Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY
Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme sisteminin geliştirilmesi. Türkiye Klinik Kalite Programı 2
Program Takvimi ve Genel Plan: Çalışmanın tamamlanması için öngörülen süre 18 aydır. Belirlenen konu başlıkları için mevcut durumun belirlenmesi Yapı - Süreç Sonuç Süre: 3 Ay (Şubat-Nisan 2012) Pilot Çalışmalar (Seçilen 8 10 hastanede) Kalite değerlendirme sisteminin test edilmesi için hastalıklar veya konu başlıklarında standartlar, göstergeler ve veri toplama metotlarının netleştirilmesi Süre: 9 Ay (Mayıs 2012- Ocak 2013) Ulusal sistemde yaygınlaştırma Pilot çalışmalardan öğrenerek daha yaygın uygulamaya geçiş Süre: 6 Ay (Şubat-Temmuz 2013) Türkiye Klinik Kalite Programı 3
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler Toplantı ve Çalıştaylar Türkiye Klinik Kalite Programı 1. Çalıştayı (13.02.2012 17.02.2012) Türkiye Klinik Kalite Programı 2. Çalıştayı (24.04.2012 27.04.2012) Türkiye Klinik Kalite Programı 3. Çalıştayı (03.09.2012 07.09.2012) Türkiye Klinik Kalite Programı 4. Çalıştayı (12.11.2012 16.11.2012) Türkiye Klinik Kalite Programı 5. Çalıştayı (28.01.2013-01.02.2013) Türkiye Klinik Kalite Programı 6. Çalıştayı (29.04.2013 03.05.2013) Telekonferans (12 defa) Çalışma Grubu toplantıları (24 toplantı) Türkiye Klinik Kalite Programı 4
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Diğer Faaliyetler Mevcut durum tespitine yönelik olarak yapılanlar Türkiye sağlık sistemi yapısı gözden geçirilmiştir. Sağlık Bakanlığının organizasyonel yapısı Sağlık Bakanlığı Bilgi Yönetim sistemleri, 1.,2. ve 3. basamak saha incelemeleri Türkiye de Sağlıkta Kalite uygulamaları incelenmiştir. Hizmet kalitesi ile ilgili olarak uygulanan ölçme ve değerlendirme sisteminin incelenmesi Türkiye de kullanılan kalite terminolojisinin gözden geçirilmesi Türkiye Klinik Kalite Programı 5
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Mevcut durum tespitine yönelik olarak yapılanlar Türkiye de sağlık sisteminde kalite ölçme ve değerlendirme sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak; güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler gözden geçirilmiş, saha görüşmelerinde elde edilen öneriler kaydedilmiştir. Paydaş Analizi; Türkiye Klinik Kalite Programı çerçevesinde yürütülecek faaliyet alanlarında olumlu ya da olumsuz yönde etkileri, ilgileri, çıkarları olan ve bu nedenle projenin gelişim sürecinde dikkate alınması gereken kişi, kurum, kuruluş ya da gruplar sistematik bir şekilde gözden geçirilerek analiz edilmiştir. Buna göre paydaşlar iç ve dış paydaşlar olarak iki grupta incelenmiştir. Türkiye Klinik Kalite Programı 6
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Klinik Kalite Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak yapılan faaliyetler: a) Kalite göstergelerinin geliştirilmesi için üç sağlık sorununun tespiti Türkiye de klinik kalitenin ölçülmesi için öncelikli 3 konuya karar verilerek indikatör ve standartları oluşturuldu; Diabetes Mellitus Gebelik ve Doğum Süreci Diz Protezi Replasmanı Ocak 2013 te bu konulara ilaveten 3 konuya daha karar verilerek, indikatör ve standartları oluşturuldu; Koroner Kalp Hastalığı İnme Kalça Protezi Replasmanı Türkiye Klinik Kalite Programı 7
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Klinik Kalite Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak yapılan faaliyetler: Bu konular belirlenirken sağlık sorununun bireye ve topluma etkisi, hastalık yükü ve ölçülebilirliği ele alınmıştır Belirlenen 6 sağlık sorunu için çalışma grubu bünyesinde 6 alt grup oluşturulmuştur. Türkiye de sağlıkta kalite algısının çalışılması ve sistemin koordinasyonu için ayrıca Klinik Kalite Çalışma Grubu oluşturulmuştur. Türkiye Klinik Kalite Programı 8
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Klinik Kalite Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak yapılan faaliyetler: Belirlenen her bir çalışma grubu kendi konularını aşağıdaki 4 soru çerçevesinde ele almıştır: Klinik Kalitenin tanımı nedir? Klinik kaliteyi ölçmek için kullanılan yöntemler nelerdir? Şu anda ne kadar ölçülebiliyor? Türkiye de gelecekte nasıl ölçülmelidir? Türkiye Klinik Kalite Programı 9
Bugüne Kadar Gerçekleştirilen Faaliyetler (devam) Klinik Kalite Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak yapılan faaliyetler: b) Kalite algısının ölçülmesi (anket çalışması) Klinik Kalitenin tanımı nedir? Kalitenin tanımının yapılabilmesi için hastaların ve sağlık çalışanlarının kalite algısının değerlendirilmesine yönelik anketler geliştirilmiş, ülke çapında 7 coğrafi bölgede (gelişmişlik düzeyi en yüksek ve en düşük) ikişer ilde olmak üzere toplam 14 ilde uygulanmıştır. A grubu anketler (Sağlık çalışanlarına yönelik) için 3177 ve B grubu anketler (hasta ve hasta yakınları) için 1766 olmak üzere toplam 4943 anket uygulanmıştır. Türkiye Klinik Kalite Programı 10
Tanımlar: Kalite, en iyi sağlık sonuçlarına ulaşmak amacıyla, ihtiyacı olan herkese, çalışan güvenliği ve memnuniyetinden ödün vermeden, yeterli kaynaklara sahip tesislerde, iyi eğitilmiş uzmanlar tarafından, doğru uygulamalarla, doğru zamanda eşit hizmetin sağlanmasıdır. Kalitenin iki temel unsuru bulunmaktadır: 1. Klinik Kalite 2. Hizmet Kalitesi Türkiye Klinik Kalite Programı 11
Tanımlar: 1. Klinik Kalite Kanıta dayalı tıp uygulamaları ile doğru teşhis ve tedavinin sağlanması, hataların önlenmesi, bakım sürecinin iyileştirilmesi, hasta ve çalışanların memnuniyetinin artırılması ve en iyi sağlık sonuçlarına ulaşılmasıdır. Türkiye Klinik Kalite Programı 12
Tanımlar: 2. Hizmet Kalitesi - Toplumdaki sağlık hizmeti ihtiyacının belirlenmesi, - Asgari bekleme süreleri de göz önünde bulundurularak sağlık hizmetine erişimin kolaylaştırılması, - Hasta-çalışan iletişiminin güçlendirilmesi, - Tedavi sunma hızının ve yatış süresinin iyileştirilmesi, - Sağlık tesisine ait fiziksel ortamların (odalar, yemek vb.) iyileştirilmesi, - Yeterli kaynak ve ekipmana sahip iyi eğitilmiş çalışanların görevlendirilmesi, - Sağlık çalışanlarının güvenliğinin sağlanması yolu ile hasta ve sağlık çalışanlarının deneyimlerini geliştirerek, sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşların etkili, etkin, verimli yönetimini ve yüksek performansa ulaşmasını sağlamaktır. Türkiye Klinik Kalite Programı 13
Pilot uyguluma için göstergelerin ve kurumların belirlenmesi Pilot uygulamaya yönelik aşağıda belirlenen adımlar izlenmektedir: Belirleme Seçim Pilot Çalışma Gözden Geçirme Kaliteyi belirlemek amacıyla ulusal anket (profesyonel&hastalar) Klinik kalite bilgisi ve mevcut verilere ilişkin tüm mevcut kaynakların belirlenmesi Mevcut durumun belirlenmesi ve gösterge seçiminin sonlandırılması Destek almak amacıyla SB genel müdürlükleriyle görüşülmesi Her bölgede hastane ve aile hekimi grupları arasında bağlantı kurulması Başarının nasıl göründüğünün belirlenmesi Uygulamayı gerçekleştirmek amacıyla kurum içi eylemeler üzerinde uzlaşılması Eylem planının pilot kuruluşlarla birlikte uygulanması İlerlemenin takip edilmesi Sonuçlar Sonraki aşamaya yönelik hazırlık yapılması Türkiye Klinik Kalite Programı 14
Pilot uygulama için göstergelerin ve kurumların belirlenmesi (devam) Pilot Çalışmada Yer Alan İller* 1. Ankara 2. Adana 3. İstanbul 4. İzmir 5. Diyarbakır 6. Erzurum 7. Trabzon 8. Eskişehir *Pilot Seçilen illerde kamu hastaneleri, özel hastaneler, üniversite hastaneleri ve aile sağlığı merkezlerinin Programa uygun olanları seçilmiştir. Türkiye Klinik Kalite Programı 15
Pilot uygulama için göstergelerin ve kurumların belirlenmesi (devam) Bu çerçevede; Standartlar ve İndikatörler belirlenerek ilgili kuruluşlarla iletişime geçildi, Bilgi sistemlerinin süreci hakkında rapor hazırlandı, Çalışma Gruplarının üzerinde tartışmış oldukları öncelikli 3 konu (diyabet, diz protezi ve gebelik) hakkındaki göstergelerin son hali düzenlenerek Sağlık-Net e entegrasyonu sağlandı, Pilot kurumların Sağlık.Net e veri girişleri kontrol edildi. Türkiye Klinik Kalite Programı 16
Klinik kalite değerlendirmesi yapabilmek için bilgi akışı aşağıdaki gibidir. Türkiye Klinik Kalite Programı 17
Bu çerçevede gerçekleştirilen diğer faaliyetler: Programa özel Türkçe ve İngilizce web sitesi hazırlanmıştır. www.klinikkalite.saglik.gov.tr Türkiye Klinik Kalite Programı iletişim stratejisi hazırlamıştır. Daire Başkanlığı görev ve hedefleri hazırlanmıştır. Pilot illerdeki verilerin izlenmesi ve değerlendirilmesi için, il sağlık müdürlüklerinden görevlendirilen 16 kişiye Türkiye Klinik Kalite Programı Pilot Uygulama dahilinde, verilerin doğrulanması eğitimi, verilmiştir. Türkiye Klinik Kalite Programı 18
Planlanan Faaliyetler Sağlık Bilgi Sisteminde bu göstergelerle ilgili oluşturulan alt yapı incelemesi yapıldı. İndikatörlerin ölçme ve değerlendirmesinin yapılabilmesi için Sağlık Bilgi Sistemleri tarafından Dashboard (Gösterge Paneli) hazırlanması, Mart 2013 den itibaren uygulamanın ülke genelinde izlemi ve değerlendirmesi başlamış olup sistemin ülke geneline entegrasyonu sağlanması, Türkiye Klinik Kalite Revalidasyon Sistemi nin kurulması, İlgili ulusal ve uluslararası bilimsel etkinliklerde (kongre, konferans vb.) program ile ilgili bildiri sunulması, Diğer sağlık durumlarının sisteme eklenmesi, planlanmaktadır. Türkiye Klinik Kalite Programı 19
Sonuç ve Beklenen Çıktılar Bu program, sağlık politikalarının geliştirilmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının izlenmesi ve hesap verilebilirlik noktasında çok önemli olan ölçme, izleme ve değerlendirme kavramının klinik kalite ayağını oluşturacaktır. Programın tamamlanması için öngörülen süre sonunda, Ulusal Kalite Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin ortaya konulması, bundan sonra da sistemin kendi içinde geliştirilmesi sağlanacaktır. Klinik Kalite için geliştirilen tanımın tüm sağlık çalışanları ve paydaşlar tarafından aynı şekilde algılanması sağlanacaktır. Türkiye Klinik Kalite Programı 20
Sonuç ve Beklenen Çıktılar Belirlenen sağlık sorunu çerçevesinde kalite göstergelerinin geliştirilmesine yönelik metodolojinin öğrenilmesi, bu yönde kurumsal bir hafıza oluşturulması ve uzman yetiştirilmesi hedeflenmektedir. Programın devamında özellikle toplumun ve sağlık politikalarının öncelikleri dikkate alınarak farklı klinik branşlar ve sağlık sorunları kapsamında göstergeler tespit edilerek uygulama geliştirilecektir. Türkiye Klinik Kalite Programı 21
Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Klinik Kalite Daire Başkanlığı Telefon: 0 (312) 585 2625-26 Elektronik ağ: www.klinikkalite.saglik.gov.tr E-posta: klinikkalite@saglik.gov.tr Türkiye Klinik Kalite Programı 22