı ile ünlüdür. Yerli ve yabancılar tarafından büyük rağbet görmektedir. Turnasuyu: Ordu-Giresun karayolu üzerinde doğal plajı ile ünlüdür. Güzelyalı Plajı: Şehir merkezine km mesafede plaj ve motel tesisleriyle ünlüdür. Çaka: Ordu-Samsun Karayolu üzerinde bulunan Çaka Plajı, halkın ilgi gösterdiği yerlerden biridir. 37

40 Yason Kilisesi: Perşembe ilçesi sınırları içinde Çaytepe Köyü nde deniz üzerine hançer gibi uzanan 385 metre uzunluğunda kayalık bir burun üzerine kurulmuştur. Tarihsel konusu itibariyle son derece önemli olan yer, ilk kez Yunan mitolojisinde altın postu aramak için Karadeniz e gelen Argonotlar efsanesinde uğranılan ve Yason isimli kahramanın adının verildiği alandır. Arkeolojik Sit olarak ilan edilen burunda, eski bir iskelenin izleri ile bugün bir bölümü yıkılmış, 19. y.y. ait kilisesi ile ünlenmiştir. Hoynat Adası: Perşembe İlçesinin 0 km kuzeybatısında ve turistik yolun sağındaki adacığın üzerinde ortaçağdan kalma bir kale vardır. Yıkık olmasına rağmen burada oturulduğu, kale duvarları, burç izleri ve kalıntılarından anlaşılmaktadır. Bolaman Kalesi: Fatsa İlçesi Bolaman Kasabası nda meşhur bir kaledir. Mevcut kale muhtemelen Pontus Rumları ndan kalmıştır. Kale bedenleri üzerinde tahminen 00 yıl önce Hazinedarlar tarafından inşa edilen ahşap yapı, sivil mimarımızın örneklerinden biridir. 38

41 Cıngırt Kaya: Fatsa İlçesinin batısında ve 5 km mesafedeki tepenin üzerinde zamanında bir kalenin kurulduğu bugünkü kalıntılarından anlaşılmaktadır. Gaga Gölü: Fatsa İlçesinin 10 km güneydoğusunda Fatsa-Aybastı karayolu üzerinde ve Örencik Köyü sınırları içinde bulunan bu gölün etrafı ağaçlarla kaplıdır. Bu gölün ortasında küçük bir adacık vardır. Ünye Kalesi: Ünye İlçesinin 5 km batısında tarihin çok eski devirlerinde bir yanardağ olduğu, zamanla sönerek bugünkü karakteristik özelliğini aldığı söylenen m. yükseltide bir kale vardır. Kalenin platosunda savaş zamanlarında kullanıldığı anlaşılan büyük bir havuz vardır. Kaleden dereye inen, dibi taş ve toprakla dolan büyük bir oyuk ile birkaç yüz metre uzunluğunda bir merdiven vardır. 39

42 Kaya Mezarları: Ünye İlçesinin Gürpınar Köyü Tozkoparan mevkiinde ve Cevizdere deki Helenistik devirlerden kalma kaya mezarları görülmeye değer nitelikte olup, halen ayakta durmaktadır. Hamamlar: Ünye İlçesi merkezinde VII-III. y.y. dan kalma Çifte Hamam, Eski Hamam ve Saray Hamamları bulunmaktadır. Çamlık: Ünye İlçesinde motel, lokanta ve diğer yan üniteleriyle yerli ve yabancılar tarafından büyük rağbet gören bir yerdir. Çakırtepe: Ünye İlçesine hakim olan bu tepe üzerinde dinlenme tesislerinin bulunduğu güzel bir kumsala sahip bir yöredir. Küçük Kertil: Akkuş-Niksar karayolu üzerinde bulunan Küçük Kertil mesire yeri, Orman İşletme Müdürlüğü nce mesire yeri olarak düzenlenmiş olup, su, elektrik ve telefon hattı mevcuttur. Gölköy Kalesi: Gölköy İlçesinde, Aybastı yolu üzerinde bulunmaktadır. Doğal bir kaya kütlesi üzerine inşa edilmiştir. Fataş ya da Tokyanus Kalesi denilen bir Bizans yapıtıdır. Ulugöl Tabiat Parkı: Gölköy İlçesine 17 km uzaklıktaki Ulugöl, Tabiat Parkına adı vermiştir. Tabiat Parkındaki Kayın ormanlarının sonbahar renklenmesi seyre değerdir. 40

43 Harçbeli: Gölköy Mesudiye sınırında 1940 m yükseklikte, Ordu-Sivas karayolunun en yüksek yeri olup, doğal güzellikleri ve çevresindeki yaylaları ile ünlü bir yerdir. Aydoğan Tepesi: Gölköy-Mesudiye sınırında, yörenin en yüksek tepesi olan bu yerin etrafı çam ve geniş yapraklı ağaçlarla çevreli olup, doğal güzellikleriyle bahar ve yaz aylarında ideal bir dinlenme yeri, kış aylarında ise kış sporlarının yapılabileceği uygun bir yerdir. Gençağa Kalesi: İkizce İlçesi Ağcakale Köyündeki Gençağa Kalesi, 1. derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmiştir. Meletios Kalesi: Mesudiye İlçesi Yeşilçit Köyü nde şato kalıntısı denilen bir kale mevcuttur. İlçenin bilinen en eski yerleşim yeridir. Kale Köyü Kalesi: Mesudiye İlçemiz sınırları içerisindedir. Üç kümbet kalıntısı ve iki mezar taşı kalıntısı ile Dikilitaş mevkiinde antik kaya mezarları mevcuttur. Bu kalıntılar y.yıla aittir. Kaya Mezarları: Mesudiye İlçesi Konacık Köyü nde Yeşilce yolu üzerinde halen eski özelliklerini koruyan kaya mezarları görülmeye değer eserlerdir. Çambası Yaylası : Ordu İlinin en önemli yaylasıdır. Ordu Kabadüz -Çambası yolundan 60 km. lik asfalt yol ile ulaşım sağlanmaktadır. Yayla 1850 m. yüksekliktedir. Çambası Yaylası doğal güzelliği ve flora açısından zengin değerler barındırmaktadır. Yaylada elektrik, su ve telefon mevcuttur. Yaylada konaklamaya yönelik tesisler bulunmaktadır. 41

44 Persembe Yaylası : Ordu İli, Aybastı İlçesi ne 17 km uzaklıkta bulunan yayla, yaklaşık 1500 m. yükseklikte bulunmaktadır. Yaylanın en önemli özelliği akarsuların oluşturduğu mendereslerdir. Yaylada elektrik, su ve telefon mevcuttur. Yayla mera statüsünde olduğundan, içinde özel mülk bulunmamaktadır. Yaylada konaklamaya yönelik tesisler de bulunmaktadır ve ticari faaliyetler oldukça gelismistir. Yayla içinde Persembe Göleti bulunmaktadır. Göletin çevresinde ağaçlandırma çalısmaları ve park düzenlemeleri yapılmıstır. Ayrıca aynı zamanda Perşembe Yaylası na da hizmet veren günübirlik tesisler, göletin çevresinde konumlanmıstır. Gölette su sporlarına yönelik küçük ölçekte bir işletme de bulunmaktadır. 4

45 Keyfalan Yaylası : Mesudiye İlçesi nin güney- doğusunda bulunan Keyfalan Yaylası, Ordu ya 134 km, Mesudiye ye ise 0 km uzaklıktadır. 100 m. yükseklikte Karatepe nin eteklerinde çam ormanlarının arasında bulunmaktadır. Yayla mera statüsünde olduğundan, içinde özel mülk bulunmamaktadır. Argın Yaylası: Akkus İlçesinde, ilçe merkezine 3 km. mesafede bulunmaktadır. Etrafı gürgen ormanları ile kaplı alan 1597 metre yüksekliktedir yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmistir. Yayla mera statüsünde olduğundan, içinde özel mülk bulunmamaktadır. Korgan Yaylası: Korgan İlçesine 5 km. mesafede Korgan ve Niksar ilçesi arasında yer almaktadır. Genellikle Korgan ilçe merkezinde oturanlar tarafından kullanılmaktadır. Yayla mera statüsünde olduğundan, içinde özel mülk bulunmamaktadır. Yaylada elektrik, su ve telefon mevcuttur. Yaylada konaklama tesisi bulunmamaktadır. Yesilce-Topçam Yaylaları : Mesudiye İlçesi Yesilce ve Topçam beldelerine bağlı bulunan Kızılağaç, Beyağaç, Kıyıyurt ve Çukuralan yaylalarını içine almaktadır. Bu yaylalar topluluğu zengin bitki örtüsü ve ormanlık alanların yer aldığı, flora çeşitliliği olan bir alanı kapsamaktadır. 43

46 Ericek Yaylası: Kumru İlçesi ne 8 km mesafededir. Yaylaya ulaşım toprak yol ile sağlanmaktadır. Yayla mera statüsünde olduğundan, içinde özel mülk bulunmamaktadır. Elektrik ve su mevcuttur. Yaylada haziran ayında Yaban Çileği Festivali düzenlenmektedir. Yazkonağı Mağarası: Ünye İlçesi nin güneyinde Karagöl Mahallesi sınırları içinde, Ünye İlçesine 4 km. mesafededir. Birbirine bağlı iki mağara ve bu mağaraların kollarından olusmaktadır. Mağaranın tabanı çakıl, kum ve yer yer kaya bloklardan oluşmaktadır. Mağara içinde iki adet doğal, 5 metre yükseklikten akan şelale bulunmaktadır. Patlaksu Mağarası: Kumru ilçesi Ballık Köyü ndedir. Yatay olarak gelismis, kaynak konumlu, aktif bir mağaradır. Yaz ve kıs aylarında sürekli akışı olan yeraltı deresi bulunmaktadır. Boğazcık Mağarası: Persembe ilçesi, Boğazcık Köyü, Bahçeköy mahallesinde bulunmaktadır. Çaka mahallesinden güneye ayrılan stabilize yoldan mağaraya ulasılmaktadır. Yatay olarak gelismis, baslangıçta kaynak, daha sonra geçit konumu almıs, fosil bir mağaradır. Girisi genistir ve birkaç metre aşağıya inildiğinde genis bir hol mevcuttur. Topçam Mağarası: Çağman Mağarası ile birlikte Ordu'nun güneyinde Mesudiye'ye bağlı Topçam Kasabası yakınındadır. Vadi tabanından m yukarıda dik bir giris ağzı bulunan Topçam Mağarası doğu-batı yönlü birbirine bağlı iki galeriden (biri tıkanmıs) meydana gelmistir. Mağaranın genisliği 1-6 m, tavan yüksekliği ise -1 metreler arasında değisir. Çağman Mağarası: Topçam Mağarası ile birlikte Ordu'nun güneyinde Mesudiye'ye bağlı Topçam Kasabası yakınındadır. Ordu'nun hemen doğusunda Karadeniz'e bosalan Melet Irmağı'nın derin kanyonlarıyla parçalanmıs bir bölgededirler. Çağman Mağarası, Topçam Mağarası'nın m güneybatısında yer almaktadır. Mağara, birbirlerini kesen iki fay üzerinde gelismistir. Dar ve basık bir girisi olan mağarada, kuzey-güney yönlü fay üzerinde uzanan çatlakta gelisen 5 metrelik bir kuyu ile ana salona inilmektedir. Arıkmusa Yerleşmesi: Mesudiye İlçe merkezinin 19 km. doğusunda Arıkmusa Köyü nde bulunan antik bir yerleşim alanıdır. Kiliseler: Mesudiye İlçesi Topçam Yaylası nda Şaraphane, Melena ve Musadere Kiliseleri günümüze kadar ulaşan mimari kalıntıları ile hala ayaktadır. Muhtemelen Bizans dönemine aittir. Sayacabaşı: Ulubey İlçesine 6 km mesafede bulunan Sayacabaşı, Ordu-Sivas Karayolu üzerinde bulunmaktadır. Etrafı çamlarla kaplı olan bu yöre, doğal yapısı itibariyle dinlenme ve mesire yeri olarak büyük rağbet görmektedir. Sarmaşık Kaplıcaları: Fatsa İlçesindeki Sarmaşık Kaplıcaları, şifalı sular içerisinde en önemlisidir. Ilıca, bölgenin tek kaplıcası olması nedeniyle yerli ve yabancılar tarafından büyük rağbet görmektedir. Bileşimindeki demir ve kükürtten ötürü, suyun özellikle romatizmal hastalıklar için sağlık kaynağı olduğu gerçeğini ortaya koymaktadır. 44

47 SIRA NO YILINDA İLİMİZİ ZİYARET EDEN TURİST SAYISI BİRİMLER YERLİ YABANCI TOPLAM KİŞİ TURİZM DANIŞMA BÜROSUNA GELEN TURİST SAYISI MÜZEYİ ZİYARET EDEN TURİST SAYISI TURİZM BELGELİ TESİSLERDE KONAKLAYANLAR BELEDİYE BELGELİ TESİSLERDE KONAKLAYANLAR YASON KİLİSESİNİ ZİYARET EDEN TURİST SAYISI DENİZ HUDUT KAPISI GİRİŞ SAYISI GENEL TOPLAM Kaynak:İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,

48 3.8. İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ Ordu da 013 yılı itibariyle doğa turizmi ile ilişkili 63 dernek bulunmaktadır. Ordu da Doğa Turizmi İle İlgili Faaliyet Gösteren STK lar Türü Sayısı Genel Amaçları ve Faaliyet Alanları Turizm Dernekleri 18 Doğa ve doğal kaynaklarını korumak, turizm ve turizm kaynaklarını geliştirmek, yöre insanının yaşam seviyesini yükseltmek ve kaynakların gelecek nesillere kalmasını sağlamak. Doğa turizmine yönelik faaliyetler yapmak. Kayak Sporu 1 Kayak sporunu geliştirmek, doğa severleri bir araya Dernekleri Atlı Yürüyüş Dernekleri Avcılık ve Atıcılık ve Okçuluk Dernekleri Su ve Hava Sporları Dernekleri toplayarak aktiviteleri düzenlemek. 4 Doğa bilincini geliştirmek ve atlı doğa yürüyüşleriyle yüksek yaylalar ve uzak köylere bilinçli ve sorumlu doğa gezileri düzenlemek. 11 Ekolojik dengeyi korumak, sağlıklı çevre ve doğal yaşam bilincini pekiştirmek üyelerin fizik ve moral eğitimini sağlamak, sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamak. Avcılık ve atıcılık sporunu bilinçli faaliyetlerle geliştirmek. 6 Su ve hava sporlarını geliştirmek, sevdirmek ve bilinçli faaliyetler düzenlemek. İzcilik Dernekleri 3 İzcilik ruhunun çocuklar ve gençler arasında benimsenmesini sağlamak. İzcilik çalışmalarını ulusal ve uluslararası çerçeve de ve izcilik prensipleri doğrultusunda geliştirmek, yaymak bu çalışmaların izcilik ve yurt sevgisi içinde gerçekleştirilmesini sağlamak. Doğa bilinçli izcilik faaliyetlerinde bulunmak. Çevre Koruma Dernekleri TOPLAM 6 0 Ülkemizin doğal ve kültürel mirasını korumak, bitki ve hayvan türleri ile bunların doğal yaşam alanlarının değerinin farkına varılmasını sağlamak. Doğanın korunması konusunda toplumun bilinçlendirilmesi için faaliyetlerde bulunmak. 46

49 4.ORDU DOĞA TURİZMİ ARZI 4.1 ORDU NUN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ (DOĞA TURİZMİ ARZI) Ordu nun doğal yapısı ve iklimi doğa turizmi etkinlikleri için son derece elverişlidir. Ordu nun neredeyse tüm ilçeleri yer şekilleri, doğal güzellikleri ve özellikleri, yöresel özellikleri nedeniyle doğa turizmi açısından büyük bir potansiyele sahiptir. Ordu ili geliştirilmesi halinde deniz-günes turizmine en fazla imkân sunan bir sahil şeridine sahiptir. Ordu birbirinden güzel yaylaları ile meşhur bir ildir. Yüksek ilçelerin tamamında bir ve birden fazla yayla vardır. Yaylaların 6 tanesi Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığı nca Doğu Karadeniz yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projeside yaylaların dolayısıyla doğa turizminin gelişmesine büyük katkı sağlamaktadır. Doğa turizminin planlı bir şekilde geliştirilerek Ordu daki turizm ekonomisine kazandırılması gerekmektedir. Böylece öncelikle Ordu ekonomisine sonrasında da Türkiye ekonomisine katma değer kazandıracaktır. Bu kapsamda, Ordu da diğer turizm dallarıyla birlikte doğa turizmini iyi bir planlamayla işlevsel hale getirilerek yerli ve yabancı turistlerin ilgisini bu yönlere çevrilmesi sektörün gelişmesi bakımından önemlidir. İlimizde Çambaşı Yaylası, Perşembe Yaylası, Keyfalan Yaylası, Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları, Korgan Yaylası, Argın Yaylası, Ulugöl Tabiat Parkı, Gaga Gölü, Hoynat adası, Topçam Barajı Göleti gibi birçok alan doğa turizmi kapsamında projelendirilebilecek bölgelerdir. 47

50 Doğu Karadeniz Yaylalarını Birleştiren Yeşil Yol Haritası Ordu İli Turizm Haritası 48

51 4. ORDU İLİNİN DOĞA TURİZMİ(ARZI) DEĞERLERİ VE BİLİNİRLİK DEĞERLENDİRMESİ Ordu ili yaylaları, ırmakları, ormanları, kumsalları ve tarihi ile turizmin gelişmesi için önemli bir potansiyele sahiptir. Ordu ilinin turizm potansiyeli oluşturan kaynakları 4 ana başlık altında sıralamak mümkündür. Bunlar sırasıyla; 1-Suya dayalı kaynaklar ( ırmaklar, göller, göletler, şifalı su kaynakları, şelaleler,kumsallar,kanyonlar) -Yeryüzünün oluşumu ile meydana gelen şekiller (yaylalar,mağaralar ) 3-İnsanlar için merak konusu olan uygarlıklar ( arkeolojik sit alanları, ören yerleri, antik yerleşimler, kaleler, kiliseler, camiler, kaya mezarları, köprüler, hamamlar, türbeler, yerel mimari ve orijinal özellikler, müze ) 4-İlde düzenlenen her türlü eski ve modern değerler (festivaller, fuarlar, folklor ve müzik, mutfak zenginliği) 4.3. ORDU İLİNDE DOĞA TURİZMİ DOĞA TURİZMİ AMAÇLI KULLANILAN VE KORUMA STATÜLÜ ALANLAR Ordu İlindeki Tabiat Parkları ULUGÖL TABİAT PARKI Ulugöl Tabiat Parkı mız Gölköy ilçemizde olup; il merkezine 78 km, Gölköy ilçesine ilçesine 17 km uzaklıktadır. Ulaşım yolu asfalt olup; yaz-kış ulaşıma açıktır. Ülkemizin 36.ıncı Tabiat Parkıdır. İlan edilmesindeki en büyük etken taşıdığı doğal kaynak değerlerinin ve rekreasyon değerlerinin yüksek olmasıdır. Tabiat parkındaki Kayın ormanın sonbahar renklenmesi seyretmeye değerdir. Tabiat Parkı alanı 6.5 Ha. olup; içerisinde 3 adet göl bulunmaktadır. 43 Dekar büyüklüğündeki göle Doğal Alabalık Üretilmesi ve Orman İçi Suların Balıklandırılması projesi kapsamında 007 yılında adet, 01 yılında adet olmak üzere toplam adet Abant Alası bırakılmıştır. Tabiat parkı içerisinde 5 Kamelya,10 seyir bankı, 1 adet büfe, 3 adet (+) çeşme, 3 adet otopark, 1 adet su deposu,1 adet seyyar ahşap karavan, 1 adet çocuk grubu, 1 adet 3+3 tuvalet, 1 adet giriş kontrol binası, 1 adet bulaşık yıkama ünitesi (+) bulunmaktadır. Tabiat Parkı içerisinde gölün tamamını çevreleyen yürüyüş yolu bulunmaktadır. 49

52 Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm Keşif Rehberi adlı eserde Bisiklet Rotaları kısmında 11. Parkur olarak Ordu ilinden başlayarak Ulubey ilçesi, Gürgentepe ilçesi, Gölköy ilçesini geçerek Ulugöl Tabiat Parkına ulaşılmaktadır. Bu parkur 80 km dir. Bu parkurda 0 rakımdan 100 metre rakıma kadar çıkılmaktadır. Ulugöl Tabiat Parkı jip safari rotalarında 6. Parkur Akkuş Argın Yaylası-Kumru- Eriçek-Yalın-Düzoba-Korgan yaylası-iteniçi-perşembe Yaylası-Aybastı-Ulugöl-Harçbeli- Topçam-Köşe Obası-Çambaşı(16 km) güzergahında yer almaktadır. Ulugöl Tabiat Parkı Haruniye ve Süleymaniye köylerinin sınırları içerisinde kalmaktadır. Her yıl Temmuz ayında bu köyler tarafından yapılan şenliklere ev sahipliği yapmaktadır. Ulugöl Tabiat Parkı Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planında Yayla Turizmi Gelişim Koridoru içerisinde yer almaktadır. Tabiat Parkı; Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol 50

53 projesinin güzergahı üzerinde bulunmaktadır. Yayla Turizmi Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol üzerinde bulunması Ulugöl Tabiat Parkına ayrı bir değer ve turizm potansiyeli katmaktadır. ÇINARSUYU TABİAT PARKI İlimiz Ünye ilçesi sınırları içerisinde bulunan Çınarsuyu Tabiat Parkı 3.78 Ha alana sahiptir. Tabiat Parkı Ordu-Samsun karayolu üzerinde Ünye ilçe merkezine 10 km mesafede, deniz kenarında 0-4 m rakımlar arasında yer almaktadır. Tabiat parkı içerisinde 8 adet bungalow, 1 adet Kır Gazinosu, 1 adet 4+4 WC, 1 adet + WC, adet musluklu çeşme, 1 adet 3 musluklu çeşme, 1 adet Bekçi Binası, 1 adet İdare Binası bulunmaktadır. Tabiat Parkı ilçe merkezine yakın olması, kolay ulaşılır olması, deniz ve orman havasının birlikte yaşanabilmesi ve konaklama ünitelerinin olması sebebiyle çok caziptir. 51

54 5

55 Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M 1- Park ve benzeri sahalar Adı İlçesi Bilinirlik Çınarsuyu Tabiat Parkı Ünye T Ulugöl Tabiat Parkı Gölköy T Ordu ilindeki Tabiat Parklarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinde turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Tabiat Parklarında potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği -Doğa turizm faaliyetlerine olanak sağlayan topografik yapı -Kolay ulaşım ağı -Yöre halkının çekingenliği ve bilgi eksikliği -Salt anlamda doğa turizm için tanıtım ve pazarlamanın yetersizliği -Turistik faaliyetlerin çok kısa süre olması -Tabiat Parklarının uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması -Doğa turizm mimarisi geliştirememe Fırsatlar -Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planında Yayla Turizmi Gelişim Koridoru içerisinde yer alması -Yeşil Yol üzerinde bulunması -Yöreye olan ilgi -Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerine olan destekleri -STK ların doğa turizmine yönelik projelere olan taleplerinin artması Tehditler -Bilinçsiz kullanımdan kaynaklanan tahribatlar Ordu ilindeki Tabiat Parklarında doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Tabiat parkı sayısı arttırmak. -Master planda doğa turizmi potansiyel alanları olarak işaret edilen bölgelerde detaylı çalışma yapılarak doğa turizmi konulu tematik tabiat parklarının ilan edilmesi çalışmalarını yapmak. 3-Tabiat Parkı olabilecek potansiyel alanların tespiti için Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü ve Orman İşletme Müdürlükleri tarafından çalışmaların yapılması Ordu İlindeki Avlaklar 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu nda avlaklar devlet, genel, özel ve örnek avlak olarak dört tipe ayrılmıştır. Avlak: Av ve yaban hayvanlarının doğal olarak yaşadıkları veya sonradan salındıkları sahaları, Özel avlak: Bir bütün teşkil eden özel mülkiyetteki tapulu arazilerden, Bakanlığın avlaklar için tespit ettiği ve tanımladığı şartlara uygun olan avlakları 53

56 Devlet avlağı: Devlet ormanları, toprak muhafaza ve ağaçlandırma sahaları ve benzeri yerlerle devlet tarım işletmeleri, baraj gölleri ve emniyet sahalarında, ilgili kuruluşun muvafakati alınarak Bakanlıkça avlak olarak ayrılan yerleri, Genel avlak: Özel ve devlet avlakları dışında kalan bütün av sahaları ile göl, lagün, bataklık ve sazlık gibi sahaları, Örnek avlak: Devlet avlakları ve genel avlaklar içinde Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre ayrılan ve işletilen veya işlettirilen avlakları, Avlak Tescil Çalışmalarımız: Av turizmi ancak tescili yapılmış olan avlaklarda yapılabilmektedir. İlimizde avcılığın ve av turizminin geliştirilmesi amacıyla avlak tescil çalışmalarına başlanmıştır. Şu anda ilimizde 1 adet devlet ve 1 adet örnek avlak olmak üzere adet avlağın tescili yapılmıştır. MELET DEVLET AVLAĞI Mesudiye ilçesinde Yeşilce beldesi, Topçam beldesi, Beyseki, Beyağaç, Arıcılar, Sarıyayla ve Dursunlu köyleri sınırları içerisindeki Ha.lık saha Melet Devlet Avlağı olarak 10/08/01 tarihinde tesis edilmiştir. KURŞUNÇAL ÖRNEK AVLAĞI Ulubey ilçesinde Sayacabaşı mevkiinde 3.706,5 Ha. büyüklüğünde Kurşunçal Örnek Avlağımız bulunmaktadır. Avlak 13 km boyunda, 4 km genişliğindedir. Ordu il merkezine 30 Km uzaklıktadır. Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede M Ordu İli Avlaklar Adı İlçesi Bilinirlik 1- Melet Devlet Avlağı Mesudiye T -Kurşunçal Örnek Avlağı Ulubey T Ordu ilindeki Avlaklara ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinde av turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Kolay ulaşım ağı. Fırsatlar -Yöreye artan talep -Ordu İline yakın adet havalimanının olması ve 014 yılında hizmete girecek Ordu-Giresun havalimanı -Av turizmi kapsamında kullanılacak olan -Yöre halkının çekingenliği ve bilgi eksikliği -Avlak sahalarının tanıtımının ulusal ve uluslararası tanıtımının yeterince yapılamaması. -İlde av turizmi organizasyonu gerçekleştirecek turizm acentesinin olmaması -İldeki turizm acentelerinin av turizmi konusunda yeterince bilgi sahibi olmamaları -Doğal Güzelliklerin uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması Tehditler -Doğa turizmi amaçlı kullanılan alanların doğayı tahrip edici talepler nedeniyle baskı altında olması -Doğal alanlara insan baskısının artması -Yaban hayatı açısından bilinçsiz ve kaçak 54

57 tescilli avlakların sayısının artması. avlanma Ordu ilindeki Avlaklarda doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Av turistlerinin konaklama ihtiyacının nitelikli pansiyon ve benzeri küçük kapasitesi butik otellerle giderilmesi iyi bir çözüm olacaktır, -Butik otel/pansiyon tarzı yapıların köylerde yapılmasının teşvik edilmesi önemli kırsal kalkınma için uygun olacaktır, bu oteller yayla turizmi ve diğer turizm çeşitlerinin de konaklama altyapısını temin edeceklerdir. 3-Yerel profesyonel av kılavuzu ihtiyacının 11. Bölge Müdürlüğü imkanları ile eğitim yapılarak giderilmesi, eğitilenlerin seyahat acentelerinde staj imkanlarının olması, yabancı dil eğitimini konuşma seviyesinde almaları faydalı görülmektedir, 4-Avlaklarda av sayısının artırılması için doğada av üretimi metotlarının tatbiki, 5-Zorlu kış aylarında av kaynağına yem takviyesinin daha da arttırılması, 6-Avlaklarımızın ve av kaynağının fuarlar, yaban televizyonu, av dergileri ve benzeri kaynaklarda tanıtılması, yerli ve yabancı av turizmi acenteleri ile görüşme yapılarak tanıtılması, 7-Kırsal kalkınma maksadıyla, av turizmi uygulamalarından yöre insanının daha fazla pay almasına dayalı uygulamanın daha da geliştirilmesi, payın karşılığında yöre insanının av kaynağına müspet fayda temin edebilmesine yönelik düzenlemelerin 11. Bölge Müdürlüğü Ordu Şube Müdürlüğünce yapılması, Ordu İlindeki Mesire Yerleri Ordu ilindeki mesire yerleri Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Giresun Orman Bölge Müdürlüğü sorumluluğu altındadır. Ordu ilinde A, B, C, D tipi olmak üzere 33 adet Mesire Yeri bulunmaktadır. Ordu İlindeki Mesire Yerleri TİPİ SAYISI A 6 B 4 C 19 D 4 TOPLAM 33 55

58 Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede M Ordu İli mesire Yerleri Adı İlçesi Bilinirlik Mesire Yerleri Tüm ilçeler B Ordu ilindeki Mesire Yerlerine ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -Flora Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinin turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Ordu ilindeki potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği -Kolay ulaşım ağı Fırsatlar -Yöreye artan talep -Ordu İline yakın adet havalimanının olması ve 014 yılında hizmete girecek Ordu-Giresun Havalimanı -Yerel yönetimlerin doğa turizm çalışmalarına yönelik ilgisi -Yöre halkının çekingenliği ve bilgi eksikliği -Salt anlamda doğa turizme için tanıtım ve pazarlamanın yetersizliği -Sadece doğa turizme hizmet edecek tesisler ve alt yapıdaki eksiklikler -Doğa turizm ürünlerinin tanıtım ve pazarlama eksikliği -Seyahat acentelerinin özel ilgi turları organizasyonları eksikliği -Özellikle yabancı turistlerle ilgili yöre halkının yabancı dil bilgisinin yetersizliği -Turistik faaliyetlerin çık kısa süre olması -Doğal Güzelliklerin uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması -Profesyonel olarak doğa turizm faaliyeti yapan kurum, kuruluş ve şirketin çok az olması Tehditler -Doğal alanlara insan baskısının artması -Çevre Kirliliği Ordu ilindeki Mesire Yerlerinde doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Ordu ilindeki mesire yerlerinin iyileştirme çalışmalarının yapılması. -İyileştirme çalışması için teknik katkının sağlanması. 56

59 4.4 SEÇKİN ÖZELLİKLİ DİĞER SAHALAR Yaylalar Çambaşı Yaylası Kabadüz ilçesi toprakları içerisindedir. Türkiye nin en büyük yaylasıdır Dönümlük bir alana sahiptir. 80 adet civarında obası vardır. Obaların bir kaçı halen otantik halini korumaktadır. Yaylanın rakımı metre arasında değişmektedir. İl merkezine 60 km mesafede olup asfalt yolla ulaşılmaktadır. Pazartesi günleri Pazar kurulur. 19 yy sonrası ile 0 yy başlarında Ordu ve Mesudiye kaymakamlıkları yaz aylarında burada hizmet verirdi. Bir zamanlar yayla kasabasında 000 mesken ve 300 dükkan olduğu kayıtlarda mevcuttur. Yokuşdibi Belediyesinin her yıl düzenlediği Çambaşı Yayla Şenlikleri canlı olmaktadır. Yeme-içme ve konaklama tesisleri mevcuttur. En yüksek tepesi Seyit Tepesi olup 000 metredir. Çambaşı Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm merkezi olarak ilan edilmiştir. Ulaşım yolu üzerinde Eminepınarı Mesire Yeri, Çambaşı Göleti bulunmakta olup göletin güneyinde kış turizmi için önem arz eden Kayak Merkezi bulunmaktadır. Çambaşı Kayak Merkezi yaklaşık 5 aylık bir kayak sezonuna sahiptir. Yılın büyük bir bölümünde özellikle yaz aylarında yayla turizmiyle yerli ve yabancı turistlerin gözdesi olan bir coğrafyaya konumlanması kayak merkezi açısından büyük bir avantajdır. İlimizce düzenlenen Vosvos Şenliği kamp alanı da yine bu merkeze yakındır. 57

60 Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 1 adet yürüyüş, 3 adet bisiklet, 6 adet jeep safari, 1 adet manzaralı araç yolu güzergahları bulunmaktadır. Ayrıca foto safari, kamp-karavan, olta balıkçılığı vb ve diğer doğal aktivileri yapmaya elverişli bir bölgedir. Çambaşı Yaylası Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planında Yayla Turizmi Gelişim Koridoru içerisinde yer almaktadır. Çambaşı Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin Ordu İlindeki en önemli noktasıdır. Yayla Turizmi Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol üzerinde bulunması Çambaşı Yaylasına ayrı bir değer ve turizm potansiyeli katmaktadır. 58

61 Son yıllarda cazibesi arttığından yoğun bir yapılaşma söz konusudur. Otantik yapıya sahip obalara ulaşım bu merkezden kolaydır. Bölgede kültür alabalık yetiştiriciliği de yaygındır. 01 yılı içerisinde Çambaşı derelerine(aliçin,ikidere) ormaniçi sularımızın balıklandırılması projesi kapsamında adet Doğal Dere Alabalığı (kırmızı benekli alabalık) salınmıştır. Sportif olta balıkçılığı için uygun derelerin sayısı fazladır. Çambaşı Yaylası sınırları ile Doğu Ladini nin yayılışının batıdaki son noktası olması, yapraklı türlere geçişin gözlemlenebileceği, yüksek flora ve fauna zenginliğine sahip olması yönünden özellikli bir yerdir. 59

62 Perşembe Yaylası ve Menderesleri İl merkezine 107 km, Aybastı ilçesine 17 km uzaklıktadır. Yaylanın tamamı Dönümdür. DSİ tarafından yapılan gölet yayla merkezine ayrı bir özellik katar. Yayla Aybastı ve Korgan ilçeleri sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaylada bulunan mezarlık 1105 tarihinden kalmadır. Müslüman Türklerin (Danişmendli Beyliği) ayak bastığı ilk Ordu toprağı bu yayladır. Yayladan Tokat ın Reşadiye ve Niksar ilçelerine yol bağlantısı vardır. Perşembe Yaylası menderesleri ile ünlüdür. Her yıl Haziran ayında büyük şenlikler yapılmaktadır. Konaklama tesisi yoktur. Fakat modern restorantlar hizmet vermektedir. Kasaba merkezi gelişmiş durumdadır. Mendereslerin en iyi görülebileceği yer Karga Tepe denilen noktadır. Yaylanın menderesleri Valilikçe koruma altına anılmış daha önce mendereslerde yapılan jeep safari engellenmiş, mendereslere zarar vermeyecek başka bir yerde yapımına izin verilmiştir. Perşembe Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmistir. Perşembe Yaylası mendereslerinin bulunduğu alan 007 yılında mülga Çevre ve Orman Müdürlüğü zamanında Tabiat Anıtı olarak teklif edilmiş, süreç devam etmektedir. Perşembe Yaylası Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planında Yayla Turizmi Gelişim Koridoru içerisinde yer almaktadır. Perşembe Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin Ordu ilindeki başlangıç noktasıdır. Yayla Turizmi Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol üzerinde bulunması Perşembe Yaylasına ayrı bir değer ve turizm potansiyeli katmaktadır. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 1 adet Manzaralı araç Yolu güzergahı bulunmaktadır. 60

63 Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları Mesudiyenin Yeşilce ve Topçam beldelerinin adını alan yaylalar (Kızılağaç,Beyağaç(Zile),Çukuralan,Kıyıyurt) bu beldelerin sınırları içerisinde ve bitişiktir Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmistir. Çok otantik oba evleriyle ünlüdür. Çambaşı Mesudiye yolu üzerinde olan bu yaylalar doğa turizmi ve doğa sporları açısından idealdir. Konaklama ve yeme-içme ihtiyaçları Yeşilce beldesinde karşılanmaktadır. Her yıl Temmuz ayında büyük katılımlı Yeşilce şenlikleri yapılmaktadır. Bu yaylalarda piknikler düzenlenmektedir. Bu yaylalar ibreli ormanların kenarındadır. Yaylalar flora ve fauna zenginliğine sahip olması nedeniyle özellikli bir yerdir. 61

64 Topçam ve Yeşilce Yaylaları Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planında Yayla Turizmi Gelişim Koridoru içerisinde yer almaktadır. Yaylalar Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin Ordu ilindeki güzergahı üzerindedir. Yayla Turizmi Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol üzerinde bulunması Topçam ve Yeşilce Yaylalarına ayrı bir değer ve turizm potansiyeli katmaktadır. Kırmızı çatıları bembeyaz badanalı evleri ahşap samanlıkları bozulmamış geleneksel yaylaları doğal dokusu ile maket bir yerleşim yeri görünümündeki Yeşilce beldesi ; Ordu ilinin gelecekteki ekoturizm merkezi olmaya aday, Ankaranın Beypazarına Eskişehirin Odunpazarına benzeyen mimari bir yapıya sahip olan belde son yıllarda seyahat acentelerinin programlarına dahil ettikleri popüler bir turizm merkezi olmuştur. Alt katları taş üst katları ahşaptan yapılan Yeşilce evleri Badadi tarzda inşa edilmiştir. Bazı evlerde balkon ve cubba bulunur. Eriçok, Taztepe ve kabak tepe zirvelerinde panoramik görüntüler yakalanabilir. Kış mevsiminde Keşemdökeceğinde kızakla kayarak çocukluk günlerinizi hatırlayabilirsiniz. Yeşilce yöresel tadlar açısından oldukça zengin bir mutfağına sahiptir. Geçmişinin 1500 lü yıllara tahmin edilen bu tarihi yerleşim Mesudiye ilçesine 1 km mesafededir. Beldeye Amasya, Niksar, Koyulhisar(E80),Ordu Kabadüz Çambaşı Yaylası veya Ordu Topçam güzergahını izleyerek ulaşabilirsiniz. 6

65 Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 11 adet yürüyüş, 3 adet bisiklet, 4 adet jeep safari, adet manzaralı araç yolu güzergahları bulunmaktadır. Keyfalan Yaylası Mesudiye nin 0 km güneydoğusundadır. Çam ormanları ile ünlüdür. Karatepe ideal bir seyir zirvesidir. Havası ve suyu birkaç hastalığa iyi gelmektedir. İki göl vardır. Bir konaklama tesisi vardır. Gerek yerleşke gerese doğal olarak fazla bir tahribat görmemiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmistir. 63

66 Argın Yaylası Akkus ilçe merkezine km. mesafede bulunmaktadır. Obaları azdır. Rakımı 1350 metredir. Yer yer ormanlık alanlar görülür. Hemen her yaylada olduğu gibi burada da her yıl yaz aylarında şenlikler yapılmaktadır. Ulaşım rahattır. Yeme içme ve konaklama ihtitacı Akkuş merkezde karşılanmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi olarak ilan edilmistir. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 1 adet jeep safari güzergahı bulunmaktadır. 64

67 Korgan Yaylası Fatsa ilçesine 6 km, Korgan a 5 km batıda güzel bir yayladır. Şenlikleri ile ünlüdür. Büyük bir yayladır. Bir kısmı ormanlarla kaplıdır. Mayıs ayının başlarında açan sarı ve mor ormangülleri çok harika bir görünüm arz eder. Yeme içme ve konaklama imkanı yoktur. İlçe merkezinden itibaren stabilize yolla ulaşılır. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 1 adet jeep safari güzergahı bulunmaktadır. Eriçek Yaylası Kumru İlçesi merkezine 8 km, Fatsa ya 44 Kmdir. Merkezden stablize yola ulaşılır. Ünye ilçesinden de ulaşım vardır. Böğürtlen, yaban çileği ve mantarı ile ünlüdür. Her yıl Haziran ortalarında Yaban Çileği festivali yapılır. Yaylaya ulaşım toprak yol ile sağlanmaktadır. Her türlü ihtiyaç Kumru ilçe merkezinden karşılanabilir. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde bu bölgemizde 1 adet jeep safari ve 1 adet bisiklet güzergahı bulunmaktadır. 65

68 Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede M Ordu İli Yaylaları Adı İlçesi Bilinirlik Çambaşı Yaylası Kabadüz T Perşembe Yaylası Aybastı T Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları Mesudiye Keyfalan Yaylası Mesudiye B Argın Yaylası Akkuş B Korgan Yaylası Korgan B Ericek Yaylası Kumru B T Ordu ilindeki Yaylalara ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -Ordu ilinin zengin tarihi ve kültürel birikimi -Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinde turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Ordu ilindeki potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği -Doğa turizm faaliyetlerine olanak sağlayan topografik yapı -Yaylaların turizm için kulanılabilir nitelikte olması -Yayla turizmi için girişimcilerin olması -Yaylaların çok sayıda turizm çeşidine imkan veriyor olması -Kolay ulaşım ağı -Doğa turizmi bölgelerindeki köylü profilinin çekingenliği ve bilgi eksikliği -Köylülerin devletin mali olanaklarını kullanmada deneyimsiz ve çekingen olmaları --Doğa turizmi faaliyetlerinin çok geniş bir alanda dağılım göstermesi planlamayı olumsuz yönde etkilemektedir. -Salt anlamda doğa turizmi için tanıtım ve pazarlamanın yetersizliği -Sadece doğa turizmine hizmet edecek tesisler ve alt yapıdaki eksiklikler -Doğa turizm ürünlerinin tanıtım ve pazarlama eksikliği -Seyahat acentalarının özel ilgi turları organizasyonları eksikliği -Özellikle yabancı turistlerle ilgili yöre halkının yabancı dil bilgisinin yetersizliği -Doğal Güzelliklerin uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması -Profesyonel olarak doğa turizm faaliyeti yapan kurum, kuruluş ve şirketin çok az olması -Yayla yollarının bakım istemesi Fırsatlar -Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerini desteklemesi -STK ların doğa turizmine yönelik talepleri -Yöreye artan talep -Yerel yönetimlerin doğa turizm çalışmalarına yönelik ilgisi -Doğa turizm alanında kullanılabilecek Tehditler -Doğal alanlara insan baskısının artması -Yaban hayatı açısından bilinçsiz ve kaçak avlanma -Çevre Kirliliği 66

69 yaylaların sayısının fazla olması -Yaylaların Yayla Turizm Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol üzerinde yer alması Ordu ilindeki Yaylalardaki doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Yaylalarda pansiyonculuk uygulamalarının geliştirilmesi uygun görülmektedir, -Yayla evlerinin turizme uygun olanlarının tespit edilerek öncelikle sahiplerinin teşvik edilmesi, 3-Yaylaların tamamında atlı, yürüyüş ve bisikletli gezi rotalarının tespit edilerek işaretlenmesi işlerinin Kaymakamlıklarca öncelikli olarak yaptırılması, 4-Yaylacılığın geliştirilmesi ve desteklenmesi için İl Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce gerekli uygulamaların başlatılması, 5-Mevcut, turizm destinasyonlarına bu sahaların da eklenerek zenginleştirilmesi çalışmasının İl Turizm ve Kültür Müdürlüğü ve Orman ve Su İşleri Şube Müdürlüğü nce yapılması, 6-Özellikle Çambaşı, Perşembe, Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları bu plan kararlarına göre ilk sırada uygulamalarda yer almalıdır, 7-Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi, 8-Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi, yöre insanının müspet fayda temin edebilmesine yönelik düzenlemelerin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 11. Bölge Müdürlüğü, Kaymakamlıklar ve diğer ilgili kuruluşlarca yapılması, 4.4. Akarsular Melet Irmağı Sivas ili Koyulhisar İlçesine bağlı Sisorta dan doğan Melet Irmağı yan kollarla beslenerek sırası ile Mesudiye, Kabadüz, Ulubey, ve merkez ilçe topraklarından geçerek Ordu merkezde Karadenize dökülür. 160 km uzunluğundaki Melet çayı, Ordu nun en uzun ve büyük akarsuyudur. Topçam Barajı bu akarsu üzerindedir. Elekçi Irmağı Toplam uzunluğu 51 km olan Elekçi Irmağının debisi minimum 150 lt/sn, maksimum 300 lt/sn dir. Irmak Kumru ilçesinden doğar, Fatsa ilçesinden denize dökülmektedir. Bolaman Çayı Aybastı-Reşadiye sınırında Canik dağlarının zirvelerinden doğar. Aybastı, Kabataş, Çatalpınar, Çamaş ilçelerinden geçerek Fatsa ilçesinden denize dökülür. Toplam uzunluğu 77 km olan Bolaman Çayı nın minimum debisi 150lt/sn, maksimum debisi 750lt/sn dir. 67

70 Turnasuyu Irmağı Çambaşı Yaylasından doğan ve çok sayıda dere ve küçük akarsuların beslediği Turnasuyu Gülyalı ilçesinin Turnasuyu köyünden denize dökülür. Toplam uzunluğu 56 km. ortalama debisi 00 lt/sn dir. Akçaova Deresi Ulubey ilçesinin Kurşunçal Mevkiinden doğan dere Perşembe ilçesinin Efirli köyünden denize dökülür. Civil Irmağı Kurşunçal ormanlarından doğan dere şehir merkezinden denize dökülür. Irmağın uzunluğu 9 kmdir. Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M 1- Akarsular Adı İlçesi Bilinirlik Melet Irmağı Mesudiye,Kabadüz,Ulubey,Merkez B Elekçi Irmağı Kumru,Fatsa B Bolaman Çayı Aybastı, Kabataş, Çatalpınar, Çamaş,Fatsa B Turnasuyu Irmağı Kabadüz, Gülyalı B Akçaova Deresi Ulubey,Perşembe B Civil Irmağı Ulubey,Merkez B 68

71 Ordu İli Akarsularına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler -Doğa turizm faaliyetlerine olanak sağlayan topografik yapı -Su sporlarına uygun özel alanların olması Zayıf Yönler -Yerleşim yerlerinden geçmelerinden dolayı evsel ve tarımsal kirlilik problemi Fırsatlar -Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerini desteklemesi -STK ların doğa turizmine yönelik talepleri -Yöreye artan talep Tehditler -Doğal alanlara insan baskısının artması -Çevre Kirliliği Ordu İli Akarsularına dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Akarsularda balıklandırma çalışmalarının yapılması, -Sportif balıkçılık sahalarına uygun nitelikli sportif balıkçılık iskeleleri yapılması, 3-Bu yerlere ait broşürün basılarak turistlerin istifadesine sunulması, 4-Sportif balıkçılık ve kuş gözlemciliği gruplarına ulaşılarak bu sahalarda da çalışmalar yapılması, 5-HES lerin sahaya bırakması gereken cansuyu miktarlarının kontrolünde DSİ ve ilgili kuruluşlar tarafından gerekli titizliğin gösterilmesi, 6- Kaynakların kullanımında ekolojik sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat edilmesi, 69

72 4.4.3 Göller, Göletler ve Barajlar Ulugöl Ulugöl Tabiat Parkı içinde yer alan göl 43 Dönümlük alana sahiptir. En derin noktası 85 metredir. Göle ulaşımda sorun yoktur. Gölün etrafında yürüyüş yolu, seyir terasları ve piknik masaları mevcuttur. Gölde Abant Alası bulunmaktadır. Gaga Gölü Fatsa ilçesi Örencik köyündedir. Fatsa-Aybastı karayolunun 10 km sindeki göl 60 dönümlük alana sahiptir. Derinliği 10-5 metre arasındadır. Göl Doğal sit alanıdır. Topçam Baraj Göleti Melet ırmağı üzerinde olup Mesudiye ilçesi sınırlarındadır. Alanı çok geniştir. Gölet doğa, göl ve akarsu turizmi açısından çok yüksek imkana sahip olup yakın gelecekte il turizminin en canlı ve hareketli varlıklarından biri olmaya namzettir. 70

73 Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede M Ordu İli Gölleri, Göletleri,Barajları Adı İlçesi Bilinirlik Ulugöl Gölköy B Gaga Gölü Fatsa B Topçam Baraj Göleti Mesudiye B 71

74 -Ordu ilinin zengin tarihi ve kültürel birikimi -Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinde turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Ordu ilindeki potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği -Doğa turizm faaliyetlerine olanak sağlayan topografik yapı -Su sporlarına uygun olması Ordu ilindeki Göl,Göletler,Barajlara ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -Salt anlamda doğa turizmi için tanıtım ve pazarlamanın yetersizliği -Sadece doğa turizmine hizmet edecek tesisler ve alt yapıdaki eksiklikler -Seyahat acentalarının özel ilgi turları organizasyonları eksikliği -Özellikle yabancı turistlerle ilgili yöre halkının yabancı dil bilgisinin yetersizliği -Doğal Güzelliklerin uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması -Profesyonel olarak doğa turizm faaliyeti özel alanların yapan kurum, kuruluş ve şirketin çok az olması Fırsatlar -Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerini desteklemesi -STK ların doğa turizmine yönelik talepleri -Yöreye artan talep -Yerel yönetimlerin doğa turizm çalışmalarına yönelik ilgisi Tehditler -Doğal alanlara insan baskısının artması -Çevre Kirliliği Ordu ilindeki Göl, Göletler,Barajlardaki doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-İç Sularda Sportif balıkçılığa uygun yerlerin İl Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ile Orman ve Su İşleri İl Şube Müdürlüğü tarafından detaylı olarak planlanması, -Göllerde balıklandırma çalışmalarının yapılması 3-Sportif balıkçılık sahalarına uygun nitelikli sportif balıkçılık iskeleleri yapılması, 4-Bu yerlere ait broşürün basılarak turistlerin istifadesine sunulması, 5-Sportif balıkçılık ve kuş gözlemciliği gruplarına ulaşılarak bu sahalarda da çalışmalar yapılması, 6-Sportif balıkçılık ve sulak sahalara yönelik turizm çeşitlerinde yöre insanının kırsal kalkınmasını temin maksadıyla öncelikli olarak yöre insanının rol alacağı uygulamalara yer verilmesi, 7-Bu kaynakların ilimizde yapılmakta olan diğer turizm destinasyonlarına entegre edilerek bu destinasyonlara zenginlik katılmasının uygun olacağı, 8-Kaynakların kullanımında ekolojik sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat edilmesi, 9-Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi, 7

75 4.5. ORDU İLİ DOĞA TURİZM GZTF ANALİZ TABLOSU GÜÇLÜ YÖNLER -Ordu ilinin zengin tarihi ve kültürel birikimi -Flora ve fauna zenginliği -Halkın doğa turizmine olan ilgisinin ve doğa sevgisinin yüksek olması -Ordu ilinin turizm sektörünün gelişmeye açık olması -Ordu ilindeki potansiyel doğa turizmi alanlarının zenginliği -Yayla turizmine yönelik çok sayıda yaylaya sahip olması -Doğa turizm amaçlı kullanılabilecek özelliklere sahip Ulugöl Tabiat Parkının olması -Doğa turizm faaliyetlerine olanak sağlayan topografik yapı -Zengin ve çeşitli mutfağı -Kolay ulaşım ağı -Doğa turizmine yönelik kullanılabilecek doğal ve kültürel zenginlikler, el sanatları, etkinlikler. -Su sporlarına uygun özel alanların olması FIRSATLAR -Kalkınma ajanslarının doğa turizmi projelerini desteklemesi -STK ların doğa turizmine yönelik talepleri -Yöreye artan talep -Yerel yönetimlerin doğa turizm çalışmalarına yönelik ilgisi -Av turizmi kapsamında kullanılacak olan tescilli avlakların sayısının artması -Doğa turizm alanında kullanılabilecek yaylaların sayısının fazla olması -Korunan alan sayılarının artması -Ordu ilinin Türkiye Turizm Stratejisi Kavramsal Eylem Planı Yayla Turizmi Gelişim Koridoru ve Yeşil Yol projelerinin içinde olması ZAYIF YÖNLER -Doğa turizmi bölgelerindeki köylü profilinin çekingenliği ve bilgi eksikliği -Köylülerin devletin mali olanaklarını kullanmada deneyimsiz ve çekingen olmaları -Salt anlamda doğa turizme için tanıtım ve pazarlamanın yetersizliği -Sadece doğa turizme hizmet edecek tesisler ve alt yapıdaki eksiklikler -Doğa turizm ürünlerinin tanıtım ve pazarlama eksikliği -Seyahat acentalarının özel ilgi turları organizasyonları eksikliği -Özellikle yabancı turistlerle ilgili yöre halkının yabancı dil bilgisinin yetersizliği -Turistik faaliyetlerin çık kısa süre olması -Doğal Güzelliklerin uluslararası düzeyde yeterince tanıtımının yapılmaması -Profesyonel olarak doğa turizm faaliyeti yapan kurum, kuruluş ve şirketin çok az olması TEHDİTLER -Doğal alanlara insan baskısının artması -Yaban hayatı açısından bilinçsiz ve kaçak avlanma -Çevre Kirliliği -Festival ve şenliklerle bilinen yayla kullanım alanlarında kontrolsüz çevre bozulmaları 73

76 Ordu iline ait doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Çambaşı Yaylası, Perşembe Yaylası, Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları, Argın Yaylası, Korgan Yaylası, Eriçek Yaylalarında doğa turizminin geliştirilmesi. -Yayla turizmi yapılabilecek alanların tanıtımın yapılması, yerel yönetimler, üniversiteler ve ilgili kuruluşlar ile koordinasyonun sağlanarak yayla turizmini geliştirecek projelerin yapılmasının sağlanması. 3-Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü tarafından Avcı derneklerinin doğa turizmi konusunda bilinç düzeyinin arttırılması amacıyla eğitim çalışmaları yapmak. 4-Mevcut fauna ve flora zenginliğinin korunması. 5-Ordu ilinin Florasının çıkarılması ve endemik türlerin belirlenmesi için Ordu Şube Müdürlüğü ile Ordu Üniversitesi ve STK larla işbirliği yapılması. 6-Ordu ili genelinde bulunan doğal ve yapay su alanlarında ve sportif olta balıkçılığı faaliyetinin gerçekleştirilmesine yönelik çalışmaların Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Orman İşletme Müdürlükleri ve İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından projelerin yapılması. 7-Mevcut olan korunan alanlar ile yeni planlanacak alanlarda doğa turizminin dikkate alınarak planlamalarınım bu yönde yapılması çalışmalarının Ordu Şube Müdürlüğü ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yapılması. 8-Doğa Turizmi bilincinin oluşturulması için görsel ve yazılı basında bilgilendirme ve tanıtımın yapılması. 74

77 4.6 ORDU İLİNDE DOĞA TURİZM ÇEŞİTLERİ Kuş Gözlemciliği (Ornitoloji) Kuş gözlemleme ülkemizde az sayıda insan tarafından bilinmesine rağmen Avrupa ve Kuzey Amerika da çok yaygındır. ICBP (Uluslararası Kuş koruma Konseyi), OSME (Orta Doğu Ornitoloji Topluluğu), IWRB (Uluslararası Su Kuşları ve Islak Alanlar Araştırma Bürosu), RSBP (Royal Kuş Koruma Topluluğu) gibi kuş gözlemciliğinde önde gelen pek çok profesyonel organizasyon, Avrupa, Asya ve Afrika da doğal habitatları içinde kuşları gözleyip, bölgelerin kuş toplumlarını ve belli kuş türlerini araştırırlar. Bunların dışında pek çok amatör kuş gözlem toplulukları da doğal ortamda yaban hayatını izlemektedirler (Akpınar, Bulut, 010). Farklı 466 kuş türünün bulunduğu Türkiye, üreyen kuşlar açısından Avrupa nın en zengin ülkesi konumundadır. Farklı habitatların egemen olması, konumu itibari ile kuş göç yolları üzerinde bulunması, sulak alanların zenginliği Türkiye de kuş çeşitliliğinin yüksek olmasının sebeplerindendir. Bu zenginlik, Türkiye de kuş gözlemciliğinin; dolayısıyla dünyada öne çıkan alternatif turizm dallarından kuş gözlem turizminin gelişmesine olanak sağlamaktadır (Akpınar, Bulut, 010). Ordu ilinde Perşembe ilçesine 18 km uzaklıkta bulunan ve yakın bir bölgeye konumlanan Hoynat Adası Tepeli Karabatağın yaşam alanıdır. Önemli Kuş alanı olarak bilinmektedir. Kuş gözlemi meraklılarının Ordu da görebilecekleri kuş türleri kuğu,doğan,şahin,kartal,su çulluğu, yeşilbaş,orman söğüt bülbülü,ibibik,kızıl gerdan,büyük baştankara,küçük ak balıkçıl,büyük ak balıkçıl,sakarmeke,ağaç incir kuşu,benekli sinekkapan,sürmeli çalıkuşu olarak sayabiliriz Doğa Yürüyüşü (Trekking) Dağcılık etkinliğine göre daha hafif bir etkinlik olan doğa yürüyüşlerinden en çok bilineni trekkingdir. uzun ve zorlu yolculuk anlamına gelen trekking daha çok dayanıklılık gerektirir. Doğa yürüyüşlerinin hafif olanları yaşlılar ve çocuklar için de uygundur. Doğa yürüyüşleri sırasında doğanın güzellikleri görülebilir ve fotoğraflanabilir. Trekking dışında yürüyüş uzunluğu, zorluk derecesi ve konaklama göre adlandırılan hiking ve expedition olarak çeşitlendirilen doğa yürüyüşleri bulunmaktadır. Alp Himalaya kuşağı üzerinde yer alan ülkemiz dağ ve sıradağları, flora ve faunasıyla doğa yürüyüşleri için önemli bir potansiyele sahiptir. Bu potansiyelin planlı bir yaklaşımla turizm olgusu içerisinde değerlendirilmesi, böylece turizmin tür ve aktivitelerinin zenginleştirilerek arz kapasitesinin geliştirilmesi, alternatif turizm alanlarının korumakullanma dengesi içerisinde hizmete sunulması, tanıtılması, farklı yörelerin turizmin ekonomik ve sosyal katkılarından yararlandırılması açısından önemlidir (Akpınar, Bulut, 010). 75

78 Ordu ilinde bulunan dağlar,yaylalar barındırdıkları zengin flora ve fauna zenginliği ve aynı zamanda doğa yürüyüşüne uygun olmaları nedeniyle trekking için uygun potansiyel alanlardır. Yürüyüşçüler uygun parkurlarda yürürken aynı zamanda peyzaj ve görselliği de aynı anda yaşayabilmektedirler. Ordu Valiliği ince hazırlanan Oksijen Yurdu OrduYürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde 3 Adet Yürüyüş ve Uzun Yürüyüş Parkurları belirlenmiştir. Bunlar sırasıyla; 1- Emine pınarı-otel-tosunalan(4 km) - Çaldım Köprüsü-Bağlarca(Kabakdağı)(4 km) 3- Çambaşı-Turnalık(6 km) 4- Boztepe-Taşbaşı Mahallesi-Merkez(7 km) 5- Turnalık-Gümüşdere(7 km) 6- Bozat-aygır Gölü-karagöl zirve(8 km) 7- Kızılağaç Yaylası-Eriçok Tepe-Çukuralan(8 km) 8- Kaleköy-Yeşilce(9 km) 9- Köşe Obası-Şaphane Kilisesi-Topçam(9 km) 10- Yeşilce-Kızılağaç Yaylası(10 km) 11- Kızılağaç Yaylası-Armutkolu yaylası-ertaş yaylası-keyiş Köprüsü(11 km) 1- Ertaş yaylası-keyiş Köprüsü-Ettaş merkez-sinanlı obası-hekimoğlu Obası(11 km) 13- Sayacabaşı MY-Kurşunçal şelalesi-karaoluk Şelalesi(11 km) 14- Hekimoğlu Obası-Maden Deresi Vadisi-Rızvan-Bozat(1 km) 15- Köşe Obası-Gölyanı-Topçam(13 km) 16- Çambaşı Gölet-Çukuralan yaylası(13 km) 17- Gerce Obası-Gerce Şelalesi-Kalebıynu Obası(14 km) 18- Turnalık-tekmezar Yolu(14 km) 19- Çukuralan Yaylası-Köşe Obası-Kızılağaç Yaylası(15 km) 0- Çambaşı Göleti-Susuz-tekmezar-Karaaslan(15 km) 1- Topçam-Köşe Obası-Çukuralan Yaylası-Çambaşı göleti(3 km) - Kaleköy-Yeşilce-Kızılağaç Yaylası-Çukuralan yaylası- Çambaşı Göleti(40 km) 3- Kaleköy-Yeşilce-Kızılağaç Yaylası-Armutkolu-Ertaş Yaylası-Hekimoğlu Obası- Bozat-Karagöl Zirve(61 km) Yayla Turizmi Turizmin çeşitlendirilmesi, tüm yıla ve ülke sathına yaygınlaştırılması, değişik yörelerin mevcut turizm potansiyelinin geliştirilerek harekete geçirilmesi yönünde başlatılan çalışmaların önemli bir bölümünü de yayla turizmi oluşturmaktadır (Akpınar, Bulut, 010). Ülkemizde yer alan yaylaların, doğal güzellikleri, etnolojik ve diğer çekicilik yaratan özellikleri ile doğa turizme yönelik sundukları çok çeşitli ve eşsiz olanakların; koruma kullanma dengesi içerisinde turizm amaçlı değerlendirilmesi önemlidir (Akpınar, Bulut, 010). Ordu ilinde yayla turizmi çok gelişmiştir. İlin en önemli Yaylaları Çambaşı Yaylası, Perşembe Yaylası, Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları, Keyfalan Yaylası, Argın Yaylası 76

79 ,Korgan Yaylası, Eriçek Yaylasıdır. İlkbahar aylarında başlayan yayla turizmi yaz mevsimi boyunca devam ederek sonbaharda yaylalara karın düşmesiyle bitmektedir Av Turizmi Avcılık ilk insanın doğada var olma mücadelesi ile başlar. İnsanın yerleşik hayata geçmesi ile birlikte tarım ve hayvancılığın gelişmesi avcılık faaliyetlerini de azaltmıştır. Bununla birlikte insanların av merakı ve doğayı keşfetme hevesi avcılığın hiçbir zaman vazgeçilmez bir aktivite olacağının bir göstergesidir. Ülkemizin coğrafi yapısı, bitki örtüsü ve yaban hayatı bakımından av turizminin gelişmesine elverişli konumdadır. Ancak av hayvanlarımız, bugün için belirli türler dışında av turizmine sunulabilecek belirli zenginliğe ulaşmış değildir. Av turizmine açılacak avlaklar, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Daire Başkanlığı tarafından tespit ve ilan edilmektedir. Ülkemizde av turizmi faaliyetleri; 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, Yerli ve Yabancı Avcıların Avlanmalarına ilişkin Esas ve Usulleri Yönetmeliği ne göre yapılır. Yönetmelik, kanunun 15 ve 3. maddeleri kapsamında hazırlanıp 8 Ocak 005 tarih ve 5694 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik; sürdürülebilir avcılık ve doğal hayatın korunması ilkelerini gözeterek oluşturulmuştur (Akpınar ve Bulut, 010). Ordu ilinde av turizminin geliştirilmesi amacıyla adet avlak tescili yapılmıştır. Avlaklarımızda özellikle Yaban Domuzu avı planlanmıştır Sportif Olta Balıkçılığı Balıkçılık insanın içindeki avcılık güdülerinden gelen bir tutkudur. Doğa ile iç içe, ticari olmayan, hoşça vakit geçirmek amacıyla orman içi akarsu ve göllerde sportif olarak yapılan balık tutma aktivitesi sportif olta balıkçılığı olarak adlandırılır. Türkiye nin akarsularla örtülü olması, hala kirlenmemiş göl ve barajlarının bulunması sportif olta balıkçılığı için büyük olanaklar sunmaktadır. Bilinçli ve planlı bir faydalanma ile bu olanakların daha da artırılması mümkündür. Ordu ili sahip olduğu zengin akarsu varlığı, doğal ve yapay göletleri sportif olta balıkçılığına uygundur. Av yasağına uymak kaydıyla limanda, açık denizde, iç sularda çeşitli balıklar(tekir,palamut,istavrit,barbun,kırmızı benekli alabalık,sazan) avlanabilmektedir Akarsu Turizmi Ülkemizde akarsular, doğal ve kültürel özellikleri bakımından farklı özellikler arzederek, değişik rekreasyonel kullanım olanakları sunmaktadır (Bulut ve Yılmaz, 1998). Akarsularımızın büyük bölümü akarsu turizmi olarak adlandırılan rafting, kano ve nehir kayağı için çok elverişlidir (Akpınar ve Bulut, 010). 77

80 Doğa turizminin önde gelen dallarından biri olarak akarsu turizmine yönelik ülkemizin sunduğu bu büyük potansiyelin geliştirilmesi ve geniş kitlelere hitap edecek şekilde tanıtımının yapılması önem taşımaktadır. Büyük yatırımlar gerektirmeyen akarsu turizmi, çevrenin tarihi, arkeolojik, kültürel, otantik değerleri ve diğer turizm çeşitleriyle bir bütün oluşturmaktadır. Özellikle kanyonlardan geçen kıvrımlı bir yatağa sahip akış hızı yüksek akarsular üzerinde yapılan rafting sporu turistlerin büyük ilgi odağı durumundadır. Ordu ilinde Melet Irmağı, Ulugöl Tabiat Parkı,Elikçi Deresi,Ordu Limanı, Yason Burnu ve Bolaman mevkii su sporları için uygun alanlardır Bisiklet Turizmi Bisiklet bir spor dalıdır. Yaklaşık 100 yılı aşkın bir tarihi geçmişi vardır. Kısa yolculuklarda kolay ve ekonomik bir ulaşım sağlar. Birçok insan için çocukluktan kalma nostaljik bir ulaşım aracıdır. Bununla birlikte bisiklet sevgisi birçok insanda spor haline dönüşmüştür. Bisikletin motorsuz ve doğa dostu olması insanların sevgisini kazanmasında başka bir etkendir. Yine bisiklete binerken önemli derecede enerji harcanması nedeniyle sağlıklı yaşam için de önemli bir araçtır. Bütün bu özellikler bisiklet sporunu geliştirmiş ve tüm dünyada ciddi organizasyonlar yapılır hale gelmiştir. Doğal güzellikler içinde spor yaparak dolaşma olanağı sunan bisiklet aktiviteleri bugün birçok kulüp ve dernek tarafından bir turizm aktivitesine dönüştürülmüştür. Ülkemizin birçok bölgesi bisiklet aktiviteleri için uygun mekanlar sunar. Ordu Valiliği ince hazırlanan Oksijen Yurdu OrduYürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde 17 Adet Bisiklet Rotaları belirlenmiştir. Bunlar sırasıyla; 1- Ordu-Efirli-Boztepe-Ordu(3 km) - Ordu-Kurul Kayası-Ordu(4 km) 3- Çambaşı Göleti-Çukuralan-Köşe Obası-Topçam(5 km) 4- Ordu-kayabaşı-Topluca-Turnasuyu Vadisi(8 km) 5- Çambaşı Gölet-Çukuralan-Yeşilce(30 km) 6- Sayacabaşı MY-Kurşunçal Şelalesi-Karaoluk Şelalesi-Ordu(37 km) 7- Ünye-Kumru(40 km) 8- Efirli-Perşembe-Yason burnu-bolaman(41 km) 9- Kumru- Eriçek Yaylası-Yalın Yaylası-Düzoba-Kumru(66 km) 10- Ordu-Perşembe-Fatsa-Ünye(75 km)4 11- Ordu Merkez-Ulubey-Gürgentepe-Gölköy-Ulugöl(80 km) 1- Çamiçi-Düzoba Yaylası-Kumru-Fatsa(83 km) 13- Ünye-Akkuş-Çamiçi Yaylası(85 km) 14- Fatsa-Çamaş-Gürgentepe-Aslancamii-Ilıca-Fatsa(86 km) 15- Mesudiye-Yeşilce-Çambaşı Yaylası-kabadüz-Ordu(91 km) 16- Ordu-Topçam-Mesudiye(104 km) 17- Fatsa-Çamaş-Gürgentepe-Gölköy-Mesudiye(109 km) 78

81 Ordu Valiliği ince hazırlanan Oksijen Yurdu OrduYürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde 5 Adet Manzaralı Araç Yolu Rotaları belirlenmiştir. Bunlar sırasıyla; 1- Efirli-Perşembe-Yason Burnu-Bolaman(41 km) - Fatsa-Aybastı-Perşembe Yaylası(73 km) 3- Ünye-Akkuş(61 km) 4- Mesudiye-Yeşilce-Çambaşı yaylası-kabadüz-ordu(91 km) 5- Ordu-Topçam-Mesudiye(104 km) Ordu Valiliği ince hazırlanan Oksijen Yurdu OrduYürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde 5 Adet Jip Safari Rotaları belirlenmiştir. Bunlar sırasıyla; 1- Topçam-Köşe Obası-Çukuralan-Tekmezar-Çambaşı Yaylası-Zile Obası-Kızılağaç yaylası-yeşilce(63 km) - Turnasuyu-Sataycık-Osmaniye-Alisayvan-Gerce-Cumhuriyet-Yokuşdibi-Turnalık- Çambaşı yaylası(64 km) 3- Çambaşı yaylası-harçbeli-döngeri-bahariye-turnasuyu Vadisi-gerce-Cumhuriyet- Yokuşdibi-Turnalık-Çambaşı yaylası(78 km) 4- Topçam-Gümüşdere-Turnalık-Çambaşı Göleti-Tekmezar-Köşe Obası-Kızılağaç- Yeşilce(79 km) 5- Mesudiye-Yeşilce-Kızılağaç-Zile Obası-Armutkolu Obası-Ertaş Yaylası-Çambaşı Alabalık Tesisi- Semen-rızvan-Ağcabel Yaylası-Güzelyurt-Kızılelma-Arıkmusa- Mesudiye(87 km) 6- Akkuş Argın Yaylası-Kumru-Eriçek-Yalın-Düzoba-Korgan yaylası-iteniçi- Perşembe yaylası-aybastı-ulugöl-harçabeli-topçam-köşe Obası-Çambaşı(16 km) Yaban Hayatı (Fauna) Gözlemciliği Doğada bulunan yabani hayvan türleri eskiden beri insanların ilgisini çekmiştir. Yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamlarında fotoğraflamak, izlemek için fotosafariler düzenlenir. Yaban hayatı zengin olan bazı ülkeler bu turizm türünü geliştirerek önemli kazanç sağlamaktadırlar. Afrika ülkelerinden Kenya gibi ülkeler yaban hayvanlarının yoğun olduğu bölgeleri ulusal park haline getirerek dünya turizmine açılmıştır.yaban Hayatı(Fauna) Gözlemciliği Ordu ilindeki tüm yaylalarda yapılabilmektedir Foto Safari İnsanlar gezip gördükleri yerlerdeki birçok doğal güzelliği fotoğraflamak ister. Son yıllarda gelişen fotoğrafçılık teknolojisi hemen herkesin içinde olan fotoğraf çekme arzusu için büyük olanaklar sunmaktadır. Son zamanlarda tek başına doğal alanları gezerek fotoğraflamak yerine daha önceden bilinen doğal alanlara gruplar halinde yapılan fotosafariler tercih edilir duruma gelmiştir. Böylece planlı yapılan etkinliklerle amaca daha iyi ulaşılır. Ulaşım problemleri ve kaynak problemi de kolayca aşılmış olur. Ülkemizdeki fauna ve flora zenginliği fotosafariler için eşsiz imkanlar sunmaktadır. 79

82 Ordu ili sahip olduğu flora ve fauna zenginlikleri, yaylaları, akarsuları, ormanları ile foto safari için zengin alternatifler sunmaktadır. Özellikle Çambaşı Yaylası, Perşembe Yaylası, Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları, Ulugöl Tabiat Parkı, Akkuş ilçesi kayın ormanları bu bakımdan görsel zenginlikler sunmaktadır Tarım ve Çiftlik (Agro) Turizmi Kırsal alanlarda tarıma dayalı turistik etkinliklere tarım turizmi (agroturizm) denir. Şehrin yoğun iş hayatından bunalan insanlar sakin bir köy yaşamını arzularlar. Köy hayatının içinde hafta sonlarını veya yaz tatillerini değerlendirmek üzere küçük bahçeleri olan köy evlerinde zevk amacıyla tarım ürünleri yetiştirir, yerel halkın tarım etkinliklerine katılırlar. Böylece kırsal bölgelerin yerel halkıyla etkileşimde bulunarak gelirlerine turizm yoluyla katkıda bulunurlar. Aileleriyle birlikte doğal bir köy hayatını özleyen bu insanlar için büyükşehirlerimize yakın kırsal bölgeler önemli bir potansiyele sahiptir. Ordu ilinin sahip olduğu tüm yaylalar, köyler agro turizm için uygundur Kamp Karavan Turizmi Ülkemiz, günübirlik dinlenme, eğlenme ve piknik amaçlı kullanımların yanı sıra, çadır ve karavanlı kamp yapma olanağına sahip, pek çok doğal alanlara sahiptir. Gözlerden uzak doğa ile baş başa vakit geçirmek isteyen insanlar için oldukça büyük imkanlar sunmaktadır. (Akpınar, Bulut, 010). Ordu ilinde başta yaylalar(çambaşı Yaylası,Perşembe Yaylası,Gerce Obası,Turnalık,Eriçek Yaylası,Topçam ve Yeşilce Yaylaları olan Kızılağaç Yaylası, Zile Obası,, Keyfalan Yaylası,Argın Yaylası) olmak üzere Ulugöl Tabiat Parkı, Çınarsuyu Tabiat Parkı ve tüm mesire yerleri, Fatsa Çerkezler Turizm Merkezi kamp ve karavan turizmi için için uygun yerlerdir. 80

83 Dağcılık Sarp kayalara tırmanmak ve zirveye ulaşma tutkusu dağcılık sporunu doğurmuştur. Dağcılığın birçok dildeki adı Alpinizimdir Bu etkinliğin bir spor dalı şekline dönüşümü ve yaygınlaşması, büyük ölçüde Alp Dağlarında olduğu için bu isim uygun görülmüştür. Türkçe de bu etkinliklerin tümüne birden dağcılık adı verilmiştir. Türkiye nin hemen her bölgesinde bulunan irili ufaklı dağları bu turizm çeşidi için alternetifler oluşturmaktadır. Ordu ilinde Ulubey ilçesi Yukarı Kızılen Köyü Kayalığı, Çambaşı Ertaş yaylası, Çatalpınar Akkaya Kalesi ve Ordu merkezdeki Kurul Kayalığı bölgeleri kaya tırmanışı açısından uygun alanlardır Yön Bulma (Oryantiring) Oryantiring, İskandinav'ca bir kelimedir ve yön bulma anlamına gelmektedir. Üzerinde kontrol noktaları işaretlenmiş büyük ölçekli (detaylı) bir harita ve pusula yardımıyla yönünü bularak belirli bir parkuru en kısa sürede tamamlama yarışmasına oryantiring denir. Parkur birbirinden uzak ve ters yönlere konan kontrol noktaları ile çizilir. Noktalar iyice gizlenir ki, yarışmacılar harita ve pusulayı hakkıyla kullanabilsin. Bu yüzden oryantiring, koşarken satranç oynamak olarak tanımlanmaktadır. Kontrol noktalarında her biri farklı olan şifreler ya da zımbalar bulunur. Yarışmacılar bu şifreleri toplamak ya da ellerindeki kartı her kontrol noktasında zımbalatmak zorundadırlar. Yarışmacılar iki dakika arayla start alır ki, birbirini izleme gibi bir kolaylığa yönelmesinler (Altan, 006). Oryantiring 'in diğer doğa sporlarına göre ters olan yanı çok kişi ile yapılmasının keyif vermesidir. Yarışa ne kadar çok katılan varsa, yani elli, yüz belki de bin kişi, o kadar zevkli olmaktadır. Dünyada kişinin aynı günde koştuğu büyük organizasyonlar yapılmaktadır (Altan, 006). Oryantiring yapı, bina, stat, saha gerektirmeyen çevreci bir spordur. Her şey sökülüp takılıp işleri bitince kaldırılıp götürülebilir. Örneğin binlerce kişinin katıldığı yarışlardan sonra ertesi gün aynı araziye gidince ayak izlerinden başka bir şey görülmez. Oryantiring maliyeti çok az, alt yapısı çok ucuz bir spordur (Altan, 006) Ordu ilinde bulunan Ulugöl Tabiat Parkı Çambaşı, Mesudiye, Akkuş, Aybastı,Gölköy, Kumru, Korgan Abdullah ilçeleri sahip oldukları orman alanları ile oryantiring turizmi için uygun yerlerdir. 81

84 Kış Turizmi Kış turizmi; kış sporları ve rekreasyon eylemleri yüksek dağlık kuşaklarda gerçekleşmektedir. Dağlık alanlarda; yerleşme merkezlerine uzaklığı, konumu, ulaşımı ve sundukları olanaklar ölçüsünde nitelik kazanırlar. Kayak sporu başta olmak üzere diğer rekreatif özellikler kış mevsiminin yegane turizm eylemidir (Altan, 006). Kış turizmi turizmin çeşitlenmesi açısından mevsim itibari ile sönük geçen kış aylarının değerlendirilmesi ve kış aylarındaki turizm eylemlerinden gelir elde etmesi sağlamak açısından amaç olabilmektedir (Altan, 006) Ordu nun Kabadüz ilçesi Yokuşdibi beldesine Bağlı Çambaşı Yaylasının sınırları içerisinde göl manzaralı ve Ladin ağaçlarıyla çevrili bir alana yayılan 1850 metre rakımlı Çambaşı Kayak Merkezi kaliteli kar potansiyeli ile 5 aylık bir kayak sezonuna sahiptir. Çambaşı Kayak Merkezi Ordu şehir merkezine 5 kilometre mesafede olup ulaşımı Ordu- Kabadüz-Yokuşdibi-Turnalık yolundan sağlanır.tokat ve Sivas üzerinden gelmek isteyenler Koyulhisar-Mesudiye-Yeşilce-Çambaşı güzergahını kullanabilirler Hava Sporları Turizmi: Türkiye, Yamaç Paraşütü, Yelken Kanat, Planör, Paraşüt, Balon gibi hava sporları için çok uygun arazi koşullarına sahiptir. Bölge bazında çok farklı topoğrafik yapıların olması bu spor dallarının gelişmesi için büyük bir avantaj sağlar. Ülkemizde Yamaç Paraşütü Sporu 1990 başlarında Fethiye Ölüdeniz Bölgesi ndeki Baba Dağı'nın yabancı pilotlar tarafından keşfedilmesi ile tanınmış, ilk olarak üniversite kulüplerinde aktif olarak başlamıştır. Türk Hava Kurumu (THK), üniversite kulüpleri ve özel kulüpler tarafından yamaç paraşütü eğitimleri düzenlenmektedir (Akpınar ve Bulut, 010). Yelken kanat, motoru olmayan, rüzgar ve diğer hava etkileri ile uçuş yapabilen tek kişilik bir uçuş aracıdır. Yamaç Paraşütü yapılan yerlerde yelken-kanat sporu da yapılabilir. THK ve çeşitli hava kulüpleri tarafından eğitim kursları verilmektedir (Akpınar ve Bulut, 010). Tek kişilik veya çift kişilik olanları mevcuttur. Tek kişilikleri kg, çift kişilikleri kg ağırlığında, bir ya da iki koltuklu, çok hafif hava araçlarına mikrolight denmektedir. Daha kısa bir anlatımla ağırlıkları kg arasında değişen hava araçları demek mümkündür. Bu hava araçları kendi arasında ultralight, motorlu yamaç paraşütü ve motorlu yelken kanat şeklinde sınıflandırılırlar. İlimizde de şehir merkezinin hemen üzerinde yer alan 475 metredeki kalkış pistiyle Boztepe den sahile yapılan uçuşların yanı sıra, Çamaş Kaymakamlığının desteklediği bir eğitim pisti mevcuttur. 8

85 Botanik Turizmi Türkiye iklim çeşitliliği ve farklı yükseltilerden oluşan topoğrafik yapısı nedeniyle çok çeşitli bir floristik yapıya sahiptir. Endemik ve nadir olan birçok bitki türü ile birlikte toplam tür sayısı e ulaşmıştır. Avrupa daki toplam bitki türü sayısının civarında olduğu düşünülürse ülkemiz bitki örtüsünün zenginliği daha kolay anlaşılır. Bu flora zenginliği botanik turizmi ile ilgilenenler için büyük bir çekicilik oluşturmaktadır. Doğanın korunması için Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından birçok çalışmalar yürütülmektedir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bu amaçla milli park, tabiat parkı, yaban hayatı koruma sahası, yaban hayatı geliştirme sahası, tabiatı koruma alanı, tabiat anıtı gibi koruma statüleri ilan ederek kaynak değeri açısından önemli olan alanları koruma altına almaktadır. İlimizdeki tüm yaylalar özellikle Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları botanik turizmi açısından özellikli yerlerdir Atlı Doğa Yürüyüşü Turizmin çeşitliliği içerisinde yer alan atlı doğa yürüyüşleri tarihi ve doğal güzelliklerin bulunduğu yörelerimizde düzenlenen günübirlik veya birkaç günlük gezi programları ile yapılmaktadır. Orman içi ekoturizm alanlarına yakın olan at çiftliklerinde verilecek birkaç günlük binicilik eğitimi ile faaliyet gerçekleştirilebilir. Ekoturistler hem ata binmenin zevkini hem de doğanın güzelliklerini izleme olanağı elde ederler. İlimzdeki tüm yaylalarda atlı doğa yürüyüşü yapma imkanı bulunmaktadır Mağara Turizmi Turizmin çeşitliliği açısından ülkemizdeki mağaralar, önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Ülkemizin %40 ı mağara oluşumları açısından önemli bir nitelik olan karstlaşmaya uygun kayalardan meydana gelmiştir. Erimeye uygun kayaların kapladığı alan ve bu alanlarda tespit edilen mağara sayısının oranına göre Türkiye de den fazla 83

86 mağara bulunabileceği öngörülmektedir. Bunlardan 800 ü MTA, 450 tanesi de değişik kulüp ve derneklerce olmak üzere ancak 150 si incelenmiştir (Akpınar, Bulut, 010). Türkiye nin en uzun mağarası, 16 km den fazla olan Isparta daki Pınargözü Mağarası; en derin mağarası ise 1453 m ile Mersin deki Peynirlikönü Mağarası, sarkıt ve dikitleri en ünlü mağarası Burdur daki İnsuyu Mağarası dır. Ordu ilinde Ünye ilçesinde bulunan Yazkonağı Mağarası, Çınarcık Mağarası, Perşembe ilçesinde bulunan Boğazcık Mağarası, Kumru ilçesinde bulunan Yaylacık Mağarası ve Patlaksu Mağarası mağara turizmi açısından önemli yerlerdir Festival turizmi Festivaller, sosyal ve kültürel kutlama etkinlikleridir. Festivaller, dikkate değer bir ekonomik etki yaratan, turist çeken bir unsur olarak görülmektedir. Eski Anadolu Roma, Çin, Hint, Uzakdoğu ve Ortadoğu uygarlıklarında, Müslümanlık, Hıristiyanlık, Musevilik ve Budizm gibi dinlerin yaygın olduğu tüm toplumlarda geleneksel hale getirilmiş ve günümüze kadar süregelen dinsel kökenli birçok festival bulunmaktadır. Selçuk Deve Güreşi Festivali Günümüzdeki festivaller aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır: Dini festivaller Tarımsal ürün festivalleri Folklor festivalleri (Geleneksel yaşam biçimlerine yönelik, yemek türleri, aşure, Hıdrellez Şenlikleri, yerel büyükleri ve kahramanları anma vb.) Sanat festivalleri (resim, film, fotoğrafçılık, dans, tiyatro, şiir, müzik vb) (Koçkar, 1998). Ülkemizde yılda 1000 in üzerinde yöresel festival yapılmaktadır. Bu festivallerin bazıları uluslararası düzeye ulaşmıştır. Yörenin kültürünü, ürünlerini veya doğal zenginliklerini tanıtarak turist çekmeyi amaçlayan birçok festival günümüzde uluslararası düzeyde organize edilir hale gelmiştir. İlimzdeki en önemli festivaller ve şenlikler şunlardır: Çambaşı Yayla Şenliği, Perşembe Yaylası Şenlikleri, Yokuşdibi Yayla Şenliği, Eriçek Yaban Çileği Şenliği, Vosvos Şenliği 84

87 ORDU İli ve İLÇELERİNİN ÖNE ÇIKAN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ MATRİSİ Akkuş Aybastı Çamaş Çatalpınar Çaybaşı Fatsa Gölköy Aktivite/değer Değerler toplamı Rafting (R) Canyoning/kanyo n yürüyüşü (C) Mağaracılık (M) Dağ bisikletçiliği (DB) Denizel değerler (DS) Dağ-yayla gezisi imkanı ( DG) Peyzaj güzelliği/fotosafa ri (PF) Yaylada konaklama/kampi ng (YK) Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Pansiyonculuk(P) Kır havasında şehir merkezleri(khş M) Aktif yaylacılık(ay) Kelebek gözlemciliği imkanı(keg) Kuş gözlemciliği imkanı(kug) Sportif olta balıkçılığı imkanı(sob) Milli park vb Gülyalı Gürgentepe İkizce Kabadüz Kabataş Korgan Kumru Mesudiye Perşembe Ulubey Ünye Ordu Merkez 85

88 sahalar(mp) Milli park vb. nde konaklama(mpk) Kış sporları potansiyeli(ksp) Aktif kış sporları merkezi(ksm) Estetik şelale bulunan yerler(eş) Estetik göl/baraj olan yerler(egb) Botanik gezilerine uygun saha(bog) Tescilli avlak sahası (AvS) Yabana hayatı geliştirme sahası(yhgs) İzole ilginç ekosistemler(ie) Çim kayağı(çk) Sualtı Yaşamı Gözleme İmkanı (SAG) Bakir Küçük Koylar (BKK) Ormanaltı florası tanıma gezi imkanı(mantar ve benzeri dahil) (FGİ) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Çayır şeklinde gruplanmış dağ çiçekleri gezisi (görselliği yüksek olacak) (DÇG) 86

89 Doğal taşlardan tabiat tarihi gezisi(gezi sırasında en az değişik taş türü ve jeomorfolojik yapılar tanıtılmalıdır) (DTTTG) Bakir doğa parçaları keşif gezisi(bakir vadi ve bakir orman gibi gizli kalan değerleri keşfetme gezileri) (BDPKG) Gastronomi gezisi (Gezi günü belirlenir. Gezi günü ziyaretçilerle yöresel yemekler yapılarak yedirilir) (GG) Dokusu bozulmamış kırsal miras gezisi (köyler) Yayla gezisi imkanı (Ya) Yaya gezi imkanı (Y) Tarihi eserler, sit alanı (Ts) Şelale görme imkanı (Ş) Peyzaj değeri yüksek yerler,fotoğrafik yerler (P) Mağara gezisi (Mğ) Motorlu gezi imkanı (M) Jeolojik ve jeomorfolojik değerler (Jm) 87

90 Kanyon görme imkanı (Cn) Botanik gezisi imkanı (Bt) Bakir orman gezisi (Bo) Atla geziye uygun (At) 5.SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN () YILDIZ ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKANLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER 5.1 Ordu Kabadüz 1990 yılında kurulan Kabadüz ilçesi 340 kilometrekare alana sahiptir. İlçeye belde, 1 köy ve 5 mahhalle bağlıdır. Ordu ilinin 1 kilometere güneyinde 600 meter rakımlı bir sırt üzerine kurulmuştur. Çok sayıda deresi bulunan ilçenin topraklarının yarısını ormanlık alanlar kaplamaktadır.ilçede fındık önemli bir geçim kaynağıdır. Patates, mısır ve meyvecilik de geçim kaynaklarındandır. İlçede seracılık, seracılık, ceviz, çay ve kivi yetiştiriciliği de gelişmektedir. İlçeye bağlı yüksek yaylalar ve bu yaylalardaki meralar, otlaklar hayvancılığın gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi ilan edilen Çambaşı Yaylası bu ilçemiz sınırları içerisinde yer almaktadır. Çambaşı Yaylasının Turizm Merkezi ilan edilmesiyle yörede yayla turizmi ivme kazanmıştır. Çambaşı Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin Ordu ilindeki en önemli noktasıdır. 88

91 İlçeye değer katan Çambaşı Yaylasının sınırları içerisinde göl manzaralı ve Ladin ağaçlarıyla çevrili bir alana yayılan 1850 metre rakımlı Çambaşı Kayak Merkezi kaliteli kar potansiyeli ile 5 aylık bir kayak sezonuna sahiptir. Yokuşdibi Belediyesinin her yıl düzenlediği Çambaşı Yayla Şenlikleri, Kar Şenliği yörenin vazgeçilmezidir. Binlerce kişin katılımı ile sağlanan şenlikler çok keyifli geçmektedir. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde Çambaşı Yaylasını ve obalarını da içine alan 1 adet yürüyüş, 3 adet bisiklet, 6 adet jip safari, 1 adet manzaralı araç yolu güzergahları bulunmaktadır. Çambaşı Yaylası şehir merkezine yakın oluşu, doğa ile içiçe olunması, yüksek fauna ve flora zenginliği, birbirinden güzel obaları ve ormanları ile yayla turizmi,foto safari, kamp-karavan turizmi, olta balıkçılığı, botanik turizmi, agro turizm, yaban hayatı (fauna) gözlemciliği, bisiklet turizmi, atlı doğa yürüyüşü,kuş gözlemciliği kış turizmi, doğa yürüyüşü gibi doğa turizmi çeşitlerine imkan tanımaktadır. 89

92 5.1. Aybastı 1957 yılında kurulan Aybastı ilçesi 41 kilometrekare alana sahiptir. İlçeye belde, 9 köy ve 10 mahalle bağlıdır. Kıyıya 54 km içeridedir. Denizden yüksekliği 730 metredir. Halk geçimini en çok tarım ve hayvancılıkla sağlamaktadır. İlçede fındık, patates ve mısır yetiştirilmektedir. Tarihi çok eski dönemlere uzanan Aybastı'nın ilk yerleşim yeri "Sefalık Köyü dür. 0. yüzyıl başlarında şimdiki yerine taşınmıştır. Uzun süre Gölköy e bağlı bir bucak olarak varlığını sürdüren Aybastı, 1957'de ilçe olmuştur. Başlıca akarsuları Aybastı Çayı ile Armutlu Deresidir. Aybastı, tarihsel kalıntılar açısından zengin bir ilçedir. Karacalı Kilisesi, Merkez Büyük Camii, Sefalık Köyü Hamam kalıntıları, Köprübaşı Değirmeni ve Kürtönü Baba, Şeyh Hasan, Şeyh Halil, Kutlu Doğmuş, Kümbet Evliyası, türbeleri ve ziyaret yerleri ve en önemlisi Perşembe Yaylası görülmeye değerdir. Perşembe Yaylası Aybastı merkeze 17 km, il merkezine 107 km uzaklıktadır. Yaylada bulunan menderesler görülmeye değerdir ve yaylanın ünüde buradan gelmektedir. Mendereslerin en iyi görülebileceği yer Karga Tepe denilen noktadır. Perşembe Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi ilan edilmiştir. Yayladaki tarihi mezarlık 1105 tarihinden kalmadır. Her yıl Haziran ayında Perşembe Yaylası şenlikleri yapılmaktadır. DSİ tarafından yapılan gölet yaylaya ayrı bir güzellik katmaktadır. Perşembe Yaylası Aybastı ve Korgan ilçeleri sınırları içerisinde yer almaktadır. Yayladan Tokat ın Reşadiye ve Niksar ilçelerine yol bağlantısı vardır. 90

93 Perşembe Yaylası Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin Ordu ilindeki başlangıç noktasıdır. Ordu Valiliğince hazırlanan Oksijen Yurdu ORDU Yürüyüş Rotaları ve Turizm keşif rehberinde Perşembe Yaylası Fatsa-Aybastı-Perşembe Yaylası(73 km) Manzaralı Araç Yolu ve Akkuş Argın Yaylası-Kumru-Eriçek-Yalın-Düzoba-Korgan Yaylası-İteniçi-Perşembe Yaylası-Aybastı-Ulugöl-Harçabeli-Topçam-Köşe Obası-Çambaşı(16 km) jip safari güzergahı üzerinde bulunmaktadır. 91

94 Aybastı ilçemizde Perşembe Yaylasından başka Toygar-Kabaktepe de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Merkezi ilan edilmiştir. Perşembe Yaylası yayla turizmi,foto safari, kamp-karavan turizmi, olta balıkçılığı, botanik turizmi, agro turizm, yaban hayatı (fauna) gözlemciliği, bisiklet turizmi, atlı doğa yürüyüşü, kuş gözlemciliği,doğa yürüyüşü gibi doğa turizmi çeşitlerine imkan tanımaktadır Mesudiye 1858 yılında kurulan Mesudiye ilçesi 1180 kilometrekare alana sahiptir. Ordu nun en geniş ilçesi olan Mesudiye, ilin güneydoğusunda yer alır. Kuzeyden Ulubey ilçesi, doğudan Kabadüz ilçesi ve Giresun ili, güneydan Sivas ili, batıdan Gölköy, Gürgentepe ilçesi ve Tokat iliyle çevrilidir. Mesudiye 1933 te Şebinkarahisar ın Sivas a bağlanmasıyla, ondan ayrılarak Ordu ya bağlı bir ilçe yapılmıştır. Denizden yüksekliği 1500 metre olan Mesudiye'nin iklimi karasal özellikler göstermektedir. Mesudiye nin önemini hiç yitirmeyen özelliği İç Anadolu'yu Karadeniz'e bağlamasıdır. İlçe ekonomisi tarima ve hayvancılığa dayanmaktadır. Mesudiye Yaylaları otantik yapılaşması, geniş otlakları, ormanları ve akarsuları ile yayla turizmine açıktır. Her yaz büyük katılımlarla Yayla şenlikleri yapılmaktadır. En ünlü yayla şenlikleri Yeşilce Şenlikleridir. Mesudiye ilçesinde Kültür ve Tuyrzim Bakanlığı tarafından Topçam ve Yeşilce Yaylaları ve Keyfalan Yaylası Turizm Merkezi olarak ilan edilmiştir. Mesudiye eski yerleşme sahaları, höyükleri, Tümülüsleri ile Ordu'nun hemen her dönemine ait en taşınmaz kültür varlıklarına sahip ilçedir. 9

95 Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığınca Karadeniz Yaylalarını birbirine bağlayan Yeşil Yol projesinin güzerhaı üzerinde bulunmaktadır. Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylaları, Keyfalan Yaylası yayla turizmi,foto safari, kamp-karavan turizmi, olta balıkçılığı, botanik turizmi, agro turizm, yaban hayatı (fauna) gözlemciliği, bisiklet turizmi, atlı doğa yürüyüşü, kuş gözlemciliği,doğa yürüyüşü gibi doğa turizmi çeşitlerine imkan tanımaktadır. 5. Ulugöl Tabiat Parkının Turizm Talebi Değerleri Tablosu Halihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 0 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) :.000 kişi Para harcama Konaklama, yeme-içme, yanında yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 0 TL harcama yapılmaktadır Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : % 50 Eşler: %...Aileler : %50 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %... Diğerleri : %... Gelişlerinin İlk 5 Sebebi 1- Doğa Gezileri, - Foto safariler, 3- Botanik gezileri, 4- Doğal Gölün Olması 5- Doğa Eğitim Gezileri Kıyaslanabileceği saha Kendine özgü bir saha olduğu için kıyaslanabilecek bir saha tarafımızdan bilinmemektedir. Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Toplu taşıma ( ) Diğerleri ( ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Şu an ki ulaşılabilirliği 3,5 saattir. 014 yılında Ordu-Giresun Uluslararası Hava Limanı uçuşlara açıldığında ulaşım 70 dk düşecektir. Ulaşım için problemler: Ulaşım yolunun virajlı olması dezavantajdır. Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Gölköy ilçesi kolay ulaşır,diğer ilçeler zor ulaşır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Şu an yapılanma olmadığı için yetersizdir. 93

96 Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların durumu Kategori Sayısı Açıklama Turistik 0 Yerel 0 Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: Kötü standartta yemek sunanlar : Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı (iyi-kötü-orta) Oteller 0 Hosteller (Misafirhaneler) 0 Yatak&kahvaltı oteli 0 Rota üstü kulübeler 0 Bungalov tarzı 0 Kamp alanı 0 Diğerleri: Pansiyon 0 Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Var-Yok Sunduğu değerlerden Tek-eşsiz olanlar YOK var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet GÖL-Kayın ormanın mevsimsel renk değişimi Perşembe Yaylası,Çambaşı Yaylası,Mesudiye- Topçam ve Yeşilce Yaylaları Bayrak türler 1.Abant Alası. Diğer ilginç yaban 1.Karaca,yaban. hayatı (fauna) domuzu Neler? Su sporları,foto safari,yürüyüş, bisiklet ve manzaralı araç rotası,sportif olta balıkçılığı 94

97 Kelebekler Endemik bitkiler,.. tür. tür Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban Memeliler Kuşlar Açıklama hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler 0 Ötücü Orman kuşları var mı? Genellikle rastlanma ihtimali Karaca,Yaban Domuzu,Şahin,Atmaca,Doğan Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, - Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç,istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır 95

98 Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; 1- Ekonomik kaynak ayrılmalı, kaynakların turizm gelişimi için yerinde kullanımı sağlanmalıdır. - Turizm sosyal hayat için müspet etkiler yapmış, tabiatın korunması sağlanmıştır. Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; Kamping&piknik Müspet Katı Atıklar Katı atıklara çözüm gerekir Ahşap Hediyelik Müspet eşyaların satılması, Dağcılık,trekking Müspet Su sporları Müspet Rafting Olta balıkçılığı Müspet Balıklandırma çalışmaları devam etmelidir. Normal spor etkinlikleri Yeme içme Doğa yürüyüşü Mağaracılık Kanyoning Yaban hayatı gözlemi Bilimsel geziler Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, - Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir 96

99 Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; 1-Flora ve faunanın henüz turizmden etkilenmediği görülmüştür. Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli - İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme noktaları Sayısı ve uygunluğu Aktiviteler seçenekler Paket doğa turları Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme: Ulugöl Tabiat Parkı Gölköy ilçesindedir. İl merkezine 78 km, ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Tabiat parkına toplu taşıma araçları ile ulaşmak mümkün değildir. Ziyaretçiler kendi özel araçları ile ulaşmalıdırlar. Ulaşım yolu asfalt olup yaz-kış ulaşıma açıktır. Saha girişinde giriş kontrol ünitesi bulunmaktadır. Saha içerisinde yol ağı tamamlanmış olup, stabilizedir. Saha içerisinde yeterli miktarda park alanı bulunmaktadır. Alt yapı tesisleri tamamlanmıştır. Hakim noktalarda manzara seyir terasları bulunmaktadır. Gölün tamamını dolaşan yürüyüş yolu vardır. Yönlendirme levhaları yeterlidir. Saha içerisinde çöpler çöp bidonları ve konteynırlarda toplanmakta olup, Gölköy Belediyesi tarafından sahadan alınmaktadır. Tabiat Parkı idaremizin tasarrufu altındadır. 97

100 Ulugöl Tabiat Parkının Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Tabiat Parkı işletmeciliği özel sektöre verilmediği için gelen ziyaretçiler alanda muhattap bulamamaktadır. Şu ana kadar ziyaretçileri rahatsız edecek her hangi bir olay olmamıştır. 5.3 Perşembe Yaylası ve Menderesleri Turizm Talebi Değerleri Tablosu Halihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 0 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) :.000 kişi Para harcama Yeme-içme, yanında yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 50 TL harcama yapılmaktadır. Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : Eşler: %50 Aileler : %50 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %... Gelişlerinin İlk 5 Sebebi Kıyaslanabileceği saha Diğerleri : %... 1-Menderesler, -Doğa gezileri, 3-Foto safariler, 4-Botanik gezileri, 5-Doğa eğitim gezileri, 6-Yayla turizmi, Kendine özgü bir saha olduğu için kıyaslanabilecek bir saha tarafımızdan bilinmemektedir. Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt ( ) Toplu taşıma ( ) Diğerleri ( ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Ulaşım için problemler: Şu an ki ulaşılabilirliği,5 saattir. 014 yılında Ordu-Giresun Uluslararası Hava Limanı uçuşlara açıldığında ulaşım saate düşecektir. Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Aybastı ilçesi kolay ulaşır,diğer ilçeler zor ulaşır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park 98

101 kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların durumu Kategori Sayısı Açıklama Turistik 0 Yerel 5 Yazın 5 i açık, kışın 1 i açık. Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: Kötü standartta yemek sunanlar : Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı (iyi-kötü-orta) Oteller 0 Hosteller (Misafirhaneler) 0 Yatak&kahvaltı oteli 0 Rota üstü kulübeler 0 Bungalov tarzı 0 Kamp alanı 0 Diğerleri: Pansiyon 0 Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Var-Yok Sunduğu değerlerden Tek-eşsiz olanlar VAr var mı? Biraz farklı ama Menderesler değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Alan turist ziyaret Evet Ulugöl Tabiat döngüsüne girecek Parkı,İteniçi Mesire şekilde turistlerin Yeri, Çambaşı ilgisini çekecek diğer Yaylası, alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Bayrak türler Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) 1.Alabalık -Tatlısu Midyesi 1.Karaca,yaban domuzu Neler? Su sporları,foto safari,yürüyüş, bisiklet ve manzaralı araç rotası,sprotif olta balıkçılığı.. Kelebekler Endemik bitkiler,.. tür. tür 99

102 Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler var mı? Genellikle rastlanma ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Memeliler Kuşlar Açıklama 0 Ötücü Orman kuşları Karaca,Yaban Domuzu,Ablabalık,Karga,Şahin,Atmaca,Doğan Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Güreş alanı Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, - Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç,istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar 100

103 görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; 1-Ekonomik kaynak ayrılmalı, kaynakların turizm gelişimi için yerinde kullanımı sağlanmalıdır. -Turizm sosyal hayat için müspet etkiler yapmış, tabiatın korunması sağlanmıştır. Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Kamping&piknik Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Dağcılık,trekking Su sporları Rafting Olta balıkçılığı Normal spor etkinlikleri Yeme içme Doğa yürüyüşü Mağaracılık Kanyoning Yaban hayatı gözlemi Bilimsel geziler Genel etkiler Müspet /menfi Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Müspet Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, - Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yollarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana 101

104 gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; 1-Flora ve faunanın henüz turizmden etkilenmediği görülmüştür. Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli - İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme noktaları Sayısı ve uygunluğu Aktiviteler seçenekler Paket doğa turları Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Perşembe Yaylası ve Menderesleri Aybastı ilçesindedir. İl merkezine 78 km, ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Perşembe yaylası ve mendereslerine toplu taşım araçları ile ulaşmak mümkündür. Ulaşım yolu asfalt olup yaz-kış ulaşıma açıktır.saha içerisinde yol ağı tamamlanmış olup, stabilizedir. Yönlendirme levhaları yeterlidir. Saha içerisinde çöpler çöp bidonları ve konteynırlarda toplanmakta olup, Aybastı Belediyesi tarafından sahadan alınmaktadır. 10

105 Perşembe Yaylası ve Mendereslerinin Psikolojik Taşıma Kapasitesi: Şu ana kadar ziyaretçileri rahatsız edecek her hangi bir olay olmamıştır. ORDU İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ Karşılaştırma yöntemi, kapsam dahilinde ki unsurun benzerleri ve rakipleri ile arasındaki farkı görmesi ve daha ilerlemesine itici güç olması amaç edinilerek verimliliği arttırma yöntemidir. Karşılıklı bilgi alışverişi olarak değerlendirilen bu yöntemde, kopyalama değil, kendi ürünlerimize yönelik ilham almak, uyarlamak hedeftir. Gelecek eğilimlerini şimdiden görüp, müşterinin isteklerini şimdiden karşılamaya hazırlıklı olmayı gerektirir. Karşılaştırma yapılan ilçenin/ilin başarılı oluğu hususta takip ettiği yolun ilçede/ilde alınabilirliği araştırılmalıdır. KIYAS YÖNTEMİ İLE DOĞA TURİZMİ POTANSİYELİ YÜKSEK OLAN BAZI İLÇELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ordu ili İlçe Kıyaslanan Kıyaslama Örnek Alınacak Deneyim KABADÜZ MESUDİYE AYBASTI İl/ilçe RİZE-Ayder Yaylaları RİZE-Ayder Yaylaları RİZE-Ayder Yaylaları sebebi, Yayla Turizmi Yayla Turizmi Yayla Turizmi Ev pansiyonculuğu, yöresel ürünler, yöresel el sanatları, kış sporları, sportif olta balıkçılığı, foto safari, doğa yürüyüşleri, Ev pansiyonculuğu, yöresel ürünler, yöresel el sanatları, kış sporları, sportif olta balıkçılığı, foto safari, doğa yürüyüşleri, Ev pansiyonculuğu, yöresel ürünler, yöresel el sanatları, kış sporları, sportif olta balıkçılığı, foto safari, doğa yürüyüşleri, 6. ORDU İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ 6.1. Gelişme Stratejileri Strateji 1. Korunan alanların uzun devreli gelişim planlarının yapılması. Strateji. Korunan alanlarda flora ve fauna envanterinin yapılması. Strateji 3. Doğa turizm potansiyelinin yüksek olduğu alanlarda alt yapı tesislerin yapılması. Strateji 4. Doğa turizm bilincinin oluşturulması. Strateji 5.Ordu Şube Müdürlüğündeki ilgili personelerin Yabancı Dil seviyelerinin arttırılması. 6.. Pazarlama Stratejisi Strateji 1. Doğa turizm potansiyelinin yüksek olduğu alanların yazılı ve görsel basında tanıtımının yapılması. Strateji. Doğa turizm ürünlerinin pazarlanarak yüksek gelir elde edilmesi. Strateji 3. Doğa turizmi alanları bilgilerinin kamuoyu ile paylaşılması. Strateji 4. Mevcut Doğa Turizmi gelişmiş(ayder Yaylası,Uzungöl,Sümela Manastrı vb gibi) alanlarda tanıtım yapılarak Ordu ilinin destinasyonların dahil edilmesi. 103

106 6.3. Ziyaretçi Yönetimi Stratejisi Strateji 1. Koruma ilkeleri ve ziyaretçi yönetim kriterlerinin yaygınlaştırılması, müşteri beklentilerine de dayalı sürdürülebilir ziyaretçi yönetiminin sağlanması İzleme ve Değerlendirme Stratejisi (Turizmin etkilerinin ve sürdürülebilirliğin izlenmesi) Strateji 1. Turizmin etkilerinin izlenmesi için izleme birimlerince göstergelerden yararlanılması. 7. SONUÇ VE ÖNERİLER Ordu İli Doğa turizm Master Planı, Ordu nun coğrafî, tarihî, edebî, kültürel ve doğa turizm potansiyel birikiminin tespit edilmesine; ayrıca bu birikimin ve değerlerin tanıtımına katkı sağlamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Ordu ili doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar alınmış, bu kararlara yönelik eylem planları oluşturulmuştur. Ordu ilinde Ulugöl Tabiat Parkı başta olmak üzere; *Aybastı ilçesi Perşembe Yaylası ve Mendereslerinin Tabiat Anıtı olarak statü kazandırılması, *Kabadüz ilçesi Çambaşı Yaylası nda statü kazandırılacak alanların tespit ve tescil çalışmalarının yapılması, *Mesudiye ilçesinde Topçam ve Yeşilce Yaylalarında statü kazandırılacak alanların tespit ve tescil çalışmalarının yapılması, Yapılan tüm çalışmaların sonucunda Ordu ilinin Doğa Turizmi açısında cazibe merkezi olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 104

107 6.1.KAPASİTE GELİŞTİRME Amaç: ilgili paydaşların turizm (doğa turizm) açısından kapasitelerini geliştirmek Eylem no Öncelik Eylem Uzun Devreli Gelişme Planının Güncellenmesi Ordu ilinin flora ve fauna envanterinin çıkarılması Kamu kurum/kuruluş ve yerel halkın doğa turizminde bilinçlendirilmesi için çalışmalar yapmak Yöre Halkının alandan ekonomik fayda sağlaması için alan kılavuzluğu hizmetlerinde kullanılması için eğitim kurslarının düzenlenmesi Açıklama Ulugöl Tabiat Parkının UDGP nin günün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde güncellenmesi. Başta Ulugöl Tabiat Parkı olmak üzere, Çambaşı yaylası, Perşembe yaylası ve Mesudiye-Topçam ve Yeşilce yaylalarının flora ve fauna envanterinin yapılması sonucunda türlerin tespiti bölgeye olan ilgiyi artıracaktır. Doğa turizmi konusunda gerek kamu kurum/kuruluşlarındaki personelin gerekse yerel halkın bilinçlendirilmesi. Alan kılavuzluk hizmetlerinde kullanılması için seminer ve eğitim kurslarının düzenlenmesi Yapacak kişi ve kuruluşlar Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü İşbirliği ortakları İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitimi Merkez Müdürlüğü Başlangıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 105

108 6.. FİZİKSEL ALTYAPININ OLUŞTURULMASI Amaç; altyapıyı güçlendirmek veya geliştirmek, Eylem no Öncelik Eylem Alt yapı tesislerinin yapılması veya güçlendirilmesi Alt yapı tesislerinin yapılması veya güçlendirilmesi Açıklama Ulugöl Tabiat Parkında planlanan aktivitelerin yapılabilmesi için alt yapı tesislerinin yapılması veya güçlendirilmesi Çambaşı yaylası, Perşembe yaylası ve Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylalarında tescil edilmesi düşünülen korunan alanlarda alt yapı tesislerinin yapılması Yapacak kişi ve kuruluşlar Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Özel İdaresi Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 6.3. PAZARLAMANIN YAPILMASI Amaç: mevcut doğa turizm ürünlerinin ortaya çıkarılması, geliştirilmesi, tanıtımı ve pazarlamasını yapmak. Süresi Eylem no Öncelik Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlangıç tarihi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler Doğa Turizm potansiyelinin yüksek olduğu alanların tanıtımının yapılması Doğa Turizm potansiyelinin yüksek olduğu alanların tanıtımının yapılması Ulugöl Tabiat Parkı başta olmak üzere diğer tabiat parklarının ulusal ve uluslararası tanıtımının yapılması Çambaşı yaylası, Perşembe yaylası ve Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylalarında tescil edilmesi düşünülen korunan alanların tanıtımının yapılması Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Ordu Valiliği 013 Ordu Valiliği

109 Doğa Turizm potansiyelinin yüksek olduğu alanların tanıtımının yapılması Doğa Turizm Ürünlerinin ve yöresel ürünlerin pazarlanarak yüksek gelir elde edilmesi Doğa Turizm Ürünlerinin ve yöresel ürünlerin pazarlanarak yüksek gelir elde edilmesi Ulugöl Tabiat Parkı ile Çambaşı yaylası, Perşembe yaylası ve Mesudiye-Topçam ve Yeşilce Yaylalarında tescil edilmesi düşünülen korunan alanların sahip olduğu zenginliklerin tanıtılması için yerel ve ulusal medyada söyleşiler yapmak Yöresel ürünlerin ve doğa turizminin yapılmasında kullanılacak olan alet ve teçhizatın pazarlanarak ekonomik gelir elde edilmesi Yöresel ürünlerin ve doğa turizminin yapılmasında kullanılacak olan alet ve teçhizatın sergilenerek satışının yapılacağı merkezlerin yapılması Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Belediyeler Ordu Valiliği, Yerel ve ulusal Medya 013 Ordu Valiliği 014 Ordu Valiliği izleme VE DEĞERLENDİRMEYE YÖNELİK EYLEMLER Amaç: doğa turizm faaliyetlerinin izlenmesine ilişkin kriterlerin belirlenmesi, izlemenin yapılması, raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlerin yapılması. Eylem no Öncelik Eylem Açıklama 1 Çevresel etkilerin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir. 13 Ekonomik etkilerin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir 14 Sosyal ve kültürel etkilerin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir Yapacak kişi ve kuruluşlar Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Ticaret Sanayi Odası Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu İşbirliği ortakları Ordu Üniversitesi İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi İl Kültür ve Turizm Başlangıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Göstergeler 107

110 15 1 Sürdürülebilirliğin izlenmesi indikatörlere göre izlenecektir 16 1 Uyumun izlenmesi 17 İzlemenin raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlere dönüştürülmesi Kurallar sistemine uyumun izlenmesi, uyumsuzluğun sözkonusu olduğu hususları inceleme, uzlaşma arayışı, çözüm geliştirme, raporlama ve değerlendirme, yaptırım uygulama, Doğal ve kültürel değerlere etki yapan Faaliyetlerin sınırlara göre durumunun izlenmesi ve raporlama, değerleme ve geri bildirimlerinin yapılması, Şube Müdürlüğü, Hitit Üniversitesi Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Ordu Şube Müdürlüğü, Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi

111 HAZIRLAYAN././013 Nilüfer İlksen KANDEMİR Ordu Şube Müdürü KONTROL EDEN././013 Fatih KARAKAYA Samsun I.Bölge Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü Uygun Takdim././013 Emin KARAMAN Samsun I.Bölge Müdürü././013 Niyazi ERTEN Vali Yardımcısı Doğa Turizmi Master Planının uygulanması UYGUNDUR././013 Orhan DÜZGÜN Vali 109

112 EK 1. Ordu ili ve çevresinde bulunan flora LATİNCE ADI TÜRKÇE ADI Laurus nobilis Defne Pyrcanta cocinea Ateş dikeni Arbutus andachne Sandal Cistus creticus Tüylü laden Cistus salviifolius Yapraklı laden-adaçayı Ficus carıca İncir Phillyrea latifolia Akçakesme Pistacia terebinthus Ak menengiç Rhus coriaria Derici sumağı Juniperus oxycedrus Katran ardıcı Erica arborea Ağaç fundası Spartıum junceum Katır tırnağı Cotinus coggygrira Peruka çalısı Paliurus spina Kara çalı Olea eurupea Zeytin Cotoneaster nummularia Dağ muşmulası Ulmus minör Gürgen yapraklı karaağaç Alnus glutinosa ssp.barbata Sakallı kızıl ağaç Laurecerrasus officinalis Karayemiş Carpinus oriantalis Doğu gürgeni Cornus mas Kızılcık Ilex colchica Çoban püskülü Ligustrum vulgare Adi kurt bağrı Fraxinus angustifolia ssp.oxycarpa Dişbudak Epimedium pubigerim - Acer campestre Akçaağaç Clematis vitalba Asma Scabiosa columbaria - Viala odorata - Prunella vulgaris - Lotus corniculatus Gazal boynuzu 110

113 Helloborus oriantalis Noel gülü Verbena oriantalis - Arum maculatum Yılan yastığı Psoralea btuminosa - Vicia cracca Fiğ. Q.petrea Sapsız meşe Frangula alnus Barut ağacı Berberis vulgaris Kadın tuzluğu Celtis australis Çitlembik Tilia rubra Ihlamur Mespilus germanica Adi Muşmula Juniperus oxycedrus Katran ardıcı Myricaria germanica - Staphyllea pinnata Ağızlık çalısı Platanus oriantalis Doğu çınarı Juglans regia Adi ceviz Hippohea rhamnoides Yalancı iğde Corylus avellana Adi fındık Salix alba Söğüt Grategus microphyla Geyik dikeni Diospyros lotus Trabzon hurması Genista tinctoria - Smilax excelsa Gıcır Rubus discolor Böğürtlen Alnus glutinosa Kızılağaç Carpinus oriantalis Doğu gürgeni Acer campestre Ova akça ağacı Cornus mas Kızılcık Ulmus minör Gürgen yapraklı karaağaç Q.Hartwissiana Meşe Carpinus betulus Adi gürgen Ulmus glabra Dağ karaağacı Acer cappadocicum D.Karadeniz akçaağacı Acer platanoides Çınar yapraklı akçaağaç 111

114 Taxus baccata Adi porsuk Rhododendron ponticum Mor çiçekli orman gülü Rhododendron luteum Sarı çiçekli orman gülü Sambucus nigra Ağaç mürver Euonymus europaeus Adi papaz külahı Salix caprea Keçi söğüdü Tilia rubra Ihlamur Castaneum sativa Anadolu kestanesi Alnus glutinosa Kızılağaç Juglans regia Adi ceviz Corylus avellana Ayı fındığı Platanus oriantalis Çınar Rubus discolor Böğürtlen Staphyllea pinnata Ağızlık çalısı Sorbus tormindis - Ilex colchica Çoban püskülü Frangula alnus ssp alnua - Fagus oriantalis Doğu kayını Picea oriantalis Doğu ladini Pinus syvestris Sarıçam Sorbus aucuparia Kuş üvezi Vilburnum oriantalen Doğu kartopu Rhododendron luteum Sarı çiçekli orman gülü Lonicera caucasica Hanımeli Cornus sangunea Kızılcık Abies nordmanniana Karadeniz göknarı Ribes ssp. Frenk üzümü Populus tremula Kavak Taxus baccata Porsuk Ribes oriantale Doğu Frenk üzümü Acer cappadocicum Akça ağaç Carpinus betulus Adi gürgen Tilia rubra Ihlamur Acer trautvetteri Kayın gövdeli akçaağaç 11

115 Ulmus glabra Dağ karaağacı Juglans regia Adi ceviz Euonymus europeus Papaz külahı Rhododendron ponticum Mor çiçekli orman gülü Sambucus nigra Odunsu mürver Daphne pontica Karadeniz defnesi Betula browicziana Huş Vaccinium myrtillus Ayı üzümü Daphne glomerata Dafne Sorbus subfusca Üvez Vaccinium vitis Ayı üzümü Juniperus excelsa Boylu ardıç Sorbus aucuparia Kuş üvezi Fagus oriantalis Kayın Vaccinium arctostaphylos Trabzon çayı Salix caprea Keçi söğüdü Rhododendron luteum Sarı çiçekli orman gülü Euonymus europaeas Papaz külahı Corylus avellana Ayı fındığı Ribes biebersteinii Frenk üzümü Anthemis triumfetti Papatya Carpesium cernuum - Circisum echinus Köy göçüren Circisum hypoleucum Eşek dikeni Dichroceohala integrifolia - Eupotorium cannabium Sıtma otu Gnaphalium sylvaticum - Inula vulgaris Zimbit Logfia gallicia - Petasites albus Lapaza çiçeği Picnomon acarna - Senecio jacobaea Kanarya otu Tekekia cardifolia Andız Telekia speciosa Andız 113

116 Ajuga reptans Bodur ot Mentha aquatica Su nanesi Phlomis russelina Çalpa Prunella vulgaris - Salvia cryptantha Kara ot Salvia forskahlei Şalba Salvia glutinosa Ada çayı Salvia tomentosa Büyük çiçekli adaçayı Stachys byzantina Dağ çayı Stachys iberica ssp.iberica - Stachys iberica ssp.stenostacha - Stachys macrantha Tokalı dağ çayı Teucrium polium - Teucrium chamaedrys. trapezunticum Kısamahmut otu Ajuga oriantalis Bodur ot Alchemilla caucasica Aslan peçesi Aquilegia olympica Haseki küpesi Astragalus viciifolius Geven Astrantia maxima pallas ssp.maxima - Betonica hirsuta - Campanula tridentata Çıngırak otu Carlina aculis - Cerastium fortanum. - Draba polytricha - Gentiana pyrniaca Afat Gentianella caucasica - Helichrysum graveolens Güve otu Hypericum pruinatum Kantaron Josione pontica - Leontodon danubialis - Lolium rigidum - Myosotis alpestris Boncuk otu Pilosella hoppeana - Polygonum bistorta Kurt pençesi 114

117 Potentilla rubrechtii - Primula elatior Çuha çiçeği Ranunculus caucasicus Düğün çiçeği Saxifraga granulata - Scorzonera laciniata Teke sakalı Sedum spurium Sığır kulağı Swertia haussknechtii - Thymus polytrichus Kekik Taraxacum crepidiforme - Trifolium polyphyllum - Veratrum lobellanum - Vicia balansae - Viola altaica ker.et.gavl.ssp.oreades., - Potamogeton ssp. Su sümbülü Phragmites australis Kamış Typha ssp. Saz Juncus acutus Sivri hasır otu Butamus umbellatus Çiçekli hasır sazı Sparganium erectum Sığır sazı Carex ssp. Ayak otları Cyperus species Venüs otu Nympha alba Nilüfer Leucujum aestivum Göl soğanı Juncus ssp. Hası otu Cynodan dactylon Ayrık otu Plantago ssp. Sinir otu Potenilla ssp. Beş parmak otu Euphorbia ssp. Sütleğen Echium ssp. Engerek otu Orchis laxiflora Orkide 115

118 EK. Ordu ili ve çevresinde bulunan fauna LATİNCE ADI TÜRKÇE(YEREL) ADI Apedomus syivaticus Orman sıçanı Barbastella Basık burunlu Yarasa Canis Aureus Çakal Canis lupus Kurt Cervus eleptus maral Maral geyiği Citellus citellus Tarla sincabı Copreolus carpelus Karaca Cuon alpinus hesperius Türkistan alp kurt u Drıyomis nitedula Orman ağaç faresi Elyomis quercinus Meşe faresi Erinaceus europeus Kirpi Lepus europeus Tavşan Lutra lutra Su samuru Males meles Porsuk Martes foina Kaya sansarı Martes martes Ağaç sansarı Microtis arvalis Adi tarla faresi Mus muculus Fare Muscardinus avellarus Fındık faresi Mustela nivalis Gelincik Mustela orientalis Kalkım Pipistrellus pipistrellus Cüce yarasa Ptymys subterraneus Küçük oyucu fare Rattus rattus Keme Rupicapra Çengel boynuzlu dağ keçisi Siciurus vulgaris Sincap Spalax leucodon Körfare Sus scrofa Yaban domuzu Talpa europa Köstebek Ursus arctos Bozayı Vulpes vulpes Tilki Ciconia ciconia Akleylek Passer domesticus Serçe 116

119 Goriola Sp. Streptopelia decaocta Sturnus vulgaris Carduelis carduelis Columba livia Corvux corax Cuturnix coturnix Fringilla coelebs Pica pica Garrulus glandarius Alectoris chucar Gallinago sp. Anas platyrhynchus Turdus merula Phalacrocorax corba Larus sp. Cinclus cinclus Picus viridis Dendrocopos major Ptyonoprogne rupestris Bubo bubo Alcedo atthis Falco sp Perdix perdix Accipiternisus Aquila sp. Saxicola sp. Ficedula sp. Petronia petronia Cygnus olor* Streptopelia senegalensis Streptopelia turtur Asio otis Bufo bufo Athena noctua Apus apus Merops apiaster Kırlangıç Kumru Sığırcık Saka Kaya güvercini Kara karga Bıldırcın İspinoz Saksağan Alakarga Kınalı keklik Su çulluğu Yeşilbaş Karabatak Karatavuk Martı Derekuşu Yeşil Ağaçkakan Orman alaca ağaçkakanı Kaya kırlangıcı Baykuş Yalıçapkını Doğan Çilkeklik Atmaca Kartal Taşkuşu Sinekkapan Serçe Kuğu* Küçük kumru Üveyik Kulaklı orman baykuşu Puhu Kukumav Ebabil Arı kuşu 117

120 Upupo epops Delichon urbica Luscinia megarhynchos Erithacus rubecula Turdus iliacus Sylvia melanocephala Phylloscopus sibilatrix Regulus ıgniicapilus Cettia cetti Parus lugubris Parus major Muscicapa striata Garrulus glandularis Pica pica Corvus Frugilecus Paser montanus Rhodo pechys sanguinea Firingilla coeleps Fringilla montifringilla Carduelis spinus Carduelis chloris Emberiza cirlus Emberiza leucocephalus Triturus vittatus ophryticus Tiriturus karelini Bufo bufo bufo Bufo viridis Hyla arborea Rana ridibunda Rana dalmatina Testudo graeca Emys Orbicularis Hemidactylus turcicus Lacerta viridis meridionalis Anguis fragalis Ophisaurus apodus apodus Typhops vermicularis Çavuşkuşu Pencere kırlangıcı Bülbül Kuyrukkakan Kızılardıç kuşu Karabaş küçük ötleğen Orman söğüt bülbülü Sürmeli çalıkuşu Setti bülbülü Mahzun Baştankara Büyük baştankara Benekli sinekkapan Kestane kargası Saksağan Ekin kargası Dağ serçesi Kızılşakrak İspinoz Dağ ispinozu Karabaş iskete Florya Çit kirazkuşu Alabaş kirazkuşu Bantlı taraklı semender Pürtüklü semender Kara kurbağası Gece kurbağası Ağaç kurbağası Yeşil kurbağa Çevik kurbağa Tosbağa Benekli kaplumbağa Geniş parmaklı keler Küçük yeşil kertenkele Yılanımsı kertenkele Oluklu kertenkele Kör yılan 118

121 Coronella austrciaca Elaphe quatorlineata Natrix natrix persa Natrix tesellata Güney yılanı Sarı yılan Yarı sucul yılan Su yılanı 119

122 EK 3. Ordu İli 011 Yılına Ait Meteorolojik Değerler OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama Sıcaklığın 5 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Ortalama Sıcaklığın 10 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklıkların Ortalaması ( C) Minimum Sıcaklıkların Ortalaması ( C) Maksimum Sıcaklık Günü Maksimum Sıcaklık Yılı Maksimum Sıcaklık ( C) Maksimum Sıcaklığın 30 C ve Büyük Günler Sayısı Ortalaması Maksimum Sıcaklığın TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK YILLIK 10

123 EK 4. Ordu İlindeki Turizm İşletme Belgeli Tesisler TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLER NO TESİS ADI YILDIZI ODA SAYISI YATAK SAYISI YALÇIN 1 OTEL&RESORT 5* BELDE OTEL 4* GRAND TESK HOTEL 4* ANEMON ORDU 4 OTELİ 4* BALIKTAŞI OTEL 4* BALIKTAŞI CİTY 6 OTEL 3* HAMPTON BY 7 HİLTON 3* AKTUĞ OTEL 3* COTYORA OTEL 3* 9 56 KARLIBEL OTEL 10 ATLIHAN 3* ROYAL 5 OTEL 3* GRAND KUŞÇALI 1 OTEL 3* YALIHAN ARI OTEL 3* ATİK OTEL 3* DİFANA OTEL * KUMSAL OTEL * OTEL DEDEEVİ * YAHŞİ OTEL * 7 5 KARLIBEL OTEL 19 İKİZEVLER ÖZEL T SEBİLE HANIM 0 KONAĞI ÖZEL T İLETİŞİM 0 (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) (45) TOPLAM

124 EK 5. Ordu İlindeki Seyahat Acentaları Listesi SIRA NO YILI SEYAHAT ACENTALARI LİSTESİ ADI GRUBU Canik Turizm Seyahat Acentası A Modi Turizm Seyahat Acentası A New Yason Turizm Seyahat Acentası A Navigatour Seyahat Acentası A Muli Turizm Seyahat Acentası A Onea Turizm Seyahat Acentası A Şahmer Turizm Seyahat Acentası A 8 Kalamaki Tour Turizm Seyahat Acentası 9 Stadyum Tur Seyahat Acentası 10 Kotyora Turizm Seyahat Acentası 11 Şahmer Turizm Seyahat Acentası 1 Çotanak Turizm Seyahat Acentası 13 Puan Tur Turizm Seyahat Acentası 14 Fındıkkale Turizm Seyahat Acentası 15 STT İstanbul Travel Seyahat Acentası 16 Çotanak Turizm Seyahat Acentası 17 Fatisa Turizm Seyahat Acentası 18 Asil Tur Turizm Seyahat Acentası 19 ORFA Turizm Seyahat Acentası A A A A (Şube) A (Şube) A (Şube) A (Şube) A (Şube) A (Şube) A (Şube) A (Şube) C 1

125 EK 6. Ordu ilindeki Turizm Yatırım Belgeli tesisler TURİZM YATIRIM BELGELİ TESİSLER ODA NO TESİS ADI YILDIZI SAYISI YATAK SAYISI BOZTEPE OTEL 4 YILDIZ TURSEY ÇAMBAŞI YAYLAKENT OTEL 3 YILDIZ MAVİAY OTEL FURTUNZADE MEHMET BEY DAĞ OTELİ YAYLA ÇİÇEĞİ PANSİYONU GÜZELYALI BUTİK OTEL TOPLAM 3 YILDIZ YILDIZ PANSİYO N BUTİK OTEL İLETİŞİM