ISL 203 ENVANTER VE BİLANÇO

8. HAFTA ISL 203 ENVANTER VE BİLANÇO Yabancı Kaynakların Envanteri Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 BİLANÇO Bilançonun sol tarafı işletmeni varlıklarını yani aktif tarafı gösterirken; bilançonu sağ tarafı bu varlıkların hangi kaynaklardan finanse edildiğini yani pasif tarafı göstermektedir. Bilanço LİKİDİTE Ekonomik Yapı AKTİF (VARLIKLAR) I. Dönen Varlıklar CARİ AKTİF (İşletme Sermayesi) Hazır Değerler Alacaklar Stoklar II. Duran Varlıklar 31/12/. PASİF (KAYNAKLAR) I. Kısa Süreli Yabancı Kaynaklar CARİ PASİF II. Uzun Süreli Yabancı Kaynaklar III. Özkaynaklar SÜRE Mali Yapı Devamlı Sermaye Bilançonun Pasif Yapısı Bilançonun sağ tarafını oluşturan kaynaklar (Pasifler) yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar diye iki temel gruba ayrıldıktan sonra, yabancı kaynaklarda; kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar diye kendi aralarında ikiye ayrılır. Bu durumda bilançonun pasif tarafı aşağıdaki hesap sınıflarına ayrılır. III. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: IV. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: V.ÖzKaynaklar: Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi AKTİF TOPLAMI PASİF TOPLAMI 3 4 Pasif Hesapların Çalışma Kuralları Borç Pasif Hesaplar Alacak Kaynaklardaki Azalışlar(-) İlk Kayıt(+) Kaynaklardaki Artışlar(+)! Kaynak (Pasif) Hesapların Çalışma Kuralları! İlk kayıt hesabın alacak tarafına kaydedilir. Kaynaklardaki artışlar, hesabın alacak tarafına kaydedilir. Kaynaklardaki azalışlar, hesabın borç tarafına kaydedilir. Hesap alacak kalanı verir. (Borç kalanı vermez) 5 Pasifi Düzenleyici Hesaplar Tekdüzen Hesap Planında pasif hesap kodu olmakla birlikte yanında (-) işareti varsa, bu hesap aktif nitelikli bir hesaptır. Bu tür hesaplar pasifi düzenleyici, ayarlayıcı, yada düzeltici hesaplar olarak da adlandırılır. Pasifi düzenleyici hesaplar pasif kalemlerin gerçek değerleri ile gösterilmesini sağlamak amacıyla kullanılır. 6 1

Pasifi Düzenleyici Hesaplar Pasifi Düzenleyici Hesaplar aşağıdaki gibidir: 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) 337 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 371 Dönem karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yük (-) 501 Ödenmemiş Sermaye (-) 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hs. (-) 591 Dönem Net Zararı Hs. (-) Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar en fazla bir yıl içinde veya normal faaliyet döneminde ödenecek ve daha çok dönem varlıkların finansmanındakullanılanyabancıkaynaklardır. Borç, işletme faaliyetleri nedeniyle ortaya çıkan belli vade sonunda bellibir paranınödenmesiyükümlüğünüifadeeder. Borç ticari, finansal ve diğer nedenlerle doğar ve aşağıdaki hallerdesonaerer. Nakitvebenzerişekilde borcunödenmesi Borçkarşılığında birvarlıkverme Karşılığında hizmettebulunma Alacaklınınişletmeyeortakolması Alacaklınınalacakhakkınınortadankalkması Vb. 7 8 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 30 Mali Borçlar Grubu Kısa vadeli yabancı kaynaklar aşağıdaki şekilde gruplandırılmıştır: 30 Mali Borçlar 32 Ticari Borçlar 33 Diğer Borçlar 34 Alınan Avanslar 35 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakkedişleri 36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler 37 Borç ve Gider Karşılıkları 38 Gelecek Aylara Ait Gelir ve Gider Tahakkukları 39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar İşletme tüm faaliyetlerini kendi öz kaynakları ile yürütemeyeceği içinborçlanmalaraihtiyaçduyabilir. Mali borçlar, işletmelerin kısa vadeli fon ihtiyaçlarının sağlanması amacıyla kredi kurumlarından sağladığı borç parala ile para ve sermaye piyasalarında işlem gören finansal araçların izlendiği gruptur. Bu grupta ayrıca uzun vadeli mali borçların vadesi bir yılın altına düşenanapara, taksitvefaizlerideyeralmaktadır. Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 9 10 30 Mali Borçlar Grubu 300 Banka Kredileri Hesabı 30- Mali Borçlar grubu aşağıdaki hesaplardan oluşur. 300 Banka Kredileri Hesabı Taksitleri ve Faizleri Hesabı 304 Tahvil Anapara, Borç, Taksit ve Faizleri Hesabı 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hesabı 306 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hesabı 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı Hesabı (-) 309 Diğer Mali Borçlar Hesabı Kısa vadeli fon ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla banka ve diğer finans kuruluşlarından sağlanan kısa vadeli kredilerin izlendiği hesaptır. Alınan kısa vadeli bu hesabın alacağına kaydedilir. Kredi geri ödendiğinde bu hesabın borcuna kaydedilir. Kredi için ödenecek faiz 780 Finansman Giderleri Hs. nın borcuna kaydedilir. Hesabımızın üzerine faiz işlenirde henüz ödenmemiş olursa 780 Finansman Gid. Hs. borcuna kaydedilirken 300 Banka Kredileri Hs. nın alacağına kaydedilir. 11 12 2

300 Banka Kredileri Hesabının Envanteri Banka kredileri V.U.K.'a göre mukayyet değer ile değerlenir. Dönem sonunda kredi veren kuruluş ile hesap kalanı üzerinde mutabakat sağlanır. Kayıtlı durum ile gerçek durum arasında farklılık varsa farklılıkların nedenleri bulunarak gerekli düzeltme kayıtları yapılır. Faiz ve komisyonların kontrolü ve kaydı yapılır. Mutabakat sağlanmasının dışında en önemli envanter işlemi bu kredilerin dönem sonuna kadar işlemiş olan faizlerinin muhasebeleştirilmesidir. 300 Banka Kredileri Hesabı Örnek: İşletme, 01.09.201. tarihinde, İş Bankasından 6 ay vadeli, yıllık %30 faiz oranlı 20.000 TL değerinde kredi almıştır. Vade sonunda kredi kapatılmış, kredi bedeli ve faizi ödenmiştir. 01.09.201. 102 Bankalar Hs. 20.000 300 Banka Kredileri Hs. -İş Bank KrediHs. Bankadan nakit kredi çekilmesi 20.000 13 14 300 Banka Kredileri Hesabı dönem sonunda içinde bulunulan yıla isabet eden dönem faizinin hesaplanarak kayda alınmıştır. (Dönem sonu itibariyle hesaba tahakkuk eden faiz.) 780 Finansman Giderleri Hs. 2.000 381 Gider Tahakkukları Hs. 2.000 (20.000 x 30 x 4 ay) /1.200 = 2.000 TL. faiz 201.yılına ait faiz tutarının hesaplanması 300 Banka Kredileri Hesabı Vade bitiminde faiz ve anapara ödeme kaydını yapın. 28.02.201. 300 Banka Kredileri Hs. 381 Gider Tahakkukları Hs. 780 Finansman Giderleri Hs. 20.000 2.000 1.000 102 Bankalar Hs. 23.000 (20.000 x 30 x 2ay) /1.200 = 1.000 TL. faiz 201.yılına ait faiz tutarının hesaplanması 15 16 Uzun vadeli kredilerin bir yıllık süre içinde ödenecek ana para ve faizlerinin izlendiği hesaptır. Uzun vadeli kredilerden bir yıllık süre içinde ödenecek olan anapara taksitleri ve faizleri bu hesabın alacağına, ödendiklerinde de bu hesabın borcuna kaydedilir. Örnek: İşletme, bankadan 01.09.2013 te çektiği uzun vadeli%15 faiz oranlı, 200.000TL lik kredinin 50.000 TL lik taksidini 01.03.2014 ödemek üzere ilgili kısa vadeli hesaba aktarmıştır. Kredinin faizleri 6 aylık dönemler itibariyle nakit olarak anaparayla birlikte ödenmektedir. a) Ödenecektaksitinilgilikısavadelihesabaaktarılmakaydı: 400 Banka Kredileri Hs 50.000 303 Uzun vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri Hs. Uzun vadeli kredinin ödeme zamanın bir yılın altına düşmesi(aktarma İşlemi) 50.000 17 18 3

Örnek: İşletme, bankadan 01.09.2013 te çektiği uzun vadeli %15 faiz oranlı, 200.000TL lik kredinin 50.000 TL lik taksidini 01.03.2014 ödemek üzere ilgili kısa vadeli hesaba aktarmıştır. Kredinin faizleri 6 aylık dönemler itibariyle nakit olarak anaparayla birlikte ödenmektedir. Anapara x Faiz Oranı x Süre Faiz Tutarı = 1.200 01.09.2013 31.12.2014 4 aylık faiz 200.000 x 15 x 4 Faiz Tutarı = = 10.000 TL 1.200 Örnek: İşletme, bankadan 01.09.2013 te çektiği uzun vadeli %15 faiz oranlı, 200.000TL lik kredinin 50.000 TL lik taksidini 01.03.2014 ödemek üzere ilgili kısa vadeli hesaba aktarmıştır. Kredinin faizleri 6 aylık dönemler itibariyle nakit olarak anaparayla birlikte ödenmektedir. b) Dönem sonunda tahakkuk eden faizin kaydı 780 Finansman Giderleri Hs. 10.000 381 Gider Tahakkukları Hs. 10.000 19 20 Örnek: İşletme, bankadan 01.09.2013 te çektiği uzun vadeli %15 faiz oranlı, 200.000TL lik kredinin 50.000 TL lik taksidini 01.03.2014 ödemek üzere ilgili kısa vadeli hesaba aktarmıştır. Kredinin faizleri 6 aylık dönemler itibariyle nakit olarak anaparayla birlikte ödenmektedir. c) Vade gününde yapılan ödemenin kaydı: 31.12.2013 01.03.2014 2 aylık faiz 200.000 x 15 x 2 Faiz Tutarı = = 5.000 TL 1.200 Örnek: İşletme, bankadan 01.09.2013 te çektiği uzun vadeli %15 faiz oranlı, 200.000TL lik kredinin 50.000 TL lik taksidini 01.03.2014 ödemek üzere ilgili kısa vadeli hesaba aktarmıştır. Kredinin faizleri 6 aylık dönemler itibariyle nakit olarak anaparayla birlikte ödenmektedir. c) Vade gününde yapılan ödemenin kaydı: 01.03.201. 303 UzunVadeli Kredilerin Anapara Taksit ve Faizleri Hs. 381 Gider Tahakkukları Hs. 780 Finansman Giderleri Hs. 50.000 10.000 5.000 100 Kasa Hs. 65.000 21 22 Örnek: Serdemir işletmesi tarafından 2 yıl önce alınan 25.000 TL'lik banka kredisinin vadesi izleyen yılda bitmektedir. 400 Banka Kredileri Hs 25.000 303 Uzun vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri Hs. Uzun vadeli kredinin ödeme zamanın bir yılın altına düşmesi(aktarma İşlemi) 25.000 304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri Hesabı Bir tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek tahvillerin anapara, borç ve taksitlerinin bir yıl içinde ödenecek anapara ve faizlerinin izlendiği hesaptır. Tahvillerin, bir yıllık süre içinde ödenecek olan anapara taksitleri ve faizleri bu hesabın alacağına, ödendiklerinde de bu hesabın borcuna kaydedilir. 23 24 4

304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri Hesabı 2 yıl vadeli olarak çıkarılan 150.000 TL lik tahvilin vadesi izleyen yılda dolacaktır. 31.12.2011 405 Çıkarılmış Tahviller Hs. 150.000 304 Tahvil Ana Para Borç Taksit ve Faizleri Hs. Uzun vadeli borcun vadesinin kısa vadeye düşmesi 150.000 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hs. İşletmenin kısa vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamak üzere ihraç ettikleri para ve sermaye piyasalarında işlem gören iktisadi kıymetlerinizlendiğihesaptır. 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hs. İzlenen menkul kıymetler itibarideğeriüzerindekaydedilir. 25 26 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hs. İşletme 100.000 TL nominal bedelli finansman bonolarını 90.000 TL den banka aracılığı ile satmıştır. 31.12.2011 102 Bankalar Hs. 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları Hs. 90.000 10.000 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hs. 100.000 306 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler Hs. 305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler Hesabına dahil edilemeyen diğerkısavadelimenkulkıymetlerinizlendiğihesaptır. İtibari değer ile değerlemeye tabi tutulan çıkarılmış diğer menkul kıymetler ihraç edilmeleri halinde alacaklı, ödenmeleri durumundaiseborçluçalışır. 27 28 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı Hs. İhraç edilen kısa vadeli menkul kıymetlerin nominal bedelinin altında satılması durumunda ihraç fiyatı ile nominal değeri arasındakifarkınizlendiğihesaptır. Hesap bilançonun pasifini düzenleyici nitelikte olup Mali Borçlar bölümünden indirim şeklinde yer alır. Mali bilançoda net değerleriylegörülmesinisağlar. 309 Diğer Mali Borçlar Hs. Mali borçlar grubunda sayılan diğer hesapların hiçbirinin kapsamındayeralmayankısavadeliborçlarınizlendiğihesaptır. Borcun doğması durumunda alacaklandırılan hesap, ödenmesi durumundaborçlandırılır. 29 30 5

32 Ticari Borçlar İşletmenin yabancı kaynakları içinde yer alan ve ticari borçlar olarak nitelendirilen borçlar, işletmelerin ticari işlemleri çerçevesinde doğan borçlardır. Ticari faaliyetle ilgili olmakla birlikte bir ticari işlem sonucu oluşmayan borçlar işletme bilançosunun bu kalemi içinde gösterilmez. Bu tür borçlar diğer borçlar içinde gösterilir. 32 Ticari Borçlar İşletmenin ortaya çıkabilecek borçları Tekdüzen Hesap Planında dört ana grupta toplanmıştır. Vade Ticari Ticari Olmayan Kısa Vadeli 32 Ticari Borçlar 33 Diğer Borçlar (Ticari Olmayan Kısa Vadeli Borçlar) Uzun Vadeli 42 Ticari Borçlar 43 Diğer Borçlar (Ticari Olmayan Uzun Vadeli Borçlar) Ticari borçlar vadelerine göre kısa ve uzun vadeli olmak üzere ikiye ayrılır. 31 32 320 Ticari Borçlar Tekdüzen hesap planında Ticari Borçları izlemek için aşağıdaki hesaplar açılmıştır. 32 Ticari Borçlar Kısa Vadeli 320 Satıcılar Hs.(Senetsiz Satıcılar Borçları), (Senetli Satıcılara Borçları) 322 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-), 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hs., 329 Diğer Ticari Borçlar Hs.. Poliçe ve senede bağlanmayan borçlar 320 Satıcılar Hs. da izlenir. mukayyet değer ölçüsü ile değerlenir. nın envanteri daha çok mutabakat sağlama işlemlerini kapsar. Dönem sonunda satıcılar tarafından yapılması gereken indirimler satıcılara bildirilir. Yapılan indirim satın alınan malın maliyetini düşürecektir. Anlaşma gereği ödenmesi gereken faizi varsa tahakkuk ettirilir. 33 34 Yabancı para cinsinden olan borçlar kur değişimine göre düzeltilir. Dönem sonu Maliye Bakanlığının belirlediği kur dikkate alınarak 320/420 Satıcılar Hesabı düzeltime tabi tutulur. Olumsuz farklar 656 Kambiyo Zararları, olumlu farklar 646 Kambiyo Karları Hesabına aktarılır. Herhangi bir şekilde satıcılara fazla ödeme yapıldığı anlaşılırsa bu tutar 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabına aktarılır. Bir yıldan uzun vadeli borçların kaydedildiği 420 Satıcılar Hesabında yer alan borçların vadesi 1 yılın altına düşmesi durumunda 420 Satıcılar Hesabı borçlandırılarak alacaklandırılır. Örnek: Envanter işlemleri sırasında A işletmesinden kredili olarak alınan%18 KDV li 1.000 TL lik malın 900 TL olarak kaydedildiği anlaşılmıştır. 153 Ticari Mallar Hs. 191 İndirilecek KDV Hs 31/12/201. 100 18 320 Satıcılar Hs. 118 Tamamlama kaydı 35 36 6

Örnek: A işletmesinden kredili olarak alınan 2.000 TL'lik mal, yanlışlıkla B işletmesi hesabına kaydedilmiştir 320 Satıcılar Hs. 320.08 B işletmesi 320 Satıcılar Hs. 320.07 A İşletmesi Düzeltme kaydı 31/12/201. 2.000 2.000 Örnek: Serdemir işletmesinin ticari mal satın aldığı Cesur Ticaret işletmesi, işletmeye gönderdiği mektup ile borcuna karşılık 850 TL faiz işlettiğini bildirmiştir. 31/12/201. 780 Finansman Giderleri Hs. 850 320 Satıcılar Hs. 320.08 Cesur Ticaret Satıcının işletme aleyhine hesapladığı faiz 850 37 38 Örnek: tarihi itibariyle Akdağ işletmesi Serdemir işletmesine sattığı ticari mallardan dolayı işletme lehine % 18 KDV dahil 354 TL iskonto yaptığını bildirmiştir. 320 Satıcılar Hs. 320.08 Akdağ İşletmesi 153 Ticari Mallar Hs. 191 İndirilecekKDV Hs. İşletme lehine yapılan iskonto 354 300 54 Örnek: Serdemir işletmesi Yunanistan dan Ticari mal satın almış ve karşılığında 1.500 borçlanmıştır. Borçlanma tarihinde 1 = 1.87 TL dir. tarihinde ise 1 = 2.21 TL dir. 656 Kambiyo Zararları Hs. 510 320 Satıcılar Hs. 510 Olumsuz Kur Farkı 39 40 Örnek: Serdemir işletmesi Yunanistan dan Ticari mal satın almış ve karşılığında 1.500 borçlanmıştır. Borçlanma tarihinde 1 = 1.87 TL dir. tarihindeise1 =1.75TL dir 320 Satıcılar Hs. 180 646 Kambiyo Karları Hs. 180 Olumlu Kur Farkı İşletmenin ticari faaliyeti ile ilgili olarak ortaya çıkan senede bağlı borçları bilançonun uzun veya kısa vadeli yabancı kaynakları içindebukalemdegösterilir. Borç senetlerinden kasıt TTK uyarınca düzenlenmiş olan ve borçlusuişletmeolanbonovepoliçelerdir. Vadeli olarak düzenlenmiş olan çeklerin de 321 Borç Senetleri Hesabının alt hesaplarında takip edilebilir ancak reeskont işlemi yapılmaz. Borç senetleri hesabında, ana hesap ile yardımcı hesaplar arasında mutabakat kontrolleri yapılır. Gerekli ise düzeltme kayıtları yapılır. 41 42 7

Borç senetleri Alacak senetleri gibi reeskont işlemine tabi tutulabilir. Senetlerin reeskonta tabi olması durumunda senedin nominal değeri ile peşin değeri arasındaki fark 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına karşılığında 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabınınborcunakaydedilir. Yabancı para cinsinden olan borç senetleri kur değişimine göre düzeltilir. Dönem sonu Maliye Bakanlığının belirlediği kur dikkate alınarak olumsuz farklar 656 Kambiyo Zararları, olumlufarklar646kambiyokarlarıhesabınaaktarılır. 1yılınaltınainenuzunvadeliborçlar321 eaktarılır. Örnek: Yapılan kontroller sırasında dönem içinde keşide edilerek Satıcı B ye verilen ve nominal değeri 5.000 TL olan senedin yanlışlıkla satıcı C nin yardımcı hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. 321.09 C İşletmesi 31/12/201 321.07 B İşletmesi Düzeltme kaydı 5.000 5.000 43 44 Örnek: Serdemir işletmesi Yunanistan dan Ticari mal satın almış ve karşılığında 1.500 senet düzenlemiştir. Borçlanma tarihinde 1 = 1.87 TL dir. tarihinde ise1 =2.21TL dir. 31/12/201. 656 Kambiyo Zararları Hs. 510 321.05 Sarı Ticaret Olumsuz Kur Farkı 510 Örnek: Serdemir işletmesi Yunanistan dan Ticari mal satın almış ve karşılığında 1.500 senet düzenlemiştir. Borçlanma tarihinde 1 = 1.87 TL dir. tarihinde ise1 =1.75TL dir. 180 646 Kambiyo Karları Hs. 180 Olumlu Kur Farkı 45 46 Örnek: Serdemir işletmesi 31.12.2011 tarihinde 321 Borç Senetleri Hesabına kayıtlı 80.000 TL lik borcun vadesi 15.03.2012 ve faiz oranı % 20 dir. İşletme bilanço gününde senedini tasarruf değeri ile değerlemeye karar vermiştir. 180 646 Kambiyo Karları Hs. 180 Olumlu Kur Farkı Örnek: Serdemir işletmesi 31.12.2011 tarihinde 321 Borç Senetleri Hesabına kayıtlı 80.000 TL lik borcun vadesi 15.03.2012 ve faiz oranı %20 dir. İşletme bilanço gününde senedini tasarruf değeri ile değerlemeye karar vermiştir. ğ ü = 36.500+( ü ) 47 48 8

322 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-) 3.117 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 3.117 Borç Senetleri Reeskont Tutarının Kaydı A Bilanço P I Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları B. Ticari Borçlar 2. Senetli Borçlar 80.000 3. Borç Senetleri Reeskontu Hs.-(3.117) 76.883 49 50 Aktarma İşlemi 01.01.201. 657 Reeskont Faiz Giderleri Hs. 3.117 322 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-) 3.117 Borç Senetleri Reeskont Tutarının iptali Borç 321 Borç Senetleri Reeskontu Hs.(-) Alacak 3.117 3.117 iptal Uzun vadeli yabancı kaynaklar arasında yer alan borçlardan bilanço günü itibariyle vadesi bir yılın altına inen kısa vadeli kaynak sınıfındaki hesaplara aktarılır. Örneğin bankadan alınan bir uzun vadeli kredinin, izleyen dönemde vadesi dolacak olan taksitleri 400 Banka Kredileri Hesabından 300 Banka Kredileri Hesabına aktarılır. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 300 Banka Kredileri Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 400 Banka Kredileri 51 52 Sermayesi paylara bölünmüş şirketlerle, Kamu iktisadi teşebbüslerinin uzun vadeli kaynak sağlamak amacıyla tahvil çıkartmaları durumunda, çıkarılan tahvillerin izlendiği hesaptır. Çıkarılmış tahviller nominal değerleri üzerinden bu hesaba alacakkaydedilir. Bilanço tarihinde bir yılın altına inen anapara geri ödeme taksiti ve faizleri 304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri Hesabına aktarılırken bu hesaba borç kaydedilir. Böylece borç kısa vadeye dönüşmüşolur. 53 VUK 286. Md. göre sermaye şirketleri ile iktisadi kamu müesseslerinin çıkardıkları tahviller itibari değerle değerlenir. Tahviller itibari değerin altında dahi satılsa, değerleme itibari değer üzerinden yapılır. İtibari değer ile satış bedeli arasındaki fark aktifleştirilir ve tahvilin itfa süresinde eşit tutarlarlazararyazılır. Tahvillerin faiz ödeme tarihi hesap döneminden farklı olabilir. Bu durumda muhasebede dönemsellik ilkesi gereği olarak faiz ödeme tarihi ile 31.12... tarihi arasındaki döneme ait faiz tutarınıntahakkuk kaydının yapılması gerekir. 54 9

Örnek: Serdemir A.Ş% 22 yıllık faiz oranlı 5 yılda yıllık taksitlerle geri ödenmek üzere 700.000 TL lik tahvil ihraç ediyor. Satışa aracılık yapan aracı kurum 1 Mart günü itibariyle tahvillerin tümünün satıldığını ve paranın bankadaki hesaba yatırıldığını bildiriyor. Faiz ve taksit ödemesi banka eliyle gerçekleştiriliyor. (izlenmeyi kolaylaştırmak için işletmenin yıllık mali tablo düzenlediğivarsayılmıştır). 01.03.201. 102 Bankalar Hs. 700.000 405 Çıkarılmış Tahviller Hs. 700.000 Tahvil ihracı Yılsonunda(faiztahakkukettirilmesi) 700.000 10 22 =128.334 1200 780 Finansman Giderleri Hs. 128.334 381 Gider Tahakkukları Hs. 128.334 Faiz tahakkuku 55 56 Yılsonunda(TaksitinKısavadeliborçlaraaktarılması) Yılsonunda(faiztahakkukettirilmesi) 405 Çıkarılmış Tahviller Hs. 140.000 304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri Hs. 140.000 Taksitin kısa vadeli borçlara aktarılması 700.000 2 22 =25.667 1200 780 Finansman Giderleri Hs. 381 Gider Tahakkukları Hs. 304 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri Hs. 25.667 128.334 140.000 102 Bankalar Hs. 294.001 Taksitin ve faizin itfası 57 58 Kaynakça Teşekkür Ederim Nalan AKDOĞAN, Orhan SEVİLENGÜL, Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, Gazi Kitapevi, Ankara. Orhan Sevilengül, Genel Muhasebe, Gazi Kitapevi, Ankara, 2011. Orhan Sevilengül, Çözümlü Muhasebe Problemleri, Gazi Kitapevi, Ankara, 2011. Yusuf Sürmen, "Muhasebe I", Celepler Matbacılık, Trabzon, 2010 Abdullah Karakaya, Genel Muhasebe Ders Notları, Safranbolu, 2002. Ahmet Vecdi CAN/ Sakarya Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Ders Notları Aydın Karapınar vd." Gayri Menkul Değerleme Uzmanlığı Hazırlık Kitabı, Gazi kitapevi, 2007. Nalan AKDOĞAN, Nejat TENKER, Finansal Tablolar ve Mali Analiz Teknikleri, Gazi Kitapevi. CEMALCILAR, Ö., "Muhasebenin amaçlarına Ulaşmada Muhasebenin Kuramsal Yapısına Bağlılığın Gereği ve Önemi", Muhasebe ve Denetime Bakış, Ocak 2003. 8 No lu TMS-Maddi, Maddi Olmayan Duran Varlıklar ile Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar IASC, International Accounting Standards Committee, International Accounting Standards 1999, London, 1999. 59 Sağlıklı ve mutlu bir hafta geçirmeniz temennisiyle, iyi çalışmalar dilerim 60 10