BURDUR İLİNDE DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI

Transkript

1 BURDUR İLİNDE DOĞA TURİZMİ MASTER PLANI

2 PROJE YÖNETĠCĠSĠ Adnan YILMAZTÜRK Bölge Müdürü PROJE KOORDĠNATÖRÜ Tamer YILMAZ Burdur ġube Müdürü PROJE EKĠBĠ Ersan BERBEROĞLU Selman ERTAġ Ġmtiyaz Sahibi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, VI. Bölge Müdürlüğü, Burdur Şube Müdürlüğü Adres: Bahçelievler Mah. Stad Cad. No:1 Tel: Faks: E-posta: Yıl: Bu Master Plan T.C. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, VI. Bölge Müdürlüğü, Antalya ġube Müdürlüğü tarafından hazırlanmıģtır Sayfa ii

3 KISALTMALAR ÇALIŞMANIN MAKSADI İÇİNDEKİLER KISALTMALAR OSİ : Orman ve Su İşleri Şube Müdürlüğü DKMPGM : Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü İÖİ : İl Özel İdaresi İGSM : İl Gençlik ve Spor Müdürlüğü ÜN : Üniversiteler MEB : İl Milli Eğitim Müdürlüğü TEMA : Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağm. ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı ÇŞM : Çevre Şehircilik Müdürlüğü D : Dernekler Ky : Kaymakamlıklar Bld : Belediyeler OGM : Orman Genel Müdürlüğü HEM : Halk Eğitim Müdürlüğü Muh : Muhtarlıklar STK : Sivil Toplum Kuruluşları İGTM : İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü BAKA : Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı OBM : Orman Bölge Müdürlüğü Sayfa 3

4 ÇALIŞMANIN MAKSADI ve KAPSAMI Bu çalışmanın temel amacı; Burdur ilinin turizm potansiyelinin değerlendirilmesi ve doğa turizmi potansiyelinin ortaya çıkarılarak geliştirilmesinin sağlanmasıdır. Çalışma sonucunda ortaya çıkacak master plan ile Burdur ilinin doğa turizmi uygulamaları için rehber niteliği oluşturması amaçlanmıştır. Genel amaç doğrultusunda hedeflenen özel amaçlar aşağıdaki gibidir: Burdur İlinin doğa turizmine konu olacak doğal ve kültürel kaynaklarının değerlendirilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığı nın Türkiye Turizm Stratejisi (2023) doğrultusunda Burdur ili Doğa-Turizm faaliyetleri kapsamına giren alternatif turizm türlerini belirlenmesi. Burdur ilinin turizm çeşitlendirmesini ve turistik ürünlerini tanımlamak ve geliştirilmesi için öneriler sunmak. Burdur ilinin turizm stratejik planını geliştirecek olan ilgili kurumlara (valilik, belediye vb.) yol haritası çizmek Burdur ilinin uluslar arası turizm hareketlerine etkili bir şekilde katılabilmesi için gerekli olan statik ve dinamik unsurları belirlemek ve öneriler sunmak. Planın temel ve özel amaçları doğrultusunda, Burdur ili bölge sınırları içerisinde kalan araştırma sahası genelinde; Turizm ve rekreasyon amaçlı kullanılabilcek potansiyel kaynakların tespiti, Alternatif turizm faaliyetlerine konu olan ve olabilecek kaynakların bilinirlik analizlerinin yapılması, Mevcut ve potansiyel doğa turizmi kaynaklarının güçlü ve zayıf yanları ile fırsat ve tehditlerini içeren analizlerin (SWOT) yapılması, Merkez ve diğer ilçelerdeki doğa turizmi potansiyelinin ölçülmesi, İl genelindeki doğa turizmi açısından seçkin alanların ayrıntılı analiz ve sentezlerinin yapılması, Sayfa 4

5 Kültür ve Turizm Bakanlığı nın Türkiye Turizm Stratejisi (2023) hedefleri kapsamında Burdur İli Doğa Turizmi Stratejilerinin belirlenmesi, Burdur İli Doğa Turizmi Stratejilerini gerçekleştirmeye yönelik faaliyetlerin belirlenmesi ve önerilerin geliştirilmesini içermektedir. İÇINDEKILER 1. GİRİŞ DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve BURDUR VİLAYETİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ, SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR KAYNAK ANALİZİ Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar TURİZM POTANSİYELİ TAŞIMA KAPASİTESİ Taşıma Kapasitesinin Elemanları; İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ İLGİ GRUBU ANALİZİ TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI TARİHÇE BURDUR İLİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ Sayfa 5

6 3.7.BURDUR İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ BURDUR DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ BURDUR UN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ BURDUR İLİNİN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ VE BİLİNİRLİK DEĞERLENDİRMESİ Burdur İlinin Doğa Turizmi Yönünden Öne Çıkan İlçeleri; BURDUR İLİNDE DOĞA TURİZİM ÇEŞİTLERİ SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKANLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER SALDA GÖLÜ İNSUYU MAĞARASI BURDUR GÖLÜ KARANLIKDERE KANYONU BURDUR İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ BURDUR İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ GELİŞTİRME, PLANLAMA ve EĞİTİM STRATEJİLERİ TANITIM STRATEJİLERİ ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİLERİ İZLEME STRATEJİLERİ SONUÇ VE ÖNERİLER: Belirlenen Eko Turizm Türlerine Yönelik Mevcut Durum Sayfa 6

7 1. GİRİŞ 1.1 DOĞAL ALANLAR, YÖRE İNSANININ GELENEKSEL HAYATI, KIRSAL KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ALTERNATİFİ ve BURDUR VİLAYETİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Tabiatı korumanın geleceği kırsal alanların geleceğine, kırsal hayatın korunmasına ve sağlıklı yürüyen bir kırsal ekonomiye bağlıdır. Kırsal alanlardaki düşük ve dağınık nüfus ile beraber yetersiz gelir söz konusu olduğunda bu alanların turizm köyleri vb. faaliyetler için kullanılması söz konusu olacaktır. Bu tür girişimlerin önemli bir kısmı korunan alanlarda veya dışında yapılmaktadır. Bazı etkinliklerin koruna alanlara ve tabiata çok zarar verdiği de görülmektedir. Bu sebeple tabiatı korumakla görevli olan bizlerin çevremiz ile iyi bir proaktif ilişkiler içinde olmamız lüzumludur. Proaktif kişi; ilişkilerde ve faaliyetlerde inisiyatifi eline alan kişi demek olup tabiattaki faaliyetlerin kontrolü için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü taşra kuruluşlarının kırsal sahalarda doğa turizminin geliştirilmesinde öncü olması doğru bir harekettir. Son yıllarda sivil toplum kuruluşları ve diğer kuruluşlar korunan alanlar, doğal alanlar, kırsal kalkınma, kalkınma için işbirliği gibi konuları tamamıyla farklı bir bakış açısı ile algılamaya başlamışlardır. Tabiat ve geleneksel kültürler üzerinde turizmin yarattığı olumsuz tesirler ve bunların neticesinde duyulan korkular kitle turizmine karşı alternatif çevre duyarlı turizmi ve tabiatı korumayı öne çıkarmıştır. Sürdürülebilir doğa turizmi ve ekoturizm tabiatın korunması için bir umut olarak ortaya çıkmıştır. Algılamadaki bu değişiklik, doğal alanlar, korunan alanlar ve çevresinin bölgesel planlamasında turizme ilişkin proje ve çalışmaların giderek artmasına yol açmıştır. Bu sayede turizm, zaman içinde kırsal alanların kalkınmasında, yoksulluğun azaltılması ve yöresel kültürel zenginliğinin korunmasında anahtar bir kelime haline gelmiştir. Sürdürülebilir doğa turizmi, kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi, kırsal nüfus için yeni bir bakış açısı yaratılması, yoksulluğun ve kırsal göçün azaltılmasında en önemli seçeneklerden biri olarak görülmektedir. Ancak, turizmin yalnızca yerel ekonomi ile doğru şekilde bütünleştirildiği takdirde beklentileri karşılayabileceği ve yöre halkı ile diğer ilgi gruplarına fayda sağlayacağı unutulmamalıdır. Sayfa 7

8 1.2 DOĞAL ALANLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA 1980 li yıllardan itibaren Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) çevre konularına ilişkin çalışmaları giderek artan bir etki yaratmıştır. Dünya Çevre Kalkınma Komisyonu nun 1987 yılında tamamladığı çalışmalar sonunda ortak geleceğimiz adlı bir rapor hazırlanmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çevre ve kalkınma konularına çok farklı yaklaşılması gerektiği bu raporda vurgulanmış olup, kalkınmanın ve insanlığın sahip olduğu kaynakların sürdürülebilir olduğuna değinilmiştir. Raporda ortaya konan sürdürülebilir kalkınma kavramı, insanların elinde bulundurduğu ve onlara muhtaç olduğu ekolojik, kültürel ve sosyo-ekonomik kaynakların nadir ve eşsiz olduğu görüşüne dayanmaktadır. Bir sahanın sahip olduğu kaynaklar, çok farklı maksatlar için kullanılabilmektedir. Örneğin, bir orman kereste imalatı için kullanılabilir, üzerindeki ağaçlar kesilerek tarım toprağı olarak kullanılabilir, korunan alan olarak kullanılabilir. Alanın ve alanda yaşayan yöre halkının özelliklerine bağlı olarak bu seçeneklerden bazıları uygulanabilirken, bazıları ise kesinlikle uygulanamaz. Yalnızca korumacı bir yaklaşım içine girildiğinde doğru görülen seçenek ormanın el değmemiş eski haline bırakılması olsa da yöre halkı ve diğer iş gruplarının bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı yaşam kalitelerini yükseltmek için ormandan hak iddia etmeleri mevzubahistir. Bu sebeple yüzde yüz sürdürülebilir kalkınmaya her zaman ulaşılamasa da bu hedef üzerine yoğunlaşılmalıdır. Doğal ve korunan kırsal alanlarda, geçmişten günümüze yerel topluluklar ile arazinin beraberliği çok önemli olmaktadır. Korunan alan ağı büyüdükçe korunan alan kavramının anlamı da değişmeye ve gelişme göstermeye başlamıştır. Bu gelişme içinde yöre insanlarının varlığı ve faydalanmalarının sürdürülebilirliği de öne çıkmaktadır. Bir doğal alan ve korunan alanın ve içinde yer aldığı bölgenin sürdürülebilir kullanımı, turizm, ekolojik tarım, hayvancılık, yeni bölgesel ürünler, sürdürülebilir ormancılık, hatta enerji üretimindeki yatırımlarla birlikte düşünüldüğünde daha başarılı olacaktır. Doğal alanlarda faaliyetlerin açıklanmasında Kırsal alan, Kırsal kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma gibi kavramlar değerlendirilmelidir, bu kavramlar şu şekilde açıklanabilir; Kırsal alan; Şehir diye tabir edilen yerleşme sahalarının dışında kalan tarımla ilgili etkinliklerin yapıldığı alanları da içeren köy, mezra, kom vb. adlarla anılan insan yerleşimlerinin var olduğu alanları kırsal alan olarak tanımlayabiliriz. Sayfa 8

9 Kırsal kalkınma kavramı: Kırsal kalkınma, küçük toplulukların içinde bulundukları ekonomik, toplumsal ve kültürel koşulları iyileştirmek amacıyla giriştikleri çabaların devletin bu konudaki çabalarıyla birleştirilmesi, bu toplulukların tüm ülke insanlarının tümüyle kaynaştırılması ve ulusal kalkınma çabalarına tam biçimde katkıda bulunmalarının sağlanma süreci şeklinde tanımlanmıştır. Kırsal alan kalkınması; Hem bir eğitim hem de örgütlenme işi olup kırsal alan, toplumun gereksinimlerinin göz önünde tutulması, kırsal alan kalkınma politikası ile ilgili planların alınması sırasında topluma zorla kabul ettirilmemesi gereken bir konudur. Toplum istediklerini elde etmedikçe kırsal alan çalışmalarına katılmayacaktır. Tarımsal çalışmalar, beslenme, eğitim, mesleki önderlik ve öğretim, kooperatifler, el sanatları, küçük sanayiler, sosyal güvenlik çalışmaları, planlama ve sağlık politikaları nitelikleri kırsal alan ve ülke planları ile bir bütünlük sağlamalıdır. Sürdürülebilir kalkınma: ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Burada ekolojik, ekonomik ve sosyo kültürel sürdürülebilirlik şartlarının tamamının sağlanması önemli olmaktadır. Kırsal alanlar turizm ve boş zamanların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kırsal alan, turistlere sakin ve huzurlu bir seçenek sunmaktadır yılında Fransız vatandaşları tatillerinin %52 sini ya bir ailenin yanında ya da bir arkadaşının evinde, %26 sı evlerinde geçirdiklerini ve %9 luk bir kısmı ise kırsal alanda ikinci bir eve sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Kırsal alanlar ayrıca doğa için önemli role sahiptirler. Tabii kaynakların korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, doğal felaketlere karşı koruma, iyi hayat şartlarının korunması ve doğal manzaranın korunması doğal çevre ile ilgili hususlardır. 1.3 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ Sürdürülebilir kalkınma, ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmaktadır. Sürdürülebilir turizmin gelişimi de sürdürülebilir kalkınma ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir turizmin gelişiminde turistlerin ve ziyaret edilen yerlerin bugünkü ihtiyaçlarının, gelecekteki fırsatları koruyup genişleterek karşılanması amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, Sayfa 9

10 gerekli ekolojik süreçlerin, sosyal ve estetik ihtiyaçların, kültürel bütünlüğün, gerekli ekolojik süreçlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal hayatı destekleyen süreçlerin devamını içerçektedir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü nün tanımına göre sürdürülebilir bir turizm gelişimi; Çevresel kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamalı, Ziyaret edilen toplulukların sosyo-kültürel yapısına, gelenekselliğine saygı göstermeli, Bütün ilgi gruplarına adil bir şekilde dağıtılan sosyo-ekonomik faydalar ile tutarlı ve uzun vadeli ekonomik faaliyetler ortaya koymalıdır. Buna göre sürdürülebilir kırsal/doğa turizminin gelişme ölçütleri; a. Biyolojik çeşitliliğin korunması, b. Ekonomik tutarlılık, c. Kültürel zenginlik, d. Yöre halkının refahı, e. İstihdam kalitesi, f. Sosyal eşitlik, g. Ziyaretçi memnuniyeti, h. Yetkinin yerele doğru dağıtılması, i. Toplumun genelinin refah ve mutluluğu, j. Fiziki bütünlük, k. Kaynakların etkin kullanımı, l. Çevre temizliğidir. Korunan alanlar açısından; tabiatın seçkin parçaları olan korunan alanlar ile turizm arasındaki bağ, korunan alanların tarihçesi kadar eskidir. Korunan alanlar turizme, turizm korunan alanlara ihtiyaç duymaktadır. Turizm korunan alanların kurulması ve yönetiminde göz önüne alınması gereken önemli bir bileşendir. Aynı şekilde koruma altında olmayan flora ve faunanın tutunduğu tabiat alanlarına ve insanın yaşadığı sahalardaki yöresel kültüre de turizm bağımlıdır. Bu bağımlılık doğa ve kültürün bozulmaması için tedbirler gerektirir. Bu tedbirlerin neler olacağının sürdürülebilir kırsal kalkınma ilkeleri çerçevesinde tespiti de lüzumludur. Turizmin önemli bir ekonomik faaliyet olması ve tüm göstergelerin bu faaliyetin büyüme eğiliminde olacağı yönünde olması önemli bir husustur. Turizmdeki büyümeyle beraber sürdürülebilir turizm, ekoturizm gibi doğayla ilgili turizme olan talep artmış ve turizm ürünleri ile destinasyonlar çeşitlenmiştir. Turistlerin talepleri de değişmiş ve çeşitlenmiştir. Turistlerin Sayfa 10

11 talepleri konaklamada konforun sağlanması yanında, yöreye özgü kültürel değerler hakkında bilgi edinme, yöre halkıyla iletişim, bölgenin flora ve faunası, özel ekosistemler, doğal hayat ve bunların korunması da dahil olmak üzere daha sorumlu bir seyahat deneyimi kazanmak da söz konusudur. Beklenen büyüme ve yeni eğilimler turizmi o kadar stratejik bir konuma taşımıştır ki, turizm eşiz özellikli doğal veya korunan alanların sürdürülebilirliğinin yanı sıra bu alanların çevresinde yaşayan yöre halkının kalkınma potansiyeline de müspet etki sağlayabilmektedir. Bu durumda turizm, doğal alanların korunması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin çevre bilincinin arttırılmasında kullanılabilecek çok önemli bir araç olabilmektedir. Dolayısıyla turizm sayesinde koruma çalışmaları için gerekli mali kaynakların kazanılmasının yanı sıra ziyaretçiler ile yöre halkına yönelik bilinçlendirme ve eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması gibi hedeflere de ulaşılabilmektedir. En önemli husus; turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı ve paylaşımcı olarak planlaması, sürecin etkin yönetimi ve izlenmesi de gereklidir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelecektir. İşte bu nedenle bu çalışmaya SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLANI çalışmasına lüzum duyulmuştur. 1.4 SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞME STRATEJİSİ, Yukarıda da bahsedildiği üzere, insan kullanımı bakımından hassas olan sahalarda turizm söz konusu olduğunda turizmin iyi planlanması ve yönetilmesi önemli olmaktadır. Alışılmış turizm stratejileri ile Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Stratejisi arasındaki fark şudur; alışılmış yöntemler yukarıdan aşağıya bakış açısı ile uygulanmaktadır. Yani kararlar merkezden alınmakta ve uygulanması için yerele taşınmaktadır. Yöre halkı katılımcı olamamaktadır. Sürdürülebilir turizm ise aşağıdan yukarıya bir yaklaşım için gayret göstermektedir. Bu yaklaşımda yöre halkının beklentileri ele alınır, yönetime katılmasını sağlayıcı yapı kurulur, yörenin kalkınma potansiyelini bünyesinde barındıran tabii değerlerin korunması için kararlar ortak alınır ve karar almanın yanında uygulama ve izleme aşamalarında da yöre halkının becerilerini, bilgisini, en uygun şekilde kullanmak esastır. Bu yaklaşım yöre halkının, yerel otorite ve organizasyonların yetkilendirilmesine dayanır. -Sürdürülebilir turizm gelişim aşamasında doğa ve çevresinin ortak çıkarları söz konusudur. Konaklama ve diğer turizm altyapıları mümkün olduğunca doğal alan dışında olmalıdır. Bu Sayfa 11

12 durum doğaya ve kültüre zararı en aza indirdiği gibi ev pansiyonculuğu gibi faaliyetlerin yapılabileceği gibi yöreye faydayı arttırabilir. -Yöre halkı ve diğer bölgesel ilgi grupları turizm gelişiminde önemli ortaklardır, söz konusu gruplar turiste konaklama imkanı sunacaklar, sunacakları ürünün kalitesinin korunmasında da sorumluluk alacaklardır. -Günübirlik ziyaretçiler yerine uzun süreli konaklamaya lüzum duyan turistle hedefleniyorsa, doğal ve kültürel mirasa dayalı çekim noktaları, el sanatları gibi faaliyetler ortaya konmalıdır. -Doğal alanlar genellikle çok hassastır, bu sebeple ekolojik değerler, belirli bir saha ile sınırlı olmayacaktır. Geleneksel hayat, yerel kültür, kırsal sosyal ekonomik yapılar da aynı zamanda turizmin temel kaynağı olmaktadır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın ilimizde/bölgemizde ve ülkemizde doğa turizmine konu olacak sahaların tüm ilgi grupları için anlamlı ve cazip bir bakış açısına dayandırılmasına esas olmalıdır. - Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nda turizm doğayı koruma, kırsal kalkınma için bir araç olarak ele alındığından, doğa turizmi yönetim planı olarak ele alınmalıdır. Halihazırda olan turizm etkinlikleri de tartışılmalı, değerlendirilmelidir. İlde sürdürülemez olan turizm veya gelir getirici faaliyetler de tanımlanmalıdır. Ayrıca iyi bir yönetim için tehditler ve fırsatlar da ele alınarak bunlardan hareketle ortaya çıkacak fikirler ortaya konmalıdır. -Doğaya dayalı turizm yönetiminin entegre bir anlayışla (alan ve çevresinin sahip olduğu doğal, tarihi ve sosyo-ekonomik kaynakların bütüncül ele alınması) değerlendirilmesi de önemlidir. -Turizm gelişimi genel olarak piyasa talebine göre yönlendirilir. Bir alanın turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, rekabetçi ve özgün bir destinasyon oluşturması için gerçekçi beklentiler ortaya konulmalıdır. Yüksek ekolojik değerlere sahip olan sahalar yüksek turizm değeri içermeyebilir. Turizm, ancak doğru pazar ürünlerini hedeflediği zaman başarılı olabilir. Özellikle hassas tabiat alanlarında taşıma kapasitesi düşük iken, bu alanlardan beklenen faydalar yüksek olmaktadır. Taşıma kapasitesinin düşüklüğü sınırlı sayıda turist demektir. Bu sebeple taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi de önemli olmaktadır. -Entegre doğal alan yönetimi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı ile doğa ve turizm yönetimi için tüm ilgi gruplarının desteğini almayı hedefler. Tüm ilgi gruplarının etkin Sayfa 12

13 desteği önem taşır. Turizm gelişiminin karmaşık yapısı göz önüne alınırsa, ilgi gruplarının etkin işbirliği oldukça önemlidir, planın herkes tarafından sahiplenilmesi ayrıcalık olacaktır. -Sürdürülebilir kırsal kalkınma için kapsamlı bir vizyon belirlenmesine de ihtiyaç vardır. -Pazarlama stratejisi de Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planı nın bir parçası olup, kalkınma ve rekabete açık ürün-pazar kombinasyonu için yaratıcı yaklaşımlar içermelidir. Pazarlar, hedef gruplar, turist sayısı, ürünler, hizmetler, yaratıcı yaklaşımlar bu stratejide yer almalıdır. -Turizm destinasyonu yönetimi; yaygın bir stratejik yaklaşım olup, destinasyonu rekabete açık hale getirir, bir turizm pazarını iyi bir şekilde yönetmek, pazarlamak, bir destinasyonu rekabetçi yapabilmek için gereken tüm unsurları içeren bir rekabetçi yaklaşımdır. -İyi tanımlanmış amaçlarla ve göstergelerle mantıksal bir çerçeve kurmak, ayrıntılı bütçe, mali portre ve ilgi gruplarının tümüne açık görev ve sorumluluklar veren bir iş planı hazırlamak gereklidir. -Ziyaretçinin izlenmesi ve ziyaretçi yönetim planı: Madem ki doğa gibi hassas bir sistemde çalışılıyor bu durumda turist ziyaretinin ilkelerini belirleyen bir ziyaretçi yönetim planı lüzumludur. Aynı zamanda da hem geri bildirim temin etme, hem de taşıma kapasitesinin kontrolü için izleme programı da olmalıdır. Geribildirimler kalitenin arttırılması, sunumların taleplere uygun hale getirilmesi (iyileştirilmesi) ve hizmetteki aksamaların doğadaki değişimlerin takibi için çok gereklidir. Şu unutulmamalıdır ki; turizm, doğanın korunması için ortaya konan ana hedeflere ulaşmak garanti edildiği takdirde teşvik edilmelidir. 2. SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ GELİŞİMİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR 2.1 KAYNAK ANALİZİ Sayfa 13

14 Gelişme planı ve stratejisi için öncelikle kaynak analizi yapılması zorunludur. Bir alanın sahip olduğu kaynaklar, o alanın kalkınması için bir sermaye veya potansiyel oluşturmaktadır. Bu kaynakların analizi de önemli veri ve bilgi oluşturulmasını temin etmektedir. Ekolojik ve kültürel kaynakların yanında sosyo-ekonomik özellikler de turizm gelişimi için önemli bir temel oluşturmaktadır. Örneğin kırsal turizmin tarımsal faaliyetleri desteklemediği durumlarda kırsal turizmin gerçekleştirildiği bölge hem kendi sermayesini hem de kırsal olma özelliğini kaybedecektir. Gerek turizm potansiyeli gerekse taşıma kapasitesi turizm kaynaklarının mevcut durumuna bağlı olduğundan kaynak envanterinin mutlaka yapılması gerekir Kaynak Analizinde Ele Alınacak Unsurlar a. Doğal Kaynaklar: turizmin gelişimi için önemli olan yöreye özgü doğal kaynaklardır. Bu kaynakların halihazırdaki ekonomik kullanımları, korunma durumları, statüleri, iklim gibi turizm gelişimi için potansiyel kaynakların envanterini içermektedir. Seçkin Doğal Kaynaklar: Turizm yalnızca korunan doğa parçaları ile ilgili değildir. Eşsiz manzaralar, dağlar ve nehirler gibi ve korunmayan türler de turizm için ilgi çekici olmaktadırlar. Örneğin; ormandaki ağaçların üzerinde gezinen sincapları konakladığımız evin penceresinden gözlemlemek son derece çekicidir. Bir orman öncelikli olarak odunculuk amacıyla kullanılsa da dağ bisikleti gibi bir aktivite için ortamı çekici hale getirebilmektedir. Seçkin Doğal Kaynakların Halihazırdaki Ekonomik Kullanımlarının Tanımlanması Doğal kaynakların çok çeşitli kullanımları söz konusudur, ormanların odunculuk amaçlı kullanımı, nehirler ve göllerin sportif balıkçılık, su sporları ve enerji üretmek için kullanımları gibi. Bu kullanımlardan bazıları gelenekseldir ve düşük etkilere sahiptir. Bazıları ise sürdürülebilir değildir. Bu sebeple bunlar turizm gelişimi için de uygun değildir. Kaynağın Korunma Durumu ve Statüsü: Bazı doğal kaynaklar mevcut kanunlarla korunur. Bunların turizmde kullanımı da bu kanunlara uygun olmalıdır. İklim; mevsimlerin dağılımı, ortalama sıcaklık, nem ve günlük ortalama optimal güneş ışığı saatlerine bağlı olarak iklim analizi yapılmaktadır. Burada önemli olan iklimin farklı mevsimlerde turizm için elverişli olup olmadığıdır. Sayfa 14

15 Turizm Gelişimi İçin Potansiyel Doğal Kaynaklar: Potansiyel kaynakların tespiti turizm planlaması için önemli ve özellikle yönlendirici olmaktadır. Tüm bu kaynakların envanter çalışmalarının haritaya aktarılması, turizm ürünleri ve hizmetlerinin gelişmesi ve altyapı ile tesislerin fiziksel planlaması için önemli olmaktadır. b. Kültürel Kaynaklar: Kültürel kaynakların envanteri doğal kaynaklara ilişkin çalışmalara benzerlik göstermektedir. Özellikle doğal ve kültürel kaynaklardan oluşan kombinasyonlar, turistler tarafından yüksek ilgi ile karşılanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasının önemi konusunda farkındalık meydana getirilebilirse, sürdürülebilir turizm gelişimine ve doğa korumaya verilen destek artacaktır. c. Sosyo-Ekonomik Kaynaklar: Altyapı, insan kaynakları ve farklı ekonomik sektörlerin bileşimini içermektedir. Bu konuda yapılacak envanter çalışması, birbiri ile bağlantılı birçok farklı unsurlar içermesi ve bu unsurların turizm gelişimi için ilk bakışta kavranamaması mümkündür. Bölgenin kalkınma potansiyelinde, sosyal ve ekonomik rekabet edebilirlik unsurları büyük öneme sahiptir. Yerel nüfusun turizme yaklaşımı, turizm sektöründe çalışma isteği gibi bazı unsurların turizm ile doğrudan ilişkisi bulunmaktadır. Altyapı: Bir bölgenin turizmde rekabet edebilirliği ve kalkınma seviyesinin tespiti için alatyapı kalitesi önemli bir göstergedir. Altyapının kalitesi, yerel nüfusun hayat kalitesini ortaya koymanın yanı sıra turizim gelişimi için de zorunlu bir şarttır. Alan, güvenli içme suyu, donanımlı sağlık tesisleri gibi temel unsurları içermiyorsa turizm gelişimi asla başarılı olamayacaktır. Altyapının farklı unsurları için şartlar, kalite ve gelecekteki durum değerlendirilmelidir. Kaynak halihazırda turizm için mi kullanılmaktadır? Sorusu hem kaynağın turizm gelişimi için önemi konusunda hem de kaynak kalitesi hakkında göstergeleri ortaya koyabilmektedir. - Su kaynaklarına yönelik etütler; kaliteli su kaynağının sağlanması, su kaynağının sürdürülebilir kullanımı ve su çıkarmanın çevresel etkisini de içerir. - İletişim ağına yönelik etütler; turistlerin refahı ve turizm gelişimi için önemli olan cep telefonlarının da olmak üzere telefon ve internet ağlarının kalitesine yönelik etüdleri içermektedir. - Sağlık hizmetlerinin; kalite, miktar ve coğrafi dağılımı son derece önemlidir. - Güç kaynaklarına yönelik etütler; elektrik şebekesi, ısınma ve yemek pişirme için enerji kaynaklarının varlığı önemlidir. Her ne kadar resmi standartlara göre planlansa ve tehlike içermese de turistler nükleer santrallerin yakınında konaklamamaktadır. Sayfa 15

16 - Su ve toprak kirliliği etkisi olan atık su sistemleri önemli olup, bölgeye gelen turistlerin sayısı ile meydana gelecek atık su miktarı da dikkate alınmalıdır. - Katı atıkların düzenli depolaması toplum için olduğu kadar çevre için de önemlidir. Katı atıkların görüntü kirliliğine de yol açması ayrı bir menfi etkisidir. - Yol ağlarının durumu; çoğu turistin tercihlerini yaparken en önemli etkendir. - Güvenlik; kamu güvenliğini ve asayişi sağlamak turist güvenliği gibi unsurlar önemli olmaktadır. Aşırı kar yağışı, kanyon veya dağ kurtarma timlerinin olup olmaması da çok önemlidir. - Politik istikrarsızlık ve suçlar; turist için caydırıcı etki yapmaktadır. İnsan Kaynakları; Bir bölgenin insan sermayesini ifade eden bu unsur, turizm gelişiminde anahtar etmenlerden biridir. İnsan kaynakları hem hizmeti hem de manevi nitelikteki kültür ve kimliği oluşturmaktadır. İnsan kaynaklarına ilişkin etütler aşağıdaki unsurları içermelidir; - Yöre halkının nüfusu, - Göç vb. eğilimler, - Demografik yapı, - Aktif nüfus ve yapısı, eğitim seviyesi, potansiyel bilgi ve beceriler, açık fikirlilik, geleceğe odaklanma, çalışma ahlakı, - Yöreye özgü geleneksel ekonomik faaliyetleri ve yöresel sanatları yapabilme, - Turizm gelişimine ilişkin tutum, misafir severlik duygusu, hizmete yönelim, - Sosyal tutarlılık, esneklik, mevcut sosyal ilişkilerin kalitesi ve aralarındaki işbirliğini içeren sosyal yapı, - Yerel kurumlar, idareler, yönetişim, bürokrasiden kaçınma vb. hususlarla finansal kaynaklar ve yönetimleri, - Alanın kültürü ve kimliği, alanda etkin görev alacak kişilerin ortak değerleri, ilgileri, yaklaşımları, algılama şekilleri, özel ilgi ve becerileri, özgün gelenekler, o topluma ait olma ve o toplumda yaşamaktan onur duyma gibi durumları içerir, - Farklı ekonomik sektörler; söz konusu coğrafi bölgeye ve ile yoğunlaşma durumları, firma sayısı, ölçeği, ortalama karlılık, geleceğe yönelik bakış açısı, pazarları ve dış ilişkileri, sektörler arası işbirliği son derece önemlidir, tüm sektörler turizm sektörü ile ilişkili olabilmektedir. Sayfa 16

17 Kaynak analizinin sonuçları; sürdürülebilir turizm yönetimi ve kalkınmada sermayeyi oluşturan kullanılabilir kaynaklara genel bir bakışı sağlamakla beraber, bölgenin mevcut kalkınma durumunu ve sürdürülebilirliğini değerlendiremeye yönelik bir resim sunmaktadır. Analiz aynı zamanda; bölgenin sürüdürülebilir kalkınmasına yönelik bir vizyon oluşturulmasını ve turizm gelişiminin diğer sektörlerle bütünleştirilmesini sağlayacaktır. 2.2 TURİZM POTANSİYELİ Yüksek değerlere sahip doğal ekolojik sahalar her zaman yüksek turizm potansiyeli içermezler; - Bazı doğa parçaları araştırma yapan uzmanlara, iyi eğitimli ekoturistlere hitap etmektedir. Bu alanlar sayıca az olduğu için de sınırlı bir turizm potansiyeli içerirler, - Bazı doğal sahalar, erişim, güvenlik gibi nedenlerle turistler için elverişli olmayan yerlerde bulunurlar, - Ekolojik kaynakların kullanımlar karşısındaki duyarlılığı (taşıma kapasitesi), ziyaretçi girişinde kısıtlamalara sebep olmaktadır, Bir sahanın daha fazla turist çekebilmesi için ihtimalleri ortaya koyan turizm potansiyeli önemli bir konudur. Turizm potansiyelinin tespiti için arz ve talebin ortaya konması gerekir. Bu potansiyel sınırlıysa başarılı bir turizm girişimini başlatmak imkanı olmayacaktır. Turizm ekonomik bir faaliyet olduğundan ancak turizm pazarında sürdürülebilirliği için bir talebi karşılaması lüzumludur. Turizme ilişkin motivasyon ve istekler değişkendir, kaynakların değeri aynı kalırken değişen tüketici davranışları turizm potansiyelini etkilemektedir. Dolayısıyla turizm potansiyeli tüketicinin bakış açısı (talebi) ile değerlendirilmelidir. Turizm potansiyeline ilişkin veri toplarken, istatistiki veriler, anketler gibi yöntemlerle veri elde edilebilir, ayrıca derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlemleme, olaylar üzerinde çalışmalar ile veri elde etmek için kullanılan niteliksel araştırma metotları kullanılmaktadır. Turizm potansiyeli için turizm talebi incelemesi aşağıdaki hususların tespiti ile yapılabilir; - Halen yapılan turizm, Sayfa 17

18 - Halihazırdaki turist miktarı, - Her bir ziyaretçinin günde harcadığı miktar, - Ortalama kalma zamanları, - Turist profili, - Dürtü analizi; hangi temel etmenlerin turistler için rol oynadığı,(doğa, kültür, sağlık, güneş, vb.) - Benzer bir il veya saha ile kıyaslama yapılması, milli veya milletlerarası bir il ile kıyaslama yapılması ve neden o ilin tercih edildiği, - Gelecekte rakip olacak iller hangileridir, nedeni, Turizm arzı incelemesinde ise aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır; - İlimizde bir uluslar arası havaalanı var mıdır veya yakın bir ilden yararlanma imkanı makul müdür? - Alan ulaşım hangi araçlarla olur?(demiryolu, özel taşıt, genel taşımacılık, vd.), bunlara yaklaşım nasıl olmaktadır (kötü, yeterli, iyi gibi), - Alana ulaşma durumu (kolay-rahat, çaba ile, zor ve tehlikeli) - İle gelmek için yabancı turistler ülkemizden vize alıyor mu? - Sahamızın istikrarlı bir yönetimi var mı?, - Güvenlik ve ulaşım açısından ne gibi problemler yaşanabilir? - Alt yapı incelemesi; taşımacılık ağı, yerel yolun durumu (toptak, asfalt), anayolla bağlantısı, demiryolu ağı, yerel genel taşımacılığın yaygınlığı, program, ücretler, hat/duraklar, döngü patikaları, patikalar, yollar, işaret levhaları, genel enformasyon levhaları, araç-otobüs park kapasitesi, bilgi alma, tercüme kolaylıkları, - Yiyecek içecek ve barınma; restoran sayısı, restoranların sınıflandırılması (iyi-sayısı, orta iyi-sayısı vb.) - Hangi standartta yiyecek sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü) - İl ve çevresinde ne tür barınma alanları var? (otel, hotel, yatak kapasitesi, rota üstü barınma kulübeleri, bungalov, parkları, kamp alanı, diğerleri), - Hangi standartlarda barınma sunuluyor? (yüksek, yeterli, kötü), - İlinizin seçkin özellikteki doğal alanlarının özellikleri (sundukları ile tek mi?, biraz farklı mı?, diğer seçkin özellikli yerlere benziyor mu?), Sayfa 18

19 - Alan turist gezi rotasına girecek şekilde turistlerin ilgisini çekebilecek diğer sahalara yakın mı? (diğer çekici sahalara yakın, orta derecede potansiyel, düşük veya yakında böyle bir potansiyel bulunmamakta), - İlin alanlarında yaban hayatı; (bayrak tür, ilginç diğer türler, temsil edici yaban hayatı, farklı yaban hayatı izleme aktiviteleri, yürüyerek, botla, gözlem noktası ile vb.), - Yaban hayatı izleme de tatmin edicilik durumu (garanti etme, genellikle, şans veya mevsime bağlı), - Bölgedeki önemli yaban hayatının tanımı, - Yardımcı tesislerin durumu (rekreasyonel, spor, diğer; durumu:kötü-yeterli-iyi), Kaynakların turizm potansiyelinin değerlendirilmesi; - doğal değerler: (sahiller, sahil kayalıkları, kumullar, dağlar, ormanlar, korunmuş izole olmuş alanlar, şelaleler, göller, nehirler, mağaralar, yaban hayatı, hayvan-kuş, deniz canlıları, iklim, diğerleri), - kültürel değerler; (tarihi binalar, tarihi yerler, anıtlar, arkeolojik yerler ve koleksiyonlar, folklor ve gelenekler, el işleri, müzeler, sahne sanatları, sanayi mirası vb.) - Toplumun turizm potansiyeli; (insan kaynakları; aktif nüfusun büyüklüğü ve yapısı, eğitim düzeyi ve profesyonel bilgi, beceriler, eğitimler, orijinal-karaktestik ve geleneksel özellikleri, ekonomik faaliyetler-sanatlar profesyonel olmayanlar dahil, resmi olmayan bilgi ve beceriler, turizm gelişimine yaklaşımlar, misafir severlik anlayışı, hizmet eğilimleri, yerel kuruluş ve idareler ile yönetişim, alanın kültürü ve kimliği, - Ekonomik kaynakların turizm potansiyeli; (tarım, ormancılık, balıkçılık, sanayi ve diğer), - Altyapı; (su sistemleri, ulaşım ağları, sağlık imkanları, ulaşım terminalleri, enerji kaynakları, kanalizasyon sistemleri, katı atık ve yok etme sistemi, caddeler/yollar, güvenlik sistemleri vd.) - İş ve hizmet altyapısı; (fırınlar, kasaplar, bakkallar, süpermarketler, doğrudan satış yapan çiftlikler, kiralık araç, servis istasyonları, taksiler, otobüsler, kiralık bisiklet, kiralık spor malzemeleri ve bakımı, postaneler, bankacılık hizmetleri, doktorlar, dişçiler, eczaneler, kafe ve restoranlar, atm ler, bankalar, diğer iş ve hizmetler.) Turizm Talebi; turizmin mevcut durumunun incelenmesi; Sayfa 19

20 Ziyaretçi; boş zamanlarını geçirmek için bir yere gelen kişi olarak tanımlanabilir, turist ise alanda bir veya daha fazla gece konaklamaktadır. Her turist bir ziyaretçidir, ancak her ziyaretçi turist değildir. Dolayısı ile turist ve ziyaretçi sayılarının ayrılması gerekmektedir. Ziyaretçi ve turist ayrımı farklı talepleri sebebi ile yapılmak durumunadır, ayrıca her ikisinin de farklı etkileri bulunmaktadır. Bir turistin ortalama harcaması alanda daha fazla zaman geçirdiğinden, konaklamaya, ilave yiyecek ve içeceğe ödeme yaptığından genellikle daha yüksek olmaktadır. Turizme ilişkin mevcut durumun ortaya konabilmesi için; - Turist ve ziyaretçileri ayrı ayrı sayısı (yıllık, mevsimlik, aylık, haftalık, günlük), - Son on yılda turistlerin/ziyaretçilerin değişimi, - Ortalama kalış süreleri, konaklama ve ulaşım şekilleri önemlidir. (Sürdürülebilir doğa turizm gelişme planımızda ana unsur turizm olduğundan;turizme ilişkin veri kullanılamaz olduğu hallerde ikinci en iyi seçenek olarak ziyaretçilere ait verielr üzerinden değerlendirme yapılması mecburiyeti doğmaktadır). - Turist başına ortalama harcama, - Grup hacmi ve düzeni, - Turistlerin ağırlıklı yaş grubu, - Yaptıkları faaliyetler, - Ziyaret edecekleri-ettikleri yere ilişkin seçimleri, - Memnuniyeti, deneyimleri ve para harcama şekilleri, - İkinci ziyaretlerin yüzdesi ve sayısı, - Kullanılabilir ilave veriler. Talep incelemesinde ilimizi rakip olarak gördüğümüz veya bizimle rekabet eden benzer il veya illerle karşılaştırmak faydalı ve yerinde olacaktır. Turizm Arzı: Konum Faktörü; Bir ilin başka turizm pazarları ile ilişkili olarak nasıl konumlandığını, bir turistin alana ulaşmak için harcadığı zamanı, parayı/enerjiyi belirtir. Sayfa 20

21 Bir saha ne kadar güzel olursa olsun, hedef grup tarafından kolayca ulaşılabilir değilse asla başarılı bir turizm gelişimi sağlanamayacaktır. Yerel nüfusun değil turistin algılama durumu dikkate alınmalıdır. Örneğin bakir alanları ziyaret etmekten zevk alan ve ilkel patika yollarla ulaşılan yerleri ziyaret etmek isteyen turistler için düşünülen uzak mesafeler için alanın sınırlı sayıda turist potansiyeli olacaktır. - Uzun mesafeden gelen turistler için hava alanına uzaklık çok önemlidir, - Tur operatörlerinin çoğu havayolu ulaşımını zorunlu görmektedirler, bu sebeple bağımsız turistler veya tur operatörleri hedeflenebilir, - Tren, otobüs veya özel araçlarla erişim de konum faktörleri içinde önemlidir, - Alana ziyaret iklim şartları açısından da kısıtlı imkanlara neden olabilir, - İle özgü yapılan bürokratik işlemlerin bıktırıcılığı da önemlidir, sık sık güvenlik birimleri tarafından kimlik sorulmak, aranmak gibi, - Turizm arzında; işaretlemeler, doğru yönlendirmeler, bilgiye ulaşma kolaylığı da önem arz etmektedir. Haritalar, broşürler, internet imkanı, kılavuz ve rehberler önemli bir arz faktörüdür. - Yiyecek içecek sunumu ve konaklama arzı; Sunumun ürün ve hizmet kalitesi, hijyenik standartlar, özgünlük/otantik, yöresel olması, yer ve ürünlerin çeşitliliği, ortam ve konukseverlik önemlidir. - Restoranların sınıflaması önceden yapılırsa turist için kolaylık olacaktır. - Konaklama tüm türleri içerebilmelidir, ürün ve hizmetlerin kaliteli olması, özellikle hijyeniklik konaklamada çok önemlidir. Doğal Alanın Kendine Has Özellikleri; Doğal alanların değer yaratması, kırsal kalkınmada rol oynaması beklentisi de son yıllarda öne çıkan bir görüştür. Doğal alanların alternatif kaynak kullanımına dönüştürülmesi için yapılan baskılar sonucu tehdit altında olduğu yerlerde devamlılığını sürdürebilmeleri, diğer alternatif kaynak kullanımları karşısında koruma ve kullanma dengesinin uzun dönemli ekonomik değerinin gösterilebilmesine bağlıdır. Tabiat ve kültürel miras, yaban hayatının gözlemlenmesi, yöreye özgü özellikler ve korunması gereken öncelikli türler, doğa ile ilgili çalışan ve doğanın kıymetini bilen eko-turistler için son derece önemlidir. Sayfa 21

22 2.3 TAŞIMA KAPASİTESİ - Belirli bir sürede ( yıl, ay, hafta, gün, saat ) bir bölgenin alabileceği ziyaretçi sayısı veya bölgenin kaynakları üzerinde istenmeyen veya planlanmamış etkilere sahip olmayan ve sürdürülebilir kalkınmayı tehdit etmeyecek düzeyde bir alanda aynı anda bulunabilecek ziyaretçi sayısı, - Bir bölgenin, hayati önemde olduğu düşünülen değerleri, ekolojik süreç ve koşulları tehlikeye atmadan ve sürdürülebilir kalkınma imkanlarını azaltmadan belirli bir süre boyunca destekleyebileceği insan faaliyetlerinin (ağaç kesimi, avlanma, tarım) ve diğer etmenlerin (örn: iklim değişikliği, kirlenme.vb.) baskısı, - Ziyaret edilen bir alan veya tesisin sahip olduğu kaynaklar üzerinde koruma amaçlarını tehlikeye atmadan, istenmeyen ve planlanmayan etkilere neden olmadan belirli bir süre (yıl, ay, gün, an) boyunca alabileceği ziyaretçi sayısı şeklinde tanımlanmaktadır. Taşıma kapasitesi, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planında önemli bir planlama aracıdır. Turizmin gelişimi ve korunmasında önemli bir kavramdır. Taşıma kapasitesinin analizi ve izlenmesi, yönetim kararları yönünden girdi sağlayacaktır. Taşıma kapasitesi sayesinde kullanımı sınırlamak, en elverişli ziyaretçi sayısını tamamlayarak müspet etkileri azamiye çıkartmak, olumsuz etkileri en aza indirmek mümkün olabilecektir. Kısaca Doğa Turizmi Gelişme (Master) Planındaki sürdürülebilirlik taşıma kapasitesinin aşılmaması ile temin edilir. Ziyaretçi sayısı ve etkinin büyüklüğü arasında doğrudan ilişki vardır. Ancak alan içinde tek tehdit unsuru ziyaretçiler değildir. Doğa için önemli olan tehditlerin tümünün birleşik etkisidir Taşıma Kapasitesinin Elemanları; Sosyal Taşıma Kapasitesi, Turizm için yerel tolerans limitleri olarak tanımlanmakta olup yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerinden ve ziyaretçiler ile yöre halkı arasındaki çatışmalardan kaçınılmasını içerir.bu unsurun turizm gelişimi içerisinde anahtar rolü vardır. Yöre halkı turizmi desteklemezse kalkınma asla olmaz. Yerel kabulü belirleyen temel etmenler, sosyal yapı ve kültürün hassaslığı, toplumun değişimin üstesinden gelebilme yeteneği, turizmin algılanışı, yöre halkı ile ziyaretçilerin Sayfa 22

23 ilişkileri, kullanıcı grupların davranışları, birbiri ile uyumu ve paydaş olmanın ekonomik ve toplumsal faydalarıdır. Ekonomik Taşıma Kapasitesi; Sürdürülebilir bir turizm gelişiminde turizm, ekonomik yapı ile bütünleşmiştir ve diğer sektörleri de desteklemektedir. Ekonomik taşıma kapasitesi; turizm gelişimini sağlayan bir yerel ekonomi ve yerel ekonominin sürdürülebilirliğini sağlayan bir turizm gelişimi anlamına gelmektedir. Yani temel kıstas; turizm gelişimi ile yerel ekonomi arasındaki sinerjidir. Ekonomik taşıma önemli olan iki unsur; Beklenen faydaları temin etmek için asgari turist sayısı ve ekonominin üstesinden gelebileceği azami turist sayısıdır. Ekolojik Taşıma Kapasitesi; Ekolojik taşıma kapasitesi, ziyaretçilerin/turistlerin ziyaret edilen alandaki ekosistemler, ikamet yerleri ve canlı türleri üzerinde ortaya koyduğu ekolojik zararlardır. Burada, ekolojik değerlerin, ziyaretçi akışlarının ve davranışlarının uzun süreli ve sistematik olarak izlenmesi ve veri toplanması önemli olmaktadır. İdari/fiziki Taşıma Kapasitesi; Fiziki taşıma kapasitesi aynı anda ve belirli bir zamanda müşteri olarak alınabilecek ziyaretçi sayısıdır. Bu kapasite, alana uygun insan sayısına, yani alanın büyüklüğü ve diğer fiziki şartlar (doğal, coğrafi koşullar ve hava şartları) ile turizm altyapısının kapasitesine dayanmaktadır. Burada temel göstergeler; kalabalık, kuyruklar ve trafik sıkışıklığıdır. Fiziksel kapasite yönetiminin verimliliği ve etkinliği şu unsurlara bağlıdır; - Organizasyon kaynaklarının kapasitesi (insan ve ekonomik kaynaklar vb. gibi), - Ziyaretçi yönetiminin kapasitesi, NOT : (Fiziksel kapasiteyi değerlendirmek için aşağıdaki bilgiler gerekmektedir;) Bir sahanın ziyaretçi kullanımına/ turizm gelişimine karşı hassas olan kaynakları: Kırmızı liste ve endemik türlerin habitatları, alanın savunmasız olan diğer kaynakları, göçe hassas türler, Sayfa 23

24 Ziyaretçi yönetimi de dahil olmak üzere yönetim amaçları ve hedefleri: Genel bir doğa koruma planı, amaçlar, hedefler ve doğa koruma politikası, tür koruma politikaları, bölgeleme sistemi, izleme sistemi, Ziyaretçiler/turistler, turizm gelişimi ve etkileri üzerine veriler; tüm güzergahlar, tesisler, konaklama ve ziyaretçi/turist için olan etkinlikler ve detaylı haritalar, ziyaretçi sayısı, özellikleri, akımları, ziyaretçi modelleri, etkinlikler ve mevsime bağlı özelliklere ilişkin bilgiler vb., ziyaretçiler tarafından özel olarak gerçekleştirilen faaliyetler, ziyaretçi etkilerine ilişkin veriler, etkilerin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler, ölçütler ve göstergeler. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri ile bilgilerin gösterilmesi mümkündür. Psikolojik Taşıma Kapasitesi; Psikolojik taşıma kapasitesi bir alanın belirli bir zaman diliminde ziyaretçi deneyimleri üzerinde olumsuz etkilenmeye sebep olmaksızın kaldırabileceği maksimum ziyaretçi sayısıdır. 3. İLGİ GRUBU ANALİZİ VE YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI 3.1 İLGİ GRUPLARI/PAYDAŞLAR İlgi grupları, belirli bir koruma ve sürdürülebilir kalkınma projesi ile ilgili olarak fayda sağlayan, projenin içinde yer alan veya söz konusu projeden olumlu ya da olumsuz etkilenen bireyler, gruplar veya organizasyonlar olarak tanımlanabilirler. Paydaşlar, bir problemi çözmek için sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ve amaçlarımıza ulaşmak için güvenebileceğimiz kişilerdir. İlgi gruplarının hepsi sürdürülebilir doğa turizmi gelişimine ortak değildir veya olmaları gerekmez. Çünkü bir ortağın projeye olumlu bir bakışı, tutumu olmalıdır ve amaçlara ulaşmak için işbirliği yapmalıdır. Bazen bir ilgi grubu projeye olumsuz bakabilir ve hatta aktif bir tehdit bile olabilir, ilgi gruplarını işbirliği yapılanlar haline getirmek onlara paydaş değeri verilmesi ile mümkün olur. Sayfa 24

25 3.2 İLGİ GRUBU KATEGORİLERİ Turizmde ilgi grupları; - Yöre halkı, kişiler ve kurumlar, - Alana dayalı ilin sorumlu yöneticileri, - Bölgesel yetkililer, - Ulusal yetkililer, - Turizm ofisleri, yerel turizm organizasyonları, konaklama ve hizmet sunanlar, taşımacılar, - Turizmle ilgili sektörler, - Tarım, ormancılık ve balıkçılık gibi farklı ekonomik sektörlerin temsil edildiği ticaret ve sanayi odaları ve el sanatları ile ilgili birimler, - İşçi sendikaları, dernekler, STK lar, - Eğitim ile ilgili birimler, 3.3 İLGİ GRUBU ANALİZİ İlgi grubu analizi sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının ortaya konması ve uygulamasında yer alan farklı taraflara ilişkin genel bir izlenim sahibi olabilmek, niyet okumak için kullanılan bir araçtır. Yalnızca bir envanter olarak ele alınmamalıdır, sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının planlanmasında potansiyel ortaklarımızın kimler olduğunu ve hangi tarafla çelişkiler yaşayacağımızı bize bildirmektedir. Ayrıca projenin farklı seviyelerinde destek temini için de son derece elverişli bir analizdir. İlgi grupları analizine dayalı olarak sürdürülebilir doğa turizmi gelişme planının yönetiminden sorumlu bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir doğa turizmi gelişimi için, detaylı bir ilgi grubu analizi ilgi gruplarının; - Genel hedeflerini, - Turizmden beklediği faydaları - Turizmdeki rollerini tanımlamalıdır. Bu süreç; şu adımlardan oluşur; 1. İlgi gruplarının tanımlanması, 2. Her ilgi grubunun çıkarlarının, önceliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi, 3. Her ilgi grubunun davranışlarının belirlenmesi, Sayfa 25

26 4. İlgi grubunun gücünün ve ilgi grupları arasındaki muhtemel koalisyonlarının gücünün tahmin edilmesi, 5. İlgi gruplarının mevcut ihtiyaçlarının ne düzeyde karşılandığının değerlendirilmesi, 6. İlgi grupları ile birebir iletişimlerin başlatılması ve ilgi gruplarının güveninin kazanılması, 7. Ortak menfaatler, sinerji ve başarı unsurlarının tanımlanması, 8. Paydaşların bir araya getirilmesi, 9. Ortak hedef ve amaçların ve onlara ulaşmak için gerekli olan stratejinin ortaya konması, 10. Organizasyon çerçevesinin oluşturulması, 11. Uygulama (zaman çizelgesinin ve hedeflerin ortaya konması, iletişim organizasyonunun oluşturulması, ilgi gruplarına somut sorumlulukların verilmesi.) 12. İzleme ve geri bildirimin yapılması 3.4 TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planı nın hazırlanmasında toplum temelli yaklaşım uygulanması neticesinde; - Yöre halkı için sürdürülebilir geçim kaynakları ortaya koymak, - Toplulukların kendi yapılarını korumalarını teşvik etmek ve - Doğal alanların koruma hedeflerinde yerel faydayı oluşturmak mümkündür, Toplum temelli turizmin en önemli özelliği, doğal kaynakların kalitesi ile alanın kültürel mirasının bozulmamış ve turizmle güçlendirilmiş olmasıdır. Doğal çevre üzerindeki olumsuz etkiler en aza indirilmeli ve yerel kültür korunmalıdır. Turizm, insanların kendi yerel kültürlerini yaşatma ve değerlendirmeye teşvik etmelidir. 3.5 YEREL ORGANİZASYONUN OLUŞTURULMASI İlgi grubu analizine dayalı olarak, korunan alan ve çevresi için, Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını izlemek veya biçimlendirmek amacıyla, korunan alan yönetimi ve tüm ilgi gruplarının resmi işbirliğine dayalı bir organizasyon oluşturulmalıdır. Sayfa 26

27 Bu işbirliği Valiye imzalatıldığı takdirde resmi bir dokümandır. Sürdürülebilir Doğa Turizmi Gelişme Planını uygulamak, desteklemek ve sorumluluklarını, karar verme gibi hususları düzenler TARİHÇE BURDUR İLİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ Tarih Öncesi Çağlar: - Neolitik Çağ: Burdur, Hacılar köyünde yıllarında Prof. J.Mellaart tarafından yapılan kazılarda ana toprak üzerinde oturmuş ve M.Ö. 7 bine tarihlenen A Keramik Neolitik tabakaya tesadüf edilmiştir. Bu yerleşmeden sonra tabakaları içine alan ve M.Ö tarihinde bir yangınla sona eren Geç Neolitik yerleşme görülmüştür. Hacılar, Konya Sayfa 27

28 Çatalhöyük ile birlikte Anadolu'da bugüne kadar araştırılan yerleşme yerlerinden en eski kültürü ihtiva edenleridir. Neolitik Çağın başlıca özelliği; insanların hayvanları evcilleştirmesi, üretici olarak tarım yapması, köyler kurması ve çanak- çömlek yapımını öğrenmiş bulunmasıdır. Obsidiyen ve çakmak taşı aletler, tek renkli muhtelif şekilde çanak çömlekler, Anadolu'nun ilk heykelcikleri olarak bilinen Ana İlahe'yi temsil eden pişmiş toprak figürinler ve süs eşyaları Neolitik Çağda Hacılar'ın önemli eserleridir. Burdur'da bu çağa ait araştırılmış başka bir merkez yoksa da civar höyüklerde Hacılar paraleli bazı satıh üstü buluntular ele geçmiştir. - Kalkolitik Çağ: Bu çağın başlıca özelliği taş, kemik ve ağaç aletlerin yanında; madenin de kullanılmaya başlanmış olmasıdır. Burdur'da Kalkolitik yerleşmeye sahne olduğu tesbit edilen birçok höyük bulunmaktadır. Bunların en önemlileri Hacılar, Kuruçay, Gebrem ve Burdur Höyükleridir. - Eski Tunç Çağı: Anadolu'da M.Ö. 3 binin başından itibaren çeşitli madenlerden bol miktarda eser yapılmağa başlanmıştır. Bakır, kurşun, kalay, gümüş, altın, tunç ve elektrondan çeşitli eserler meydana getirilmiştir. İl'de bu çağa ait yerleşmelere sahne olmuş çok sayıda höyük vardır. Bunlar arasında; Yazıköy ve Yarıköy, Çamur höyük, Hasanpaşa, Harmankaya höyükleri sayılabilir. Tarih Çağları: M.Ö. 2 binin başlarında Anadolu, çok zengin ve bayındır ülkelerden biridir. Anadolunun bu zenginliğini öğrenen Mezopotamyalılar Asur Devletinin öncülüğünde Anadolu ile ticari ilişkilere girmişler ve böylelikle yazının bu ülkede tanınıp kullanılmasına yol açarak Anadolunun tarih çağma girmesine sebep olmuşlardır. M.Ö. 17. yüzyıla kadar uzanan ve Asur Ticaret Kolonileri Çağı adıyla anılan bu devrede Burdur Tarihi oldukça karanlıktır. Ancak, son yıllarda Düğer köyünde ve Yarışlı Gölü kıyılarında bulunan eserlerin bu çağa ait oluşu, il tarihinin karanlık bir yönünün aydınlatması bakımından önem taşımaktadır. Sayfa 28

29 M.Ö tarihleri arasında Anadolu'da Karanlık Çağ başlar. Bu zamana ait bilgiler yetersiz ve sathidir. M.Ö yıllarında Ege üzerinden gelen kavimler Hitit devletini yıkmışlar ve Anadolu'da yerleşmişlerdir. Asur kaynaklarında Muşki adıyla görülen bu kavmin Frigler olduğu kabul edilmektedir. Frig Devleti kısa zamanda gelişerek Psidialıları da hakimiyetine almıştır. Yakın zamana kadar Burdur ilinde bir Frig merkezi bilinmemekteydi. Ancak, son yıllarda Düğer kereste ticareti yapıyorlardı. Aynı yıllarda Bizans ile olan ticareti ise Çardak ve Akhan sağlıyordu. Anadolu'da Osmanlıların yükselmesi, Beyliklerin ise sabit kalması dengeyi bozmuştur. Osmanlılar zaten akraba oldukları Hamidoğulları Beyliği'ne değil de Karamanoğulları ile bir mücadeleye girişmişlerdir. Bu çatışmada Hamidoğulları Beyliği, Osmanlıların yanında yer almıştır yılında Burdur'un bir bölümü, Yalvaç, İsparta, Eğridir ve Akşehir, I.Murad tarafından 85 bin altına Hamidoğlu Hüseyin Bey'den satın alınır. Beyliğin tam olarak Osmanlı yönetimine geçmesi ise, Yıldırım Bayezid'in 1391 seferi sırasında gerçekleşir. 1403'te Timur sayesinde beylik yeniden kurulduysa da, 1430 yıllarında kesinlikle Osmanlı topraklarına katılır. Hamidoğulları ülkesi, Osmanlılara geçtikten ve Burdur'un Anadolu Beylerbeyliğinin ilçe merkezi olarak Kütahya'ya bağlanmasından sonra, kendi haline terk edilir ve eski önemini yitirir. Bu devirde bölgede önemli siyasi olay sadece Şah Kulu baba Tekeli'nin ayaklanması, bölge tarihinde bir hareket sayılır. Şah Kulu, Şehzade Korkud'un Manisa'ya gitmesi üzerine harekete geçerek Antalya üzerine saldırır ve daha sonra ayaklanmasını genişletip tüm Teke yöresini ele geçirir. Burdur önlerinde, Anadolu Beylerbeyi Karagöz Paşa'nın komutanı Nokta ile yaptığı savaşı kazanır Burdur'u ve birçok ili yağmalamasından sonra İran'a kaçar. VII. yüzyıldan sonra Burdur'da Çelik Mehmed Paşa ve evlatlarının nüfuz kazandığı görülür. Bir Türkmen yurdu olan Burdur'da, eskiden beri "Bey" lerin ayrı bir önemi olmuştur. Çelik Paşa, 1740 yıllarında Burdur'da, oturuyordu. Daha sonra oğlu ve sülalesi de burada oturmayı sürdürür. Bu yıllarda "Ayanlık" ve "Mütesellimlik" sebebiyle bölgede nüfuzlu aileler arasında cereyan eden şiddetli çatışmalar görülür. Bunlardan Eğridir Ayanı Yılanlıoğulları ile Çelik Paşa Sayfa 29

30 Oğlu Ahmed Paşa arasındaki çatışma en önemlisidir. Burdur, bu tarihlerde Hamid ve Teke Sancağı mütesellimliği arasında paylaşılmıştır. Çelikpaşazadelerle Çiloğulları arasındaki çatışmalar, "Fetret Olayı" nın doğmasına sebep olmuştur. (1389). Osmanlılar Dönemi'nde Burdur'da devlet tarafından önemli sayılabilecek hiçbir eser yapılmamıştır. Ancak II. Bayezid'in oğlu Şehzade Korkud, Hamid ve Teke'de Vali iken, kendi hekimi olan Hamzaoğlu Ali'nin Çeşmedamı olarak adlandırılan çeşme binasını yaptırdığı, kitabesinden anlaşılmıştır (1501). Osmanlı şehzadelerinden Yıldırım Bayezid ve II. Selim, Kütahya'da Beylerbeyi olarak bulunmuşlardır. İstanbul Topkapı Sarayı Evrak Hazinesi'nde bulunan Hicri 929-Milâdi 1522 tarihli Defteri-i Mufassal Liva-i Hamid'de Burdur merkez, ilçe ve köylerini kimin zeamet ve tımarında bulunduğu, hasılat, ev, vergi mükellefi adedi, göçebe yörük cemaatlerinin durumu ve vergi sistemleri, akarsuların kullanışı, aşar ve ağnam vergileri gösterilmiştir. Buna göre Burdur, Tirkemi ilçesinin merkezidir. Ağlasun, Gölhisar, İncirli (Bucak) ilçesi, Erle (Yeşilova) nahiyesi ve Acıpayam nahiyesi köylerinin bir bölümü Burdur'a bağlıdır. Burdur merkezinde ve sur içinde yeni Mescit, Çukur ve Cami admda üç müslüman mahallesi, sur dışında Rum ve Ermenilere ait bir mahalle vardır. Karasenir, Manastır (Necati) ve Yenice mahalleleri ise sur dışında küçük köyler olarak gösterilmiştir. Bu tarihte Burdur merkezinin geliri 20 bin 238 akçe idi. Bundan başka aşar ve göğeri vergi olarak da 13 bin 337 akçe gelir sağlanmıştır. Yine aynı tarihte Burdur merkezinde ihtisab Ağalığı (Belediye Teşkilatı) da vardır. Bu defterde Burdur merkezi, ilçe, nahiye ve köylerindeki göçebe yörüklerin büyük bir bölümünün Tirkemiş'ten gelme ve Tirkemiş'e bağlı oldukları belirtilmiştir. Defterden öğrenildiğine göre, II. Selim'in padişah olmasından sonra, Burdur'lu biri Uzunçarşı'da bir çeşme yaptırmış ve bunu Sultan'a armağan etmiştir. Osmanlıların en parlak çağı sayılan Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve II. Murad devrinde Anadolunun, özellikle Burdur ve dolaylarının gerek asayiş, gerekse halkın yaşam düzeyi bakımından oldukça bozuk bir durum gösterdiği yine bu defterden anlaşılmaktadır. Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlılara katılan Burdur, 450 yıl Kütahya vilayetine bağlı kalmış, 1839 ile 1850 yılları arasında ise Konya vilayetine bağlanmıştır yılında sancak olan Burdur'da debbağhaneler ve yağhaneler vardır salnamesinde belirtildiğine göre Sayfa 30

31 burada ev, dükkan, 6 değirmen, 7 yağhane, 34 debbağhane, 4 han, 6 hamam, 24 cami ve 26 bin 600 nüfus vardır. I. yüzyıl sonunda Burdur, idari bakımdan 2 kaza, 1 nahiye ve 129 köye ayrılmıştır. Bu devirde toplam nüfusu ise 150 bin civarındadır. Bu yüzyılda tarım ve hayvancılık, komşu sancaklarla kıyasla oldukça gelişmiştir. Toprağı verimli olduğundan, tüm imkansızlıklara karşın, bol miktarda ürün elde edilirdi. Halıcılık, çarşaf ve alaca olarak adlandırılan bir tür kumaş yapımı, bölge sanayiini oluştururdu yılının 3 Ekim gecesi Burdur'da çok şiddetli bir deprem olmuş, 1500 kadar insan ölmüştür. Yenice ve Cemil Mahallesi'ndeki bütün binalar yıkılmış, öteki mahallelerdeki yapıların çoğu ağır hasar görmüştür. I. Dünya Savaşı sonunda Burdur İtalyanlarca işgal edilmiş ve şehrin ortasında İtalyan Merkez Kumandanlığı kurulmuştur. Yunan kuvvetleri Aydm-Nazilli yönünde ilerlerken, Burdur'da Kuva-i Milli'ye kurulur. Burdur 1920 yılında müstakil mutasarrıflık (Liva) olur. Konya vilayetinden ayrılarak doğrudan doğruya hükümet merkezi İstanbul'a bağlanır yılında devletin güçsüzlüğü Anadolunun her yanında eşkıyanın türemesine yol açtığında Burdur merkezi ve köylerinde de Kaz Ahmed ve çetesi dehşet saçmaya başlamış, bunun üzerine Kuva-i Milliyeciler bunları yakalayıp, hapsetmişler, daha sonra da öldürmüşlerdir. Nazilli bölgesinde Demirci Mehmed Efe ve çetesi, Yunan ordusu'na karşı cephe kurmuştur. Burdur, Kuva-i Milliyecileri halktan topladıkları silah, cephane ve yiyecek, giyecek maddelerini askerlerle birlikte cepheye göndermişlerdir. Erzurum ve Sivas kongrelerinden sonra Burdur, Kuva-i Milliyecileri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ne bağlanmışlardır. 19 Mart 1920 tarihinde Burdur müftüsü Halil Hulusi Efendi, mebus seçilerek Ankara'ya gönderilmiştir. Burdur Cumhuriyetin ilanı ile birlikte, 1923'de İl olmuştur. Sayfa 31

32 Burdur Adının Kaynağı Burdur, Akdeniz Bölgesinin Batı kesiminde, Göller Yöresi'nde yer almaktadır. Bizans Dönemi'nde burada Polydorion denilmiştir. Bir iddiaya göre, "Polydorion sözcüğü, önce Polydor" olarak söylenmiş, daha sonra Burdur'a dönüşmüştür. Kimi kaynaklara göre de; Burdur yöresinin eski adı Limobrama'dır. Limobrama "Göl Kenti" anlamına gelen Limonobria sözcüğünden türemiş, sonradan değişerek Burdur olmuştur. Diğer bir rivayete göre de; Burdur şehrini kuran Türkmen boylarının Kınalı Oymağı mensupları burayı bulduklarında bölgenin güzelliği karşısında "Cennet Buradadur" demişler ve "Burada dur" sözü zamanla halk arasında Burdur haline gelmiştir. Burdur adıyla ilgili olarak Selçuklulara ilişkin bir söylentiye göre, Selçuklular Anadoluyu ele geçirip, Konya'yı başkent yaptıkları sırada, Selçuklu Sultanı bir düş görür. Düşünde atalarından biri ona; "Er geç bu toprakların tümü senindir. Yarından tezi yok, atını Güneybatıya sür, Biz sana dur deyinceye kadar ilerle" der. Sultan atma atlar, yollara düşer. Pek çok yeri ele geçirir. Birgün ilerlerken, "Burada dur" diye bir ses duyar. Düşünü hatırlayarak durur. Durduğu yerde bir kasaba kurulur. Adı da "Burada dur"dan esinlenerek "Burdur" olur. Sayfa 32

33 Burdur'un İlçeleri Merkez İlçe: İ.Ö. 2000'de yapımı gerçekleştirilen Pisidya Kalesi üzerine kurulmuş bir kenttir. Yöredeki ilk yerleşimin 6000'e kadar uzanan Neolitik dönemde gerçekleştiğine ilişkin bulgular vardır. Merkez İlçeye bağlı Hacılar Köyü'nde bu döneme ilişkin çanak-çömlekler bulunmuştur. Sayfa 33

34 1920'de bağımsız sancak olan Burdur, Cumhuriyet'ten sonra 1923'te İl durumuna getirilmiştir. Günümüzde ile adını veren Burdur'u ihtiva eden merkez kazası Osmanlılar çağında uzun süre TİRKEMİŞ kazası TİRKEMİŞ Hassı, TÜRKMEN Hassı olarak da anılmıştır. Burdur ismi "Bor" yani şarap üzüm ile ilgili bir kelimedir. Bölgede göçebe hayat yaşayan Türkmenlerin bir kısmı, Burdur şehrinin bulunduğu yerde kışlarlardı, bunlar zamanla Hamambendi yöresinde yerleşip bir şehir kurdular. Günümüzde dört ayaklı diye anılan türbe kalıntısı da bu ilk şehre ait sayılır. Dört ayaklı yüzyıla ait bir eserdir. Burada kurulan şehri Kınalı aşiretinin iskan ettiği sanılıyor. Bu ilk yerleşme sivrisinek ve sellerin tahribatından gerilere şimdiki Ulucami eteklerine kaymıştır. Ulucaminin olduğu yer halen söylendiği gibi "Alan Pazarı" olup Cuma günleri pazar kurulurdu. Aynı zamanda açık hava namazgahı vardı tarihlerinde ilk fethin hemen ardından bir mescit yapılmış olmalıdır. Halkın bu yöreye yerleşmesi sonucu mescidin dar gelmesi ile mescidi Ulu Cami haline sokmuş 1300 tarihinde de bir minare eklenmiştir. Bu duruma göre Burdur şehri kesinlikle 700 yıldır şimdiki yerinde mevcut olmalıdır yılında İbn Batuda Burdur'u ziyaret etmiştir. Bundan sonra 1714 de Burdur'a gelen Paul Lucas da Burdur'u küçük ve şirin bir şehir olarak tarif ederler. Ve sarp bir dağın tepesinde Burdur kalesinden bahsederler lerde Burdur'a gelen J. Arundell'e göre Burdur'da kadar ev bulunmaktadır. 150 hane Rum, 30 hane de Ermeni vardır. Hamilton'da aynı sayıları verir. 1872'lerde gelen Seiff e göre ise ev bulunmaktadır depreminden önce Burdur'a gelen Jean Card'ın tasvirlerine göre (her mahalle üstünde yükselen minarelerin altında sayısız kırmızı kiremitle örtülü çatılar uzanmaktadır. Şehir bir yeşillik çemberi içindedir. Şehrin sokakları dardır denmektedir tarihli Konya salnamesi Sayfa 34

35 Burdur şehri hakkında kesin malumat vermektedir. Bu salnameye göre şehrin sınai mahsûlleri olarak her türlü alaca, bez, kilim ve seccadeden başka debbağlık, saraçlık, mutaflık ve kavaflık mamulleri zikredilmektedir. H yılı salnamesi (17 yıl sonra) Burdur alacası pek meşhur olup alaca, bez ve havlu imalatına mahsus 300 den fazla tezgah vardır demektir tarihli salnamede ise Hamidiye kız mektebinde öğretilen Halıcılık sanatının hayli yayılmış olduğunu 100 den fazla halı tezgahında 500 den fazla işçi çalışmakta olduğunu ve nefis halılar imal edilmekte olduğunu kaydeder. Bu tarihlerde de Debbağhanelerde yapılan sahtiyanlar pek makbuldür. Burdur'da gülcülük 1310 Yörük Oğlu Mustafa Efendinin 2 dönüm gül bahçesi dikmesiyle başlar lere doğru gülcülük çok gelişmiştir. 1914'de şehirde çok sayıda gülyağı imalathanesi, bakırcılık, demircilik, dokumacılık sanatları gelişmiş olarak görülür de gelen Devlet Demir Yollan şehri Bağlar semti ile ikiye bölmüştür. Demiryolunun mevcudiyeti şehrin Kuzeye Bağlar Mahallesine ve göl kıyısına yayılmasına mani olmaktadır. Ağlasun İlçesi: Ağlasun, Akdeniz Bölgesi'nin Göller yöresindeki Batı Torosların iç kısımları üzerinde bulunan 2276 metre yüksekliğindeki Akdağ'ın güney yamaçlarına kurulmuştur. Adını Sagalassos tan alan Ağlasun, antik Pisidia nın ortasında tarihsel yerini alır. Batısında Sayfa 35

36 Burdur, kuzeyinde Isparta illeri ile çevrilidir. son 20 yıldır yapılan araştırmalar ve kazılar sonucunda önemli bir konum kazanan Sagalassos gün geçtikçe ilgi ile izlenmektedir yılından buyan Burdur İli, Ağlasun İlçesinin 7 km. kuzeyinde Torasların bir kolu olan 1950 metre yüksekliğindeki Ağlasun Dağlarının 1450 ile 1700 metreleri arasında bulunan Sagalassos Antik Kentinde arkeolojik çalışmalar devam etmektedir. Sagalassos un yakın çevresinde insanlığın ilk yerleşim izleri yıl öncesine kadar varmaktadır. İlk tarımsal faaliyetlerin zamanımızdan 8 bin yıl önce başladığı bilinmektedir. Bölge adını 4 bin yıl önce buraya yerleşen Pisidia lılardan almaktadır. Altınyayla İlçesi: Altınyayla (Dirmil) ilçesi, uzun yıllar Gölhisar ilçesine bağlı bir bucak merkezi iken 1990 yılında ilçe merkezi olmuştur. Fethiye Denizli yolu üzerinde şirin bir ilçedir. İlçenin 6 km. güney batısında önemli bir Likya kenti olan Balboura antik kenti bulunur. Balboura en yüksek yerde kurulmuş Likya kentidir. Kırkpınar yağlı güreşlerinden sonra yapılan Dirmil yağlı güreşleri geleneksel bir hale gelmiştir. Bucak İlçesi: Akdeniz Bölgesinin Antalya bölümünde yer alan Bucak, Burdur iline bağlı çevresinin en büyük ve gelişmiş ilçesidir. Burdur Antalya karayolu üzerinde yer alan ilçe merkezinin Burdur a uzaklığı 44 km, Antalya ya olan uzaklığı ise 80 km. dir. İlçenin Çamlık Beldesi sınırları içerisinde Aksu (KESTOS) vadisinde etrafı uçurum olan hakim bir tepe üzerinde Pisidialıların kurduğu antik bir kent olan Kremna bulunmaktadır. Günümüzde Kremna daki varlıklar, Roma dönemine aittir. Bucak ilçesinde ayrıca Roma şehirleri olan Kodrula (Kestel köyü), Sia (Karaot köyü), Milias (Kocaaliler köyü) antik kentleri bulunmaktadır. Bucak ta ayrıca, Türk-İslam devrine ait önemli kültür varlıkları bulunmaktadır. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Antalya-Isparta-Konya kervanlarının durak noktaları olan Susuz han ve İncir han kervansarayları Bucak ilçesindedir. Çavdır İlçesi: Çavdır ilçesi uzun yıllar Gölhisar ilçesine bağlı bir bucak merkez iken 1990 yılında ilçe merkezi olmuştur. İlçenin doğusunda Antalya; Batısında Gölhisar ve Altınyayla; kuzeyinde Tefenni; güneyinde Muğla bulunmaktadır. Çavdır ilçesi, Antalya-Fethiye ve Denizli yol kavşağında bulunmaktadır. Çavdır ilçesinde Kozağaç Yaylası yayla turizmi açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Sayfa 36

37 Çeltikçi İlçesi: Çeltikçi, Burdur-Antalya karayolu üzerinde kurulu olan küçük ve şirin bir ilçedir. İlçe, Burdur ilinin en önemli sebze ve meyve yetiştiren ilçesidir. Bunun dışında süt besiciliği de önemli bir yer tutmaktadır. Halk arasında Çeltikçi ovasının Sultan II. Abdülhamit Han ın çiftliği olduğu söylenmektedir. Gölhisar İlçesi: Gölhisar ilçesi, Bucak tan sonra Burdur ilinin önde gelen ilçelerinden birisidir. Kuzeydoğuda Tefenni, doğuda Çavdır, güneyde Altınyayla, güneybatıda Fethiye, batıda Çameli ve kuzeybatıda Acıpayam ilçeleri ile çevrilidir. Gölhisar' ın içinde bulunduğu bölge "Arzava" adıyla Hitit tabletlerinde yer alır. Arzava sözcüğü ormanlık ülke anlamındadır. İlçe merkezine yakın noktadaki Kibrya antik kenti ile İbecik kasabasındaki Bubon antik kenti ilçenin sahip olduğu önemli kültür varlıklarıdır. Karamanlı İlçesi: 1988 Yılında ilçe olan Karamanlı, bulunduğu yerin özelliği bakımından Burdur-Fethiye, Denizli-Antalya ulaşımının kavşak noktasında bulunmaktadır. Bu özelliği ile önemli bir ulaşım etkinliği vardır. Kemer İlçesi: Kemer, Burdur ilinin küçük ilçelerinden bir tanesidir. İlçede tarım ve hayvancılık gelişmiştir. İlçenin bir kısmı dağlık olup, büyük kısmı ise ovada kalmaktadır. Kaynak suları ve ferah havası ile ünlenen Akpınar yaylası nda her yıl binlerce kişinin katıldığı şenlikler düzenlenmektedir. Tefenni İlçesi: Tefenni, Burdur ilinin en eski ilçesidir. İlk yerleşim, M.Ö yıllara uzanmaktadır. Bizans çağında, istefani adlı köyü üzerine kurulduğu ve adını buradan aldığı söylenmektedir. Tefenni ilçesi, böbrek taşını düşürmesiyle ünlenmiş barutlusu içmesi ile tanınmıştır. Yeşilova İlçesi: Burdur un eski yerleşim yerlerinden biridir. İlçe sınırları içindeki Dereköy ve Gençali de yapılan yüzey araştırmalarında Kalkolitik Dönemin (I.Ö.5000) çanak-çömlekleri elde edilmiştir. İlçe merkezine 6 km. uzaklıkta bulunan Salda gölü, Türkiye nin görülmeye değer göllerinden ve doğa harikalarından bir tanesidir. Kışın Eşeler dağındaki tesislerde kayak yapmak; yazın ise Salda gölündeki kamping alanlarında sakin bir tatil geçirmek mümkündür. Sayfa 37

38 3.7.BURDUR İLİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ Burdur un Coğrafi Konumu: Burdur ili; Güney-Batı Anadolu da, Göller Bölgesi olarak da adlandırılan Batı Akdeniz Bölgesinde yer alır. Yüzölçümü km2 olup, ülke topraklarının yüzde 0.88 ini kaplamaktadır. Ortalama yükseklik 1000 m.dir. Güneybatı Anadolu nun Göller Bölgesi diye bilinen yöresinde bulunan Burdur, dogu ve güneyinde Antalya, batısında Denizli, güneybatısında Mugla, kuzeyinde Afyon ve Isparta illeri tarafından çevrelenmistir. Klasik Grek Çagı nda Psidya olarak isimlendirilen bu bölgeye Türk lerin gelişi 1071 Malazgirt Zaferine dayanır. Bugünkü Burdur toprakları 1391 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılmıs, 1852 de Burdur Sancagı kurulmus, Cumhuriyetle birlikte il merkezi olmustur. Su anda Burdur ili, merkez ilçeyle birlikte 11 ilçeden olusmaktadır. Burdur yöresinin eski çaglardaki adı Limobrama idi. Bu ad gölkenti anlamına gelen Limonobria sözcügünden türemisti. Bizans döneminde bölgeye Pilidorion denirdi. Bu sözcük sonraları Poliydor olarak söylenir olmus, daha sonra Burdur'a dönüsmüstür. Selçuklu döneminde bölgeye önce Tirkemis diye anılmıs sonra Burdur denilmistir. Bu adlarla ilgili çesitli rivayetler vardır. Bunlardan birine göre Burdur yöresine, yılları arasında ilk yerlesen Kınalı Asireti olmustur. Daha sonra çevreye yerleşen bir baska asiretin beyi, bir gün Kınalı Asiretine misafir gelmis çadırların düzenli sıralanmasını görerek "Ne güzel tirkemis ne güzel tirkemis" Sayfa 38

39 diyerek begendigini göstermis, tirkemis sözcügü de yeni yurdun adı olmus. Ahmet Vefik Pasa, Lehce-i Osmani'de " Tirkemis,Aglasun ve _ncirli Cesim kazadır. Merkezi Burdur sehridir."demektedir. Bir baska rivayete göre ise; Tirkemis kasabası çay kenarında düz bir alana kurulu oldugundan, seller halkın can ve mal kaybına neden oluyordu. Çevredeki bataklık yüzünden de çesitli zorluklarla karsılasılıyordu. Bu nedenle yerlesim yerlerini degistirmek zorunda kaldılar.asiret beyi tüm aile reislerini yanına alarak yeni yurt kurulacak yere geldi. Sen burada dur, sen burada dur diyerek herkesin yerini gösterdi. Tüm asiret halkını yerlestirdi. Burada dur sözü uzun zaman dilden düsmedi ve zamanla Burdur'a dönüserek bölgenin adı oldu. İlin dogal yapısı oldukça engebelidir. Çukurlarda olusan Karatas, Salda, Yarıslı, Gölhisar ve Burdur Gölleri bu yöreye Göller Bölgesi denilmesine sebep olmustur. En yüksek yeri ise 2598 metrelik Koças Dagıdır. Türkiye Fiziki Haritası Sayfa 39

40 Türkiye Bölgeler Haritası Burdur un İklimi: İlimizde genellikle; kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. İç Anadolu, Akdeniz ve Ege Bölgesi arasında geçit iklimi özelliğine sahiptir. İç Anadolu ikliminin daha fazla tesiri altındadır. Bölgenin almış olduğu senelik ortalama yağış miktarı Akdeniz Bölgesi ne göre oldukça düşüktür. Yıllık ortalama sıcaklık değerleri de İç Anadolu ya daha yakındır. Sayfa 40

41 Doğal Bitki Örtüsü: Genel olarak Torosların iç kısmında yer alan Burdur, dalgalı plato görünümündedir. Yüzey şekilleri açısından; İl topraklarını çevreleyen dağlar ve aralarına sıkışmış düzlükler, güney ve güneydoğudaki yüksek yaylalar ve güneybatıdaki taban kesimi ovalık engebeli plato olmak üzere üç ana bölüme ayrılabilir. İl arazisinin yüzde 60.6 sı dağlık alan, yüzde 2.7 si yayla, yüzde 19 u ova ve yüzde 17.6 sı ise platodur. İl toprakları tektonik ve karstik çöküntü alanlarını kapsamaktadır. Bu nedenle sularla dolu çöküntü çanaklarının, vadilerin, mağaraların, inlerin ve dehlizlerin bulunduğu bölge göller bölgesi adını almıştır. Sayfa 41

42 İl de rakım 500 metreden 1400 metreye değişir. Ormanlar daha çok dağlar üzerindedir. Güneyde sedir, batı ve kuzey kesimlerde karaçam, güney kesimde ise meşe ve kızılçam ağaçlarına rastlanır. Bölgeye engebeli bir yapı kazandıran dağların büyük bölümü Batı Torosların uzantısıdır. En önemlileri güneyde Boncuk Dağları, Elmalı Dağı, Beydağları ve Katrancık Dağı, doğuda Kuyucak ve Dedegöl Dağları, kuzeyde Karakuş Dağları, batıda ise Acıgöl ve Eseler Dağlarıdır. Katrancık Dağının en yüksek tepesi Kestel Dağı olup, tamamen çam ve ardıç ormanıyla kaplıdır. Havzada en yaygın olan ağaç çeşitleri arasında ardıç yer alır. Karaçam ormanları da büyük bir alan kaplar. Seyrek olarak kızıl çam, meşe türleri ve pırnal mesesi bulunmaktadır. Yaygın olan ağaççık cinsleri ise, sürünücü bodur ardıç, karaçalı, kocayemiş, böğürtlendir. Havzanın diğer doğal bitki örtüsü arasında çayır ve baklagil türlerine de rastlanır. Bunlar arasında köpekdişi, arpa çimi, yumrulu arpa bulunur. Baklagillerden en yaygın olanları ise kavurga, gazel boynuzu, beyaztırfılıdır.(köyişleri ve Kooperatifler Bakanlığı Yayınları, Toprak Su Genel Müdürlüğü Yayınları) Sayfa 42

43 Burdur İlinde ormanlar daha çok dağlık alanlar ve dik yamaçlarda yer almaktadır. Esik kısımlarda ise, maki ve sert yapraklardan oluşan bir bitki örtüsü vardır. Burdur-Göller havzasında doğal bitki örtüsü, Tefenni güneyi, Burdur Merkez ve Acı göl kuzeyinde çok zayıf olup, bozuk mer a karakterinde, diğer bölgelerde genel olarak orman ağaç ve ağaçcıkları halindedir. Sürülerek tarım yapılan arazilerde doğal bitki örtüsü yerini kültür bitkilerine terk etmiştir. Drenajı bozuk çorak arazilerde ise bu ortamda yetişen bitki türleri bulunmaktadır. Havzada yaygın olan ağaç çeşitleri arasında Burdur gölünün güney doğusunda Bayındır ve Bereket köyü dağlarında ardıç yer alır. Yesildağ köyünden sonra tamamen karaçam ormanları baslar. Kapaklı ve Aziziye köyleri arasında seyrek kızılçam vardır. Kestel dağının zirvelerinde ise ardıç ve yaslı meşeler bulunmaktadır. Tefenni-Yeşilova nın batısında bulunan Eseler dağında tamamen karaçam, Salda gölünün çevresinde ise kızılçam ormanları, Burdur gölünün batısındaki Söğüt dağlarında ardıç ve seyrek karaçam ormanları vardır. Acı gölün güney batısında karaçam, kuzey batısında ise ardıç, meşe türleri ve pırnal mesesi, Keçiborlu nun kuzey ve batısındaki sahalarda ise meşe ve karaçam ormanları bulunmaktadır. Bucak Karacaören köyünde sığla ormanı bulunmaktadır. Yaygın olan ağaçcık cinsleri ise sürünücü bodur ardıç, karaçalı, kocayemiş ve böğürtlendir. Havzanın diğer bitki örtüsü arasında çayır ve baklagil türlerine de rastlanmaktadır. Bunlar arasında; köpek dişi, arpa çimi, yumrulu arpa, yüksek otlak ayrığı, otlak ayrığı, domuz ayrığı, kır bromu, tarla bromu, çavdar bromu ve italyan çimi vardır İLGİ GRUBU ve PAYDAŞ ANALİZİ Sayfa 43

44 4. BURDUR DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ 4.1 BURDUR UN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ Burdur ili, Kültür ve Turizm Bakanlığının Türkiye Turizm Stratejisi 2023 çalışmasında belirlenen 9 tematik gelişim bölgesinden birisi olan; VI. Göller Bölgesi Eko Turizm Gelişim Bölgesi içerisindedir. Eko turizm ilk olarak, turizmde sürdürülebilirlik yaklaşımı ile birlikte gündeme gelmiştir. Uluslararası Eko turizm Topluluğu eko turizmi; çevreyi koruyan ve yerel halkın refahını gözeten, doğal alanlara karsı duyarlı seyahat olarak tanımlamaktadır. Zaman içerisinde eko turizm farklı şekillerde ifade edilmeye başlanmıştır. Bunlardan bazıları; doğaya dayalı turizm, yeşil turizm, alternatif turizm, sorumlu turizm, yumuşak turizm, özel ilgi turizmi şeklindedir. Günümüzde en yaygın olarak kullanılan ve kabul edilen ise eko turizm terimidir. Eko turizm, doğaya ve ekolojiye saygılı olduğu kadar aynı zamanda çekim bölgesindeki (destinasyondaki) kültürel dokuya saygılı olan bir turizm anlayışını ifade etmektedir. Eko turizm, doğa temellidir; yerel halkın refahını destekler. Turistik hizmetler, bölgedeki küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından sunulur. Turizm yönetimine yerel düzeyde katılım Sayfa 44

45 önemsenir, istihdam ve tüm girdiler bölgeden sağlanmaya çalışılarak ekonominin dışa sızması engellenir. Yerel halk için iş olanakları ve girişimcilik alanları yaratılır. Eko turizmden elde edilen gelir yerel halka doğrudan ulaşır. Oysa kitle turizminde talep ve gelirler, büyük ölçekli işletmelere, bölge dışından aktörlere yönlenmektedir. Bilindiği üzere, kitle turizmi (mass tourism) ya da geleneksel deniz-güneş-kum turizmi dışında kalan turizm türleri genellikle alternatif turizm, sürdürebilir turizm, eko turizm adları gibi isimlerle anılmaktadır. Alternatif turizm türleri ve eko turizm türleri, çoğu zaman birbirlerinin yerine de kullanılmaktadır. Sayfa 45

46 4.2 BURDUR İLİNİN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ VE BİLİNİRLİK DEĞERLENDİRMESİ Değerin bilinirliği; Bölgesel seviyede B, Ülke seviyesinde T, Milletlerarası seviyede: M Tabiat Parkları Adı İlçesi Bilinirlik Serenler Tepesi Tabiat Parkı Merkez B Salda Gölü Tabiat Parkı Yeşilova B-T Burdur İli Tabiat Parklarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - Burdur Gölü nün Uluslar arası Öneme Sahip Sulak Alanlara verilen ve RAMSAR olarak bilinen statüye sahip olması. - Salda Gölü nün Türkiye nin en derin ve en temiz göllerinden bir tanesi olması. - Hem orman ve hem de sulak alan ekosistemlerini birlikte barındırıyor olması - Yüksek bir peyzaj ve rekreasyon değerine sahip olması - Flora ve fauna bakımından zenginliği Alanın korumaya elverişli konumu, - Nesli tehlike altında olan Dikkuyruk - Park çevresinde yasayan yerel halkın parka olan ilgi eksikliği - Koruma ve planlama çalışmalarını yürütecek yeterli personel bulunmaması - Son yıllarda yaşanan iklim değişikliği ve yanlış su politikaları nedeniyle özellikle Burdur Gölü nün su seviyesinde görülen düşme - Burdur Gölü ndeki su seviyesi düşüşüne bağlı olarak yerel halkın göle olan bakış açısının olumsuz olması - Burdur Gölünü besleyen akarsuların havzada tarımsal amaçlı kullanılması Sayfa 46

47 Ördeği popülasyonunun büyük bir kısmının Burdur Gölü nde kışlaması. - Türkiye de görülen 465 kuş türünün ~250 sinin Burdur Gölü ve çevresinde görülebilmesi. - Burdur Gölü nün Türkiye nin Kuş Cenneti olması. - Tabiat Parklarının mevcut rekreaktif faaliyetler dışında, dağcılık, kampçılık dağ bisikleti, su sporları ve yürüyüş gibi aktivitelerin gerçekleştirilebilmesi potansiyeline sahip olması - Burdur Gölü nün Yönetim Planı olması - Salda Gölü nün Uluslar arası Sulak Alan Komisyonu (USAK) tarafından onaylanmış koruma bölgeleri haritasının olması, - Hem orman ve hem de sulak alan ekosistemlerini birlikte barındırıyor olması - Yüksek bir peyzaj ve rekreasyon değerine sahip olması - Flora ve fauna bakımından zenginliği - Türkiye nin önemli kuş alanlarından biri olması ve parklarda kuş gözlemi ve kuş fotoğrafçılığı icin yüksek potansiyele sahip olması - Alanın korumaya elverişli konumu ve doğal sınırlarla çevrili oluşu - Tabiat Parklarının kaynak değeri olan göl kenarlarında günübirlik rekreasyonel kullanıma uygun alanların olması. - Sınırları içinde yerleşim yerleri ve tarım alanlarının bulunması Fırsatlar - Yakın çevresinde pek çok korunmuş alan, kültürel ve turistik değer bulunması - Turizm merkezlerine (Antalya) yakınlığı - Şehir merkezinde bulunan Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi nin bulunması ve üniversitenin Burdur Gölü ne ve ildeki diğer sulak alanlar ilgisi. - Göllerin kuş gözlemciliği için uygun olan zengin potansiyele sahip olması, - Göllerin su sporları için uygun olması - Kırsal turizm potansiyelinin yüksek - Parkların kaynak değeri olan göllerin (Burdur Gölü, Salda Gölü) çevresinde turizmi destekleyici tesislerin bulunmaması Tehditler - Burdur Gölü nün su seviyesindeki düşüşün devam etmesi. - Doğa turizmi konusunda yetişmiş eleman eksikliği - Göl çevresinde Turizm yatırım taleplerinin olmaması Sayfa 47

48 olması - Coğrafi bilgi sistemlerinin gelişmesi Tabiat Anıtları Adı İlçesi Bilinirlik Asmabağ Köyü Çatal Sediri Altınyayla İlçesi B Ballık Köyü Toros Sediri Altınyayla İlçesi B Kocapınar Köyü Toros Sediri Altınyayla İlçesi B Evciler Köyü Toros Sediri Gölhisar İlçesi B Burdur İli Tabiat Anıtlarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - Anıt ağaçların fiziki özelliklerinin ziyarete değer olması, - Anıt ağaçların bulunduğu çevrenin yüksek peyzaj değerine sahip olması, - Anıtsal özelliğe sahip ağaçların artan ve gelişen doğa turizmi potansiyeli için uygun kaynak değere sahip olması, - Anıt ağaçların bulunduğu coğrafyanın cazip yol güzergahı üzerinde bulunmaması, - Anıt ağaçlar tek bir ağaç olduğu için sadece anıt ağaç görmek için ziyaret edilebilir olması, - Anıt ağaçları tanıtıcı tabelaların ve yol tarif tabelalarının bulunmaması, - Anıt ağaçların yoğun yerleşim alanlarına uzak olması, - Anıt ağaçların bulunduğu alana arazi şartlarına uygun araçlarla gidilebilir olması, - Kış mevsiminde anıt ağaçların bulunduğu alanlara ulaşımın zor olması, - Anıt ağaçları görme isteğinin diğer korunan alanları görme isteğinden az olması, Fırsatlar - Anıt ağaçların çap, yaş ve yükseklik gibi fiziki özelliklerinin görülmeye değer olması, - Anıt ağaçların bulunduğu coğrafyanın doğayla başbaşa kalmak için uygun alanlarda bulunması, - Doğa korumadaki bilincin artması, - Doğa turizminin yeni ve artan bir trende sahip olması Tehditler - Madencilik vb. faaliyetler sonucu anıt ağaçların bulunduğu havzadaki peyzajın bozulması, - Yıldırım düşmesi sonucu dal ve gövdesinin kırılması, - Yangın riskine karşı korumasız oluşu, - Anıt ağaçların yaşı nedeniyle doğal koşullara karşı dayanımlarının azalması, - Tek noktada yayılım gösterdikleri için alan koruması yapılamaması Sayfa 48

49 Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları Adı İlçesi Bilinirlik Burdur Gölü YHGS Merkez İlçe, Keçiborlu (Isparta) M Karataş Gölü YHGS Karamanlı B Burdur İli YHGS larına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - YHGS nın yaban hayatı açısından zengin potansiyele sahip olması, - Yoğun yerleşim alanlarına yakın mesafede yer alması, - Burdur Gölü YHGS nın Uluslar arası tanınırlığa sahip olması, - Yılın 4 mevsimi doğa turizminin farklı taleplerini karşılık verebilecek kaynak değerlerine sahip olması, - Kanatlı yaban hayvanı varlığının gözlem, fotoğrafçılık gibi etkinliklere uygun olması, - YHGS sahaları çevresinde yapılan yoğun madencilik faaliyetleri, - Madencilik faaliyetlerinin havzadaki doğal alanlarda habitat bölünmelerine sebep olması, - YHGS ları içerisindeki avcılık talepleri - YHGS çevresindeki yerleşim alanlarının varlığı, - YHGS içerisinde gözlemlenebilir memeli hayvan varlığının çok az olması, - Tarım, Hayvancılık ve Şehirleşme gibi nedenlerden dolayı YHGS içerisindeki yaban hayvanlarının yaşam alanlarının daralması, - YHGS sınırları içerisindeki yaban hayatı envanterinin yeterince çıkarılmamış olması, Fırsatlar - Alanların doğa turizmi potansiyeline cevap verebilecek kaynak değerlere sahip olması, Tehditler - YHGS çevresinin madencilik vb. faaliyetle açılmak istenmesi, - İklime bağlı yağış azlığı nedeniyle Sayfa 49

50 - Doğa korumadaki bilincin artması, - YHGS nın bilimsel araştırmalar için doğal laboratuvar olanağı vermesi, - YHGS nın eğitim çalışmalarına uygun doğal zenginliklere sahip olması, - YHGS nın Burdur İlinin tanıtımı için zengin potansiyele sahip olması, - YHGS nın yönetimi için kurulmuş kamu teşkilat yapısının olması, - Burdur Gölü YHGS için hazırlanmış yönetim planının olması, YHGS ndaki su seviyelerinin düşmesi, - Burdur İlinden kaynaklı evsel atıkların Burdur Gölü ne karışması Av turizmine ve av yaban hayatı değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1-Avcılık eğitimleri teşvik edilerek kaçak avın önlenmesi ve avcılarda çevre bilincinin geliştirilmesi ile seviyeli ve sürdürülebilir bir anlayışla bu aktivitenin yapılmasının sağlanması, 1- Av turistlerinin konaklama ihtiyacının avlaklara yakın bölgelerde nitelikli pansiyon ve benzeri küçük kapasiteli butik otellerle giderilmesi iyi bir çözüm olacaktır. 2- Butik otel/pansiyon tarzı yapıların köylerde yapılmasının teşvik edilmesi kırsal kalkınma için uygun olacaktır, bu oteller yayla turizmi ve diğer turizm çeşitlerinin de konaklama altyapısını temin edeceklerdir. 3- Yerel profesyonel av kılavuzu ihtiyacının 6. Bölge Müdürlüğü imkânları ile eğitim yapılarak giderilmesi, eğitilenlerin seyahat acentelerinde staj imkânlarının olması, yabancı dil eğitimini konuşma seviyesinde almaları faydalı görülmektedir. 4- Burdur İl Şube Müdürlüğünün yaban hayatı bölümü mezunu personel bakımından güçlendirilmesi, 5- Avlaklarda av sayısının artırılması için doğada av üretimi metotlarının tatbiki, 6- Zorlu kış aylarında av kaynağına yem takviyesinin daha da arttırılması, 7- Avlaklarımızın ve av kaynağının fuarlar, yaban televizyonu, av dergileri ve benzeri kaynaklarda, yerli ve yabancı av turizmi acenteleri ile görüşme yapılarak tanıtılması, 8- Kırsal kalkınma maksadıyla, av turizmi uygulamalarından yöre insanının daha fazla pay almasına dayalı uygulamanın daha da geliştirilmesi sonucunda payın karşılığında yöre insanının av kaynağını sahiplenme, koruma ve gelişmesine katkıda bulunmaya Sayfa 50

51 yöneltecektir. Avlaklar Adı İlçesi Av Türü Bilinirlik Çavdır Örnek Avlağı Çavdır Yaban Domuzu T Burdur İli Avlaklarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - Yaban Domuzu türü için zengin potansiyele sahip olması, - Avlağın yabancı avcılar tarafından tercih ediliyor olması, - Avlağın Antalya İline yakın olması nedeniyle yabancı avcılar nedeniyle tercih ediliyor olması, Fırsatlar - Av turizmine olan ilginin artması, - Avlak sahasının tanınırlığının artması, - Avlağa gelen avcıların avlaktan memnun ayrılması, - Tek bir tür (yaban domuzu) için avcılık yapılabiliyor olması, - Avlak çevresindeki ilçelerde yeterli sayıda lüks konaklama imkanının bulunmaması, - Avlak işletmeciliği için yeterince ilginin çıkmaması, - Avlak yönetimi ve koruması için yeterli personelin bulunmaması, - Tehditler - Avlağın Burdur İline ve diğer yerleşim alanlarına uzak olması, - Avlak çevresindeki yol ağlarının avlak alanını sınırlaması Doğal ve Yapay Sulak Alanlar Adı İlçesi Bilinirlik Burdur Gölü Merkez İlçe, Keçiborlu (Isparta) M Salda Gölü Yeşilova B-T Yarışlı Gölü Merkez İlçe, Yeşilova B Çorak Göl (Akgöl) Yeşilova B Karataş Gölü Karamanlı B Gölhisar Gölü (Yamadı- Gölhisar B Uylupınar Gölü) Yazır Gölü Çavdır B Karacaören Baraj Gölü Bucak T-M Onaç Baraj Gölü Bucak B Sayfa 51

52 Karaçal Baraj Gölü Merkez B Yapraklı Baraj Gölü Gölhisar T Burdur İli Doğal ve Yapay Sulak Alanlarına ait SWOT Analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - Sulak alanlarla alakalı bir şube Müdürlüğü -Madencilik faaliyetlerinin sulak alan ve DSİ teşkilatlarının bulunması, - Bölgede mevcut diğer turizm destinasyonlarına ilave olarak bazı etkinliklere (olta balıkçılığı, kuş gözlemi gibi) imkan sunması, - Bölgemizde sulak alan sayısının fazlalığı ve mevcut sulak alanlardaki kuş konaklama sayısını (kuş görselliğini) arttırması. - Su sporlarına uygun sulak alanların olması, - Uluslararası öneme sahip sulak alana (RAMSAR) sahip olması Fırsatlar - Sulak alanlar konusundaki koruma bilincinin artması, - Orman ve Su İşleri Bakanlığı na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesinde Sulak Alanlar Şube Müdürlüğü nün bulunması. - Sulak Alanlarla ilgili Biyolojik çeşitlilik Araştırma Projelerinin bulunması, - Bazı alanlar için Sulak Alan Yönetim Planlarının olması ve diğer alanlara örnek teşkil etmesi. - Kamu kurumlarının ve STK ların sulak alanların korunmasına yönelik bilince sahip olması - Yerel üniversitenin sulak alanlarla ilgili bilimsel çalışmalarının ve projelerinin bulunması ekosistemini ve görselliğini olumsuz etkilemesi. - Yeterli personel bulunmayışı Tehditler - Küresel İklim değişikliği nedeniyle bölgedeki meteorolojik koşulların değişmesi, - Sulak alanları besleyen akarsu ve derelerin tarımsal sulama amaçlı kullanılma potansiyelinin artması, - Burdur İlinin kırsal kalkınmaya dayalı ekonomik ve sosyal yapısı, Sayfa 52

53 Sulak Alan değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; - İç Sular ve kıyılarda Sportif balıkçılığa uygun yerlerin İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ile Orman ve Su İşleri İl şube Müdürlüğü tarafından detaylı olarak planlanması, - Sportif olta balıkçılığı yapılabilecek sahalarında ele alınarak, bu sahalara sulak alan ekosistemini bozmayacak uygun nitelikli sportif balıkçılık iskeleleri yapılması, - Bu yerlere ait broşürün basılarak turistlerin istifadesine sunulması, - Sportif balıkçılık ve kuş gözlemciliği gruplarına ulaşılarak bu sahalarda da çalışmalar yapılması, - Derelerin katı ve sıvı atıklarla kirlenmesi hususunun katı atık bertaraf tesisleri kurulana kadar bir mekanizma geliştirilerek belediyeler ve il özel idaresi tarafından düzenlenmesi gerektiği, kaynak temini çalışmalarına başlanması, - Hes lerin sahaya bırakması gereken can suyu miktarlarının kontrolünde DSİ ve ilgili kuruluşlar tarafından gerekli titizliğin gösterilmesi, - Sportif balıkçılık ve sulak sahalara yönelik turizm çeşitlerinde yöre insanının kırsal kalkınmasını temin maksadıyla öncelikli olarak yöre insanının rol alacağı uygulamalara yer verilmesi Dağ Ekosistemi Adı İlçesi Bilinirlik Akdağ Oyuk Dağı Çavdır Dağı, Pazar Dağı Rahat Dağları Koçaş Dağı, Çakmak Dağı Eşeler Dağı Eşeler Dağı, Tınaztepe Söğüt Dağları Kestel Dağı Ağlasun Altınyayla Çavdır Kemer Gölhisar Tefenni Salda, Yeşilova Merkez Bucak Sayfa 53

54 Burdur İli Dağları SWOT analizi Güçlü Yönler - Dağların kaya tırmanışı, kayak sporları, trekking vb. doğa sporlarına uygun olması Fırsatlar - Yeterli doğal kaynak etüdü, turizm değerleri için yeterli seviyede veri olması, - Ülkemizde ve dünyada az görülen birçok farklı faaliyeti yapabilme imkanının olması, - Doğa turizmine yerel yönetimlerin sıcak bakışı. Zayıf Yönler - Turizmin sadece deniz turizmi ile sınırlı olarak görülmesi, - Kaya tırmanışı, trekking, dağ bisikleti vb. aktivitelerle ilgili planlı bir çalışmanın ve rotaların bulunmaması, - Yetersiz doğal kaynak etüdü, turizm değerleri için yeterli seviyede veri olmaması, - Coğrafik şartlar nedeni ile aktif olabilecek Turizm sezonunun kısa olması yatırım cazibesini azaltıyor. Tehditler - Dağ ekosistemleri içerisinde çok yoğun madencilik faaliyetlerinin gerçekleşmesi, Sayfa 54

55 Dağ Ekosistemi değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- Kırsal kalkınmayı temin maksadı ile yöre insansının içinde aktif olarak yer alacağı planlamalara gidilmesi, 2- Turizm değerlerinin ortaya çıkarılması için detaylı etüt ve envanter çalışmalarının Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile 6. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması, 3- Av turizminin bu bölgelerde de geliştirilmesi imkanlarının temin edilmesi, Yaylalar Adı İlçesi Bilinirlik Kirazlı, Fatmapınarı, Kırkpınar Yaylaları Kumar Yaylası Aziziye Yaylası Kozağaç Yaylası Böğrüdelik Yaylası, Kocayayla Akpınar Yaylası Eşeler Yaylası Tınaztepe Altınyayla Bucak Merkez Çavdır Gölhisar Kemer Tefenni Yeşilova Burdur İli Yaylaları SWOT analizi Güçlü Yönler -Turizm için kullanılabilir nitelikte olması, - Yaylaların çok sayıda turizm çeşidine Zayıf Yönler -Yaylaların genellikle yerli halk tarafından sıcaktan kaçmak amacıyla kullanılması, Sayfa 55

56 imkan veriyor olması, - Yolların mevcudiyeti, Fırsatlar -Yaylalarda konaklama için basit kampçılık imkanlarının mevcudiyeti, - Yaylaların mevcut turizm destinasyonlarına yakın ve av turizmine uygun yerlerde bulunması, - Misafir sever köylülerimizin turizmin başlatılması için sıcak bakışları, turizm amaçlı yaylacılık anlayışının ve faaliyetlerinin gelişmemiş olması, - Yaylacılığın azalma eğilimine girmesi, -Bazı yaylalarda beton yapılaşmalarda yaşanan artış yaylanın doğal ve kırsal özelliğini yitirmesine neden olmaktadır. - Bazı mülkiyet ve yönetim meseleleri, - Yayla yollarının bakım istemesi, arazili araçlar dışındakilerin gelmesinin çok zor olması, - Yaylalarda elektrik olmaması, Tehditler -Bazı yaylaların çevresindeki madencilik faaliyetleri, - Yaylalardaki su kaynaklarının azalması ve yaz aylarında kuruması Yaylalar ve Yayla değerlerine dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; - Yaylalara yakın olan evlerin turizme uygun olanlarının tespit edilerek öncelikle sahiplerinin teşvik edilmesi, bu gerçekleşemezse av köşkü olarak kullanılmak üzere seyahat acentelerinin buna teşvik edilmesi, - Yaylaların tamamında atlı, yürüyüş ve bisikletli gezi rotalarının tespit edilerek işaretlenmesi işlerinin Kaymakamlıklarca öncelikli olarak yaptırılması, - Mevcut, turizm destinasyonlarına bu sahaların da eklenerek zenginleştirilmesi çalışmasının il Turizm ve Kültür Müdürlüğü ve Orman ve Su işleri İl şube Müdürlüğü nce yapılması, - Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi, Sayfa 56

57 Mağaralar Adı İlçesi Bilinirlik İnsuyu Mağarası Merkez M Sefer Yitiği Mağarası Bucak B Burdur İli Mağaraları ile İlgili Doğa Turizmi SWOT analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler -İnsuyu Mağarasının Türkiye nin turizme açılan ilk mağarası olması -Mağaraların farklı amaçlarla ziyaret edilebiliyor olması (Görsellik, bilimsel, sağlık vb) -İnsuyu Mağarasının ülke çapında ve dünya çapında tanınır olması, - Ulaşımın kolay ve Antalya yolu üzerinde olması, - Burdur Şehir merkezine 10 km. mesafede olması. - Mağara Yönetim Planının olmaması, - Mağara içerisindeki yer altı göllerinden bazılarının kuruması ve bazılarının su seviyesinin düşmesi, - Yanlış ışıklandırma nedeniyle mağara içerisinde meydana gelen kararma ve yosunlanmalar, - Mağaranın bazı bölümlerindeki tektonik hareketlerin devam ediyor olması - Mağara içi yürüyüş yollarının mağara içi ekosisteme uygun malzemelerden Sayfa 57

58 - Mağara içerisinde sarkıt, dikit, sütun vb. mağara oluşumları ile irili ufaklı yer altı göllerinin bulunması, - Mağaranın haritalandırılmış olması, - Yerel yönetimlerin sürekli desteklemeleri, Fırsatlar -Burdur şehir merkezine 10 km. mesafede ve Antalya karayolu üzerinde olması, - Mağaraya ulaşımın kolay ve bölünmüş yolun bulunması, - Düzenlenen İnsuyu Şenliklerine halkın ilgi göstermesi - İnsuyu Mağarası nın sürdürülebilir kullanılmasına yönelik Burdur Valiliği ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı arasında işbirliği protokolü imzalanmış olması, - Orman ve Su İşleri Bakanlığı nın insuyu mağarası ile ilgili çalışmalar başlatmış olması, - Genel Müdürlüğümüz bünyesinde Mağara Koruma şube Müdürlüğünün ve Milli Parklar İdaresi Mağara Araştırma biriminin olması - İnsuyu Mağarasının yer aldığı havzanın Burdur Şehir Merkezinin içme suyu havzası olması. yapılmaması, - Alana sınırlı sayıda ziyaretçi gelmesi, - Mağaraya gelen ziyaretçilere eşlik edecek ve bilgilendirecek rehberlerin bulunmaması, Tehditler -Halkın çok fazla sondaj kuyusu açması nedeniyle yer altı suyu miktarının azalması - İnsanların mağara merakı ve tahrip etmeleri, kirletmeleri, - Sarkıtları kırma merakının yaygınlığı, - Bilinç eksikliği, - Sahada ve mağaralarda ölüm ve yaralanma riskinin yüksek oluşu, Mağaralara dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; Sayfa 58

59 1-Diğer doğa ve kültür turizmi değerlerinin birbirini destekler mahiyette planlanması lüzumludur, 2- Mağaraların kullanımında ekolojik sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat edilmesi, 3-Mağaralarda tahribat ve benzerinin önlenmesi için lüzumu halinde mekanik tedbirler alınması, jandarmanın bu hususları da gözetmesi, muhtarların duyarlı davranmaları, 4-Üniversitelerle işbirliği sağlanarak, mağaraların jeolojik yapısı, faunistik ve floristik varlıkları, hidrojeolojik yapıları vb. konularda araştırılmalarının yapılmasının sağlanması, İpek Yolu Adı İlçesi Bilinirlik İncir Han/Kervansarayı Susuz Han/Kervansarayı Bucak Bucak Tarım ve Çiftlik Adı İlçesi Bilinirlik Ta-tu-ta Çiftlikleri Ağlasun Doğa Yürüyüşleri Adı İlçesi Bilinirlik Serençay Kanyonu Merkez B Akdağ çevresi Oyuk Dağı, Koca Çayır, Karanlıkdere kanyonu Aziziye Kestel, Kuşbaba, Çamlık, Kocaaliler Eşeler Dağı çevresi Tınaztepe Ağlasun Altınyayla Merkez Bucak Tefenni Yeşilova Kış Turizmi Sayfa 59

60 Adı İlçesi Bilinirlik Salda Kayak Merkezi Yeşilova Yamaç Paraşütü Adı İlçesi Bilinirlik Karamanlı Karamanlı Sportif Olta Balıkçılığı Adı İlçesi Bilinirlik Karacaören Barajı Gölhisar Gölü Yapraklı Barajı Karataş Gölü Bucak Gölhisar Gölhisar Karamanlı Sualtı Dalış Turizmi Adı İlçesi Bilinirlik Burdur Gölü Salda Gölü Merkez Yeşilova Sayfa 60

61 Dağ Bisikleti Adı İlçesi Bilinirlik Burdur Gölü ve çevresi Yarışlı Gölü ve Çevresi Salda Gölü ve Çevresi Çamlık, Kocaaliler ve Karacaören Barajı çevresi Merkez Yeşilova Yeşilova Bucak Kamp ve Karavan Turizmi Adı İlçesi Bilinirlik Burdur Gölü ve çevresi Karacaören Baraj Gölü ve çevresi Salda Gölü ve Çevresi Yapraklı Baraj Gölü ve Çevresi Merkez Bucak Yeşilova Gölhisar Oryantiring Turizmi Adı İlçesi Bilinirlik Oyuk Dağı, Koca Çayır, Karanlıkdere Kanyonu Kestel, Kuşbaba, Çamlık, Karacaören Barajı, Kocaaliler çevresi Eşeler Dağı Tınaztepe Altınyayla Bucak Tefenni Yeşilova Tarih ve Kültür Turizmi Adı İlçesi Bilinirlik Ulucami, Dörtayak Burdur Merkez Sayfa 61

62 Türbesi, Baltaoğlu Hamamı, Tabak Hamamı, Bakibey Konağı, Taşoda, Mısırlılar Evi, Çelikbaşlar Evi,Arkeoloji Müzesi, Saat Kulesi, Serençay Kanyonu Kaya Evleri, Hacılar Höyüğü, Kuruçay Höyüğü, Rum Kilisesi Sagalassos Antik Kenti Balboura Antik Kenti Kremna, Milias, Sia, Kodrula Dengere Cami Kibrya ve Bubon Ağlasun Altınyayla Bucak Çavdır Gölhisar Şifalı Sular Adı İlçesi Bilinirlik İnsuyu İçmeleri Çerçin (Gökçebağ) İçmesi Barutlu Su (Kükürtlü Su) Kumluca Kükürtlü Suyu Kokar Pınar Merkez Merkez Tefenni Merkez Merkez Burdur İli Şifalı Suları ile İlgili SWOT analizi Güçlü Yönler Zayıf Yönler - Şifalı olmaları konusunda tüm kaynakların - Bölgesel seviyede tanınırlık, - Muhtarların bu konuyu sahiplenmeleri, analizinin olmaması - Bu kaynakları işletecek güçlü girişimcilerin bulunmaması, potansiyelin kullanılamaması, Sayfa 62

63 Fırsatlar Tehditler - Bazı vatandaşlarımızın bu konuda girişim - Bilinçsiz kullanımların problem yaratma riski, düşünmeleri, Şifalı Sular ve benzeri değerlere dayalı doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar; 1- Şifalı Su ve Bölgeler için sağlık turizmi açısından araştırılarak incelenmesi, 2- Bu kaynakların ilimizde yapılmakta olan diğer turizm destinasyonlarına entegre edilerek bu destinasyonlara zenginlik katılmasının uygun olacağı, 3- Kaynakların kullanımında ekolojik sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat edilmesi, 4- Kırsal kalkınma maksadıyla, yöre insanının faaliyetlerden daha fazla pay almasına dayalı uygulamaların geliştirilmesi, Sayfa 63

64 Merkez Ağlasun Altınyayla Bucak Çavdır Çeltikçi Gölhisar Karamanlı Kemer Tefenni Yeşilova Burdur İli Doğa Turizmi Master Planı ( ) Aktivite/değer Değerler toplamı Rafting (R) Canyoning/kanyon yürüyüşü (C) x x Mağaracılık (M) x x Dağ bisikletçiliği (DB) x x x x x x Denizel değerler (DS) Dağ-yayla gezisi imkanı ( DG) x x x x x x x x Peyzaj güzelliği/fotosafari (PF) x x x x x x x Yaylada konaklama/kamping (YK) x x x x x x x x Düzenlenmiş doğa gezisi rotası(dgr) Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi(kmg) Pansiyonculuk(P) Kır havasında şehir merkezleri(khşm) Aktif yaylacılık(ay) x x x x x x x x Kelebek gözlemciliği imkanı(keg) x x x x x x x x Kuş gözlemciliği imkanı(kug) x x x x Sportif olta balıkçılığı imkanı(sob) x x x x x Milli park vb sahalar (MP) x x Milli park vb. nde konaklama(mpk) x Kış sporları potansiyeli(ksp) x Aktif kış sporları merkezi(ksm) x Estetik şelale bulunan yerler(eş) x x Estetik göl/baraj olan yerler(egb) x x x x x Botanik gezilerine uygun saha(bog) x x x x Tescilli avlak sahası (AvS) x Yaban hayatı geliştirme sahası(yhgs) x x Garantili yaban hayatı gözlemi(gyhg) x x x x İzole ilginç ekosistemler(ie) x x Sayfa 64

65 Çim kayağı(çk) Sualtı Yaşamı Gözleme İmkanı (SAG) x x Bakir Küçük Koylar (BKK) Ormanaltı florası tanıma gezi imkanı x x x x x x x (Mantar ve benzeri dahil) (FGİ) Endemik Bitkilerin Gözlemi (EBG) x x x Köy Pazarları(Orman meyvelerinden reçel x x marmelat, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla) (KP) Çayır şeklinde gruplanmış dağ çiçekleri gezisi (görselliği yüksek olacak) (DÇG) Doğal taşlardan tabiat tarihi gezisi(gezi sırasında x en az değişik taş türü ve jeomorfolojik yapılar tanıtılmalıdır) (DTTTG) Bakir doğa parçaları keşif gezisi(bakir vadi ve x x bakir orman gibi gizli kalan değerleri keşfetme gezileri) (BDPKG) Gastronomi gezisi (Gezi günü belirlenir. Gezi günü x ziyaretçilerle yöresel yemekler yapılarak yedirilir) (GG) Dokusu bozulmamış kırsal miras gezisi (köyler) (KMG) Yayla gezisi imkanı (Ya) x x x x x x x x x Yaya gezi imkanı (Y) x x x x x Tarihi eserler, sit alanı (Ts) x x x şelale görme imkanı (ş) x Peyzaj değeri yüksek yerler,fotoğrafik yerler (P) x x x x x x Mağara gezisi (Mğ) x x Motorlu gezi imkanı (M) Jeolojik ve jeomorfolojik değerler (Jm) x Kanyon görme imkanı (Cn) x Sayfa 65

66 Altınyayla Merkez Yeşilova Bucak Gölhisar Burdur İli Doğa Turizmi Master Planı ( ) Botanik gezisi imkanı (Bt) x x x x x x x Bakir orman gezisi (Bo) x x Atla geziye uygun (At) Burdur İlinin Doğa Turizmi Yönünden Öne Çıkan İlçeleri; Burdur İlinde, tüm ilçelerde doğa turizmi faaliyetlerine uygun birçok alan ve faaliyet olanağı bulunmaktadır. Ancak bu çalışmada doğa turizmi kaynak değerleri en yüksek olan ilçeler göz önünde bulundurulmuştur. Aktivite/değer Değerler toplamı Altınyayla İlçesi, (Karanlıkdere Kanyonu, Anıt Ağaçlar, Doğal Bitki Örtüsü, Korunmuş Peyzaj Değeri Yüksek Orman Varlığı, Dağ ve Yaylalar) - Merkez İlçe, (Sulak Alanlar, Yaylalar, Mağaralar, Kanyon, Yaban Hayatatı Gözlemi ve Fotoğrafçılığı, Endemik Türler) - Yeşilova İlçesi, (Sulak Alanlar, Endemik Bitki Türleri, Kış Sporları, Yayla, Kelebek Gözlemi ve Fotoğrafçılığı,) - Bucak İlçesi, (Sulak Alanlar, Yaban Hayatı Gözlemi, Dağcılık, Korunmuş Orman Varlığı, Tarihi Kalıntılar) - Gölhisar İlçesi, (Tarihi Kalıntılar, Sulak Alanlar, Korunmuş orman Ekosistemi, Av Turizmi, Yayla) Sayfa 66

67 4.3 BURDUR İLİNDE DOĞA TURİZİM ÇEŞİTLERİ Kuş Gözlemciliği Doğa Yürüyüşü (Trekking) Yayla ve Festival Turizmi Mağara Turizmi Av Turizmi Sualtı Dalış Turizmi Hava Sporları Turizmi Sportif Olta Balıkçılığı Akarsu Turizmi Atlı Doğa Yürüyüşü Bisiklet Turizmi Botanik Turizmi Yaban Hayatı (Fauna) Gözlemciliği Foto Safari Tarım ve Çiftlik (Agro) Turizmi Kamp Karavan Turizmi Av Turizmi Türkiye, av turizmi açısından önemli kaynaklara sahip olsa da, uluslar arası pazardan yeterli düzeyde pay alamamaktadır. Ülkemiz yasal mevzuatına göre av turizmine katılmak isteyen turistler A grubu seyahat acentesi aracılığıyla; Orman Bakanlığı Milli Parklar, Av ve Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü tarafından izin verilen alanlarda avlanabilirler. Burdur ili av turizmi açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Bununla birlikte, yeni av alanlarının tespiti ve hayvan türlerinin yetiştirilmesi gerekmektedir. Av turizminin kendine özgü bir turist kitlesi bulunmaktadır. Gelir düzeyi yüksek turist grupları, av için düzenlenen uluslar arası turlara katılmakta ve yüksek düzeyde ücretler ödemektedirler. Bu gruplar genellikle, dağ oteli (oberj) tarzı doğayla baş başa tesislerde konaklamaktadır. Burdur ili av turizmi yönünden güçlü bir potansiyele sahip olmakla birlikte halihazırdaki durumu açısından sıradan bir görüntü çizmektedir. Oysa ki uluslar arası Antalya havaalanına olan yakınlığı ve halihazırda Antalya bölgesindeki destinasyonlarda konaklayan turist gruplarının varlığı, av turizmini Burdur için önemli hale getirmektedir. Sayfa 67

68 Kuş Gözlemciliği (Ornitoloji) Kuşlar, her türlü yaşam ortamında bulundukları için kuş gözlemciliği hemen hemen her yerde yapılabilmektedir. Türkiye kuşların göç yolları üzerinde olmakla birlikte önemli sulak arazilere sahiptir. Göller ve çevresinde çok sayıda farklı kuş türleri kuluçkaya yatmaktadır. Burdur gölü, çok sayıda su kuşu açısından önem taşımaktadır. Nesli dünya çapında tehlike altında olan dik kuyruk kuşunun dünyadaki en önemli kışlama alanı Burdur göldür. Burdur gölünde sayılan önemli türler arasında, kara boyunlu batağan, angıt, macar ördeği, elmabaş pakta, tepeli Sayfa 68

69 pakta ve sakarmeke bulunmaktadır. Ayrıca göl, mahmuzlu kızkuşunun üreme alanı olarak bilinmektedir. Burdur gölü dışındaki kuş gözlemciliği yapılabilecek göller; Çorak gölü, Salda gölü, Karataş gölü ve Yarışlı gölü olarak sıralanabilir. Dağ Turizmi Dağ turizmi, dağların temiz havasından faydalanmak isteyen insanların dağlara yönelik gerçekleştirdikleri bir turizm türüdür. Dağcılık, yürüyüş ve kamp kurmanın yanında tırmanma sporunu da kapsayan bir doğa sporudur. Dağ turizmi ve dağ sporları son yıllarda gelişme içerisindedir. Dağlar, macera ve değişiklik arayanlara doğa yürüyüşleri, tırmanma, yön tayini (orienteering), geziler vb. olanaklar sunmaktadır. Burdur ilinin tümünün ortalama genel yüksekliği 1000 m dir. Burdur, Batı Torosların kuzeye bakan yamaçlarında çok sayıda özelliği olan dağlar ve vadilerle çevrilidir. Yamaçlarından pınarlar, kaynak suları fışkıran dağlar, çok sayıda doğa ve dağ sporuna uygun özelliğe sahiptir. Türkiye de, üniversitelerin dağcılık kulüplerinin önderliğinde gelişen dağcılık, son yıllarda seyahat acentelerinin de rağbet ettiği önemli bir turizm türü haline gelmiştir. Burdur un dağ turizmine yönelik sahip olduğu potansiyeli etkili bir biçimde kullanabilmesi gerekmektedir. Sayfa 69

70 Yayla Turizmi Eko turizm türleri arasında en önemlilerinden bir tanesi yayla turizmidir. Yaylalar geleneksel kullanış biçimiyle, hayvanların otlatıldığı, kış için otların toplandığı, insanların yazın daha serin iklim koşullarında yasamak için belirli dönemlerde gidilip yaşanılan yerlerdir. Burdur ilinde, yayla görünümü veren bir çok yer bulunmaktadır. Burdur ili yöresindeki yaylalar, Karadeniz bölgesindeki yaylaların özelliklerini taşımamakla birlikte, yöre halkının yaz aylarında hayvanları ile beraber göçtükleri ve kış aylarına doğru döndükleri yerlerdir. Burdur ilindeki önemli yaylalar arasında; Kemer de Akpınar yaylası Burdur merkez, Aziziye yaylası Bucak ta Kumar yaylası Çavdır, Kozağaç yaylası Sayfa 70

71 Gölhisar da Böğrüdelik ve Kocayayla Tefenni de Eşeler Dağı ve çevresi Yeşilova da Eşeler dağı ve Salda Tınaztepe sayılabilir. Anılan yayla bölgelerinden Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sadece Salda-Tınaztepe, turizm merkezi olarak ilan edilmiş durumdadır. Kemer ilçesindeki Akpınar yaylasında her yaz yüzlerce yerli turistin kamp kurduğu ve sıcaklığı 4 derece olan ve şifalı olduğuna inanılan kaynak suyu dolu havuzlarda haftalarca kendi imkanları dahilinde kür tedavisi uyguladıkları bilinmektedir. Akpınar yaylasında, Kozağaç yaylasında ve Aziziye yaylasından her yıl binlerce kişinin katıldığı yayla şenlikleri gerçekleştirilmektedir. Yine Gölhisar ilçesindeki doğa harikası Böğrüdelik ve Kocayayla dan çok sayıda ziyaretçinin gündelik ya da süreli kamp şeklinde istifade ettikleri bilinmektedir. Söz konusu yaylaların turizm merkezi ilan edilmesi önem taşımaktadır. Sayfa 71

72 Mağara Turizmi Rakiplerine göre mağara cenneti ülke durumunda olan Türkiye de yaklaşık adet mağara bulunmaktadır. Bununla birlikte mağaraların turizme açılması için belirli kıstaslar ve çalışmalar gerekmektedir. Türkiye de, turizm amaçlı kullanılan ve ziyarete açılan ilk mağara; Burdur a 15 km. uzaklıktaki bulunan İnsuyu mağarasıdır. İnsuyu mağarası dışında, Bucak ilçesi, İncirdere köyü-incirhan kervansarayı yakınlarında henüz turizme açılmamış olan Sefer Yitiği mağarası bulunmaktadır. Turizme açılması planlanan mağaraların, turizmin yoğun olduğu yerleşim merkezlerine yakın olması ve günübirlik ulaşımın sağlanabilmesi gerekmektedir. Sefer Yitiği mağarası Bucak ilçe merkezine 15 km. uzaklıkta olup ulaşımı oldukça kolaydır. Bunun dışında, mağara içinde ve dışında belirli altyapı çalışmalarının ve yatırımlarının gerçekleşmesi mağaranın turizme kazandırılması için zorunludur. İnsuyu mağarası ve gerekli çalışmaların tamamlanması ile Sefer Yitiği mağarasının bölge turizmine önemli katkıları olduğu/olacağı aşikardır. İpek Yolu Turizmi Kültür ve Turizm Bakanlığı nın yürüttüğü çalışmalardan birisi olan İpek Yolu Projesi, kültürel mirasımızın en önemli unsurlarından olan ve çoğu doğaya ve çevresel etkenlere yenik düşmüş bulunan hanların (kervansarayların) korunması, bir koruma -kullanma dengesi içinde yaşatılarak Tarihi İpek Yolu nun canlandırılmasını hedeflemektedir. Bu kapsamda yapılan ön çalışmalarda, ana tur güzergahları ile çakışan İpek Yolları üzerinde yer alan 11 kervansaray belirlenmiştir. Bunlar; 1- Sultan Hanı (Aksaray) 2- Sarı Han (Nevşehir) 3- Şarapsa Han (Antalya) 4- Ak Han (Denizli) 5- Ağzıkara Han (Aksaray) 6- Alara Han (Antalya) Sayfa 72

73 7- Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı (Malatya) 8- Çardak Han (Denizli) 9- Susuz Han (Burdur - Bucak) 10-İncir Han (Burdur - Bucak) 11-Alay Han (Aksaray) dır. İncir Han ya da İncir Kervansarayı, Bucak ilçesinin batısında İncirdere köyü yakınlarında bulunmaktadır. Susuz Han ya da Susuz Kervansarayı ise yine Bucak ilçesi Susuz köyündedir. Söz konusu kervansarayların İpek yolu turizm projesi kapsamında bulunması çok önemli bir potansiyel arz etmektedir. Tarım ve Çiftlik Turizmi Kırsal turizm veya turistlerin bir çiftlikte konaklamasını içeren çiftlik turizmi benzer olmakla birlikte birbirinden farklı aktivitelerdir. Bu farklılık, tarım turizminin günübirlik yapılması, çiftlik turizminin ise geceleme ile birlikte olması gerektiği yolundadır. Çiftliklerde turistlere, inek-koyun-keçi sağma, yün kırpma, ata binme, çobanlık yapma, tarlada çapalama hasat yapma, hayvanlara yem verme, meyve-sebze toplama vb. faaliyetler yaptırılmaktadır. Burdur ili genelinde tarım ve hayvancılık önem taşımaktadır. İl genelinde çok sayıda çiftlik bulunmakla beraber, turizme açılmış çiftlikler de bulunmaktadır. Ağlasun ilçesinde ta tu ta Sayfa 73

74 projesine katılan 7 adet çiftlik, tarım ve çiftlik turizmine yönelik faaliyet göstermektedir. Ağlasun ilçesi dışında diğer ilçelerdeki belirli çiftliklerin de turizme dahil edilmesinin sağlanması Burdur ilinde tarım ve çiftlik turizminin gelişimi açısından önem taşımaktadır. Doğa yürüyüşleri (Trekking) Türkiye de doğa yürüyüşleri batılı turistlere yönelik organizasyonlarla başlamıştır. Son yıllarda ise, farklı bir tatil yapmak isteyen her kesimden yerli turistler doğa yürüyüşlerine giderek daha fazla ilgi göstermektedir. Türkiye de özellikle trekking etkinliği başlıca eko turizm türü arasındadır. Burdur ili doğal güzellikleri ve coğrafi özellikleriyle çok sayıda trekking parkuruna sahiptir. Burdur merkez Aziziye, Ağlasun, Bucak, Gölhisar, Kemer, Altınyayla ve Yeşilova ilçeleri doğa yürüyüşleri için önemli potansiyele sahiptir. Sayfa 74

75 Kış Turizmi Kış turizminin temelini kayak sporları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kış turizmi; karla kaplı eğimli bölgelere yapılan seyahatleri ve bu bölgelerdeki konaklama ve diğer hizmetlerin kullanımına yönelik faaliyetler ve ilişkiler bütünü olarak tanımlanabilir. Kayak sporları her geçen yıl kış mevsiminin cazip bir turizm unsuru haline gelmekle birlikte; kış turizmine paralel olarak kayak merkezlerinin nitelik ve niceliğinde de önemli gelişmeler görünmektedir. Türkiye de bulunan kış turizmi merkezleri arasında en yenisi; Burdur ili, Yeşilova İlçesi, Eşeler Yaylası Tınaz Tepe Mevkiindeki Salda Kayak Merkezidir Yılı başında kullanıma açılan Salda Kayak Merkezi Salda Gölüne hakim Tınaz Tepe Mevkiinde bulunmaktadır. Salda Kayak Merkezi Burdur ili kış turizmi için önemli düzeyde potansiyele sahiptir. Ancak, kış turizm destinasyonu olma yolunda belirli alt yapı eksikliklerine sahiptir. İvedilikle, başta ulaşım güzergahının düzenlenmesi olmak üzere, konaklama tesislerinin tamamlanması ve etkili tanıtım faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Yamaç Paraşütü Türkiye nin sahip olduğu coğrafi özellikleri ve dağlarla çevrili bulunması sebebiyle hemen her bölgede yamaç paraşütüyle uçuş yapmak mümkündür. Yamaç Paraşütü, ilk bakışta serbest atlama paraşütüne benzeyen bir paraşüt ile uçak yerine, yüksek bir tepeden koşulmak Sayfa 75

76 suretiyle havalanmaktır. Eğimli ve yüksek bir tepeye açık olarak serilen paraşüt, pilotun koşmaya başlaması ile hava ile dolar ve pilotla birlikte havalanır. Tek kişi olabileceği gibi iki kişilik (tandem ) kanatları da vardır. Burdur ili, Karamanlı ilçesinde yamaç paraşütü eğitim ve atlama sahası bulunmaktadır. Bunun dışında Ağlasun-Akdağ, Yeşilova-Salda, Bucak-Kestel, Çeltikçi, Kemer gibi ilçelerde yamaç paraşütü atlama sahalarının tespiti önem taşımaktadır. Kültür Turizmi Hiç şüphesiz, turizmin doğasında kültürel bir etkileşim bulunmaktadır. Kültür turizmi, akademisyenler tarafından başlangıçta klasik deniz-güneş-kum turizmine alternatif bir turizm şekli olarak tanıtılmış ve bu yönde alternatif politikalar çerçevesinde tartışılmıştır. Günümüze gelindiğinde kültür turizminin Türkiye ve Türk Turizmi açısından taşıdığı stratejik önem daha da anlaşılmış; Kültür turizmi önemine paralel bir biçimde tüm çevreler tarafından hassasiyetle ele alınmaya başlanmıştır. Kültür turizmi; sahip olunan kültürel varlıkları, kültürel mirası, kültürel etkinlikleri ve sanat eserlerini bir turistik ürün olarak turistlerin hizmetine sunmak olarak tanımlanabilir. Burdur ili, paydaşlar tarafından kültür turizmiyle anılan ve düşülen bir ildir. Burdur ili sınırları içinde kalan bölgede Sagalassos (Ağlasun), Kibrya ve Bubon (Gölhisar), Kremna, Milias, Sia ve Kodrula (Bucak), Balboura (Altınyayla) antik kentleri bulunmaktadır. Özellikle Ağlasun ilçesindeki Sagalassos antik kenti ile Gölhisar ilçesindeki Kibrya antik kenti, Burdur un Roma dönemine ait büyük önemli iki kentidir. Burdur şehir merkezinde bulunan Burdur Müzesi nde, Neolitik çağdan günümüze kadar olan dönemlere ait olan ve bölgedeki höyüklerden ve antik kentlerden elde edilen eserlerin örneklerini görmek mümkündür. Antik kentler dışında Burdur ili Kültür turizmine konu olabilecek; Türk-İslam kültürünün maddi ve manevi kültür öğelerine sahiptir. Burdur ilinde kültür turizmi ayrı bir önem ve anlam kazanmaktadır. Burdur ili neolitik çağdan günümüze kadar gelen süreçte farklı kültürlere ait izler ve varlıklar barındırmaktadır. Bununla beraber Burdur ilini Kültür turizminde ulusal ve uluslar arası pazarlar açısından özgün kılan farklı bir yön ve özellik bulunmaktadır: Burdur Batı Akdeniz Bölgesinin tarihsel adı olan Teke Yöresi nin manevi başkenti konumundadır. Teke yöresi kültürü; mimari özellikleri, konakları, camileri, hamamları, çeşmeleri, kervansarayları, el sanatları, giysi ve kıyafetleri, sosyal Sayfa 76

77 yaşamdaki gelenek ve görenekleri, türküleri, oyunları, çalgıları, kıvrak ezgileri ve yöre mutfağı ile oldukça yoğun bir potansiyel arz etmektedir. Bu doğrultuda, ilin stratejik turizm planlamasında kültür turizmine ait detayların ilin sahip olduğu maddi ve manevi kültür öğelerinin tüm dönemleri kapsayacak bütünleşik bir yaklaşım dahilinde ele alınması ve stratejik bakış açısıyla teke yöresi destinasyonu imaj çalışmalarına başlanması gerekmektedir. Sayfa 77

78 Sportif Olta Balıkçılığı Spor ve rekreasyon faaliyetleri, turistlerin bu yöndeki ihtiyaçları tatmin eden; onların konaklama süresini uzatan ve bölgenin turizm gelirlerini arttıran önemli etkenlerdir. Sportif olta balıkçılığı, tıpkı av turizmi gibi Burdur genelinde önemli düzeyde potansiyele sahip bir eko turizm şekli olarak karşımıza çıkmaktadır. Gölhisar, Salda, Karataş gölleri ile Karacaören ve Yapraklı barajları, sportif olta balıkçılığının gerçekleştirilmesine olanak sağlamaktadır. Sualtı Dalış Turizmi Su altı dalış turizmi her yıl binlerce turistin katıldığı rekreasyon amaçlı bir turizm faaliyetidir. Su altı dalış turizmi eğlence ya da spor amacıyla yapılmaktadır. Burdur gölü ve Salda gölü Burdur a bu amaçla gelecek turistlere ve yörede yaşayan ziyaretçilere nefesle serbest dalış ya da tüplü dalış imkanı sağlamaktadır. Sayfa 78

79 Bisiklet Turizmi Eko turizm anlayışına paralel olarak ülkemizde de bisiklet turları son yıllarda doğal güzelliklere sahip kırsal alanlarda düzenlenmektedir. Bisiklet, performans geliştirmenin yanı sıra doğayı tanıma ve keşfetmenin verdiği mutluluk ile bütünleşmektedir. Burdur gölü, Salda gölü, Karacaören Barajı, Yapraklı Barajı gibi alanlardaki doğal parkur ve yollar, turistlere bisiklet turizmine yönelik doğayla bütünleşik fırsatlar sunmaktadır. Ayrıca söz konusu alanların triatlon sporu ve müsabakaları için önemli potansiyelinin bulunduğu görülmüştür. Triatlon sporuna duyulan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Triatlon, 3 branş bir arada yapılan bir spor demektir. Bu branşlar sırasıyla yüzme, bisiklet ve koşunun peşi sıra yapılmasıdır. Sayfa 79

80 Kamp ve Karavan Turizmi Kamp ve karavan turizmi, Türkiye nin bir çok bölgesinde gerçekleştirilen bir turizm türüdür. Türkiye, doğal güzellikleri ve iklimi ile kamp ve karavan turizmi açısından adeta bir cennettir. Burdur ili gölleri ve yaylaları ile kamp ve karavan turizmi açısından uygun özellikler taşımaktadır. Salda ve Burdur gölleri; Yapraklı ve Karacaören barajları ile Böğrüdelik, Kocayayla ve Akpınar yaylaları, bölgenin kamp ve karavan turizmine yönelik önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Kemer ilçesindeki Akpınar yaylasında her yaz kamp kuran önemli sayıda ziyaretçi bulunmaktadır. Bununla birlikte Akpınar yaylası ve diğer yaylalarla ilgili önemli altyapı ve planlama eksiklikleri bulunmaktadır. Gençlik Turizmi Genç bireylerin seyahat etmeleri ve turizm faaliyetlerine katılmaları, kişiliklerini ve sosyal yeteneklerini geliştirmelerinde, doğal ve kültürel zenginlikleri öğrenmelerinde etkili araçlardan birisidir. Gençler için güvenilir, kaliteli ve uygun turizm hizmetlerinin oluşturulması ve böylelikle gençlerin turizm faaliyetlerine katılımlarının teşvik edilmesi, önem verilmesi gereken bir husustur. Burdur ilinin doğal ve kültürel kaynakları ile rekreasyon alanları, ilin gençlik turizmi açısından ideal bir bölge olduğunu göstermektedir. Salda ve Burdur gölleri başta olmak üzere; Salda kayak merkezi, Karacaören barajı, Yapraklı barajı, Böğrüdelik yaylası, Kocayayla, Akpınar yaylası, Eşeler yaylası, Aziziye yaylası gibi alanlarda Sayfa 80

81 spor ve rekreasyon aktivitelerine (gençlik kampları, kürek, yelken, dağcılık, kayak, yamaç paraşütü, trekking, oryantiring, okçuluk, bisiklet, triatlon, izcilik vb.) yönelik planlama ve alt yapı çalışmaların yapılması önem taşımaktadır. Oryantiring (Orienteering) Turizmi Oryantiring, her türlü arazi ve iklim şartlarında sporcuların kendilerine verilen yarışma bölgesinin haritasında belirtilmiş hedeflere en kısa sürede ulaşmaya çalıştıkları bir doğa sporudur. Oryantiring, bireylerin fizik gücünü geliştiren, doğru ve çabuk karar verebilme yeteneğini olgunlaştıran, bireysel veya takım olarak yapılan ormanlık ve açık alanlarda yapılan bir spordur. Oryantiring; koşarak yürüyerek, bisiklet ile, kayak ile ve engelli olmak üzere 4 dalda yapılamaktadır. Ülkemizin iklim koşulları elverişli olduğu için farklı ülkelerin oryantiring ekipleri Türkiye ye gelmeye başlamışlardır. Burdur ili coğrafi özellikleri itibariyle, oryantiring turizminin yılın büyük bölümünde gerçekleşmesi yönünde potansiyele sahiptir. Sayfa 81

82 Sayfa 82

83 4.4. SEÇKİN VE YÜKSEK DEĞER TAŞIYAN ALANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE POTANSİYELİNİ GELİŞTİRME İMKANLARININ ORTAYA KONULMASINA İLİŞKİN ANALİZLER SALDA GÖLÜ İl merkezine 60 km mesafede, Yeşilova ilçesine de 4 km mesafede bulunan Salda Gölü, 47 km² lik yüzölçümü sahiptir. Ormanla kaplı tepeler, kayalık araziler ve küçük alüvyal ovalarla çevrili hafif tuzlu tektonik bir göldür. 184 metreye varan derinliği ile Türkiye'nin en derin gölü olmakla birlikte deniz seviyesinden yüksekliği 1193 m dir. Kış aylarında önemli sayılarda barındırdığı patka ve dik kuyruk ördek Salda Gölü'nün uluslararası öneme sahip sulak alanlar içerisinde yer almasını sağlamaktadır. Çevresi karaçam ormanlarıyla çevrili olup plajları vardır. Göle 1989 yılında Doğal Sit Alanı statüsü verilmiştir. Suyunun temizliği ve turkuaz rengiyle oluşan güzel manzaranın yanı sıra, güneybatı ve güneydoğu kıyılarında yer alan küçük kumsallar alanın rekreaktif amaçlı kullanımına olanak sağlamaktadır. Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosu Hâlihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 0 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) : kişi Para harcama Konaklama, yeme-içme, giriş, yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak vs. para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 10 TL harcama yapılmaktadır Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : %2 Eşler: %10 Aileler : %50 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %35 Diğerleri : %3 Gelişlerinin İlk 5 Sebebi 1- Piknik 2- Doğa Gezileri 3- Kampçılık 4- Foto safari 5- Kuş Gözlemciliği Kıyaslanabileceği saha Karacaören Barajı Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Orta derecede yakın; 3 saat (2-4 saat arasında) Sayfa 83

84 Alana Ulaşım Özel taşıt (x) Ziyaretçinin Genel ulaşım Toplu taşıma (x) kanaati: Diğerleri ( ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Ulaşım için problemler: Sahanın bilinirliğinin artırılması zamanla toplu taşıma ihityacını da artıracak ve bu husustaki ihtiyacın giderilmesi ilgili idarelerle çözüme kavuşturulmalı, özel taşımacılığında gelişmesine katkı sağlayacaktır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların Kategori Sayısı Açıklama durumu Turistik 0 Yerel 4 Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : 0 Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: 0 Kötü standartta yemek sunanlar : 4 Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı Oteller Hosteller (iyi-kötü-orta) Sayfa 84

85 (Misafirhaneler) Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Var 1 Diğerleri: Pansiyon Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Sunduğu değerlerden Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Tek-eşsiz olanlar var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet Var-Yok Var Var Hangi Sahalar İnsuyu Mağarası Sagalassos Antik Kenti Kibyra Antik Kenti Kremna Antik Kenti Karacaören Barajı Bayrak türler Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Kelebekler Endemik bitkiler, Salda sığırkuyruğu Neler? Türkiye nin en temiz ve en derin gölü. Gölü mnzaralı yaylaların bulunması... tür. tür Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler Memeliler Kuşlar Açıklama Sayfa 85

86 var mı? Genellikle rastlanma ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Kurt Tilki Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Sayfa 86

87 Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Kamping & piknik Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Genel etkiler Müspet /menfi Menfi Korunan alan üzerindeki etki Katı atık problemi Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; Gerekli alanlar planlanarak oluşturulmalı Müspet Planlı ve yasal üretime dayanmalı Dağcılık, trekking Müspet Su sporları Müspet Güvenlik tedbirleri alınmalı Olta balıkçılığı Müspet Güvenlik tedbirleri alınmalı Normal spor Müspet Planlanmalı etkinlikleri Yeme içme Müspet Yöre yemekleri öne çıkmalı Doğa yürüyüşü Müspet Yaban hayatı gözlemi Müspet Belirtilenler yerlerde ve kılavuz eşliğinde olmalıdır. Bilimsel geziler Müspet İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Sayfa 87

88 Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme Akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme Yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme Sayısı ve uygunluğu noktaları Aktiviteler seçenekler Paket doğa turları Bisiklet kiralama Araç kiralama Sayfa 88

89 At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; İdaremiz personel yönünden yeterli donanıma sahip değildir, takviye edilmelidir, Tabiat parkının yönetim planının olmaması yatırım yapma ve ziyaretçi ihtiyaçlarını karşılamada problemlere sebep olmaktadır, Tabiat Parkı nın Milli Park olarak ilanı ülke genelinde bilinirliğini artıracağı ve daha tabiat parkı ve gölün, çevresiyle birlikte değerlendirilerek daha geniş bir alanın korunması ve kontrolü sağlanacaktır. Saha içindeki geziler için paket turlar oluşturulmalıdır, özel sektörün teşviki lüzumludur, Alan kılavuzlarının sahada görev alması bilgi ihtiyacını da çözecektir, Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, Sahada tuvalet vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmelidir, Ziyaretçi merkezi kurulmalıdır, Personelin donanımı arttırılmalıdır. Psikolojik Taşıma Kapasitesi ile alakalı değerlendirmede ise herhangi bir problem yaşanmadığı görülmektedir. Bunun sebepleri arasında; Türk insanının hoşgörüsü önemli bir husustur, aynı zamanda doğa turistlerinin fazla lükse düşkün olmamaları, taleplerinin ziyadesi ile karşılanabilmesi sebebiyle sorun yaşanmamaktadır. Sayfa 89

90 İNSUYU MAĞARASI Burdur İnsuyu Mağarası, Burdur Antalya karayolu üzerinde, Mandıra Köyü sınırları içerisinde, Burdur a 13 km uzaklıkta bulunan ve ülkemizde turizme açılan ilk mağaralardandır. (1965) Mağara 597 metre uzunluğunda olup deniz seviyesinden 900 metre yüksekliğindir. İnsuyu Mağarasında; karstik yapının zamanla erimesi sonucu oluşan sarkıt ve dikitler mağarada muhteşem görüntüler oluşturmaktadır. Ayrıca, girintili çıkıntılı çeşitli yönlere açılan dehlizler bulunmaktadır. Mağaranın suyu karbonatlı maden suyudur. Mağara birbirine bağlı 9 boşluktan oluşur. Boşluk yanaklarında birikmiş sular gölcükler oluşturmuştur. Gölcükler mağara tabanından geçen karstik bir yer altı akarsuyu ile birbirine bağlıdır. Mağara yatay olarak uzanır ve hidrolojik olarak kaynak özelliği taşımaktadır. Yani aktif olup çok dönemli oluşum özelliği taşımaktadır. Jura-Kretase yaşlı kireçtaşları içerisinde oluşmuş bulunan mağara aynı zamanda kırık hatlar üzerinde bulunmaktadır. İnsuyu mağarasının suları aynı fay üzerinde ve kuzeyde bulunan Kızılin mağarasından gelmektedir. Doğu-Batı ve Kuzey-Güney yönlü fay hatlarının kesişme yerinde bulunan mağara ağzından çıkan kaynak suları mağara üzerinde traverten düzlükleri oluşturmuştur. İnsuyu mağarasında; karstik yapının zamanla erimesi ve aşınması sonucunda mağara içinde sarkıt ve dikitler meydana gelmiştir. Ayrıca girintili çıkıntılı çeşitli yönlere açılan dehlizler bulunmaktadır. (3) Sarkıt ve dikitlerle kaplı mağaranın girişindeki bir faydan çıkan karbonatlı maden suyu mağara içindeki küçük bir yer altı deresinin suyuna karışmaktadır. Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosu Hâlihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 0 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) : kişi Para harcama Konaklama, yeme-içme, giriş, yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak vs. para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 10 TL harcama yapılmaktadır Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : %2 Eşler: %10 Aileler : %45 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %40 Diğerleri : %3 Gelişlerinin İlk 5 Sebebi 1- Doğa Gezileri 2- Foto safari 3- Geçerken Uğrayan Turist 4- Mağaracılık, 5- Bilimsel Sayfa 90

91 Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Alana Ulaşım Özel taşıt (x) Toplu taşıma () Diğerleri ( x ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Orta derecede yakın; 2 saat (2-4 saat arasında) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Ulaşım için problemler: Sahanın bilinirliğinin artırılması zamanla toplu taşıma ihityacını da artıracak ve bu husustaki ihtiyacın giderilmesi ilgili idarelerle çözüme kavuşturulmalı, özel taşımacılığında gelişmesine katkı sağlayacaktır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların Kategori Sayısı Açıklama durumu Turistik 0 Yerel 0 Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : 0 Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: 0 Kötü standartta yemek sunanlar : 0 Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı Sayfa 91

92 (iyi-kötü-orta) Oteller Hosteller (Misafirhaneler) Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Diğerleri: Pansiyon Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Sunduğu değerlerde n Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Tek-eşsiz olanlar var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet Var-Yok Var Yok Yok Hangi Sahalar Sagalassos Antik Kenti Kibyra Antik Kenti Kremna Antik Kenti Karacaören Barajı Karanlıkder e Kanyonu Alandaki Bayrak Neler? Türkiye nin en büyük yeraltı gölü. Turizme açılan ilk mağara. Sayfa 92

93 yabanıl varlıklar türler Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Kelebekl er Endemik bitkiler, tür. tür Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler var mı? Memeliler Kuşlar Açıklama Yarasa Mağarada 2 farklı yarasa türü yaşamaktadır. Genellikle rastlanma ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Sayfa 93

94 Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kamping & piknik Ahşap Hediyelik eşyaların satılması, Dağcılık, trekking Su sporları Olta balıkçılığı Kabul edilebilir ancak; Müspet Planlı ve yasal üretime dayanmalı Sayfa 94

95 Normal spor etkinlikleri Yeme içme Doğa yürüyüşü Müspet Yaban hayatı Müspet gözlemi Bilimsel geziler Menfi İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme Akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme Yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Sayfa 95

96 Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme Sayısı ve uygunluğu noktaları Aktiviteler seçenekler Paket doğa turları Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Söz konusu alanın idaresi personel yönünden yeterli donanıma sahip değildir, takviye edilmelidir, Mağaranın ülke genelinde bilinirliği en iyi olan değerlerdendir, fakat bu özellikli alana sağlanan ziyaretçinin arttırılması alana kolay ulaşımın sağlanmasıyla ve tur gezilerine dahil edilmesiyle daha iyi bir konuma getirecektir. Saha içindeki geziler için paket turlar oluşturulmalıdır, özel sektörün teşviki lüzumludur, Alan kılavuzlarının sahada görev alması bilgi ihtiyacını da çözecektir, Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, Sahada tuvalet vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmelidir, Ziyaretçi merkezi kurulmalıdır, Personelin donanımı arttırılmalıdır. Sayfa 96

97 4.4.3.BURDUR GÖLÜ Burdur Gölü, Göller Bölgesi göllerinden Burdur ve Isparta illeri arasında yer alan bir göldür. Uzunluğu 34 km ve en geniş yeri ise 9 km dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 854 m, en derin yeri kapı geçidi önlerinde 110 metredir. Göl büyüklüğü açısından Türkiye'de yedinci sıraya sahiptir. Burdur şehir merkezine çok yakındır. Ortalama Göl alanı 153 km², rakımı 842 metredir. Güneybatısına doğru Burdur'un diğer göllerinden Salda Gölü ile Yarışlı Gölü vardır. Burdur Gölü nün uydudan görünüşü Burdur Gölünün suyu tuzludur. Son yıllarda gölü besleyen akarsuların göle ulaşmaması ve gölün buharlaşma ile su kaybetmesi tuzluluk oranını artırmıştır. Göl denizden 2 kat daha fazla tuzludur. Bu tuzluluk oranına rağmen gölde yaşamaya adapte olmuş Burdur dişli sazancığı (Aphanius sureyanus) dünyada sadece Burdur Gölünde yaşamakta ve Gölün yok olmasıyla birlikte nesli tehlike altına girmiştir. Bununla birlikte nesli küresel ölçekte tehlike altında olan dikkuyruk ördeğinin (Oxyura leucocephala) dünya populasyonunun büyük bir bölümü kışlamak için gölü kullanmaktadır. Sayfa 97

98 Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosu Hâlihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 1000 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) : kişi Para harcama Konaklama, yeme-içme, giriş, yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak vs. para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 30 TL harcama yapılmaktadır Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : %2 Eşler: %20 Aileler : %60 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %15 Diğerleri : %3 Gelişlerinin İlk 5 Sebebi 1 Doğa Gezileri 2 Geçerken Uğrayan Turist 3 Foto safari 4 Kuş Gözlemciliği 5 Yayla turizmi Kıyaslanabileceği saha Salda Gölü Sayfa 98

99 Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Orta derecede yakın; 2 saat (2-4 saat arasında) Alana Ulaşım Özel taşıt (x) İyi Toplu taşıma (x) Diğerleri (x) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Ulaşım için problemler: Sahanın bilinirliğinin artırılması zamanla toplu taşıma ihityacını da artıracak ve bu husustaki ihtiyacın giderilmesi ilgili idarelerle çözüme kavuşturulmalı, özel taşımacılığında gelişmesine katkı sağlayacaktır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların Kategori Sayısı Açıklama durumu Turistik 3? Yerel 10? Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : 0 Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: 3? Kötü standartta yemek sunanlar : 10? Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı Sayfa 99

100 (iyi-kötü-orta) Oteller Orta 13?? Hosteller Orta 5? (Misafirhaneler) Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Diğerleri: Pansiyon Orta 3? Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Sunduğu değerlerden Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Tek-eşsiz olanlar var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet Var-Yok Yok Yok Yok Hangi Sahalar Sagalassos Antik Kenti Kibyra Antik Kenti Kremna Antik Kenti Karacaören Barajı Karanlıkdere Kanyonu Salda Gölü Yarışlı Gölü İnsuyu Mağarası Neler? Bayrak türler Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Var Dikkuyruk Kelebekler Endemik bitkiler,.. tür. tür Sayfa 100

101 Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler var mı? Genellikle rastlanma ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar Alanda bulunan tesisler Memeliler Kuşlar Açıklama Angıt Dikkuyruk? Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Sayfa 101

102 Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kabul edilebilir ancak; Kamping & Menfi Geliştirilmeli piknik Ahşap Hediyelik eşyaların Menfi Planlı ve yasal üretime dayanmalı satılması, Dağcılık, trekking Müspet Planlanmalı Su sporları Müspet Planlanmalı Olta balıkçılığı Normal spor Menfi Planlanmalı etkinlikleri Yeme içme Menfi Alternatifler çoğaltılmalı Doğa yürüyüşü Müspet Planlanmalı Yaban hayatı Müspet gözlemi Bilimsel geziler Menfi İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Sayfa 102

103 Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme Akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme Yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme Sayısı ve uygunluğu noktaları Aktiviteler seçenekler Sayfa 103

104 Paket doğa turları Bisiklet kiralama Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Söz konusu alanın idaresi personel yönünden yeterli donanıma sahip değildir, takviye edilmelidir, Sahanın bilinirliği ve ulaşımı çok iyidir. Fakat sahanın kullanımına ilişkin engeller düzenlenmelidir, Burdur Gölü nün yıldan yıla su seviyesinin çekilmesi ile ilgili gereken önlemler kati suretle alınmalı sahanın sadece yaban hayatı ve turizme açılması gerekmektedir, Saha içindeki geziler için paket turlar oluşturulmalıdır, özel sektörün teşviki lüzumludur, Alan kılavuzlarının sahada görev alması bilgi ihtiyacını da çözecektir, Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, Sahada tuvalet vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmelidir, Ziyaretçi merkezi kurulmalıdır, Personelin donanımı arttırılmalıdır. Sayfa 104

105 4.4.4.KARANLIKDERE KANYONU Karanıkdere Kanyonu, Burdur un Altınyayla ilçesinin güneybatısında Muğla nın Fethiye ilçesi sınırında, Altınyayla ilçesine 25 km, Burdur Merkez e 150 km, Muğla nın Fethiye ilçesine 90 km uzaklıkta, Toroslar da bulunan ender güzellikteki kanyonlardan bir tanesidir. Kanynun en derin yeri deniz seviyesinden 350 m derinde en yüksek duvarı ise 1500 m rakıma sahiptir. Bölgenin kil, kumtaşı, konglomera ve kalker kayaçlarından meydana gelen jeolojik yapısı karstik yer şekillerinin oluşmasına imkân sağlamaktadır. Kanyonun yan duvarları ve yüksek tepeleri çevresiyle birlikte kızılçam, sedir ve çeşitli yapraklı ağaçlarla kaplıdır. Su akışının bulunduğu Seki Çayı üzende mini şelaleler iyi bir doğal güzellik örneğidir. Bölgede eski zamanlarda Geyiklerin yaşadığı bilinmekle birlikte usülsüz avlanma ile şuan bulunmamaktadır. Yaban hayatının belli başlı üyeleri; ayı, tilki, kurt, şahin, akbaba, tavşan, sansar ve porsuktur. Sahanın Turizm Talebi Değerleri tablosu Hâlihazırda ki ziyaretçi sayısı Sahayı gezmek maksatlı gelen ve konaklayan: 0 kişi Ziyaretçi (konaklamayanlar) : kişi Para harcama Konaklama, yeme-içme, giriş, yöresel el sanatı ve yöresel kurutulmuş veya konserve ürünler alınarak vs. para ödeme şekilleriyle Kişi başına ortalama en az 10 TL harcama yapılmaktadır Ziyaretçi Profili Bireysel gezginler : %2 Eşler: %10 Aileler : %45 Tur grupları (tanıdık ve benzer talepteki kişilerin bir araya gelmesi şeklinde) : %40 Diğerleri : %3 Gelişlerinin İlk 5 Sebebi 1 Doğa Gezileri 2 Foto safari 3 Geçerken Uğrayan Turist 4 Bilimsel Kıyaslanabileceği saha Yoktur. Ulaşılabilirlik Analizi Sahanın Uluslararası havaalanına yakınlığı Orta derecede yakın; 3 saat (2-4 saat arasında) Sayfa 105

106 Alana Ulaşım Özel taşıt (x) Toplu taşıma () Diğerleri ( x ) (Bisiklet, motosiklet, yürüyüş, atlı vb.) Ziyaretçinin Genel ulaşım kanaati: Ulaşım için problemler: Sahanın bilinirliğinin artırılması zamanla toplu taşıma ihityacını da artıracak ve bu husustaki ihtiyacın giderilmesi ilgili idarelerle çözüme kavuşturulmalı, özel taşımacılığında gelişmesine katkı sağlayacaktır. Altyapı Analizi Yetersiz Yeterli İyi Açıklama Taşımacılık ağı Yerel ağ(toprak, asfalt) Anayollara bağlantı Yerel genel taşımacılık Programlar Ücretler Ring patikaları İşaret levhaları Genel yer işaret levhaları Bilgi panoları Araçlar için park kapasitesi Bilgi alma ve tercüme kolaylıkları Restoran sayısı Yeme içme konaklama analizi Restoranların Kategori Sayısı Açıklama durumu Turistik 0 Yerel 0 Yemek Standartları Yüksek standartlı yemek sunanlar : 0 Yeterli ve yöresel standartta yemek sunanlar: 0 Kötü standartta yemek sunanlar : 0 Barınma imkanları Kategori Kuruluş Sayısı Yatak Sayısı Oteller Hosteller (iyi-kötü-orta) Sayfa 106

107 (Misafirhaneler) Yatak&kahvaltı oteli Rota üstü kulübeler Bungalov tarzı Kamp alanı Diğerleri: Pansiyon Sahanın kendine has seçkin ve diğer önemli özellikleri; Sunduğu değerlerden Alan turist ziyaret döngüsüne girecek şekilde turistlerin ilgisini çekecek diğer alanlara yakın mı? Alandaki yabanıl varlıklar Tek-eşsiz olanlar var mı? Biraz farklı ama değerli olanlar Diğer ilgi çeken yerlere benzer olanlar Evet Var-Yok Yok Var Yok Hangi Sahalar Karacaören Barajı Salda Gölü Sagalassos Antik Kenti Kibyra Antik Kenti Kremna Antik Kenti Bayrak türler Diğer ilginç yaban hayatı (fauna) Kelebekler Endemik bitkiler, Neler? Genel olarak bilinen kanyon yapılarından farklıdır. Kanyon duvarları daha düşük açılarla ve belirli bir vejetasyonla birlikte yükselmektedir... tür. tür Sayfa 107

108 Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı (Varsa) Tatmin edici yaban hayatı izleme imkanı Garanti edilen türler var mı? Genellikle rastlanma ihtimali Şans veya mevsime bağlı olanlar Memeliler Kuşlar Açıklama Alanda bulunan tesisler Sahadaki tesisler Yetersiz Yeterli İyi Durum Açıklaması Rekreasyonel tesisler Spor tesisleri Diğerleri Taşıma Kapasitesi Analizi Sosyal ve ekonomik taşıma kapasitesi Değerlendirme Şekli: 1- Tamamen Sağlanabiliyor, 2- Genel Olarak Sağlanıyor, 3- Veri Yok, 4- Çoğunlukla Sağlanamıyor 5- Hiç Sağlanamıyor Göstergeler Tüm ilgi grupları turizmden elde edilen gelirden eşit pay alırlar Tüm ilgi grupları turizm gelişimine oranlı bir miktar para yatırımı yapabilir Yerel ekonomi için turizm faydaları açıktır Turizm gelişimiyle ilgili paydaşların ihtiyaç, istek ve önerileri ele alınıyor Tüm ilgi gruplarına önem veriliyor İlgi gruplarının birbiriyle olan ilişkileri iyi Beraber çalışmanın önemi biliniyor İyi bir işbirliği içindeler Belirli kararların alınma amacı saklanmıyor Yerel ilgi grupları karar almada söz sahibi Bölgesel ilgi grupları karar almada söz sahibi Diğer sektörler de turizm gelişimine fayda sağlıyor Turizm kırsal ekonomiye destek veriyor Geleneksel faaliyetler ve üretim türleri turizm gelişiminden sonra gelişme gösterdi Turizm gelişimi istihdamı artırma beklentilerini karşılıyor Yerel halk, özellikle gençler için yeni iş imkanı ortaya çıktı Sayfa 108

109 Kendi turizm işini kurmak isteyenlere yeterli destek veriliyor Turizm işi kurmak için eğitim ve öğretim veriliyor Planlı turizm uygulaması yapılıyor Yerel köyler ve kamusal alanın özelliği turizmden sonra zarar görmemiştir. Turizm temel olarak yerel mal ve hizmetlerden faydalanır Bölgemizi ziyaret eden turist sayısı yeterlidir Turizm kültürel mirasın devamına yardımcı oluyor Turizm endüstriyel mirasın sürdürülmesi için yardımcı oluyor Turizm gelişimi peyzaj dokusuna zarar vermiyor Turizm doğanın korunmasına yardımcı oluyor Turizm kültürel manzaranın korunmasına yardımcı oluyor Turizm hayat kalitesini artırıyor Sosyal ve Ekonomik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Ekolojik taşıma kapasitesi analizi Faaliyet Genel etkiler Müspet /menfi Korunan alan üzerindeki etki Kabul edilebilir Etki Kabul edilemez Kamping & Müspet - piknik Ahşap Hediyelik Müspet eşyaların satılması, Dağcılık, trekking Müspet Su sporları Müspet Olta balıkçılığı Menfi Normal spor Menfi etkinlikleri Yeme içme Müspet Doğa yürüyüşü Müspet Yaban hayatı Müspet gözlemi Bilimsel geziler Müspet Kabul edilebilir ancak; İzlemeye esas olan Ekolojik Göstergeler aşağıdaki şekilde incelenmelidir. 1- Tamamen doğru, 2- Genel olarak doğru, 3- Veri yok, 4- Çoğunlukla yanlış, 5- Hiç yok, Ekolojik taşıma kapasitesinin etkileri; Sayfa 109

110 Ekolojik göstergeler Bitkiler turizm artışından etkilenmemektedir Yürüyüş yolarından yürümeyen turistler bitkilere çok zarar veriyor Turizmden dolayı daha fazla toprak erozyonu meydana gelmektedir Korunan alanın suları gözle görünür şekilde kirlenmektedir Turizm gelişimi sebebi ile balık miktarı azalmıştır Korunan alanın yer altı suları içme suyu olarak kullanılabilir Turistler yaban hayatı için rahatsız edici bir faktördür Turizmden dolayı flora ve faunada ölümler artmıştır Ekolojik Taşıma Kapasitesi Verilerini Değerlendirme Sonuçları; Fiziki/idari Taşıma Kapasitesi İncelemesi ve Değerlendirmesi; (1-Akıcı, yeterli 2- İyi, 3- Fena değil, 4- Kötü, 5- Çok Kötü) Fiziki/idari taşıma kapasitesi Yer Kapasite Altyapı Korunan alana giriş yolları Korunan alandaki yol ağı Korunan alan içindeki toplu taşıma araçları Park girişi Park etme Akış Park yeri imkanları Yer sayısı Biletleme Yönlendirme Bilgi imkanları İşaret levhaları Yetkililer Ziyaretçi merkezi Ofisler Basılı ve görsel materyal Yiyecek içecek temini Tedarik Ticaret Seçenekler Kolaylık tesisleri Tuvaletler Atıkların toplanması Patika ağı Yeterlilik durumu Yaban hayatı izleme Sayısı ve uygunluğu noktaları Aktiviteler seçenekler Paket doğa turları Bisiklet kiralama Sayfa 110

111 Araç kiralama At-katır kiralama Çalışanlar Yeterli sayıda Donanımlı Fiziki/idari taşıma kapasitesi yönünden yapılan değerlendirme; Sahanın doğa yönünden herhangi bir koruma sınıflandırmasına tabii değildir. Sahanın Milli Park olarak ilan edilmesi için çalışmalara devam edilmektedir. Söz konusu alanın idaresi personel yönünden yeterli donanıma sahip değildir, takviye edilmelidir, Sahanın Milli Park olarak ilan edilmesinin yanı sıra konaklama ve kamp alanları, günübirlik kullanım alanları oluşturulmalı ihtiyaca uygun olarak kullanılabilmesinin sağlanması gerekmektedir, Saha içindeki geziler için paket turlar oluşturulmalıdır, özel sektörün teşviki lüzumludur, Alan kılavuzlarının sahada görev alması bilgi ihtiyacını da çözecektir, Tabela, bilgi panosu, ikaz vb. işaretlemeler lüzumludur, Sahada tuvalet vb. temel ihtiyaçların karşılanması için altyapı çalışmalarına ağırlık verilmelidir, Ziyaretçi merkezi kurulmalıdır, Personelin donanımı arttırılmalıdır. Psikolojik Taşıma Kapasitesi? 4.5. BURDUR İLİ VE İLÇELERİNİN KIYAS YÖNTEMİ İLE KISA DEĞERLENDİRMESİ Karşılaştırma yöntemi, kapsam dahilindeki unsurun benzerleri ve rakipleri ile arasındaki farkı görmesi ve daha ilerlemesine itici güç olması amaç edinilerek verimliliği arttırma yöntemidir. Karşılıklı bilgi alışverişi olarak değerlendirilen bu yöntemde, kopyalama değil, kendi ürünlerimize yönelik ilham almak, uyarlamak hedeftir. Gelecek eğilimlerini şimdiden görüp, müşterinin isteklerini şimdiden karşılamaya hazırlıklı olmayı gerektirir. Karşılaştırma yapılan ilçenin/ilin başarılı oluğu hususta takip ettiği yolun ilçede/ilde alınabilirliği araştırılmalıdır. KIYAS YÖNTEMİ İLE DOĞA TURİZMİ POTANSİYELİ YÜKSEK OLAN BAZI İLÇELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ.. ili Sayfa 111

112 İlçe Kıyaslanan İl/ilçe Kıyaslama sebebi, Örnek Alınacak Deneyim Sayfa 112

113 5.BURDUR İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR DOĞA TURİZMİ STRATEJİLERİ 5.1.GELİŞTİRME, PLANLAMA ve EĞİTİM STRATEJİLERİ GPES1: Doğa ile uyumlu sürdürülebilir doğa turizmine yönelik yatırımların arttırılması. GPES2: Bu planda öngörülen doğa turizmi potansiyeli bulunan alanlardaki alt planların yapılması. GPES3: Doğa turizmi türlerinin (kış turizmi, kaya tırmanışı, yaban hayatı gözlemi, doğa yürüyüşü, yelken vb.) tüm yıla yayılacak şekilde planlanması. GPES4: Doğa turizmi potansiyelinin yüksek olduğu ilçelerde ve alanlarda, doğa turizminin yerel kalkınmada güçlü bir araç olarak öne çıkarılması. GPES5: Doğa Turizmi yapılan/yapılacak alanlarda kurumlararası işbirliğinin sağlanması. GPES6: Doğa Turizmi yapılan/yapılacak alanlardaki ilgi gruplarının eğitim ve bilinçlendirilmesi. 5.2.TANITIM STRATEJİLERİ TS1: Doğa turizmi faaliyetlerinde/alanlarında ulusal ve uluslararası ölçekte markalaşmasının sağlanması. TS2: Doğa turizmi sektöründe doğa ile uyumlu sürdürülebilir turizm sertifikasyon sisteminin oluşturulması. TS3: Toplumun farklı kesimlerine yönelik yöresel ürün alternatiflerinin geliştirilmesi. TS4: Doğa turizmi faaliyetlerinin yapılacağı alanlardaki ender doğal, tarihi ve kültürel yapının tanıtılması. 5.3.ZİYARETÇİ YÖNETİMİ STRATEJİLERİ ZYS1: Koruma ilkeleri ve ziyaretçi yönetim kriterleri doğrultusunda sürdürülebilir ziyaretçi yönetiminin sağlanması. ZYS2: Doğa turizmine konu olan alanların taşıma kapasitelerinin hesaplanması. 5.4.İZLEME STRATEJİLERİ İS1: Doğa Turizmi Etkinliklerinin olumlu/olumsuz etkilerinin izlenmesi. Sayfa 113

114 Eylem No Öncelik Burdur İli Doğa Turizmi Master Planı ( ) GELİŞTİRME, PLANLAMA VE EĞİTİM Amaç: ilgili paydaşların doğa turizmi açısından kapasitelerini geliştirmek ve sürdürülebilir doğa turizmi hedeflerini planlamak Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlan gıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Başarı Göster gesi 1 Yerel Halkın Eğitimi 2 Çocukları n Eğitilmesi 3 Farkındalı k ve Bilinç Artırımı 4 Personeli n Eğitilmesi Doğa Turizmi Faaliyetleri gerçekleştirilen korunan alanlar içerisinde kalan yerleşim yerlerinde yerel halkı doğa turizmi konusunda eğitmek. Doğa Turizmi Faaliyetleri gerçekleştirilen korunan alanlar içerisindeki yerleşim birimlerindeki okul çağındaki çocukları doğa ve doğa turizmi konusunda eğitmek. Doğa Turizmi aktivitelerinin yoğun olarak gerçekleştirildiği alanlarda uyarıcı, eğitici levha ve tabelalar koymak. Doğa Turizmi Faaliyetleri gerçekleştirilen korunan alanlarda görevli personeli, kapasitelerini arttırmaya yönelik eğitmek. OSİ OSİ Kültür ve Turizm Müd., MEB, STK lar, Üniversiteler Kültür ve Turizm Müd., STK lar, Üniversiteler, MEB, 2014 DKMP Genel Müdürlüğü 2014 DKMP Genel Müdürlüğü, STK lar Kaymakamlıklar OSİ STK lar 2014 DKMP Genel Müdürlüğü OSi DKMP Genel Müdürlüğü, Üniversiteler 2014 DKMP Genel Müdürlüğü STK lar 5 İşletmecil Doğa Turizmi aktivitelerinin gerçekleştirildiği OSi STK lar, 2014 DKMP Genel Kurs Kurs Sayısı Kurs Sayısı Tanıtıcı Matery alin Çeşidi ve Miktarı Eğitim Sayısı Sayfa 114

115 erin Eğitimi 6 Yabancı Dil Eğitimi 7 Yöresel Ürünlerin Geliştiril mesi 8 Doğa Turizmi Kaynak Yönetimi 9 Taşıma Kapasites i Analizi 10 Alt Planlar 11 İrtibat Noktaları 12 Şenlik ve Festivalle r korunan alanlar içerisindeki işletme sahiplerini ve personelini eğitmek. Yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği alanlardaki personelini ve yöre halkını yabancı dil konusunda eğitmek. Doğa turizmi alanlarında, yerel el sanatlarının devamlılığını sağlamaya ve yöresel ürünlerin üretilmesine yönelik kurslar açmak. Her odak noktasına yapılacak olan Alt planlar için gerekli olan alansal verileri (yaban hayatı, peyzaj, jeoloji vb.) toplamak. Korunan alanlardan elde edilecek alansal veriler doğrultusunda alanlardaki taşıma kapasitesi analizlerini yapmak. Elde edilen veriler doğrultusunda öngörülen odak bölgelerdeki uygulama alt planlarını gerçekleştirilmek Korunan alanlar içerisinde doğa turizmi faaliyetlerinin tanıtımına ve bilinçlendirmeye yönelik irtibat büroları kurmak, ilgi gruplarına bilgilendirici broşür, afiş vb. materyaller vermek. Doğa Turizmi faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığı korunan alanlar çevresindeki köylerde geleneksel doğa turizmi şenlikleri, festivali vb. organizasyonlar gerçekleştirilmek. Valilik, MEB, OSİ, MEB (HEM) OSİ Üniversiteler, Kültür ve Turz. Müd. Valilik, Kaymakamlar, OSİB Valilik, STK'lar, Üniversiteler, Muhtarlar, Üniversiteler, STK lar, Müdürlüğü, STK lar Sayısı 2014 MEB Kurs Sayısı 2014 Valilik, Kaymakamlı klar 2015 DKMP Genel Müdürlüğü OSİ Üniversiteler 2014 DKMP Genel Müdürlüğü OSİ İlgi grupları 2015 DKMP Genel Müdürlüğü OSİ OSİ Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür ve Turizm Müd., Kaymakamlıklar, Belediyeler, Muhtarlıklar, 2014 DKMP Genel Müdürlüğü 2014 DKMP Genel Müdürlüğü, Kurs Sayısı Alan çalışma ları sayısı Kapasit e Analizl eri Alt Plan Sayıları İrtibat Noktası Sayısı Şenlik ve Festival Sayısı Sayfa 115

116 STK lar 13 Doğa Turizmi Haritası 14 Yöresel Mimari 15 Pansiyon Ağları 16 Atık yönetimi 17 Yaban Hayatı Koruma ve Doğa Turizmi Aktiviteleri veya Aktivitelerin gerçekleştirildiği alanlara yönelik, ihtiyaç ve talepler doğrultusunda farklı temalara sahip doğa turizmi haritalarını hazırlamak Doğa turizmi yapılan korunan alanlarda restorasyonu gereken ya da yenisi planlanan yapı ve tesislerin doğa turizmi kültürüne ve yöresel mimariye uygun projelendirmek. Doğa Turizmi faaliyetlerinin gerçekleştirildiği korunan alanlar içerisinde kalan köylerdeki doğa turizmine uygun yöresel mimariye sahip evlerin doğa turizmi için pansiyona dönüştürülmesi ile ilgili örnek projeleri teşvik etmek. Doğa Turizmi yapılan korunan alanlar içerisinde ve çevresinde kalan köylerdeki atık sorunlarının tespiti ve gerekli görülen alanlar için atık yönetim planlarını yapmak. Burdur İlinde eğitim, tanıtım ve koruma amaçlı yaban hayatı koruma ve kurtarma merkezi kurmak. OSİ OSİ OSİ OSİ OSİ, Kültür ve Turizm Müd. Belediyeler, Kaymakamlıklar, STK lar Belediyeler, Mimarlar Odası Çevre ve Şehircilik Müd., Kültür ve Turizm Müd. Kaymakamlıklar, Belediyeler, Muhtarlıklar, STK'lar Belediyeler, Kaymakamlıklar Çevre ve Şehircilik Md. Lisinia, Dernekler, Üniversiteler 2014 DKMP Genel Müd., Kültür ve Turizm Müd. Belediyeler, Kaymakamlı klar, STK lar DKMP Genel Müdürlüğü Harita Sayıları Proje Sayısı 2016 Girişimciler Pansiyo n Sayısı 2014 Valilik, Belediyeler 2014 OSİ, Lisinia Atık Yöneti mi Plan Sayısı Merkez in Kurulm ası Sayfa 116

117 Kurtarma Merkezi 18 İnsuyu Mağarası 19 Kurumlar arası İşbirliği 20 Plan Uyumları 21 Rehabilit asyon Planı 22 Risk Haritaları İnsuyu Mağarası nın doğa turizmi potansiyelinin arttırılması için çalıştay düzenlenmek. İl deki Doğa Turizmi Faaliyetlerinde kurumla arası işbirliğini sağlanmasına yönelik çalıştaylar düzenlemek. Korunan alanlarda gerçekleştirilen/potansiyel doğa turizmi aktivitelerinin Yönetim Planı, UDGP vb. plan hükümlerine entegre etmek. Korunan alanlar içerisinde yoğun kullanıma maruz kalan alanları belirlemek, ihtiyaç duyulan alanlar için rehabilitasyon planları yapmak. Korunan alanlardaki mevcut doğa turizmi aktivitelerinin alan bazlı ya da aktivite bazlı risk, zorluk derecelerini gösterir haritaların hazırlamak. OSİ, Burdur Valiliği OSİ Burdur Valiliği OSİ Antalya Şube Müdürlüğ ü OSi OSİ DKMP, STK lar, Üniversiteler 2015 DKMP Çalışta y İlgi grupları 2013 DKMP Genel Müd. Üniversiteler, STK lar Üniversiteler, STK lar, Kültür ve Turizm Md DKMP Genel Müd DKMP Genel Müd DKMP Genel Müd. Toplant ı Sayısı, Protok ol Entegre Edilen Plan Sayısı Plan Sayısı Harita Sayısı Sayfa 117

118 Eylem No Öncelik Burdur İli Doğa Turizmi Master Planı ( ) TANITIM Amaç: Mevcut doğa turizmi ürünlerinin ortaya çıkarılması, geliştirilmesi ve tanıtımının yapılması Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlan gıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Başarı Gösterge si 1 Kültür Envanter i 2 Ulusal ve Uluslar arası seviyede tanıtım 3 Ürün satış merkezle ri Doğa Turizmi potansiyeli olan ve faaliyetlerin gerçekleştirildiği korunan alanlar içerisinde kalan yerleşim alanlarındaki kültürel kaynak değerlerinin tespitini yapmak, harita, broşür, afiş vb. materyallerle tanıtımlarını yapmak. Korunan Alanların ve faaliyetlerin yerelde, ulusal ve uluslar arası seviyede tanıtım materyallerin basımını ( WEB sitesi, yeterli miktarda broşür, rota haritası, CD, tanıtım filmi vb.) yapmak. Favori ilçelerde yöre insanının ürettiği ürünlerin satışına yönelik yeterli miktarda satış yerlerinin oluşturulması için yöre halkını üretim ve satış için teşvik etmek. OSi OSi Özel Girişimciler, Muhtarlıkla r, Dernekler, Üniversiteler, Kültür ve Turizm Müd. Dernekler, Kültür ve Turizm Md., Üniversite, Valilik OSi, Kaymakamlıkla r, Belediyeler, 2014 DKMP Genel Müd DKMP Genel Md., Valilik, Belediyeler 2014 Girişimciler Hazırlan an materyal sayısı 4 Tur operatör lerine saha tanıtımı ve doğa Tur operatörlerine korunan alanları gezdirerek tanıtmak, görüşlerini almak, isteklerini değerlendirmek, destinasyon şekillendirmelerini yapmak. OSİ Kültür Turizm Müd., STK lar 2014 DKMP Genel Müd. Sayfa 118

119 turu destinas yonları 5 Müşteri beklenti ve memnun iyet anketleri 6 Fuar, Sempozy umlar, Festivall er 7 Doğa köyü ve Doğa Beldesi 8 Yeni ürünler ve Ürün geliştirm e 9 Yıl Sonu Bülteni Korunan alan ziyaretçilerinin beklentilerini ve verilen hizmetlerden memnuniyetlerini periyodik olarak ölçmek için anketler yapmak. Fuar ve sempozyumlar da aktif katılımlarla standlar oluşturmak. İl içerisinde doğal güzellikleri, mimari tarzı ve yaşam stillerini korunmuş belde ve köyleri doğa köyü, doğa beldesi olarak planlanmak ve tanıtılması için etüt çalışmaları yapmak. Yeni ürünlerin geliştirilmesi, yeni dizaynlar, yerel kültür elemanlarının figüre edilmesi, bilinmeyen veya kaybolmaya yüz tutmuş, yöresel yemekleri, yöresel el sanatlarının sunulabilir hale getirilmesi bunların kataloglar halinde basımını sağlamak. Her yıl başında bir önceki yıl Korunan alanlarda gerçekleştirilen doğa turizmi faaliyetlerini ve gerçekleştirilen etkinlikleri (yarışma, fuar, kutlama, kamp, vb.) tanıtan yıllık doğa turizmi bültenleri hazırlamak. OSİ OSİ OSİ OSİ OSİ STK lar, Üniversiteler Belediyeler, Dernekler, Muhtarlıklar,ST K, BAKA, Kaymakamlıkla r Dernekler, Üniversiteler, Kültür ve Turizm Müd. Kültür ve Turizm Müd. Valilik, STK lar 2014 DKMP Genel Müd DKMP Genel Müd DKMP Genel Müd DKMP Genel Müd. Anket Sayısı Sayfa 119

120 Eylem No Öncelik Burdur İli Doğa Turizmi Master Planı ( ) ZİYARETÇİ YÖNETİMİ VE İZLEME Amaç: Doğa turizmi faaliyetlerinin izlenmesine ilişkin kriterlerin belirlenmesi, izlemenin yapılması, raporlama, değerlendirme ve geri bildirimlerin yapılması. Eylem Açıklama Yapacak kişi ve kuruluşlar İşbirliği ortakları Başlan gıç tarihi Süresi Bütçesi ve Finans kaynağı Başarı Gösterg esi 1 Yaban Hayatını n İzlenmes i 2 Su Kaynakl arının İzlenmes i 3 Habitatl arın İzlenmes i 4 Raporla ma 5 Çevresel etkilerin izlenmes i Doğa Turizmine konu olan alanlarda av turizmi, yaban hayatı gözlemi vb. aktivitelere konu olan türleri izlemek. Doğa Turizmi potansiyeli olan Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları içerisinde kalan su kaynaklarını izlenmek. Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları içerisinde kalan orman ekosistemini izlemek. Her yıl sonunda, Doğa Turizmi Master Planı uygulamalarının gerçekleşmesinin raporlamak. Doğa Turizmi Gerçekleştirilen korunan alanlardaki ekosistemlerin aktivitelere verdiği ekolojik tepkileri izlemek, belirlemek ve raporlamak. OSİ DKMP Genel Müdürlüğü OSİ DSİ Isparta Bölge Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü OSİ, Valilik OSİ 2013 DKMP Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü OSİ 2013 Orman Genel Müdürlüğü, DKMP Genel Müdürlüğü OSİ 6. Bölge 2014 DKMP Genel Müdürlüğü STK lar, Üniversiteler Müdürlüğü 2014 DKMP Genel Müdürlüğü İzleme Kayıtları İzleme Kayıtları İzleme Kayıtları İzleme Kayıtları İzleme Kayıtları Sayfa 120

121 6 Ekonomi k etkilerin izlenmes i 7 Ziyaretçi Sayıların ın İzlenmes i Doğa Turizmi yapılan korunan alanlardaki ekonomik parametreleri (gelir) izlemek ve raporlamak. Korunan alanlara gelen ziyaretçilerle ilgili parametreleri (yaş, eğitim, cinsiyet, meslek vb.) tespit, izlemek ve raporlamak. OSİ OSİ STK lar, Üniversiteler STK lar, Üniversiteler 2014 DKMP Genel Müdürlüğü 2014 DKMP Genel Müdürlüğü İzleme Kayıtları İzleme Kayıtları Sayfa 121

122 6. SONUÇ VE ÖNERİLER: 6.1.Belirlenen Eko Turizm Türlerine Yönelik Mevcut Durum Burdur ilinin, sahip olduğu doğal ve kültürel değerleri ile bölgede turizmin gelişimini ve sürdürülebilir olmasını sağlayan belirli unsurlar (coğrafi konum, bölgenin sosyal ve kültürel yapısı, ulaşım olanakları, kapalı turizm bölgesine yakınlık, demografik yapı vb.) açısından yapılan değerlendirmeler neticesinde Burdur ilinin, 17 eko turizm türü için önemli düzeyde potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, bölge genelinde söz konusu turizm türleri kapsamında sınırlı düzeyde turizm hareketinin ve faaliyetinin gerçekleştiği ya da hiç gerçekleşmediği görülmüştür. Burdur İli Eko Turizm Türlerine Yönelik Mevcut Durum Tablosu Turizm Türü Potansiyel Faaliyet 1.Av Turizmi Yüksek Zayıf 2.Kuş Gözlemciliği Yüksek Orta 3.Dağ Turizmi Yüksek Zayıf 4.Yayla Turizmi Yüksek Orta 5.Mağara Turizmi Yüksek Orta 6.İpek Yolu Turizmi Yüksek Zayıf 7.Tarım ve Çiftlik Turizmi Yüksek Zayıf 8.Doğa Yürüyüşleri (Trekking) Yüksek Zayıf 9.Kış Turizmi Yüksek Zayıf 10.Yamaç Paraşütü Orta Zayıf 11.Kültür Turizmi Yüksek Orta 12.Sportif Olta Balıkçılığı Orta Zayıf 13.Sualtı Dalış Turizmi Orta Zayıf 14.Bisiklet Turizmi Orta Zayıf 15.Kamp ve Karavan Turizmi Orta Zayıf 16.Gençlik Turizmi Yüksek Zayıf 17.Oryantiring Turizmi Yüksek Zayıf Söz konusu turizm türlerine yönelik planlama ve çalışmaların, ilin stratejik turizm planlaması kapsamında bütüncül bir yaklaşım dahilinde ele alınması önem taşımaktadır. Anılan turizm türleri ve faaliyetlerinin bir çoğu birbiriyle ilişkili ve tamamlayıcı unsurları içermektedir. Bölge genelinde gerçekleştirilen odak grup toplantıları ve sektör temsilcileri ile yapılan bire-bir görüşmelerde her ilçenin turizme, kendi açısından ve mevcut değerleri çerçevesinden baktığı görülmüştür. Burdur ili turizm planlaması vasıtasıyla; bölge turizmine yönelik politika ve stratejilerin belirlenmesi ve pazarlama karmasına yönelik (bütünleşik paket turlar, tanıtım, Sayfa 122

123 imaj oluşturma, acenteler, ulaştırma araçları vb.) çalışmaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Turizm İşletmelerine ve İnsan Kaynaklarına Yönelik Mevcut Durum İl genelinde faaliyet gösteren konaklama ve yiyecek-içecek işletmeleri büyük oranda küçükaile işletmesi olup; İl merkezinde faaliyet gösteren 4 yıldızlı bir otel işletmesi dışında kalan tüm tesislerin özellikle hizmet kalitesi boyutları açısından vasat durumda oldukları görülmüştür. Özellikle İl merkezindeki ve tur güzergahları kapsamındaki ilçelerde faaliyet gösteren lokanta ve dinlenme tesislerinin hizmet sunumu süreçlerinde önemli noksanlıklar tespit edilmiştir. Bölge kültürü ve yöre mutfağının gastronomi bilimi açısından kapsamlı bir biçimde ele alınması gerekmektedir. Bununla beraber, özellikle turist gruplarına hizmet sunan belirli lokanta ve dinlenme tesislerindeki mutfak ve servis personelinin eğitimi ile ilgili önlemlerin acilen alınması gerekmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, Burdur ilinde turizm işletme belgesine sahip 2 adet otelde toplam 173 yatak bulunmaktadır. İl genelindeki Belediye belgeli otel sayısı ise 18 adet olup yatak kapasitesi ise 861 dir. Söz konusu veriler, bölgede önemli düzeyde turizm Sayfa 123

124 işletme belgeli konaklama işletmesi eksikliği ve yatak kapasitesi sorunu olduğunu ortaya koymaktadır. Konaklama işletmeleri, Turizm planlaması ve gelişimi açısından olmazsa olmaz öneme sahiptir. Bir bölgenin turizm potansiyeli; sahip olduğu doğal ve kültürel değerleri ile birlikte, şüphesiz alt yapı unsurlarının nicelik ve niteliğine bağlıdır. Konaklama işletmeleri turizmin temel statik unsurlar olduklarından; Burdur ili stratejik turizm planının oluşumunda söz konusu işletmelerin, niceliksel açıdan ve niteliksel açıdan, diğer unsurlarla birlikte ayrıntılı olarak ele alınması gerekmektedir. Örneğin; Birbirine çok yakın ve aynı yörede bulunan iki önemli merkez olan; Salda kayak merkezi ve Salda gölüne yönelik geliştirilecek rekabetçi stratejiler ve planlamalarda, konaklama tesisleri ile ilgili ayrıntıların farklı unsurlar açısından (salda destinasyonunda planlanan turizm türlerine uygun otel özellikleri, beklenen hedef kitle - turist profili, mimari, yer seçimi, teşvikler, vb.) değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle eko turizm türlerine uygun ve uyumlu tesislerin bölgeye kazandırılması önemlidir. Bu sebeple, ilgili kurum ve kuruluşlarca (Valilik, il özel idaresi, belediyeler, üniversite, ticaret ve sanayi odaları vb.) gerçekleştirilecek tüm planlama ve çalışmalarda; konaklama tesislerine yönelik olarak, teke yöresi kültürüne ve bölgedeki turizm türlerine uyumlu, bölge imajına katkı sağlayan, turiste farklılık sunan, özgün ve optimum stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanmasının sağlanması gerekmektedir. Doğa Turizmi; bölgenin kendine ait olan doğal ve kültürel mirasını harekete geçirmesi, girişimciliğin teşvik edilmesi, bölgenin gelir ve istihdamını artırması, yaşamsal standartların iyileştirilmesi bakımından bölgesel kalkınmanın odak noktasıdır. Sosyal, ekonomik ve fiziki açılardan gerçekleştirilecek etkili bir planlamayla ve yerel önceliklerin de ayrıntılı bir şekilde analiz edilmesiyle doğa turizmi, bölgelerarası dengesizliğin giderilmesinde ve bölge kalkınmasında yararlı bir sektör durumundadır. Bir ülkenin veya bölgenin tarihi değerlerini, folklorunu, el sanatlarını, dinlenmeye yönelik potansiyelini, coğrafi avantajlarını, dini kurumlarını tanıtmaya ve bu yolla bölge kalkınmasına katkı sağlayan sektör doğa turizmidir. Burdur İli nin Turizm Merkezi olan Antalya İline yakın olması doğa turizmi aktiviteleri açısından yüksek potansiyel içermektedir. Ancak ulaşım, turizm bilincinin halk tarafından yeterince kavranmamış olması bu ilin doğa turizmi bakımından gelişmesine olumsuz yönde etki etmektedir. İlin coğrafi konumu, tarihi mirası, doğal kaynakları, kültür gibi birçok bakımdan zenginliğinin tanıtılması gerekmektedir. Kamu ve özel sektör, politika araçları arasında doğa turizmine de yer vermelidirler. Ayrıca bölge insanlarına turizm bilincini geliştirecek seminer, yerel medya programları vs. aktiviteler ile turizmde bölgesel girişimlerin güçlenmesi desteklenmelidir. Sayfa 124

125 Isparta ili için yapılan bu doğa turizmi master planı bazı eksikliklerine rağmen yeni bir perspektifle hazırlanmış modeldir. İçindeki doğa turizmi ile ilgili derli toplu bilgiler doğa turizmi konusunda yapılacak yeni çalışmalar için önemli bir kaynak niteliğindedir. Burdur ili genelinde yeni devlet avlaklarının tespit edilmesi önem taşımaktadır. Ayrıca, özel avlak işletmeciliğinin özendirilerek, av turizmine yönelik hizmet veren özel avlak çiftliklerinin açılması gerekmektedir. Tanıtım faaliyetlerine önem verilmelidir. Şehiriçi ve Doğa Turizmi Şeçkin Alanlarındaki Ulaşım altyapısının iyileştirilmesi Konaklama alt yapısının oluşturulması gerekmektedir. Yol güzergâhlarına görsel çekiciliğe sahip yönlendirici levhaların yerleştirilmesi gereklidir. Turizm ile ilgili işletmelerde istihdam edilen işgücüne eğitim verilmesi gerekmektedir. Yöre Mutfağının Gastronomi açısından ele alınması gerekmektedir. Burdur ili turizm imajı oluşturulmalıdır. Turizme yönelik hediyelik eşyaların üretimi üretilmelidir. Gençlik turizmine yönelik hosteller açılmalı Karacaören Barajı pilot alan olarak seçilmeli ve uygulamalar yapılmalıdır. Ev ve konağını turizme açmak isteyenlere kredi imkanları ve kolaylıklar sağlanmalıdır. Belirli turizm türlerine yönelik festivaller düzenlenmeli Eko turizm ile ilgili kişiler, kuruluşlar, dernekler, işletmeler, öğrenci kulüpleri, toplulukları ile bağlantı kurulmalı Gerçekleştirilen tüm organizasyonlarda, ulusal ve uluslar arası platformda Burdur un tanıtılmasına katkı sağlayacak sanatçıların, yazarların, kanaat önderlerinin, program yapımcıların, gazetecilerin davet edilmesi sağlanmalıdır. Yayla şenlikleri daha kapsamlı ele alınmalıdır. Bucak ilçesini, Isparta-Antalya karayoluna bağlayan tali yolun iyileştirilmesi gerekmektedir. Tüm ilçelerde yaylalara çıkan yolların iyileştirilmesi gerekmektedir. Salda kayak merkezine çıkan yolun tamamlanması gerekmektedir. Salda kasabasının turizm merkezine dahil edilmesi gerekmektedir. Sayfa 125

126 Logo, slogan ve maskot belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Kemer Akpınar yaylasında acil olarak konaklama, ulaşım ve rekreasyon alt yapı eksikliklerinin giderilmesi gerekmektedir. Sayfa 126

127 HAZIRLAYAN Burdur İli Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü KONTROL EDEN Burdur Bölge Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü Uygun Takdim Burdur Bölge Müdürü Burdur Vali Yardımcısı Doğa Turizmi Master Planının uygulanması UYGUNDUR. Sayfa 127