51.000.000 USD $ (99.450.000 TL)

PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFONU VE FAKS NUMARALARI CENAL ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş. Muallim Naci Cad. No:69 Ortaköy Beşiktaş / İSTANBUL Tel : (212) 310 33 00 Faks: (212) 310 33 00 PROJENİN ADI İSKELESİ PROJENİN BEDELİ 51.000.000 USD $ (99.450.000 TL) PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi, Kadıoğlu Mahallesi Koor. Sırası : Sağa, Yukarı Türü : UTM, Ölçek Fak. : 6 derecelik Datum D.O.M. Zone : ED50 : 27 : 35 İSKELE KOORDİNATLARI NOKTA NO 1 PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE 2 3 4 5 6 I SAĞA (Y) YUKARI (X) 528188,140 4475038,594 528232,469 4475020,232 528079,187 4474650,177 528057,022 4474659,358 528010,411 4474546,827 527993,621 4474568,983

Koor. Sırası : Enlem, Boylam Türü : Coğrafi Datum : WGS 84 İSKELE KOORDİNATLARI NOKTA NO 1 2 3 4 5 6 ENLEM BOYLAM 40.42381783:27.33179807 40.42365091:27.33231981 40.42032228:27.33049661 40.42040574:27.33023574 40.41939352:27.32968137 40.41959369:27.32948443 İskele 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ (30.06.2011 Tarih ve 27980 Sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi KAPSAMINDAKİ YERİ Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi Ek1 Listesi Madde 10 bent b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaşabileceği ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar (güneşlenme ve sportif amaçlı iskeleler hariç), kapsamında yer almaktadır. NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS NUMARALARI YETERLİK BELGESİ NOSU, TARİHİ NİHAİ ÇED RAPORUNUN HAZIRLANIŞ TARİHİ (GÜN, AY, YIL) ENÇEV ENERJİ ÇEVRE YATIRIMLARI ve DANIŞMANLIĞI HARİTACILIK İMAR İNŞ. A.Ş MAHATMA GANDİ CAD. NO:92/23467 G.O.P. /ÇANKAYAANKARA TEL : (312) 447 26 22 FAKS : (312) 446 38 10 70 24.10.2008 23.01.2014 II

İÇİNDEKİLER LİSTESİ İÇİNDEKİLER LİSTESİ... III TABLOLAR DİZİNİ...XI ŞEKİLLLER DİZİNİ... XIV KISALTMALAR... XVI BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI... 1 1.1. Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi ve Mesafeleri, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, İstihdam Edilecek Kişi Sayısı, Yatırım ve İşletme Süresi... 1 1.2. Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri... 7 1.2.1. Dolgu ve Kıyı Yapılarının Fiziksel ve Teknik Özellikleri... 7 1.2.1.1. Proje Kapsamında Yer Alan Kıyı Yapılarının Boyutları, Adetleri, Özellikleri, Kapasitesi, Derinliği, İnşaat Tekniği ve İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar... 7 1.2.1.2. Yapılması Planlanan Rıhtımı Bir Yılda Kullanacak Gemi Sayısı, Ebatları ve Özellikleri... 10 1.2.1.3. Yapılması Planlanan Rıhtımın Yıllık Yükleme ve Boşaltma Kapasitesi, Taşınacak Yük Tipleri ve Miktarı... 12 1.2.1.4. Rıhtımlara Ait Teknik Özellikler (Rıhtım tipi ve inşaatı, rıhtım en ve boy kesitleri, iskele projesi vb.)... 13 1.2.1.5. Proje Kapsamında Yapılacak Dolgunun Amacı, Boyutları Ve Yapım Teknikleri (dolgunun kaplayacağı alan (m2) ve hacim (m3) belirtilmeli, dolgu sahasının koordinat bilgileri vaziyet planı üzerinde işlenmeli, bütün faaliyetleri gösteren İş Akım Şeması verilmelidir)... 20 1.2.1.6. Kullanılacak Dolgu Malzemesinin Özellikleri, Miktarı (m3 ve ton), Analiz Sonuçları, Dolgu Malzemesinin ve Proje Kapsamında Kullanılacak Diğer Malzemenin Deniz Ortamı İle KısaOrtaUzun Vadede Etkileşimi, Korozyona Karşı Dayanıklılığı, Gerekli Çizimler (detay görünüşler, en/boy kesitler vb.) İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar (bu bölümde dolgu malzemesinin mineralojik, fiziksel ve kimyasal özellikleri, deniz suyuna dayanıklılığı, deniz ortamında çözülmemesi, ağır metal içermemesi, DLH Teknik Şartnamesinde belirtilen standartlara uygunluğu v.b. özellikleri hakkında bilgi verilmelidir)... 20 1.2.1.7. Dolgu Malzemesinin Nereden ve Nasıl Temin Edileceği (ocakların ruhsat durumu ve ÇED belgeleri hakkında bilgi verilmeli), vaziyet planı üzerinde koordinatlarıyla birlikte işletme sahası üzerinde hangi noktalarda kazı yapılacağı belirtilmelidir), Dolgu Malzemesinin Temin Edileceği Ocakların Rezerv Kapasiteleri, Faaliyet Alanına Uzaklığı, Dolgu Malzemesi Proje Alanına Taşınırken İzlenecek Yol Güzergâhı (ocaklar belirlendikten sonra Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü görüşünün alınması)... 20 1.2.1.8. Proje Alanı İçindeki Su Ortamında Herhangi Bir Amaçla Kazı, Dip Taraması vb. İşlemin Yapılıp Yapılmayacağı, Yapılacak İse; Nerede (Koordinatlarıyla Birlikte), Ne Kadar Alanda, Nasıl Yapılacağı ve Bu İşlemler Nedeni İle Çıkarılacak Malzemenin Miktarları, Bu Maddelerin Analiz Sonuçları Ve Bertaraf Yöntemleri (dip taraması yapılacak alanın koordiant bilgileri vaziyet planı üzerinde işaretlenmelidir. Ayrıca dip III

tarama sonucu çıkarılacak malzemenin, tehlikelilik özelliğinin ve atığın niteliğinin belirlenmesi amacı ile atığın 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik (EkIII/B) sinde yer alan analiz doğrultusunda eşik konsantrasyonlarının belirlenmesi, EkIV Atık Listesinde yer alan koduyla tanımlanması, ortaya çıkan malzemenin düzenli depolama tesislerinde depolanması düşünülüyor ise hangi atık lotunda depolanacağının anlaşılması için de Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek11 A ya göre Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik almış kurumlarca son altı ay içinde analizleri yapılmalıdır), Nereye Taşınacağı veya Hangi Amaçlar İçin Kullanılacağı,... 21 1.2.1.9. Su Ortamında Yapılacak Kazıklar Üzerinde İnşaat vb. İşlemler, Bunların Nerelerde, Ne Kadar Alanda Yapılacağı, İnşaat Tekniği, İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar,... 21 1.2.1.10. Proje Kapsamında Akaryakıt İkmali Hizmeti Verilip Verilmeyeceği, Verilecek İse; Depolanacak Yakıt Türü ve Miktarı, Depolama Birimlerinin Boyutu, Özellikleri, Adedi ve İkmal Sistemi... 23 1.2.1.11. Projede Kullanılacak Hammaddeler, Kimyasal Maddeler, Boya, Solvent, Yağ vb. Maddeler, Oksijen, LPG, Akaryakıt Gibi ParlayıcıPatlayıcı Maddeler, Kullanım Miktarları, Depolanması ve Taşınması İle İlgili Bilgiler... 23 1.3. Proje İçin Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin Değerlendirilmesi ve Seçilen Yerin ve Teknolojinin Seçiliş Nedenleri ile Alternatif Alanların Elenme Kriterlerinin Belirtilmesi... 24 1.4. Projeye İlişkin FaydaMaliyet Analizi... 26 1.5. Projeye İlişkin Politik, Yasal Ve İdari Çerçeve... 27 1.5.1. Söz Konusu Proje ile İlgili Olarak Bu Aşamaya Kadar Gerçekleştirilmiş Olan İş ve İşlemlerin (inşaatişletme, planlama süreci, ÇED, meri mevzuat uyarınca uygulanan cezai işlemler vb.) Kısaca Açıklanması... 27 1.5.2. Projeye İlişkin İzin Prosedürü (ÇED sürecinden sonra alınacak izinler)... 27 1.5.3. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili Zamanlama Tablosu... 28 1.5.4. Projeye İlişkin Finans Kaynakları... 28 BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 29 2.1. Proje Alanı Ve Etki Alanını Tanıtıcı Bilgiler, Etrafında Bulunan Yerleşim Alanlarının, Sanayi Alanlarının, Sağlık Kuruluşlarının, Ulaşım Ağının, Proje Alanının Yakın Çevresinde Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Kullanımların ve Kıyı Yapılarının, Tarım Alanları vb. Alanların Üst Ölçekli Topografik Harita Üzerine İşlenmesi, Mesafelerinin Verilmesi, Proje Alanının ve Yakın Çevresinin Panoramik Fotoğraflandırılması... 29 2.2. Proje Alanına İlişkin Planlama Bilgileri, Lejand ve Plan Notlarının da Yer Aldığı Çevre Düzeni Planı, 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 Uygulama İmar Planı (aslının aynıdır onaylı) veya Plan Teklifleri... 33 2.3. Proje Alanı Mülkiyetine İlişkin Bilgi ve Belgeler... 33 2.4. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanların (Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak Alan, Özel Çevre Koruma Alanı, Milli Parklar, AvYaban Hayatı Koruma Alanı, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Tabiat Varlıkları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, İçme ve Kullanma Su Kaynakları İle İlgili Koruma Alanları ve Koruma Altına Alınmış Diğer IV

Alanlar vb.) Tanımlanması, Bu Alanların Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Mesafeleri ve Olası Etkileri, Koruma Alanlarının Sınırları ile Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar ile Gösterimi (Proje alanı içerisinde tabiat varlığı ve doğal sit bulunup bulunmadığına dair Çanakkale Valiliği İl Çevre Ve Şehircilik Müdürlüğünden alınacak resmi yazı Rapor Ekinde yer almalıdır.)... 34 2.5. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Birinci, İkinci ve Üçüncü Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Kültür Varlıklarının Tanımlanması, Bu Alanların Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Mesafeleri, Bu Alanlarının Sınırları ile Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar ile Gösterimi ve Bu Alanlarda Yapılan veya Yürütülmekte Olan Çalışmalar ve Sonuçları Hakkında Bilgi Verilmesi,... 39 2.6. Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar vb.) Olup Olmadığı... 39 2.7. Ulaşım ve Karayolu Bilgileri... 41 2.7.1. Proje Alanının Etrafındaki Karayollarına Olan Uzaklığı... 41 2.7.2. İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanına Ulaşım İçin Kullanılacak Yollar, Bağlantı Yolu ya da Mevcut Yolda İyileştirme Yapılıp Yapılamayacağı (yapılacak ise kim tarafından yapılacağı belirtilmeli, proje ile ilgili Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nden alınan görüş rapora eklenmelidir ayrıca anayola bağlantı güzergahı imar planına işlenmelidir)... 42 BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL VE SOSYOEKONOMİK ÖZELLİKLERİ... 44 3.1. Proje Etki Alanının Tanımlanması ve Neye Göre Belirlendiğinin Açıklanması, Proje Alanı ve Etki Alanının Harita Üzerinde Gösterimi... 44 3.2. Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Kirlilik Yükü (proje alanı ve etki alanındaki hava, su, toprak kirliliği hakkında bilgi verilmeli, deniz suyunun Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 4: Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri uyarınca Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik belgesi almış laboratuvarlarca son altı ay içinde yapılan analiz sonuçları raporda yer almalıdır.)... 46 3.3 Proje Alanı ve Etki Alanının Özellikleri... 50 3.3.1.Bölgesel Jeoloji (çalışma alanının işaretlendiği 1/25.000 ölçekli genel jeoloji haritası eklenmelidir)... 50 3.3.2.Proje Alanı ve Etki Alanının Jeolojisi (inceleme alanına ait 1/5.000 varsa 1/1.000 ölçekli jeoloji haritası ile bölgesel ve inceleme alanlarına ait stratigrafik kesit eklenmeli ve bölüm içerisinde atıfta bulunulmalıdır)... 54 3.3.3. Proje Alanına Ait İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporları (onaylayan kurum, onay tarihi, kapak, amaç, imar durumu, afet durumu, yerleşime uygunluk değerlendirmesi, sonuç ve onay sayfaları ile inceleme alanını içine alan yerleşime uygunluk değerlendirme paftası rapora eklenmelidir, bu raporlar yok ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı nın 19.01.2010 tarih ve 373 sayılı Genelgesi doğrultusunda hazırlanacak, imar planına esas jeolojikjeoteknik etüt raporlarının ilgili kuruma onaylatılması gerekmektedir)... 57 3.4.Proje Alanı ve Etki Alanının Doğal Afet ve Depremsellik Durumu... 57 3.4.1.Doğal Afet Durumu (7269 sayılı yasada belirtilen deprem dışındaki heyelan, su baskını, çığ, kaya düşmesi vb. afet riskleri hakkında bilgi verilmelidir.)... 57 V

3.4.2.Deprem Durumu (inceleme alanı ve yakın çevresinde yer alan fayların faaliyet alanına uzaklıkları, etkileri, geçmişte ve son dönemde meydana gelen depremlerden kısaca bilgi verilerek, Türkiye deprem bölgeleri haritası rapora eklenmeli, diri fay haritasına ve uyulacak yönetmeliklere atıfta bulunulmalıdır.)... 57 3.4.3.Afet Bölgelerinde yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak iş ve işlemler... 65 3.5.Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrojeolojik Özellikleri ve Yeraltı Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri ve Debileri, 1/25000 lik Topografik Haritada Gösterimi... 67 3.6.Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrolojik Özellikleri ve Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri ve Debileri, 1/25000 lik Topografik Haritada Gösterimi... 67 3.7.Deniz Dibi Zemin Etüt Raporu... 68 3.8.Meteorolojik Özellikler ve Veriler, Bölge Özelinde Hava Koşulları, Bu Koşulların Yapımı Planlanan Proje Alanına Etkileri Yönünden İrdelenmesi, Rüzgâr Gülü... 76 3.9.Proje Alanı ve Etki Alanındaki Flora/Fauna Türleri ve Yaşam Alanları... 95 3.9.1.Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Yaşam Alanları (bu bölümde arazide gözlem, anket ve görüşme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin ayrı ayrı belirtilmesi, arazi çalışmasının vejatasyon döneminde yapılması, alanda bulunan balık türlerinin endemizm durumlarının verilmesi, IUCN tehlike kategorilerine göre değerlendirme yapılması, Bern Sözleşmesi EK1 ve EK2 kapsamında da türlerin değerlendirilmesi, kumul bitki örtüsü ve deniz ekosisteminin ayrıca değerlendirilmesi, önemli bitki alanlarına ilişkin bilgi verilmesi, yapılan literatür çalışmalarında TÜBİTAK tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Veri Servisi nin/tübives kullanılması gerekmektedir)... 95 3.9.2.Kara ve Deniz Ortamındaki Fauna ve Yaşam Alanları (arazide ve sucul ortamda gözlem, anket ve görüşme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin ayrı ayrı belirtilmesi, alanda bulunan balık türlerinin endemizm durumunun verilmesi, fauna açısından önemli alanların verilmesi, Koruma Statüleri nin RDB (Kırmızı Listesi)/Bern Sözleşmesi tür listeleri baz alınarak belirlenmesi, 20122013 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararlarına göre irdeleme yapılması gerekmektedir)... 104 3.10.Proje Alanı ve Etki Alanındaki Su Ürünleri ve Balıkçılık Faaliyetleri (proje alanı ve etki alanı 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği kapsamında su ürünleri istihsal sahası açısından irdelenmeli, ekonomik balık türleri ve yoğunluğu, bölgedeki balıkçılık faaliyetleri, balıkçı teknesi sayısı ve balıkçı kuruluşları hakkında bilgi verilmelidir)... 117 3.11.Proje Alanı Etrafındaki Tarım Alanları ve Tarımsal Faaliyetler, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3083 Sayılı Sulama alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 4342 Sayılı Mera Kanunu Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler... 119 3.12.Proje Alanının Orman Alanı İçerisinde Olup Olmadığı... 120 3.12.1.Orman Alanı İçinde Olması Halinde... 120 3.12.1.1.Proje Sahasının Bulunduğu Orman alanı Miktarı (m2)... 120 3.12.1.2.Proje Sahasının İşaretlendiği 1/25000 Ölçekli Meşçere Haritası... 120 VI

3.12.1.3.Projenin Orman Alanlarından Geçen Bölümünde Ağaç Kesilip Kesilmeyeceği, Kesilecekse Bu Ağaçların Meşçere Tipi, Kapalılığı vb... 120 3.12.1.4.Proje Sahasının Bulunduğu Orman Alanlarında Meşçere Tipi, Kapalılığı vb.. 120 3.12.1.5.6831 Sayılı Orman Kanunu ve 5192 Sayılı Kanun ile Değişik 17/3. Maddesi Uyarınca Yapılacak İş ve İşlemler... 120 3.12.1.6.Orman Bölge Müdürlüğü Görüşü... 120 3.12.2.Orman Alanı Dışında Olması Halinde... 120 3.12.2.1.Proje Sahasının Bulunduğu Alana En Yakın Orman Alanı Mesafesi... 120 3.13.Proje Sahasının Hidrografik ve Oşinografik Özellikleri... 122 3.13.1.Proje Sahasının Batimetrik Yapısı ve 1/1000 Ölçekli Batimetri Haritası (www.shodb.gov.tr adresinde belirtilen Hidrografik Harita Standartları'na uygun ve örneği verilen rapor ile birlikte)... 122 3.13.2.Proje Sahası ve Civarının Akıntı Hız ve Yön Ölçüm Sonuçlan İle Grafiksel Değerlendirmeler... 123 3.13.3.Deniz Tabanının Yatay ve Düşey Yöndeki Devamlılığının Tespitine Yönelik Jeolojik ve Jeofiziksel (Sismik veya Sondaj Uygulamaları ile yandan taramalı sonar ile) Çalışma Sonuç ve Değerlendirmeler... 127 3.13.4.Deniz Tabanının Yüzey Sediment Cinsi ve Dağılımına İlişkin Değerlendirmeler İle Sahanın Sediment Dağılım Haritası... 135 3.13.5. Bölgenin Deniz Suyunun Oşinografik Parametrelerine (tuzluluksıcaklıkyoğunluk vd.) İlişkin Ölçüm Sonuçları ve Değerlendirmeleri İçeren Bilgiler... 138 3.13.6. Bölgede Dalga ve Akıntı Koşulları Neticesinde Oluşabilecek Olası Kumlanma Hareketinin İncelenmesine İlişkin Bilgiler... 146 3.14.Sosyo Ekonomik Çevrenin Özellikleri... 146 3.14.1.Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler, proje ile gerçekleşmesi beklenen gelir artışları)... 146 3.14.2.Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artış oranları, diğer bilgiler)... 151 3.14.3.Yaratılacak İstihdam İmkânları ve İşsizlik... 152 3.14.4.Beklenen SosyoEkonomik Değişiklikler... 153 BÖLÜM 4: PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER... 154 4.1.Arazinin Hazırlanması İçin Yapılacak İşler Kapsamında Nerelerde, Ne Miktarda ve Ne Kadar Alanda Hafriyat Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, Taş, Kum vb. Maddelerin Nerelere Taşınacağı, Nasıl Depolanacağı, Hangi Amaçlar İçin Kullanılacakları... 154 4.2.Projenin her bir bileşeni için İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Katı Atıklar... 154 4.2.1.Katı Atıkların Cinsi (evsel nitelikli katı atıklar, inşaat ve yıkıntı atıkları, ambalaj atığı, tıbbi atıklar vb.),... 154 4.2.2.Katı Atıkların Miktarı ve Özellikleri... 155 4.2.3.Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri (bu bölümde varsa geçici depolama alanı hakkında bilgi verilerek vaziyet planında gösterilmeli, katı atıkların hangi düzenli katı VII

atık depolama alanında depolanacağı planlanmalı, alınacak izinler, evsel nitelikli atıkların ilgili idaresince toplanacağına dair belge rapora eklenmelidir),... 156 4.3.Projenin her bir bileşeni için İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Sıvı Atıklar... 160 4.3.1.Sıvı Atıkların Cinsi (evsel nitelikli sıvı atık, sintine, balast suyu, kimyevi ve petrol atıkları, iş makinelerinden kaynaklanan atık yağlar, araç yıkanması, alan temizliği vb.)... 160 4.3.2.Sıvı Atıkların Miktarı (her atıksu kaynağı için ayrı ayrı hesaplanmalıdır)... 160 4.3.3.Sıvı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Deşarj Edileceği Ortamlar (mevcut arıtma tesisinin kapasitesi, revize edilip edilmeyeceği, vaziyet planı üzerinde gösterimi, izin belgeleri, arıtma tesisinden çıkan atıksu parametreleri standart değeri, atıksu analiz raporları, nereye deşarj edileceği veya nerede kullanılacağı)... 162 4.4. 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Doğrultusunda Verilecek Hizmetler ve Atık Kabul Tesisi İle İlgili Bilgiler, Gemilerden Alınacak Atıkların Cinsi (Sıvı, Katı vb.), Miktarı ve Bertaraf Yöntemi, Deşarj Edileceği Ortamlar, Mevcut Atık Kabul Tesisinin Yeri, Tesisin Vaziyet Planında Gösterimi, Revize Edilip Edilmeyeceği, Alınacak İzinler, Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Sözleşmesi (MARPOL) kapsamında yapılacak iş ve işlemler vb.... 164 4.5. İnşaat ve İşletme Aşamasında Gürültü ve Titreşimin Değerlendirilmesi... 165 4.5.1. İnşaat Aşamasında Oluşacak Gürültünün Hesaplanması ve Değerlendirilmesi... 165 4.5.2. Arka Plan Gürültü Ölçümleri... 176 4.5.3. İşletme Aşamasında Oluşacak Gürültünün Hesaplanması ve Değerlendirilmesi. 176 4.5.4. Kontrol Tedbirleri ve Gürültü konusunda alınacak önlemler... 186 4.6. İnşaat ve İşletme Aşamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin Edileceği (bu kapsamda alınacak izinler ile protokollerin rapora ilave edilmesi), Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı (kaynağın debisi ve analiz sonuçları verilmelidir) ve Bu Suların Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları (Faliyet kapsamında kullanılacak su miktarı, tüm üniteler için saatlik, günlük ve yıllık bazda ayrı ayrı hesaplanmalı, suyun kullanıldığı ünitekullanım amacıkullanım kaynağıkullanım miktarı parametrelerini gösteren bir tablo şeklinde sunulmalıdır)... 188 4.7.İnşaat (dolgu, dip taraması vb.) ve İşletme Aşamasında Deniz Ortamına Olabilecek Etkiler (dolgu malzemesi için patlatma yapılması halinde olabilecek etkiler ve alınacak önlemler bu bölümde verilmelidir) ve Alınacak Önlemler (deniz ortamında kullanılacak dolgu malzemesinin deniz ortamında çözülmemesi, ağır metal içermemesi, deniz ortamında yayılarak bulanıklığa ve deniz kirlenmesine neden olmayacak şekilde beton perde ve anroşman gibi yapısal önlemlerin alınması vb.), Su Sirkülasyonunda ve Kıyı Formasyonunda Beklenen Değişimler... 189 4.8.Projenin, İnşaat (dolgu, dip taraması vb.) ve İşletme Aşamasında Etrafından Bulunan ve Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Yatırımlara ve Diğer Kıyı Kullanımlarına Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler... 190 4.9. İnşaat ve İşletme Döneminde Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Fauna Üzerine Etkiler (Deniz ve kıyı ekosistemi, sucul florafauna, su ürünleri, balıkçılık vb. üzerinde yoğunlaşılarak irdelenmelidir) ve Alınacak Önlemler... 192 4.10. Projenin, Proje Alanı ve Etki Alanındaki Biyolojik Çeşitlilik ve Doğal Kaynaklar Üzerine Etkileri (Deniz ekosistemi, kıyı ekosistemi, su ürünleri, balıkçılık vb. üzerinde yoğunlaşılarak irdelenmelidir), Alınacak Önlemler... 193 VIII

4.11. Projenin İşletme Döneminde Oluşabilecek Atıkların, 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği Açısından Değerlendirilmesi... 193 4.12.Faaliyet alanında, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun kapsamında yapılacak iş ve işlemler... 194 4.13.Projenin Orman Alanlarına Olan Etkileri... 194 4.13.1.1.Mesafeye Bağlı Olarak Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler... 194 4.13.1.2.Projenin Orman Alanlarına Olan Mesafesine Bağlı Olarak Muhtemel Olumsuz Etkileri ve Alınacak Etki Azaltıcı Tedbirler... 195 4.13.1.3.Söz Konusu Proje İle İlgili Olarak Orman Bölge Müdürlüğü Görüşü... 195 4.14.Projenin Karayolu Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler... 195 4.14.1.İnşaat ve İşletme Aşamalarındaki Araç Yükünün Hesaplanması (araç cinsi ve araç sayısı) ve Mevcut Trafik Yüküne Etkisinin İrdelenmesi, Kaza Riski ve Alınacak Önlemler... 195 4.14.2.Projenin İnşaat ve İşletme Aşamalarında Karayollarına Giriş ve Çıkışlarda Alınacak Önlemler ve Yapılacak İşaretlemeler (konu ile ilgili Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nün görüşü alınmalı, malzemelerin taşınması sırasında karayollarının kullanılması durumunda 2918 Sayılı Trafik Kanunu kapsamında yapılacak işlemlerden ve alınacak izinlerden bahsedilmeli, malzeme taşınması sırasında yollara zarar verilmesi durumunda uygulanacak prosedür anlatılmalıdır)... 197 4.15.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Arazilere (sit alanları, yerleşim alanı, hastane, okul vb.) Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler... 198 4.16.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Arazilere Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler... 198 4.17.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanlara Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler... 198 4.18. Taşkın Önleme ve Drenaj ile İlgili İşlemler... 199 4.19. Proje Alanına İlişkin Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Çalışmaları Doğrultusunda Depreme ve Sıvılaşma Riskine Karşı Alınacak Önlemler (Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik ve Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak iş ve işlemler)... 199 4.20. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamaları ile İşletme Sonrasında Mevcut Yeraltı ve Yüzeysel Su Kaynaklarına Etkileri ve Alınacak Önlemler... 199 4.21. 5312 Sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun un Uygulama Yönetmeliği ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan Risk Değerlendirmesi ve Acil Müdahale Planlarını Hazırlayacak Kurum/Kuruluşların Asgari Özelliklerine Dair Tebliğ (Tebliğ no:2007/3) gereğince hazırlanacak Risk Değerlendirmesi ve Acil Durumlarda Müdahale Planı Revizyonu (Bakanlığımız tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca hazırlanmalıdır)... 201 4.22. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamalarında Mevcut Deniz Trafiğine Olabilecek Etkileri ile Denizde Seyir, Can, Mal ve Çevre Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik Olarak Alınacak Tedbirler... 201 4.23.Tesisin İnşaatı ve İşletilmesi Sürecinde Tesiste Çalışanların Sağlık ve Güvenliği Açısından Alınacak Tedbirler... 202 IX

4.24. Proje İle Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları, Nüfus Hareketleri, Göçler, Sosyal ve Teknik Altyapı Hizmetleri ve Bu Hizmetlerden Yararlanılma Durumlarında Değişiklikler, Ekonomik Değişiklikler vb. ve Beklenen SosyoEkonomik Değişiklikler. 204 4.25. Projenin Başlangıç, İnşaat ve İşletme Dönemine Ait İzleme ve Kontrol Programı.. 205 4.26.Proje Kapsamındaki Peyzaj ve Çevre Düzenleme Çalışmaları... 211 4.27.İşletme Sonrası Proje Alanının Rehabilitasyon Programı... 213 BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI... 214 Halkın Katılımı Toplantısına İlişkin Bilgiler, Halkın Projeye İlişkin Görüşleri, Toplantı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda Verilebilecek Bilgi ve Belgeler... 214 BÖLÜM 6: YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 215 EKLER... 224 NOTLAR VE KAYNAKLAR... 225 X

TABLOLAR DİZİNİ Tablo 1 Türkiye Deniz Ticaret Filosu Gemi Cinslerinin Yıllık Gelişimi...3 Tablo 2 Türkiye İhracatında Taşıma Sistemlerinin Oranları (%)...4 Tablo 3 Türkiye İthalatında Taşıma Sistemlerinin Oranları (%)...4 Tablo 4 Yıllar İtibariyle Dünya Deniz Ticareti Rakamları (Milyon Ton)...6 Tablo 5 Cenal iskelesi gemi yanaşma yeri özellikleri...7 Tablo 6 İnşaat aşamasında kullanılacak ekipman listesi...10 Tablo 7 Dizayn gemi özellikleri...11 Tablo 8 Gemi özellikleri (200 000 DWT)...11 Tablo 9 Gemi özellikleri (30 000 DWT)...11 Tablo 10 Yük taşınması sırasında kullanılması planlanan ekipmanlar...12 Tablo 11 Kazıklı İskele Yaklaşık Keşif Çalışması...14 Tablo 12 Yanaşma yeri özellikleri...15 Tablo 13 İnşaat aşamasında kullanılacak ekipman listesi...22 Tablo 14 Tüpraş403 Dizel Yakıtının Genel Özellikleri...24 Tablo 15 Projenin Maliyetini Gösteren Keşif Tablosu...26 Tablo 16 İzin Süreci...28 Tablo 17 Projeye ilişkin zamanlama tablosu...28 Tablo 18 Cenal Enerji Santrali İskelesi etrafındaki karayollarına olan uzaklıkları...41 Tablo 19 NO2 Ölçüm Sonuçları...46 Tablo 20 SO2 Ölçüm Sonuçları...46 Tablo 21 HCL Ölçüm Sonuçları...46 Tablo 22 HF Ölçüm Sonuçları...46 Tablo 23 VOC Ölçüm Sonuçları...47 Tablo 24 Çöken Toz Ölçüm Sonuçları...47 Tablo 25 Ortam Havası Solunabilir Toz Ölçüm Sonuçları...48 Tablo 26 Proje Sahası ndan Alınan Deniz Suyu Analiz Sonuçları...49 Tablo 27 Proje Sahası Yüzme ve Rekreasyon Amacıyla Kullanılan Suların Sağlaması Gereken Kalite Kriterleri Analizi...50 Tablo 28 Zemin Grupları...65 Tablo 29 Yerel Zemin Sınıfları...66 Tablo 30 Eurocode 8 de Vs30 a Göre Zemin Sınıfları...66 Tablo 31 Spektral Büyütmelere Göre Mikro bölgeleme Ölçütleri (Ansal ve diğ.,2001)...66 Tablo 32 Deniz Sondaj Bilgileri...70 Tablo 33 Deniz Sondaj Bilgileri...71 Tablo 34 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri...77 Tablo 35 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Değerleri...77 Tablo 36 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri...78 Tablo 37 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Bağıl Nem Değerleri...79 Tablo 38 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri...80 Tablo 39 19602012 Yılları Arası Yağışlı, Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler...81 Tablo 40 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri...81 Tablo 41 19602012 Yılları Arası Esme Sayıları Toplamı...82 Tablo 42 19602012 Yılları Arası Mevsimlik Esme Sayıları Toplamı...83 Tablo 43 19602012 Yılları Arası Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızları...88 Tablo 44 19602012 Yılları Arası Aylık Ortalama Rüzgar Hızları...92 Tablo 45 Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü...93 XI

Tablo 46 19602012 Yılları Arası Fırtınalı Günler, Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayıları...94 Tablo 47. Flora Listesi...97 Tablo 48 Fitoplankton Türleri...103 Tablo 49 Zooplankton Türleri...103 Tablo 50 Fauna Tablosu/ Kuş Türleri Listesi...105 Tablo 51 Fauna Listesi/ Balık Türleri Listesi...109 Tablo 52 Zooplankton türleri...111 Tablo 53 Makrobentik türler...112 Tablo 54 Çanakkale İli Su Ürünleri Üretim Miktarları ve Değerleri...117 Tablo 55 Türkiye de İnsan Gıdasına Yönelik Su Ürünleri İşleyen Ya Da Pazarlayan Firmalara Ait Bazı Bilgiler...119 Tablo 56 Yan Taramalı Sonar Hattı Bilgileri...128 Tablo 57 Sismik Hat Mevkii Bilgileri...132 Tablo 58 Sediman Numune Nokta Bilgileri...135 Tablo 59 Sediman Numunelerinin Sınıflandırılması...136 Tablo 60 Sediman Numunelerinin Tane Boyu Yüzdeleri...137 Tablo 61 CTD Ölçümleri İstasyon Bilgileri...139 Tablo 62 CTD1 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri...140 Tablo 63 CTD2 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri...140 Tablo 64 CTD3 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri...141 Tablo 65 CTD1 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri...142 Tablo 66 CTD2 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri...142 Tablo 67 CTD3 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri...143 Tablo 68 Çanakkale İli 2012 Nüfus Durumu...151 Tablo 69 Çanakkale İli 2012 Nüfus Artış Hız ve Yoğunlukları...151 Tablo 70 Cenal enerji santrali iskelesi projesi inşaatı kapsamında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı...155 Tablo 71 Cenal enerji santrali iskelesi projesi işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı...155 Tablo 72 Cenal enerji santrali iskelesi inşaat aşamasında ortaya çıkacak evsel nitelikli atıksu miktarı...160 Tablo 73 Tipik Evsel Nitelikli Atık Su Kirleticileri ve Ortalama Konsantrasyonları...161 Tablo 74 Evsel Nitelikli Atık Su İçerisindeki Kirletici Yükleri...161 Tablo 75 Cenal enerji santrali iskelesi işletme aşamasında ortaya çıkacak evsel nitelikli atıksu miktarı...161 Tablo 76 SKKY Tablo 21.1...162 Tablo 77 Evsel Nitelikli Atık Su İçerisindeki Kirletici Yükleri...162 Tablo 78 Teçhizat Tipi ve Bunların Net Güç Seviyesine Uygun Olarak Tanımlanan Ses Gücü Seviyeleri...165 Tablo 79 Proje Sahasında İnşaat Aşamasında Kullanılacak Makine ve Ekipmanlar ve Motor Güçleri...166 Tablo 80 Proje Alanında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Ses Gücü Düzeyleri...167 Tablo 81 Proje Sahasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı...168 Tablo 82 Proje Sahasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri...168 Tablo 83 Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri...170 Tablo 84 İnşaat Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Ses Basınç Düzeyleri...171 Tablo 85 Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri...172 XII

Tablo 86 İnşaat Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri...172 Tablo 87 İnşaat Alanında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri...174 Tablo 88 Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri...175 Tablo 89 Tesis Arka Plan Gürültü Ölçüm Sonuçları...176 Tablo 90 Ölçüm Noktalarının Proje Alanına Olan Mesafeleri...176 Tablo 91 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Makine ve Ekipmanlar ve Motor Güçleri...177 Tablo 92 Proje Alanında, İşletme Aşamasında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Ses Gücü Düzeyleri...178 Tablo 93 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı...179 Tablo 94 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri...179 Tablo 95 Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri...181 Tablo 96 İşletme Aşmasında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Ses Basınç Düzeyleri...181 Tablo 97 Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri...183 Tablo 98 İşletme Aşamasında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri...183 Tablo 99 İşletme Aşamasında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri...184 Tablo 100 Cenal Enerji Santrali İskelesi ve proje bütünün mevcut DEB'leri...208 Tablo 101 Etki Tanımlama ve Değerlendirme Tablosu/Matrisi...209 Tablo 102 Bakiye Etkilerin (Etki Azaltma Sonrası Kalan Etkiler) Önem Analizi...210 XIII

ŞEKİLLLER DİZİNİ Şekil 1 İskele'nin batimetrik harita üzerinde görünümü...8 Şekil 2 Kazıklı iskele yapım aşamaları...9 Şekil 3 İskele elleçleme kapasitesi...13 Şekil 4 Örnek Kalıp Planı...17 Şekil 5 AA kesiti...18 Şekil 6 BB kesiti...19 Şekil 7 Türkiye Limanları (Türklim,2012)...25 Şekil 8 Proje Yerinin Yol Haritası Üzerinde Görünümü...30 Şekil 9 Proje Alanının Uydu haritası Üzerinde Görünümü...31 Şekil 10 Proje Genel Vaziyet Planı...32 Şekil 11 (Çanakkale) Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası dan bir kesit...35 Şekil 12 Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı na göre proje alanının Priapos Antik Kenti ne göre konumu...40 Şekil 13 Proje alanının Periapos Antik Kenti ne göre konumunu gösteren uydu haritası...40 Şekil 14 Cenal iskelesi karayolları ağı bağlantıları...42 Şekil 15 Proje alanına ulaşım için kullanılacak mevcut yol...43 Şekil 16. Proje alanı ve Etki alanını Gösterir Topografik Haritadan bir kesit...45 Şekil 18 Bölgenin Mevcut Hava Kalitesinin Belirlenmesi Çalışmalarında Örnekleme Tüpleri ve Toz Ölçüm Noktaları...48 Şekil 19 Kara tarafındaki granodiyoritlerde gelişmiş eklem takımları ve bu eklem takımları arasında korunmuş bir mikaşist bloğu...54 Şekil 20 Proje Alanı ve Çevresinin Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesiti...55 Şekil 21 Granodiyoritlerde İleri Derecede Ayrışma Dokusu ve Arenalaşma...56 Şekil 22 Kara Kesimindeki (Şev) Granodiyorit Mostralarından Görünüm...56 Şekil 23 Çanakkale İli Deprem Haritası...58 Şekil 24 Proje Alanını Etkileyebilecek Diri Faylar1...60 Şekil 25 Proje Alanını Etkileyebilecek Diri Faylar2...61 Şekil 26 Çanakkale ve Çevresinin Tarihsel Dönem Depremleri (1900 dan Önce)...62 Şekil 27 Çanakkale ve Çevresinde Meydana Gelmiş 5,5 den Büyük Magnitüdlü Depremler...63 Şekil 28 Proje alanının çevresinde yer alan dere, kuyu, çeşme ve kaynakları gösterir harita...68 Şekil 29 Proje Kapsamında Yapılan Sondajları Gösterir Harita...69 Şekil 30 Sondaj Çalışmalarını Gösteren Resim...72 Şekil 31 Deniz Sondajları Düzeltilmiş SPT Derinlik Grafiği...75 Şekil 32 Deniz Sondajları Düzeltilmiş SPT Derinlik Grafiği...75 Şekil 33 19602012 Yılları Arası Basınç Dağılımları Grafiği...77 Şekil 34 19602012 Yılları Arası Sıcaklık Dağılımları Grafiği...78 Şekil 35 19602012 Yılları Arası Yağış Dağılımları Grafiği...78 Şekil 36 19602012 Yılları Arası Bağıl Nem Dağılımı Grafiği...79 Şekil 37 19602012 Yılları Arası Buharlaşma Dağılımı Grafiği...80 Şekil 38 19602012 Yılları Arası Yağışlı, Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler Dağılımı...81 Şekil 39 19602012 Yılları Arası Maksimum Kar Kalınlığı Dağılımı Grafiği...82 Şekil 40 19602012 Yılları Arası Esme Sayılarına Göre Rüzgar Diyagramı...83 Şekil 41 19602012 Yılları Arası Mevsimlik Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı...84 Şekil 42 19602012 Yılları Arası Aylık Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı...87 Şekil 43 Uzun Yıllar Esme Hızlarına Göre Rüzgar Hızları Diyagramı...89 Şekil 44 Yönlere Göre Aylık Ortalama Rüzgar Hızları Diyagramı...92 Şekil 45 Aylık Ortalama Rüzgar Hızları Grafiği...92 XIV

Şekil 46 Maximum Rüzgar Hızı Grafiği...93 Şekil 47 Fırtınalı Günler, Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayıları Grafiği...94 Şekil 48 Türkiye Fitocoğrafya Bölgeleri (Davis P.H, Harper P.C. and Hege, I.C. (eds.), 1971. Plant Life of SouthWest Asia. The Botanical Society of Edinburgh)...95 Şekil 49 Proje Sahasının En Yakınındaki Karasal Alanın Vejetasyon Formasyonları...96 Şekil 50 Örnekleme İstasyonları...102 Şekil 51 Pink Shrimpderinsu pembe karidesi...110 Şekil 52 Kazıklı İskele alanının ormanlık alanlara göre durumunu gösterir uydu haritası...121 Şekil 53 Kazıklı İskele alanının Çevre Düzeni Planı na göre orman alanlarına olan uzaklığı...121 Şekil 54 Karabiga Proje Alanı Yakın Kıyı Batimetrisi...122 Şekil 55 Yatay Akıntı Hız Grafiği (X Ekseni: Zaman Y: Derinlik)...123 Şekil 56 Yatay Akıntı Yön Grafiği (X Ekseni: Zaman Y: Derinlik)...124 Şekil 57 Yüzey Akıntısı Saçılım Grafiği...124 Şekil 58 1m 3m Akıntı Saçılım Grafiği...125 Şekil 59 3m 5m Akıntı Saçılım Grafiği...125 Şekil 60 5m 7m Akıntı Saçılım Grafiği...126 Şekil 61 7m 9m Akıntı Saçılım Grafiği...126 Şekil 62 9m 11m Akıntı Saçılım Grafiği...127 Şekil 63 11m 13m Akıntısı Saçılım Grafiği...127 Şekil 64 Yan Taramalı Sonar Çalışma Hatları (WGS84)...128 Şekil 65 Proje Sahası Kıyı Güney Batı Bölümünü Kaplayan Kayalık Bölge...129 Şekil 66 Proje Sahası Orta Bölümü Kum Dane Boylu Sedimanla Kaplı Bölge...129 Şekil 67 Deniz Tabanının Ani Bir Eğimle Alçaldığı Kuzeybatı Bölümü...130 Şekil 68 Proje Sahası Yan Taramalı Sonar Mozaik Haritası...131 Şekil 69 Sismik Kesitler...132 Şekil 70 Hat 1 e Ait Sismik Kesit ve Yorumu...133 Şekil 71 Hat1...133 Şekil 72 Hat2...134 Şekil 73 Hat3...134 Şekil 74 Hat4...134 Şekil 75 Hat5...135 Şekil 76 Hat6...135 Şekil 77 Sediman Numune Nokta Lokasyonları (WGS84)...136 Şekil 78 Proje Sahası Sediman Dağılım Haritası...138 Şekil 79 CTD Ölçüm İstasyonları (WGS84)...139 Şekil 80 CTD1 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği...144 Şekil 81 CTD2 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği...144 Şekil 82 CTD3 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği...145 Şekil 83 CTD1 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği...145 Şekil 84 Çanakkale İli Linyit Dağılımı...150 Şekil 85 Çanakkale İli Jeotermal Dağılımı...150 Şekil 86 Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği...174 Şekil 87 Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği...185 Şekil 88 Cenal enerji santrali iskelesine komşu liman tesisleri...191 Şekil 89 Cenal enerji santrali iskelesi ve komşu balıkçı barınakları ve barınma yeri tesisleri...192 Şekil 90 2012 Yılı Trafik Hacim Haritası...196 Şekil 91 Peyzaj Çalışması Örneği (1)...212 Şekil 92 Peyzaj Çalışması Örneği (2)...213 XV

KISALTMALAR T.C. SAN. TİC. A.Ş. CENALES Bkz. ÇED ÇGDYY SKHKY HKDY SKKY PM DWT NOx SO2 AKM BOİ5 KOİ CO ha. km. m. m2 m³ mm. µm no. ort. sn. vb. Türkiye Cumhuriyeti binde Sanayi Ticaret Anonim Şirketi CENAL Enerji Santralı Bakınız Çevresel Etki Değerlendirmesi Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Partikül Madde Ençok Ağırlık Tonajı(Deadweight Tonnage) Azotoksit Kükürtdioksit Askıda Katı Madde Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı Kimyasal Oksijen İhtiyacı Karbonmonoksit hektar kilometre metre metrekare metreküp milimetre mikrometre numara Ortalama saniye ve benzeri XVI

BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI 1.1. Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve/veya Planlanan Projelerle İlişkisi ve Mesafeleri, Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, İstihdam Edilecek Kişi Sayısı, Yatırım ve İşletme Süresi Projenin Tanımı tarafından Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi, Kadıoğlu Mahallesinde, 180.000 DWT kapasiteli gemilerin yanaşabileceği CENAL Enerji Santralı İskelesi nin tesis edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Projeye ilişkin yer bulduru haritası ekte verilmektedir (Bkz.Ek1). Cenal Enerji Santralı İskelesi; 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği (30.06.2011 Tarih ve 27980 Sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi Ek1 Listesi Madde 10 bent b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaşabileceği ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar (güneşlenme ve sportif amaçlı iskeleler hariç), kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmeye alınmıştır. Bu kapsamda hazırlanılan ÇED Başvuru Dosyası; 22.04.2013 Tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na CENAL Enerji Santralı Deniz Yapıları (Rıhtım, Koruma Mendireği) projesi olarak sunulmuştur. 11.06.2013 Tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı ve 13.06.2013 Tarihinde gerçekleştirilen Kapsamlaştırma ve Özel Format Belirleme Toplantısı katılımı sonrasında; proje konusu faaliyetin; özelliklerini, yerini, muhtemel etkilerini ve öngörülen önlemleri ortaya koymak amacı ile yürürlükteki ÇED Yönetmeliğinin 10. Maddesine istinaden 25.06.2013 tarihinde verilen ÇED Raporu Özel Formatı doğrultusunda bu ÇED Raporu hazırlanmıştır. ÇED Raporu Özel Formatı ekte verilmektedir (Bkz.Ek2). Söz konusu proje için çeşitli mühendislik firmalarına yaptırılan hesaplar ve simülasyonlar sonucu, dalgakırana ihtiyaç olmadığı, dolayısıyla dalgakıran için dolgu yapılmasına gerek olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu alanda dolgu ve dalgakıran çalışması yerine kazıklı iskele yapılmasının çevresel açıdan daha uygun olacağı belirlenmiştir. Bu kapsamda bakanlığa müracaat edilmiş ve söz konusu yapılar (rıhtım ve dalgakıran) yerine kazıklı iskele yapılması talep edilmiştir. Konu ile ilgili bakanlıktan alınan 19.09.2013 tarih ve 15734 sayılı uygunluk yazısı ekte verilmektedir (Bkz.Ek4). Cenal Enerji Santrali; 471.025 m2 lik alanda 5229, 5230 nolu parsellerinde, 1320 MWe (2X660 MWe) / 1380 MWm / 2926 MWt kurulu gücünde tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan CENAL Enerji Santralı, Limanı, Kül Depolama Sahası ve Derin Deniz Deşarjı (CENALES) Projesi kapsamında daha önce değerlendirilmeye alınmıştır. Bu kapsamda; bahse konu projeye 09.05.2012 tarih ve 2506 karar no ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ÇED Olumlu Belgesi verilmiştir (Bkz. Ek3). Proje konusu faaliyet; ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali için gerekli kömürün, santralde proses sonucu oluşacak malzemelerden (alçıtaşı, kül) ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olanların ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin taşınmasında kullanılmak üzere tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan kıyı yapısını kapsamaktadır. Cenal Enerji Santrali İskelesi; 1

kazıklı iskele şeklinde olacaktır. Söz konusu iskele 180.000 DWT lik gemilere hizmet edebilecek kapasitede olup, dökme yük gemilerinin yıllık 5 milyon tona yakın malzeme taşıması öngörülmektedir. Yapılması planlanan Kazıklı İskele Cenal Elektirk A.Ş. tarafından Eylül 2013 de hazırlanan Cenal Dolgu Sahası ve İskelesi Revize Fizibilite Raporuna göre 522 m uzunluğunda inşa edilecektir. Ayrıca; iskelenin tesis edileceği sahada ana hammadde olan ithal kömürün stoklanabilmesi için yaklaşık 175.318 m2 lik (şev eteklerinden 190.666 m2) dolgu alanı oluşturulması da öngörülmektedir. Dolgu alanı; yürürlükteki ÇED Yönetmeliği Ek2 Listesi SeçmeEleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi Madde 31 Alt Yapı Tesisleri bent ç) Denizden 10.000 m2 ve üzerinde alan kazanılması projeleri kapsamında Çevresel Etki Değerlendirilmeye alınmıştır. Bu kapsamda hazırlanılan proje tanıtım dosyası; 21.02.2013 Tarihinde Çanakkale İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulmuştur. İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü nce incelenen proje tanıtım dosyasına 2013/24 karar no ile ÇED Gerekli Değildir Belgesi verilmiştir (Bkz.Ek5). Projenin Hizmet Amaçları, Mevcut (Askeri Liman vb.) ve Planlanan Projelerle İlişkisi, Mesafesi Proje konusu faaliyetin; yapımı planlanan termik santralde yakıt olarak kullanılacak kömürün ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin deniz yoluyla alana getirilmesi amaçlı tesis edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Ayrıca; termik santralın işletmesi sırasında yan ürün olarak ortaya çıkan baca külü (fly ash) ve alçı taşı gibi ürünlerin de, çimento sanayinde önemli bir katkı maddesi olarak kullanılmak üzere iskele üzerinden deniz yoluyla nakliye edilmesi öngörülmektedir. Proje konusu faaliyet alanının bitişiğinde yine aynı firma tarafından tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan Cenal Enerji Santrali ile santralden açığa çıkacak uçucu kül, taban külü ve alçı taşının depolanacağı 1 adet kül depolama sahasının tesis edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda; her iki proje için de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan ÇED Olumlu Belgesi alınmıştır (Bkz. Ek3). Bunun dışında; söz konusu projenin bölgede mevcut veya planlanan başka projelerle ilişkisi bulunmamaktadır. Projenin Ekonomik ve Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve/veya İl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği, İstihdam Edilecek Kişi Sayısı, Yatırım ve İşletme Süresi Türkiye de Deniz Yolu Taşımacılığı Türkiye de denizcilik sektörü, enerji üreten ülkelere yakınlığı ve jeopolitik konumu, uluslararası ulaşım yolları üzerinde bulunması, yeterli oranda kara ve demiryolu bağlantısı sebebiyle önemli gelişme potansiyeline sahiptir. Aşağıdaki tabloda 2007 2009 arası gemi cinslerinin gelişimi verilmektedir. 2

Tablo 1 Türkiye Deniz Ticaret Filosu Gemi Cinslerinin Yıllık Gelişimi Kaynak: TC. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü, Deniz Ticareti İstatistikleri. Ankara 2010. S:8 Aşağıdaki tablolarda, Türkiye ithalat ve ihracat rakamlarına göre, taşıma sistemlerinin özellikleri verilmektedir. 3

Tablo 2 Türkiye İhracatında Taşıma Sistemlerinin Oranları (%) * Demir yolu, posta, boru hattı ile yapılan taşımalar ve elektrik enerjisi, kendinden hareketli vasıtalar Kaynak: TUİK Dış Ticaret İstatistikleri Yıllığı Ankara, 2009. S.74 Tablo 3 Türkiye İthalatında Taşıma Sistemlerinin Oranları (%) * Demir yolu, posta, boru hattı ile yapılan taşımalar ve elektrik enerjisi, kendinden hareketli vasıtalar Kaynak: TUİK Dış Ticaret İstatistikleri Yıllığı Ankara, 2009. S.75 4

Yukarıdaki tablolardan da anlaşılabileceği üzere, 2009 yılı rakamlarına göre Türkiye ihracatının % 71,6 sı; ithalatının ise % 93,6 lık kısmı deniz yolu ile gerçekleştirilmektedir. Özellikle ihracatta 1995 teki deniz ticareti rakamları ile 2009 rakamları kıyaslandığında bir miktar düşüş kaydedildiği görülmektedir. Bunda da ihracat yapılan ülkelerin ve ticareti yapılan ürünlerdeki farklılaşmanın temel etken olduğunu ifade etmek mümkündür. İthalatta ise yıllar içinde önemli bir değişiklik yaşanmamış, deniz ticareti diğer yollara nazaran üstünlüğünü korumuştur. Dünya da Denizyolu Taşımacılığı Denizyolu taşımacılığı sistemi; özel deniz araçları, ziyaret ettikleri limanlar ve taşıma unsurlarının fabrikalardan terminallere, dağıtım noktalarına ve pazarlara ulaştırılma alt yapısından oluşan ağı ifade etmektedir. Günümüzde dünya ticaretinin yaklaşık % 90 ı denizyolu ile gerçekleştirilmektedir. Dünya deniz ticaret filosunun toplam büyüklüğü 1,23 milyar DWT ye, dünya ticaret hacmi ise 8,17 milyar ton a ulaşmıştır. Dünya deniz ticaretinden yılda 400 Milyar Dolar gelir elde edilmektedir. Bu rakamlar denizyolu taşımacılığının ne derecede önemli bir konuma geldiğini göstermektedir. Deniz taşımacılığının ülke ekonomilerindeki yeri gelişmekte, bu sebeple limanlar ve deniz araçlarının önemi de artmaktadır. Özellikle sanayi hammaddelerini oluşturan yükleri bir seferde büyük tonajlarda taşıma özelliği, diğer taşıma yöntemlerine göre ucuz maliyeti (denizyolu ile yapılan taşımaların, demir yoluna göre 3,5; karayoluna göre 7; havayoluna göre ise 22 kat daha ucuz olduğu ifade edilmektedir.), denizyolu taşımalarının önemli avantajları arasındadır. Petrol, doğalgaz ve madenlerin önemli bir kısmının denizler altında bulunması, dünyanın dörtte üçünün sulardan oluşması, denizyolu ticaretinin önemini artıran unsurlar arasındadır. Yük taşımacılığı, yük türüne göre kuru ve sıvı yük taşımacılığı biçiminde iki şekilde sınıflanmaktadır. Adından da anlaşılabileceği üzere, sıvı yük taşımacılığı; petrol, doğalgaz, LPG, su gibi ürünlerin taşınmasında, kuru yük taşımacılığı ise; madencilik, tahıl gibi ürünlerin taşınmasında kullanılmaktadır. Boyutlarına göre, kuru yük gemileri üç kategoride incelenmektedir. Buna göre; 50.000 DWT ye kadar gemiler, Handy size ; 50.000 80.000 DWT arasındaki gemiler; Panamax (Aynı zamanda Panama Kanalını geçebilecek maksimum gemi tonajlarını belirtmektedir), 80.000 DWT den büyük gemiler ise, Capesize olarak adlandırılmaktadır. Aynı şekilde sıvı yük gemileri dört biçimde incelenmekte, buna göre, 70.000 DWT ye kadarki sıvı yük gemileri, Panamax, 70.000 120.000 DWT arası gemiler; Aframax, 120.000 200.000 DWT arası olan ve Süveyş kanalını geçebilecek maksimum tonaja sahip olan gemiler; Suezmax ve 200.000 325.000 DWT arası gemiler; Very Large Crude Carrier (VLCC) olarak adlandırılmaktadır.1 Aşağıdaki tabloda yıllar itibariyle Dünya deniz ticaretinin gelişimi verilmektedir. 1 Dünya da ve Türkiye de Denizyolu Uluslararası Denizyolu Taşımacılığının Gelişiminin Değerlendirilmesi, Serkan Yenal 5

Tablo 4 Yıllar İtibariyle Dünya Deniz Ticareti Rakamları (Milyon Ton) (a) Temel Yükler: Demir cevheri, Tahıl, Kömür, boksit, alüminyum ve fosfattan oluşmaktadır. (b) 2009 rakamları tabloda ön rakamlar olarak belirtilmiştir ve kesin rakamları içermemektedir. Kaynak: The UNCTAD Secretariat. Review of Maritime Transport 2010. United Nations New York and Geneva. 2010. s: 8 Yukarıdaki Tablodan da anlaşılabileceği üzere, 70 li yıllardan bugüne kadarki süreçte denizyolu ile yapılan ticarete önemli bir gelişme kaydedilmiştir. Denizyolu ile sıvı yük taşımacılığı 2 kata yakın bir artış kaydederken, kuru yük taşımacılığı 5 kata yakın bir artış kaydetmiştir. Bu oranlar, kuru yük taşımacılığının 40 yıllık süreçte çok önemli bir gelişme kaydettiğini göstermektedir. Petrol ve petrol mamulleri, tahıl, demir cevheri ve kömür gibi kuru dökme yüklerin taşınması ile ilgili olarak Büyük Hacim Yükü (bulk cargo) kavramı kullanılmaktadır. Petrol, tahıl, demir cevheri ve kömür türü ürünler temel dökme yükler olarak adlandırılmakta ve dünya kuru dökme yük talebinin yaklaşık ¾ lük kısmını oluşturmaktadır. Bu ürünler dışında kalan demir ve çelik ürünleri, orman ürünleri, suni gübre, hurda demir, manganez cevheri, kuartz tuzu, sülfür, kireç taşı, alçı taşı, tuz ve çimento gibi ürünler ise ikincil ve küçük dökme yükleri oluşturmakta ve dünya kuru dökme yük talebinin ¼ ünü oluşturmaktadır. 2 Deniz ulaştırma piyasasında başta ham petrol ve petrol ürünleri olmak üzere çeşitli tipte yük taşınan sıvı dökmeyük ticareti yanında kuru yükler ve özellikle de kuru dökmeyükler önemli bir pazar payına sahiptir. Kuru dökmeyüklerin ticaretinde büyük parti mallar uzak mesafeli olarak ve düşük navlun ücretiyle taşındığından taşıma alternatiflerinden biri olarak kuru dökmeyük denizyolu ulaştırma modeline büyük bir talep mevcuttur. Kuru dökmeyüklerin denizyolu ile ulaşımının tercih edilmesini sağlayan en önemli faktörlerden birisi, genellikle birim değeri düşük olan bu yüklerin tek bir seferde büyük partiler halinde taşınabilmesidir. Dolayısıyla büyük hacimli taşıma nedeniyle taşıma giderleri yani navlunlar da düşük kalmaktadır. Bu kapsamda, gemi ve limanlarda bulunan elleçleme ekipmanlarının kapasitelerindeki yükselişlerle birlikte kuru dökmeyük taşıyan gemiler çok daha kısa sürede yüklemeboşaltma yapmak suretiyle limanlarda daha az bekler hale gelmiştir. Böylece, özellikle uluslararası taşımalarda tren ve karayolları vasıtaları kullanıldığında sınır geçişlerinde meydana gelen zaman kayıpları da gözönüne alındığında denizyolu kuru dökmeyük taşımacılığının hızlılığı ve etkinliği büyük ölçüde ön plana çıkmaktadır. 3 2 Dünya da ve Türkiye de Denizyolu Uluslararası Denizyolu Taşımacılığının Gelişiminin Değerlendirilmesi, Serkan Yenal Deniz Taşımacılığında Kuru Dökmeyük Olarak Demir Cevheri, Kömür Ve Tahıl ın Yeri, Lütfü Yeşilbağ, 2002 3, 6

Proje kapsamında; inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişi, işletme aşamasında ise yaklaşık 50 kişi çalışacaktır. İnşaat aşamasında çalışacak personelin ihtiyaçlarını (barınma, WC, soyunma odası, duş v.b.) karşılamak amacı ile ÇED Olumlu belgesi alınan Cenal Enerji Santrali saha sınırları içerisinde 1 adet merkezi prefabrik şantiye kurulacaktır. Projenin arazi hazırlamainşaat aşamasında çalışacak personel için gerekli içme suyu piyasada satılan izinli ve ruhsatlı petsu ve damacanalar ile sağlanacak, kullanma suyu ise DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınan yeraltı suyu kullanma izinli yatırımcı tarafından açılan kuyudan temin edilecektir. Söz konusu Yeratlı suyu Kullanma Belgesi Ek11 de sunulmuştur. Söz konusu iskelenin yaklaşık 14 aylık bir sürede inşa edilmesi planlanmaktadır. Projenin ekonomik ömrü 50 yıl olarak öngörülmektedir. 1.2. Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri 1.2.1. Dolgu ve Kıyı Yapılarının Fiziksel ve Teknik Özellikleri 1.2.1.1. Proje Kapsamında Yer Alan Kıyı Yapılarının Boyutları, Adetleri, Özellikleri, Kapasitesi, Derinliği, İnşaat Tekniği ve İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar Proje kapsamında inşası planlanan iskele yapısı, ÇED Gerekli Değildir kararı verilen kömür depolama alanına eklenecektir. Kazıklı iskelenin uzunluğu 522 metre olup, 180.000 DWT kapasiteli dökme yük gemilerine hizmet vermesi planlanmaktadır. İskele genişlikleri üzerinde çalışacak vinçler göz önünde bulundurularak aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 5 Cenal iskelesi gemi yanaşma yeri özellikleri Yanaşma Yeri No İskele 1 (KB yönü) İskele 1 (GD yönü) İskele 2 (KB yönü) İskele 2 (GD yönü) Uzunluğu (m) 122 122 400 400 Genişliği (m) 23,50 23,50 44,50 44,50 Derinliği (m) 916 921 1629,50 2129,50 Kullanım Amacı Dökme Yük Dökme Yük Projenin vaziyet planı üzerindeki görünümü ekte verilmektedir (Bkz. Ek6). Gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde iskele inşaatı gerçekleşecektir. Projelendirmede iskelenin dolgu ile birleşme kısmında iskele genişliği 23,50 m alınmıştır. İskele, geminin güvenli şekilde yanaşacağı derinliğe ulaştıktan sonra iskele genişliği 44,50 m olarak belirlenmiştir. Bu genişlik kullanılması planlanan raylı vinç ve mobil vinç için uygun bir genişliktir. Vinç rayları kazıklar üzerine yerleştirilmiştir. Yanaşma yeri gerek uzunluğu gerekse su derinliği itibarı ile hizmet verilmesi düşünülen en büyük gemi için uygundur. Aşağıdaki şekilde iskele nin uzunluğunun gösterildiği batimetrik haritadan bir kesit verilmektedir. 7

522 metre 400 metre Şekil 1 İskele'nin batimetrik harita üzerinde görünümü Geminin iskelede sabitlenmesi amacıyla gemilerin halatlarının iskelede bağlandıkları noktalara babalar konması gerekmektedir. Limanlar konusunda dünyada kabul edilen uluslararası standartlar kapsamında bağlama yapılan babaları da belirli bir standarda sahiptir. Babalar yanaşacak geminin baba çekme kuvveti göz önünde bulundurularak projelendirilecektir. Cenal dolgu sahası ve İskelesi ne yanaşacak en büyük gemi 180.000 DWT (100.000 GRT üzeri) olacaktır. Bu groston değerindeki geminin iskelede emniyetli bir şekilde bağlı kalması için babaların çekme gücünün 2000 kn değerinde olması gerekir.4 2000 kn değeri aynı zamanda 200 tona eşittir. Ayrıca babalar arasındaki mesafenin yanaşacak en küçük gemiye göre projelendirilmesi durumunda 25 m aralıkla 34 adet olması öngörülmektedir.5 Babalar arası mesafeler açısından proje yeterlidir. İskele üzerinde (dolgudan ilk çıkış noktası) ayrıca 25 ton kapasiteli 16 adet halka kullanılacaktır. 4 5 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.25; 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.521; 2002 8

İskelelerde kullanılacak olan usturmaçaların da standartlar gereği 8 ila 13 m de bir usturmaça konduğu bildirilmektedir.6 T.C. Ulaştırma Bakanlığı Demiryollar, Limanlar, Havameydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü nün Kıyı yapıları ve Limanlar Planlama ve tasarım Teknik Esasları (2007) ye göre usturmaçalar arası mesafenin, yanaştırılması planlanan en küçük gemi boyunun 0,15 ile çarpılması ile elde edilen sonuçtan daha az olması gerektiği bildirilmektedir. Cenal dolgu sahası ve iskele için 64 adet usturmaça yerleştirilmesi uygun olacaktır. İskele çelik boru kazıklar üzerine inşa edilecektir. İskele üzerinde yağmur suyu drenaj sistemi bulunacak ve yağmur sularının geri sahada göllenmesi ve denize akması önlenecektir. Oluşacak bir yangın ihtimaline karşı yangın tertibatı ve yangın hidrantları bulunacaktır. Gerek gemilerde oluşan atıklar gerekse tesislerden kaynaklanan evsel atıklar arıtma sistemine gönderilecektir. Kazıklı iskele yapım aşamaları aşağıdaki şekilde verilmektedir. Şekil 2 Kazıklı iskele yapım aşamaları Proje kapsamında inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanlar ve adetleri aşağıdaki tabloda verilmektedir. 6 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.464; 2002 9

Tablo 6 İnşaat aşamasında kullanılacak ekipman listesi Ekipman adı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Ölçüm Ekipmanları (Total Station, Nivo, vs.) Beton Mikserleri Beton Pompası Beton santrali Paletli ve teleskopik vinçler Adeti 1 1 1 1 1 1 2 1 Set 3 1 1 1 1.2.1.2. Yapılması Planlanan Rıhtımı Bir Yılda Kullanacak Gemi Sayısı, Ebatları ve Özellikleri Proje dizayn gemi boyutu 180.000 DWT alınmıştır. Söz konusu gemi 290 m boyunda, 50 metre genişliğinde 18 metre drafta sahiptir. 522 m uzunluğunda planlanan dökme yük iskele uzunluğu ve su derinlikleri göz önüne alındığında 2 adet 180.000 DWT büyüklüğünde gemi yanaşabilecektir. Güvenli gemi yanaşma ve ayrılma manevralarında kullanılacak olan römorkörler Karabiga Limanında muhafaza edilecektir. Konuya ilişkin Karabiga Belediye Başkanlığı ndan alınan yazı ekte sunulmuştur (Bkz. Ek26). Dökme yük iskelesinin yıllık teorik kapasitesi 6,6 milyon ton olarak hesaplanmıştır. Termik santralin kömür ihtiyacı 2,65 milyon tondur. İhraç edilecek uçucu kül, kireçtaşı gibi proses atıkları ile yük hacminin 3 milyon tonu aşması beklenmektedir. Gelecek gemilerin büyük olması en az iki posta verilmesini gerektirmektedir. Zira günlük maliyetleri yüksek olan gemiler iskelede minimum süre kalmak istemektedir. 1 adet raylı vinç ve bir adet mobil vincin bulunmasının bir diğer avantajı da iskelede iki adet gemi bulunduğu zaman her gemiye bir vinç tahsis edilebilmesidir. Kömür boşaltımı iskelenin sadece doğu tarafında 1 vinç ile yapılacaktır. Vinçlerin kapasiteleri 180.000 DWT bir geminin 1 adet raylı vinç ve 1 adet mobil vinç ile 34 günde boşaltılması düşünülerek seçilmiştir. Proje kapsamında iskeleye ayda 2 gemi yanşacaktır. Bu bilgiye göre iskeleye yanaşacak gemi sayısı yılda yaklaşık 24 gemi olacaktır. Genel kargo yük gemileri için dizayn gemi boyları bölgedeki mevcut limanların gemi trafiği esas alınarak belirlenmiştir. Bu çalışmada esas alınan dizayn gemi boyları, gemilerin draftları aşağıdaki tabloda verilmiştir. 10

Tablo 7 Dizayn gemi özellikleri Tipi DWT/GRT Deplasman M75 Dökme Yük Gemisi 5000 7000 10000 15000 20000 30000 50000 70000 100000 150000 200000 250000 6920 9520 13300 19600 25700 37700 61100 84000 118000 173000 227000 280000 LOA LBP B FL DL 109 120 132 149 161 181 209 231 255 287 311 332 101 111 124 140 152 172 200 221 246 278 303 324 15,5 17,2 19,2 21,8 23,8 27,0 32,3 32,3 39,2 44,5 48,7 52,2 2,4 2,6 2,9 3,3 3,6 4,1 4,7 5,2 5,9 6,7 7,3 7,8 6,2 6,9 7,7 8,6 9,4 10,6 12,4 13,7 15,2 17,1 18,6 19,9 Rüzgar Alanı Yan taraf Ön taraf Tam Tam Balast Balast Dolu Dolu 689 910 221 245 795 1090 250 287 930 1320 286 340 1100 1630 332 411 1240 1900 369 470 1480 2360 428 569 1830 3090 518 723 2110 3690 586 846 2460 4460 669 1000 2920 5520 777 1210 3300 6430 864 1380 3630 7240 938 1540 İskeleye yanaşacak gemilerin (kuru yük) ölü yük tonajları en küçük gemi için 30 000 DWT ve en büyük gemi için 200 000 DWT dir. İskeleye yanaşması düşünülen gemi özellikleri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Tablo 8 Gemi özellikleri (200 000 DWT) YANAŞAK EN BÜYÜK GEMİ ÖZELLİKLERİ Gemi türü Kuru Yük Gemisi DWT (Ölü Yük Tonajı) 200 000 ton Gemi toplam uzunluğu (Loa) 303 m Gemi uzunluğu (LBP) 294 m Genişlik (B) 47 m Su çekimi (D) 18.2 m Tablo 9 Gemi özellikleri (30 000 DWT) YANAŞAK EN KÜÇÜK GEMİ ÖZELLİKLERİ Gemi türü Kuru Yük Gemisi DWT (Ölü Yük Tonajı) 30 000 ton Gemi toplam uzunluğu (Loa) 176 m Gemi uzunluğu (LBP) 167 m Genişlik (B) 26.1 m Su çekimi (D) 10.3 m 11

1.2.1.3. Yapılması Planlanan Rıhtımın Yıllık Yükleme ve Boşaltma Kapasitesi, Taşınacak Yük Tipleri ve Miktarı Proje kapsamında yapılacak dökme yük iskelesinin yıllık teorik kapasitesi 6,6 milyon ton olarak hesaplanmıştır. Termik santralin kömür ihtiyacı 2,65 milyon tondur. İhraç edilecek uçucu kül, kireçtaşı gibi proses atıkları ile yük hacminin 3milyon tonu aşması beklenmektedir. Gelecek gemilerin büyük olması en az iki posta verilmesini gerektirmektedir. Zira günlük maliyetleri yüksek olan gemiler iskelede minimum süre kalmak istemektedir. 1 adet raylı vinç ve bir adet mobil vincin bulunmasının bir diğer avantajı da iskelede iki adet gemi bulunduğu zaman her gemiye bir vinç tahsis edilebilmesidir. Kömür boşaltımı iskelenin sadece doğu tarfında 1 vinç ile yapılacaktır. Vinçlerin kapasiteleri 180.000 DWT bir geminin 1 adet raylı vinç ve 1 adet mobil vinç ile 34 günde boşaltılması düşünülerek seçilmiştir. İskelede kullanılması planlanan elleçleme ve transfer sırasında kullanılacak ekipmanların sayıları ve kapasiteleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 10 Yük taşınması sırasında kullanılması planlanan ekipmanlar Ekipman Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Bunker Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Kantar Lowbad ve çekici Tavan vinci Adedi 1 1 1 2 1 2 4 1 1 2 2 Kapasitesi 1436 ton/saat 750 ton 4000 ton/saat 60 ton 14 akslı 325 ton Min. 3 m3 0,5 m3 3 ton 50100 ton 80100 ton 520 ton Raylı vinç 1436 ton/saat kapasiteli olacaktır. Kullanılması planlanan raylı vinç kapalı tip konveyör bağlantılı olacaktır. Bu sayede dökme yükler çevresel bir risk oluşturmadan istif sahasına kesintisiz aktarılabilecektir. İskelenin batı kısmında mobil vinç kullanılacaktır. Mobil vinç maksimum kaldırma kapasitesi 750 ton dur. Dökme yüklerin iskeleden stok sahasına transferinde kapalı tip konveyör bant sistemi kullanılacaktır. Konveyör sistemin kapasitesi vinçlerin elleçleme kapasitesine uygun olarak 4000 ton/saat olarak belirlenmiştir. Günde elleçlenen yük miktarının bulunması için çalışma saati (20 saat), ekipman verimi 0,7, raylı vincin her defada elleçlediği yük (36,9 ton kömür için ) ve bir saatteki hareket sayısı (ortalama 42 adet bürüt ) birbirleriyle çarpılmıştır. Bu hesap sonunda elde edilen günlük elleçleme miktarı bir vinç ile 30 000 bin tondur. Elleçlenen yükün yoğunluğuna bağlı olarak yılda bir iskeleden elleçlenecek yük 1 vinç için 3.317.400 ton (kömür) ile 7.595.100 ton (klinker için) arasında değişecektir. Söz konusu hesaba gemilerin yanaşma ayrılma ve bekleme zamanları iskele verimi olarak katılmıştır. Aşağıdaki şekilde proje kapsamında yıllık yapılacak elleçleme miktarları verilmiştir. Proje kapsamında sadece kömür elleçlemesi yapılacaktır. 12

Şekil 3 İskele elleçleme kapasitesi 1.2.1.4. Rıhtımlara Ait Teknik Özellikler (Rıhtım tipi ve inşaatı, rıhtım en ve boy kesitleri, iskele projesi vb.) Proje kapsamında inşası planlanan iskele yapısı, ÇED Olumlu belgesi alınan Cenal Enerji Santrali kapsamında yapılan kömür depolama alanına eklenecektir. Kazıklı iskelenin uzunluğu 522 metre olup, 180.000 DWT kapasiteli dökme yük gemilerine hizmet vermesi planlanmaktadır. Proje kapsamında inşa edilecek iskele, gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde gerçekleşecektir. Projelendirmede iskelenin dolgu ile birleşme kısmında iskele genişliği 23,50 m alınmıştır. İskele, geminin güvenli şekilde yanaşacağı derinliğe ulaştıktan sonra iskele genişliği 44,50 m olarak belirlenmiştir. Bu genişlik kullanılması planlanan raylı vinç ve mobil vinç için uygun bir genişliktir. Vinç rayları kazıklar üzerine yerleştirilmiştir. Yanaşma yeri gerek uzunluğu gerekse su derinliği itibarı ile hizmet verilmesi düşünülen en büyük gemi için uygundur. İskelenin inşaatı sırasında kullanılacak malzeme miktarlarını ve yapılacak işleri gösteren keşif cetveli aşağıdaki tabloda verilmiştir. 13

Tablo 11 Kazıklı İskele Yaklaşık Keşif Çalışması Poz No Çelik Boru Kazık İmalatı Birim Miktar 1 Dış Çapı 1220 mm et kalınlığı t=20 mm St 52,3 Kazıkların İmal Edilmesi (çarık ve çember dahil) (Çelik Boru Kazıklar şantiye teslim) m 48.244,50 Çelik Boru Kazık Çakma İşleri 2 Şahmerdanın İş Başına Getirilip Hazırlanması (Mobilizasyon) ad 1,00 3 Çelik Boruların Eklenmesi (Ø1220 /20mm St 52.3) ad 2.715,00 4 Çelik Boru Kazıkların Epoksi boya ile Korozyona Karşı Korunması (400 mikron kuru film tabaka) m² 19.062,00 5 Çelik Boru Kazıkların Manipülasyonu ton 29.015,96 6 Çelik Boruların Çakılması (Ø1220 /20mm St 52.3) m 27.150,00 7 Dış Çapı 1220mm t=20 mm Kazıklarda Basınç Yükleme Deneyi Yapılması ad 2,00 8 Her Çapta İnşaat Demiri Temini ve Döşenmesi ton 1.027,79 9 Çeşitli Demir İmalat yapılması ve Yerine Konması (kaynaklar dahil) kg 60.000,00 10 Çelik Boru Kazıkların İçine C40 Betonarme Beton Doldurulması (beton dahil) (kazık içine 6 mt'e ye kadar beton atılmıştır.) m³ 6.344,38 m² 20.770,00 Betonarme Kazık Başlığı ve Prekast Kiriş ve Döşemeler 11 Betonarme Üstyapı İnşaat İşleri (21,000 m3 C35 beton, 3570 ton inşaat çeliği, 26,500 m2 kalıp içerir) Diğer İmalatlar 12 İskele Altının Bitümlenmesi m² 51.925,00 13 İskele Babalarının Temin Edilmesi 200 ton ad 16,00 14 Baba Ankrajlarının Temini ve Babaların Montajının Yapılması (200 ton) ad 16,00 15 Usturmaçaların Temin Edilmesi (E:1490 KNm, R:2054 Kn) ad 64,00 16 Ray Tamponu İmalatı ve Montajı (Ankrajlar Dahil) ad 4,00 17 A100 Ray Temini m 800,00 18 A100 Tipi Rayların Montajı ve Eklerinin Kaynaklanması (Ankrajlar dahil) m 800,00 19 Anolar Arası Dilatasyon Derzi Yapılması m 382,00 20 Ø300 PVC Boru Temini ve Yerine Konması m 1.060,00 3 21 Kronman betonu m 2.500,00 22 Ø1500 PVC Boru Temini ve Yerine Konması m 3.120,00 14

Geminin iskelede sabitlenmesi amacıyla gemilerin halatlarının iskelede bağlandıkları noktalara babalar konması gerekmektedir. Limanlar konusunda dünyada kabul edilen uluslararası standartlar kapsamında bağlama yapılan babaları da belirli bir standarda sahiptir. Babalar yanaşacak geminin baba çekme kuvveti göz önünde bulundurularak projelendirilecektir. Cenal dolgu sahası ve İskelesi ne yanaşacak en büyük gemi 180.000 DWT (100.000 GRT üzeri) olacaktır. Bu groston değerindeki geminin iskelede emniyetli bir şekilde bağlı kalması için babaların çekme gücünün 2000 kn değerinde olması gerekir. 7 2000 kn değeri aynı zamanda 200 tona eşittir. Ayrıca babalar arasındaki mesafenin yanaşacak en küçük gemiye göre projelendirilmesi durumunda 25 m aralıkla 34 adet olması öngörülmektedir.8 Babalar arası mesafeler açısından proje yeterlidir. İskele üzerinde (dolgudan ilk çıkış noktası) arıca 25 ton kapasiteli 16 adet halka kullanılacaktır. İskelelerde kullanılacak olan usturmaçaların da standartlar gereği 8 ila 13 m de bir usturmaça konduğu bildirilmektedir.9 T.C. Ulaştırma Bakanlığı Demiryollar, Limanlar, Havameydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü nün Kıyı yapıları ve Limanlar Planlama ve tasarım Teknik Esasları (2007) ye göre usturmaçalar arası mesafenin, yanaştırılması planlanan en küçük gemi boyunun 0,15 ile çarpılması ile elde edilen sonuçtan daha az olması gerektiği bildirilmektedir. Cenal dolgu sahası ve iskele için 64 adet usturmaça yerleştirilmesi uygun olacaktır. İskele için yanaşma yeri özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. Uygulamadan önce Yüklenici Firma tarafından Marmara Denizi ndeki proje sahasına en yakın mareograf istasyonlarından temin edilecek gelgit seviyeleri kullanılmalıdır. Tablo 12 Yanaşma yeri özellikleri YANAŞMA YERİ ÖZELLİKLERİ YAPISAL ÖZELLİKLER Toplam İskele Uzunluğu 522 m Toplam Yanaşma Yeri Uzunluğu 400 m Usturmaça Aralığı 13.20 m Baba 200 ton İskele Φ 1219,2 mm çapında ve t=20 mm et kalınlığına sahip St 52 düşey çelik boru kazıklar üzerine inşa edilecektir. Projede yer alan anolar vincin çalışması düşünülen anolara göre güçlendirilmiş ve güçlendirilmemiş anolar olarak belirlenmiştir. Güçlendirilmemiş anolar C1, A1, A2, B1, B2, B3, B6, B7, B8, anoları ve güçlendirilmiş anolar ise B4 ve B5 anolarıdır (Genel Yerleşim Planı ve Ano Kalıp Planları) Güçlendirilmemiş anolardan B1, B2, B3, B6, B7, B8 anoları için kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığında ucuna 4 m beton tapa koyularak 45 m kotuna indirilecektir. 7 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.25; 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.521; 2002 9 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.464; 2002 8 15

Güçlendirilmemiş anolardan C1, A1, A2 anoları için kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığında ucuna 4 m beton tapa koyularak boyu 41 kotuna kadar indirilecektir Güçlendirilmiş anolar için (vincin çalışması planlanan anolar) kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığı ucuna 6 m beton tapa koyularak 54 m kotuna indirilecektir. Bu kota indirilirken projelerde verilecek olan yükleme değeri elde edilir ise zemin kendi tapalanmasını gerçekleştireceği için beton tapa uygulamasına gerek olmayacaktır. Ancak, bu değer elde edilmez ise 6 m beton tapa uygulaması gerekebilecektir. Projede 909 adet kazık çakılacaktır. Örnek kalıp planı ve kesitler Şekil 4, 5, 6 da verilmiştir. 16

Şekil 4 Örnek Kalıp Planı 17

Şekil 5 AA kesiti 18

Şekil 6 BB kesiti 19

1.2.1.5. Proje Kapsamında Yapılacak Dolgunun Amacı, Boyutları Ve Yapım Teknikleri (dolgunun kaplayacağı alan (m2) ve hacim (m3) belirtilmeli, dolgu sahasının koordinat bilgileri vaziyet planı üzerinde işlenmeli, bütün faaliyetleri gösteren İş Akım Şeması verilmelidir) Rıhtım ve koruma mendireği yapıları için çeşitli mühendislik firmalarına yaptırılan hesaplar ve simülasyonlar sonucu, dalgakırana ihtiyaç olmadığı, dolayasıyla dalgakıran için dolgu yapılmasına gerek olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu alanda dolgu ve dalgakıran çalışması yerine kazıklı iskele yapılmasının çevresel açıdan daha uygun olacağı belirlenmiştir. Bu kapsamda bakanlığa müracaat edilmiş ve söz konusu yapılar (rıhtım ve dalgakıran) yerine kazıklı iskele yapılması talep edilmiştir. Konu ile ilgili bakanlıktan alınan 19.09.2013 tarih ve 15734 sayılı uygunluk yazısı ekte verilmektedir (Bkz.Ek4). Bu açıklamaya bulunmamaktadır. istinaden bu bölümde değinilecek herhangi bir husus 1.2.1.6. Kullanılacak Dolgu Malzemesinin Özellikleri, Miktarı (m3 ve ton), Analiz Sonuçları, Dolgu Malzemesinin ve Proje Kapsamında Kullanılacak Diğer Malzemenin Deniz Ortamı İle KısaOrtaUzun Vadede Etkileşimi, Korozyona Karşı Dayanıklılığı, Gerekli Çizimler (detay görünüşler, en/boy kesitler vb.) İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar (bu bölümde dolgu malzemesinin mineralojik, fiziksel ve kimyasal özellikleri, deniz suyuna dayanıklılığı, deniz ortamında çözülmemesi, ağır metal içermemesi, DLH Teknik Şartnamesinde belirtilen standartlara uygunluğu v.b. özellikleri hakkında bilgi verilmelidir) Bu bölümde değinilecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. 1.2.1.7. Dolgu Malzemesinin Nereden ve Nasıl Temin Edileceği (ocakların ruhsat durumu ve ÇED belgeleri hakkında bilgi verilmeli), vaziyet planı üzerinde koordinatlarıyla birlikte işletme sahası üzerinde hangi noktalarda kazı yapılacağı belirtilmelidir), Dolgu Malzemesinin Temin Edileceği Ocakların Rezerv Kapasiteleri, Faaliyet Alanına Uzaklığı, Dolgu Malzemesi Proje Alanına Taşınırken İzlenecek Yol Güzergâhı (ocaklar belirlendikten sonra Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü görüşünün alınması) Bu bölümde değinilecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. 20

1.2.1.8. Proje Alanı İçindeki Su Ortamında Herhangi Bir Amaçla Kazı, Dip Taraması vb. İşlemin Yapılıp Yapılmayacağı, Yapılacak İse; Nerede (Koordinatlarıyla Birlikte), Ne Kadar Alanda, Nasıl Yapılacağı ve Bu İşlemler Nedeni İle Çıkarılacak Malzemenin Miktarları, Bu Maddelerin Analiz Sonuçları Ve Bertaraf Yöntemleri (dip taraması yapılacak alanın koordiant bilgileri vaziyet planı üzerinde işaretlenmelidir. Ayrıca dip tarama sonucu çıkarılacak malzemenin, tehlikelilik özelliğinin ve atığın niteliğinin belirlenmesi amacı ile atığın 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik (EkIII/B) sinde yer alan analiz doğrultusunda eşik konsantrasyonlarının belirlenmesi, EkIV Atık Listesinde yer alan koduyla tanımlanması, ortaya çıkan malzemenin düzenli depolama tesislerinde depolanması düşünülüyor ise hangi atık lotunda depolanacağının anlaşılması için de Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek11 A ya göre Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik almış kurumlarca son altı ay içinde analizleri yapılmalıdır), Nereye Taşınacağı veya Hangi Amaçlar İçin Kullanılacağı, Söz konusu proje kapsamında herhangi bir amaçla kazı veya dip taraması yapılmayacaktır. 1.2.1.9. Su Ortamında Yapılacak Kazıklar Üzerinde İnşaat vb. İşlemler, Bunların Nerelerde, Ne Kadar Alanda Yapılacağı, İnşaat Tekniği, İnşaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar, Proje kapsamında inşa edilecek iskele, gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde gerçekleşecektir. Projelendirmede iskelenin dolgu ile birleşme kısmında iskele genişliği 23,50 m alınmıştır. İskele, geminin güvenli şekilde yanaşacağı derinliğe ulaştıktan sonra iskele genişliği 44,50 m olarak belirlenmiştir. Bu genişlik kullanılması planlanan raylı vinç ve mobil vinç için uygun bir genişliktir. Vinç rayları kazıklar üzerine yerleştirilmiştir. Yanaşma yeri gerek uzunluğu gerekse su derinliği itibarı ile hizmet verilmesi düşünülen en büyük gemi için uygundur. Geminin iskelede sabitlenmesi amacıyla gemilerin halatlarının iskelede bağlandıkları noktalara babalar konması gerekmektedir. Limanlar konusunda dünyada kabul edilen uluslararası standartlar kapsamında bağlama yapılan babaları da belirli bir standarda sahiptir. Babalar yanaşacak geminin baba çekme kuvveti göz önünde bulundurularak projelendirilecektir. Cenal dolgu sahası ve İskelesi ne yanaşacak en büyük gemi 180.000 DWT (100.000 GRT üzeri) olacaktır. Bu groston değerindeki geminin iskelede emniyetli bir şekilde bağlı kalması için babaların çekme gücünün 2000 kn değerinde olması gerekir. 10 2000 kn değeri aynı zamanda 200 tona eşittir. Ayrıca babalar arasındaki mesafenin yanaşacak en küçük gemiye göre projelendirilmesi durumunda 25 m aralıkla 34 adet olması öngörülmektedir.11 Babalar arası mesafeler açısından proje yeterlidir. İskele üzerinde (dolgudan ilk çıkış noktası) arıca 25 ton kapasiteli 16 adet halka kullanılacaktır. İskelelerde kullanılacak olan usturmaçaların da standartlar gereği 8 ila 13 m de bir usturmaça konduğu bildirilmektedir.12 T.C. Ulaştırma Bakanlığı Demiryollar, Limanlar, Havameydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü nün Kıyı yapıları ve Limanlar Planlama ve 10 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.25; 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.521; 2002 12 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.464; 2002 11 21

tasarım Teknik Esasları (2007) ye göre usturmaçalar arası mesafenin, yanaştırılması planlanan en küçük gemi boyunun 0,15 ile çarpılması ile elde edilen sonuçtan daha az olması gerektiği bildirilmektedir. Cenal dolgu sahası ve iskele için 64 adet usturmaça yerleştirilmesi uygun olacaktır. İskele Φ 1219.2 mm çapında ve t=20 mm et kalınlığına sahip St 52 düşey çelik boru kazıklar üzerine inşa edilecektir. Projede yer alan anolar vincin çalışması düşünülen anolara göre güçlendirilmiş ve güçlendirilmemiş anolar olarak belirlenmiştir. Güçlendirilmemiş anolar C1, A1, A2, B1, B2, B3, B6, B7, B8, anoları ve güçlendirilmiş anolar ise B4 ve B5 anolarıdır (Genel Yerleşim Planı ve Ano Kalıp Planları) Güçlendirilmemiş anolardan B1, B2, B3, B6, B7, B8 anoları için kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığında ucuna 4 m beton tapa koyularak 45 m kotuna indirilecektir. Güçlendirilmemiş anolardan C1, A1, A2 anoları için kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığında ucuna 4 m beton tapa koyularak boyu 41 kotuna kadar indirilecektir Güçlendirilmiş anolar için (vincin çalışması planlanan anolar) kazıklar 48" ve 20 mm et kalınlığı ucuna 6 m beton tapa koyularak 54 m kotuna indirilecektir. Bu kota indirilirken projelerde verilecek olan yükleme değeri elde edilir ise zemin kendi tapalanmasını gerçekleştireceği için beton tapa uygulamasına gerek olmayacaktır. Ancak, bu değer elde edilmez ise 6 m beton tapa uygulaması gerekebilecektir. Projede 909 adet kazık çakılacaktır. Proje kapsamında inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanlar ve adetleri aşağıdaki tabloda verilmektedi Tablo 13 İnşaat aşamasında kullanılacak ekipman listesi Ekipman adı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Ölçüm Ekipmanları (Total Station, Nivo, vs.) Beton Mikserleri Beton Pompası Beton santrali Paletli ve teleskopik vinçler 22 Adeti 1 1 1 1 1 1 2 1 Set 3 1 1 1

1.2.1.10. Proje Kapsamında Akaryakıt İkmali Hizmeti Verilip Verilmeyeceği, Verilecek İse; Depolanacak Yakıt Türü ve Miktarı, Depolama Birimlerinin Boyutu, Özellikleri, Adedi ve İkmal Sistemi Planlanan proje kapsamında gemilere akaryakıt ikmali hizmeti verilmeyecektir. 1.2.1.11. Projede Kullanılacak Hammaddeler, Kimyasal Maddeler, Boya, Solvent, Yağ vb. Maddeler, Oksijen, LPG, Akaryakıt Gibi ParlayıcıPatlayıcı Maddeler, Kullanım Miktarları, Depolanması ve Taşınması İle İlgili Bilgiler İskele için hazırlanan keşif cetveline göre, proje kapsamında kullanılacak hammaddeler aşağıda verilmektedir. Dış Çapı 1220 mm et kalınlığı t=20 mm St 52,3 Kazıklar (48.244,5 m) Çelik boruların korozyona karşı korunmasında kullanılacak 480 mikron kuru film kalınlığı sağlayacak ICI Dulux Amerlock 400 GFA epoksi boya (19.062 m2 alan boyanacaktır) Her çapta inşaat demiri (1.027,79 ton) C40 Betonarme Beton (6.344,38 m3) C35 Beton (21,000 m3) İnşaat Çeliği (3570 ton) İskele babaları (200 ton,16 adet) Usturmaça (64 adet) Ray tamponu (4 adet) A 100 Ray (800,00 m) Ø300 PVC Boru (1.060 m) Ø1500 PVC Boru (3.120 m) Proje kapsamında kullanılacak malzemeler depolanamayacak, kırkayak kamyonlarla gerektiği kadar proje alanına getirtilecektir. Projenin sadece inşaat aşamasında epoksi boya kullanılacaktır. Bu aşamadan kullanılacak boya kapalı kutularda muhafaza edilecek, çevreye ve denize etkisi olmayacaktır. Boyayla kirlenmiş her türlü malzemenin insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini en aza indirebilmek amacı ile 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. Boya işlemi sonucu oluşcak atıklar diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmasız, üzerlerinde Tehlikeli Atık ibaresi yazılı olan kaplarda biriktirilecek olup, lisanslı taşıyıcı firmalar vasıtası ile lisanslı geri kazanım/bertaraf tesislerine gönderilecektir. Sahada kullanılan iş makinelerinde yakıt olarak Tüpraş403 motorin kullanılacak olup, yakıtının genel özellikleri aşağıdaki tabloda verilmektedir. 23

Tablo 14 Tüpraş403 Dizel Yakıtının Genel Özellikleri ÖZELLİK BİRİM DEĞER Yoğunluk (15 C ta) kg/m³ 820845 Polisiklik aromatik hidrokarbonlar Parlama Noktası Soğuk Filtre Tıkanma Noktası (SFTN) Kış 1 Kasım31 Mart (± 15 gün) Yaz 1 Nisan31 Ekim ( ±15 gün) Damıtma 250 C ta elde edilen 350 C ta elde edilen % 95 in (hacim/hacim) elde edildiği sıcaklık % ağırlık C C 8 55 En çok En az 15 5 En çok En çok % hacim % hacim 0C 65 85 360 En çok En az En çok Kükürt mg/kg 10 En çok Karbon Kalıntısı (% 10 damıtma kalıntısında) Viskozite (40 C ta) Bakır Şerit Korozyon (50 C ta 3 saat) Kül Yağ asidi metil esteri(yame) içeriği % ağırlık cst 0,3 2,04,5 No.1 0,01 7 En çok 51 En az 46 200 24 25 20 En az En çok En çok En çok En az Oksitlenme Kararlılığı DENEY YÖNTEMİ TS 1013 EN ISO 3675 TS EN ISO 12185 TS EN 12916 TS EN ISO 2719 TS EN 116 TS 1232 EN ISO 3405 % ağırlık % hacim Setan sayısı Setan İndisi Su Toplam Kirlilik SINIR hesapla mg/kg mg/kg g/m³ saat En çok En çok En çok Yağlayıcılık özelliği düzeltilmiş aşınma izi çapı µm 460 En çok (wsd 1,4), 60 C ta Kaynak: www.tüpraş.com, Ağustos 2013 TS EN ISO 20846 TS EN ISO 20884 TS 6148 EN ISO 10370 TS 1451 EN ISO 3104 TS 2741 EN ISO 2160 TS EN ISO 6245 TS EN 14078 TS 10317 EN ISO 5165 TS EN 15195 TS EN ISO 4264 TS 6147 EN ISO 12937 TS EN 12662 TS EN ISO 12205 TS EN 15751 TS EN ISO 121561 Sahada çalışan iş makineleri için gerekli yakıt ihtiyacı yaklaşık 60 lt/sa, yakıt yoğunluğu 0,835 kg/lt olarak alındığında saatte tüketilen yakıt miktarı 0,05 lt/sa olarak bulunur. Q=60 lt/sa x 0,835kg/lt =50,1kg/sa (0,05lt/sa) Proje kapsamında kullanılacak iş makinelerinin ve nakliye araçlarının her türlü yağ değişimi, Biga hudutları dâhilinde yer alan orta ve küçük sanayi sitesinde gerçekleştirilecektir. 1.3. Proje İçin Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin Değerlendirilmesi ve Seçilen Yerin ve Teknolojinin Seçiliş Nedenleri ile Alternatif Alanların Elenme Kriterlerinin Belirtilmesi 8,333 km sahil şeridine sahip olan Türkiye de büyük bölümü özel sektöre ait olanlar başta olmak üzere yük taşımacılığında kullanılan 176 liman ve iskele bulunmaktadır. Aşağıdaki şekilde Türkiye Limanları gösterilmektedir. 24

Şekil 7 Türkiye Limanları (Türklim,2012) Proje yeri, Türkiye nin Güney Marmara Denizi sahilinde yer almaktadır. Güney Marmara Bölgesi nin en önemli kuru dökme yük limanları İçdaş Limanı, Akçansa limanı, Çanakkale Limanı, Çelebi Bandırma ve Borusan limanlarıdır. Güney Marmara bölgesi Marmara bölgesinde elleçlenen kuru dökme yükün %39 luk bir kısmını elleçlemektedir. Ancak yapılacak iskele öncelikli olarak enerji santrali için iç talebi karşılamak amacındadır. Marmara Bölgesi ülkemizde elleçlenen yük miktarının en fazla olduğu ilimiz olmakla beraber; Marmara Denizi de liman ve iskele yapıları Bakımından zengindir. Buna rağmen gelişen iş kolları ve talepler dâhilinde yeni limana ve iskele yatırımlarına açıktır. Proje kapsamında yapılan değerlendirmelere göre, alana en yakın deniz yapısı 15 deniz mili uzaklıktaki İçdaş limanıdır ve en yakın kıyı tesisi 3 deniz mili uzaklıktaki Karabiga Balıkçı barınağıdır. Proje alanının bu yapılara olan uzaklıkları dikkate alındığında projeden etkilenmeyecekleri görülmektedir. Ayrıca proje alanın genel batimetrik yapısı incelendiğinde, sahanın derinlik profilinin homojen olduğu ve deniz ulaşımı açısından sorun çıkarmayacağı tespit edilmiştir. Bundan dolayı proje için belirlenen alan en uygun seçenektir. Kazıklı iskele çelik borular üzerine yapılacak betonarme üst yapıdan oluşmaktadır. Deniz ortamına kazık çakma dışında herhangi bir müdahale olmayacağından, bu yöntem daha çevre dostu olarak düşünülebilir. Proje kapsamında kullanılacak teknoloji çevresel açıdan en uygun yöntem olduğu için seçilmiştir. Bu nedenle proje teknolojisi ile ilgili alternatif bir çalışma yapılmamıştır. 25

1.4. Projeye İlişkin FaydaMaliyet Analizi Tablo 15 Projenin Maliyetini Gösteren Keşif Tablosu Poz No Çelik Boru Kazık İmalatı Birim Miktar Birim Fiyat Tutar 1 Dış Çapı 1220 mm et kalınlığı t=20 mm St 52,3 Kazıkların İmal Edilmesi (çarık ve çember dahil) (Çelik Boru Kazıklar şantiye teslim) m 48.244,50 $550,00 $26.534.475,00 2 Şahmerdanın İş Başına Getirilip Hazırlanması (Mobilizasyon) ad 1,00 $150.000,00 $150.000,00 3 Çelik Boruların Eklenmesi (Ø1220 /20mm St 52.3) ad 2.715,00 $505,00 $1.371.075,00 4 Çelik Boru Kazıkların Epoksi boya ile Korozyona Karşı Korunması (400 mikron kuru film tabaka) m² 19.062,00 $14,00 $266.868,00 5 Çelik Boru Kazıkların Manipülasyonu ton 29.015,96 $95,00 $2.756.516,18 6 Çelik Boruların Çakılması (Ø1220 /20mm St 52.3) m 27.150,00 $160,00 $4.344.000,00 7 Dış Çapı 1220mm t=20 mm Kazıklarda Basınç Yükleme Deneyi Yapılması ad 2,00 $50.000,00 $100.000,00 8 Her Çapta İnşaat Demiri Temini ve Döşenmesi ton 1.027,79 $1.700,00 $1.747.242,09 9 Çeşitli Demir İmalat yapılması ve Yerine Konması (kaynaklar dahil) kg 60.000,00 $3,50 $210.000,00 10 Çelik Boru Kazıkların İçine C40 Betonarme Beton Doldurulması (beton dahil) (kazık içine 6 mt'e ye kadar beton atılmıştır.) m³ 6.344,38 $85,00 $539.272,25 Çelik Boru Kazık Çakma İşleri Betonarme Kazık Başlığı ve Prekast Kiriş ve Döşemeler 11 Betonarme Üstyapı İnşaat İşleri (21,000 m3 C35 beton, 3570 ton inşaat çeliği, 26,500 m2 kalıp içerir) m² 20.770,00 $450,00 $9.346.500,00 Diğer İmalatlar 12 İskele Altının Bitümlenmesi m² 51.925,00 $13,00 $675.025,00 13 İskele Babalarının Temin Edilmesi 200 ton ad 16,00 $5.000,00 $80.000,00 14 Baba Ankrajlarının Temini ve Babaların Montajının Yapılması (200 ton) ad 16,00 $1.500,00 $24.000,00 15 Usturmaçaların Temin Edilmesi (E:1490 KNm, R:2054 Kn) ad 64,00 $20.000,00 $1.280.000,00 16 Ray Tamponu İmalatı ve Montajı (Ankrajlar Dahil) ad 4,00 $1.200,00 $4.800,00 17 A100 Ray Temini m 800,00 $200,00 $160.000,00 18 A100 Tipi Rayların Montajı ve Eklerinin Kaynaklanması (Ankrajlar dahil) m 800,00 $100,00 $80.000,00 19 Anolar Arası Dilatasyon Derzi Yapılması m 382,00 $250,00 $95.500,00 20 Ø300 PVC Boru Temini ve Yerine Konması m 1.060,00 $30,00 $31.800,00 21 Kronman betonu m3 2.500,00 $445,00 $1.112.500,00 22 Ø1500 PVC Boru Temini ve Yerine Konması m 3.120,00 $20,00 $62.400,00 KEŞİF TOPLAMI $50.971.973,52 26

Yukardaki tabloya göre söz konusu proje bedeli yaklaşık 51 000 000 USD kadardır. Projenin yatırım bedeli hesaplanırken döviz kuru 1 USD = 1,95 TL alınmıştır. İthal kömüre dayalı Termik santrallerde kömürün doğrudan tesisin kendi bünyesine tahliye edilmesi büyük avantaj sağlamaktadır. Zira yüksek tonajda kömürün tek alıcısı termik santraldir. Yakın bir limandan kömürün boşaltılması ve karayolu ile termik santrale taşınması yüksek maliyet ve karayolu trafik yoğunluğu yaratacaktır. Ülkemizde sanayileşme ve nüfus artışına bağlı olarak enerji ihtiyacı artmaktadır. Enerjisiz üretim, üretimsiz kalkınma mümkün değildir. Cenal enerji santrali ve santralin kömür ihtiyacını karşılayacak Cenal iskelesi temel olarak bu amaca hizmet edecektir. 1.5. Projeye İlişkin Politik, Yasal Ve İdari Çerçeve 1.5.1. Söz Konusu Proje ile İlgili Olarak Bu Aşamaya Kadar Gerçekleştirilmiş Olan İş ve İşlemlerin (inşaatişletme, planlama süreci, ÇED, meri mevzuat uyarınca uygulanan cezai işlemler vb.) Kısaca Açıklanması Proje ile ilgili olarak bu aşamaya kadar gerçekleştirilmiş olan iş ve işlemler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: Bugüne kadar proje ile yapılan çalışmalar aşağıdaki gibi sıralanabilir; 19 Nisan 2013 tarihinde proje alanı yer görmesi yapılmıştır. Proje ile ilgili Halkın Katılımı Toplantısı 11 Haziran 2013 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Projeyle ilgili olarak Ağustos 2013 tarihinde Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüd Raporu hazırlatılmıştır. (Bkz.Ek18) Cenal Karbiga enerji santrali İskele Projesi için Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesine Ağustos 2013 tarihinde hazırlatılmıştır. (Bkz.Ek12) 19.09.2013 Tarih ve 15734 Sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yazısı ile projenin konusu Rıhtım ve Deniz mendireği yapıları, kazıklı iskele ile değiştirilmiştir. Kazıklı İskele ile ilgili Fizibilite Raporu Eylül 2013 tarihinde hazırlatılmıştır. Halihazırda devam etmekte olan ÇED çalışmasının tamamlanması ile birlikte, mevzuatlara uygun ölçümler yapılacaktır. 1.5.2. Projeye İlişkin İzin Prosedürü (ÇED sürecinden sonra alınacak izinler) Projeye ilişkin izin prosedürü aşağıda verilmiştir. Bununla birlikte faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında faaliyet alanı ile ilgili yapılan değişiklikler, alınan izin onay, ruhsat vb. bilgiler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na bildirilecektir. 27

Tablo 16 İzin Süreci 1 2 3 4 5 6 7 ÇED Olumlu Belgesinin Alınması İmar Planlarının Onaylanması Uygulama Projelerin Alt Yapı Yatırımları Genel Müdürlüğü Tarafından Onaylanması İnşaat Ruhsatının Alınması İnşaat İşlemlerinin Gerçekleştirilmesi Risk Analizi ve Acil Müdahale Planlarının Hazırlanması Atık Kabul Tesisi Lisans Belgesinin Alınması Ayrıca iskelenin yapımı tamamlandığında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ndan Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği işletme izni alınacaktır. 1.5.3. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili Zamanlama Tablosu Cenal enerji santrali iskelesi projesi kapsamında yapılacak iskelenin inşaatı 10 ay sürecektir. İskelenin üst yapı işleri dokuzuncu ayda başlayacak on dördüncü ayda tüm inşaat işleri bitmiş olacaktır. Projenin gerçekleşmesi ile ilgili zamanlama tablosu aşağıdaki tabloda verilmektedir. Tablo 17 Projeye ilişkin zamanlama tablosu Proje Çalışmaları Yatırım Ayları 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Aylar İskele İnşaatı İskele Üst Yapı Elektrik ve Tesisat İşleri 1.5.4. Projeye İlişkin Finans Kaynakları Proje konusu faaliyet Cenal Enerji santralinin ihtiyaç duyduğu kömürün taşınması için kullanılacağından, projenin finans kaynağı Cenal Elektrik Üretim A.Ş. dir. 28

BÖLÜM 2: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU 2.1. Proje Alanı Ve Etki Alanını Tanıtıcı Bilgiler, Etrafında Bulunan Yerleşim Alanlarının, Sanayi Alanlarının, Sağlık Kuruluşlarının, Ulaşım Ağının, Proje Alanının Yakın Çevresinde Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Kullanımların ve Kıyı Yapılarının, Tarım Alanları vb. Alanların Üst Ölçekli Topografik Harita Üzerine İşlenmesi, Mesafelerinin Verilmesi, Proje Alanının ve Yakın Çevresinin Panoramik Fotoğraflandırılması Çanakkale eski çağlardan bu yana uygarlığın beşiği olmuştur. Yine proje alanı çevresinde bulunan Parion merkez ilçeye 85 km uzaklıkta, Biga İlçesi Kemer Köyünde bulunmaktadır. M.Ö. 7.yy8.yy lar arasında kurulan yerleşim yeri isimini Toria Kralı Priamos un oğlu Paris ten almaktadır. Kayda değer bir kazı yapılmayan antik kentte liman ve sur duvarları önemli yapılardandır. Kent, M.Ö. 6yy. da en parlak dönemini yaşamıştır. Priapos Biga İlçesi, Karabiga Beldesinde bulunan antik kentinde bugüne kadar önemli bir kazı çalışması yapılmamıştır. Biga ilçesinin toplam yüzölçümü ise 133 km2 dir. Biga İlçesi Çanakkale nin en büyük ilçesi olup 2012 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre toplam nüfus 83,594 kişidir. Proje sahasının bulunduğu Karabiga beldesi nüfusu yaklaşık 2,877 olup; temel geçim kayanağı hayvancılık, balıkçılık, tarım ve sanayidir. Özellikle beldede tersane ve demir çelik sanayi yatırımları ile uluslararası limanın olması; bölgeyi lojistik açıdan cazibe merkezi haline getirmektedir. Proje konusu faaliyet; Cenal Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi sınırlarında tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan Cenal Enerji Santrali İskelesi Projesi işini kapsamaktadır. Proje alanı; Çanakkale H18b07c1a, H18b07c1b ve H18b07d2b nolu paftaların deniz tarafında kalmaktadır. Proje alanını gösterir 1/25.000 Ölçekli topografik harita ekte verilmektedir (Bkz.Ek7). Proje sahası; Çanakkale İlinin yaklaşık 82 km., Biga İlçesinin yaklaşık 20 km., Karabiga Beldesinin ise yaklaşık 2 km. kuzeydoğusunda yer almaktadır. Proje sahasına en yakın konut; kıyı kenar çizgisi referans kabul edilerek kuşuçuşu yaklaşık 1 km mesafede yer almaktadır. Proje yerinin yol haritası ve uydu haritası üzerindeki görünümleri aşağıdaki şekillerde verilmektedir (Bkz.Şekil 8, 9). 29

PROJE ALANI Şekil 8 Proje Yerinin Yol Haritası Üzerinde Görünümü 30

ÇED Olumlu Belgesi alınan su alma ve deşarj sistemi ÇED Olumlu Belgesi alınan santral alanı ÇED Gerekli Değildir kararı verilen dolgu alanı Şekil 9 Proje Alanının Uydu haritası Üzerinde Görünümü Proje kapsamında inşası planlanan iskele yapısı, ÇED Olumlu belgesi alınan Cenal Enerji Santrali kapsamında yapılan kömür depolama alanına eklenecektir. Kazıklı iskelenin uzunluğu 522 metre olup, 180.000 DWT kapasiteli dökme yük gemilerine hizmet vermesi planlanmaktadır. Projeye İlişkin Vaziyet Planı ekte verilmektedir (Bkz.Ek6). Proje kapsamında inşa edilecek iskele gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde gerçekleşecektir. Projelendirmede iskelenin dolgu ile birleşme kısmında iskele genişliği 23,50 m alınmıştır. İskele, geminin güvenli şekilde yanaşacağı derinliğe ulaştıktan sonra iskele genişliği 44,50 m olarak belirlenmiştir. Bu genişlik kullanılması planlanan raylı vinç ve mobil vinç için uygun bir genişliktir. Vinç rayları kazıklar üzerine yerleştirilmiştir. Yanaşma yeri gerek uzunluğu gerekse su derinliği itibarı ile hizmet verilmesi düşünülen en büyük gemi için uygundur. 31

Şekil 10 Proje Genel Vaziyet Planı 32

Proje kapsamındaki ünitelerin bulunduğu sahanın koordinatları (saat yönünde sıralı, Coğrafi) raporun iç kapak bölümünde yer almaktadır. Yapımı planlanan faaliyet kapsamında bina v.b. yapıların yapımı söz konusu değildir. Proje kapsamında projenin çevresel etkileri ve proje alanı çevresinde bulunan iskele, liman, kıyı yapıları ve en yakın konutun proje alanına olan mesafesi göz önünde bulundurularak 400 m yarı çapında ekti alanı belirlenmiştir. Etki alanı içerisinde kara parçası bulunmamaktadır. 2.2. Proje Alanına İlişkin Planlama Bilgileri, Lejand ve Plan Notlarının da Yer Aldığı Çevre Düzeni Planı, 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 Uygulama İmar Planı (aslının aynıdır onaylı) veya Plan Teklifleri Planlanan proje yapısı ve etki alanı içerisinde kara parçası bulunmamaktadır. Proje alanının gösterildiği 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planına göre proje alanının tamamı deniz olarak görülmektedir. Proje alanı ve yakın çevresini gösteren Aslı Gibidir Onaylı 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Plan Notları ekte verilmektedir (Bkz.Ek8). Çevre ve Şehircilik Bakanlığına Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü ne 23.10.2013 tarih ve 11437 sayılı yazı ile iletilen Deniz Deşarj Hattı İskele ve Tahliye Alanı amaçlı 1/5.000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı teklifi 3621 sayılı Kıyı Kanunun 7. Maddesi kapsamında incelenmek üzere Bakanlığa iletilmiş ve teklif ilgili kurum ve Genel Müdürlüğün görüşlerine sunulmuş olup, söz konusu kurum görüşleri doğrultusunda imar plan teklifi değerlendirilecektir. 2.3. Proje Alanı Mülkiyetine İlişkin Bilgi ve Belgeler Proje kapsamında inşa edilecek kazıklı iskele 20.225 m2 büyüklüğünde alandan oluşmakta olup, anayasa gereği Kıyı Kenar Çizgisinin deniz tarafı devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu nedenle proje sahasının Kıyı Kenar Çizgisinin Deniz tarafında yer alan bölümü Hazine Arazisidir. ÇED Süreci ve imar planı çalışmaları tamamlandıktan sonra söz konusu alan ilgili kurumdan kiralanacaktır. 33

2.4. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanların (Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak Alan, Özel Çevre Koruma Alanı, Milli Parklar, AvYaban Hayatı Koruma Alanı, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Tabiat Varlıkları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, İçme ve Kullanma Su Kaynakları İle İlgili Koruma Alanları ve Koruma Altına Alınmış Diğer Alanlar vb.) Tanımlanması, Bu Alanların Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Mesafeleri ve Olası Etkileri, Koruma Alanlarının Sınırları ile Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar ile Gösterimi (Proje alanı içerisinde tabiat varlığı ve doğal sit bulunup bulunmadığına dair Çanakkale Valiliği İl Çevre Ve Şehircilik Müdürlüğünden alınacak resmi yazı Rapor Ekinde yer almalıdır.) ÇED Yönetmeliği nin EKV deki Duyarlı Yöreler listesi dikkate alındığında, proje alanı ve çevresinde, 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları, Söz konusu proje sahası ve etki alanı içerisinde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları bulunmamaktadır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman Bakanlığı nca belirlenen Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları Proje sahası ve etki alanı içerisinde Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları bulunmamaktadır. Fakat 20132014 Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü III. Bölge Müdürlüğü (Çanakkale) Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası na göre proje alanına en yakın karasal alan (yaklaşık 150 m) Yaban Hayatı Yerleştirme Sahası olarak belirtilmiştir. Aşağıdaki şekilde söz konusu haritadan bir kesit verilmiştir: 34

Yaban Hayatı Yerleştirme Sahası Proje Alanı Şekil 11 (Çanakkale) Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası dan bir kesit Kaynak: mak.ormansu.gov.tr c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3. maddesinin birinci fıkrasının Tanımlar başlıklı (a)bendinin 1.,2.,3. ve 5. alt bentlerinde Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanı olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, Çanakkale Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü nden 22.11.2013 tarih ve 14173 sayı ile alınan ve Ek21 de verilen yazıda, söz konusu alanda herhangi bir tescilli doğal sit alanı olmadığı belirtilmiştir. Proje sahasına en yakın korunan alan yaklaşık 500 m mesafede bulunan Priapos Antik Kenti ne ait surlardır. Bu kapsamda Ek 25 te verilen 24.12.2013 tarih 2802 sayılı yazısında, Bodrum Kaymakamlığı Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü nün 25.04.2013 tarih ve 574 sayılı yazısı ve eki 24.04.2013 tarihli uzman raporu doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Çalışma yapılacak alanda deniz tabanında herhangi bir kültür varlığına rastlanılması halinde çalışmanın derhal durdurularak Çanakkale Müze müdürlüğü ne haber verilecektir. Tabiat Varlığı ve doğal sit statüsü bulunması halinde, yürürlükte bulunan mevzuat uyarınca değerlendirilmek üzere, Çanakkale Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonuna intikali sağlanacak ve alınacak komisyon kararına göre değerlendirilecektir. 35

ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, Ek27 de verilen T.C. Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün görşünde belirtildiği üzere; çalışmaların yürütüleceği denizel alanın su ürünleri istihsal sahası olduğu ifade edilmiştir. d) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17., 18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar, Proje alanı ve etki alanı içerisinde 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17., 18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49. maddesinde tanımlanan Hassas Kirlenme Bölgeleri, Söz konusu yönetmelik yürürlükten kaldırılmış olup, 6 Haziran 2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği uyarınca proje sahası ve etki alanı hassas kirlenme bölgesi bulunmamaktadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından Özel Çevre Koruma Bölgeleri olarak tespit ve ilan edilen alanlar, Proje sahası ve etki alanı içerisinde Özel Çevre Koruma Bölgesi bulunmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, Proje sahası ve etki alanı içerisinde Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman alanı sayılan yerler Proje sahası ve etki alanı içerisinde orman alanları bulunmamaktadır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, Proje sahası ve etki alanı içerisinde söz konusu Kanun kapsamında yapı yasağı getirilen alanlar bulunmamaktadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, Proje alanı ve etki alanında söz konusu Kanun kapsamında belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 36

i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, Proje alanı ve etki alanında söz konusu Kanun kapsamında belirtilen alanlar bulunmamaktadır. j) 17/5/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde (26/08/2010 tarihli ve 27684 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ) belirtilen alanlar, Proje alanı ve etki alanı içinde kara parçası bulunmamakta olup, söz konusu kazıklı iskele yapısının tamamı Marmara Denizi üzerinde bulunmaktadır. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları, Proje sahası ve çevresinde bu sözleşme gereği koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar Proje sahası ve çevresinde bu sözleşme gereği koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. ı) 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmi Gazete!de yayımlanan Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol gereği ülkemizde Özel Koruma Alanı olarak belirlenmiş alanlar, Proje sahası ve çevresinde bu sözleşme gereği koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar, Proje sahası ve çevresinde bu sözleşme gereği koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. 37

ııı) Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, Proje sahası ve çevresinde Cenova Deklerasyonu kapsamına giren kıyısal alan bulunmamaktadır. c) 14/2/1983 tarih ve 17959 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan Kültürel Miras ve Doğal Miras statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, Proje alanı ve çevresinde bu sözleşme gereği koruma altına alınmış alan bulunmamaktadır. ç) 17/05/1994 tarih ve 21937 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar, Proje sahası ve etki alanı sınırları içerisinde Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar bulunmamaktadır. d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi Söz konusu proje alanı içerisinde ve yakın çevresinde Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamına giren alanlar bulunmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.), Proje sahası ve etki alanı içerisinde söz konusu çevre düzeni planlarında korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar bulunmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, Proje sahası ve etki alanı içerisinde tarım alanı bulunmamaktadır. 38

c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, (26/08/2010 tarihli ve 27684 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereği) Proje sahası ve etki alanı içerisinde kara parçası bulunmamakta olup, söz konusu kazıklı iskele yapısının tamamı Marmara Denizi üzerinde bulunmaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltısuyu işletme sahaları, Proje sahası ve etki alanı içerisinde kara parçası bulunmadığından göl, akarsu ve yer altı suyu işletme sahaları da bulunmamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar, Proje sahası içerisinde yukarıda belirtilen alanlar bulunmamaktadır. 2.5. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Birinci, İkinci ve Üçüncü Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Kültür Varlıklarının Tanımlanması, Bu Alanların Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Mesafeleri, Bu Alanlarının Sınırları ile Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar ile Gösterimi ve Bu Alanlarda Yapılan veya Yürütülmekte Olan Çalışmalar ve Sonuçları Hakkında Bilgi Verilmesi, Çanakkale Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü nden 22.11.2013 tarih ve 14173 sayı ile alınan ve Ek21 de verilen yazıda, söz konusu alanda herhangi bir tescilli doğal sit alanı olmadığı belirtilmiştir. Kazıklı iskele yapısı ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmamaktadır. Bu nedenle proje alanında I., II. Ve III. Derece sit alanları ile kültür varlıkları bulunmamaktadır. En yakın sit alanı proje yapılarının yaklaşık 500 metre güneybatısında bulunan Priapos Antik Kenti dir. Aşağıdaki şekillerde proje yapılarının Priapos Antik Kenti ne göre durumunu gösteren ve Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı ndan bir kesit ile uydu haritası verilmiştir: 39

Proje alanı Priapos Antik Kenti sınırları Şekil 12 Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı na göre proje alanının Priapos Antik Kenti ne göre konumu Proje Alanı Priapos Antik Kenti Şekil 13 Proje alanının Periapos Antik Kenti ne göre konumunu gösteren uydu haritası 40

Cenal Enerji Santrali, Limanı, Kül Depolama Sahası, Derin Deniz Deşarjı Projesi Nihai ÇED Raporu için Arkeolog Muharrem ORAL ve Arkeolog İbrahim Ethem KOÇAK tarafından hazırlanan raporda santral baca gazlarının olumsuz etkilerinin kabul edilebilir ölçüde (ya da hiç olmayacağı) tespit edilmiştir. Bu santral için planlanan söz konusu iskele yapısından kaynaklı bir gaz, akıntı ya da sızıntı da söz konusu olmayacaktır. Proje kapsamında etki alanı içerisinde kara parçası bulunmadığından, karada herhangi bir iş ve işlem yapılmayacağı göz önüne alınarak projenin inşaat ve işletme aşamalarında söz konusu Priapos Antik Kenti ne olumsuz etki beklenmemektedir (Bkz.Ek28). 2.6. Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar vb.) Olup Olmadığı Anayasa gereği Kıyı Kenar Çizgisinin deniz tarafı devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu nedenle proje sahasının Kıyı Kenar Çizgisinin Deniz tarafında yer alan bölümü Hazine Arazisidir. Proje alanı ve etki alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar vb.) bulunmamaktadır. 2.7. Ulaşım ve Karayolu Bilgileri 2.7.1. Proje Alanının Etrafındaki Karayollarına Olan Uzaklığı Cenal enerji santrali iskelesi projesi Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga beldesinin 2 km kuzeybatısında etrafında yerleşim alanı olmayıp; karayolu ulaşım sorunu bulunmamaktadır. İskelenin etrafında bulunan mevcut karayollarına olan uzaklıkları aşağıdaki tabloda verilmektedir. Tablo 18 Cenal Enerji Santrali İskelesi etrafındaki karayollarına olan uzaklıkları Cenal Enerji Santrali İskelesi Karayolu D 200 (Bursa Çanakkale Yolu) D 555 (Biga Çanakkale Yolu) D 210 (Balıkesir Çankkale Yolu) D 550( İzmir Çankkale Yolu) D 230 (Balıkesir Edremit Yolu) D 565 (Bursa Balıkesir Yolu) D 595 (İnegöl Tavşanlı Yolu) D 550 ( Edirne Çanakkale Yolu) D 110 ( Tekirdağ İstanbul Yolu) (Yukarıdaki mesafeler kuşuçuşu olarak hesaplanmıştır.) Mesafe 22 km 24 km 80 km 83 km 98 km 95 km 185 km 45 km 70 km Proje alanının karayolu ulaşım ağına irtibatı aşağıdaki şekilde verilmiştir. 41

Proje alanı Şekil 14 Cenal iskelesi karayolları ağı bağlantıları 2.7.2. İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanına Ulaşım İçin Kullanılacak Yollar, Bağlantı Yolu ya da Mevcut Yolda İyileştirme Yapılıp Yapılamayacağı (yapılacak ise kim tarafından yapılacağı belirtilmeli, proje ile ilgili Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nden alınan görüş rapora eklenmelidir ayrıca anayola bağlantı güzergahı imar planına işlenmelidir) Proje alanı Türkiye nin Marmara denizi sahillerinde Çanakkale İli, Biga ilçesi, Karabiga beldesi Kadıoğlu Mahallesi 5229 ve 5230 nolu parseller üzerinde yer almaktadır. Proje kapsamında Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nden alınan görüş ekte verilmektedir (Bkz.Ek19). Proje sahası Çankkale İl merkezine karayolu ile yaklaşık 104 km uzaklıkta olup demiryolu ulaşımı yoktur. Proje alanı, BursaÇanakkale (D 200) karayolunun yaklaşık 170. kilometresinin, yaklaşık 22 km. kuzeyindedir. D 200 karayolu nun 170. kilometresinden sonra mevcut yollar ve köy yolları takip edilerek Cenal Enerji Santralı alanına ulaşılmaktadır. Santral e ulaştıktan sonra, CENALES projesi kapsamında yapılacak şantiye içi yollar kullanılarak proje alanına ulaşım sağlanacaktır. Proje alanına ulaşım için kullanılacak yolların ve proje alanının gösterildiği 1/25.000 lik harita aşağıdaki şekilde ve Ek20 de verilmiştir. 42

Şekil 15 Proje alanına ulaşım için kullanılacak mevcut yol Tesisin inşaat ve işletme aşamalarında, tesise giriş ve çıkışlar mevcut kavşaklardan sağlanacak, karayoluna bağlantı yolu yapılmayacaktır. İnşaat aşamasında kullanılacak kamyon ve iş makinaları; Karabiga beldesinden geçmeyecek ve alternatif yol güzergahı için Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile görüşülerek trafiği minimize edecek çalışmalar ve tedbirler alınacaktır. 43

BÖLÜM 3: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL VE SOSYOEKONOMİK ÖZELLİKLERİ 3.1. Proje Etki Alanının Tanımlanması ve Neye Göre Belirlendiğinin Açıklanması, Proje Alanı ve Etki Alanının Harita Üzerinde Gösterimi Proje konusu faaliyet; Cenal Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi sınırlarında tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan Cenal Enerji Santrali İskelesi Projesi işini kapsamaktadır. Proje konusu faaliyetten etkilenecek alanın belirlenmesinde; projenin konusu, projenin inşaat ve işletme aşamalarında çevreye olabilecek muhtemel etkileri önemli rol oynamaktadır. Proje alanında oluşacak etkiler uzun süreli ve kısa süreli etkiler olarak tanımlanmaktadır. Projeden etkilenecek alan belirlenirken; projenin niteliği sebebi ile inşaat aşamasında gürültü, en yakın yerleşim birimleri, işletme aşamasında ise gürültü, en yakın yerleşim yeri ile manevra yapacak gemilerin yanaşma ve kalkış manevralarının emniyetli bir şekilde yapılıp yapılmamasına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. İnşaat Aşaması Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak gürültü en yakın yerleşim birimlerinde kısa süreli etki bırakacak olup, inşaat çalışmaları bittikten sonra bu etkiler de ortadan kalkacaktır. Bu yüzden; proje kapsamında inşaat aşaması için yapılan tüm hesaplamalar en yakın konut baz alınarak yapılmış ve değerlendirmeler buna göre yapılmıştır. Proje alanına en yakın yerleşim yeri, proje alanının yaklaşık 1 km (1000 m) Güneybatısındaki Kadıoğlu Mahallesine ait konuttur. Faaliyetin inşaat aşamasında oluşacak gürültü ile ilgili hesaplar Bölüm 4.5.1. de verilmektedir. Yapılan hesaplamalara göre; 90 m mesafede Lgündüz değeri 69,49 dba olup, 04.06.2010 Tarih ve 27601 sayılı ÇGDYY de belirtilen sınır değerin altında (70 dba) bulunmaktadır. Dolayısı ile 90 m mesafede sınır değer sağlanmaktadır. İşletme aşamasında ise; deniz üzerinde yapılacak çalışmalarda dolgu yapılması söz konusu olmayıp, deniz ortamına kazık çakma dışında herhangi bir müdahale olmayacağından, toz emisyonu oluşumu söz konusu değildir. İşletme Aşaması Proje alanına en yakın yerleşim yeri, proje alanının yaklaşık 1 km (1000 m) Güneybatısındaki Kadıoğlu Mahallesine ait konuttur. Faaliyetin işletme aşamasında oluşacak gürültü ile ilgili hesaplar Bölüm 4.5.3 de verilmektedir. Yapılan hesaplamalara göre; 90 m mesafede Lgündüz değeri 70 dba olup, 04.06.2010 Tarih ve 27601 sayılı ÇGDYY de belirtilen sınır değerin altında (70 dba) bulunmaktadır. Dolayısı ile 90 m mesafede sınır değer sağlanmaktadır. Proje konusu faaliyete ilişkin olarak; Deniz Manevraları Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu hazırlanmıştır (Bkz.Ek12). Hazırlanılan modelleme 44

raporunda da belirtildiği üzere; sahanın yakınında komşu tesis bulunmamaktadır. Proje sahasına en yakın manevra engeli Cenal Termik Enerji Santralinin soğutma suyu boru hatlarıdır. Bu boru hatlarının çıkışları simülasyon deneylerinde şamandıralarla markalanarak deniz üstünden görülebilir hale getirilmiştir. Gerek boru hatları gerekse su çıkışı şamadıraları gemi manevrası emniyetini tehdit edebilecek bir uzaklıktan çok ötede planlandığı (400 m) tespit edilmiştir. Bu sebeple; işletme aşamasındaki etki mesafesi dilkkate alınarak 400 m yarıçaplı bir etki alanı belirlenmiştir. Yukarıdaki hususlar değerlendirildiğinde, projenin etki alanı olarak 400 m yarıçaplı bir alan belirlenmiştir. Bu alan belirlenirken projenin çevresel etkileri ve proje alanı çevresinde bulunan iskele, liman, kıyı yapıları ve en yakın konutun proje alanına olan mesafesi göz önünde bulundurulmuştur. Aşağıdaki şekilde proje etki alanının topografik harita üzerinde gösterimi verilmektedir. Etki alanının gösterildiği topografik harita Ek7 de verilmiştir. Proje alanı etki alanının tamamında deniz bulunmakta olup, herhangi bir kra parçası etki alanı içerisinde kalmamaktadır. Şekil 16. Proje alanı ve Etki alanını Gösterir Topografik Haritadan bir kesit 45

3.2. Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Kirlilik Yükü (proje alanı ve etki alanındaki hava, su, toprak kirliliği hakkında bilgi verilmeli, deniz suyunun Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 4: Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri uyarınca Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik belgesi almış laboratuvarlarca son altı ay içinde yapılan analiz sonuçları raporda yer almalıdır.) Hava Proje alanının bulunduğu bölgede mevcut hava kalitesi tespiti için 8 noktada 2 ay süresince gerçekleştirilen NO2, SO2, HCL, HF, VOC ve Toz ölçümleri yapılmıştır. Ölçüm sonuçları aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo 19 NO2 Ölçüm Sonuçları NO2 KONSANTRASYONU ( g/m3) 04.03.201104.04.2011 04.04.201104.05.2011 ORTALAMA * 5,20 5,20 5,34 * 5,34 * 11,31 11,31 12,68 * 12,68 7,94 9,11 8,525 5,73 6,84 6,285 10,08 9,37 9,725 7,34 9,88 8,61 ORTALAMA 8,459 * Tüplerin Kaybolması Nedeniyle Sonuç Alınamamıştır İNCELEME İSTASYONU 1 Nolu İstasyon 2 Nolu İstasyon 3 Nolu İstasyon 4 Nolu İstasyon 5 Nolu İstasyon 6 Nolu İstasyon 7 Nolu İstasyon 8 Nolu İstasyon Tablo 20 SO2 Ölçüm Sonuçları SO2 KONSANTRASYONU ( g/m3) 04.03.201104.04.2011 04.04.201104.05.2011 1,87 * * 3,04 4,80 * * 5,19 6,75 1,87 3,24 4,22 0,51 1,48 2,26 2,46 ORTALAMA * Tüplerin Kaybolması Nedeniyle Sonuç Alınamamıştır İNCELEME İSTASYONU 1 Nolu İstasyon 2 Nolu İstasyon 3 Nolu İstasyon 4 Nolu İstasyon 5 Nolu İstasyon 6 Nolu İstasyon 7 Nolu İstasyon 8 Nolu İstasyon ORTALAMA 1,87 3,04 4,80 5,19 4,31 3,73 0,995 2,36 3,287 Tablo 21 HCL Ölçüm Sonuçları HCL KONSANTRASYONU ( g/m3) 04.03.201104.04.2011 04.04.201104.05.2011 ORTALAMA 6,66 * 6,66 * 3,58 3,58 9,87 9,87 * * 13,61 13,61 57,26 6,91 32,09 3,51 6,93 5,22 99,31 28,11 6371 7,39 4,73 6,06 ORTALAMA 17,599 * Tüplerin Kaybolması Nedeniyle Sonuç Alınamamıştır İNCELEME İSTASYONU 1 Nolu İstasyon 2 Nolu İstasyon 3 Nolu İstasyon 4 Nolu İstasyon 5 Nolu İstasyon 6 Nolu İstasyon 7 Nolu İstasyon 8 Nolu İstasyon Tablo 22 HF Ölçüm Sonuçları 46

HF KONSANTRASYONU ( g/m3) 04.03.201104.04.2011 04.04.201104.05.2011 ORTALAMA 0,43 * 0,43 * 0,20 0,20 0,43 * 0,43 * 0,43 0,43 0,51 0,65 0,58 0,28 0,44 0,36 0,65 0,57 0,61 0,47 0,56 0,515 ORTALAMA 0,444 * Tüplerin Kaybolması Nedeniyle Sonuç Alınamamıştır İNCELEME İSTASYONU 1 Nolu İstasyon 2 Nolu İstasyon 3 Nolu İstasyon 4 Nolu İstasyon 5 Nolu İstasyon 6 Nolu İstasyon 7 Nolu İstasyon 8 Nolu İstasyon Tablo 23 VOC Ölçüm Sonuçları VOC KONSANTRASYONU ( g/m3) 04.03.201104.04.2011 04.04.201104.05.2011 ORTALAMA Toplam Bileşikler Toplam Bileşikler Toplam Bileşikler İNCELEME İSTASYONU Organik (Karbon Organik (Karbon Organik (Karbon Bileşikler Cinsinden) Bileşikler Cinsinden) Bileşikler Cinsinden) ( g/m3) ( g/m3) ( g/m3) ( g/m3) ( g/m3) ( g/m3) 35,50 32,88 * * 35,50 32,88 1 Nolu İstasyon * * 29,27 28,89 29,27 28,89 2 Nolu İstasyon 29,62 29,31 * * 29,62 29,31 3 Nolu İstasyon * * 26,58 28,70 26,58 28,70 4 Nolu İstasyon 24,63 30,87 35,99 38,30 30,31 34,59 5 Nolu İstasyon 6,81 7,37 30,67 30,58 18,74 18,89 6 Nolu İstasyon 37,82 42,44 33,96 36,26 35,89 39,35 7 Nolu İstasyon 29,42 23,87 24,06 28,40 26,74 26,14 8 Nolu İstasyon * Tüplerin Kaybolması Nedeniyle Sonuç Alınamamıştır. Tablo 24 Çöken Toz Ölçüm Sonuçları 1.AY (04.03.201104.04.2011) 2.AY (04.04.201104.05.2011) Tartım Farkı Tartım Farkı 2 Alan (m ) Gün Alan (m2) (g) (g) A B C A B 0,0481 0,015453 31 0,0368 0,015453 0,0734 0,014997 31 0,0992 0,014997 0,0233 0,015156 31 0,0446 0,015156 0,0350 0,015535 31 0,0476 0,015535 0,0968 0,015109 31 0,0569 0,015109 0,0437 0,015003 31 0,0657 0,015003 0,0257 0,015216 31 0,0359 0,015216 0,0324 0,015320 31 0,0397 0,015320 ÖLÇÜM SONUCU (mg/m2gün) Cihaz Yönü 1.AY (04.03.201104.04.2011) 2.AY (04.04.201104.05.2011) D 100 79 1 No lu Kap 158 221 2 No lu Kap 50 98 3 No lu Kap 73 102 4 No lu Kap 207 125 1 No lu Kap 94 146 2 No lu Kap 55 79 3 No lu Kap 68 86 4 No lu Kap 2 No lu Cihaz 1 No lu Cihaz 2 No lu Cihaz 1 No lu Cihaz Cihaz No D = (A * 1000) / (B*C) 47 Gün C 30 30 30 30 30 30 30 30 ORTALAMA (mg/m2gün) 90±2,06 190±2,06 74±2,06 88±2,06 166±2,06 120±2,06 67±2,06 77±2,06

Tablo 25 Ortam Havası Solunabilir Toz Ölçüm Sonuçları Ölçüm Yapılan Nokta Tanımı 1 No lu Ölçüm Noktası 2 No lu Ölçüm Noktası C = 1.Ölçüm (04.03.201118.03.2011) 2.Ölçüm (18.03.201104.04.2010) 1.Ölçüm (04.04.201118.04.2011) 2.Ölçüm (18.04.201104.05.2011) Çekilen Toplam Hacim (Nm3) A Tartım Farkı (mg) B Ölçüm Sonucu (µg/nm3) C 798 44,12 55,29 845 41,09 48,63 828 37,08 44,78 861 43,20 50,17 Ortalama (µg/nm3) 51,96 44,48 B*1000/A Proje alanının bulunduğu bölgede 8 noktada 2 ay süresince gerçekleştirilen NO2, SO2, HCL, HF, VOC ve Toz ölçümlerinin yapıldığı noktaları gösterir uydu görüntüsü aşağıda verilmiştir. Şekil 17 Bölgenin Mevcut Hava Kalitesinin Belirlenmesi Çalışmalarında Örnekleme Tüpleri ve Toz Ölçüm Noktaları Hava kalitesi ölçümleri neticesinde UVD ve KVD değerleri hesaplanmış ve bu değerler UVS ve KVS değerleri ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonunda tespit edilen NO2, SO2, HCl, HF, Pm10 ve Çöken Toz değerleri verilen sınır değerlerin altında olup, Yönetmelikte istenen şartlar sağlanmıştır. Tesisin kurulacağı bölgede gerçekleştirilen NO2, SO2, CO, HCl, HF, ve Toz hava kalitesi modelleme sonuçları sınır değerleri sağlamaktadır. 48

Ayrıca toplam organik bileşikler (karbon cinsinden) için UVS ve KVS değerleri hesaplanmış sınır değerlerin sağlandığı görülmüştür. Su Projenin kurulacağı alanda Denizden alınan numunenin analiz sonuçları aşağıda verilmiştir. Tablo 26 Proje Sahası ndan Alınan Deniz Suyu Analiz Sonuçları NUMUNE ADI ve NO: Deniz suyu ParametreBirim Analiz Sonucu SKKY Tablo 4 Sınır Değerleri ph 8,14 6 ph 9 Askıda Katı Madde (mg/l) <10 Çözünmüş Oksijen (mg/l) / % 10,14/98,1 30 Doygunluğun %90 nından fazla Işık Geçirgenliği (m) 16 Parçalanabilir Organik Kirleticiler (mg/l) <4 Klorofila (Üretkenlik) (mg/l) <0,001 Yüzer Madde Yok Balık Biyodeneyi (zehirlilik) <4 Yüzer Aktif Madde (mg/l) <0,025 Bulanıklık (NTU) 0,28 Pestisitler (mg/l) <0,00025 Toplam Kolifrom (KOB/100mL) 450 0,001 0,01 0,01 0,1 0,1 0,1 0,004 0,1 0,1 0,02 Doğal bulunmayacak Doğal Fecal Koliform (KOB/100mL) 0 Fecal Streptokok (KOB/100mL) 200 Salmonella (KOB/100mL) 0 Fenol (mg/l) <0,001 Bakır (Cu) (mg/l) <0,01 Kadmiyum (Cd) (mg/l) <0,003 Kurşun (Pb) (mg/l) <0,01 Nikel (Ni) (mg/l) <0,02 Çinko (Zn) (mg/l) <0,01 Cıva (Hg) (mg/l) <0,0005 Krom (Cr) (mg/l) <0,02 Arsenik (As) (mg/l) <0,001 Amonyak (mg/l) 0,015 Nitrat (mg/l) <0,44 Fosfat (mg/l) <0,01 Kjedahl Azotu (mg/l) 1,8 Toplam Siyanür (mg/l) <0,005 Renk (PtCo) doğal 49

SKKY Tablo 4 e göre deniz suyu numunesinde ağır metal konsantrasyonları yönetmelikte belirtilen sınır değerleri sağlamaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan yeterlik belgesi almış laboratuara yaptırılan analiz sonuçları Ek9 da verilmiştir. Tablo 27 Proje Sahası Yüzme ve Rekreasyon Amacıyla Kullanılan Suların Sağlaması Gereken Kalite Kriterleri Analizi Parametreler Toplam Koliform/100 ml Fekal Koliformlar/100 ml Fekal Streptokok/100 ml Salmonella/1 litre ph Renk (PtCo) Analiz Sonuçları (mg/lt) 0 0 0 0 8,28 / 21,70C 7,27 Yönetmelik Değerleri(K) 1000 200 100 0 6 ila 9 Renkte olağan dışı bir değişiklik olmamalı Mineral Yağ mg/l <0,003 Su yüzeyinde görünür film tabaka ve koku olmamalı Işık Geçirgenliği (m) * 2 Çözünmüş Oksijen Oksijene Doygunluk Yüzdesi 7,17 / 102,6% 80100 Yüzer Madde Yok Bulunmamalı Amonyum mg/l NH4 <0,012 Arsenik (As) <0,01 Kadmiyum (Cd) <0,01 Kurşun (Pb) 0,01 Civa (Hg) <0,001 Nitrat mg/l NO3 2,66 Toplam Fosfor Fosfat mg/l PO4 0,086 Toplam Pestisid <0,006 ppb Toplam Kjedahl Azotu mg/l N 1,33 Toplam Siyanür mg/l CN <0,02 *Arazi Şartları Nedeni ile Işık Geçirgenliği Ölçülememiştir. K: Kılavuz CENAL Enerji Santralı, Limanı, Kül Depolama Sahası ve Derin Deniz Deşarjı (CENALES) Projesi kapsamında Derinsu Firmasına Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu hazırlatılmıştır (Bkz. Ek22). Toprak Proje için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan yeterlik belgesi almış laboratuvara yaptırılan Sediment Analizi ekte verilmektedir (Bkz. Ek24). Yaptırılan bu analize göre deniz dibinden alınan numunenin tehlike durumu incelenmiş ve deniz altında tehlikeli atık sınıfına girebilecek herhangi bir madde bulunamamıştır. 3.3 Proje Alanı ve Etki Alanının Özellikleri 3.3.1.Bölgesel Jeoloji (çalışma alanının işaretlendiği 1/25.000 ölçekli genel jeoloji haritası eklenmelidir) Proje alanını da içerisine alan bölgenin bölgesel jeolojik özellikleri aşağıda başlıklar altında, proje alanının işaretlendiği 1/25.000 ve 1/100.000 ölçekli jeoloji haritaları ise Ek13 de, verilmiştir. 50

Bölgesel Jeoloji Bölgede genel olarak 9 birim yüzeylemektedir. Bu birimler, içerisinde Triyas Yaşlı Kireçtaşı Bloğu ile Serpantinit Bloğu bulunduran Çetmi Melanjı, yine içerisine Mermer Üyesini de alan Kretase yaşlı Çamlıca Metamorfitleri, Orta Eosen yaşlı Eosen Granadiyoridleri, Geç Eosen yaşlı Ceylan Formasyonu ve tüm birimleri uyumsuz olarak örten Bayramiç Formayonu ile bölgenin en genç birimi olan Alüvyondur. Çetmi Melenjı (Kç) İlk kez Oktay ve diğ. (1990) tarafından Çetmi ofiyolitli melanjı olarak adlandırılmıştır. Sakarya zonu ve Ezine zonu arasında ve her ikisinin de üzerinde tektonik dokanakla yer alan birim, ofiyolitik kayalardan daha çok farklı kökendeki kayaçların tektonik dilim veya olistosrom şeklinde karışık halde bir arada bulunduğu topluluktur. Karabiga batısında içerisinde grovak, fillat, mikaşist, serpentinit, spilitik bazalt, radyolaritçamurtaşı ve kiltaşımermerlerin birbiri içerisinde tektonik dilimler ve olistolitler halinde bulunduğu karmaşık bir kayaçlar topluluğudur. Çetmi Melanjı batı sınırında Çamlıca Metamorfitleri üzerinde bindirmeli, doğuda ise Sakarya zonu kayaçlarıyla, özellikle Kazdağı Metamorfitleri üzerinde eğim atımlı normal faylı dokanak oluşturmaktadır. Çemti Melanjı Geç Triyas yaşlı kireçtaşı blokları kapsayan kumtaşı, kiltaşı ve kırmızı yeşil renkli çamurtaşları ile bu litolojiler arasındaki serpantinit dilimleri ve spilitik bazaltlardan oluşmaktadır. Bu litolojiler Küçükkuyu civarında olduğu gibi tektonik dilimler halinde bulunmaktadır. Bölgede yer alan yeşil renkli kumtaşıkiltaşı ardalanmalı istif içerisinde olistolitler halinde Geç Triyas yaşlı kireçtaşları yer almakla birlikte, granit kontağına yakın kesimlerde bu kireçtaşları mermerleşmiştir. Bu yörede de Eosen yaşlı granitik intrüzyonlar tarafından kesilen Çetmi Melanjı dokanak boyunca kontak metamorfizma zonu gelişmiştir. Karabiga güneyinde ve batısında Çetmi Melanjı içerisindeki kireçtaşları, intrüzyonun etkisiyle iri kristalli (13 cm kristal boyutlu) mermere dönüşmüştür. Serpantinit Bloğu (s) : ÇanBiga karayolu üzerinde Dikmen ve Altıkulaç köyleri arasında KDGB konumunda uzanan serpantinitler Sazak metatüfleri ile Çamlıca metamorfitleri arasında ve her iki birimle tektonik dokanak oluşturmaktadır. Bu dokanak bir anlamda Sakarya Zonu ile Rodop zonunun dokanağını oluşturmaktadır. Bu yörede serpantinit olarak ayırtlanan birim içerisinde ofiyolotik kökenli değişik litolojilerin karışık halde bulunduğu ve makaslanmış ofiyolitik melanj görünümündedir. Benzer ofiyolitik melanj özelliği daha kuzeyde Karabiga batısındaki lokasyonda görülmektedir. Triyas Kireçtaşı Blokları (TR) :Çetmi Melanjı içerisinde değişik yaş ve boyutta kireçtaşı blokları yer almaktadır. Daha önce Okay (1978) tarafından Sakarya kireçtaşı olarak adlandırılan Geç Triyas yaşlı bloklar daha yaygın olarak görülmektedir. Bu kireçtaşları Karabiga batısında Çetmi Melanjının yüzeylediği alanlar içerisinde, birkaç metredenbirkaç kilometre boyutunda değişen bloklar oluşturmaktadır. Genel olarak masif veya kalın tabakalı, yer yer çört içerikli, çoğunlukla rekristalize kireçtaşları, yer yer sparitik, iri taneli, yer yer de mitritik ince tanelidir. Alınan çok sayıda örnekte mitritik kireçtaşlarında Radiolaria, pelajik pelecypoda, sparitik bölümlerde Geç Triyas yaşlı Aulotortusfriedly, Aulotortus gr. Sinuosus Weynschenk, Auloconus permodiscoides gibi birçok fosil saptanmıştır. 51

Mermer Bloğu (m) :Örtülüce Köyü ile Karabiga arasında beyaz renkli, iri kristalli masif mermer görülmektedir. Tersiyer yaşlı granitik kayaçlar ile Çetmi Melanjı dokanağında yer alan bu mermerlerde yanal yönde, özellikle granitik dokanağına doğru kristal büyümeleri daha belirgindir. Ayrıca skarn zonu minerellerinin gelişmiş olması nedeniyle Çetmi Melanjı içerisindeki kireçtaşlarının, granitik intrüzyonlar etkisiyle mermerleştiği düşünülmektedir. Bölgede daha önceki yapılan çalışmalarda da Çetmi Melanjı içerisindeki kireçtaşı bloklarında Geç TriyasGeç Kretase yaş aralığında fosillere rastlanmış ve melanjın Geç TriyasPaleosen yaşlı olduğu belirtilmiştir. Çetmi Melanjının stratigrafik konumunun belirlenmesi amacıyla alının paleontolojik örneklerde birim içerisinde Geç Triyas yaşlı bloklar ile volkanitler arasında yer alan çamurtaşlarından alınan örneklerde Geç Kretase yaşlı Stomiosphaerasphaerica (Kaufmann) ve mikro pelecypoda fosilleri saptanmıştır. Çetmi Melanjı üzerinde, dokanağı, genç örtü nedeniyle kesin olarak görülmemekle birlikte, Geç MaastrihtiyenPaleosen yaşlı Balıkkaya formasyonu yer almaktadır. Oktay ve diğ. (1990) tarafından TuroniyenSantoniyen blokları içerdiği belirtilen Çetmi Melanjı, bölgeye SantoniyenMaastrihtiyen arasında yerleştiği Çamlıca Metamorfitleri (Kça) EzineKarabiga arasında geniş yüzeyleri bulunan mikaşistler Okay ve diğ. (1990) tarafından Çamlıca Metamorfitleri olarak tanımlanmıştır. Birim, Ezine kuzeyinde ve kuzey doğusundan Karabiga ya kadar geniş bir alan içerisinde yüzeylemektedir. Biga güneydoğusunda, DikmenDanapınar köyleri arasında ve kuzeyde Beyçayırı, Kemer ve Karabiga arasında yüzeylemektedir. Ortayüksek metamorfik kayaçlardan oluşan birim, altta beyaz, kahve ve gri renkli, çok iyi foliasyonlu, iri orta taneli, çoğunlukla mika minerallerinin bulunduğu granatlı kuvarsmikaşistler, daha üstte kahve yeşil renkli fillatlarhakim litolojiyi oluşturur. Bu mikaşitler içerisinde yer yer mermer ve mateofiyolitik kayaçlar da yer almaktadır. Çamlıca Metamorfikleri nin % 80 den fazlası gri, kirli kahve, yeşilimsi kahve, iyi foliasyon gösteren, bol mikalı, yer yer karbonatlı kuvarsmikaşistlerden oluşur. Petrografik olarak birim içerisinde granatmikakuvarsşist, epidotmikagnays, mikakuvarsşist, muskovitşist, albitepidotkloritkuvarsşist, kloritepidotmuskovitşist, serisitkloritkuvarskalkşist, serisitkuvarskalkşist, granatserisitbiyotit kuvars şistler saptanmıştır. Bu kayaçlar içerisinde yaygın olarak kuvars ve beyaz mika mineralleri yeralırken, ayrıca kalsit, biyotit, albit, klorit ve granat da yaygın olarak bulunan minerallerdir. İlksel kayacı genellikle kırıntılı sedimenter kayaçtan oluşan ve yeşilşistfasiyesinde bölgesel metamorfizmeden etkilenmiş olan Çamlıca metamorfitlerinin, metamorfizma derecesi üste doğru azalmakta ve düşük dereceli yeşil şist fasiyesinde metamorfik özellikler gösteren şist ve fillatlara geçmektedir. Bu birimler Palamut fillit üyesi olarak ayırtlanmıştır. Çamlıca metamorfitleri içerisinde foliasyona paralel konumda bulunan mermer ve bazik kayaç merceklerine sıkça rastlanmaktadır. Bu birimlerin litolojik özellikleri dikkate alınarak ayrı litoloji birimi olarak haritalanmıştır. Ayrıca birim içerisinde çok yoğun kuvarsitler damar ve mercekleri yer almaktadır. Bu kuvarsitler birim içerisindeki iki ayrı konumda yer almaktadır. Kuvarsitlerin bir bölümü foliasyon düzlemlerine paralel konumda, şistler içerisinde küçük mercekler şeklinde görülmekte, bir bölümü ise foliasyonu kesen (cm10 m 52

kalınlıkta)damarlar oluşturmaktadır. Mercek şekilli kuvarsitlerde yönlü doku belirgin olarak gözlenirken, şistleri kesen süt beyazı kuvarsitlerde ise herhangi bir yönlenme görülmemektedir. Granotoyit sokulumlara yakın kesimlerde daha fazla yoğunlaşan bu kuvarsitlerin, genç granotoyid intrüzyonlarına bağlı olduğu düşünülmektedir. Mermer Üyesi (Kçam) : Çamlıca Metamorfitleri içerisinde, birim genel foliasyona paralel konumda mermer ve kalkşist ara yüzeyleri görülmektedir. Çamlıca metamorfitleri içerisinde değişik düzeylerde 180 m kalınlıkta, mercek ve ara yüzeyler şeklinde, yer yer düzenli bantlı, yer yer masif, beyazbej, pembemsi renkli, ince taneli şeker dokulu mermerler Karabiga batısında daha yaygın olarak görülmektedir. Alanda taban ilişkisi görülmeyen Çamlıca Metamorfitleri, güneybatıda Denizgören ofiyoliti, doğuda Çetmi Melanjı tarafından tektonik olarak üzerlenirken, Eosen yaşlı çökeller tarafından diskordan olarak örtülmektedir. Ayrıca kuzeyde Karabigabatısınde Eosen yaşlı, güneyde OligoMiyosen yaşlı granitoyidler tarafından intrüzüf olarak kesilmektedir. Birimin ilksel çökelme yaşı bilinmemekle birlikte, kuvarsmike şistlerden alınan üç örnekteki fengitlerden elde edilen Rb/Srizotopik yaşı 6569 My. saptanmıştır. Maastrihtiyen de metamorfik süreçlerden etkilenmiş olan Çamlıca Metamorfitinin çökleme yaşı Kretase ve/veya Kretase öncesi olması gerekir. Eosen Granitoyidleri (Teg) Biga yarımadasının kuzeyde Marmara Denizi nin güney kenarında Kapıdağ ve Karabiga dolaylarında yüzeyleyen granit, granodiyorit, tonalit, kuvarsdiyorit ve monzonitik kayaçlar Eosen granitoyidleri adı altında toplanmıştır. Delaloye ve Bingöl (2000) tarafından yapılan jeokronolojik yaşlandırmalardan, Kapıdağ granitoyidinden 4236 My ve Karabiga granitoyitinden 45 My yaşlar bulunmuş olup buna göre birimin yaşı Orta Eosen dir. Kazmalı Tüf Üyesi (Tedka) Bölgede Dededağ volkanitleri, Korudere İgnimbirit Üyesi, Kazmalı Tüf Üyesi ve Hacıbekirler Üyesi olmak üzere üç üyeye ayrılır. Kazmalı tüf üyesi ilk kez Dönmez ve diğ.(2005) tarafından adlandırılmıştır. Birim Siyako ve diğ. (1989) tarafından tanımlanan yeşil tüflerle eşdeğerdir. Tüfler Kazmalı, Balıklıçeşme, Kozçeşme ve Selvi köyleri civarında çökellerle ara seviyeli olarak yayılım gösterir. Türbiditik çökellerden oluşan Ceylen Formasyonu içerisindeki yeşilmavi renkli tüfler, Kazmalı Tüf Üyesi olarak ayırtlanmıştır. Mikroskobik incelemeler deriyolitikvitrik tüf olarak tanımlanan birim, kriptokristalin ve vitrofirik dokuludur. Kayaçlar çok ince taneli olduğundan mineral tayini yapmak zor olmakla beraber içerindeki kuvars ve plajioklaz mineralleri ayırt edilebilmektedir. Hamur; killenmiş voklan camı ve ince taneli mineral parçalarından oluşmaktadır. Bayramiç Formasyonu (plb) Biga ve Gelibolu Yarımadaları nda gözlenen PliyoKuvaterner yaşlı flüviyal çökeller Siyako ve diğ. (1989) tarafından birimin en iyi gözlendiği yer olan Bayramiç Çayı na atfen Bayramiç Formasyonu olarak adlandırılmıştır. Formasyon Biga kuzeyi ve doğusunda çok geniş alanlarda yüzeylenir. Bayramiç formasyonu kızılkahve renkli kongromera, kumtaşı ve çamurtaşlarından oluşur. Bu çökelleri oluşturan konglomeralar, düzlemsel paralel ya da erozyanal tabaka yüzeylerine sahiptirler. 53

Konglomera ve kumtaşları masif ya da kabaca katmanlı, düzlemsel paralel katmanlı, düzlemsel paralel ve tekne türü çapraz katmanlıdırlar. Çamurtaşları ise genelde masif ya da kabaca paralel katmanlıdırlar. Bayramiç formasyonu çökelleri içinde erozyanal taban yüzeyli kongromeralar ile başlayıp, kum taşlarına ve çamur taşlarına geçen yukarı doğru incelen istifler gözlenir. Ayrıca bu çökeller yanal büyüme yüzeylerine sahip nokta barları da oluştururlar. Yukarıda tanımlanan özelliklere sahip Bayramiç formasyonu alüvyon yelpazesi, örgülü ve menderesli akarsu çökellerinden oluşur. Bayramiç formasyonu kendinden önce gelişen tüm birimler üzerinde uyumsuz olarak yer alır. Formasyonun kalınlığı Siyalo ve dig. (1989) ne göre karada 200300 m Edremit Körfezi nde ise 1500 m olarak verilmektedir. Alüvyon (Qyl) Akarsu yataklarında, vadi tabanlarında ve ovalarda çökelen çakıl, kum, mil ve çamurları kapsar. 3.3.2.Proje Alanı ve Etki Alanının Jeolojisi (inceleme alanına ait 1/5.000 varsa 1/1.000 ölçekli jeoloji haritası ile bölgesel ve inceleme alanlarına ait stratigrafik kesit eklenmeli ve bölüm içerisinde atıfta bulunulmalıdır) Proje alanı ve yakın çevresi Biga'nın kuzeydoğusunda, Biga Yarımadası nın Marmara Denizi kıyısında bulunmaktadır. Proje alanı ve etki alanının jeolojisi kara tarafı ve deniz tarafı olarak ikiye ayrılarak incelenmiştir. Kara Tarafı Jeolojisi Kara tarafı; kıyı kenar çizgisi ile kıyı çizgisi arasında ki kara kısmı ve kara tarafına doğru çevresindeki sırtlar yer yer arenalaşmış ranodiyorit bileşimli magmatik sokulum kayasının yüzeylediği bir alan üzerinde yer almaktadır. Sahanın bütününü bu tektür kaya birimi oluşturmaktadır. Şekil 18 Kara tarafındaki granodiyoritlerde gelişmiş eklem takımları ve bu eklem takımları arasında korunmuş bir mikaşist bloğu Okay ve Satır 2000a çalışmasında Karabiga ve çevresinde geniş alanlarda yüzlek veren magmatik kayalar granit, granodiyorit bileşiminde olup ileri derecede alterasyona uğramıştır. Plütonun yaşı metamorfikleri ve ofiyolitik kayaçları kestiğinden üst Kretaseden gençtir. denilmektedir. 54

Delaloye ve Bingol (2000) tarafından yapılan çalışmada ise Biga Yarımadası'nın kuzeyinde Marmara Denizi'nin güney kenarlarında Kapıdağ ve Karabiga dolaylarında yüzeyleyen granit, granodiyorit, tonalit, kuvarsdiyorit ve monzonitik kayalar Eosen granitoyidleri adı altında toplanmıştır. Yapılan jeokronolojik yaşlandırmalardan Karabiga graniloyitinden 45 My yaşlar bulunmuş olup buna göre birimin yaşı Orta Eosen'dir. denilmiştir. Şekil 19 Proje Alanı ve Çevresinin Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesiti Kıyıkenar çizgisi ile kıyı çizgisi arasındaki yamaçlarda doğrudan gözlenebilen granodiyorit; yeşilimsisarımsı açık kahverengi, sarımsıbej pembemsi bej renkli, ileri derecede alterasyon sonucu yer yer kuvars kumu şeklinde, çok bol ve kalın kuvars damarları olarak tanımlanmış ve Orta Eosen Yaşlı Karabiga PIütonu olarak isimlendirilmiştir. Granodiyorit sahadaki yüzeylemelerinde nispeten az ayrımış ve bloklar biçiminde ayrılabilen sınırlı kütlelerde, orta sert, kaba kristalli, kuvars, siyah mika, hornblend, 5 cm'e kadar irileri ile karşılaşılabilen alkali feldspatlar ve plajyoklaz fenokristallerinin girift biçimde geliştiği bir dokuya sahiptir. 55

Şekil 20 Granodiyoritlerde İleri Derecede Ayrışma Dokusu ve Arenalaşma Şekil 21 Kara Kesimindeki (Şev) Granodiyorit Mostralarından Görünüm Deniz Tarafı Jeolojisi Deniztarafında ise temeli oluşturan ayrışmış granodiyorit tabakası güncel bir kıyı alüvyonu tarafından örtülmüş olarak bulunmaktadır. Yapılan sondajlara göre deniz tabanında kuvaterner den güncele kadar zaman aralığında çökelmiş ve çökelimi devam eden kil ve kum birimlerinden oluşan alüvyon tabakasının altında ayrışmış granodiyorit birimi yer almaktadır. Deniz tabanında yapılan sondajlarda karşılaşılan kaya esas olarak feldspatların ayrışması ürünü zayıf bir killi bağlayıcı ile tutturulan kaba kumkaba çakıl boyutlu küresel, köşeli parçalardan oluşan granüler zemin benzeri (arena) bir ortam sunmaktadır. Bu zemin benzeri ortam çevrede yer yer agrega ocakları olarak da işletilmektedir. Buradan çıkarılan gerecin esas olarak iyi bir dolgu, stabilize gereci olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bu ocaklarda 15 m'yi bulan derinliklerde bu nitelikte gerecin işletilebildiği; ancak, ocakların tabanında yer yer ayrışmamış sertçe granodiyorit çıkıntıları ile karşılaşıldığı görülmektedir. Sondajların bazılarında bu sokuluma ya da ayrışma kesimine ulaşılmış, birim içerisinde karot alabilmek amacı ile karotiyerle ilerleme yapılmış fakat ileri düzeyde ayrışmış bu tabakadan sağlam karot alınamayıp, birkaç parça numune alınabilmiştir. Bu numunelerde yapılan gözlemlerde, plajiyoklasların killeştiği, kuvars tanelerinin ise damar tipi olanlarından parçalar içerdiği gözlenmiştir. Bu sokulumun ayrışmış üst kesimine kadar ilerleyen sondajlarda ise standart penetrasyon testi yapılarak kayanın zeminleşmiş üst seviyesinden yüksek değerler ya da refü elde edilmiştir. Buralardan alınan SPT örnekleri incelendiğinde çoğunlukla kuvars danelerinin bu zayıf kil ve mikalı killer tarafından çimentolandığı dikkati çekmektedir. 56

3.3.3. Proje Alanına Ait İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporları (onaylayan kurum, onay tarihi, kapak, amaç, imar durumu, afet durumu, yerleşime uygunluk değerlendirmesi, sonuç ve onay sayfaları ile inceleme alanını içine alan yerleşime uygunluk değerlendirme paftası rapora eklenmelidir, bu raporlar yok ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı nın 19.01.2010 tarih ve 373 sayılı Genelgesi doğrultusunda hazırlanacak, imar planına esas jeolojikjeoteknik etüt raporlarının ilgili kuruma onaylatılması gerekmektedir) Proje kapsamında Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüt Raporu hazırlanmıştır (Bkz. Ek18). ÇED Olumlu Belgesi alındığı taktirde hazırlatılacak İmar Planına Esas JeolojikJeoteknik etüt raporları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal PlanlamaGenel Müdürlüğü nün 28.09.2011 gün ve 102732 sayılı genelgesine göre hazırlanarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne onaylatılacaktır. 3.4.Proje Alanı ve Etki Alanının Doğal Afet ve Depremsellik Durumu 3.4.1.Doğal Afet Durumu (7269 sayılı yasada belirtilen deprem dışındaki heyelan, su baskını, çığ, kaya düşmesi vb. afet riskleri hakkında bilgi verilmelidir.) Proje alanı tamamen kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında yer almaktadır. Proje kapsamında hazırlanan sondaja dayalı zemin ve temel etüt raporuna göre proje alanında orta sıkı ve sıkı kumların bir kısmında oluşabilecek sıvılaşma riski ve inceleme alanı kara kısmında oluşabilecek stabilite sorunu dışında, su baskını, çığ, çökmetasman, karstlaşma, tıbbi jeoloji sorunları olmadığı belirtilmiştir. 3.4.2.Deprem Durumu (inceleme alanı ve yakın çevresinde yer alan fayların faaliyet alanına uzaklıkları, etkileri, geçmişte ve son dönemde meydana gelen depremlerden kısaca bilgi verilerek, Türkiye deprem bölgeleri haritası rapora eklenmeli, diri fay haritasına ve uyulacak yönetmeliklere atıfta bulunulmalıdır.) Çanakkale İli, Biga ilçesinde bulunan proje alanı, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası na (1996) göre 1. derece deprem kuşağı içinde yer almaktadır. 57

Proje Alanı Şekil 22 Çanakkale İli Deprem Haritası Proje alanını etkileyebilecek diri faylar Proje alanından herhangi bir fay geçmemekte olup, en yakın faylar ise Çan Biga ve Sarıköy Faylarıdır. Proje alanı çevresinde yer alan faylara ait bilgiler aşağıda başlıklar altında verilmiş olup, bu fayları gösterir şekiller işe Şekil 23ve Şekil 24 de verilmiştir. Ayrıca proje alanını işaretlendiği 1/250.000 ölçekli diri fay haritası Ek14 de verilmiştir. SarozGaziköy Fayı; KDGB gidişli olup yaklaşık 100 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlı olan fay, 1912 yılında Şarköy depremine neden olmuştur. Fay parçası boyu ile olasılı büyük depremlerde oluşacak olan depremin büyüklüğü arasındaki bağlantıdan hareket ile gelecekte burada 7.27.6 büyüklüğünde deprem beklenmektedir. Anafarta Fayları; KDGB gidişli olup yaklaşık 2025 km. bölümü karadadır. 60 km. uzunlukta olabileceğine dair veriler mevcuttur. Sağ yanal doğrultu atımlı olan fay, herhangi büyük bir depreme neden olmamıştır. Fay parçası boyu ile olasılı büyük depremlerde oluşacak olan depremin büyüklüğü arasındaki bağlantıdan hareket ile gelecekte burada 6.87.2 büyüklüğünde deprem üretebilir. CanBiga Fay Zonu; ÇanBiga dolayında yer almaktadır. Birçok fay parçasından (segment) oluşmuştur. Bu faylar, genellikle KDGB yönünde uzanırlar. Segment uzunlukları 22.5 km. arasındadır. Bu fay 6.3 ve 4.9 büyüklüğünde depremlere neden olmuştur. Etili Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 60 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. Bu fayın6.87.2 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. 58

Ezine Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 45 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. Etili Fayının batıya uzantısıdır. Bu fayın6.87.2 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. Sarıköy Fayı; KDGB doğrultulu ve yaklaşık 67 km. uzunluktadır. Fayın yaklaşık 15km. lik bölümü Çanakkale il sınırları içinde kalmaktadır. Sağ yanal doğrultu atımlı olan Sarıköy Fayının7.27.5 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği sanılmaktadır. YeniceGönen Fayı;KDGB doğrultuludur. Yaklaşık 75 km. uzunluktadır. Yenice Gönen Fayının yaklaşık 3035 km'lik bölümü Çanakkale il sınırları içerisinde, 4045 km'lik bölümü Balıkesir il sınırları içerisinde yer almaktadır. YeniceGönen Fayı 18.3.1953 tarihinde 7.2 büyüklüğünde depreme neden olmuştur. Gelecekte söz konusu fayda7.07.4 büyüklüğünde depremler beklenmektedir. Evciler Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 48 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. YeniceGönen Fayının batıya uzantısıdır. Bu fayın 6.87.2 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. Ayvacık Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 41 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. YeniceGönen Fayının ve devamı olan Evciler Fayının batıya uzantısıdır. Bu fayın6.87.2 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. Pazarköy Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 39 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. Bu fayın6.87.1 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. 59

Şekil 23 Proje Alanını Etkileyebilecek Diri Faylar1 Edremit Fayı;KDGB doğrultulu olup yaklaşık 52 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. Edremit Fayının tamamı Balıkesir il sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu fayın7.07.2 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. Edremit Körfezi Fayı; KDGB doğrultulu olup yaklaşık 77 km. uzunluktadır. Sağ yanal doğrultu atımlıdır. Edremit Körfezi Fayının 1015 km' lik bölümü Balıkesir ili sınırları içerisinde,5055 km' lik bölümü Çanakkale il sınırları içerisinde yer almaktadır. 06.10.1944 tarihinde 6.9büyüklüğündeAyvacık depremine neden olmuştur. Bu fayın 6.97.3 büyüklüğünde depremlere neden olabileceği hesaplanmıştır. 60

Şekil 24 Proje Alanını Etkileyebilecek Diri Faylar2 Proje Alanı ve Çevresinin Sismik Geçmişi ve Depremselliği.: Tarihsel Depremler: Tarihsel depremlerden en önemlileri, Marmara Denizi ve çevresinin tektonik özelliklerini ortaya çıkaracak nitelikteki depremler olan 1344, 1509, 1766 ve 1894 depremleridir. Marmara Denizi (14.10.1344) :Tüm Marmara sahilini etkileyen bu deprem Tusunami oluşturmuş ve sahilden 2000 m. içeriye kadar su basmasına neden olmuştur. Şiddeti ve sebep 61

olduğu can kaybı hakkında net bilgi yoktur. Bu deprem Gelibolu Kalesinin Surlarını büyük ölçüde yıkmıştır. Şekil 25 Çanakkale ve Çevresinin Tarihsel Dönem Depremleri (1900 dan Önce) İstanbul (10.09.1509) : İstanbul merkezli bu deprem tüm Marmara sahilini etkileyen bir Tsunami oluşturmuştur. Bu Tsunami'nin dalga boyunun 6 m.yi geçtiği İstanbul surlarının üzerinden aştığı ifade ediliyor. Bu depremde İzmit Kalesi nin surları ise tamir edilemeyecek şekilde tahrip olmuştur. Bu depremde Gelibolu da ağır hasar gören kentler arasın dadır. Etkileri açısından bakıldığında 1509 depremi en büyük deprem olarak görülmektedir. Bu depreme "Küçük Kıyamet" adı verilmiş ve şiddeti IX olarak belirlenmiştir (Soysal, ve dig.,1981). Tarihsel kayıtlara göre bu depremde 1070 ev, 109 cami yıkılmış ve 13.000 can kaybı olmuş, deniz dalgaları surları aşmıştır. 1766 depremi de yıkıcı niteliğe sahiptir ve şiddeti IX verilmiştir. Marmara Denizi (05.04.1641) : Marmara'da meydana gelen bu depremin o1uşturduğu Tsunami 136 geminin batmasına yol açmıştır. İstanbul (1894): 1894 depremi en çok bilinen tarihsel depremdir ve şiddeti X olarak verilmiştir. Toplam can kaybının 1.000 dolayında olduğu bu depremde Kapalıçarşı Kuyumcular kısmında ağır hasar ve can kaybı olmuştur. Ambarlı'da doğubatı doğrultulu 3km uzunluğunda çatlak gözlenmiştir. Heybeli ve Kınalıada nın güney kıyılarında kırıklar oluşmuştur. Dış merkezi Adaların güneydoğusu olarak belirlenen bu depremde Yeşilköy ve birçok kıyıda deniz hareketleri meydana gelmiştir (Gündoğdu, 1991). 62

Aletsel Dönem Depremleri: Şekil 26 Çanakkale ve Çevresinde Meydana Gelmiş 5,5 den Büyük Magnitüdlü Depremler SarozGazikoy (09.08.1912) :SarkoyMürefte merkezli bu deprem 7,3 büyüklüğündedir. Enlem:40.6, Boylam:27.2 merkezli 16 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 01:29 dur. Ancak bazı kaynaklara göre sabah, yani daha ilerleyen saatlerde meydana geldiği söylenmektedir. Deprem Mürefte'de 850, Şarköy'de 1085 haneden hiçbirini sağlam bırakmamıştır. Gelibolu'nun da büyük bir bölümü yine bu depremde yıkılmıştır. SarozGazikoy (10.08.1912) : ŞarköyMürefte merkezli bu deprem 6,3 büyüklüğündedir. En1em : 40.6, Boylam : 27.10 merkezli 15 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık09:23 dür. Çan (13.09.1912) : ÇanLapseki ilçe sınırında oluşmuş bu deprem 6,9 büyüklüğündedir. En1em : 40.10, Boylam : 26.80 merkezli 15 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 23:31 dir. Ayvalık (18.11.1919) :Ayvalık merkezli bu deprem 7,0 büyüklüğündedir. Enlem : 39.26, Boylam : 26.71 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 21:54 dür. ÇanakkaleTruva (02.05.1928) : Truva açıklarında Ege Denizi merkezli bu deprem 6,0 büyüklüğündedir. Enlem : 40.00, Boylam : 26.00 merkezli 18 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık21:54 dür. BigaKarabiga (04.01.1935) : Marmara Denizi içerisinde Karabiga açıklarında meydana gelen bu deprem 6,4büyüklüğündedir. Enlem : 40.64, Boylam : 27.51 merkezli 30 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 14:41 dir. 63

BigaÇeşmealtı (04.01.1935) : Marmara Adasının batı kenarında meydana gelen bu deprem 6,4 büyüklüğündedir. Enlem: 40.30, Boylam: 27.45 merkezli20 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık16:20 dir. Midilli (22.09.1939) :Midilli adasının doğu sahilinde oluşmuş bu deprem 6,6 büyüklüğündedir. Enlem: 39.07, Boylam: 26.64 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 02:22 dir. Kırkağaç (28.10.1942) : ManisaKırkağaç merkezli bu deprem 6,0 büyüklüğündedir. Enlem: 39.10, Boylam: 27.80 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 02.22 dir. Dursunbey (15.11.1942) : Dursunbey merkezli bu deprem 6,1 büyüklüğündedir. Enlem:39.55, Boylam: 28.58 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 17:01 dir. Edremit Körfezi (06.10.1944) :Altınoluk açıklarında Edremit Körfezi içinde meydana gelen bu deprem 6,8 büyüklüğündedir. Enlem : 39.48, Boylam : 26.56 merkezli 40 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 02:34 dür. Yenice (18.03.1953) : Yenice merkezli bu deprem 7,2 büyüklüğündedir. Enlem: 39.99, Boylam: 27.36 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık19:06 dır. Bu deprem sonucunda 30.000 km2lik. bir alanda hasar ve tahribat oluştuğu belirlenmiştir. 8.000 den çok yapı yıkılmış ya da ağır hasarla karşı karşıya kalmıştır. Bir o kadar yapı da hafif hasar geçirmiştir. 211 okul, 176 resmi bina, 27 cami yıkılmış, toplam 250 kişi yaşamını yitirmiştir. Biga Yarımadası ve Anadolu'nun kuzeybatı kesimi, Marmara ile kuzey Ege arasında yer alan civar bölgeler depremden az ya da çok etkilenmiştir. Pınar (1953),oluşan deprem fayının uzunluğunun 80 km den çok olduğunu, Çan ın güneyindeki dağlardan başlayıp Manyas gölünün güneyindeki tepelerde kaybolduğunu belirtmektedir. Yenice, fay zonu yakınında ve bir çakıl konisi üzerinde kurulmuş bulunmaktadır. Bu nedenle hasar çok şiddetli olmuş 450 evden 420'si ağır hasar görmüş, 1700 kişiden 192'si yaşamını yitirmitir. Gönen'de 16 kişi ölmüş, 2,449 yapıdan 738'i ağır hasara uğramış ya da önemli hasar geçirmiş ve 570 evde de az hasar gözlenmiştir. Marmara Denizi (18.09.1963) : Marmara Denizi içerisinde Çınarcık açıklarında oluşmuş bu deprem 6,3 büyüklüğündedir. Enlem: 40.77, Boylam: 29.12 merkezli 40 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık16:58 dir. Karacabey (06.10.1964) : Karacabey merkezli bu deprem 7,0 büyüklüğündedir. Enlem :40.30, Boylam : 28.23 merkezli 34 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 16:58 dir. Ege Denizi (19.02.1968) : Ege Denizinde Agios Efstratios adasının yaklaşık 7 km. güneyinde oluşmuş bu deprem 7,2 büyüklüğündedir. Enlem: 39.40, Boylam: 24.94 merkezli 7 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık22:45 dir. Saroz Körfezi(27.03.1975) :Saros Körfezi içerisinde olmuş bu deprem 6,7 büyüklüğündedir. Enlem: 40.45, Boylam: 26.12 merkezli 15 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 05:15 dir.bu depremde; Şarkoy Kaymakamlık binası, Hoşköy ilköğretim okulu ve 1 ev, Sofuköy'de 2 ev, Şenköy'de 2 ev 1 cami, Terziköy'de 1 okul ve 22 ev ağır hasar görmüştür. Bu köylerin hepsi Tekirdağ a bağlıdır. Karlıköy'de sağlık ocağında 64

duvarlar çatlamıştır. Kocatepe (Yeşilköy) de 18 ev ve cami hasar görmüştür. Tuğla ve çimento harçla yapılmış bacalardan yıkılanlar olmuş, kiremitler düşmüştür. Tekirdağ da, Keşan ın Büyükdoğanca köyünde Dişbudak, Çeltikköy, Mecidiyeköy, Beyköy, Erikli ve Karaincirli (Enez) köylerinde duvar çatlamaları ve çok hafif hasar oluşmuştur. Ege Denizi (19.12.1981) : Ege Denizinde Agios Efstratios adasının yaklaşık 15 km. güneyinde oluşmuş deprem 7,2 büyüklüğündedir. Enlem: 39.22, Boylam: 25.25 merkezli 10 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 03:01 dir Kocaeli (17.08.1999) :İzmit Körfezi içerisinde Kocaeli açıklarında meydana gelen bu deprem 7,4 büyüklüğündedir. Enlem : 40.70, Boylam : 29.97 merkezli 18 km. derinlikte olmuştur. Meydana geldiği saat yaklaşık 03:01 dir. Söz konusu alanda yapılacak olan her türlü yapılarda 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 3.4.3.Afet Bölgelerinde yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak iş ve işlemler Proje kapsamında 522 m uzunluğunda kazıklı iskele yapılması planlanmaktadır. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Zemin grubu B, yerel zemin sınıfı Z2 dir. Tablo 28 Zemin Grupları Zemin Grubu (A) (B) (C) (D) Zemin Grubu Tanımı 1. Masif volkanik kayaçlar ve ayrışmamış sağlam metamorfik kayaçlar, sert çimentolu tortul kayaçlar... 2. Çok sıkı kum, çakıl... 3. Sert kil ve siltli kil... 1. Tüf ve aglomera gibi gevşek volkanik kayaçlar, süreksizlik düzlemleri bulunan ayrışmış çimentolu tortul kayaçlar... 2. Sıkı kum, çakıl... 3. Çok katı kil ve siltli kil... 1.Yumuşak süreksizlik düzlemleri bulunan çok ayrışmış metamorfik kayaçlar ve çimentolu tortul kayaçlar..... 2. Orta sıkı kum, çakıl... 3. Katı kil ve siltli kil... 1.Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu yumuşak, kalın alüvyon tabakaları... 2. Gevşek kum... 3. Yumuşak kil, siltli kil... Stand. Penetr. (N/30) Relatif Sıkılık (%) Serbest Basınç Direnci (kpa) Kayma Dalgası Hızı (m/s) > 50 > 32 85100 > 1000 > 400 > 1000 > 700 > 700 3050 1632 6585 5001000 200400 7001000 400700 300700 1030 816 3565 < 500 100200 400700 200400 200300 < 10 <8 < 35 < 100 < 200 < 200 < 200 65

Tablo 29 Yerel Zemin Sınıfları Yerel Zemin Sınıfı Z1 Z2 Z3 Z4 Tablo 6.1 e Göre Zemin Grubu ve En Üst Zemin Tabakası Kalınlığı (h1) (A) grubu zeminler h1 15 m olan (B) grubu zeminler h1> 15 m olan (B) grubu zeminler h1 15 m olan (C) grubu zeminler 15 m <h1 50 m olan (C) grubu zeminler h1 10 m olan (D) grubu zeminler h1> 50 m olan (C) grubu zeminler h1> 10 m olan (D) grubu zeminler Jeofizik yöntem ve hesaplarda elde edilen saha genelinde 30m derinlik için ortalama kayma dalgası hızı Vs30 = 431 ile 866m/sn arasında, saha genelinde büyüme b=0,81,8 aralığında bulunmuştur. Bu değerlerin Tablo 30 ve Tablo 31 de değerlendirilmesi sonucunda alanda zemin sınıfı (A,B), büyütme ise düşük tehlike düzeyinde (A) olarak bulunmaktadır. Tablo 30 Eurocode 8 de Vs30 a Göre Zemin Sınıfları Zemin Sınıfı A B C D Tanım Kaya yada diğer benzeri formasyonlar Çok sıkı kum çakıl ya da çok sert killer Sıkı ya da orta sıkı kum, çakıl veya sert kil GevşektenOrta sıkıya kadar kohezyonsuz zeminler veya yumuşaktan serte kadar kohezyonlu zeminler Özellikler (m/sn) Vs>800 360<Vs 800 180<Vs 800 180<Vs Tablo 31 Spektral Büyütmelere Göre Mikro bölgeleme Ölçütleri (Ansal ve diğ.,2001) Spektral Büyüme 0,02,5 2,54,0 4,06,5 Tehlike Düzeyi A (Düşük) B (Orta) C (Yüksek) 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik e göre birinci derece deprem bölgesinde yer alacak olan proje konusu yapılara ilişkin değerlendirmede etkin yer ivmesi katsayısı A0 = 0,40 alınacaktır. Söz konusu alanda yapılacak olan her türlü yapıda 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 66

3.5.Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrojeolojik Özellikleri ve Yeraltı Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri ve Debileri, 1/25000 lik Topografik Haritada Gösterimi Proje alanı tamamen kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında yer almaktadır. Deniz tarafında yapılan sondajlarda, deniz tabanı 3,00 m ile 29,20 m arasında olduğu görülmüştür. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel için gerekli içme suyu piyasada satılan izinli ve ruhsatlı petsu ve damacanalar ile sağlanacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında kullanma suyu DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınan yeraltı suyu kullanma izinli yatırımcı tarafından açılan kuyudan temin edilecektir. Söz konusu Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi Ek11 de sunulmuştur. 3.6.Proje Alanı ve Etki Alanının Hidrolojik Özellikleri ve Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına Mesafeleri ve Debileri, 1/25000 lik Topografik Haritada Gösterimi Proje etki alanında ve yakın çevresinde Marmara Denizi hariç herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. Proje alanının çevresinde yer alan dere, kuyu, çeşme ve kaynakları gösterir harita Şekil 27 de verilmiştir. Proje kapsamında, 31 Aralık 2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Bununla beraber faaliyet kapsamında yüzey ve yer altı sularına olumsuz etkide bulunabilecek tüm kirletici unsurlar ile ilgili gerekli tüm önlemler faaliyet sahibi tarafından alınacaktır. 67

400 m yarıçaplı Etki alanı Şekil 27 Proje alanının çevresinde yer alan dere, kuyu, çeşme ve kaynakları gösterir harita 3.7.Deniz Dibi Zemin Etüt Raporu Proje kapsamında deniz tarafında 19 yerde toplam 344,94 m derinlikli inceleme sondajı yapılmıştır. Bu sondajlara ilişkin temel bilgiler Tablo 32 ve Tablo 33 de özetlenmiş, sondaj logları ise Ek15 de, bu sondajlarda belirlenen zemin istif bilgisi ile hazırlanmış olan zemin kesiti ise Ek16 de verilmiştir. 68

Şekil 28 Proje Kapsamında Yapılan Sondajları Gösterir Harita 69

Tablo 32 Deniz Sondaj Bilgileri 70

Tablo 33 Deniz Sondaj Bilgileri 71

Şekil 29 Sondaj Çalışmalarını Gösteren Resim Alanda zemin profilini oluşturan tabakalar tür, kıvam ve yerleşim sıklığına bağlı olarak 7 ye ayrılmıştır. Bunlar; a. b. c. d. e. f. g. Çok Yumuşak Kil Orta Katı/Katı Kil Gevşek Kum Orta Sıkı Kum Sıkı Kum Zeminlenmiş Granodiyorit, Sıkı Zeminlenmiş Granodiyorit, Çok Sıkı Çok Yumuşak Kil DS1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 18 sondajlarında deniz tabanının yüzeyinde gözlenmiştir. Tabakanın kalınlığı 2,90m ile 5,10 nm arasında değişmektedir. Bu tabakada yapılan 1 adet SPT ile elde edilen değer N=1 dir. Akıcı kıvrımlı tabakada yapılan SPT deneyinde SPT N=0 olarak bulunmuş örnek alınmamıştır. Bu tabaka ancak alttaki tabaka ile tapalanmış SPT örnekleri içinden alınabilmiştir. Bu tabaka dayanımsız olarak kabul edilecektir. 72

Orta Katı/Katı Kil DS14, 16 ve 18 sondajlarında orta sıkı ve sıkı yerleşmiş kumların gözlenmiştir. Tabakanın kalınlığı, bulunduğu yerlerde 3,00m ile 4,40m değişmektedir. Bu tabakada yapılan 7 adet SPT ile elde edilen değerler N=618 düzeltilmiş SPT değeri ise N60 = 516 arasında değişmektedir. Bu tabakaların düzeltilmiş SPT değeri, 5 adet deneyin ortalaması ile, N60,ort = 10 kabul edilecektir. arasında arasında arasında, ortalama Gevşek Kum Sadece DS14 sondajında gözlenmiştir. Burada her hangi bir deniz yapısı yapılmayacaktır. Kalınlığı 3,50 m olarak geçilmiştir. Bu tabakada yapılan 2 adet SPT ile elde edilen değerler N=24 arasında, düzeltilmiş SPT değerleri ise (N1)60 = 37 arasında değişmektedir. Bu tabakaların ortalama düzeltilmiş SPT değeri, 2 adet deneyin ortalaması ile, (N1)60,ort =5 kabul edilecektir. Orta Sıkı Kum DS2, 9, 11 ve 15 sondajları hariç tüm sondajlarda gözlenmiştir. Kalınlığı 1,00m ile 19,00 m arasında değişmektedir. Bu tabakada yapılan 63 adet SPT ile elde edilen değerler N=835 arasında, düzeltilmiş SPT değerleri ise (N1)60=951 arasında değişmektedir. Bu tabakanın ortalama düzeltilmiş SPT değeri, 63 adet deneyin ortalaması ile, (N 1)60,ort=18 kabul edilecektir. Sıkı Kum Sadece DS3, 4,12 ve 13 sondajlarında gözlenmiştir. Kalınlığı 1,50 m ile 14,40 m arasında değişmektedir. Bu tabakada yapılan 51 adet SPT ile elde edilen değerler N=1171 arasında, düzeltilmiş SPT değerleri ise (N1)60=20108 arasında değişmektedir. Bu tabakanın 73

ortalama düzeltilmiş SPT değerleri, iri çakıllar nedeni ile alınmış yüksek SPT değerleri göz ardı edilerek 51 tane deneyin ortalaması ile (N1)60,ort=30 kabul edilecektir. Zeminleşmiş Granodiyorit, Sıkı DS1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 14, 15 ve 16 sondajlarında gözlenmiştir ve DS1, 2, 14, 15 ve 16 sondajları da bu tabakada sonlanmıştır. Kalınlığı >1,75m olarak bulunmuştur. Bu tabakada yapılan 40 adet SPT ile elde edilen değerler N=22Refü arasında, düzeltilmiş SPT değerleri ise (N1)60=1955 arasında değişmektedir. Bu tabakanın ortalama düzeltilmiş SPT değeri, 40 adet deneyin ortalaması ile (N1)60,ort = 30 kabul edilecektir. Zeminleşmiş Granodiyorit, Çok Sıkı DS1, 2, 14, 15 ve 16 hariç tüm sondajlarda bu tabakada sonlanmıştır. Kalınlığı >2,08 m olarak bulunmuştur. Bu tabakada yapılan 47 adet SPT ile elde edilen değerler N=41Refü arasında, düzeltilmiş SPT değerleri ise (N1)60 = 30125 arasında değişmektedir. Bu tabakanın ortalama düzeltilmiş SPT değeri, 47 adet deneyin ortalaması ile (N1)60,ort=50 kabul edilecektir. 74

Şekil 30 Deniz Sondajları Düzeltilmiş SPT Derinlik Grafiği (Derinlik Deniz Yüzeyinden İtibaren) Şekil 31 Deniz Sondajları Düzeltilmiş SPT Derinlik Grafiği (Derinlik Deniz Tabanından İtibaren) 75

3.8.Meteorolojik Özellikler ve Veriler, Bölge Özelinde Hava Koşulları, Bu Koşulların Yapımı Planlanan Proje Alanına Etkileri Yönünden İrdelenmesi, Rüzgâr Gülü 1 Bölgenin Genel İklim Şartları Çanakkale İli iklimi genel olarak ılıman sayılır. Akdeniz iklimiyle Karadeniz iklimi arasında bir geçiş iklimi hususiyeti gösterir. Edremit Körfezinde Akdeniz iklimi hüküm sürerken, orta kısımda ve Gelibolu Yarımadasında havalar soğuk geçer Balkanlar üzerinden gelen soğuk rüzgârlar tesirli olur. Kar yağışı azdır. Yağış kış ve ilkbaharda fazladır. Don olayları fazladır. Senede bir aya yakın donlu geçer. Sıcaklık 11 ile +39 arasında seyreder. 13 Karabiga İlçesi Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında bir geçiş iklimine sahip ise de kıyıdan 3040 km. sonra arazinin yükselmesiyle kara ikliminin etkisi başlar. Yazların sıcak ve kuraklığı Akdeniz iklimini, kışların kar yağışlı ve soğukluğu kara iklimini, ilkbaharın yağmurları ve nem fazlalığı Karadeniz ikliminin özelliklerini taşır. 14 En soğuk günler Ocak ve Şubat aylarında görülür. Isı kışın ortalama 7 derece olup, 9 dereceye kadar düşerek, kış mevsiminin serinliğini ve soğukluğunu tattırır. Yazın ortalama 25 derece olan sıcaklığın, Ağustos ayında 3739 dereceye kadar çıktığı görülür. Ancak yüksek kesimler yazın daha serin, kışın daha soğuk olur. Kışın genelde hava bulutlu olup, Staratüs ve Nimbus bulutları hemen hiç eksik olmaz. Karabiga İlçesinde, rüzgarsız günler pek azdır. Özellikle kuzey yönden esen Yıldız ile kuzeydoğu'dan esen Lodos rüzgarları nemli olup, yağışlara neden olur. Rüzgarlar sık sık yön değiştirir. Kışın, genelde Karayel rüzgarı kar yağmasına yol açar. Bundan başka, kıyı kesimlerde deniz ikliminin özelliği olan meltem rüzgarı, sabahları denizden karaya, akşamları da karadan denize doğru esmektedir. Genel olarak iklim Marmara Bölgesi iklim kuşağı içerisinde yer almakta olup, yazları serin, kışları ılık ve yağmurlu geçmektedir. 15 Meteorolojik ve iklimsel özellikler bölümü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü nden alınan, Çanakkale Meteoroloji İstasyonu uzun yıllar (19602012) gözlem kayıtlarından yararlanılarak oluşturulmuş olup, Onaylı Meteorolojik Veriler ekte verilmiştir. (Bkz.Ek10). 13 http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/iklim.html http://www.tmo.gov.tr/upload/images/subeharita/kultur/bandirmabiga.pdf 15 http://tr.wikipedia.org/wiki/koruoba,_biga 14 76

2 Basınç Dağılımı Çanakkale istasyonu uzun yıllar (19602012) gözlem kayıtlarına göre bölgede ortalama basınç yıllık 1015,6 hpa, maksimum basınç yıllık 1042,9 hpa, minimum basınç yıllık 984,1 hpa dır. Tablo 34 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri AYLAR I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII YILLIK Ortalama Basınç (hpa) 1018,8 1017,4 1016,4 1013,7 1014 1013 1011,8 1012,5 1015,5 1018,1 1018,5 1018,1 1015,6 Maksimum Basınç (hpa) 1041,6 1038,6 1039,1 1031,8 1024,5 1024,8 1021,5 1021,2 1027,1 1029,5 1034,2 1042,9 1042,9 Minimum Basınç (hpa) 984,1 991 987,9 990,1 1000,2 998,3 1000,9 1001 998,9 997,7 992,4 990,4 984,1 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 1050 1040 1030 1020 1010 1000 Ortalama Basınç (hpa) 990 Maksimum Basınç (hpa) 980 Minimum Basınç (hpa) 970 960 Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz Haziran Mayıs Nisan Mart Şubat Ocak 950 Şekil 32 19602012 Yılları Arası Basınç Dağılımları Grafiği 3 Sıcaklık Dağılımı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama sıcaklık 15,0 C dir. En yüksek sıcaklık 39,0 C ile 1966 yılının Temmuz ayında, en düşük sıcaklık 11,2 C ile 2009 yılının Şubat ayında ölçülmüştür. Tablo 35 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Değerleri Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık YILLIK Ortalama Sıcaklık ( C) 6,2 6,5 8,3 12,5 17,5 22,4 25 24,8 20,8 16 11,9 8,4 15,0 Maksimum Sıcaklık ( C) 20 21,2 24,2 26,8 34,4 36,8 39 38,6 35,4 31,7 25,2 22,9 39,0 Minimum Sıcaklık ( C) 9,2 11,2 8,4 1,3 3,4 6,6 11,4 11,6 6 0,4 4,4 8,4 11,2 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 77

50 40 30 Ortalama Sıcaklık ( C) 20 Maksimum Sıcaklık ( C) 10 Minimum Sıcaklık ( C) 0 10 20 Şekil 33 19602012 Yılları Arası Sıcaklık Dağılımları Grafiği 4Yağış Dağılımı Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Uzun yıllar (19602012) gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama toplam yağış miktarı 616,6 mm dir. Günlük en çok yağış miktarı 110 mm ile Mayıs ayında ölçülmüştür. Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül 64,9 47 33 21,1 12,1 5,6 23,1 Yıllık Nisan 70,4 Aralık Mart 85,5 Kasım Şubat Toplam Yağış Miktarı Ortalaması (mm) Ekim AYLAR Ocak Tablo 36 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri 54,2 83,5 115,7 616,6 86 72,2 110 50,5 80,6 45,5 63,8 104,8 101,9 Günlük Maksimum Yağış Miktarı(mm) 91,5 58,7 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 96,3 110 140 120 100 80 Toplam Yağış Miktarı Ortalaması (mm) 60 Günlük Maksimum Yağış Miktarı (mm) 40 20 0 Şekil 34 19602012 Yılları Arası Yağış Dağılımları Grafiği 78

5Ortalama Nispi Nem 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama bağıl nem % 75,4 dir. Tablo 37 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Bağıl Nem Değerleri Aylar Ortalama Nem % Minimum Nem % Ocak 81,4 26 Şubat Mart Nisan 80,3 79,4 77,6 26 16 19 Mayıs Haziran 75,1 69,7 10 11 Temmuz 65,8 13 Ağustos 66,1 13 Eylül Ekim Kasım Aralık YILLIK 70,4 76,4 80,1 82 75,4 19 17 13 28 17,6 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 90 80 70 60 50 40 Ortalama Nem (%) 30 Minimum Nem (%) 20 10 0 Şekil 35 19602012 Yılları Arası Bağıl Nem Dağılımı Grafiği 79

6Buharlaşma Durumu 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması 148,97 mm ve Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması 17,5 mm. ile Temmuz ayında ölçülmüştür. 3 Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz Haziran Mayıs Nisan Aylar Mart Ocak Şubat Tablo 38 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri YILLIK 4,6 5 109,8 166,2 217,5 266,5 250 170,9 103,9 43,5 12,4 148,97 Günlük Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması (mm) 7,2 16,5 6 12,5 12,31 Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması (mm) 13 16,4 17,5 14,6 12,4 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 300 250 200 150 Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması (mm) 100 Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması (mm) 50 Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz Haziran Mayıs Nisan Mart Şubat Ocak 0 Şekil 36 19602012 Yılları Arası Buharlaşma Dağılımı Grafiği 80 9,2 10 5,2

7Sayılı Günler 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yağışın 0,1 mm, ve büyük olduğu günler sayısı yıllık ortalaması 7,11, kar yağışlı günler sayısı yıllık 8,4, kar örtülü günler sayısı yıllık 4,1, sisli günler sayısı yıllık 7,7, dolulu günler sayısı yıllık 2,1 ve kırağılı günler sayısı yıllık 19,5, orajlı günler sayısı yıllık 28,6 olarak ölçülmüştür. Aralık Yıllık Nisan Mart Ocak Ekim 8,4 4,1 7,7 2,1 19,5 28,6 Eylül 1,7 0,9 1,3 0,2 3,9 2,8 AYLAR Mayıs Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı 2,8 2,4 1,2 0,1 0,2 Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı 1,4 1,3 0,5 Sisli günler Sayısı Ortalaması 1,8 1 1,2 0,4 0,2 0 0 0,5 1,3 Dolulu Günler Sayısı Ortalaması 0,4 0,5 0,3 0,2 0,1 0,1 0,1 0 0,2 Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması 5,5 4,7 3 0,3 0,1 2 Orajlı Günler sayıları Ortalaması 2,6 2,4 2 2,6 2,4 3,1 1,7 1,3 1,9 2,3 3,5 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 Şubat Kasım Ağustos Haziran Temmuz Tablo 39 19602012 Yılları Arası Yağışlı, Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler 6 5 Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı 4 Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı 3 Sisli Günler Sayısı Ortalaması 2 Dolulu Günler Sayısı Ortalaması 1 Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması 0 Orajlı Günler Sayısı Ortalaması Şekil 37 19602012 Yılları Arası Yağışlı, Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler Dağılımı 8Maksimum Kar Kalınlığı 19602012 yılları arası Çanakkale ili Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre toplam yıllık maksimum kar kalınlığı 63 cm. ile ocak ayında ölçülmüştür. Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz 24 Haziran 30 Mayıs 63 Nisan Mart Maksimum Kar Kalınlığı (cm) Şubat Aylar Ocak Tablo 40 19602012 Yılları Arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri YILLIK 32 63 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 81

Maksimum Kar Kalınlığı (cm) 70 60 50 40 30 20 10 0 Şekil 38 19602012 Yılları Arası Maksimum Kar Kalınlığı Dağılımı Grafiği 9Rüzgar Dağılımı Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre rüzgarın esme sayıları toplamı aşağıda tabloda verilmektedir. Tablo 41 19602012 Yılları Arası Esme Sayıları Toplamı I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII YILLIK TOPLAM N Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 1636 1807 2132 2445 2770 2770 2803 2845 2355 2045 1464 1434 26506 NNE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 12063 10394 11902 8742 10591 10325 14006 15165 12697 12593 9958 10724 139160 NE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 8677 8248 8084 7203 7414 8059 11054 11398 10130 9040 7281 7990 104578 ENE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 4009 2903 2893 2910 3200 3912 3524 3786 4835 4966 4903 4520 46361 E Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 1521 829 1364 1067 950 1067 1276 1045 1296 1668 1643 1114 14840 ESE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 260 224 218 260 283 273 142 195 177 185 232 336 2785 SE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 248 309 167 205 279 167 73 83 112 214 331 552 2740 SSE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 1639 1646 922 753 554 359 134 120 257 690 1477 2313 10864 S Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 2649 2209 1805 1538 1171 769 303 302 518 1282 3063 2978 18587 SSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 2359 2454 2510 3127 2695 1797 924 790 1223 1723 2812 2921 25335 SW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 1671 1968 3339 4276 3515 2610 919 906 1587 2079 2103 1833 26806 WSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 601 845 977 1134 1369 1011 419 316 536 650 681 671 9210 W Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 253 199 401 552 351 377 193 158 217 295 370 245 3611 WNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 140 158 229 384 374 567 559 247 276 201 209 151 3495 NW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 346 374 677 898 1039 1327 1147 763 640 552 429 237 8429 NNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 842 908 1343 2171 2376 2340 1553 1069 1086 854 742 839 16123 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 82

19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1. Derece hakim rüzgar yönü (NNE) KuzeyKuzeyDoğu, 2. Derece hakim rüzgar yönü (NE) Kuzey Doğu, 3. Derece hakim rüzgar yönü (ENE) DoğuKuzeyDoğu, 4. Derece hakim rüzgar yönü ise (SW) GüneyBatı. Aşağıda esme sayılarına göre yıllık rüzgar diyagramı verilmiştir. Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı N 140000 NNW 120000 NW 100000 80000 60000 WNW 40000 20000 W 0 NNE NE ENE E WSW ESE SW SE SSW SSE S Şekil 39 19602012 Yılları Arası Esme Sayılarına Göre Rüzgar Diyagramı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre esme sayıları mevsimlik olarak hesaplanmış ve aşağıda tabloda verilmiştir. Tablo 42 19602012 Yılları Arası Mevsimlik Esme Sayıları Toplamı KIŞ İLKBAHAR YAZ SONBAHAR 4877 7347 8418 5864 N Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 33181 31235 39496 35248 NNE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 24915 22701 30511 26451 NE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 11432 9003 11222 14704 ENE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 3464 3381 3388 4607 E Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 820 761 610 594 ESE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 1109 651 323 657 SE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 5598 2229 613 2424 SSE Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 7836 4514 1374 4863 S Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 7734 8332 3511 5758 SSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 5472 11130 4435 5769 SW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 2117 3480 1746 1867 WSW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 697 1304 728 882 W Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 449 987 1373 686 WNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 957 2614 3237 1621 NW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı 2589 5890 4962 2682 NNW Yönünde Rüzgarın Esme Sayıları Toplamı İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 83

KIŞ Mevsimi Rüzgar Diyagramı NW NN40000 W 30000 N N NNW 40000 NNE 0 WS W SW E W ESE WSW SE SSW ESE SW SSE SE SSW SSE S YAZ Mevsimi Rüzgar Diyagramı NW SONBAHAR Mevsimi Rüzgar Diyagramı N N NNW 40000 NNE NE 20000 WN W ENE NNE 30000 NW NE 20000 WNW 10000 W E 0 S NN 40000 W 30000 ENE 10000 10000 W NE 20000 WNW ENE NNE 30000 NW NE 20000 WN W İLKBAHAR Mevsimi Rüzgar Diyagramı ENE 10000 0 WS W SW E W ESE WSW ESE SW SE SSW E 0 SE SSW SSE SSE S S Şekil 40 19602012 Yılları Arası Mevsimlik Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı 84

Ocak Ayı Rüzgar Diyagramı Şubat Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW 14000 12000 NW 10000 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNW 12000 10000 NW 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNE NE ENE E WSW ESE SW ENE E ESE SW SSE SE SSW SSE S S Mart Ayı Rüzgar Diyagramı Nisan Ayı Rüzgar Diyagramı N NNW 12000 10000 NW 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NE WSW SE SSW NNE N NNE NE NW NNW 10000 8000 NNE NE 6000 ENE WNW ENE 4000 2000 WSW SW E W ESE WSW ESE SW SE SSW E 0 SE SSW SSE SSE S S 85

Mayıs Ayı Rüzgar Diyagramı Haziran Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW 12000 10000 NW 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNW 12000 10000 NW 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNE NE ENE E WSW ESE SW NE ENE E WSW SE SSW NNE ESE SW SSE SE SSW SSE S S Temmuz Ayı Rüzgar Diyagramı Ağustos Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW 15000 NW NNE W WSW W ESE SW SE SSW E 0 WSW ESE SW ENE 5000 E 0 NE 10000 WNW ENE 5000 NNE 15000 NW NE 10000 WNW NNW 20000 SE SSW SSE SSE S S 86

Ekim Ayı Rüzgar Diyagramı Eylül Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW 14000 12000 NW 10000 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNW14000 12000 NW 10000 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNE NE ENE E WSW SE SSW Kasım Ayı Rüzgar Diyagramı Aralık Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW 12000 10000 NW 8000 6000 WNW 4000 2000 W 0 NNE NE 6000 WNW ENE 4000 2000 W E 0 WSW SW NNE NE ENE E WSW ESE ESE SW SE SSW SSE S S NW E ESE SSE NNW 10000 8000 ENE SW SE SSW NE WSW ESE SW NNE SE SSW SSE SSE S S Şekil 41 19602012 Yılları Arası Aylık Esme Sayıları Rüzgar Diyagramı 87

Yönlere Göre Rüzgar Hızı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre rüzgarın esme hızları aşağıda tabloda verilmektedir. Tablo 43 19602012 Yılları Arası Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızları VII I II III IV V VI VII IX X I XI XII Ortalama Rüzgar Hızı N Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 2,7 2,8 2,8 2,2 2,3 2,7 3,3 3,7 3,5 3,1 2,6 3 2,9 NNE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 3,8 3,9 3,9 3,2 3,3 3,4 4,1 4,3 3,9 3,9 3,4 3,7 3,7 NE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 3,2 3,4 3,3 2,8 2,7 2,8 3,4 3,4 3,1 3 2,7 3 3,1 ENE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 2,2 2,2 2,2 2,1 1,9 2 2,5 2,5 2,1 2 1,9 2,1 2,1 E Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 1,9 1,7 2 1,8 1,5 1,5 2 1,8 1,7 1,7 1,8 1,8 1,8 ESE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 1,8 1,4 1,4 1,4 1,3 1,3 1,3 1,4 1,2 1,3 1,5 1,6 1,4 SE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 2,7 3,2 2,3 1,8 1,7 1,4 1,1 1,2 1,4 1,9 2,4 3,4 2,0 SSE Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 5,4 5,6 4,3 3,3 2,4 2,1 2,1 2 2,5 3,6 4,7 5,4 3,6 6 6,2 5,4 4,2 3 2,8 2,6 2,8 3,5 4,3 5,5 6,3 4,4 SSW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 5,8 5,6 5 4,4 3,9 3,6 3,7 3,8 4,1 4,5 5,4 5,9 4,6 SW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 4,8 4,9 4,8 4,8 4,1 3,9 3,6 4,1 4,6 4,6 4,6 5,1 4,5 4 3,9 3,9 3,8 3,1 3 2,8 3,4 3,7 3,6 3,6 3,9 3,6 W Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 3,3 3 3,1 2,8 2,2 2,1 2,4 2,7 2,5 2,8 3,1 3,2 2,8 WNW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 2,3 2,1 2,2 1,9 2 2,4 3 2,8 2,6 2 2,3 2,3 2,3 NW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 1,7 1,8 1,9 2 2 2,4 2,9 2,8 2,4 1,9 1,9 1,7 2,1 NNW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) 1,8 1,9 2 2 2,1 2,2 2,6 2,8 2,4 2,1 1,8 2 2,1 S Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) WSW Yönünde Rüzgarın Ortalama Hızı (m/sn) İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 Aşağıda esme hızlarına göre uzun yıllar ortalaması rüzgar diyagramı verilmiştir. Bu doğrultuda esme hızları en yüksek olan yönler (SSW) GüneyGüneyBatı ve (SW) GüneyBatı yönleridir. 88

NW WNW W Yıllık Ortalama Rüzgar Hızı N 5,0 NNW NNE 4,5 4,0 NE 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 WSW ENE E ESE SW SE SSW SSE S Şekil 42 Uzun Yıllar Esme Hızlarına Göre Rüzgar Hızları Diyagramı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre rüzgarın mevsimlik esme hızları aşağıda tabloda verilmektedir. Esme Hızlarına Göre Ocak Ayı Rüzgar Diyagramı Esme Hızlarına Göre Şubat Ayı Rüzgar Diyagramı N N NNW NW WNW W 6 5 4 3 2 1 0 NNW NNE NE 4 WNW ENE NNE 6 NW NE 8 ENE 2 WSW SW E W ESE WSW ESE SW SE SSW E 0 SE SSW SSE SSE S S 89

Esme Hızlarına Göre Mart Ayı Rüzgar Diyagramı Esme Hızlarına Göre Nisan Ayı Rüzgar Diyagramı N NNW NW WNW W 6 5 4 3 2 1 0 NNE N NNW NE 5 NW WNW E W ESE WSW SSW ESE SE SSW SSE SSE S S Esme Hızlarına Göre Mayıs Ayı Rüzgar Diyagramı Esme Hızlarına Göre Haziran Ayı Rüzgar Diyagramı N N 5 NNW NNE 4 NNE NE 2 WNW ENE 2 4 3 NW NE 3 ENE 1 1 W E 0 SW SE WNW ENE 2 1 SW NW NE 3 ENE WSW NNW NNE 4 0 WSW SW E W ESE WSW ESE SW SE SSW E 0 SE SSW SSE SSE S S 90

Esme Hızlarına Göre Temmuz Ayı Rüzgar Diyagramı Esme Hızlarına Göre Ağustos Ayı Rüzgar Diyagramı N N 5 NNW NNE 4 NW NNW WNW ENE 2 ENE 2 1 1 W NE 3 3 WNW NNE 4 NW NE 5 E W ESE WSW 0 WSW SW ESE SW SE SSW E 0 SE SSW SSE SSE S S Esme Hızlarına Göre Eylül Ayı Rüzgar Diyagramı NN W NW Esme Hızlarına Göre Ekim Ayı Rüzgar Diyagramı N 5 N NNE 4 NNW NE WN W NE 3 ENE 2 WNW ENE 2 1 W NNE 4 NW 3 5 1 E 0 WS W W ESE SW WSW SE SSW E 0 ESE SW SSE SE SSW S SSE S 91

Esme Hızlarına Göre Aralık Ayı Rüzgar Diyagramı Esme Hızlarına Göre Kasım Ayı Rüzgar Diyagramı N 6 5 4 3 2 1 0 NNW NW WNW W NNW NNE WSW 0 E ESE SW SE SSW ENE WSW ESE SW NE 2 W E NNE 4 WNW ENE N 6 NW NE 8 SE SSW SSE SSE S S Şekil 43 Yönlere Göre Aylık Ortalama Rüzgar Hızları Diyagramı Ortalama Rüzgar Hızı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama rüzgar hızı 4,1 m/sn dir. Tablo 44 19602012 Yılları Arası Aylık Ortalama Rüzgar Hızları AYLAR Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Rüzgar Hızı (m/sn) 4,5 4,7 4,4 3,9 3,6 3,4 3,9 4 3,8 4 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 Ortalama Rüzgar Hızı (m_sec) 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Şekil 44 Aylık Ortalama Rüzgar Hızları Grafiği 92 4,1 4,7 YILLIK ORT. 4,1

En Hızlı Esen Rüzgar Yönü Ve Hızı Aşağıda esme hızlarına göre Maksimum rüzgar hızı ve yönü tablo 12 de görülebilir. Buna göre esme hızı 30,2 m/sn ile (SSESSW) GüneyGüneyDoğu, GüneyGüneyBatı yönleridir. Tablo 45 Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü En Hızlı Esen Rüzgarın Yönü Hızı AYLAR 6 7 1 2 3 4 5 SSE SW SSE SSE SSE SW 25,3 22,7 30,2 26,0 30,2 23,0 9 10 11 12 NW NNE W SSW SSW SW SSE SSW 23,0 23,8 25,9 27,4 30,2 28,0 30,2 İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Şekil 45 Maximum Rüzgar Hızı Grafiği 93 YILLIK 8

Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı, Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı 19602012 yılları arası Çanakkale Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre ortalama yıllık toplam fırtınalı günler sayısı 40,8, kuvvetli rüzgarlı günler sayısı 158 dir. Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Toplam Tablo 46 19602012 Yılları Arası Fırtınalı Günler, Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayıları 5,7 5,4 4,8 2,5 1,5 0,9 2 2,3 1,9 3,4 4,2 6,2 40,8 11,9 11,6 13,5 12,2 12,2 12 16,4 17,4 14,5 13 10,9 12,4 158 AYLAR Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması İstasyon Adı: 17112Çanakkale, Denizden Yüksekliği:6 m, Enlem: 40, Boylam:26 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz Haziran Mayıs Nisan Mart Şubat Ocak Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması Şekil 46 Fırtınalı Günler, Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayıları Grafiği Standart zamanlarda ölçülen en yüksek yağış miktarı, tekerrür grafikler Konuyla ilgili bilgiler ve grafikler ekte verilmektedir (Bkz.Ek10). 94

3.9.Proje Alanı ve Etki Alanındaki Flora/Fauna Türleri ve Yaşam Alanları 3.9.1.Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Yaşam Alanları (bu bölümde arazide gözlem, anket ve görüşme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin ayrı ayrı belirtilmesi, arazi çalışmasının vejatasyon döneminde yapılması, alanda bulunan balık türlerinin endemizm durumlarının verilmesi, IUCN tehlike kategorilerine göre değerlendirme yapılması, Bern Sözleşmesi EK1 ve EK2 kapsamında da türlerin değerlendirilmesi, kumul bitki örtüsü ve deniz ekosisteminin ayrıca değerlendirilmesi, önemli bitki alanlarına ilişkin bilgi verilmesi, yapılan literatür çalışmalarında TÜBİTAK tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Veri Servisi nin/tübives kullanılması gerekmektedir) Karasal Flora Proje konusu faaliyetin ve etki alanının tamamı Marmara Denizi üzerinde yer almakta olup, etki alanında herhangi bir kara parçası bulunmamaktadır. Bu kapsamda karasal flora türlerinin projeden etkilenmesi söz konusu değildir. Proje alanı, Davıs in grid sistemi (flora of Turkey and the East Aegen Islands) açısından bakıldığı zaman A1 karesinde, Akdeniz Bölgesi (Doğu Akdeniz alt bölgesi), Batı Anadolu bölgesine girmektedir. Aşağıda Şekil 47 de grid sistem üzerinde Türkiye nin fitocoğrafik bölgeleri, Şekil 48 de ise proje yapılarına en yakın karasal alanın vejetasyon formasyonları görülmektedir: Proje alanı Şekil 47 Türkiye Fitocoğrafya Bölgeleri (Davis P.H, Harper P.C. and Hege, I.C. (eds.), 1971. Plant Life of SouthWest Asia. The Botanical Society of Edinburgh) Kısaltmalar: EUR.SIB (EUX) : AvrupaSibirya Bölgesi (Öksin alt bölgesi); Col: Öksin alt bölgesinin Kolşik sektörü. MED. : Akdeniz Bölgesi (Doğu Akdeniz alt bölgesi); W.A. : Batı Anadolu bölgesi; T. : Toros bölgesi; A. : Amanus bölgesi IR.TUR. : İranTuranien Bölgesi; C.A. : İç Anadolu; E.A. : Doğu Anadolu (Mes: Mezopotamya) X. : Muhtemelen AvrupaSibirya bölgesinin Orta Avrupa/Balkan alt bölgesi > AvrupaSibirya penetrasyonları. > Akdeniz penetrasyonları 95

Proje alanı Şekil 48 Proje Sahasının En Yakınındaki Karasal Alanın Vejetasyon Formasyonları Faaliyet alanına en yakın karasal alanın içerisinde bulunduğu bölge, Akdeniz Bölgesi nin Batı Anadolu alt bölgesinde yer almaktadır. Yukarıdaki şekilden anlaşılacağı üzere alanın hakim bitki örtüsü meşedir. Ayrıca daha önce ÇED Gerekli Değildir belgesi alınan Dolgu Alanı, söz konusu planlanan kazıklı iskele yapısı ile kara arasındadır. Böylece dolgu alanının varlığı sebebiyle söz konusu planlanan iskele yapısının sahil ve kumul vejetasyon ile bağlantısı kesilmiş olacaktır. (Bkz. Ek7 Topografik Harita) Proje alanı ve çevresinin karasal florasını tespit edebilmek için arazi gözlemi yapılmış, ve bu arazi gözlemi literatür taraması ile desteklenmiştir. Yapılan bu çalışmalar sonucu faaliyet alanı ve yakın çevresinde bulunması muhtemel türler Tablo 49 da verilmiştir. Bu çalışmada, türlerin hangi fitocoğrafik bölge elementine ait olduğu, endemizm durumu, yaşama ortamı (habitatları) ve alanda ne sıklıkta bulunduğu belirtilmiş; ulusal ve uluslararası tehlike kategorilerine göre değerlendirilmesi yapılmıştır. Literatür çalışmaları esas olarak Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TUBİVES)(http://www.turkherb.ibu.edu.tr) ve Davis.P.H, Flora Of Turkey And The East Aegean Islands, Vol.110,Edinburg(19651988) adlı kaynaklardan yararlanılarak yapılmıştır. Ulusal ve uluslararası ölçekte koruma altına alınmış türleri belirleyebilmek için Red Data Book of Turkish Plants (Türkiye Bitkileri Kırmızı KitabıTürkiye Tabiatını Koruma Derneği, Van 100. Yıl Ünv./Ankara, 2000), isimli eser kullanılmış; BERN, Avrupa Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi(1984), CITES Sözleşmesi, IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi, 2008 (http://www.iucnredlist.org) sözleşme ve listelerinden tarama yapılmıştır. Bitkilerin Türkçe karşılıkları ise Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (Baytop,1994) adlı eserlerden faydalanılarak verilmiştir. 96

Tablo 47. Flora Listesi FLORA TABLO FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM YÖRESEL İSİM FİTOCOĞRAFİ BERN E K LOKALİTE GÖRE BÖLGE BİTKİNİ N TESPİT ŞEKLİ ÖRTÜŞ BOLLUK HABİTAT (BraunEND. Balanquet Metodu) 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 L B Y X X X X ROSACEAE Rubus sanctus Böğürtlen 01250 m L ROSACEAE Sarcopoterium spinosum Çakır dikeni Akdeniz 01000 m L, A RANUNCULACEAE Consolida orientalis Aptes bozan otu Mor çiçek Mevzek otu İranTuran 01900 m L RANUNCULACEAE Adonis flammea Çin lalesi Akdeniz 01900 m L RANUNCULACEAE Ranunculus arvensis Kızıl kanavcı otu Düğün çiçeği Akdeniz 01850 m L, A X CRUCİFERAE Thlaspi perfoliatum AvrupaSibirya 02570 m L X CRUCİFERAE Cardaria draba Kedi otu AvrupaSibirya 01300 m L, A CRUCİFERAE Raphanus raphanistrum Turp otu AvrupaSibirya 0400 m L, A X X Sığır dili Güriz İranTuran 02500 m L X X X AvrupaSibirya 0850 m L, A X X X Koyungözü AvrupaSibirya 02000 m L, A X X Nergis Çayır papatyası Altıncık AvrupaSibirya 02000 m L Anchusa azurea ssp. azurea CARYOPHYLLACEAE Cerastium glomeratum BORAGİNACEAE X X X X X X X X X X X X X X COMPOSİTAE Bellis perennis COMPOSİTAE Calendula arvensis COMPOSİTAE Cirsium creticum Akdeniz 01300 m L X X X COMPOSİTAE Cichorium intybus Hindiba Akdeniz 03050 m L X X X X COMPOSİTAE Crepis sancta Yabani Hindiba 02450 m L X X X COMPOSİTAE Artemisia campestris Kara yavşan 01500 m L, A X X 97 X X X X X X TEHLİKE SINIFI

FLORA TABLOSU FAMİLYA CUPRESSACEAE BETULACEAE TÜR Juniperus oxycedrus ssp.oxycedrus Alnus glutinosa TÜRKÇE İSİM BİTKİNİN YÖRESEL FİTOCOĞRAFİK LOKALİT BERN E TESPİT İSİM BÖLGE E GÖRE ŞEKLİ Katran ardıcı 01800 m L, A Kızıl ağaç Kızıl söğüt AvrupaSibirya 01600 m L Siğil otu Akdeniz 02200 m L Pamuk otu Karağı Akdeniz 01000 m L, A HABİTAT 1 2 3 4 5 6 X X X X X X CİSTACEAE Heliotropium hirsutissimum Cistus creticus ERİCACEAE Arbutus andrachne Hartlap Sandal ağ Akdeniz 0800 m L X ERİCACEAE Erica manipuliflora Piren Süpürge ağ Akdeniz 01530 m L X X X ERİCACEAE Erica arborea Süpürge ağ Funda Akdeniz 0900 m L, A X X X X UMBELLİFERAE Eryngium campestre Göz dikeni Akdeniz 0750 m L, A X UMBELLİFERAE Ammi visnaga Diş otu Akdeniz 0700 m L, A UMBELLİFERAE Ferulago humilis Kişniş Akdeniz 0900 m L, A UMBELLİFERAE Torilis arvensis ssp.elongata Akdeniz 0800 m L DİPSACACEAE Dipsacus laciniatus Fesçi tarağı Çiğ İranTuran 501808 L X GERANİACEAE Erodium ciconium 01500 m L X X LEGÜMİNOSAE Lathyrus cicera 52000 m L X LEGÜMİNOSAE Melilotus alba Kokulu yonca AvrupaSibirya 01760 m L LEGÜMİNOSAE Medicago falcata 1002150 m L BORAGİNACEAE 98 X ÖRTÜŞ BOLLUK (BraunBalanquet Metodu) 1 2 3 4 5 X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X END. L B Y TEHLİKE SINIFI

FLORA TABLOSU FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM BİTKİNİN YÖRESEL FİTOCOĞRAFİK LOKALİT BERN E TESPİT İSİM BÖLGE E GÖRE ŞEKLİ HABİTAT 0700 m L, A 1 2 3 4 5 6 X X X X ÖRTÜŞ BOLLUK (BraunBalanquet Metodu) 1 2 3 4 5 X LEGÜMİNOSAE Trifolium angustifolium LEGÜMİNOSAE Trifolium campestre Kır üçgülü Akdeniz 02200 m L, A SOLANACEAE Atropa belladonna Avrat otu AvrupaSibirya 01800 m L, A LABİATAE Ziziphora capitata İranTuran 02200 m L LABİATAE Marrubium vulgare Boz ot AvrupaSibirya 01400 m L, A LABİATAE Prunella vulgaris Köpek Otu Yara otu AvrupaSibirya 02900 m L LİLİACEAE Asphodelus aestivus Çiriş otu Yalancı çiriş Akdeniz 0900 m L, A LİLİACEAE Muscari comosum Akdeniz 02000 m L X X X X LİLİACEAE Asparagus acutifolius Tilkişen Kuşkonmaz AvrupaSibirya 01525 m L X X X GRAMİNEAE Alopecurus setarioides Akdeniz L, A GRAMİNEAE Avena barbata Yabani yulaf İranTuran 01300 m L, A GRAMİNEAE Bromus tectorum AvrupaSibirya 02000 m L GRAMİNEAE Hordeum bulbosum 02250 m L GRAMİNEAE Koeleria cristata 103000m GRAMİNEAE Lolium perenne AvrupaSibirya 02050 m GRAMİNEAE Phragmites australis AvrupaSibirya 02400 m Dağ sümbülü 99 X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X L X X L X X L X X X X END. L B Y TEHLİKE SINIFI

FLORA TABLOSU FAMİLYA TÜR TÜRKÇE İSİM BİTKİNİN YÖRESEL FİTOCOĞRAFİK LOKALİT BERN E TESPİT İSİM BÖLGE E GÖRE ŞEKLİ HABİTAT 1 2 3 4 5 X 6 ÖRTÜŞ BOLLUK (BraunBalanquet Metodu) 1 2 3 4 5 X RHAMNACEAE Paliurus spinacristi Karaçalı Çalı dikeni Akdeniz 01400 m L, A SALİCACEAE Salix alba Ak söğüt Köy söğüdü AvrupaSibirya 101100 m L FAGACEAE Quercus coccifera Kermes meşesi Akdeniz 01500 m L, A X X X X FAGACEAE Quercus ilex Pırnal meşesi Akdeniz 0450 m L, A X X X PİNACEAE Pinus brutia Kızılçam Akdeniz 01200 m L, A X X X X L B Y X X HABİTAT SINIFLARI TEHLİKE SINIFLARI 1. Kültür Alanları(Bağ, bahçe v.b.) 2.Yol kenarı 3.Makiçalı 4.Orman 5. Kuru çayır, taşlık alan 6. Su kenarı, nemli alan Ex : TükenmişExtinct Endemik Türler(Tükenmiş) 1. Çok Nadir L : Lokal Endemik Ew : Doğada Yok Olmuş Endemik Türler (Doğada Tükenmiş) 2. Nadir B : Bölgesel End. CR : Kritik Olarak Tehlikede Olan Endemik Türler 3. Orta Derecede Bol Y : Yaygın End. EN : Tehlike Altında Endemik Olmayan Türler (Tehlikede) 4. Bol VU : Hasar Görebilir Türler 5. Çok Bol veya Saf Populasyon Oluşturmakta LR : Düşük Riskli Bitkiler (Az Tehdit Altında) cd : Yukarıdaki Kategorilerin herhangi Birine Girmeyen Fakat Bunun Yanında Taksona Özgü veya Habitata Özgü Koruma Programı Olan Bitkiler (Koruma Önlemi Gerektiren) nt : Tehdit Altına Girebilir BİTKİ TESPİTİNİN NASIL YAPILDIĞI lc : En Az Endişe verici (Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında olmayan) A : Arazi Çalışması Sonucu DD : Bitkinin tehdit altında olmasından çok bitki hakkında daha fazla bilgi toplanması gerekli bitkiler L : Literatür Taraması Sonucu NE : Değerlendirilmeyen A, L : Arazi Çalışması ve Literatür Taraması LOKALİTE : Bitkinin tam adresi ve yüksekliği ÖRTÜŞ BOLLUK DERECELERİ END. YÖRESEL İSİM : Türk Dil Kurumu Yayını Türkçe Bitki Adları Sözlüğü refarans olarak alınabilir KAYNAK : Davıs, P.H. Flora Of Turkey 18, Josef Donner Linz Red Data Book Of Turkısh Plants Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van 100. Yıl Üniversitesi 2000 TÜBİVES (Türkiye Bitkileri Veri Servisi) 100 END. (ENDEMİZM) TEHLİKE SINIFI

Yukarıdaki listeden belirtilen türlerden endemik ve nesli tehlikede olan bitki türlerini tespit etmek için Red Data Book Of Turkısh Plants Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van 100. Yıl Üniversitesi 2000 adlı yayın taranmış ve nesli tehlikede olan bitki türüne rastlanmamıştır. Ayrıca Ulusal ve Uluslararası Sözleşmelere göre koruma altına alınmış türler de bulunmamaktadır. Sucul Flora ÇED Olumlu Belgesi alınan CENAL Enerji Santralı, Limanı, Kül Depolama Sahası ve Derin Deniz Deşarjı Projesi kapsamında, DERİNSU Sualtı Mühendislik & Danışmanlık LTD.ŞTİ tarafından, 7 8 Haziran 2011 tarihleri arasında hidrografik ve jeolojik (sediman numunesi alımı) etütleri ve 29 30 Haziran 2011 tarihleri arasında da Çevresel, Oşinografik ve Jeofiziksel Ölçümler gerçekleştirilmiştir (Bkz. Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu Ek22 ve Hidrografik, Oşinografik, Jeolojik ve Jeofizik Etüt Raporu Ek23). Çevresel Deniz Araştırma Raporu; Deniz Biyoloğu Betil ERGEV, Prof. Dr. Levent BAL (Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi), Doç. Dr. Murat SEZGİN (Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi), Yrd. Doç. Dr. Fatih ŞAHİN (Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi), Yrd. Doç. Dr. Funda ÜSTÜN (Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi), Fizikçi Avşar YAVAŞ, İnşaat Mühendisi Okan TAKTAK tarafından hazırlanmıştır. Buna göre; Deniz suyu analizleri kapsamında; Belirlenen 2 noktada (İstasyon 1 ve 2) Secchi Disk ile yüzey ve dip sularında, toplam 4 noktada, İletkenlik, Sıcaklık ve Tuzluluk1 değerlerine ek olarak, Renk, Askıda Katı Madde, Yağ Gres, Fenoller, Bakır, Kadmiyum, Krom, Kurşun, Nikel, Çinko, Civa, Arsenik ve Amonyak, ph ve Çözünmüş Oksijen ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Sediman analizleri kapsamında; Belirlenen 2 noktada (İstasyon 1 ve 2) YağGres, Bakır, Kadmiyum, Krom, Kurşun, Nikel, Çinko, Civa ve Arsenik analizleri gerçekleştirilmiştir. Biyolojik çeşitlilik tespiti çalışmaları kapsamında; Belirlenen 2 noktada (İstasyon 1 ve 2) Fitoplankton, Zooplankton ve Makrobentik örnekleme gerçekleştirilmiştir. Biyolojik çeşitlilik için kullanılan cihaz ve sistemler şunlardır: Ek22 de verilen Çevresel Deniz Araştırma Raporu nda biyoçeşitlilik analizi yapılmıştır: Raporda çalışmalar şu şekilde belirtilmiştir: Fitoplankton örnekleri yüzeyden ve deniz tabanının 1 m yukarısından Niskin tipi su örnekleme cihazı ile alınmıştır. Zooplankton örneklerinin alınmasında ise 200 µm göz açıklığına sahip plankton kepçesi kullanılmış ve örnekleme dipten yukarı doğru vertikal olarak gerçekleştirilmiştir. Makrobentik örnekleme için ise Van Veen Grab kullanılmış, alınan örnekler 0,5 µm göz açıklığına sahip elekten süzüldükten sonra bir kavanoza aktarılmıştır. Tüm biyoçeşitlilik örneklerine, örneklerin bozulmaması için, sonuç oranı %4 olacak şekilde, formaldehit ilave edilmiştir. Alınan örneklerin tür tayinleri Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesinde gerçekleşmiştir. (Bkz. Ek22 Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu, sayfa 2122) Örnekleme istasyonları şu şekildedir: 101

Şekil 49 Örnekleme İstasyonları Örnekleme istasyonlarında tespit edilen fitoplankton türleri aşağıdaki tabloda verilmiştir: 102

Tablo 48 Fitoplankton Türleri Tablo 49 Zooplankton Türleri Kaynak: Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu, Ek22 Ek22 de verilen Çevresel Deniz Araştırma Raporu nda şu ifadelere yer veerilmiştir: Fitoplanktonun temel tüketicisi olan zooplankton, besin zincirinin alt basamakları ile üst başmakları arasında yer alan balık, kuş ve memeli arasındaki bağlantıyı sağlamaktadır. Mesozooplankton bolluğunda ya da tür kompozisyonunda tespit edilen değişimler denizlerde ve okyanuslarda birincil üretimi etkileyen önemli değişikliklerin göstergesidir. Ticari yönden önemli balık türlerinin besinini oluşturması dolayısıyla zooplankton bolluğu ya da çeşitliliğindeki değişimler bu ticari türlerin besin şartlarındaki ani değişiklikleri yansıtarak gelecek senelerdeki av kotalarının saptanmasında belirleyici olabilir. Birçok zooplankton türü kısa yaşam döngüsüne sahip ve yüksek çoğalma yetisinde olduğu için çevre şartlarındaki 103

değişimden kaynaklanan strese biyoçeşitlilik ve bolluk anlamında kısa sürede tepki vermektedir. Bu stres predatör baskısından noktasal kirleticilere hatta iklim değişikliklerine kadar geniş bir skaladan kaynaklanabilir (Yılmaz, N., 2002) Bunun dışında proje alanında bulunması muhtemel diğer türler, Enteromorpha intestinalis, Ulva lactuca ve Cladophora prolifera (yeşil su yosunları)dır. Bu türler, sucul ortamın birinci üreticileridir. 3.9.2.Kara ve Deniz Ortamındaki Fauna ve Yaşam Alanları (arazide ve sucul ortamda gözlem, anket ve görüşme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin ayrı ayrı belirtilmesi, alanda bulunan balık türlerinin endemizm durumunun verilmesi, fauna açısından önemli alanların verilmesi, Koruma Statüleri nin RDB (Kırmızı Listesi)/Bern Sözleşmesi tür listeleri baz alınarak belirlenmesi, 20122013 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararlarına göre irdeleme yapılması gerekmektedir) Faaliyet alanının dahil olduğu bölgede yaşaması muhtemel/tespit edilen yaban hayatı grupları aşağıdaki listelerde belirtilmiştir: 104

Tablo 50 Fauna Tablosu/ Kuş Türleri Listesi Latince Adı Türkçe Adı AVES TAKIM : GAVİİFORMES FAM : GAVİİDAE Sp : Gavia arctica TAKIM : PROCELLARİIFORMES FAM : PROCELLARİDAE Sp : Puffinus puffinus TAKM : CHARADRİİFORMES FAM : LARİDAE Sp : Larus melanocephalus Sp : Larus ridibundus Sp : Larus argentatus TAKIM : FALCONİFORMES FAM : FALCONİDAE Sp : Falco tinnunculus Sp : Falco naumanni TAKIM : CORACİİFORMES FAM : CORACİIDAE Sp : Coracias garrulus FAM : UPUPİDAE Sp : Upupa epops TAKIM : GALLİFORMES FAM : PHASİANİDAE Sp : Coturnix coturnix TAKIM : STRİGİFORMES FAM : STRİGİDAE Sp : Athene noctua Sp : Otus scops KUŞLAR Dalgıçkuşları Dalgıçkuşlarıgiller Kara gerdanlı dalgıç Fırtına kuşları Yelkovankuşugiller Siyah gagalı yelkovan Yağmur kuşları Martıgiller Karabaş martı Karabaş martı Kuzey gümüş martısı Doğanlar Doğangiller Kerkenez Küçük kerkenez Kuzgun kuşları Kuzgungiller Gök kuzgun Çavuşkuşugiller İbibik Tavuklar Tavuksular Bıldırcın Gece Yırtıcıları Baykuşgiller Kukumav Cüce baykuş TAKIM : COLUMBİFORMES FAM : COLUMBİDAE Sp : Columba livia Sp : Streptopelia decaocto Güvercinler Güvercingiller Kaya Güvercini Kumru Sp: Streptopelia senegalensis TAKIM : PASSERİFORMES FAM : CORVİDAE Sp : Pica pica Küçük kumru Ötücü Kuşlar Kargagiller Saksağan İngilizce Adı EVRDB IUCN BERN Sözleşmesi END MAK (20132014) KAYNAK Arctic Loon A.3 LC EkII Ek Liste II L, A Manx Shearwater A.2 LC EkII Ek Liste I L, A Mediterranean Gull Black Headed Gull Herring Gull A.4 B.3 LC LC LC EkII EkIII Ek Liste I Ek Liste II Ek Liste II L, A L, A, G L, A, G Kestrel Lesser Kestrel A.4 A.3 LC VU EkII EkII Ek Liste II Ek Liste II L L Europaean Roller A.2 NT EkII Ek Liste I L Eurasian Hoopoe A.2 LC EkII Ek Liste I L, A Quail A.4 LC Ek Liste I L Little Owl Scops Owl A.4 A.3 LC LC EkII EkII Ek Liste II Ek Liste II L, A L, A Domestis Pigeon Türkentaube:Collarede Dove Laughing Dove A.4 A.4 LC LC Ek Liste I Ek Liste II L, A, G L, A A.2 LC Ek Liste II L Elster :Magpie LC Ek Liste III L, A, G 105

Latince Adı Türkçe Adı AVES Sp : Corvus corax FAM : STURNİDAE Sp : Sturnus vulgaris FAM : PASSERİDAE Sp : Passer domesticus KUŞLAR Kara Karga Sığırcıkgiller Sığırcık Serçegiller Ev serçesi FAM Sp Sp FAM Sp Sp FAM Sp FAM Sp Sp FAM Sp FAM Sp Sp FAM Sp FAM Sp Sp Tarlakuşugiller Tepeli toygar Kulaklı toygar Kırlangıçgiller Kır kırlangıcı Ev kırlangıcı Bozboğazgiller Çit serçesi Ardıçkuşugiller Taşkuşu Karatavuk Ötleğengiller Zeytinlik mukallidi Ötleğengiller Maskeli ötleğen Çalı ötleğeni Çulhakuşları Çulhakuşları Kirazkuşugiller Kayakirazkuşu Kirazkuşu : ALAUDİDAE : Galerida cristata : Eremophila alpestris : HİRUNDİNİDAE : Hirundo rustica : Delichon urbica : PRUNELLİDAE : Prunella modularis : TURDİDAE : Saxicola torquata : Turdus merula : SYLVİIDAE : Hippolais olivetorum : SYLVİIDAE : Sylvia melanocephala : Sylvia communis : REMİZİDAE : Remiz pendulinus : EMBERİZİDAE : Emberiza cia : Emberiza hortulana TVRDB MAK (20132014) END KAYNAK A G L İngilizce Adı TVRDB IUCN BERN Sözleşmesi END MAK (20132014) KAYNAK Koikraba :Raven LC Ek Liste II L, A Star:Starling LC Ek Liste II L, A, G Hausperling Sparrow :House LC Ek Liste II L, A, G Crested Lark Horned Lark A.3 LC LC EkIII EkII Ek Liste II Ek Liste I L, A L Barn Swallow Northern Housemartin A.4 LC LC EkII EkII Ek Liste I Ek Liste I L, A, G L, A, G Hedge Accentor LC EkII Ek Liste I L, A, G Common Stonechat Eurasian Blackbird LC LC EkII EkIII Ek Liste I Ek Liste III L, A, G L Olivetree Warbler LC EkII Ek Liste I L, A Sardinian Warbler Common Whitethroat LC LC EkII EkII Ek Liste I Ek Liste I L L, A, G A.2 LC Ek Liste II L A.3 LC LC EkII EkIII Ek Liste I Ek Liste II L L Rock Bunting Ortolan Bunting : Turkey Vertabrate Red Data Book : Merkez Av Komisyonu Kararı : Endemik : Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler) : Gözlem : Literatür 106

Sürüngen, İkiyaşamlılar ve Memeliler Tür Listesi Latince Adı Türkçe Adı END IUCN BERN Sözleşmesi MAK (20132014) KAYNAK HABİTAT LC Ek ListeI L, A, G LC EkII Ek ListeI L, A Orman, ağaçlık, çalılık Açık araziler, yerleşim yerleri MAMMALİA MEMELİLER TAKIM : INSECTIVORA FAM : ERINACEIDAE Sp : Erinaceus concolor TAKIM : CHIROPTERA FAM : RHINOLOPHIDAE Sp : Rhinolophus hipposideros FAM : VESPERTİLİONİDAE Sp : Myotis myotis Böcekçiller Kirpiler Kirpi Yarasalar Nalburunlu Yarasalar Küçük Nalburunluyarasa Düz Burunlu Yarasalar Dev yarasa LC Ek ListeI L, A Sp Akşamcıyarasa LC EkII EkII L Her tarafta, orman ve dışı alanlarda FAM : MOLOSSİDAE Sp : Tadorida teniotis Kuyruklu Yarasalar Kuyruklu Yarasa EkII L Kayalık yerler, taş ocakları, kovuklar, yerleşim yerleri TAKIM : RODENTİA FAM : SPALACİDAE Sp : Spalax leucodon Kemiriciler Kör fareler Kör fare DD L, A REPTİLİA SÜRÜNGENLER VU Ek II G, A, L Kumlu, taşlı araziler, bazen de bağ ve bahçe içinde LR/nt EkII Ek ListeI A, L, G Durgun ve akar sular LC EkIII L Orman içlerindeki çıplak ve açık araziler, taşlık, kayalık yerler EkII Ek ListeI L Fundalık ve taşlık bölgeler, özellikle yamaçlarda : Nyctalus noctula TAKIM FAM Sp : CHELONİA : TESTUDİNİDAE : Testudo graeca Kaplumbağalar Tosbağalar Tosbağa FAM : EMYDİDAE Sp : Emys orbicularis TAKIM : SQUAMATA ALT TAKIM : LACERTİLİA FAM : LACERTİDAE Sp : Lacerta saxicola Nehir kaplumbağaları Benekli kaplumbağa Kertenkeleler Kertenkeleler Asıl Kertenkeleler Kaya kertenkelesi FAM Sp Yılanımsı Kertenkeleler Oluklu Kertenkele : ANGUINIDAE : Ophisaurus apodus apodus 107 Fundalık ve çalılıklar Verimli alanlarda, bağ ve bahçelerde

ALT TAKIM : OPHİDİA FAM : COLUBRİDAE Sp : Natrix natrix persa Yılanlar Küpeli Suyılanı LR/lc EkIII Ek ListeI L, A Sp : Coluber caspius FAM : GEKKONİDAE CİNS : Hemidactylus Sp : Hemidactylus turcicus turcicus Hazer Yılanı Ev Kelerleri EkIII EkIV L Geniş Parmaklı Keler EkIII EkIV L END IUCN BERN Sözleşmesi MAK (20132014) KAYNAK LC EkIII L, A, G LC EkII L Latince Adı Türkçe Adı AMPHIBIA AMFİBİLER TAKIM : ANURA ALTTAKIM : PROCOELA FAM : BUFONİDAE CİNS : Bufo Sp : Bufo bufo Kuyruksuzkurbağalar ALTTAKIM: SALAMANDROİDEA FAM : SALAMANDRİDAE Sp : Triturus karelinii Suya yakın taşlık ve çayırlık yerlerde Karasal yaşayan yılanlardır. Taşların altında, kayalar arasında, evlerde de yaşarlar HABİTAT Karakurbağaları Siğilli Kurbağa Pürtüklü semender Karada, taşların altında, toprakların içinde yaşarlar Durgun, çok yavaş akan, bitkisi bol yerler ALTTAKIM : ANOMOCOELA FAM : PELOBATİDAE Sp : Pelobates syriacus Sarımsaklı kurbağalar Toprak kara kurbağası LC EkII L, G Toprak içerisinde gizlenerek yaşar ALTTAKIM : DİPLASİOCOELA FAM : RANİDAE Sp : Rana ridibunda ridibunda Su kurbağaları Esas su kurbağası LC L, G Bitkisi bol, durgun ve sığ suların içinde, kıyılarında, su üzerine çıkmış yaprakların üzerinde Gözlem İstasyonu : Faaliyet Alanı ve Çevresinde Yapılan Arazi Çalışmalarında Türlerin Tespit edildiği Noktalar veya Alanlar HABİTAT : Tespit Edilen Türün Yaşadığı Alan Özelliği 108

Tablo 51 Fauna Listesi/ Balık Türleri Listesi Bilimsel Ad Lichia amia Trachurus trachurus Mullus barbatus Diplodus annularis Merluccius merluccius Maena smaris Sparus aurata Sargus sargus Solea solea Scopthalmus rhomus Atherina brama Mugil chelo Engraulis encrasicolus Serranus scriba Xiphias gladius Scomber colias Sarda sarda Dicentrarchus labrax Sardina pilchardus Pomatomus saltatrix Boops salpa Oblada melanura Dentex dentex Pagellus erythrinus Mullus surmeletus Merlangius merlangus Scomber scombrus Echelus myrus Belone belone Türkçe Ad Akya İstavrit Barbunya İsparoz Berlam İzmarit Çipura Karagöz Dil Balığı Kalkan Gümüş Kefal Hamsi Hani Kılıç Kolyos Palamut Levrek Sardalya Lüfer Sarpa Melanur Sinarit Mercan Tekir Mezgit Uskumru Mırmır Zargana İngilizce Ad IUCN Red List Bern Sözl. LC LC LC LC LC Leer Fish Atlantic horse mackerel Red Mullet Annular seabream European hake Picarel Gilthead seabream White seabream Common Sole Brill Thick lipped mullet The European anchovy Painted Comber Swordfish Atlanthic chub mackerel Atlantic Bonito Sea Bass European pilchard Bluefish Cow Bream Saddled seabream Common Dentex Common Pandora Red Mullet Atlantic Mackerel Painted Eel Garfish Kaynaklar: http://www.iucnredlist.org, www.fishbase.org, Çanakkale İl Çevre Durum Raporu Yukarıdaki tablodan anlaşıldığı üzere genelde proje alanı içerisinde nesli tehlike altında veya endemik olan balık türü bulunmamaktadır. Xiphias gladius (Kılıç balığı), Scomber colias (Kolyos), Sarda sadra (Palamut), Dicentrarchus labrax (Levrek) ve Scomber scombrus (Uskumru) türleri IUCN kategorilerine göre LC (Düşük riskli) sınıfındadırlar. Türlerin hiçbiri BERN Sözleşmesi Ek Listeleri nde yer almamaktadır. Proje sahasında bulunması muhtemel ve deniz faunası içerisinde önemli bir yer tutan diğer tür ise Derinsu Pembe Karidesi (Parapenaeus longirostris) dir. Derinsu Pembe Karidesi için özellikle bir çalışma yapılmamış, fakat Marmara Denizi kıyıları söz konusu türün en yoğun bulunduğu alan olması sebebiyle literatür taraması yapılmıştır. Parapenaeus longirostris (Pink Shrimpderinsu pembe karidesi): Türün Taksonomideki Yeri Class (Sınıf) Malacostraca Order (Takım) Decapoda Family (Familya) Penaeidae Kaynak: http://www.faoadriamed.org Dekapod krustaseler grubuna dahil olan bu tür grubun genel özellikleri olan bentik yaşam ve hızlı hareket kabiliyetine sahiptir. Bu gruptaki türler 6.000 metreye kadar değişen 109

derinliklerde yaşarlar. Parapenaeus longirostris in Marmara Denizi nde yaşadığı derinlik ortalama olarak 4090 m dir16. 20012003 yılları arasında Marmara Denizinde söz konusu tür üzerine yapılan saha çalışmasında türün fiziksel özelliklerine dair şu bulgular elde edilmiştir: Populasyonun boy dağılımı 516,5 (ortalama:10,9) cm dir. Mevsimlere ve derinliğe bağlı olarak karidesin ortalama boyu değişmektedir. 100 m. ve daha derindeki bireyler, 100 metreden daha az derinliktekilere göre daha büyüktür. Eşey dağılımı, (dişi bireylerin erkek bireylere oranı D/E) 1,2 olarak tespit edilmiştir. Dişi bireylerin boy dağılımı erkeklere göre daha yüksektir. Dişi karideslerin ortalama boyları 11,8 (5,06,5) cm, erkeklerin 9,7 (4,613,9) cm dir. Erkek ve dişi bireylerinin her ikisi de 0 ile 4 yaş grupları arasında dağılım göstermektedir. Populasyonda en yüksek oranda 2 yaş grubu bireyleri bulunmuştur17. Şekil 50 Pink Shrimpderinsu pembe karidesi Kaynak: http://www.chtipecheur.com Söz konusu tür bölge balıkçılığı açısından ekonomik öneme sahiptir. Ancak türün genel özelliği olan derin sularda ve dibe yakın (4090 m.) bir habitatta yaşama özellikleri nedeniyle, türün projeden olumsuz yönde etkilenme riskinin asgari düzeyde kalacağı düşünülmektedir. Çünkü proje kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan deniz yapıları maksimum 2930 m derinlikte yapılacaktır. Bununla birlikte su içerisinde yapılacak çalışmalar ve projenin işletme aşaması sırasında yönetmeliklerde belirtilen sınır değerler aşılmayacaktır (Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 4, Su Ürünleri Yönetmeliği Ek 8). 16 Marmara denizinde Parapenaeus longirostris, (LUCAS 1846) Derin su pembe karidesi avcılığında kullanılan Manyat ağlarının öngörülen amaçları çerçevesince seçicilikleri, M. Levent ARTÜZ, Fisheries Advisory Comission Technical Paper, U.R.Dsc., Nr:123 17 Marmara Denizindeki Derin Su Pembe Karidesi (Parapenaeus longirostris, Lucas 1846)Balıkçılığının Geliştirilmesi Üzerine Bir Araştırma, Dr.Mustafa ZENGİN, SUMAE 110

Aşağıdaki tablolarda Şekil 49 de verilen Örnekleme İstasyonları nda tespit edilen zooplankton ve makrobentik türler verilmiştir: Tablo 52 Zooplankton türleri Kaynak: Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu Ek22 111

Tablo 53 Makrobentik türler Kaynak: Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu Ek22 Yukarıda belirtilen türlerin uluslararası ticareti ile ilgili Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) incelenmiştir. Bölgenin flora listesi içerisinde bu sözleşmede yer alan tür veya alttürler bulunmamaktadır. Yine bölgenin fauna listesi içerisinde ise bu sözleşmede yer alan ve bölgede de yaşama ortamı bulunan 1 tür tespit edilmiştir. Bu tür : Columba livia (kaya güvercini)(ek III) dır. Buna göre; Ek III Kapsamındaki Türlerin Örneklerinin Ticaret Mevzuatı Madde V 1. Ek III kapsamındaki türlerin örneklerini konu alan her türlü ticaret, işbu Madde nin şartlarına uygun olarak yapılacaktır. 2. Herhangi bir türü Ek III kapsamında dahil etmiş olan bir Devlet ten söz konusu türü herhangi bir örneğinin ihraç edilebilmesi için önceden ihracat izni alınması ve bu iznin ibraz edilmesi şarttır. Bu ihracat izni ancak, aşağıdaki şartlar yerine getirildiği takdirde verilecektir. (a) İhracat işlemini yapan Devlet in Yönetim Mercii nin, söz konusu örneğin ilgili Devlet in hayvan ve bitki varlığının korunmasına ilişkin yasaları ihlal edilmeksizin elde edilmiş olduğuna kanaat getirmesi; 112

(b) Canlı bir örnek söz konusuysa, ihracat işlemini yapan Devlet in Yönetim Mercii ni sözkonusu örneğin yaralanma, sağlık bakımından zarar görme ve zalimce davranışa maruz kalma rizikosunu en aza indirecek şekilde hazırlanacağına ve sevk edileceğine kanaat getirmesi. 3. Ek III kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin ithal edilebilmesi için, işbu maddenin 4üncü paragrafının uygulandığı durumlar hariç, menşe şahadetnamesi ile söz konusu örnek ilgili türü Ek III kapsamına dahil etmiş olan bir Devlet ten ithal edilecekse ihracat izninin öncede ibraz edilmesi şarttır. 4. Reeksport durumunda, o örneğin reeksportu yapan Devlet te işlem gördüğüne veya Devlet ten reeksport edildiğine ilişkin olarak reeksport yapan Devlet in Yönetim Mercii tarafından verilen bir belge, ithalatı yapan Devlet tarafından söz konusu örnek bakımından işbu Sözleşme nin hükümlerine uyulmuş olduğunun kanıtı olarak kabul edilecektir. Yukarıda belirtilen türlerden koruma altına alınan türleri belirlemek için Türk Çevre Mevzuatı Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi ve ekleri incelenmiştir. Bern sözleşmesine göre koruma altına alınmış türler gösterilmiştir. Bern Sözleşmesine göre koruma altına alınan fauna türleri iki kategoriye ayrılmıştır. II Kesin olarak koruma altına alınan türler III Korunan türler Bern Sözleşmesi Madde 6 hükümleri Her Âkit Taraf, II no.lu ek listede belirtilen yabani fauna türlerinin özel olarak korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır. Bu türler için özellikle aşağıdaki hususlar yasaklanacaktır: a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri; b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek; c) Yabani faunayı, bu Sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde, özellikle üreme, geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek; d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak; e) Bu madde hükümlerinin etkinliğine katkı sağlayacak hallerde, tahnit edilmiş hayvanlar ve hayvandan elde edilmiş kolayca tanınabilir herhangi bir kısım veya bunun kullanıldığı malzeme dahil, bu hayvanların canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti Bern Sözleşmesi Madde 7 hükümleri 1 Her Âkit Taraf, III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır. 2 III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın her türlü işletme şekli, 2. maddenin şartları gözönünde tutularak, populasyonlarının varlığını tehlikeye düşürmeyecek şekilde düzenlenmiş olacaktır. 3 Alınacak önlemler; a)kapalı av mevsimlerini ve/veya işletmeyi düzenleyen diğer esasları, 113

b)yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla, uygun durumlarda, işletmenin geçici veya bölgesel olarak yasaklanmasını, c)yabani hayvanların canlı ve cansız olarak satışının, satmak amacıyla elde bulundurulmasının ve nakledilmesinin veya satışa çıkarılmasının uygun şekilde düzenlenmesi hususlarını, kapsayacaktır. IUCN e göre koruma altına alınan fauna türleri şu şekilde sınıflandırılmıştır EX (Extınct) Nesli tükenmiş olan takson (Tükenmiş) EW (Extinct in the Wild) Doğada yok olmuş takson(doğada Tükenmiş) CR (Critically Endangered) Kritik olarak tehlikede olan takson(kritik) EN (Endangered) Tehlike altında olan takson(tehlikede) VU(Vulnerable) Neslinin doğada tükenme riskinin yksek olduğu takson(duyarlı) NT(Near Threatened) Tehdit altına girebilir (Tehdite Yakın) LC(Least Concern) Geniş yayılışlı ve nüfusu yüksek olan takson (Düşük Riskli) DD (Data Deficient) Yeterli bilgi bulunmadığı için yayılışına ve/veya nüfus durumuna bakarak tükenme riskine ilişkin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı takson (Yetersiz Verili) NE (Not Evaluated) Değerlendirilmemiş takson (Değerlendirilmemiş) Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi (KİZİROĞLU, 2008) adlı esere dayanarak Ulusal ve Uluslararası Mevzuatla Koruma Altına Alınan ve proje alanı çevresinde tanımlanan bazı kuş türleri Red Data Book (ERZ, 1977; HEINWALD et all., 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTEIUM 1982 a and b; GEEP 1984) kategorilerine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır: A.1 Nesli tehlikede olanlar A.2 Şiddetli tehdit altında olanlar A.3 Tehdit altındakiler A.4 Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler B Kategorileri GeçiciTransit türler Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü nün Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu nun 20132014 Av Dönemi kararına göre aşağıdaki tabloda gösterilen kategoriler sınıflandırılmıştır. Ek ListeI Orman ve Su İşleri Bakanlığı nca koruma altına alınan yaban hayvanları Ek ListeII Merkez Av Komisyonu nca koruma altına alınan av hayvanları Ek ListeIII Merkez Av Komisyonu nca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları Projeden ve Çalışmalardan Etkilenecek Canlılar İçin Alınması Gereken Koruma Önlemleri Proje konusu faaliyet ve etki alanının içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmadığından karasal flora, memeli, iki yaşamlılar ile sürüngen türlerine herhangi bir etki söz konusu değildir. Kuşlara ise herhangi bir olumsuz etki beklenmemektedir. Proje alanında bulunması muhtemel balık türleri arasında endemik ya da ulusal ve uluslararası sözleşmelerce koruma altına alınan tür bulunmamaktadır. Xiphias gladius (Kılıç 114

balığı) ve Thunnus thynnus (Orkinos) türleri IUCN Red List kategorilerine göre DD (Yetersiz Verili); Sarda sadra (Palamut) ve Dicentrarchus labrax (Levrek) türleri ise LC (Düşük riskli) sınıfındadırlar. İnşaat Aşaması Deniz faunası içerisinde önemli bir yer tutan Derinsu Pembe Karidesi (Parapenaeus longirostris) söz konusu çevrede yaşamaktadır. Bu tür bölge balıkçılığı açısından ekonomik öneme sahiptir. Ancak türün genel özelliği olan derin sularda ve dibe yakın(4090 m.) bir habitatta yaşama özellikleri nedeniyle, türün projeden olumsuz yönde etkilenme riskinin asgari düzeyde kalacağı düşünülmektedir. Çünkü proje kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan deniz yapıları, maksimum 2930 m derinlikte yapılacaktır. Faaliyetin inşaat aşamasında oluşacak gürültü nedeniyle sucul fauna elemanları alandan geçici olarak uzaklaşacaktır. Ancak gürültü seviyelerinden etkilenmesi beklenen makrobentus, balık ve kuş türlerinin kullanabileceği alternatif habitatlar proje alanının yakın çevresinde mevcuttur. Etkilenmesi beklenen sucul fauna elemanları genel olarak bölgede yayılım gösteren türlerdir. Proje kapsamında inşa edilecek iskele, gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde gerçekleşecektir. Kazıkların çakılması sırasında özellikle balıklar, bentik omurgasızlar ve algler zarar görecektir. Ancak bu etki küçük bir alanda söz konusu olacak ve işletme aşamasına geçildiğinde ise ekosistemde yavaş yavaş düzelmeler gösterecektir. Projenin sadece inşaat aşamasında epoksi boya kullanılacaktır. Bu aşamada kullanılacak boya kapalı kutularda muhafaza edilecek, çevreye ve denize etkisi olmayacaktır. Söz konusu iskele yapımında kazıkların çakılması sırasında parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik madde kullanılmayacak, iş makileri çakma işlemini gerçekleştirecektir. Bu kapsamda ortama akıntı veya sızıntı oluşmayacak, sadece geçici bir bulanıklık oluşacaktır. İşletme Aşaması Kazıklar alglerin yerleşebildiği yapılardır. Böylece de omurgasız canlıların barınma ve beslenme imkanları artacaktır. Bu canlı üyeleri ile beslenen balıkların ortama girmesiyle sucul ekosistemde düzelmeler ve onarımlar olacaktır. Kazık çakılması esnasında ortamdan uzaklaşacak olan türler ortama yavaş yavaş geri dönecekler ve ekosistemin devamlılığını sağlayacaklardır. Söz konusu çelik borular epoksi boya ile korumaya alınacaktır. Böylece korozyona önlem alınmış olacak ve deniz suyuna karşı herhangi bir olumsuz etki olmayacaktır. Projenin sadece inşaat aşamasında epoksi boya kullanılacaktır. Bu aşamada kullanılacak boya kapalı kutularda muhafaza edilecek, çevreye ve denize etkisi olmayacaktır. Balık türleri, plankton ve makrobentik türler korunmuş olacaktır. Ayrıca işletme aşamasında deniz ortamına herhangi bir sebeple sızıntı ya da akıntı oluşmasına izin verilmeyecektir. Söz konusu iskele projesi için Gemi Manevraları Risk Değerlendirilmesi Modelleme Raporu Ek 12 de verilmiştir. Bu kapsamda denizsel biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri incelendiğinde proje alanında herhangi bir endemik türün bulunmaması, Derinsu Pembe 115

Karidesi nin ise alanda bulunmadığı ve 4090 metre derinliklerde geniş bir yayılım gösterdiği bilindiğinden; bu türde dahil olmak üzere denizsel biyolojik çeşitlilik üzerine herhangi bir olumsuz etki beklenmemektedir. Ayrıca Ek 22 de verilen Derinsu Sualtı Mühendislik & Danışmanlık LTD. firması tarafından hazırlanan Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu nda, yapılan analizler hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca kirlilik kaynaklı stresin varlığına işaret eden çok fazla bulguya rastlanılmadığı bildirilmiş ve proje bölgesi ile ilgili daha kesin sonuçların elde edilebilmesi için örneklemelerin yılda iki kere yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu kapsamda Ek22 de verilen Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu nda verilen örneklemeler yılda iki defa yapılacaktır. Deniz ekolojik gereksinimlerini değerlendirecek en az doktora derecesine sahip bir uzman hidrobiyolog ve uzman biyolog tarafından hazırlanacak raporun Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ne projenin inşaat aşamasına gelmeden sunuculacaktır. Deniz ekosistemine olabilecek her türlü etkinin sonucu olarak alınması gereken önlemlere uyulacaktır. Ayrıca bu çalışmalar, söz konusu iskele projesinin inşaat aşamasından önce tamamlanacak ve sunulacaktır. Ek27 de verilen T.C. Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün görüşünde belirtildiği üzere; çalışmaların yürütüleceği denizel alanın su ürünleri istihsal sahası olması nedeniyle, yapılacak faaliyetler sonucunda meydana gelebilecek olan atıkların 1380 sayılı Su ürünleri Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkartılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde belirtilen (Ek5) parametre sınırları içerisinde olaması sağlanacaktır. Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen 3/1 Numaralı Tebliğ in 46. Maddesi 3. Bendinde Su ürünlerinin ve yaşama ortamlarının korunması amacıyla Marmara Denizi nde I(a) grubu madenlerin çıkarılması yasaktır hükmü gereği, denizel alanda herhangi bir tarama işlemi yapılması durumunda elde edilecek olan I(a) grubu madenin, ilgili kurumlarca belirlenecek denizel alana iade edilecektir. Bunun için gerekli ve yeterli emniyet tedbirleri ile önlemler alınacaktır. Faaliyet kapsamında BERN Sözleşmesi, CITES Sözleşmesi hükümlerine ve 20132014 Merkez Av Komisyonu Kararları na, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 10.03.1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliği, 10.03.2010 tarih ve 25517 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 07.01.2010 tarih ve 27455 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. 116

3.10.Proje Alanı ve Etki Alanındaki Su Ürünleri ve Balıkçılık Faaliyetleri (proje alanı ve etki alanı 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği kapsamında su ürünleri istihsal sahası açısından irdelenmeli, ekonomik balık türleri ve yoğunluğu, bölgedeki balıkçılık faaliyetleri, balıkçı teknesi sayısı ve balıkçı kuruluşları hakkında bilgi verilmelidir) Çanakkale, Marmara Bölgesinin İstanbul dan sonra ikinci büyük balıkçılık merkezidir. İl suları balık bakımından oldukça zengindir. Ayrıca Avrupa pazarlarına yakınlığı ihracat olanağı vermektedir. İlin balıkçılıkta avlanma alanı Çanakkale Boğazıdır. Yerel balıklar olarak Sardalya, Lüfer, Palamut, Kolyos ve Kılıç avlanabilmektedir. Barınma olanağı veren doğal ve yapay limanlar, balıkçıların varlıkyokluk sorunudur. Gelibolu Limanı, Lapseki İskelesi, Çanakkale Yat Limanı, Çardak İskelesi ve dalgakıranı, Çanakkale ve Eceabat Limanları balıkçıların barındıkları başlıca alanlardır İlimiz sınırları içinde tatlı sularda yapılan balık üretimi arasında alabalık üretimi daha ön planda olup, Bayramiç İlçesinde 6, Yenice İlçesinde 3, Biga İlçesinde 2 ve Çan İlçesinde 2 adet olmak üzere toplam 13 işletmede, havuzlarda şartlarında alabalık yetiştiriciliği yapılmaktadır.18 Çanakkale, Marmara Denizi, Boğaz ve Kuzey Ege Denizi olmak üzere üç farklı denizel sistemle ilişkili ve 671 km gibi oldukça uzun bir kıyı hattına sahip önemli bir balıkçılık merkezi durumundadır. Özellikle, Çanakkale Boğazı balık göçlerinin en yoğun olarak görüldüğü bölgelerden biri olması nedeni ile ayrı bir önem kazanmaktadır. Bölgede toplam 1065 adet balıkçı teknesi kayıtlı olup bu teknelerin çok küçük bir kısmı (yaklaşık % 3.5 i) gırgır ve trol (34 adet) iken, geriye kalan yaklaşık % 96.5 ini ise genellikle olta ve uzatma avcılığı yapan diğer küçük boyutlu tekneler oluşturmaktadır. Çanakkale İl genelinde su ürünleri ile ilgili 2008 yılında yaklaşık; Balık Üretimi (Deniz) : 10.505 Ton Balık Üretimi (Tatlı Su) : 22 Ton Kültür Balıkçılığı Üretimi :143 Ton Kabuklu ve Yumuşakça Üretimi : 1.409 Ton olarak gerçekleşmiştir. Tablo 53 de üretim Çanakkale İli üretim miktarları ve üretim değerleri verilmiştir. Tablo 54 Çanakkale İli Su Ürünleri Üretim Miktarları ve Değerleri Ürün Adı Toplam Üretim Miktarı (Ton) Toplam Üretim Değeri (YTL.) 10.505 29.909.488 22 143 154.150 892.315 1.409 2.454.050 Balık Üretimi (Deniz) Balık Üretimi (Tatlı Su) Kültür Balıkçılığı Üretimi Kabuklu ve Yumuşakca T O P L A M Kaynak: www.canakkaletarim.gov.tr/index.php? 33.410.003 Çanakkale ili sınırları içinde yer alan önemli balıkçı limanları sırasıyla, Çanakkale merkez limanı, Eceabat, Gelibolu, Karabiga, Lapseki, Kumkale, Yeniköy, Kilitbahir, Seddülbahir, Kemer ve Kabatepe limanları sayılabilir. Bu limanlardan Çanakkale Merkez, Seddülbahir ve Kabatepe ye ilişkin elde edilen balıkçılık bulguları aşağıda özetlenmiştir. 18 Çanakkale İl Çevre Durum Raporu 2007 117

Bölgede genel olarak sahil güvenliğin etkin kontrolü söz konusudur. Çanakkale ve civarında yunusların ağlara zarar vermeleri balıkçıların en fazla şikâyetçi oldukları bir sorun olarak dikkat çekmektedir. Çanakkale İlinde altı adet balıkçı barınağı bulunmaktadır. Bunlar; Babakale Balıkçı Barınağı Kabatepe Balıkçı Barınağı Odunluk Balıkçı Barınağı Gülpınar Balıkçı Barınağı Gökçeda Kuzu Limanı dır.19 İstihsal Yerleri: Su ürünlerinin yetiştirildiği ve doğal olarak ürediği, avlanma, üretim, yetiştirme ve istihsal yapılmak üzere, içinde veya üzerinde herhangi bir istihsal vasıtasının veya tesisinin kurulabildiği, kullanılabildiği su sahalarını ifade eder. Çanakkale ili dâhilindeki Büyük Kemikli Burnu Gökçeada Aydıncık Burnu, Bozcaada Batı Burnu ile Baba Kale yi birleştiren hattın doğusunda kalan sahada her türlü trol ile su ürünleri avcılığı yasaktır. Çanakkale Boğazlarında, 15 Nisan 31 Ağustos ve 1 31 Ocak tarihleri arasında her türlü istihsal vasıtası ile karides avcılığı yasaktır. Çanakkale Boğazı nda, Nara Burnu Feneri ile Kepez Feneri arasında çekilen hattın doğusunda kalan sahada kara ve kıllı midye avcılığı yasaktır. Çanakkale illeri sınırları içerisinde kalan bütün sularda,1 Nisan 30 Haziran tarihleri arasında sazangillerin avcılığı yasaktır. Şarköy İnceburun Feneri ni Çanakkale Şevketiye Bozburun Bankı na birleştiren hattın doğusu ile Karabiga Karaburun Feneri, Ekinlik Adası ve Erdek İlhanköy ü birleştiren hattın kuzeyinde Manyat İle Karides Avcılığı Yapılabilir. Çanakkale Şevketiye Bozburun Bankı nı, Şarköy İnceburun Feneri ne birleştiren hattın doğusu 50 metreden Daha Derin Sularda Algarna ile Karides Avcılığı Yapılabilir.20 Çanakkale İlinde Ezine Uluköy Göleti Ayvacık Kösedere Göleti, Yenice Çınarcık Göleti Ve Ezine Kemallı Göleti Su Ürünleri Üretimi Amacıyla İşletiminde Bulunulan Göletlerdir. Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı ve Ege Denizi ne kıyısı bulunan Çanakkale İli, aynı zamanda göçmen balıkların göç yolları üzerinde ve avcılıkla deniz ürünleri üretim bölgelerine yakın bir özel konumda yer almaktadır. Çanakkale İli av bölgesi içinde kabul edilen Saroz Körfezi nin kuzeyinde bulunan 4050 kulaç derinlikteki dar şeritte barbunya, berlam, sarpa ve izmarit gibi demersal ve semi pelajik balıkların avcılığı önemli bir yer tutar (Benli ve Diğerleri, 2000:96). Gökçeada ve Bozcaada çevresi de pelajik balıkların stoklarının bulunduğu bir saha olarak il balıkçılığı açısından büyük bir önem taşımaktadır. Çanakkale İli nde faaliyet gösteren su ürünleri sanayi kuruluşları her türlü faaliyetlerini kapalı alanlar üzerinde gerçekleştirmekle birlikte açık alana da sahip oldukları tespit edilmiştir. İşletmelerin % 40 ı 250999 m², % 20 şer adeti de 10003549, 35507999 ve 10.000+ m² kapalı alana sahiptir. İşletmelerden dördünün açık alanı bulunurken, birinin bulunmamaktadır. İşletmelerden % 40 nın 250999 m², % 40 nın 10.000+ m² açık alanı bulunurken, % 20 sinin açık alanı bulunmamaktadır. 19 20 http://www.akuademi.net/ki/ege/08_02.pdf Denizcilik Müsteşarlığı Meslekî Eğitim Ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi 2008 118

Tablo 55 Türkiye de İnsan Gıdasına Yönelik Su Ürünleri İşleyen Ya Da Pazarlayan Firmalara Ait Bazı Bilgiler İşletme Adı İhracat Ürünü Kurulu Kullanılan Yurtiçi İhracat Amati Bosforo Gıda Ma. 4, 10, 12, 13, 32 000 ton/yıl 15 500 ton/yıl %100 Cansu Deniz Ürünleri San. 4, 6 295 ton/yıl 50 ton/yıl %50 %50 Çanakkale Balıkçılık 1 5 100 ton/yıl 4590 ton/yıl %20 %80 Dardanel Önentaş Gıda 4, 7, 9,12 56 186ton/yıl 1366 ton/yıl %85 %15 Gelibolu Su Ürünleri 1, 2 236 ton/yıl 130 ton/yıl İstanbul Su Ürünleri 2, 7,12 688 ton/yıl 200 ton/yıl %100 Kutlukbey Su Ürünleri 1, 2 2812 ton/yıl 281 ton/yıl %100 Lekton Balıkçılık 1, 3, 7,12 3445 ton/yıl 516 ton/yıl %50 %50 Or Gıda San. Tur. Tic. 1, 3, 7,12 3000 ton/yıl 690 ton/yıl %100 Savuran Balıkçılık 1,12 4000 ton/yıl 250 ton/yıl %30 %70 Ulubay Soğuk Depo İşl. 3, 4, 7, 12 1597 ton/yıl 670 ton/yıl %100 Yavuz Mildon Deniz Ürün. Gıda 2 491 ton/yıl 319 ton/yıl %100 1 Taze Soğutulmuş AvcılıkÜrünleri 2 Canlı Çift Kabuklu Yumuşakça 3 Karides 4 Kum midyesi (donmuş, konserve) 5Diğer Çift Kabuklu Yumuşakçalar 6 Marinat,7 Kafadan Bacaklılar 8 Orkinos 9 Ton Konserve 10 Salyangoz 11 Taze kültür balıkları, 12 Dondurulmuş balık ve/veya diğer su ürünü, 13. Kaplama su ürünleri ve diğerleri, Kaynak: http://www.zmo.org.tr/resimler/ekler/2ed812220b0705f_ek.pdf 2009 Çanakkale Sanayi ve Ticaret Odası verilerine göre, Çanakkale İli imalat sanayiinde su ürünleri sanayi önemli bir ağırlığa sahiptir. Çünkü ülkemizin en önde gelen su ürünleri sanayi kuruluşu olan Dardanel Önentaş Gıda Sanayi A.Ş. gerek sağladığı istihdam ve gerekse üretiminin % 85 ni dış piyasaya ihraç ederek sağladığı döviz girdisiyle il ekonomisine önemli bir katma değer sağlamaktadır. 21 Ek27 de verilen T.C. Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün görüşünde belirtildiği üzere; çalışmaların yürütüleceği denizel alanın su ürünleri istihsal sahası olması nedeniyle, yapılacak faaliyetler sonucunda meydana gelebilecek olan atıkların 1380 sayılı Su ürünleri Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkartılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde belirtilen (Ek5) parametre sınırları içerisinde olaması sağlanacaktır. Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen 3/1 Numaralı Tebliğ in 46. Maddesi 3. Bendinde Su ürünlerinin ve yaşama ortamlarının korunması amacıyla Marmara Denizi nde I(a) grubu madenlerin çıkarılması yasaktır hükmü gereği, denizel alanda herhangi bir tarama işlemi yapılması durumunda elde edilecek olan I(a) grubu madenin, ilgili kurumlarca belirlenecek denizel alana iade edilecektir. Bunun için gerekli ve yeterli emniyet tedbirleri ile önlemler alınacaktır. 3.11.Proje Alanı Etrafındaki Tarım Alanları ve Tarımsal Faaliyetler, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3083 Sayılı Sulama alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 4342 Sayılı Mera Kanunu Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Söz konusu proje sahası ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmamaktadır. Bu nedenle proje alanında, 5403 sayılı Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 4342 Sayılı Mera Kanunu kapsamında herhangi bir iş ve işlem yapılmayacaktır. 21 Türkiye de Su Ürünleri Sanayii Ve Çanakkale İli Ne Yönelik Bir Değerlendirme Doç. Dr. Okan YAŞAR http://www.marmaracografya.com/pdf/9.1.pdf 119

3.12.Proje Alanının Orman Alanı İçerisinde Olup Olmadığı 3.12.1.Orman Alanı İçinde Olması Halinde Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.1.Proje Sahasının Bulunduğu Orman alanı Miktarı (m2) Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.2.Proje Sahasının İşaretlendiği 1/25000 Ölçekli Meşçere Haritası Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.3.Projenin Orman Alanlarından Geçen Bölümünde Ağaç Kesilip Kesilmeyeceği, Kesilecekse Bu Ağaçların Meşçere Tipi, Kapalılığı vb. Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.4.Proje Sahasının Bulunduğu Orman Alanlarında Meşçere Tipi, Kapalılığı vb. Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.5.6831 Sayılı Orman Kanunu ve 5192 Sayılı Kanun ile Değişik 17/3. Maddesi Uyarınca Yapılacak İş ve İşlemler Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.1.6.Orman Bölge Müdürlüğü Görüşü Proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır (Bkz.Ek7). 3.12.2.Orman Alanı Dışında Olması Halinde 3.12.2.1.Proje Sahasının Bulunduğu Alana En Yakın Orman Alanı Mesafesi Söz konusu proje sahası ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmamaktadır. Bu nedenle proje ve etki alanı içerisinde orman alanları bulunmamaktadır. Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı na göre en yakın orman alanı yaklaşık 1.200 m uzaklıkta ve kuzeybatıda yer almaktadır. Ormanlık alanları gösteren uydu haritasına göre ise planlanan 120

iskele yapısına en yakın kara parçası (yaklaşık 300 metre) bozuk orman niteliğinde gözükmekte verimli orman alanı ise yaklaşık 1.600 m kuzeybatı da yer almaktadır. Aşağıdaki şekillerde proje alanının orman alanlarına göre konumu verilmiştir: Yaklaşık 1.600 m Proje Alanı Şekil 51 Kazıklı İskele alanının ormanlık alanlara göre durumunu gösterir uydu haritası Kaynak: http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx Yaklaşık 1.200 m Şekil 52 Kazıklı İskele alanının Çevre Düzeni Planı na göre orman alanlarına olan uzaklığı 121

3.13.Proje Sahasının Hidrografik ve Oşinografik Özellikleri 3.13.1.Proje Sahasının Batimetrik Yapısı ve 1/1000 Ölçekli Batimetri Haritası (www.shodb.gov.tr adresinde belirtilen Hidrografik Harita Standartları'na uygun ve örneği verilen rapor ile birlikte) Proje sahası batimetrik yapısı incelendiğinde, sahanın kıyı bölümünün ve sahil çizgisinin kayalık bir yapıya sahip olduğu, kayalık alanın yer yer denizel bölgenin içlerine sokulduğu ve yer yer yaklaşık yüz metre açığa dek denizin üzerinde mostra verdiği gözlenmiştir. Kayalık alanın hemen bitiminde 67 metre konturlarıyla başlayan alanda, 10 metre konturuna ancak 300350 metre açıkta ulaşılabilmektedir. Bu bölümde, deniz tabanında eğim çok düşüktür. Özellikle 9 ve 10 metre konturları arası güney bölümde yaklaşık 120, kuzey bölümde ise yaklaşık 230 metreye ulaşmaktadır. Projeye ait 1/1000 ölçekli batimetrik harita Ek17 de verilmiştir. Şekil 53 Karabiga Proje Alanı Yakın Kıyı Batimetrisi (Derinlikler metre cinsindendir. Koordinat sistemi WGS84, UTMDOM27 cinsinden verilmiştir.) Yapımı planlanan iskele ve Cenal enerji Santralı kapsamında kurulacak su deşarj boru hattının denizdeki başlangıç ve bitiş koordinatlarının ilgili deniz haritalarına işletilmek üzere Dz. K.K. Seyir Hidroğrafi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı na başvuruda bulunulacaktır. 122

3.13.2.Proje Sahası ve Civarının Akıntı Hız ve Yön Ölçüm Sonuçlan İle Grafiksel Değerlendirmeler Tüm kolon boyunca yapılan ölçümlerde en hızlı akıntıların yüzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu akıntıların hızları zaman zaman 60cm/s (~1.16 knot) ye çıkmıştır. Bu yapı 5m su derinliğine kadar devam etmiş maksimum akıntı hızı ise 32cm/s (0.62 knot) a kadar çıkmıştır. Yüzey akıntı hızları rüzgâra bağlı olarak artmıştır. Ölçüm günleri 35m den başlayarak 13m derinliğe kadar hâkim bir akıntı yönü mevcut olmayıp olup akıntı hızları 0 16cm (0.31 knot) arasında çeşitli yönler arasında değişmekte ve genelde kıyıdan açığa doğru yönelmektedir. Akıntı ve hız ölçümü ile ilgili tablo ve grafikler aşağıda verilmiştir. Şekil 54 Yatay Akıntı Hız Grafiği (X Ekseni: Zaman Y: Derinlik) 123

Şekil 55 Yatay Akıntı Yön Grafiği (X Ekseni: Zaman Y: Derinlik) Şekil 56 Yüzey Akıntısı Saçılım Grafiği 124

Şekil 57 1m 3m Akıntı Saçılım Grafiği Şekil 58 3m 5m Akıntı Saçılım Grafiği 125

Şekil 59 5m 7m Akıntı Saçılım Grafiği Şekil 60 7m 9m Akıntı Saçılım Grafiği 126

Şekil 61 9m 11m Akıntı Saçılım Grafiği Şekil 62 11m 13m Akıntısı Saçılım Grafiği 3.13.3.Deniz Tabanının Yatay ve Düşey Yöndeki Devamlılığının Tespitine Yönelik Jeolojik ve Jeofiziksel (Sismik veya Sondaj Uygulamaları ile yandan taramalı sonar ile) Çalışma Sonuç ve Değerlendirmeler Proje sahasında deniz tabanı morfolojisinin belirlenmesi ve bölgede olası enkaz, batık gibi inşaat ve seyir aktivitelerini etkileyebilecek objelerin belirlenmesi amacı ile CMAX Side Scan Sonar(325 khz) ekipmanı ile çalışma alanı içerisinde yan taramalı sonar çalışması gerçekleştirilmiştir. 127

Tablo 56 Yan Taramalı Sonar Hattı Bilgileri Yan taramalı sonar sistemleri towfish ten gönderilen akustik sinyallerin deniz tabanından yansıması ile tekrar toplanarak sinyal kuvvetine (strength) göre islenmesi ile oluşturulur. Kaya, metal gibi yoğun objelerin ekoları güçlü sinyalleri, koyu renkli imajları oluştururken, kil, çamur gibi sediman formasyonlarının zayıf sinyalleri ise açık renkli imajlar oluşturur. Şekil 63 Yan Taramalı Sonar Çalışma Hatları (WGS84) Yan Taramalı Sonar Sonuçlarının Değerlendirilmesi Jeomorfolojik Yapı Yan taramalı sonar verileri incelendiğinde, proje sahasının kıyı bölümünün, kıyı morfolojisini takip edecek şekilde kayalık olduğu gözlenmiştir (Şekil 64). Kayalık alanın bitiminde, açığa doğru yaklaşık 300400metre boyunca sediman analizleri ile örtüşecek şekilde deniz tabanının oldukça homojen olduğu gözlenmiş ve bu bölümde herhangi bir anormalliğe rastlanmamıştır (Şekil 65). Bu alanın özellikle kum dane boylu malzeme ile kaplı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, proje sahasının KD sınırına yakın bölüm de bulunan yüksek eğimli sev, yan taramalı sonar kayıtlarından belirgin bir anomali oluşturarak izlenebilmektedir 128

(Şekil 66). Kayalık alan sınırı Şekil 67 de verilen yan taramalı sonar mozaik haritasında sediman numene alım noktaları ile beraber gösterilmiştir. Şekil 64 Proje Sahası Kıyı Güney Batı Bölümünü Kaplayan Kayalık Bölge Şekil 65 Proje Sahası Orta Bölümü Kum Dane Boylu Sedimanla Kaplı Bölge 129

Şekil 66 Deniz Tabanının Ani Bir Eğimle Alçaldığı Kuzeybatı Bölümü Su altında insan faaliyetlerine bağlı herhangi bir batık, döküntü, çapa izi ya da boru hattı vb. gibi sonradan meydana gelen bir oluşum tespit edilmemiştir. Yalnızca sahanın kıyı bölümüne yakın kayalık alanlar gözlenmiştir. Kayıtlardan ayrıca, proje sahasının açık denize doğru olan bölümünde, deniz tabanının yüksek bir eğimle alçaldığı bölümler de dikkat çekmiştir. 130

Şekil 67 Proje Sahası Yan Taramalı Sonar Mozaik Haritası Proje sahasında 4 adet kıyıya dik ve bunları kesecek şekilde 2 adet kıyıya paralel kontrol hattı olmak üzere toplam 6 adet sismik kesit üstünde toplanan veriler, islenerek deniz zemini alt kesit devamlılığı incelenmiş ve bu formasyonlara ait örnek görüntüler verilmiştir. 131

Tablo 57 Sismik Hat Mevkii Bilgileri Marmara Denizi nin güney kıyısında yer alan Karabiga yakınında bulunan araştırma sahasında yapılan çalışmalarda, taban altında yer alan litolojik birimlerin belirlenmesi için sığ sismik yöntem kullanılarak sismik kesitler toplanmıştır (Şekil 68). Bu kesitler incelenmiş, çıkan sonuçlar daha önce yayınlanmış bilimsel makalelerle karşılaştırılarak ve bölgenin jeolojik yapısı göz önüne alınarak yorumlanmıştır. Şekil 68 Sismik Kesitler Çalışma sahasının batimetrisi incelendiğinde 10 metre eşderinlik konturuna kadar az eğimli bir düzlüğün olduğu görülmektedir. Bunun hemen ardından derinlik değerleri birden 28 metrelere kadar düşmekte, burada yeni bir düzlük bulunmaktadır. Derinlik haritasındaki bu yapılar sismik kesitlerde de izlenmektedir. Çalışma sahasından elde edilen sismik kayıtların sismik stratigrafik yöntemler yardımıyla yorumlanması sonucu holosen dönem çökelleri alttaki birimlerden ayıran bir aşınma yüzeyi gözlenmiştir. Bu aşınma yüzeyi ve birimlerin temsil edildiği sismik yorumlar Şekil 69 de verilmiştir. Çalışma sahasında toplanan kıyıya dik hatlarda, aşınma yüzeyinin kıyıya doğru gittikçe deniz tabanına yaklaşmakta olduğu görülmüştür. Bu bölgelerde bu yüzey deniz tabanından ayırt edilememektedir. Ani derinlik değişimin olduğu bölgede ise bu yüzey sismik penetrasyonun kaybından dolayı takip edilememektedir. Yüksek eğimli bölgenin arkasından 132

gelen derin düzlükte ise penetrasyon artmakta, sığ yerlerde takip edilen aşınma yüzeyi ve onun altında ikinci bir yüzey takip edilmektedir. Aşınma yüzeyinin üzerinde depolanmış güncel sedimanlar açığa doğru kalınlaşmaktadır. Kıyıya doğru iyice incelerek kayıtlarda izlenememektedir. Bu güncel sediman tabakasının tavanı deniz tabanını temsil etmektedir. Ani derinlik değişiminin olduğu yerlerdeki kalınlığı tam olarak belirlenememiştir. Ani derinleşmenin ardından gelen düzlükte sabit kalınlıkta bir güncel sediman tabakası kayıtlarda kolayca izlenmektedir. Bu güncel sediman tabakası homojen bir dağılım göstermektedir, belirgin iç yansıma yüzeyleri gözlenmemektedir. Kıyıdan ani derinleşmenin olduğu yere kadar olan düzlükte, güncel sedimanların altında yer alan aşınma yüzeyinin, kara tarafındaki Miyosen öncesi kayaçların deniz uzanımının tavanı olduğu düşünülmektedir. Buna karşılık ani derinleşmeden sonraki düzlükte bu aşınma yüzeyinin altında daha farklı bir litolojik birim izlenmektedir. Gökasan ve diğ. (2010), Marmara Denizi nin güneyinde, daha geniş bir alanda yaptıkları çalışmada, bölgede holosen dönemde çökelen güncel sedimanların altında yer alan iki birim tespit etmişlerdir. Şekil 69 Hat 1 e Ait Sismik Kesit ve Yorumu Proje sahası dâhilinde islenen tüm Sığ Sismik Kesitler, Şekil 70 ve Şekil 75 arasında gösterilmiştir. Şekil 70 Hat1 133

Şekil 71 Hat2 Şekil 72 Hat3 Şekil 73 Hat4 134

Şekil 74 Hat5 Şekil 75 Hat6 3.13.4.Deniz Tabanının Yüzey Sediment Cinsi ve Dağılımına İlişkin Değerlendirmeler İle Sahanın Sediment Dağılım Haritası Çalışmalar kapsamında deniz tabanı sediman yapısını karakterize edecek şekilde seçilen 10 nokta belirlenmiş ve bu noktalardan Van Veen sediman örnekleyicisi ile 10 adet numune alınmıştır. Toplanan numuneler sediman sınıflamasının yapılabilmesi için elek, hidrometre ve Atterberg testlerine tabi tutulmuştur. Numune alım nokta bilgileri ve lokasyonları Tablo 58 ve Şekil 76 de verilmiştir. Tablo 58 Sediman Numune Nokta Bilgileri 135

Şekil 76 Sediman Numune Nokta Lokasyonları (WGS84) Tablo 59 Sediman Numunelerinin Sınıflandırılması Toplanan numuneler üzerinde yapılan analizler sonucu, 2 ve 10 no lu numuneler dışında tüm numuneler USCS e göre SPSM (Uniform Kum ve Çakıllı Kum Siltli Kum) olarak sınıflandırılmıştır. Bunun dışında; 2no lu numune SW SM (İyi Derecelenmiş Kum ve Çakıllı Kum Siltli Kum), 10 no lu numune ise SM (SiltliKum) olarak sınıflandırılmıştır. Numunelerin tane boyu yüzde içerikleri Tablo 60 de verilmiştir. 136

Tablo 60 Sediman Numunelerinin Tane Boyu Yüzdeleri Çalışma sahasının hemen hemen bütününde, dip sedimanının baskın olarak bulunan kum ve buna eşlik eden çakıl ve siltten oluştuğu anlaşılmıştır. Saha boyunca deniz tabanı sediman örtüsünün, yer yer küçük çaplı değişimler görülmekle birlikte, genel olarak homojen bir yapıda olduğu söylenebilir. Proje sahasının kıyı bölümü incelendiğinde, bu bölgedeki dip sedimanının, çoğunlukla kıyı şeridini oluşturan ve Karabiga granitoidleri olarak tanımlanan kayaç kütlesinin zaman içinde Rüzgâr ve dalga etkisiyle erozyona uğraması sonucunda bugünkü halini aldığı değerlendirilmektedir. Alan içinde toplanan numunelerin bir bölümünde, deniz tabanında bulunan kabuklardan oluşan organik malzemeye de rastlanmıştır. Proje sahasının KB bölümünde bulunan dik sevin etrafından alınan numuneler, sahanın kıyı bölümünde toplanan numunelere göre büyük bir farklılık göstermemiştir. Bölgede, Karabiga Beldesinin KD bölümünde yer alan Biga Çayı nın da bölgede akıntı ve dalga taşınımı olayları ile birlikte sediman girdisi bakımından etken olabileceği değerlendirilmektedir. 137

Şekil 77 Proje Sahası Sediman Dağılım Haritası 3.13.5. Bölgenin Deniz Suyunun Oşinografik Parametrelerine (tuzluluksıcaklıkyoğunluk vd.) İlişkin Ölçüm Sonuçları ve Değerlendirmeleri İçeren Bilgiler CTD Ölçümleri 292 ayrı günde, 3 er noktada gerçekleştirilmiştir. Ölçümler 3 Micro CTD cihazı ile (Tablo 61) gerçekleştirilmiştir. Ölçüm yapılan noktaların bilgileri ve dağılımları ve Şekil 78 de sunulmuştur. 138

Tablo 61 CTD Ölçümleri İstasyon Bilgileri Şekil 78 CTD Ölçüm İstasyonları (WGS84) 139

Tablo 62 CTD1 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.46 0.63 0.86 1.52 1.88 2.56 3.02 3.55 3.88 4.35 4.86 5.33 5.62 6.32 6.69 7.10 7.47 7.76 8.27 8.56 9.03 Đletkenlik (ms/cm) 32.63 32.65 32.66 32.67 32.59 32.65 32.61 32.67 32.75 32.84 32.77 32.80 32.80 32.99 32.90 32.96 32.89 32.78 32.80 32.84 32.81 Sıcaklık ( C) 21.99 21.94 21.80 22.13 21.90 21.81 21.76 21.82 22.06 21.79 21.82 22.04 22.14 21.71 21.90 21.69 21.68 21.59 21.89 21.75 21.80 Tuzluluk (PSU) 21.85 21.80 21.84 21.92 21.75 21.81 21.90 21.90 21.91 21.85 22.06 21.99 21.90 21.85 22.21 22.04 22.19 22.15 22.11 21.98 22.08 Yoğunluk (kg/m3 ) 14.22 14.27 14.36 14.15 14.26 14.36 14.37 14.37 14.25 14.48 14.43 14.30 14.24 14.63 14.46 14.62 14.59 14.59 14.41 14.53 14.48 SesHızı 1512.35 1512.26 1511.97 1512.72 1512.15 1512.01 1511.88 1512.06 1512.67 1512.15 1512.17 1512.68 1512.90 1512.12 1512.49 1512.09 1512.00 1511.71 1512.40 1512.14 1512.24 Tablo 63 CTD2 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.42 0.43 0.87 1.32 1.45 1.77 1.96 2.49 2.89 3.68 4.13 4.49 4.86 5.18 5.68 5.93 6.48 7.35 7.87 8.44 8.80 9.25 9.46 Đletkenlik (ms/cm) 32.42 32.43 32.48 32.48 32.53 32.65 32.63 32.63 32.73 33.00 33.16 33.13 33.06 33.04 32.99 32.90 32.88 32.88 32.99 33.03 33.04 33.04 33.04 Sıcaklık ( C) 21.99 21.51 21.89 21.80 22.11 21.62 21.70 22.02 22.03 22.12 22.08 22.21 22.14 21.99 21.69 21.95 21.31 21.89 21.94 22.01 21.53 21.92 21.63 Tuzluluk (PSU) 21.89 21.80 21.64 21.74 21.78 21.66 22.00 21.94 21.78 21.85 22.00 22.14 22.05 22.04 22.10 22.22 22.02 22.33 22.03 22.09 22.08 22.33 22.14 140 Yoğunluk (kg/m3 ) 14.10 14.42 14.21 14.26 14.10 14.48 14.41 14.21 14.26 14.36 14.47 14.37 14.38 14.47 14.63 14.42 14.82 14.45 14.49 14.46 14.78 14.53 14.72 SesHızı 1512.19 1511.13 1512.02 1511.85 1512.55 1511.57 1511.76 1512.47 1512.55 1512.99 1513.04 1513.31 1513.11 1512.77 1512.08 1512.57 1511.18 1512.45 1512.66 1512.86 1511.81 1512.68 1512.06

Tablo 64 CTD3 Noktası 29.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.58 0.60 1.13 1.40 1.93 2.80 3.38 4.27 4.79 5.31 5.54 6.05 6.62 7.07 7.18 7.41 7.75 8.09 8.43 9.04 9.85 10.18 10.58 11.02 11.31 11.76 12.30 12.83 13.89 14.39 14.99 15.47 16.07 16.55 17.25 17.67 19.05 19.59 20.34 21.02 21.65 22.25 22.67 23.37 24.18 24.79 24.98 25.17 25.49 25.58 Đletkenlik (ms/cm) 32.18 32.14 32.19 32.13 32.21 32.29 32.61 33.13 33.09 33.11 33.20 33.32 33.34 33.32 33.38 33.29 33.22 33.16 33.23 33.17 33.07 33.25 33.22 33.21 33.16 33.21 33.15 33.04 32.24 31.60 30.82 30.47 30.26 30.27 30.46 31.08 33.31 36.12 39.69 42.98 43.85 44.55 45.12 45.70 45.97 46.14 46.23 46.19 46.25 46.31 Sıcaklık ( C) 21.45 21.61 21.54 21.60 21.56 21.75 22.01 22.04 21.83 21.83 22.28 22.15 22.16 21.93 22.15 22.14 21.80 22.09 21.92 22.15 21.97 21.73 21.74 21.92 21.87 21.75 21.64 21.05 18.77 17.40 16.14 14.91 14.32 13.81 13.74 13.24 13.42 13.46 14.34 14.26 14.70 14.66 15.16 15.16 15.01 15.41 15.43 15.36 15.02 15.27 Tuzluluk (PSU) 21.69 21.73 21.62 21.70 21.62 21.70 21.66 21.76 22.14 22.22 22.23 22.07 22.23 22.24 22.34 22.27 22.21 22.33 22.14 22.28 22.12 22.13 22.39 22.37 22.26 22.25 22.35 22.36 22.61 23.22 23.48 23.56 24.00 24.17 24.50 24.71 25.54 27.45 29.97 32.55 35.72 36.13 36.81 36.86 37.40 37.81 37.58 37.64 37.68 38.06 141 Yoğunluk (kg/m3 ) 14.31 14.19 14.27 14.20 14.27 14.19 14.21 14.48 14.60 14.61 14.38 14.53 14.53 14.68 14.57 14.52 14.70 14.49 14.63 14.46 14.52 14.78 14.76 14.63 14.64 14.75 14.79 15.11 16.14 16.65 16.99 17.58 17.84 18.19 18.38 19.15 20.60 22.56 24.37 26.78 27.00 27.53 27.47 27.88 28.23 27.96 28.00 28.05 28.42 28.22 SesHızı 1510.79 1511.12 1511.02 1511.11 1511.09 1511.59 1512.43 1512.93 1512.44 1512.48 1513.52 1513.35 1513.39 1512.89 1513.42 1513.32 1512.55 1513.12 1512.82 1513.27 1512.82 1512.46 1512.45 1512.86 1512.70 1512.50 1512.21 1510.82 1504.95 1501.11 1497.28 1493.84 1492.12 1490.79 1490.83 1490.19 1493.05 1496.20 1502.12 1505.52 1507.39 1508.09 1509.72 1510.35 1510.35 1511.35 1511.48 1511.30 1510.69 1511.25

Tablo 65 CTD1 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.53 0.68 0.93 1.28 1.58 1.92 2.62 3.08 3.47 3.96 4.28 4.82 5.35 5.67 6.35 6.70 7.03 7.40 7.75 8.25 8.59 8.98 9.14 Đletkenlik (ms/cm) 32.61 32.63 32.62 32.62 32.62 32.57 32.58 32.60 32.63 32.69 32.75 32.74 32.74 32.77 32.91 32.90 32.86 32.80 32.77 32.75 32.76 32.76 32.78 Sıcaklık ( C) 21.75 21.75 21.75 21.75 21.75 21.75 21.76 21.76 21.76 21.78 21.77 21.74 21.72 21.73 21.71 21.65 21.58 21.51 21.50 21.49 21.49 21.45 21.44 Tuzluluk (PSU) 21.90 21.91 21.90 21.90 21.90 21.87 21.88 21.89 21.91 21.94 21.99 22.00 22.01 22.02 22.14 22.17 22.17 22.16 22.14 22.13 22.14 22.16 22.18 Yoğunluk (kg/m3) 14.36 14.37 14.37 14.37 14.37 14.35 14.35 14.36 14.38 14.40 14.44 14.46 14.48 14.48 14.58 14.62 14.64 14.65 14.64 14.64 14.65 14.68 14.70 SesHızı 1511.82 1511.84 1511.83 1511.84 1511.85 1511.82 1511.84 1511.86 1511.91 1512.01 1512.03 1511.98 1511.94 1511.99 1512.06 1511.93 1511.75 1511.57 1511.51 1511.50 1511.49 1511.41 1511.41 Tablo 66 CTD2 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.28 0.40 0.50 0.84 1.23 1.46 1.73 2.01 2.42 2.88 3.70 4.07 4.41 4.85 5.25 5.63 5.99 6.45 7.33 7.85 8.39 8.82 9.22 9.37 Đletkenlik (ms/cm) 32.41 32.43 32.40 32.44 32.47 32.50 32.55 32.58 32.61 32.71 32.99 33.10 33.09 33.02 33.00 32.94 32.89 32.88 32.87 32.91 32.95 32.97 33.00 33.01 Sıcaklık ( C) 21.59 21.59 21.59 21.60 21.62 21.63 21.67 21.68 21.70 21.75 21.95 21.97 21.86 21.77 21.68 21.61 21.53 21.49 21.49 21.52 21.54 21.56 21.57 21.57 Tuzluluk (PSU) 21.84 21.84 21.82 21.85 21.86 21.88 21.90 21.91 21.92 21.97 22.08 22.15 22.20 22.19 22.22 22.22 22.21 22.23 22.23 22.24 22.25 22.27 22.28 22.29 142 Yoğunluk (kg/m3 ) 14.35 14.36 14.35 14.37 14.37 14.38 14.39 14.40 14.40 14.43 14.46 14.51 14.57 14.60 14.65 14.66 14.68 14.71 14.71 14.71 14.72 14.73 14.73 14.74 SesHızı 1511.31 1511.32 1511.30 1511.36 1511.42 1511.48 1511.60 1511.65 1511.74 1511.93 1512.62 1512.75 1512.52 1512.27 1512.05 1511.87 1511.65 1511.55 1511.56 1511.67 1511.77 1511.82 1511.88 1511.90

Tablo 67 CTD3 Noktası 30.06.2011 Ölçümleri Derinlik (m) 0.16 Sıcaklık ( C) Đletkenlik (ms/cm) 32.15 21.46 Tuzluluk (PSU) 21.70 0.56 0.62 1.03 1.42 32.14 32.12 32.11 32.11 21.46 21.46 21.44 21.44 1.97 2.89 3.30 32.13 32.27 32.57 3.81 4.28 4.74 Yoğunluk (kg/m3 ) SesHızı 14.29 1510.80 21.69 21.69 21.68 21.69 14.28 14.28 14.28 14.29 1510.79 1510.77 1510.75 1510.73 21.45 21.59 21.76 21.69 21.72 21.87 14.29 14.28 14.35 1510.78 1511.23 1511.84 32.91 33.12 33.01 21.99 21.88 21.78 22.00 22.21 22.18 14.39 14.58 14.58 1512.64 1512.58 1512.28 5.21 5.56 6.03 6.62 33.05 33.19 33.24 33.31 21.81 21.85 21.87 21.86 22.19 22.28 22.31 22.36 14.59 14.65 14.66 14.71 1512.39 1512.60 1512.67 1512.72 6.99 7.16 7.35 33.31 33.28 33.29 21.84 21.84 21.80 22.37 22.35 22.37 14.72 14.71 14.74 1512.69 1512.66 1512.59 7.69 8.11 8.52 33.19 33.15 33.15 21.76 21.76 21.75 22.33 22.29 22.30 14.71 14.69 14.70 1512.44 1512.39 1512.39 8.95 9.79 10.19 33.13 33.06 33.20 21.73 21.70 21.69 22.30 22.26 22.37 14.70 14.69 14.78 1512.34 1512.22 1512.32 10.57 10.95 33.21 33.19 21.66 21.62 22.39 22.40 14.80 14.82 1512.28 1512.19 11.35 11.84 12.32 12.78 33.16 33.12 33.06 32.97 21.60 21.55 21.44 21.14 22.38 22.38 22.39 22.49 14.81 14.82 14.87 15.01 1512.11 1511.99 1511.69 1510.96 13.83 14.37 14.92 32.16 31.50 30.74 18.89 17.28 15.85 23.07 23.45 23.65 16.01 16.67 17.14 1505.16 1500.74 1496.48 15.46 16.01 16.60 17.17 17.76 19.05 19.65 30.39 30.21 30.21 30.46 31.00 33.22 36.03 14.89 14.41 13.89 13.46 13.11 13.04 13.49 23.92 24.06 24.38 24.88 25.57 27.70 29.95 17.54 17.74 18.09 18.56 19.19 20.82 22.47 1493.71 1492.29 1490.96 1490.10 1489.76 1492.01 1496.18 20.26 20.95 21.58 39.64 42.89 43.82 14.06 14.28 14.46 32.81 35.62 36.32 24.57 26.70 27.21 1501.44 1505.45 1506.86 22.15 22.69 23.29 44.46 45.10 45.61 14.60 14.79 14.90 36.78 37.20 37.55 27.53 27.82 28.07 1507.87 1508.95 1509.73 24.25 24.51 24.76 45.89 46.01 46.08 15.00 15.02 15.05 37.72 37.81 37.84 28.18 28.24 28.26 1510.24 1510.43 1510.57 143

24.96 25.22 25.46 46.15 46.19 46.24 15.08 15.10 15.09 37.88 37.90 37.95 28.29 28.29 28.34 1510.71 1510.79 1510.83 25.49 46.21 15.09 37.93 28.32 1510.80 Şekil 79 CTD1 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği Şekil 80 CTD2 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği 144

Şekil 81 CTD3 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği Şekil 82 CTD1 Sıcaklık Tuzluluk Yoğunluk Grafiği Yapılan toplam 6 CTD ölçümünde de (3 istasyonda / 2 farklı gün) Karadeniz kaynaklı suların oluşturduğu ve yaklaşık 12 m ye kadar uzanan yüzey tabakalarında birbirlerine oldukça benzer bir yapı tespit edilmiştir. 1012 m den daha derin noktada ölçüm yapılan 3 no'lu CTD istasyonunda ise Ege Denizi kaynaklı sular tespit edilmiş ve buna bağlı olarak tuzluluk ve yoğunluk değerleri artış göstermiştir. Bölgede ölçülen sıcaklık değerleri 13.04 ile 22.28 ºC, tuzluluk değerleri 21.62 ile 39.06 PSU, yoğunluk değerleri de 1014.10 ile 1028.32 kg/m3 arasında değişmektedir. 145

Bu veriler doğrultusunda proje bölgesinde su kolonun tipik Marmara Denizi 2 tabakalı yapısını gösterdiği tespit edilmiştir. Bölgede mevsimsel olarak beklendiği üzere 1012 metreden daha derin bölgelerde termoklin (ani sıcaklık düşüşü) tabakası tespit edilmiştir. 3.13.6. Bölgede Dalga ve Akıntı Koşulları Neticesinde Oluşabilecek Olası Kumlanma Hareketinin İncelenmesine İlişkin Bilgiler Karabiga bölgesinde çalışılan kıyı alanındaki kıyı çizgisi küçük kayalık burunlarla ayrılmış darkumsallardan oluşmakta ve düzensiz bir çizgi izlemektedir. Tekçizgi modelinde bu düzensiz kıyıçizgisindeki girinti ve çıkıntılar ihmal edilmiştir. Yapılan kumlanma çalışmasının sonuçlarına göre liman yapısının batı kısmındaki kumsallarda kum birikmesi beklenebileceği ortaya çıkmaktadır. Bu birikim yapıya yakın kumsallarda daha fazla olacaktır. Yapıya en yakın kumsaldaki birikme 10 yılda 20 m yi aşabilecektir. Liman yapısının doğusundaki kumsal alanlarda ise 10 yılda yaklaşık ortalama 1.5m lik bir aşınma gözlenebileceği bulunmuştur. Proje alanı çevresindeki kıyıların kayalık yapısı, deniz tabanının dik bir eğime sahip olması ve özellikle proje alanının batısında kıyı kum bütçesine girdi olarak gelebilecek malzemelerin etkileri yeterli veri olmadığı için hesaplamalarda dikkate alınamamıştır. Yapılan çalışmada sadece Rüzgâr dalgaları etkilerine bağlı kıyı boyu kum tasınım miktarlarındaki değişimler dikkate alınmıştır. Proje alanı çevresi kıyıları kayalık yapısı ve sınırlı kumsal alanları ile tekçizgi yaklaşımının yüksek doğrulukta kullanımını zorlaştırmaktadır. Proje alanı yakın kıyılarında kıyı çizgisindeki yıllık ortalama değişim miktarı bilinmemektedir. 3.14.Sosyo Ekonomik Çevrenin Özellikleri 3.14.1.Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler, proje ile gerçekleşmesi beklenen gelir artışları) İl ekonomisinde tarım en önemli faaliyet olmakla beraber son yıllarda tarıma dayalı sanayi kolları gelişme göstermekte ve buna bağlı olarak ekonomide sanayinin payı artmaktadır. Turizm, balıkçılık ve ormancılığın ekonomideki yeri giderek artmaktadır. 22 Biga İlçesi Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri tahıl, ayçiçeği ve susamdır. Sebzecilik yaygın olup, en çok domates üretilir. Hayvancılık tarımdan sonra önemli gelir kaynağıdır. En çok sığır ve koyun beslenir. Kıyılarda, özellikle Karabiga da balıkçılık yapılır. 22 http://www.canakkale.bel.tr/bpi.asp?caid=198&cid=561 146

Süt, konserve ve yem fabrikaları başlıca sanayi kuruluşlarıdır. Peynir üretiminde Çanakkale nin en ileri ilçesidir.23 Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık Tarım Çanakkale deki temel ekonomik etkinliktir. Ancak ilde kurulu sanayi yapısının büyük ölçüde tarıma dayalı olması İlin yaşamında tarımın önemini daha da artırır. DİE köy bilgi anketine göre, Çanakkale Köylerinin %70 inden fazlasının en önemli gelir kaynağı tarım ürünleridir. İlin en önemli tarımsal ürünleri; buğday, ayçiçeği, domates, bakla, ve elmadır. İl ekili alanları içinde genel bir yeri olmasına rağmen buğday üretiminin Ülke içindeki payı yüksek değildir. Buna karşılık, İl ekili alanı içinde daha küçük bir yer tutan bakla üretiminin payı, yıllara bağlı olarak Ülke üretiminin %25 i ile %40 ı arasında değişmektedir. Çanakkale de hayvancılık köylünün önemli geçim kaynaklarından birisi ve tarım sektöründe ikincil bir yere sahiptir. İlde yapılan hayvancılığı ova sahil şeridi ile dağ ve orman köylerindeki hayvancılık olarak ikiye ayırmak mümkündür. Ova ve sahil şeridindeki yetiştiricilerin elinde bol miktarda et ve süt verimi normal ve yüksek nitelikte damızlık hayvan varlığı bulunmaktadır. Buralardaki hayvanların ıslah ve beslenme olanakları iyi olduğundan verim yüksektir. Adalar hariç tüm ilçelerde yürütülmekte olan Hayvancılığı Geliştirme Projesi kapsamında; 2004 yılı içinde Çan ilçemizde 4.229 adet Sığıra Suni tohumlama yapılmış, Adalar hariç tüm ilçelerde 36.105 adet Büyükbaş hayvana kulak küpesi takılarak kayıt altına alınması işlemleri gerçekleştirilmiştir. Hayvancılık, bitkisel üretime elverişli olmayan alanlarda ise halkın temel geçim kaynağı durumundadır. İlde yetiştirilen başlıca hayvanlar sığır, koyun, keçi ve tavuktur. Arıcılık da önemli bir faaliyet alanıdır. Koyun ve keçi sayısı sığır sayısından daha fazla olmakla birlikte, sığır yetiştiriciliği et ve süt üretimi bakımından daha önemlidir. İl sınırları içinde kullanılan yakacak odunlar, Orman İdaresi tarafından işletilen alanlarda hasat edilen orman ürünlerinden karşılanmaktadır. Orman İdaresi tarafından hasat edilen yakacak odun miktarının son üç yıllık ortalaması 436.599 Ster olmuştur. Bununla beraber şahıslara ait arazilerde bulunan genellikle palamut ağaçlarından oluşan koruluklardan Orman İdaresinden izin alınarak, yakacak odun temini yapılabilmektedir. İl genelinde meşe, palamut, kızılçam ve gürgen gibi ağaç türlerinin odunları yakacak olarak genelde kırsal kesimde kullanılmakta olup, bunların İl genelinde yıllık tüketimine dair sağlıklı bir bilgi bulunmamaktadır.24 Biga İlçesi Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri tahıl, ayçiçeği ve susamdır. Sebzecilik yaygın olup, en çok domates üretilir. Hayvancılık tarımdan sonra önemli gelir kaynağıdır. En çok sığır ve koyun beslenir. Kıyılarda, özellikle Karabiga da balıkçılık yapılır. Süt, konserve ve yem fabrikaları başlıca sanâyi kuruluşlarıdı. Peynir üretiminde Çanakkale nin en ileri ilçesidir.25 23 http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/ilceler.html (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı İnternet Sitesi) 24 Çanakkale İl Çevre Durum Raporu,2007 25 http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/ilceler.html (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı İnternet Sitesi) 147

Sanayi Çanakkale Sanayi 1970 li yılların başına kadar önemli bir gelişme göstermemiş olmasında Türkiye de sanayinin hızla geliştiği Marmara Bölgesi gelişim alanı dışında kalmasının temel etkenlerinden birisinin stratejik bir konumda ve özellikle askeri bir bölge olması durumu etken olmuştur. İl dışından gelebilecek sermaye ise, gerekli altyapı çalışmalarının tamamlandığı Balıkesir, İzmir ve Bursa İllerini tercih etmiştir. Çanakkale sanayi yönünden yeterli seviyede gelişmemiştir. Çanakkale de sanayinin gelişimi 1970 li yıllara kadar önemli bir atılım sağlayamamıştır. Ancak 1973 yıllında Çanakkale nin kalkınmada öncelikli iller arasına alınması neticesinde sağlanan teşvik unsurları ile yatırımlar hızla artmaya başlamış, özellikle doğal kaynaklara dayalı gıda ve taş toprağa dayalı orta büyük ölçekli sanayi yatırımları gerçekleştirilmiştir. İlde sanayi sektörü içinde kamu yatırımı olarak, içki, suni deri ve plastik işleme tesisleri bulunmakta iken, daha sonra bu kamu fabrikaları özelleştirilmiş olup içki sanayi de dâhil tesis ve fabrikalar faaliyetlerini sürdürememişlerdir. Madencilik alanında kamu işyerleri olarak Çan Linyitleri İşletmesi, TEÜAŞ Çan Termik santralı bulunmaktadır. İlde tarımsal faaliyetlerin gelişiminin bir sonucu olarak, tarıma dayalı üretimde bulunan çok sayıda sanayi tesisi bulunmaktadır. Bu tesislerin en önde gelenleri; Dardenel Önentaş, Konserve Sanayi, Yenice Gıda Sanayi, Tahsildaroğlu Süt Ürünleri işletmeleridir. Diğer yandan küçük işletmeler olarak ise Ayvacık, Ezine ve Bayramiç ve Biga ilçelerinde çok sayıda zeytinyağı işletmeleri ile yine Ayvacık, Ezine, Bayramiç ve Biga ilçelerinde çok sayıda mandıra kapsamında süt işleyen tesisler vardır. İlde çeşitli kapasitede 26 adet un fabrikası bulunmaktadır. Zeytinyağı ve süt işleyen tesisler küçük ölçekli olmalarına rağmen il ekonomisi içerisinde önemli bir yer tutmaktadır.26 Biga İlçesi Süt, konserve ve yem fabrikaları başlıca sanayi kuruluşlarıdır. Peynir üretiminde Çanakkale nin en ileri ilçesidir.27 Sanayi kuruluşlarının ilçede dağılımı aşağıdaki gibidir. Çeltik Fabrikası, Entegre Tersane, Deri Sanayi, Kalsit Öğütme, MobilyaDekorasyon San., Plastik Boru Üretimi, Salça Konserve, SebzeMeyve İşleme, Süt Ürünleri İşleme, Turizm İşletmesi ve Un ve Yem Sanayidir.28 Madencilik Marmara Bölgesi'nin güneybatısında yer alan Çanakkale ili, bulunduğu jeolojik bölge itibariyle çeşitli maden yataklarının oluşumu için uygun bir ortama sahiptir. Gerek maden rezervleri, gerekse maden çeşitliliği bakımından oldukça zengin bir ildir. Çanakkale ilinin büyük bir kesiminin de içinde bulunduğu Biga Yarımadası, özellikle baz ve değerli metal yatakları açısından zengin bir bölgedir. Türkiye nin bilinen en önemli bakırkurşunçinko yatakları bu bölgededir. 26 Çanakkale İl Çevre Durum Raporu,2007 http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/ilceler.html (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı İnternet Sitesi) 28 Çanakkale İl Çevre Durum Raporu,2007 27 148

Jeolojik olarak çok renkli ve çeşitliliğe sahip Biga Yarımadası nda, cevherleşmeler de aynı şekilde çeşitli ve zengindir. Bugünkü bilgilere göre Biga Yarımadası nda 204 adet metalik maden yatağı ve zuhurunun varlığı bilinmektedir. Başta bakır, kurşun, çinko, antimuan ve altın cevherleşmeleri ve bu cevherleşmelere bağlı olarak gümüş potansiyeli mevcuttur. Başlıca bakır kurşunçinko cevherleşmeleri Biga, Yenice, Bayramiç, Çan ve Lapseki ilçelerindedir.29 Çanakkale il sınırları içinde zengin maden yatakları tespit edilmesine rağmen, ancak bazıları işletilmektedir. Zengin kurşun, demir, bakır, altın, çinko, antimuan, molipten, pirit ve arsenik yatakları henüz işletilmemektedir. Seramiklerin direncini artıran Wollastonit in Türkiye de çıkarılan miktarının % 75 i ve seramik, kaplama, boya ve ilaç sanayiinde kullanılan talk Çanakkale de çıkarılır. Zengin linyit yataklarından bir kısmı işletilmektedir.30 29 http://www.mta.gov.tr/v2.0/turkiye_maden/maden_potansiyel_2010/canakkale_madenler.pdf http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/ekonomi.html (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı İnternet Sitesi) 30 149

Şekil 83 Çanakkale İli Linyit Dağılımı Şekil 84 Çanakkale İli Jeotermal Dağılımı 150

3.14.2.Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artış oranları, diğer bilgiler) Çanakkale ili 2012 adrese dayalı nüfus kayıt sistemine (ADNKS) göre toplam nüfusu 493.691 kişidir. İlçe merkezleri nüfusuna bakıldığında toplam nüfus 278.055 kişidir. Kırsal nüfus kapsamında belde ve köy nüfusları ise 215.639 kişidir. Tablo 68 Çanakkale İli 2012 Nüfus Durumu Türkiyetoplam nüfus Çanakkale il nüfusu Çanakkale il nüfusu/ilçe merkezleri nüfusu Çanakkale belde ve köyler nüfusu Toplam 75.627.384 493.691 Erkek 37.956.168 250.633 Kadın 37.671.216 243.058 278.055 142.778 135.277 215.639 107.855 107.781 Tablo 69 Çanakkale İli 2012 Nüfus Artış Hız ve Yoğunlukları YIL BÖLGE KODU BÖLGE ADI Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre nüfus yoğunluğu : Nüfus yoğunluğu (kilometrekare ye düşen kişi sayısı) 2012 TR222 Çanakkale 50 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre cinsiyet oranı : Toplam nüfus Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : Toplam nüfus Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : İl ve ilçe merkezleri nüfusu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre cinsiyet oranı : Erkek nüfus 493691 493691 278055 250633 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre cinsiyet oranı : Kadın nüfus Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : Belde ve köyler nüfusu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre cinsiyet oranı : Cinsiyet oranı (%) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : İl ve ilçe merkezleri nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı (%) 243058 215636 103,12 56,32 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : Belde ve köyler nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı (%) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ve nüfus artış hızı : Yıllık nüfus artış hızı (binde) 43,68 14,79 Çanakkale İli Biga İlçesi 2012 adrese dayalı nüfus kayıt sistemine (ADNKS) göre ilçe merkez nüfusu 30.301 kişi ve ilçenin toplam nüfusu 83.594 kişidir.31 31 www.tuik.gov.tr 151

Göçler Göreceli olarak geri kalmış bölgelerin kalkınmasında ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasında, planlı dönemde oluklu gelişmeler sağlanmasına rağmen, bölgeler ve iller arası ekonomik dengesizliklerin sürmesi, bu konuda önemli bir soru olmaya devam etmektedir. Son yıllarda azalmasına rağmen terör olayları, altyapı, sermaye ve yatırım yetersizlikleri, insan kaynağının nitelik yetersizlikleri ve iklimsel koşullar gibi nedenler geri kalmış yörelerimizde yeni yatırımları engellemektedir. Bu durum iç göçü hızlandırmakta ve sağlıksız kentleşme olgusunu beraberinde getirerek, ekonomik kalkınma sürecini olumsuz yönde etkilemektedir. Çanakkale İli, 1975 lere kadar göç yoluyla da nüfus yitirmiş olduğundan bu durum nüfus artış hızının düşük kalmasında etken olmuştur. O yıllarda İl dışına göç başlıca iki nedenden kaynaklanmıştır. Birincisi Çanakkale nin tarıma dayalı ekonomik yapısının uzun yıllar durağan kalması ve İlde sanayileşme yönünde önemli bir adımın gerçekleşmemiş olmasıdır. İkincisi ise Çanakkale nin dönem toplu nitelik kazanan bir azınlık göçü vermiş olmasıdır. 1970 lerin ortasında İlde sanayinin giderek önem kazanması, ayrıca söz konusu azınlık göçünün de sona ermesi, İlin göç yoluyla nüfus yitirmesini azaltmıştır. 32 3.14.3.Yaratılacak İstihdam İmkânları ve İşsizlik Cenal enerji santrali iskele projesi doğrudan ve dolaylı istihdam yaratmaktadır. Doğrudan istihdam iskelede çalışan beyaz ve mavi yakalı personelden oluşmaktadır. Dolaylı istihdam ise liman faaliyetinin bölgede yarattığı iş gücünden oluşmaktadır. Limanlar sadece bölgesel ekonomiyi desteklemekle kalmayıp aynı zamanda bölgedeki istihdamın gelişmesine de katkıda bulunmaktadır. Proje kapsamında; inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişi, işletme aşamasında ise yaklaşık 50 kişi çalışacaktır. İnşaat aşamasında çalışacak personelin ihtiyaçlarını (barınma, WC, soyunma odası, duş v.b.) karşılamak amacı ile ÇED Olumlu belgesi alınan Cenal Enerji Santrali saha sınırları içerisinde 1 adet merkezi prefabrik şantiye kurulacaktır. Projenin arazi hazırlamainşaat aşamasında çalışacak personel için gerekli içme suyu piyasada satılan izinli ve ruhsatlı petsu ve damacanalar ile sağlanacak, kullanma suyu DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınan yeraltı suyu kullanma izinli yatırımcı tarafından açılan kuyudan temin edilecektir. Söz konusu Yeratlı suyu Kullanma Belgesi Ek11 de sunulmuştur. Söz konusu iskelenin yaklaşık 14 aylık bir sürede inşa edilmesi planlanmaktadır. Projenin ekonomik ömrü 50 yıl olarak öngörülmektedir. TUİK 2011 yılı Nüfus ve Konut Araştırmasına göre; Çanakkale İlinde istihdam edilen (15+ yaş) nüfusun; % 38,8 i tarım sektöründe, % 17,5 i sanayi sektöründe, % 43,8 i hizmetler sektöründe çalışmaktadır. 32 Çanakkale İl Çevre Durum Raporu,2007 152

Çanakkale İlinin işsizlik oranı % 4,2 olup, aynı dönemde % 7,9 olan Türkiye ortalamasının oldukça altındadır. En düşük işsizlik oranları sıralamasına göre İller sıralamasında 2. sırada yer almaktadır. Çanakkale İli için işgücüne katılma oranı % 49,9, istihdam oranı 47,8 dir.33 3.14.4.Beklenen SosyoEkonomik Değişiklikler Yapılması planlanan proje, yörenin sosyoekonomik olarak kalkınmasını sağlayacaktır. Ekonomik ve sosyal hayat olumlu yönde etkilenecektir. Yöre halkına iş imkânı yaratacaktır. 33 www.tuik.gov.tr 153

BÖLÜM 4: PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 4.1.Arazinin Hazırlanması İçin Yapılacak İşler Kapsamında Nerelerde, Ne Miktarda ve Ne Kadar Alanda Hafriyat Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, Taş, Kum vb. Maddelerin Nerelere Taşınacağı, Nasıl Depolanacağı, Hangi Amaçlar İçin Kullanılacakları Cenal enerji santrali iskelesi 522 m boyunda kazıklı iskele olarak inşa edilecektir. Söz konusu iskele 180.000 DWT lik gemilere hizmet edebilecek kapasitede olup, dökme yük gemilerinin yıllık 5 milyon tona yakın malzeme taşıması öngörülmektedir. Proje kapsamında arazi hazırlık çalışması olmayacak ve herhangi bir kazı çalışması yapılmayacaktır. Bu nedenle hafriyat artığı malzeme oluşumu olmayacaktır. 4.2.Projenin her bir bileşeni için İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Katı Atıklar 4.2.1.Katı Atıkların Cinsi (evsel nitelikli katı atıklar, inşaat ve yıkıntı atıkları, ambalaj atığı, tıbbi atıklar vb.), Evsel Nitelikli Katı Atıklar Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında çalışan personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Ayrıca projenin işletme aşamasında iskeleye yanaşacak dökme yük gemilerinden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Ambalaj Atıkları Proje kapsamında oluşacak evsel nitelikli katı atıklar içerisinde cam, plastik şişe, naylon v.b gibi ambalaj atıklarının oluşumu söz konusu olacaktır. Tıbbi Atık Proje kapsamında inşaat aşamasında, tesiste çalışacak personelin sağlık sorunlarına müdahale etmek amacıyla Cenal Enerji Santrali saha sınırlarında kurulacak revirden faydalanılacak olup, revirde tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır. Ömrünü Tamamlamış Lastikler, Atık Pil ve Akümülatörler Sahada çalışacak iş makilerinden kaynaklı ömrünü tamamlamış lastikler ile atık pil ve akümülatörlerin oluşumu söz konusudur. Tehlikeli Atık Proje kapsamında oluşacak yağ, yakıt, boş yağ tenekeleri, boya vb. kimyasallar ile bulaşan üstübü, eldiven, bez vb. her türlü malzeme, boya kapları, flouresan lambalar, elektrik kabloları v.b. oluşumu söz konusudur. 154

4.2.2.Katı Atıkların Miktarı ve Özellikleri İnşaat Aşaması Proje kapsamında inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişinin çalışması planlanmaktadır. Proje kapsamında çalışacak personelden meydana gelecek evsel nitelikli katı atık miktarı, günlük kişi başına üretilen evsel nitelikli katı atık miktarı 1.14 kg değeri34 kullanılarak şu şekilde hesaplanmaktadır: Tablo 70 Cenal enerji santrali iskelesi projesi inşaatı kapsamında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı Çalışacak işçi sayısı = 150 kişi Kullanılacak katı atık miktarı = 1.14 kg/gün Oluşacak Katı Atık Miktarı = 1.14 kg/günx150 kişi= 171 kg/günkişi Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 171 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, bu atıklarla ilgili 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 03.04.1991 Tarih ve 20834 Sayı, Değişik: R.G. 22.02.1992 Tarih ve 21150 Sayı, Değişik: R.G. 02.11.1994 Tarih ve 22099 Sayı, Değişik: R.G. 15.09.1998 Tarih ve 23464 Sayı R.G., Değişik: R.G. 18.08.1999 Tarih ve 23790 Sayı, Değişik: R.G. 29.04.2000 Tarih ve 24034 Sayı, Değişik: R.G. 25.04.2002 Tarih ve 24736 Sayı, Değişik: R.G. 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıklar; 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında yaklaşık 50 personel çalışacak olup, çalışan personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Proje kapsamında çalışacak personelden meydana gelecek evsel nitelikli katı atık miktarı, günlük kişi başına üretilen evsel nitelikli katı atık miktarı 1.14 kg değeri35 kullanılarak şu şekilde hesaplanmaktadır: Tablo 71 Cenal enerji santrali iskelesi projesi işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı Çalışacak işçi sayısı = 50 kişi Kullanılacak katı atık miktarı Oluşacak Katı Atık Miktarı = 1.14 kg/gün = 1.14 kg/gün x 50 kişi = 57 kg/günkişi Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 57 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, oluşacak atıklar; 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 34 35 TÜİK, Belediye Katı Atık İstatistikleri, 2008 TÜİK, katı atık istatistikleri (2008 yılı) 155

hükümlerine uygun olarak ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. 4.2.3.Katı Atıkların Bertaraf Yöntemleri (bu bölümde varsa geçici depolama alanı hakkında bilgi verilerek vaziyet planında gösterilmeli, katı atıkların hangi düzenli katı atık depolama alanında depolanacağı planlanmalı, alınacak izinler, evsel nitelikli atıkların ilgili idaresince toplanacağına dair belge rapora eklenmelidir), Evsel Nitelikli Katı Atıklar İnşaat Aşaması Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 171 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, bu atıklarla ilgili 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 03.04.1991 Tarih ve 20834 Sayı, Değişik: R.G. 22.02.1992 Tarih ve 21150 Sayı, Değişik: R.G. 02.11.1994 Tarih ve 22099 Sayı, Değişik: R.G. 15.09.1998 Tarih ve 23464 Sayı R.G., Değişik: R.G. 18.08.1999 Tarih ve 23790 Sayı, Değişik: R.G. 29.04.2000 Tarih ve 24034 Sayı, Değişik: R.G. 25.04.2002 Tarih ve 24736 Sayı, Değişik: R.G. 05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Oluşacak evsel nitelikli katı atıklar; Madde 8 kapsamında kaynağında çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini kolaylaştırmak, çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı toplanarak biriktirilecek ve gerekli tedbirler alınacaktır. Madde 18 kapsamında çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmeyecek, ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacaktır. Madde 20 kapsamında Toplanan evsel nitelikli katı atıkların, görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. İşletme Aşaması Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 57 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, oluşacak atıklar; 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. Proje kapsamında Cenal Enerji Santrali ne hammadde (ithal kömür) temini ve santralde prosesten kaynaklı oluşan alçı taşı ve külün nakliyesi amaçlı tesis edilecek ve işletilecek olan deniz yapısına yanaşacak dökme yük gemilerinde evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Proje kapsamında rıhtıma yanaşan dökme yük gemilerinde oluşacak atıklarla ilgili olarak; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı (Değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 156

hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. Proje alanında yer alacak Atık Kabul ünitesinde sıvı ve katı atık alımı hizmeti verilecektir. Atık Kabul ünitesinde geçici depolama işlemi yapılacak olan Katı atıklar (evsel atık, ambalaj atıkları ve slaç); hazır bulundurulan konteynırlara, gemi personeli tarafından boşaltılacaktır. Konteynırlar çöp, slaç ve geri dönüşüm için etiketlenecektir. Gemi personeli bu etiketlere dikkat ederek tasnif edilmiş atıklarını, ilgili konteynıra boşaltacaktır. Sıvı atıklar ise, mevcut hatlar kullanılarak Atık Kabul Tesisi ne gönderilecektir. Ambalaj Atıkları Evsel nitelikli katı atıklar arasında yer alan ambalaj atıkları (cam, plastik şişe, naylon v.b.) geri dönüşümleri ve geri kazanımı sağlamak amacıyla 24.08.2011 Tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Madde 23 kapsamında kaynağında ayrı toplanacak, biriktirilecek ve Madde 24 kapsamında toplanmasından sorumlu olan belediyelere ve/veya belediye ile anlaşma yapan lisanslı geri dönüşüm firmalarına verilecektir. Tehlikeli Atık Proje sahasında çalışan iş makinelerinden kaynaklı herhangi bir yağ sızıntısı olması halinde ise 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik de yer alan ilgili hükümlere uyulacaktır. Ayrıca; yağ, yakıt v.b maddelerle kirlenmiş her türlü malzemenin insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini en aza indirebilmek amacı ile 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 04.09.2009 Tarih ve 27339 sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı, 30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Proje kapsamında; oluşan tehlikeli atıklar (yağ, yakıt, boş yağ tenekeleri, boya vb. kimyasallar ile bulaşan üstübü, eldiven, bez vb. her türlü malzeme, boya kapları, flouresan lambalar, elektrik kabloları v.b.) için; 14 Mart 2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 04.09.2009 Tarih ve 27339 sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı, 30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı) hükümlerine göre aşağıdaki işlemler uygulanacaktır. Tehlikeli atıklar diğer atıklardan ayrı olarak Cenal Enerji santralı sınırları içinde tesis ve binalardan uzakta beton saha üzerine yerleştirilmiş sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygun konteynırlar içerisinde geçici olarak muhafaza edilecektir. Konteynırların üzerinde tehlikeli atık ibaresi yer alacak, depolanan maddenin miktarı ve depolama tarihi konteynırlar üzerinde belirtilecektir. Konteynırların hasar görmesi durumunda atıklar, aynı özellikleri taşıyan başka bir konteynıra aktarılacak, konteynırların devamlı kapalı kalmasını sağlanacak ve atıklar kimyasal reaksiyona girmeyecek şekilde geçici depolanacak ve lisanslı taşıyıcı firmalar vasıtası ile lisanslı geri kazanım/bertaraf tesislerine gönderilecektir. 157

Ömrünü Tamamlamış Lastikler Sahada iş makinelerinden çıkabilecek kullanılamaz durumdaki lastikler, 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 30.03.2010 Tarih 27537 Sayı) hükümlerine göre lisanslı geri kazanım tesislerine verilip bertarafı sağlanacaktır. İlgili Yönetmelik Madde 16 kapsamında aşağıdaki hususlara uyulacaktır. Ömrünü tamamlamış lastikler, zemini, beton, sıkıştırılmış kil veya yangına meydan vermeyen buna benzer maddelerle kaplanarak sızdırmazlık koşulları sağlanmış alanlarda muhafaza edilecek, bu alanlarda yağmur suyu birikintilerinin oluşmasını önleyecek şekilde zemine şekil verilecek ve depo çevresinde yağmur suyu drenaj kanalları bulundurulacaktır. (Bu alan Cenal Enerji Santrali sahası sınırları içinde olacaktır) Lastiklerin istiflenmesi ve depolanması 4/12/1973 tarihli ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kararlaştırılan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün ilgili hükümleri doğrultusunda yapılacaktır. Lastik yığınları ile depolama sahası sınırı arasında koruma hattı ve lastik yığınları arasında iç yangın yolları bırakılacaktır. Lastik Yığınları, idari binalar, araç park alanı, yanıcı malzemeler dahil her türlü yangına açık maddelerden en az 60 metre uzaklıkta olacaktır. Atık Pil ve Aküler Sahada ömrünü tamamlamış pil ve aküler; 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 03.03.2005 Tarih ve 25744 Sayı, Değişik: R.G. 31.07.2009 Tarih ve 27305 Sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı, Değişik: R.G. 05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayı) Madde 13 kapsamında aşağıdaki hususlara uyulacaktır. Atık piller evsel atıklardan ayrı olarak toplanacak, pil ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmelerce veya belediyelerce oluşturulacak toplama noktalarına verilecektir. Araçların akümülatörleri değiştirilirken eskisi, akümülatör ürünlerinin dağıtım ve satışını yapan işletmeler ve araç bakımonarım yerlerini işletenlerin oluşturduğu geçici depolama yerlerine ücretsiz olarak teslim edilecektir, Tıbbi Atıklar Proje kapsamında inşaat aşamasında, tesiste çalışacak personelin sağlık sorunlarına müdahale etmek amacıyla Cenal Enerji Santrali saha sınırlarında kurulacak revirden faydalanılacak olup, revirde tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır. Revirden çıkacak tıbbi atıklar 22.07.2009 tarih 25883 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: RG26/3/201027533, RG30/3/201027537, RG3/12/201128131) yönetmeliğe uygun bertarafı sağlanacaktır. Atıkların toplanması ve taşınması ile ilgili Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 13 ve Madde 22 de belirtilen aşağıdaki hususlara uyulacaktır. Tıbbi atıklar hiçbir suretle evsel atıklar, ambalaj atıkları ve tehlikeli atıklar ile karıştırılmadan kaynağa en yakın noktaya konacak toplama ekipmanı ile toplanacaklardır. 158

Tıbbi atıkların toplanmasında; yırtılmaya, delinmeye, patlamaya ve taşımaya dayanıklı; orijinal orta yoğunluklu polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve körüksüz olarak üretilen, çift kat kalınlığı 100 mikron olan, en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli, üzerinde görülebilecek büyüklükte ve her iki yüzünde Uluslararası Biyotehlike amblemi ile DİKKAT TIBBİ ATIK ibaresini taşıyan kırmızı renkli plastik torbalar kullanılacaktır. Torbalar en fazla ¾ oranında doldurulacak, ağızları sıkıca bağlanarak ve gerekli görüldüğü hallerde her bir torba yine aynı özelliklere sahip diğer bir torbaya konularak kesin sızdırmazlık sağlanacaktır. Tıbbi atıkların basınçlı buhar ile sterilizasyon işlemine tabi tutulması durumunda atıklar otoklav torbaları ile otoklavlanabilir kesicidelici tıbbi atık kaplarına konulacaklardır. Otoklav torbalarının yukarıda belirtilen teknik özelliklerin yanı sıra 1400C a kadar nemlibasınçlı ısıya dayanıklı ve buhar geçirgenliğine haiz olması zorunludur. Sıvı tıbbi atıklar da uygun emici maddeler ile yoğunlaştırılarak yukarıda belirtilen torbalara konulacaktır. Kesici ve delici özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye, yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, açılması ve karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde Uluslararası Biyotehlike amblemi ile DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde toplanacaklardır. Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurulacak, ağızları kapatılacak ve kırmızı plastik torbalara konacaktır. Kesicidelici atık kapları dolduktan sonra kesinlikle sıkıştırılmayacak, açılmayacak ve boşaltılmayacaktır. Tıbbi atık torbaları ve kesicidelici atık kapları ¾ oranında dolduklarında derhal yenileri ile değiştirileceklerdir. Yeni torba ve kapların kullanıma hazır olarak atığın kaynağında veya en yakınında bulundurulması sağlanacaktır. Tıbbi atık torbaları bu iş için eğitilmiş personel tarafından, tekerlekli, kapaklı, paslanmaz metal, plastik veya benzeri malzemeden yapılmış, yüklemeboşaltma esnasında torbaların hasarlanmasına veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları olmayan, yüklenmesi, boşaltılması, temizlenmesi ve dezenfeksiyonu kolay ve sadece bu iş için ayrılmış araçlar ile toplanacak ve taşınacaklardır. Tıbbi atık torbaları ile kesicidelici atık kapları ile toplanan tıbbi atıklar ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve taşıma aracı tarafından alınması sağlanacaktır. Bu durumda tıbbi atıklar güvenli bir şekilde muhafaza edilicek ve gerekirse ikinci bir tıbbi atık torbasının içine konulacaktır. Atıklar, tıbbi atık toplama aracı gelmeden önce kesinlikle dışarıya bırakılmayacak, evsel atıklar ile karıştırılmayacak ve evsel atıkların toplandığı konteynerlere konulmayacaktır. Proje kapsamında 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. 159

4.3.Projenin her bir bileşeni için İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Sıvı Atıklar 4.3.1.Sıvı Atıkların Cinsi (evsel nitelikli sıvı atık, sintine, balast suyu, kimyevi ve petrol atıkları, iş makinelerinden kaynaklanan atık yağlar, araç yıkanması, alan temizliği vb.) Evsel Nitelikli Atıksu Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli atıksu ile rıhtıma yanaşacak dökme yük gemilerinden kaynaklı evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Sintine ve Balast Suları Proje kapsamında iskeleye yanaşacak dökme yük gemilerinden kaynaklı sintine ve balast suları oluşumu söz konusu olacaktır. Atık YağBitkisel Atık Yağ Projenin inşaat aşamasında çalışacak iş makinelerinin bakımı esnasında atık yağ oluşumu söz konusudur. Ancak; inşaat aşamasında kullanılacak iş makinelerinin ve nakliye araçlarının her türlü yağ değişimi, bakım ve onarımı alana en yakın akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilecektir. Ayrıca proje kapsamında; iskeleye yanaşacak yük gemilerinden kaynaklı atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Proje konusu faaliyet kapsamında Cenal Enerji Santral saha sınırları içerisinde şantiye kurulacak olup, şantiye içerisinde yemekhane bulunması durumunda atık kızartma yağları oluşumu söz konusu olacaktır. 4.3.2.Sıvı Atıkların Miktarı (her atıksu kaynağı için ayrı ayrı hesaplanmalıdır) Evsel Nitelikli Atıksu İnşaat Aşaması Proje kapsamında inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişinin çalışması planlanmaktadır. Sahada personelin tükettiği içme ve kullanma suyuna bağlı olarak evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusudur. Kişi başına gerekli olan su miktarı 150 lt/gün 36 alınarak toplam su ihtiyacı hesaplanmıştır; Tablo 72 Cenal enerji santrali iskelesi inşaat aşamasında ortaya çıkacak evsel nitelikli atıksu miktarı Çalışacak işçi sayısı = 150 kişi Kullanılacak su miktarı = 150 lt/kişigün = 0,15 m3/kişigün Toplam su ihtiyacı = 0,15 m3/kişigün x 150 kişi = 22,5 m3/gün Söz konusu projede sadece inşaat aşamasında çalışacak olan personelin kullanımı sonucunda evsel nitelikli atıksu oluşacaktır. İnşaat aşamasında personelin kullandığı suyun 36 Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU 160

tamamının atık su olarak döneceği kabul edilmesi halinde açığa çıkacak evsel nitelikli atık su miktarı toplam 22,5 m3/gün olacaktır. Tablo 73 Tipik Evsel Nitelikli Atık Su Kirleticileri ve Ortalama Konsantrasyonları PARAMETRE KONSANTRASYON ph 69 AKM 200 mg/l BOİ5 200 mg/l KOİ 500 mg/l Toplam Azot 40 mg/l Toplam Fosfor 10 mg/l Kaynak: Benefield, L. And Randall, C., 1980 Yukarıdaki tabloya göre projenin inşaatı aşamasında 150 kişilik personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli atık su içerisindeki kirletici yükleri aşağıda hesaplanmıştır. Tablo 74 Evsel Nitelikli Atık Su İçerisindeki Kirletici Yükleri AKM BOİ5 KOİ Toplam Azot Toplam Fosfor 4,5 kg/gün 4,5 kg/gün 11,25 kg/gün 0,9 kg/gün 0,225 kg/gün (22,5 m3/gün x 200 mg/lt /1000) (22,5 m3/gün x 200 mg/lt /1000) (22,5 m3/gün x 500 mg/lt /1000) (22,5 m3/gün x 40 mg/lt /1000) (22,5 m3/gün x 10 mg/lt /1000) olarak hesaplanmıştır. İşletme Aşaması Proje kapsamında işletme aşamasında yaklaşık 50 personelin çalıştırılması planlanmaktadır. Personelin tükettiği içme ve kullanma suyuna bağlı olarak evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusudur. Kişi başına gerekli olan su miktarı 150 lt/gün37 alınırsa Tablo 75 Cenal enerji santrali iskelesi işletme aşamasında ortaya çıkacak evsel nitelikli atıksu miktarı Çalışacak işçi sayısı = 50 kişi Kullanılacak su miktarı = 150 lt/kişigün = 0,15 m3/kişigün Toplam su ihtiyacı = 0,15 m3/kişigün x 50 kişi = 7,5 m3/gün Söz konusu proje kapsamında işletme aşamasında çalışacak olan personelin kullanımı sonucunda evsel nitelikli atıksu oluşacaktır. İşletme aşamasında personelin kullandığı suyun tamamının atık su olarak döneceği kabul edilmesi halinde açığa çıkacak evsel nitelikli atık su miktarı toplam 7,5 m3/gün olacaktır. 37 Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) 161

Tablo 76 SKKY Tablo 21.1 Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği PARAMETRE Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ5) Kimyasal Oksijen İhtiyac (KOİ) Askıda Katı Madde (AKM) ph BİRİM (mg/l) KOMPOZİT NUMUNE 2 SAATLİK 50 KOMPOZİT NUMUNE 24 SAATLİK 45 (mg/l) 180 120 (mg/l) 70 45 69 69 Yukarıdaki tabloya göre projenin işletme aşamasında yaklaşık 50 kişilik personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli atık su içerisindeki kirletici yükleri aşağıda hesaplanmıştır. Tablo 77 Evsel Nitelikli Atık Su İçerisindeki Kirletici Yükleri AKM BOİ5 KOİ Toplam Azot Toplam Fosfor 1,5 kg/gün 1,5 kg/gün 3,75 kg/gün 0,3 kg/gün 0,075 kg/gün (7,5 m3/gün x 200 mg/lt /1000) (7,5 m3/gün x 200 mg/lt /1000) (7,5 m3/gün x 500 mg/lt /1000) (7,5 m3/gün x 40 mg/lt /1000) (7,5 m3/gün x 10 mg/lt /1000) olarak hesaplanmıştır. 4.3.3.Sıvı Atıkların Bertaraf Yöntemleri ve Deşarj Edileceği Ortamlar (mevcut arıtma tesisinin kapasitesi, revize edilip edilmeyeceği, vaziyet planı üzerinde gösterimi, izin belgeleri, arıtma tesisinden çıkan atıksu parametreleri standart değeri, atıksu analiz raporları, nereye deşarj edileceği veya nerede kullanılacağı) Atıksu Söz konusu projede sadece inşaat ve işletme aşamasında çalışacak olan personelin kullanımı sonucunda evsel nitelikli atıksu oluşacaktır. İnşaat aşamasında personelin kullandığı suyun tamamının atık su olarak döneceği kabul edilmesi halinde açığa çıkacak evsel nitelikli atık su miktarı toplam 22,5 m3/gün, işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksu ise 7,5 m3/gün olacaktır. Çalışan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli atıksular; Cenal Enerji Santrali saha sınırları içerisinde kurulacak olan paket atık su arıtma sisteminde arıtıldıktan sonra; 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Tablo 21.1, Tablo 4 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 e uygun olarak Marmara ya yapılacak boru sistemi üzerinden deşarj edilmesi planlanmaktadır. Biyolojik arıtma tesisi piyasada satılan TSE onaylı ve uygun kapasiteye sahip olarak seçilecektir. Arıtma tesisi proje onayı 2005/5 sayılı Proje Onay Genelgesi Kapsamında yapılacak olup, gerekli izinler alınacaktır. Alıcı ortam ile ilgili olarak 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (25.04.2010 tarih ve 27562 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında 162

Yönetmelikte Değişiklik Yapilmasina Dair Yönetmelik) hükümleri doğrultusunda Çevre Izin Belgesi alınacaktır. Proje kapsamında 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (değişiklik:13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ) hükümlerine riayet edilecektir. Proje kapsamında ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali ne ithal kömür temini ve santralde prosesten kaynaklı oluşan alçıtaşı ve külün nakliyesi amaçlı tesis edilecek ve işletilecek olan deniz yapısına yanaşacak yük gemilerinden kaynaklı evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Proje kapsamında iskeleye yanaşan dökme yük gemilerinde oluşacak atıklarla ilgili; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. Sintine ve Balast Suları Gemilerden kaynaklanan sintine ve balast sularının 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında Atık Kabul Tesisi ne alınması ve bertaraf tesisine gönderilmesi sağlanacaktır. Atık Yağlar Projenin inşaat aşamasında kullanılacak iş makinelerinin ve nakliye araçlarının her türlü yağ değişimi, bakım ve onarımı alana en yakın akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilecektir. Ancak; iş makinelerinin ve nakliye araçlarının yağ değişiminin sahada yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda; 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Araçlardan kaynaklanan atık yağların bertarafı için ilk önce Madde 15 kapsamında atık yağların analizi yaptırılarak kategorisi belirlenecektir. Atık Yağlar, Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 kapsamında, kategorilerine göre ayrı ayrı geçici depolanacak ve lisanslı taşıyıcı kurumlar vasıtası ile lisanslı geri kazanım/ bertaraf tesislerine gönderilecektir. Proje kapsamında oluşacak bitkisel atık yağların bertarafında 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 30.03.2010 ve 27537 Sayı) hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. 163

4.4. 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Doğrultusunda Verilecek Hizmetler ve Atık Kabul Tesisi İle İlgili Bilgiler, Gemilerden Alınacak Atıkların Cinsi (Sıvı, Katı vb.), Miktarı ve Bertaraf Yöntemi, Deşarj Edileceği Ortamlar, Mevcut Atık Kabul Tesisinin Yeri, Tesisin Vaziyet Planında Gösterimi, Revize Edilip Edilmeyeceği, Alınacak İzinler, Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Sözleşmesi (MARPOL) kapsamında yapılacak iş ve işlemler vb. Proje kapsamında gemilerden oluşacak atıklarla ilgili olarak; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. İskele sadece Cenal Enerji Santrali ne yük getiren gemiler tarafından kullanılacaktır. İskeleye yanaşacak yük gemilerinden kaynaklanacak atıkların bertaraf edilmesine ilişkin deniz yapıları sahası içerisinde Atık Kabul Tesisi kurulacağı beyan edilmiştir. Atık Kabul Tesisleri; Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkındaki Yönetmeliğe tabi olup, bu yönetmeliğe göre çevre izni ve lisanslı alınması gerekmektedir. Lisans alma durumunda ilgili yönetmelik Ek3B Geçici Faaliyet Belgesi İçin İstenilen Başvuru Belgeleri arasında Atık Kabul Tesisi için Acil Durum/Müdahale Planı (İtfaiye Müdürlüğü Belgesi dâhil) ve Atık Kabul Tesisi Onay Belgesi istenmektedir. Atık kabul tesisi onay belgesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvuruda bulunulur. Bu başvuru belgesi alabilmek için Atık Kabul tesisi proje raporu hazırlanır. Bu rapor formatı Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği EK1 de yer almaktadır. Bu format kapsamında atık kabul tesisinin özellikleri alınacak atıkların ve limana gelecek atık miktarıyla ilgili bilgiler yer almaktadır. Dolayısıyla Atık Kabul Tesisi Projeleri hazırlanarak proje konusu iskele faaliyete geçmeden önce T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na onay için başvuruda bulunulacaktır. MARPOL, sözleşmeye taraf ülkelere limanlarına gelen gemilerin katı ve sıvı atıklarını almak üzere atık kabul tesisi oluşturma zorunluluğunu getirmiştir. MARPOL un kurallarına göre gemilerin denize yağ, yağ karışımı, çöp ve pis su dökmesi yasaklanmıştır. Denize dökülmesi yasaklanan atıklar, limanlardaki atık kabul tesislerine boşaltılmak üzere gemilerdeki tanklarda biriktirilecek ve bu atıklar gemilerin gittiği limandaki atık kabul tesislerine boşaltılacaktır. Kurulacak olan Atık Kabul Tesisine MARPOL 73/78 Ek1(Sintine, Slaç, Atık Yağ, Kirli Balast),EkIV(Pissu) ve EkV(Katı Atık) için lisans alınacaktır. Proje kapsamında denizlerde tanker kazalarının önlenmesi ve kirliliğin azaltılması ile ilgili olarak, MARPOL Sözleşmesi kapsamında yapılacak işlemler aşağıda sıralanmıştır. Gemilerden kaynaklanacak sintine ve balast suları MARPOL Sözleşmesi Ek1 kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamda kurulacak olan Atık Kabul Tesisine alınan sintine sularının lisanslı bertaraf tesislerine gönderilmesi sağlanacaktır. 164

Gemilerden kaynaklanacak evsel nitelikli sıvı atıklar Bu kapsamda gemilerden denize atıksu boşaltılmasını engellemek amacıyla, Atık Kabul Tesisi kurulacak ve bu atıklar alınarak, diğer atıksularla paket arıtma sisteminde arıtılacaktır. Gemilerden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar MARPOL Sözleşmesi Ek5 kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamda gemilerden denize katı atık atılmasını engellemek amacıyla, Atık Kabul Tesisi kurulacak ve bu atıklar alınarak, diğer katı atıklarla beraber ilgili belediye ile yapılacak anlaşmayla bertarafı sağlanacaktır. 4.5. İnşaat ve İşletme Aşamasında Gürültü ve Titreşimin Değerlendirilmesi 4.5.1. İnşaat Aşamasında Oluşacak Gürültünün Hesaplanması ve Değerlendirilmesi Proje kapsamında inşa çalışmaları sırasında; 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde yer alan şantiye alanı çevresel gürültü düzeyleri Lgündüz cinsinden verilmiş olan sınır değerler (70dBA) aşılmayacaktır. Sahada oluşacak gürültünün, muhtemel gürültü kaynaklarının gürültü seviyeleri; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanıp, 30.12.2006 Tarih ve 26392 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik in 5. Maddesi nde verilen tabloda tanımlanan motor gücü seviyelerine göre verilen formüller yardımıyla bulunmaktadır. 5. Maddede sunulan tabloda belirtilen makine ekipman listesinden; bu sahada kullanılacak olan Ekipman Tipleri ye bunların motor güçlerine göre tanımlanan formüller ise aşağıdaki tablo da sunulmaktadır. Tablo 78 Teçhizat Tipi ve Bunların Net Güç Seviyesine Uygun Olarak Tanımlanan Ses Gücü Seviyeleri Teçhizatın tipi Sıkıştırma makineleri (titreşimli silindirler, titreştirici levhalar, titreşimli çekiçler) Paletli dozerler, paletli yükleyiciler, paletli kazıcı yükleyiciler Tekerlekli dozerler, tekerlekli yükleyiciler, tekerlekli kazıcıyükleyiciler, damperli kamyonlar, greyderler, yükleyici tipli toprak doldurmalı sıkıştırıcılar, içten yanmalı motor tahrikli karşı ağırlıklı hidrolik kaldırmalı kamyonlar, hareketli vinçler, sıkıştırma makineleri (titreşimsiz silindirler), kaldırım perdah makineleri, hidrolik güç oluşturma makineleri Net kurulu güç P (kw), Elektrik gücü Pel (1) (kw), Uygulama kütlesi m (kg), Kesme genişliği L (cm) 3 Temmuz 2004 den itibaren I. Safha 3 Ocak 2006 dan itibaren II. Safha P 8 108 105 8 < P 70 109 106 P > 70 89 + 11 log P 86 + 11 log P P 55 106 103 P > 55 P 55 87 + 11 log P 104 84 + 11 log P 101 P > 55 85 + 11 log P 82 + 11 log P 165 Müsaade edilen ses gücü seviyesi db/1 pw

Makinelerin Ses Gücü Seviyesinin Hesaplanması Faaliyet sahasında kullanılacak ekipman listesi ve ekipmanın motor güçleri Tablo 79 de verilmiştir. Proje sahasında kullanılacak ekipmanların oluşturacağı gürültü düzeyleri, ekipmanların motor güçleri ile ilgili olup; ekipmanların ses düzeylerinin hesaplanabilmesi için Tablo 78 de verilen formüller kullanılacaktır. Tablo 79 Proje Sahasında İnşaat Aşamasında Kullanılacak Makine ve Ekipmanlar ve Motor Güçleri Gürültü Kaynağı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Ölçüm Ekipmanları (Total Station, Nivo, vs.) Beton Mikserleri Beton Pompası Beton Santrali Paletli ve teleskopik vinçler Adeti 1 1 1 1 1 1 2 Motor Gücü 59 Hp = 44 kw 145 Hp = 108 kw 145 Hp = 108 kw 140 Hp = 105 kw 147 Hp = 110 kw 150 Hp = 112 kw 4,8 Hp = 3,6 kw 1 Set 3 1 1 1 201 Hp = 150 kw 201 Hp =150 kw 165 Hp = 123 kw 147 Hp = 110 kw İnşaat Alanı Gürültü Hesabı Servis Römorkörleri P = 59 Hp = 44 kw P < 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 101 44 Kw < 55 Kw olduğuna göre; Lw = 101 db (http://www.esevkardesler.com/1/3/m_tug_inebolu_d/15) Dizel Çekiçler P = 145 Hp = 108 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 108 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 108 = 104 db (http://en.wikipedia.org/wiki/pile_driver#vibratory_pile_driver.2fextractor) Titreşimli Çekiçler P = 145 Hp = 108 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 86 + 11 log P 108 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 86 + 11 log 108 = 108 db (http://en.wikipedia.org/wiki/pile_driver#vibratory_pile_driver.2fextractor) Kazık Çakım Dubası P = 140 Hp = 105 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 105 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 105 = 104 db (http://www.unitekinsaat.com/makineekipman.html) Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler P = 147 Hp = 110 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 110 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 110 = 105 db (http://www.wison.com/business_products.php?lang=en&cid=186) 166

Servis Dubası P = 150 Hp = 112 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 112 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 112 = 105 db (http://www.timbercreekmn.com/services_barge_service.php) Beton Vibratör ve Konvertörler P = 4,8 Hp = 3,6 kw P 8 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 105 3,6 Kw 8 Kw olduğuna göre; Lw = 105 db (www.alibaba.com) Beton Mikserleri P = 201 Hp = 150 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 150Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 150 = 106 db (www.alibaba.com) Beton Pompası P = 201 Hp = 150 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 150Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 150 = 106 db (www.alibaba.com) Beton Santrali P = 165 Hp = 123 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 165 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 165 = 106 db (www.alibaba.com) Paletli ve Teleskopik Vinçler P = 147 Hp = 110 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 84 + 11 log P 110 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 84 + 11 log 110 = 107 db (http://www.wison.com/business_products.php?lang=en&cid=186) Proje sahasında muhtemel gürültü kaynakları ve bu kaynakların ses gücü düzeyleri aşağıdaki tabloda toplu halde verilmiştir. Tablo 80 Proje Alanında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Ses Gücü Düzeyleri Gürültü Kaynağı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Beton Mikserleri Beton Pompası Beton Santrali Paletli ve teleskopik vinçler Ses Gücü Düzeyleri (db) 101 104 108 104 105 105 105 106 106 106 107 İnşaat aşamasında kullanılacak ekipmanların neden olduğu gürültü seviyesi hesaplamaları aşağıda verilmektedir. 167

Her bir gürültü kaynağına ait ses gücü düzeyinin 500 4000 Hz arasındaki 4 oktav bandına dağılımı, her bir oktav bandındaki ses gücü düzeyi hesap edilerek yukarıdaki tabloda gösterilmektedir. Lw(i) = 10* log (10(Lw/10) / 4) Lw= Kaynağın ses gücü düzeyi (db) Tablo 80 da yapılan hesaplamalarda yürürlükteki ÇGDYY hükümlerine uygun hareket edilerek; her bir ekipmanın ses gücü düzeyine göre adet sayıları göz önüne alınmaksızın hesaplamalar yapılmış olup, ses gücü düzeyinin 4 oktav bandına dağılımı verilmiştir. Yapılan hesaplamalarda her bir ekipmanın adet sayıları 1 olarak alınmıştır. Tablo 81 de verilen hesaplamalar da ise toplam ses gücü düzeyinden yola çıkılarak iş makinelerinin adetleri de hesaplamalara katılmış olup, faaliyet alanında kullanılacak tüm ekipmanların mesafeye göre dağılımlarının hesaplamaları yapılmıştır. Tablo 81 Proje Sahasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı Gürültü Kaynakları Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Beton Mikserleri Beton Pompası Beton Santrali Paletli ve Teleskopik Vinçler Toplam 101 104 108 104 105 105 105 106 106 106 107 500 Hz 95 98 102 98 Ses Gücü Düzeyi (db) 1000 Hz 2000 Hz 95 95 98 98 102 102 98 98 4000 Hz 95 98 102 98 99 99 99 100 100 100 101 99 99 99 100 100 100 101 99 99 99 100 100 100 101 99 99 99 100 100 100 101 Toplam ses gücü düzeylerinin 4 oktav bandında da eşit olarak dağıldığı varsayılmaktadır. Lp =Lw + 10* log Q / 4* * r 2) Lpi = Kaynakların r mesafedeki serbest alanda gürültü basın düzeyleri (db) Lw= Kaynağın ses gücü düzeyi (db) Q = Yönelme katsayısı (1 alınmıştır) r = Kaynaktan olan uzaklık (metre) Tablo 82 Proje Sahasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri Gürültü Kaynağı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 500 Hz 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 73,01 63,47 60,97 168 Ses Basınç Düzeyi (db) 1000 Hz 2000 Hz 70,01 70,01 60,47 60,47 57,97 57,97 56,03 56,03 53,11 53,11 50,93 50,93 48,43 48,43 73,01 73,01 63,47 63,47 60,97 60,97 4000 Hz 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 73,01 63,47 60,97

Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Beton Mikserleri Beton Pompası Beton Santrali 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 59,03 56,11 53,93 51,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 59,03 56,11 53,93 51,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 59,03 56,11 53,93 51,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 59,03 56,11 53,93 51,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 74,01 64,47 61,97 60,03 57,11 54,93 52,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,01 65,47 62,97 61,03 58,11 169

Paletli ve Teleskopik Vinçler 90 120 10 30 40 50 70 90 120 55,93 53,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 55,93 53,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 55,93 53,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 55,93 53,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 Belirli mesafelerde atmosferin absorbe ettiği basınç düzeyleri hesaplama sonuçları db olarak aşağıda verilmektedir; Atm (Atmosferik Yutuş)= 7.4 *108 (f2 *r / ) db f= gürültü kaynağının frekansı (yada söz konusu frekans bandının merkez frekansı) (Hz) (2500 alınmıştır). r=kaynaktan olan uzaklık (m) = Havanın bağıl nemi (%) (% 58 olarak alınmıştır) Tablo 83 Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri Frekans (Hz) 500 500 500 500 500 500 500 1000 1000 1000 1000 1000 1000 1000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 4000 4000 4000 4000 4000 4000 4000 Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 Atmosferik Yutuş 0,002 0,007 0,010 0,012 0,017 0,022 0,029 0,010 0,029 0,039 0,048 0,068 0,087 0,116 0,039 0,116 0,155 0,194 0,272 0,349 0,466 0,155 0,466 0,621 0,776 1,086 1,397 1,862 Atmosferik yutuş değerlerinin düşülmesinden sonra her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki ses basınç düzeyi aşağıdaki formüle göre hesaplanarak aşağıdaki tabloda verilmiştir. İlk 100 metrede LP LPort 170

100 metrede sonra LP = LPort AAtm Tablo 84 İnşaat Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Ses Basınç Düzeyleri Gürültü Kaynağı Servis Römorkörleri Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Beton Mikserleri 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 Ses Basınç Düzeyi (db) 500 Hz 70,01 60,46 57,96 56,02 53,09 50,90 48,40 73,01 63,46 60,96 59,02 56,09 53,90 51,40 77,01 67,46 64,96 63,02 60,09 57,90 55,40 73,01 63,46 60,96 59,02 56,09 53,90 51,40 1000 Hz 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 77,00 67,44 64,93 62,98 60,04 57,84 55,31 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 2000 Hz 69,97 60,35 57,81 55,84 52,84 50,58 47,96 72,97 63,35 60,81 58,84 55,84 53,58 50,96 76,97 67,35 64,81 62,84 59,84 57,58 54,96 72,97 63,35 60,81 58,84 55,84 53,58 50,96 4000 Hz 69,85 60,00 57,35 55,25 52,02 49,53 46,56 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 76,85 67,00 64,35 62,25 59,02 56,53 53,56 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 74,01 64,46 61,96 60,02 57,09 54,90 52,40 74,01 64,46 61,96 60,02 57,09 54,90 52,40 74,01 64,46 61,96 60,02 57,09 54,90 52,40 75,01 65,46 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 75,00 65,47 73,97 64,35 61,81 59,84 56,84 54,58 51,96 73,97 64,35 61,81 59,84 56,84 54,58 51,96 73,97 64,35 61,81 59,84 56,84 54,58 51,96 74,97 65,35 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 74,85 65,00 Mesafe (m) 171

Beton Pompası Beton Santrali Paletli ve Teleskopik Vinçler 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 62,96 61,02 58,09 55,90 53,40 75,01 65,46 62,96 61,02 58,09 55,90 53,40 75,01 65,46 62,96 61,02 58,09 55,90 53,40 76,01 66,46 63,96 62,02 59,09 56,90 54,40 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,00 65,44 62,93 60,98 58,04 55,84 53,31 75,00 65,44 62,93 60,98 58,04 55,84 53,31 76,00 66,44 63,93 61,98 59,04 56,84 54,31 62,81 60,84 57,84 55,58 52,96 74,97 65,35 62,81 60,84 57,84 55,58 52,96 74,97 65,35 62,81 60,84 57,84 55,58 52,96 75,97 66,35 63,81 61,84 58,84 56,58 53,96 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 74,85 65,00 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 74,85 65,00 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 75,85 66,00 63,35 61,25 58,02 55,53 52,56 Tablo 84 de gürültü kaynaklarına ait ses gücü düzeylerinin dört oktav banda eşit olarak dağıldığı varsayılmaktadır. Faaliyet alanındaki gürültü kaynaklarının net ses basınç düzeylerini hesaplamak için Tablo 85 de verilen düzeltme faktörleri kullanılmıştır. Tablo 85 Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri Merkez Frekans (Hz) 500 1000 2000 4000 Düzeltme Faktörü 3,2 0 1,2 1 Yukarıdaki tabloda verilen düzeltme faktörlerine göre yapılan hesaplama sonucunda her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki toplam ses düzeyleri Tablo 86 de verilmiştir. Tablo 86 İnşaat Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri Gürültü Kaynakları Servis Römorkörleri Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 Ses Düzeyi (dba) 500 Hz 66,81 57,26 54,76 52,82 49,89 47,70 45,20 172 Toplam Ses Düzeyi (dba) 1000 Hz 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 2000 Hz 71,17 61,55 59,01 57,04 54,04 51,78 49,16 4000 Hz 70,85 61,00 58,35 56,25 53,02 50,53 47,56 76,028 66,362 63,803 61,805 58,767 56,471 53,809

Dizel Çekiçler Titreşimli Çekiçler Kazık çakım dubası Çeşitli Kapasitelerde Portal Vinçler Servis Dubası Beton Vibratör ve Konvertörler Beton Mikserleri Beton Pompası Beton Santrali 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 69,81 60,26 57,76 55,82 52,89 50,70 48,20 73,81 64,26 61,76 59,82 56,89 54,70 52,20 69,81 60,26 57,76 55,82 52,89 50,70 48,20 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 77,00 67,44 64,93 62,98 60,04 57,84 55,31 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 74,17 64,55 62,01 60,04 57,04 54,78 52,16 78,17 68,55 66,01 64,04 61,04 58,78 56,16 74,17 64,55 62,01 60,04 57,04 54,78 52,16 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 77,85 68,00 65,35 63,25 60,02 57,53 54,56 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 79,028 69,362 66,803 64,805 61,767 59,471 56,809 83,028 73,362 70,803 68,805 65,767 63,471 60,809 79,028 69,362 66,803 64,805 61,767 59,471 56,809 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 70,81 61,26 58,76 56,82 53,89 51,70 49,20 70,81 61,26 58,76 56,82 53,89 51,70 49,20 70,81 61,26 58,76 56,82 53,89 51,70 49,20 71,81 62,26 59,76 57,82 54,89 52,70 50,20 71,81 62,26 59,76 57,82 54,89 52,70 50,20 71,81 62,26 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 74,00 64,44 61,93 59,98 57,04 54,84 52,31 75,00 65,47 62,97 61,03 58,11 55,93 53,43 75,00 65,44 62,93 60,98 58,04 55,84 53,31 75,00 65,44 75,17 65,55 63,01 61,04 58,04 55,78 53,16 75,17 65,55 63,01 61,04 58,04 55,78 53,16 75,17 65,55 63,01 61,04 58,04 55,78 53,16 76,17 66,55 64,01 62,04 59,04 56,78 54,16 76,17 66,55 64,01 62,04 59,04 56,78 54,16 76,17 66,55 74,85 65,00 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 74,85 65,00 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 74,85 65,00 62,35 60,25 57,02 54,53 51,56 75,85 66,00 63,35 61,25 58,02 55,53 52,56 75,85 66,00 63,35 61,25 58,02 55,53 52,56 75,85 66,00 80,028 70,362 67,803 65,805 62,767 60,471 57,809 80,028 70,362 67,803 65,805 62,767 60,471 57,809 80,028 70,362 67,803 65,805 62,767 60,471 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 81,028 71,362 173

Paletli ve Teleskopik Vinçler 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 59,76 57,82 54,89 52,70 50,20 72,81 63,26 60,76 58,82 55,89 53,70 51,20 62,93 60,98 58,04 55,84 53,31 76,00 66,44 63,93 61,98 59,04 56,84 54,31 64,01 62,04 59,04 56,78 54,16 77,17 67,55 65,01 63,04 60,04 57,78 55,16 63,35 61,25 58,02 55,53 52,56 76,85 67,00 64,35 62,25 59,02 56,53 53,56 68,803 66,805 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 LT = Toplam ses düzeyi (dba) LT = 10log 10Li/10 Burada en kötü ihtimal olan tüm makinelerin aynı anda çalıştıkları varsayılarak oluşacak olan eşdeğer gürültü düzeyleri hesaplanarak Tablo 87 de verilmiştir. Lgündüz = Leq Leq = 10 log 10LT/10 Tablo 87 İnşaat Alanında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 Lgündüz (dba) 89,69 80,02 77,46 75,46 71,79 69,49 66,25 Lgündüz(dBA)Mesafe(m) y = 9,385ln(x) + 111,72 R² = 0,9976 Lgündüz(dBA) 100,00 80,00 60,00 40,00 20,00 0,00 0 50 100 150 Mesafe(m) Şekil 85 Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği Yukarıda bulunan Lgündüz değerleri; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 23.12.2003 Tarih ve 25325 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Gürültü Yönetmeliği ile yürürlükteki Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi 174

Yönetmeliği EkVII de yer alan Tablo5 de verilen şantiye alanı için çevresel gürültü sınır değerleri karşılaştırılmıştır. Tablo 88 Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Faaliyet Türü (yapım, yıkım ve onarım) Bina Yol Diğer kaynaklar Lgündüz (dba) 70 75 70 Yapılan hesaplamalar neticesinde Cenal Enerji Santrali İskelesi inşaat alanında mevcut durumda işletme sırasında 10. metrede oluşacak gürültü seviyesinin 89,69 dba olacağı belirlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 28.07.2013 tarih 28721 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dba olarak kabul edilmiştir. Buna göre meydana gelecek gürültü düzeyleri yönetmelikte belirlenen sınır değerin üstünde olup, gürültü seviyesinin personel üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri ortadan kaldırmak üzere 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 22. maddesinde belirtildiği gibi personelin kulaklık, eldiven, gözlük, maske, baret vb. iş elbiselerini kullanmaları sağlanacak ve Madde78 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca çalışacak personelin sürekli bu gürültüye maruz kalmaları engellenecektir. Bununla birlikte iş makinelerinin devamlı bakımlı tutulması sağlanacak ve gürültü konusunda 04.06.2010 tarih ve 27601sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Ancak; yukarıda yapılan hesaplamalar tüm ekipmanların aynı anda çalıştıkları varsayılarak yapılmıştır. İş makinelerinin çalışmasından kaynaklı oluşacak gürültü düzeyi; inşaat süresince devam edecek ve olası etkiler geçici olacaktır. ÇGDY Yönetmeliğinin 23. maddesinde belirtildiği üzere ünitelerin inşası sırasında meydana gelecek Lgündüz gürültü düzeyinin en yakın duyarlı yapı çevresinde 70 dba seviyesini aşmaması gerekmektedir. Proje alanına en yakın yerleşim yeri, proje alanının yaklaşık 1 km (1000 m) Güneybatısındaki Kadıoğlu Mahallesine ait konuttur. Faaliyet alanında kullanılacak tüm gürültü kaynaklarının mesafeye bağlı net ses düzeylerini gösteren Tablo 87 ya göre 120 m mesafede Lgündüz değeri 66,25 dba olup sınır değerin olan 70 dba in altındadır. 1000 m mesafede bu değerin daha da düşük olması beklenmektedir. Yapılan hesaplamalarda tüm iş makinelerinin aynı anda ve sürekli çalıştığı varsayılmıştır. Gerçekte ise böyle bir uygulama pek mümkün olmamaktadır. Bu nedenle gerçekte meydana gelecek gürültü seviyeleri yapılan hesaplamalarla bulunan gürültü seviyesinden 78 dba daha düşük olacaktır. Proje kapsamında; çalışmalar süresince; çalışanların sağlığını koruyabilmek için 22.05.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre gerekli önlemler firma tarafından alınacak ve işçilerin gürültüden etkilenmemelerini sağlamak için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilerek gürültüden 175

etkilenmemeleri sağlanacaktır. Ayrıca; iş makinelerinin bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacaktır. Bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. İş makinelerinin çalışmasından kaynaklı çevresel etkiler inşaat süresince devam edecek, inşaatın bitmesi ile sonlanacaktır. Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanların gürültü düzeyleri kapsamında, 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 4.5.2. Arka Plan Gürültü Ölçümleri Planlanan Proje Alanında yapılan arka plan gürültü ölçümleri aşağıda verilmiştir. Tablo 89 Tesis Arka Plan Gürültü Ölçüm Sonuçları Ölçün No Koordinatlar E 1 2 3 4 1 NOLU ÖLÇÜM 2 NOLU ÖLÇÜM 3 NOLU ÖLÇÜM 4 NOLU ÖLÇÜM LGÜNDÜZ (dba) N 527341 527609 527292 526935 4474271 4473890 4473514 4473450 35,8 38,9 40,4 52,7 Tablo 90 Ölçüm Noktalarının Proje Alanına Olan Mesafeleri ÖLÇÜM NOKTASI YER PROJE ALANINA UZAKLIK (m) 1 NOLU ÖLÇÜM Santral Alanı 720 m 2 NOLU ÖLÇÜM Antik Kent 770 m 3 NOLU ÖLÇÜM Konut 1260 m 4 NOLU ÖLÇÜM Konut 1536 m Yapılan ölçümlerden görüldüğü üzere en yakın yerleşim birimi olan 1000 m mesafedeki konutta oluşacak Lgündüz değeri, yönetmelikte belirtilen gündüz sınır değeri 70 dba nın altında kalmaktadır. 4.5.3. İşletme Aşamasında Oluşacak Gürültünün Hesaplanması ve Değerlendirilmesi Proje kapsamında işletme aşamasında yük yükleme, boşaltma ve taşıma sırasında gürültü oluşumu olacaktır. Ayrıca proje alanına yanaşan gemilerden kaynaklı bir gürültü oluşumu olacaktır. Proje kapsamında işletme aşamasında elleçleme sırasında kullanılacak ekipmanların gürültü seviyeleri; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanıp, 30.12.2006 Tarih ve 26392 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik in 5. 176

Maddesi nde verilen tabloda tanımlanan motor gücü seviyelerine göre verilen formüller yardımıyla bulunmaktadır. 5. Maddede sunulan tabloda belirtilen makine ekipman listesinden; bu sahada kullanılacak olan Ekipman Tipleri ye bunların motor güçlerine göre tanımlanan formüller ise Tablo 78 de verilmektedir. Makinelerin Ses Gücü Seviyesinin Hesaplanması İşletme aşamasında kullanılacak ekipman listesi ve ekipmanın motor güçleri Tablo 91 de verilmiştir. Proje sahasında kullanılacak ekipmanların oluşturacağı gürültü düzeyleri, ekipmanların motor güçleri ile ilgili olup; ekipmanların ses düzeylerinin hesaplanabilmesi için Tablo 78 de verilen formüller kullanılacaktır. Tablo 91 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Makine ve Ekipmanlar ve Motor Güçleri Ekipman Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Bunker Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Kantar Lowbed ve çekici Tavan vinci Adedi 1 1 1 2 1 2 4 1 1 2 2 Motor Gücü 147 Hp = 110 kw 331 Hp = 247 kw 40 Hp = 30 kw 270 Hp = 201 kw 135 Hp = 101 kw 74 Hp = 55kW 111 Hp = 83 kw 107 Hp = 80 kw 15 Hp = 11 kw İşletme Aşaması Yük Elleçleme Sırasındaki Gürültü Hesabı Raylı Vinç P = 147 Hp = 110 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 110 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 110 = 103 db (http://www.wison.com/business_products.php?lang=en&cid=186) Mobil Vinç P = 331 Hp = 247 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 247 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 247 = 108 db (sinohengchina.en.madeinchina.com/product/vonqfmsubcyy/chinaxcmgtruckcranemobilecrane50ton.html) Kapalı Konveyör Bant P = 40 Hp = 30 kw P 55 olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 101 30 Kw 55 olduğuna göre; Lw = 101 db (http://www.nace.com.tr/uploads/bant_konveyorler.pdf) Kırkayak Kamyon P = 270 Hp = 201 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 201 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 201 = 107 db (http://www.araba.com/269795601/man32270kirkayakkamyon) Loader P = 135 Hp = 101 kw P > 55 kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 177

101 kw > 55 kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 101 = 104 db (http://www.temsa.com.tr/ismakinalari/urunler.aspx?u=yükleyici) Mini Loader P = 74 Hp = 55 kw P 55 olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 101 55 Kw 55 olduğuna göre; Lw = 101 db (http://www.alibaba.com/productgs/1347490717/new_stype_mini_wheel_loader_with.html?s=p) Forklift P = 111 Hp = 83 kw P > 55 kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 83 kw > 55 kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 83 = 103 db (http://www.ayyildizforklift.com/) Lowbed ve Çekici P = 107 Hp = 80 kw P > 55 Kw olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 82 + 11 log P 80 Kw > 55 Kw olduğuna göre; Lw = 82 + 11 log 80 = 103 db (http://www.alibaba.com/productgs/703069852/wrecker_truck.html?s=p) Tavan Vinci P = 15 Hp = 11 kw P 55 olması durumunda müsaade edilen ses gücü düzeyi (Lw)= 101 11 Kw 55 olduğuna göre; Lw = 101 db (http://www.alibaba.com/productgs/546016957/double_girder_motor_driven_ceiling_crane.html) Proje sahasında muhtemel gürültü kaynakları ve bu kaynakların ses gücü düzeyleri aşağıdaki tabloda toplu halde verilmiştir. Tablo 92 Proje Alanında, İşletme Aşamasında Muhtemel Gürültü Kaynakları ve Ses Gücü Düzeyleri Gürültü Kaynağı Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Lowbed ve çekici Tavan vinci Ses Gücü Düzeyleri (db) 103 108 101 107 104 101 103 103 101 İşletme aşamasında yükün boşaltılması, taşınması ve yüklenmesi sırasında kullanılacak ekipmanların neden olduğu gürültü seviyesi hesaplamaları aşağıda verilmektedir. Her bir gürültü kaynağına ait ses gücü düzeyinin 500 4000 Hz arasındaki 4 oktav bandına dağılımı, her bir oktav bandındaki ses gücü düzeyi hesap edilerek yukarıdaki tabloda gösterilmektedir. Lw(i) = 10* log (10(Lw/10) / 4) Lw= Kaynağın ses gücü düzeyi (db) Tablo 92 de yapılan hesaplamalarda yürürlükteki ÇGDYY hükümlerine uygun hareket edilerek; her bir ekipmanın ses gücü düzeyine göre adet sayıları göz önüne alınmaksızın hesaplamalar yapılmış olup, ses gücü düzeyinin 4 oktav bandına dağılımı verilmiştir. Yapılan 178

hesaplamalarda her bir ekipmanın adet sayıları 1 olarak alınmıştır. Tablo 93 de verilen hesaplamalar da ise toplam ses gücü düzeyinden yola çıkılarak iş makinelerinin adetleri de hesaplamalara katılmış olup, faaliyet alanında kullanılacak tüm ekipmanların mesafeye göre dağılımlarının hesaplamaları yapılmıştır. Tablo 93 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı Gürültü Kaynakları Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Lowbed ve çekici Tavan vinci Toplam 103 108 101 107 104 101 103 103 101 500 Hz 97 Ses Gücü Düzeyi (db) 1000 Hz 2000 Hz 97 97 4000 Hz 97 102 95 101 98 95 97 97 95 102 95 101 98 95 97 97 95 102 95 101 98 95 97 97 95 102 95 101 98 95 97 97 95 Toplam ses gücü düzeylerinin 4 oktav bandında da eşit olarak dağıldığı varsayılmaktadır. Lp =Lw + 10* log Q / 4* * r 2) Lpi = Kaynakların r mesafedeki serbest alanda gürültü basın düzeyleri (db) Lw= Kaynağın ses gücü düzeyi (db) Q = Yönelme katsayısı (1 alınmıştır) r = Kaynaktan olan uzaklık (metre) Tablo 94 Proje Sahasında, İşletme Aşamasında Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri Gürültü Kaynağı Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 500 Hz 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 Ses Basınç Düzeyi (db) 1000 Hz 2000 Hz 72,01 72,01 62,47 62,47 59,97 59,97 58,03 58,03 55,11 55,11 52,93 52,93 50,43 50,43 4000 Hz 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 179 77,01 67,47 64,97 63,03 60,11 57,93 55,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43

Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Lowbed ve çekici Tavan vinci 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 76,01 66,47 63,97 62,03 59,11 56,93 54,43 73,01 63,47 60,97 59,03 56,11 53,93 51,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 72,01 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,01 60,47 57,97 56,03 53,11 50,93 48,43 Belirli mesafelerde atmosferin absorbe ettiği basınç düzeyleri hesaplama sonuçları db olarak aşağıda verilmektedir; Atm (Atmosferik Yutuş)= 7.4 *108 (f2 *r / ) db f= gürültü kaynağının frekansı (yada söz konusu frekans bandının merkez frekansı) (Hz) (2500 alınmıştır). r=kaynaktan olan uzaklık (m) = Havanın bağıl nemi (%) (% 58 olarak alınmıştır) 180

Tablo 95 Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri Frekans (Hz) 500 500 500 500 500 500 500 1000 1000 1000 1000 1000 1000 1000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 4000 4000 4000 4000 4000 4000 4000 Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 Atmosferik Yutuş 0,002 0,007 0,010 0,012 0,017 0,022 0,029 0,010 0,029 0,039 0,048 0,068 0,087 0,116 0,039 0,116 0,155 0,194 0,272 0,349 0,466 0,155 0,466 0,621 0,776 1,086 1,397 1,862 Atmosferik yutuş değerlerinin düşülmesinden sonra her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki ses basınç düzeyi aşağıdaki formüle göre hesaplanarak aşağıdaki tabloda verilmiştir. LP LPort LP = LPort AAtm İlk 100 metrede 100 metrede sonra Tablo 96 İşletme Aşmasında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Ses Basınç Düzeyleri Gürültü Kaynağı Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) 10 30 40 50 70 90 120 Ses Basınç Düzeyi (db) 500 Hz 72,01 62,46 59,96 58,02 55,09 52,90 50,40 1000 Hz 72,00 62,44 59,93 57,98 55,04 52,84 50,31 2000 Hz 71,97 62,35 59,81 57,84 54,84 52,58 49,96 4000 Hz 71,85 62,00 59,35 57,25 54,02 51,53 48,56 10 30 40 50 70 77,01 67,46 64,96 63,02 60,09 77,00 67,44 64,93 62,98 60,04 76,97 67,35 64,81 62,84 59,84 76,85 67,00 64,35 62,25 59,02 Mesafe (m) 181

Kapalı konveyör bant Kırkayak Loader Mini Loader Forklift Lowbed ve çekici Tavan vinci 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 57,90 55,40 70,01 60,46 57,96 56,02 53,09 50,90 48,40 76,01 66,46 63,96 62,02 59,09 56,90 54,40 73,01 63,46 60,96 59,02 56,09 53,90 51,40 70,01 60,46 57,96 56,02 53,09 50,90 48,40 72,01 62,46 59,96 58,02 55,09 52,90 50,40 72,01 62,46 59,96 58,02 55,09 52,90 50,40 70,01 60,46 57,96 56,02 53,09 50,90 48,40 57,84 55,31 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 76,00 66,44 63,93 61,98 59,04 56,84 54,31 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 72,00 62,44 59,93 57,98 55,04 52,84 50,31 72,00 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 57,58 54,96 69,97 60,35 57,81 55,84 52,84 50,58 47,96 75,97 66,35 63,81 61,84 58,84 56,58 53,96 72,97 63,35 60,81 58,84 55,84 53,58 50,96 69,97 60,35 57,81 55,84 52,84 50,58 47,96 71,97 62,35 59,81 57,84 54,84 52,58 49,96 71,97 62,35 59,81 57,84 54,84 52,58 49,96 69,97 60,35 57,81 55,84 52,84 50,58 47,96 56,53 53,56 69,85 60,00 57,35 55,25 52,02 49,53 46,56 75,85 66,00 63,35 61,25 58,02 55,53 52,56 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 69,85 60,00 57,35 55,25 52,02 49,53 46,56 71,85 62,00 59,35 57,25 54,02 51,53 48,56 71,85 62,00 59,35 57,25 54,02 51,53 48,56 69,85 60,00 57,35 55,25 52,02 49,53 46,56 Tablo 96 de gürültü kaynaklarına ait ses gücü düzeylerinin dört oktav banda eşit olarak dağıldığı varsayılmaktadır. Faaliyet alanındaki gürültü kaynaklarının net ses basınç düzeylerini hesaplamak için Tablo 97 de verilen düzeltme faktörleri kullanılmıştır. 182

Tablo 97 Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri Merkez Frekans (Hz) 500 1000 2000 4000 Düzeltme Faktörü 3,2 0 1,2 1 Yukarıdaki tabloda verilen düzeltme faktörlerine göre yapılan hesaplama sonucunda her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki toplam ses düzeyleri Tablo 98 de verilmiştir. Tablo 98 İşletme Aşamasında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri Gürültü Kaynakları Raylı Vinç Mobil Vinç (max. kaldırma kapasitesi) Kapalı konveyör bant Kırkayak Loader Mini Loader Mesafe (m) Toplam Ses Düzeyi (dba) 10 30 40 50 70 90 120 Ses Düzeyi (dba) 500 Hz 68,81 59,26 56,76 54,82 51,89 49,70 47,20 1000 Hz 72,00 62,44 59,93 57,98 55,04 52,84 50,31 2000 Hz 73,17 63,55 61,01 59,04 56,04 53,78 51,16 4000 Hz 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 78,028 68,362 65,803 63,805 60,767 58,471 55,809 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 73,81 64,26 61,76 59,82 56,89 54,70 52,20 66,81 57,26 54,76 52,82 49,89 47,70 45,20 72,81 63,26 60,76 58,82 55,89 53,70 51,20 69,81 60,26 57,76 55,82 52,89 50,70 48,20 66,81 57,26 54,76 52,82 49,89 77,00 67,44 64,93 62,98 60,04 57,84 55,31 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 76,00 66,44 63,93 61,98 59,04 56,84 54,31 73,00 63,44 60,93 58,98 56,04 53,84 51,31 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 78,17 68,55 66,01 64,04 61,04 58,78 56,16 71,17 61,55 59,01 57,04 54,04 51,78 49,16 77,17 67,55 65,01 63,04 60,04 57,78 55,16 74,17 64,55 62,01 60,04 57,04 54,78 52,16 71,17 61,55 59,01 57,04 54,04 77,85 68,00 65,35 63,25 60,02 57,53 54,56 70,85 61,00 58,35 56,25 53,02 50,53 47,56 76,85 67,00 64,35 62,25 59,02 56,53 53,56 73,85 64,00 61,35 59,25 56,02 53,53 50,56 70,85 61,00 58,35 56,25 53,02 83,028 73,362 70,803 68,805 65,767 63,471 60,809 76,028 66,362 63,803 61,805 58,767 56,471 53,809 82,028 72,362 69,803 67,805 64,767 62,471 59,809 79,028 69,362 66,803 64,805 61,767 59,471 56,809 76,028 66,362 63,803 61,805 58,767 183

Forklift Lowbed ve çekici Tavan vinci 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 10 30 40 50 70 90 120 47,70 45,20 68,81 59,26 56,76 54,82 51,89 49,70 47,20 68,81 59,26 56,76 54,82 51,89 49,70 47,20 66,81 57,26 54,76 52,82 49,89 47,70 45,20 50,84 48,31 72,00 62,44 59,93 57,98 55,04 52,84 50,31 72,00 62,47 59,97 58,03 55,11 52,93 50,43 70,00 60,44 57,93 55,98 53,04 50,84 48,31 51,78 49,16 73,17 63,55 61,01 59,04 56,04 53,78 51,16 73,17 63,55 61,01 59,04 56,04 53,78 51,16 71,17 61,55 59,01 57,04 54,04 51,78 49,16 50,53 47,56 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 72,85 63,00 60,35 58,25 55,02 52,53 49,56 70,85 61,00 58,35 56,25 53,02 50,53 47,56 56,471 53,809 78,028 68,362 65,803 63,805 60,767 58,471 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 LT = Toplam ses düzeyi (dba) LT = 10log 10Li/10 Burada en kötü ihtimal olan tüm makinelerin aynı anda çalıştıkları varsayılarak oluşacak olan eşdeğer gürültü düzeyleri hesaplanarak Tablo 99 de verilmiştir. Lgündüz = Leq Leq = 10 log 10LT/10 Tablo 99 İşletme Aşamasında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri Mesafe (m) 10 30 40 50 70 90 120 Lgündüz (dba) 89,63 79,96 77,40 75,41 72,37 70,07 66,00 184

Lgündüz(dBA)Mesafe(m) y = 9,261ln(x) + 111,34 R² = 0,9954 Lgündüz(dBA) 100,00 80,00 60,00 40,00 20,00 0,00 0 50 100 150 Mesafe(m) Şekil 86 Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği Yapılan hesaplamalar neticesinde Cenal Enerji Santrali İskelesi alanında mevcut durumda işletme sırasında 10. metrede oluşacak gürültü seviyesinin 89,63 dba olacağı belirlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 28.07.2013 tarih 28721 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dba olarak kabul edilmiştir. Buna göre meydana gelecek gürültü düzeyleri yönetmelikte belirlenen sınır değerin üstünde olup, gürültü seviyesinin personel üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri ortadan kaldırmak üzere 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 22. maddesinde belirtildiği gibi personelin kulaklık, eldiven, gözlük, maske, baret vb. iş elbiselerini kullanmaları sağlanacak ve Madde78 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca çalışacak personelin sürekli bu gürültüye maruz kalmaları engellenecektir. Bununla birlikte iş makinelerinin devamlı bakımlı tutulması sağlanacak ve gürültü konusunda Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. ÇGDY Yönetmeliğinin 23. maddesinde belirtildiği üzere yük yükleme, boşaltma ve taşınma sırasında kullanılacak ekipmanların çalışmasından dolayı meydana gelecek Lgündüz gürültü düzeyinin en yakın duyarlı yapı çevresinde 70 dba seviyesini aşmaması gerekmektedir. Proje alanına en yakın yerleşim yeri, proje alanının yaklaşık 1 km (1000 m) Güneybatısındaki Kadıoğlu Mahallesine ait konuttur. Faaliyet alanında kullanılacak tüm gürültü kaynaklarının mesafeye bağlı net ses düzeylerini gösteren Tablo 99 e göre 120 m mesafede Lgündüz değeri 66,00 dba olup sınır değerin olan 70 dba in altındadır. 1000 m mesafede bu değerin daha da düşük olması beklenmektedir. Proje kapsamında işletme aşamasında kullanılacak ekipmanların gürültü düzeyleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 185

Proje kapsamında; çalışmalar süresince; çalışanların sağlığını koruyabilmek için 22.05.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre gerekli önlemler firma tarafından alınacak ve işçilerin gürültüden etkilenmemelerini sağlamak için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilerek gürültüden etkilenmemeleri sağlanacaktır. Ayrıca; ekipmanların bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacaktır. Bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 21a İskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında kullanılan ulaşım araçlarından yayılan çevresel gürültü seviyesi Lgündüz 65 dba, Lakşam 60 dba ve Lgece 55 dba sınır değerlerini aşamaz hükmü gereğince ilgili gürültü ölçümleri yapılacak ve sınır değerler aşılmaması yönünde gerekli tedbirler alınacaktır. 4.5.4. Kontrol Tedbirleri ve Gürültü konusunda alınacak önlemler İnşaat Aşaması Yapılan hesaplamalar neticesinde Cenal Enerji Santrali İskelesi inşaat alanında mevcut durumda işletme sırasında 10. metrede oluşacak gürültü seviyesinin 89,69 dba olacağı belirlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 28.07.2013 tarih 28721 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dba olarak kabul edilmiştir. Buna göre meydana gelecek gürültü düzeyleri yönetmelikte belirlenen sınır değerin üstünde olup, gürültü seviyesinin personel üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri ortadan kaldırmak üzere 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 22. maddesinde belirtildiği gibi personelin kulaklık, eldiven, gözlük, maske, baret vb. iş elbiselerini kullanmaları sağlanacak ve Madde78 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca çalışacak personelin sürekli bu gürültüye maruz kalmaları engellenecektir. Bununla birlikte iş makinelerinin devamlı bakımlı tutulması sağlanacak ve gürültü konusunda Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Faaliyet alanında kullanılacak tüm gürültü kaynaklarının mesafeye bağlı net ses düzeylerini gösteren Tablo 87 ya göre 120 m mesafede Lgündüz değeri 66,25 dba olup sınır değerin olan 70 dba in altındadır. 1000 m mesafede bu değerin daha da düşük olması beklenmektedir. Gürültü seviyesini en aza indirmek için iş makinelerinin bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacak, bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. Proje kapsamında; çalışmalar süresince; çalışanların sağlığını koruyabilmek için 22.05.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre gerekli önlemler firma tarafından alınacak ve işçilerin gürültüden etkilenmemelerini sağlamak için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilerek gürültüden etkilenmemeleri sağlanacaktır. Ayrıca; iş makinelerinin bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacaktır. Bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. İş makinelerinin çalışmasından kaynaklı çevresel etkiler inşaat süresince devam edecek, inşaatın bitmesi ile sonlanacaktır. 186

Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanların gürültü düzeyleri kapsamında, 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İşletme Aşaması Yapılan hesaplamalar neticesinde Cenal Enerji Santrali İskelesi alanında mevcut durumda işletme sırasında 10. metrede oluşacak gürültü seviyesinin 89,63 dba olacağı belirlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 28.07.2013 tarih 28721 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dba olarak kabul edilmiştir. Buna göre meydana gelecek gürültü düzeyleri yönetmelikte belirlenen sınır değerin üstünde olup, gürültü seviyesinin personel üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri ortadan kaldırmak üzere 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 22. maddesinde belirtildiği gibi personelin kulaklık, eldiven, gözlük, maske, baret vb. iş elbiselerini kullanmaları sağlanacak ve Madde78 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca çalışacak personelin sürekli bu gürültüye maruz kalmaları engellenecektir. Bununla birlikte iş makinelerinin devamlı bakımlı tutulması sağlanacak ve gürültü konusunda Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Faaliyet alanında kullanılacak tüm gürültü kaynaklarının mesafeye bağlı net ses düzeylerini gösteren Tablo 99 e göre 120 m mesafede Lgündüz değeri 66,00 dba olup sınır değerin olan 70 dba in altındadır. 1000 m mesafede bu değerin daha da düşük olması beklenmektedir. Proje kapsamında işletme aşamasında kullanılacak ekipmanların gürültü düzeyleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında; çalışmalar süresince; çalışanların sağlığını koruyabilmek için 22.05.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre gerekli önlemler firma tarafından alınacak ve işçilerin gürültüden etkilenmemelerini sağlamak için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilerek gürültüden etkilenmemeleri sağlanacaktır. Ayrıca; ekipmanların bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacaktır. Bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 21a İskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında kullanılan ulaşım araçlarından yayılan çevresel gürültü seviyesi Lgündüz 65 dba, Lakşam 60 dba ve Lgece 55 dba sınır değerlerini aşamaz hükmü gereğince ilgili gürültü ölçümleri yapılacak ve sınır değerlerin aşılmaması yönünde gerekli tedbirler alınacaktır. 187

4.6. İnşaat ve İşletme Aşamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin Edileceği (bu kapsamda alınacak izinler ile protokollerin rapora ilave edilmesi), Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı (kaynağın debisi ve analiz sonuçları verilmelidir) ve Bu Suların Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları (Faliyet kapsamında kullanılacak su miktarı, tüm üniteler için saatlik, günlük ve yıllık bazda ayrı ayrı hesaplanmalı, suyun kullanıldığı ünitekullanım amacıkullanım kaynağıkullanım miktarı parametrelerini gösteren bir tablo şeklinde sunulmalıdır) Proje kapsamında inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişinin çalışması planlanmaktadır. Söz konusu personel için kişi başına gerekli olan su miktarı 150 lt/gün 38 alınarak toplam su ihtiyacı 22,5 m3/gün dür. Proje kapsamında işletme aşamasında yaklaşık 50 personelin çalıştırılması planlanmaktadır. Personelin tükettiği içme ve kullanma suyuna bağlı olarak evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusudur. Kişi başına gerekli olan su miktarı 150 lt/gün39 alınırsa günlük 7,5 m3/gün su kullanımı söz konusudur. Söz konusu proje kapsamında inşaat aşamasında yalnızca personel kaynaklı su kullanımı söz konusu olup, proje konusu faaliyet kapsamında herhangi bir ünite bulunmadığından ve herhangi bir prosesi bulunmadığından projenin işletme aşamasında personelin ihtiyacı haricinde su ihtiyacı bulunmamaktadır. Kullanılacak su miktarı aşağıdaki tabloda verilmiştir. Günlük (m3/gün) Aylık (m3/ay) Yıllık (m3/yıl) İnşaat Aşaması 22,5 675 8,100 İşletme Aşaması 7,5 225 2,700 İnşaat aşamasında içme suyu ihtiyacı piyasada satılan izinli ve ruhsatlı petsu ve damacanalar ile sağlanacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında kullanma suyu DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınan yeraltı suyu kullanma izinli yatırımcı tarafından açılan kuyudan temin edilecektir. Söz konusu Yeratlı suyu Kullanma Belgesi Ek11 de sunulmuştur. Proje kapsamında 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. 38 39 Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) 188

4.7.İnşaat (dolgu, dip taraması vb.) ve İşletme Aşamasında Deniz Ortamına Olabilecek Etkiler (dolgu malzemesi için patlatma yapılması halinde olabilecek etkiler ve alınacak önlemler bu bölümde verilmelidir) ve Alınacak Önlemler (deniz ortamında kullanılacak dolgu malzemesinin deniz ortamında çözülmemesi, ağır metal içermemesi, deniz ortamında yayılarak bulanıklığa ve deniz kirlenmesine neden olmayacak şekilde beton perde ve anroşman gibi yapısal önlemlerin alınması vb.), Su Sirkülasyonunda ve Kıyı Formasyonunda Beklenen Değişimler Cenal enerji santrali iskelesi 522 m boyunda kazıklı iskele olarak inşa edilecektir. Söz konusu iskele 180.000 DWT lik gemilere hizmet edebilecek kapasitede olup, dökme yük gemilerinin yıllık 5 milyon tona yakın malzeme taşıması öngörülmektedir. Proje kapsamında dolgu veya dip taraması yapılmayacaktır. Kazıklı iskelenin inşaat ve işletme aşamalarında deniz ortamına olabilecek etkiler aşağıda sıralanmaktadır; Denize yabancı madde düşmesi (inşaat sırasında kullanılan malzemeler, boya kapları, ambalaj atıkları vb.) veya atık dökülmesi Kazıkların çakılması sırasında oluşacak gürültünün deniz ekosistemine etkisi Deniz üzerine kazıkların çakılması sırasında deniz tabanının zarar görmesi Deniz ortamına kazıkların çakılması sırasında bentik fauna ve floranın zarar görmesi İskeleye yanaşan gemilerden kaynaklanabilecek sızıntı Kazıkların çürümesi sonucu deniz ortamına zararlı maddelerin salınması İnşaat ve işletme aşamalarında atıkların ve yabancı maddelerin deniz ortamına düşmemesi için öncelikli olarak personel bu konuda eğitilecektir. Daha sonra atığın niteliği ve oluşma olasılığına göre hazırlanacak atık yönetim planı kapsamında her bir atığın risk gurubu belirlenerek buna karşı önlemler alınacaktır. Bu atıkların deniz ortamına düşmesi durumunda Hazırlancak Acil Müdahale planında belirtildiği gibi hareket edilecektir. Ayrıca, Atık taşıyan borular, sızma veya herhangi bir nedenle akmaya karşı koruma altına alınacaktır. Pompa basınçları boruların hasar görmeyeceği şekilde tasarlanacak ve ayarlanacaktır. Bu kapsamda atık taşıyan borulardan olası bir kirlenme önlenmiş olacaktır. Ayrıca, yağ ve petrol türevlerinin deniz ortamına sızmasını önlemek amacıyla, gerekli sızdırmaz ekipmanlar sağlanacaktır. Bu ekipmanlar belirli aralıklar ile sızma kontrolleri yapılacaktır. Her hangi bir sızma ihtimaline karşı deniz ortamında atığın yayılmasını önlemek için atık bariyerleri tesiste hazır bulundurulacaktır. Gemilerden yük alımından önce gemi ile kara arasında malzeme cinsine göre çelik ağ veya branda çekilecek, malzemenin denize düşmesi önlenecektir. Denizde ortamında oluşabilecek her türlü kaza, yangın, sızıntı ve diğer durumlarda yük alım işlemi durdurulacak, gemi yönetimi ve sahil güvenlik birimleri ile koordineli olarak olaya müdahale edilecektir. Herhangi bir şekilde denize malzeme düşmesi durumunda, malzemenin etrafı çevrilerek toplanacaktır. Kazık çakma sırasında oluşabilecek etkileri en aza indirmek için, kazık çakma makinesinden kaynaklanbilecek herhangi bir yağ ve yakıt sızıntısının önüne geçebilmek için düzenli kontroller yapılacaktır, çakılacak kazıkların kolayca girebilmesi ve deniz ortamına 189

daha fazla zarar vermemesi için çakma açıları iyi ayarlanacak ve personel bu konuda eğitilecektir. Zarar görecek bentik floradan hareketli olanlar inşaat işleri bitip su ortamı normala döndüğü zaman alanlarına geri dönebileceklerdir. Faaliyetin inşaat aşamasında oluşacak gürültü nedeniyle sucul fauna elemanları alandan geçici olarak uzaklaşacaktır. Ancak gürültü seviyelerinden etkilenmesi beklenen makrobentus, balık ve kuş türlerinin kullanabileceği alternatif habitatlar proje alanının yakın çevresinde mevcuttur. Etkilenmesi beklenen sucul fauna elemanları genel olarak bölgede yayılım gösteren türlerdir. Kazıklar çürüme ve oksitlenmelere karşı koruyucu bir madde olan epoksi boya ile boyanacak, iskele altına ise yine koruma amaçlı bitümleme yapılacaktır. Gemilerden kaynaklanabilecek sızıntı ve petrol kaçaklarını en aza indirmek için, gemi personeli uyarılacak, gerekli önlemler gemi mürettebatı tarafından alınacaktır. MARPOL sözleşmesi kapsamında Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme, Açıkdenizde Petrol Kirlenmesi Olaylarına Müdahale Hakkında Uluslararası Sözleşme hükümlerine uyularak engellenebilecektir. Projenin sadece inşaat aşamasında kazıkların çakılması sırasında su sürkilasyonu kısa süreli olarak etkilenecek, ancak bu geçici olacaktır. Proje alanı ve etki alanının kıyıya olan mesafesi ve dolgu veya dip taraması yapılmayacağı göz önünde bulundurulduğunda kıyı formasyonlarında çok büyük bir etki beklenmemektedir. 4.8.Projenin, İnşaat (dolgu, dip taraması vb.) ve İşletme Aşamasında Etrafından Bulunan ve Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Yatırımlara ve Diğer Kıyı Kullanımlarına Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler Cenal enerji santrali iskelesi 522 m boyunda kazıklı iskele olarak inşa edilecektir. Söz konusu iskele 180.000 DWT lik gemilere hizmet edebilecek kapasitede olup, dökme yük gemilerinin yıllık 5 milyon tona yakın malzeme taşıması öngörülmektedir. Proje yeri, Türkiye nin Güney Marmara Denizi sahilinde yer almaktadır. Güney Marmara Bölgesi nin en önemli kuru dökme yük limanları İçdaş Limanı, Akçansa limanı, Çanakkale Limanı, Çelebi Bandırma ve Borusan limanlarıdır. Güney Marmara bölgesi Marmara bölgesinde elleçlenen kuru dökme yükün %39 luk bir kısmını elleçlemektedir. Ancak yapılacak iskele öncelikli olarak enerji santrali için iç talebi karşılamak amacındadır. Üçüncü şahıslara hizmet verilmeyecektir. Proje kapsamında 31/10/2012 tarih ve 28453 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Limanlar Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Cenal enerji santrali iskelesi projesinin batısında Çanakkale İli sınırları içerisinde İçdaş, Kepez ve Akçansa Çanakkale limanları; doğusunda Balıkesir İli sınırları içerisinde Çelebi Bandırma ve Bağfaş limanları; Bursa İli sınırları içerisinde Borusan Lojistik, Gemport ve Rodaport limanları bulunmaktadır. İskelenin kuzeyinde Tekirdağ İli sınırları içerisinde Akport ve Martaş limaları ve yatırım aşamasında olan Asyaport komşu tesislerdir. 190

Cenal enerji santrali iskelesi; İçdaş Limanı na 15 deniz mili, Çelebi Bandırma Limanı na 62 deniz mili, Akport Limanı na 32 deniz mili, yapımı planlanan Aysaport Limanı na 35 deniz mili mesafede bulunmaktadır. Şekil 87 Cenal enerji santrali iskelesine komşu liman tesisleri Ayrıca proje alanı Karabiga Balıkçı Barınağına 3 deniz mili, Aksaz Balıkçı Barınağına 15 deniz mili, Değirmencik köyü Barınma terine 16 deniz mili ve Kemer Balıkçı Barınağına 18 deniz mili mesafede bulunmaktadır. Sözü geçen kıyı tesislerinin vaziyet planı aşağıdaki şekilde verilmektedir. 191

Şekil 88 Cenal enerji santrali iskelesi ve komşu balıkçı barınakları ve barınma yeri tesisleri Proje kapsamında dolgu veya dip taraması yapılmayacağı ve komşu tesislere olan uzaklıkları dikkate alındığında, bu tesislere ve kıyı kullanımlarına herhangi bir etki beklenmemektedir. 4.9. İnşaat ve İşletme Döneminde Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Fauna Üzerine Etkiler (Deniz ve kıyı ekosistemi, sucul florafauna, su ürünleri, balıkçılık vb. üzerinde yoğunlaşılarak irdelenmelidir) ve Alınacak Önlemler Proje konusu faaliyet ve etki alanının içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmadığından karasal flora, memeli, iki yaşamlılar ile sürüngen türlerine herhangi bir etki söz konusu değildir. Kuşlara ise herhangi bir olumsuz etki beklenmemektedir. Proje alanında bulunması muhtemel balık türleri arasında endemik ya da ulusal ve uluslararası sözleşmelerce koruma altına alınan tür bulunmamaktadır. Deniz faunası içerisinde önemli bir yer tutan Derinsu Pembe Karidesi (Parapenaeus longirostris) söz konusu çevrede yaşamaktadır. Ancak türün genel özelliği olan derin sularda ve dibe yakın(4090 m.) bir habitatta yaşama özellikleri nedeniyle, türün projeden olumsuz yönde etkilenme riskinin asgari düzeyde kalacağı düşünülmektedir. Çünkü proje kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan deniz yapıları, maksimum 2930 m derinlikte yapılacaktır. Projenin sadece inşaat aşamasında epoksi boya kullanılacaktır. Bu aşamada kullanılacak boya kapalı kutularda muhafaza edilecek, çevreye ve denize etkisi olmayacaktır. Söz konusu iskele yapımında kazıkların çakılması sırasında parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik madde kullanılmayacak, iş makileri çakma işlemini gerçekleştirecektir. Bu kapsamda ortama akıntı veya sızıntı oluşmayacak, sadece geçici bir bulanıklık oluşacaktır. 192

Ek27 de verilen T.C. Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nün görüşünde belirtildiği üzere; çalışmaların yürütüleceği denizel alanın su ürünleri istihsal sahası olması nedeniyle, yapılacak faaliyetler sonucunda meydana gelebilecek olan atıkların 1380 sayılı Su ürünleri Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkartılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde belirtilen (Ek5) parametre sınırları içerisinde olaması sağlanacaktır. Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen 3/1 Numaralı Tebliğ in 46. Maddesi 3. Bendinde Su ürünlerinin ve yaşama ortamlarının korunması amacıyla Marmara Denizi nde I(a) grubu madenlerin çıkarılması yasaktır hükmü gereği, denizel alanda herhangi bir tarama işlemi yapılması durumunda elde edilecek olan I(a) grubu madenin, ilgili kurumlarca belirlenecek denizel alana iade edilecektir. Bunun için gerekli ve yeterli emniyet tedbirleri ile önlemler alınacaktır. Faaliyet kapsamında BERN Sözleşmesi, CITES Sözleşmesi hükümlerine ve 20132014 Merkez Av Komisyonu Kararları na, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 10.03.1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliği, 10.03.2010 tarih ve 25517 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 07.01.2010 tarih ve 27455 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. 4.10. Projenin, Proje Alanı ve Etki Alanındaki Biyolojik Çeşitlilik ve Doğal Kaynaklar Üzerine Etkileri (Deniz ekosistemi, kıyı ekosistemi, su ürünleri, balıkçılık vb. üzerinde yoğunlaşılarak irdelenmelidir), Alınacak Önlemler Proje alanı ve etki alanındaki biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynaklar üzerine etkiler ve alınacak önlemler hakkında Bölüm 3.9 da detaylı bir şekilde verilmiştir. 4.11. Projenin İşletme Döneminde Oluşabilecek Atıkların, 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği Açısından Değerlendirilmesi 1380 sayılı Su ürünleri kanunu Madde 20 de Su ürünleri veya bunları istihlak edenlerin veya kullananların sağlığına veyahut istihsal vasıtalarına malzeme, teçhizat, alet ve edevata zarar veren maddelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi veya döküleceği şekilde tesisat yapılması yasaktır. hükmü geçmektedir. 10.03.1995 Tarih ve 22223 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Su Ürünleri Yönetmeliği Madde 11 de Su ürünlerine veya bunları tüketenlerin veya kullananların sağlığına veya istihsal vasıtalarına zarar veren maddelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi ve dökülecek şekilde tesisat yapılması yasaktır. Dökülmesi yasak olan zararlı maddeler ve alıcı ortama ait kabul edilebilir değerler, bu yönetmeliğin 5 sayılı Ek inde gösterilmiştir. denilmektedir. Proje kapsamında, işletme aşamasında personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık ve sıvı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar, en yakın belediyenin uygun gördüğü depolama sahasına, sıvı atıklar ise yapılacak Cenal Enerji Santrali saha sınırları 193

içerisinde kurulacak olan paket atık su arıtma sisteminde arıtıldıktan sonra; 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Tablo 21.1, Tablo 4 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 e uygun olarak Marmara ya yapılacak boru sistemi üzerinden deşarj edilecektir. Proje kapsamında iskeleye yanaşan dökme yük gemilerinde oluşacak atıklarla ilgili; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. Deniz ortamına atık verilmesi söz konusu değildir. İşletme sahasında 04.04.1971 tarih 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) ve 10.03.1995 Tarih ve 22223 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Su Ürünleri Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 4.12.Faaliyet alanında, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun kapsamında yapılacak iş ve işlemler Proje alanı ve etki alanı içerisinde Zeytin Alanı bulunmadığından 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun kapsamında yapılacak herhangi bir işlem yoktur. 4.13.Projenin Orman Alanlarına Olan Etkileri Söz konusu proje yapısı Marmara Denizi üzerinde planlandığından, proje alanı orman alanları üzerinde yer almamaktadır. Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı na göre en yakın orman alanı yaklaşık 1.200 m uzaklıkta ve kuzeybatıda yer almaktadır. Ormanlık alanları gösteren uydu haritasına göre ise planlanan iskele yapısına en yakın kara parçası (yaklaşık 300 metre) bozuk orman niteliğinde gözükmekte verimli orman alanı ise yaklaşık 1.600 m kuzeybatı da yer almaktadır. Bu nedenle ormanlık alanlara projenin inşaat ve işletme aşamalarında herhangi bir olumsuz etki beklenmemektedir. 4.13.1.1.Mesafeye Bağlı Olarak Orman Yangınlarına Karşı Alınacak Önlemler Söz konusu proje yapısı ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmadığından, en yakın orman alanlarında proje sebebiyle orman yangını çıkması ihtimali bulunmamaktadır. 194

4.13.1.2.Projenin Orman Alanlarına Olan Mesafesine Bağlı Olarak Muhtemel Olumsuz Etkileri ve Alınacak Etki Azaltıcı Tedbirler Söz konusu proje yapısı ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmadığından ve mesafelerin fazla olması nedeniyle, en yakın orman alanlarında projenin inşaat ve işletme aşamalarında yapılacak iş ve işlemlerden dolayı oluşacak herhangi bir olumsuz etki bulunmamaktadır. 4.13.1.3.Söz Konusu Proje İle İlgili Olarak Orman Bölge Müdürlüğü Görüşü Söz konusu proje yapısı ve etki alanı içerisinde herhangi bir kara parçası bulunmadığından ve karada herhangi bir iş ve işlem yapılmayacağından proje ile ilgili olarak Orman bölge Müdürlüğü görüşü alınmasına gerek kalmamıştır. Ek8 de verilen Çevre Düzeni Planı na göre en yakın orman alanı yaklaşık 1.200 m uzaklıkta ve kuzeybatıda yer almaktadır. Ormanlık alanları gösteren uydu haritasına göre ise planlanan iskele yapısına en yakın kara parçası (yaklaşık 300 metre) bozuk orman niteliğinde gözükmekte verimli orman alanı ise yaklaşık 1.600 m kuzeybatı da yer almaktadır 4.14.Projenin Karayolu Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler 4.14.1.İnşaat ve İşletme Aşamalarındaki Araç Yükünün Hesaplanması (araç cinsi ve araç sayısı) ve Mevcut Trafik Yüküne Etkisinin İrdelenmesi, Kaza Riski ve Alınacak Önlemler İnşaat Aşaması Projenin inşaat aşamasında kullanılacak araçlar portal ve raylı vinçler, servis römorkörleri, asfalt ve beton finisherlerini kapsamaktadır. Bu araçlar karayolu üzerinden çalışma alanına getirilecek ve iş bitine kadar karayoluna çıkmayacaktır. Bu sebeplerle projenin inşaat aşamasında kullanılacak araçların karayollarına ve trafik yüküne çok fazla bir etkisi olmayacaktır. İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında ise kırkayak, çekici, bantlı konveyorlar gibi araçlar kullanılacaktır. Proje konusu faaliyet; ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali için gerekli kömürün, santralde proses sonucu oluşacak malzemelerden (alçıtaşı, kül) ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olanların ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin taşınmasında kullanılmak üzere tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan kıyı yapısını kapsamaktadır. Bu nedenle, söz konusu araçların sadece proje sahasında kullanılacak, kullanılacak araçlar iskele ve depo alanı arasında gidip gelecektir. Bu nedenle mevcut trafik yükü üzerinde olumsuz bir etkisi olmayacaktır. Proje kapsamında yapılacak iskele, BursaÇanakkale karayolunun yaklaşık 170. kilometresinin, yaklaşık 22 km. kuzeyindedir. 195

Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak ekipmanlardan en çok D 200 karayolunun etkileneceği görülmüştür. Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı Ulaşım ve Maliyet Etütleri Şubesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Otoyollar ve Devlet Yolları Trafik Hacim Haritası adlı çalışma kapsamında E 90 (D 200) Karayolundaki trafik hacmi; Otomobil :4384 taşıt/gün Orta Yüklü Ticari Taşıt :696 taşıt/gün Otobüs :185 taşıt/gün Kamyon :718 taşıt/gün Kamyon+Römork, Çekici+Yan Römork :611 taşıt/gün Toplam :6594 taşıt/gün olarak verilmiştir. Proje yeri Şekil 89 2012 Yılı Trafik Hacim Haritası Kaynak: www.kgm.gov.tr Proje kapsamında inşaat aşamasında kullanılacak trafik yüküne etkisi olabilecek araç sayısı 1 adet römorkör, işletme aşamasında ise trafik yüküne etkisi olabilecek araç sayısı 1 adet kırkayaktır. Bunun dışında kullanılacak ekipmanların trafik yüküne etkileri minimumdur. 196

İnşaat Aşaması: D 200 Karayolu için araç yükü (%) Araç Yükü = (Projeye ait Araç Sayısı / 2012 yılı Verisi) x 100 = 1 / 6594 x 100 = %0,0151 İşletme Aşaması: D 200 Karayolu için araç yükü (%) Araç Yükü = (Projeye ait Araç Sayısı / 2012 yılı Verisi) x 100 = 1 / 6594 x 100 = %0,0151 İnşaat aşamasında kullanılacak iş makinaları; Karabiga beldesinden geçmeyecek ve alternatif yol güzergâhı için Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile görüşülerek trafiği minimize edecek çalışmalar ve tedbirler alınacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında yolların kullanılması durumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklere uyulacaktır. Ayrıca proje kapsamında kurulacak iskeleye ilişkin yer planlamasında Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına uyulacaktır. 4.14.2.Projenin İnşaat ve İşletme Aşamalarında Karayollarına Giriş ve Çıkışlarda Alınacak Önlemler ve Yapılacak İşaretlemeler (konu ile ilgili Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nün görüşü alınmalı, malzemelerin taşınması sırasında karayollarının kullanılması durumunda 2918 Sayılı Trafik Kanunu kapsamında yapılacak işlemlerden ve alınacak izinlerden bahsedilmeli, malzeme taşınması sırasında yollara zarar verilmesi durumunda uygulanacak prosedür anlatılmalıdır) İnşaat ve işletme aşamalarında karayollarından olabildiğince az faydalanılacak ve tehlikeli sınıfına giren tüm malzemelerin taşınması sırasında Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında malzemelerin taşınması sırasında karayollarına ve ilgili tesislere zarar verilmeyecektir, verilmesi durumunda Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesince CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından karşılanacaktır. İnşaat aşamasında, inşaat işlerinde kullanılacak malzemelerin ocakları ve nakil güzergahları ile ilgili olarak Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nden görüş alınacak ve belirtilen hususlar doğrultusunda hareket edilecektir. İnşaat ve işletme aşamalarında yola giriş çıkışlarda trafik güvenliği ile ilgili her türlü önlem Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nün görüşleri doğrultusunda alınacaktır. ÇED Başvuru Dosyasında faaliyet ile ilgili olarak belirtilen koordinatlar içinde kalınmıştır. İnşaat ve işletme aşamasında yolların kullanılması durumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve yönetmeliklere uyulacaktır. Ayrıca proje kapsamında kurulacak iskeleye ilişkin yer planlamasında Karayolları Kenarında 197

Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve Karayolu Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına uyulacaktır. 4.15.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Arazilere (sit alanları, yerleşim alanı, hastane, okul vb.) Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Kazıklı iskele yapısı Marmara denizi üzerinde inşa edilecektir. Proje alanında sit alanları bulunmamaktadır. En yakın sit alanı proje yapısının yaklaşık 500 metre güneybatısında bulunan Priapos Antik Kenti dir. Bu kapsamda sit alanları ile kültür varlıkları hakkında detaylı bilgi Bölüm 2.5. de verilmiştir. Proje alanına en yakın yerleşim yeri, proje alanının yaklaşık 1 km (1000 m) Güneybatısındaki Kadıoğlu Mahallesine ait konuttur. Proje alanı ve etki alanında herhangi bir konut, hastane, okul bulunmadığı için bunlar üzerine de herhangi bir etki olmayacaktır. 4.16.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Arazilere Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler Proje alanında; Devletin yetkili organlarının hüküm ve tasarrufu altında bulunan araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Sınırlandırılmış Alan) bulunmamaktadır. Bu nedenle proje alanı ve etki alanında bu arazilere olabilecek etki bulunmamaktadır. 4.17.İnşaat ve İşletme Aşamasında Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan İlan Edilmiş Özel Statülü Alanlara Olabilecek Etkileri ve Alınacak Önlemler Proje alanı ve etki alanında herhangi bir özel statülü alan bulunmamaktadır. Fakat; 20132014 Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü III. Bölge Müdürlüğü (Çanakkale) Ava Açık ve Kapalı Alanlar Haritası na göre proje alanına en yakın karasal alanda (yaklaşık 150 m) Yaban Hayatı Yerleştirme Sahası ve Yaklaşık 500 m güneyde Priapos Antik Kenti bulunmaktadır. Cenal Enerji Santrali, Limanı, Kül Depolama Sahası, Derin Deniz Deşarjı Projesi Nihai ÇED Raporu için Arkeolog Muharrem ORAL ve Arkeolog İbrahim Ethem KOÇAK tarafından hazırlanan raporda santral baca gazlarının olumsuz etkilerinin kabul edilebilir ölçüde (ya da hiç olmayacağı) tespit edilmiştir. Bu santral için planlanan söz konusu iskele yapısından kaynaklı bir gaz, akıntı ya da sızıntı da söz konusu olmayacaktır. Proje kapsamında etki alanı içerisinde kara parçası bulunmadığından, karada herhangi bir iş ve işlem yapılmayacağı göz önüne alınarak projenin inşaat ve işletme aşamalarında söz konusu Priapos Antik Kenti ne olumsuz etki beklenmemektedir (Bkz. Ek28). 198

4.18. Taşkın Önleme ve Drenaj ile İlgili İşlemler Karabiga bölgesinde çalışılan kıyı alanındaki kıyı çizgisi küçük kayalık burunlarla ayrılmış darkumsallardan oluşmakta ve düzensiz bir çizgi izlemektedir. Tekçizgi modelinde bu düzensiz kıyı çizgisindeki girinti ve çıkıntılar ihmal edilmiştir. Yapılan kumlanma çalışmasının sonuçlarına göre liman yapısının batı kısmındaki kumsallarda kum birikmesi beklenebileceği ortaya çıkmaktadır. Bu birikim yapıya yakın kumsallarda daha fazla olacaktır. Yapıya en yakın kumsaldaki birikme 10 yılda 20 m yi aşabilecektir. Liman yapısının doğusundaki kumsal alanlarda ise 10 yılda yaklaşık ortalama 1.5m lik bir aşınma gözlenebileceği bulunmuştur. Proje alanı çevresindeki kıyıların kayalık yapısı, deniz tabanının dik bir eğime sahip olması ve özellikle proje alanının batısında kıyı kum bütçesine girdi olarak gelebilecek malzemelerin etkileri yeterli veri olmadığı için hesaplamalarda dikkate alınamamıştır. Yapılan çalışmada sadece Rüzgâr dalgaları etkilerine bağlı kıyı boyu kum tasınım miktarlarındaki değişimler dikkate alınmıştır. Proje alanı çevresi kıyıları kayalık yapısı ve sınırlı kumsal alanları ile tekçizgi yaklaşımının yüksek doğrulukta kullanımını zorlaştırmaktadır. Proje alanı yakın kıyılarında kıyı çizgisindeki yıllık ortalama değişim miktarı bilinmemektedir. 4.19. Proje Alanına İlişkin Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Çalışmaları Doğrultusunda Depreme ve Sıvılaşma Riskine Karşı Alınacak Önlemler (Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik ve Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak iş ve işlemler) ÇED Olumlu Belgesi alındığı taktirde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı nın 19.01.2010 tarih ve 373 sayılı Genelgesi doğrultusunda imar planına esas jeolojikjeoteknik etüt raporu hazırlanarak ilgili kuruma onaylatılacaktır. Hazırlanacak raporda deprem ve sıvılaşama riski değerlendirilecek olup, değerlendirmelere göre gerekli önlemler alınacaktır. Ayrıca söz konusu alanda yapılacak olan her türlü yapıda 14.07.2007 tarih ve 26582 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 4.20. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamaları ile İşletme Sonrasında Mevcut Yeraltı ve Yüzeysel Su Kaynaklarına Etkileri ve Alınacak Önlemler Proje alanına en yakın yüzeysel su kaynağı Marmara Denizidir. Projenin tamamı deniz üzerinde planmıştır. Proje kapsamında işletme ve inşaat aşamalarında deniz üzerine olabilecek etkiler ve alınacak önlemler Bölüm 4.7. de detaylı olarak verilmiştir. Proje alanı içerisinde yeraltı su kaynağı bulunmamaktadır. İnşaat ve işletme aşamasında kullanma suyu ÇED Olumlu Belgesi alınan CENALES Projesi kapsamında, DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınan yeraltı suyu 199

kullanma izinli yatırımcı tarafından açılan kuyudan temin edilecektir. Söz konusu Yeratlı suyu Kullanma Belgesi Ek11 de sunulmuştur. Su kullanımı dışında projenin yeraltı sularına herhangi bir etkisi olmayacaktır. İnşaat ve işletme aşamalarında söz konusu olacak evsel nitelikli atıksular ve işletme aşamasında gemilerden alınacak olan evsel nitelikli atıksuların, Cenal Enerji Santrali saha sınırları içerisinde kurulacak olan paket atık su arıtma sisteminde arıtıldıktan sonra; 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Tablo 21.1, Tablo 4 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 e uygun olarak Marmara ya yapılacak boru sistemi üzerinden deşarj edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda arıtılan atıksular deşarj kriterlerini sağlayacak ve Marmara Denizine negatif bir etkisi olmayacaktır. 31.12.2004 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan (değişiklik: 13.02.2008 tarih ve 26786 sayı R.G.) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 6 da alıcı su ortamlarına; fekal atıkların, organik atıkların, kimyasal atıkların, aşırı besin maddelerinn, atık ısının, radyoaktif atıkların, deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların, Gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar, bu sayılanların dışında kalan 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmelik eklerinde belirtilen maddelerin atılmasının suları kirleteceği belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 16. Maddesi c bendinde Akaryakıt ile çalışan kayık, motor ve benzeri araçlarda oluşabilecek her türlü atıksu ve sintine suyunun arıtıldıktan sonra bile içme ve kullanma suyu rezervuarına boşaltılması yasaktır. denilmektedir. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nin tüm hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca, aşağıdaki Yönetmeliklerin hükümlerine uyulması gerekmektedir: Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (26.12.2004 tarih ve 25682 sayı), Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.2005 tarih ve 25755 sayı), Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (30.07.2008 tarih ve 26592 sayı), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.1991 tarih ve 20814 sayı) Projenin inşaat ve işletme aşamalarında oluşacak yönetmeliklerin hükümleri çerçevesinde bertaraf edilecektir. tüm atıklar yukarıdaki Proje kapsamında 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuatların ilgili hükümlerine uyulacaktır. 200

4.21. 5312 Sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun un Uygulama Yönetmeliği ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan Risk Değerlendirmesi ve Acil Müdahale Planlarını Hazırlayacak Kurum/Kuruluşların Asgari Özelliklerine Dair Tebliğ (Tebliğ no:2007/3) gereğince hazırlanacak Risk Değerlendirmesi ve Acil Durumlarda Müdahale Planı Revizyonu (Bakanlığımız tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca hazırlanmalıdır) Projenin inşaat aşamasının yaklaşık 14 ay sürmesi öngörülmektedir. Bu süre içinde, proje faaliyete geçmeden önce 5312 Sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun un 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı R.G. yayımlanarak yürürlüğe giren Deniz Çevresinin Petrolve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan 30.10.2009 tarih ve R.G. 27391 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale Görevi Verilebilecek Şirket Kurum/Kuruluşların Seçimine ve Yetki Belgesi Bulunan Şirket/Kurum/Kuruluşlar ile Kıyı Tesislerinin Çalışma Usullerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ no: 2009/4) gereğince Risk Değerlendirmesi ve Acil Durumlarda Müdahale Planı Bakanlık tarafından yetkili kuruluşlara hazırlatılacak ve Bakanlık onayını müteakiben tesis işletmeye alınacaktır. 4.22. Projenin İnşaat ve İşletme Aşamalarında Mevcut Deniz Trafiğine Olabilecek Etkileri ile Denizde Seyir, Can, Mal ve Çevre Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik Olarak Alınacak Tedbirler Projenin inşaat aşamasında denizde yapılacak inşaat faaliyetleri sırasında bazı ekipmanlar ve araçlar denizde kullanılacaktır. Bu araçların ve ekipmanların bakımları düzenli olarak yapılacak, herhangi bir atık veya sızdırma engellenecektir. İnşaat aşamasında kullanılacak ekipmanlar sadece proje alanında kullanılacaklarından deniz trafiğine herhangi bir etkileri olmayacaktır. CENAL Enerji Santralı nın ana ham maddesi olan kömür; yaklaşık 180,000 DWT (Brüt Yük Taşıma Kapasitesi) luk Büyük yük gemileri ile ayda iki (2) gemi olacak şekilde taşınacaktır. Aylık gemi adetleri göz önüne alındığında Deniz trafiğine olumsuz bir etki beklenmemekle birlikte yapılacak çalışmalarda gerekli bütün önlemler alınacaktır. Proje kapsamında hazırlatılan Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu ekte verilmektedir (Bkz.Ek12) Projenin işletmeye alınmasıyla aşağıda verilen hususlara uyulacaktır: İskeleden ayrılmakta olan gemiye, iskeleye yanaşmakta olan gemi yol vermeye ve açıkta beklemeye mecburdur. Ancak çatışma ihtimali olan hallerde, her iki gemi de çatışmayı önlemek için gerekli tedbirleri alacaktır. Balıkçı ve spor tekneleri, iskeleye yanaşıp kalkacak gemilerin manevralarını engelleyecek şekilde seyredemezler ve 10 milin üstünde sürat yapamazlar. Bu tekneler, iskelenin diğer kısımlarında, plaj ve sandalların civarında tehlike yaratacak hızla seyredemezler. 201

Fırtınalı havalarda gemilerin iskeleye güvenli yanaşma ve bağlanma riski bulunan durumlarda açıkta bekleyeceklerdir. İskelede bulunan gemiler, gerektiğinde yerlerini değiştirmelerine engel olabilecek tamirlere girişemezler. Yabancı limanlardan ya da yabancı limanlara uğrayarak limana gelecek Türk veya yabancı gemilerin sağlık, emniyet ve gümrük kontrolleri iskele harici yapılır. Gemilerin iskele harici zorunlu nedenlerle bitirilemeyen veya yapılamayan kontrolleri, gemi iskeleye yanaştıktan sonra yapılır Proje kapsamında 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma hakkındaki Kanun hükümlerine uyulacaktır. 4.23.Tesisin İnşaatı ve İşletilmesi Sürecinde Güvenliği Açısından Alınacak Tedbirler Tesiste Çalışanların Sağlık ve Projenin kapsamında meydana gelebilecek insan sağlığı ve çevre için riskli ve tehlikeli işler, bu tarz tesislerin çoğunda meydana gelmesi muhtemel yaralanma, şantiye içi trafik kazaları, malzeme sıçraması, insan düşmesi, iş makineleri kazaları vb. olaylardır. Proje kapsamında yaşanması olası iş kazalarına karşı 4857 sayılı İş Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılmış olan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile ilgili Tüzük ve Yönetmeliği ilgili maddelerinin hükümlerine uyulacaktır. Bunun dışında yürürlükteki yönetmelik ve mevzuatlara uygun bir işyeri güvenliği ve kaza önleme planı hazırlanarak uygulamaya konulacaktır. Personel ve işçiler yapılacak işin gerektirdiği iş güvenliği malzemeleri ile donatılacak ve bunların sağlık ve iş güvenliği kurallarına uygun şartlar altında çalışmaları sağlanacaktır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak makine ve ekipmandan ve çalışan personelin dikkatsizliğinden kaynaklanabilecek kazalar personel sağlığı açısından tehlike arz etmektedir. Tesiste iş makinelerinin kullanımı sırasında makinelerin yakınına yaklaşılmasına ve faaliyetin inşaat alanına vatandaşların girmesine izin verilmeyecektir. İşletme sırasında oluşabilecek kazaların önlenmesi amacıyla işletmeci tarafından faaliyete özgü iş güvenliği önlemleri alınacaktır. Tesis bünyesinde çalışacak tüm personel, hizmet içi eğitim kursları ile kaza ve yangın durumlarına karşı teorik ve pratik olarak bilgilenmeleri sağlanacaktır. Tesis çevresine dışarıdan görülebilecek uygun yerlere tesis sahasına girmenin yasak olduğunu belirten uyarıcı levhalar yerleştirilecektir. Faaliyet sahasında, herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulacak tesiste, yangın çıkması durumunda olabilecek etkiler ve yapılacak görevler için tesis personeli eğitilecektir. Yangın olasılığı durumunda diğer yakın kuruluşlara haber verilecektir. Yangının fark edilmesi ve alarm verilmesini takiben, belirli lokasyonlarda hazır bulundurulan yangın ile mücadele kaynaklarından yararlanarak sorunun derhal ortadan kaldırılmasına çalışılacak ve aşağıdaki hususlar yerine getirilecektir. Yangın fark edildiğinde öncelikle çevredekilere ve daha sonra da ilgililere haber verilecektir. 202

En yakın güvenlik ve itfaiye birimlerine haber verilecektir Acil müdahale ekibi ile ilgili tarafından çevre güvenliği sağlanacaktır. Söndürme ekipleri derhal yangına müdahale edecektir. Yangından can kurtarmak yapılacak iş olacaktır. Bu gibi durumlarda, kişilerin kendisinin ve başkalarının hayatını lüzumsuz hareketlerle tehlikeye atması önlenecektir. Yangın, en yakındaki uygun söndürücü cihazlar yardımı ile söndürülmeye çalışılacaktır. Dumanın yakıcı ve boğucu etkisine karşı ağız ve burunlar ıslak bez ile kapatılacaktır Yangın söndürülürken lüzumsuz tahribatlara, kırma ve yıkmalara neden olunmayacaktır. Yeterli sayıda eleman ve köpüklü yangın söndürücüleri her an kullanılacak şekilde hazır olacaktır. Yangın Söndürmede görevli acil müdahale ekipleri, itfaiye ile irtibatlı olacaktır. Her yangın yerine ambulans gidebilmesi için sağlık kuruluşlarına haber verilecektir. Olası bir yangın tehlikesine karşı aşağıda belirtilen yangınla mücadele sistemleri hazır bulundurulacak ve kullanılacaktır. o Gaz Tüpleri (Püskürtme yapılarak kullanılacak söndürme gazları) o Duman Dedektörü (duman çıkışında, kontrol paneline otomatik olarak iletim yapacak şekilde ) o Alev Dedektörü (Alev halinde, kontrol paneline otomatik olarak ileti yapacak şekilde ) Proje faaliyetteyken gecegündüz bekleyen güvenlik görevlisi mevcut olacak sabotaj, patlama, doğal afet, kaza, yangın gibi bir durumda telefonlarla gerekli irtibatları kurması ve olası bir durumda yapması gereken ilk yardım müdahaleleri ve sivil savunma tedbir ve müdahale işlevleri hususunda gerekli eğitimi verilecektir. Şantiye binasında telefonla haberleşme imkânı olduğundan acil bir durumda en yakın sağlık kurumundan gerekli yardım istenebilecektir. Çevre emniyeti için mahalli güvenlik kuvvetleri ile devamlı temas kurulacak ve güvenlik kuvvetlerinin tavsiyelerine uyulacaktır. İskele bünyesinde meydana gelebilecek olası yangın, kaza, sabotaj vb. acil durumlarda çevre ve insan sağlığı açısından oluşabilecek zararları en aza indirmek amacıyla tesis bünyesinde Acil Müdahale Planı uygulanacaktır. Acil Durum Planı; acil bir durumda olası etkilere karşı tesisteki tüm birimler ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlayarak mevcut personel ve teçhizatla zararı en az düzeyde tutacak tedbirleri içermektedir. Projenin inşaat aşamasının yaklaşık 14 ay sürmesi öngörülmektedir. Bu süre içinde, proje faaliyete geçmeden önce 5312 Sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun un 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı R.G. yayımlanarak yürürlüğe giren Deniz Çevresinin Petrolve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan 30.10.2009 tarih ve R.G. 27391 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale Görevi Verilebilecek Şirket Kurum/Kuruluşların Seçimine ve Yetki Belgesi Bulunan Şirket/Kurum/Kuruluşlar ile Kıyı 203

Tesislerinin Çalışma Usullerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ no: 2009/4) gereğince Risk Değerlendirmesi ve Acil Durumlarda Müdahale Planı Bakanlık tarafından yetkili kuruluşlara hazırlatılacak ve Bakanlık onayını müteakiben tesis işletmeye alınacaktır. İşletmede yaşanabilecek sabotaj gibi olumsuz bir duruma karşı, uygulanmak üzere Teknik destek sorumlusu tarafından, koruma ve sabotaj planı oluşturulacaktır. Tesisin herhangi bir tehlike anında derhal boşaltılabilmesi için gerekli program hazırlanacaktır. Tesise giriş ve çıkışlar etkin bir kontrol sistemine tabi olacaktır. Tesiste acil durumlarda kullanılmak üzere alarm tertibatı kurulacaktır. Her ay, yangın söndürme cihazlarının çalışır durumda olup olmadığının kontrolü yapılacaktır. Herhangi bir sabotaj durumu halinde polis, jandarma ve tesis müdürü aranacak, tesisat emniyeti ve kapı güvenliği sağlanacak, yangınla mücadele teçhizatları ve ekipleri hazır duruma getirilecektir. Tesiste polis, jandarma, hastane, ambulans ve itfaiye numaraları herkesin görebileceği yerde asılı bulundurulacaktır. Yangın tehlikesine karşı etkili ve yeterli söndürme malzemesi ve bu malzemelerin kullanılmasını öğrenmiş personel ve ekipler, çalışma süresince işyerlerinde hazır bulundurulacaktır. Ayrıca, alınacak önlemler Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde olacaktır. 4.24. Proje İle Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları, Nüfus Hareketleri, Göçler, Sosyal ve Teknik Altyapı Hizmetleri ve Bu Hizmetlerden Yararlanılma Durumlarında Değişiklikler, Ekonomik Değişiklikler vb. ve Beklenen SosyoEkonomik Değişiklikler Cenal Enerji Santrali İskele projesinin işletmeye alınması ile Cenal Enerji Santrali için gerekli kömürün, santralde proses sonucu oluşacak malzemelerden (alçıtaşı, kül) ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olanların ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin taşınmasında kullanılmak üzere tesis edilmesi ve işletilmesi sağlanacaktır. Böylelikle Türkiye ekonomisine de katkıda bulunacaktır. Ayrıca; ekonomiye ve istihdama, gerek inşaat, gerekse işletme döneminde imkânlar getirecektir. İlde sanayi alanında önemli yatırımlar yapılmasından dolayı Çanakkale iline olacak göçlerde bir artış söz konusu olacaktır. Proje kapsamında; inşaat aşamasında yaklaşık 150 kişi, işletme aşamasında ise yaklaşık 50 kişi çalışacaktır. Proje ile; ekonomik ve sosyal hayat olumlu yönde etkilenecektir. yöre halkına iş imkanı yaratacaktır. Söz konusu iskelenin yaklaşık 14 aylık bir sürede inşa edilmesi planlanmaktadır. Projenin ekonomik ömrü 50 yıl olarak öngörülmektedir. 204

4.25. Projenin Başlangıç, İnşaat ve İşletme Dönemine Ait İzleme ve Kontrol Programı Ç.E.D. Yönetmeliği Madde 18 (3) bendinde; Proje sahibi veya yetkili temsilcisi, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararını aldıktan sonra yatırımın başlangıç, inşaat, işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin izleme raporlarını Bakanlığa veya Valiliğe iletmekle yükümlüdür denilmektedir. Planlanan projenin izleme raporları ve izlemesi ÇED Raporunu hazırlayan ENÇEV Ltd. Şti. tarafından yapılarak, belirlenecek periyotlar halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulacaktır. İnşaat Aşamasında İzleme ve Kontrol Programı Projenin gerçekleştirilmesi sırasında oluşacak çevresel etkiler ve bu etkilere karşı uygulanması planlanan izleme programı oluşan etkilerin niteliğine göre aşağıda verilmiştir. Söz konusu projenin çalışmalarına başlamadan önce daha detaylı irdeleme ve tespit yapılabilmesi amacıyla Çevre İzleme ve Kontrol Programı oluşturulmalı ve izleme bu program doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Çevre İzleme Programı minimum aşağıdaki ana başlıklarla verilen hususları içermelidir. Sıvı Atıkların İzlenmesi Planlanan faaliyetin inşaatı aşamasında su ve atıksu kullanımına bağlı olarak dikkate alınması gereken hususlar arasında; su temini, personel kaynaklı evsel atıksuyun biriktirilmesi ve deşarjı, mevsimsel şartlara bağlı olarak oluşan yağmur suyu yönetimi buna ilişkin deşarjların yönetimi sayılabilir. Faaliyet alanında personelden kaynaklanacak atık sular, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği ve Kontrol Yönetmeliği Tablo 21.1 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 hükümlerinde verilen standartlara uygun olarak arıtıldıktan sonra, yönetmeliğe uygun deşarjı izlenecektir. Katı Atıkların İzlenmesi İnşaat aşamasında oluşacak katı atıklar; inşaat artıkları ve personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklardır. Bu atıkların alanda düzenli olarak ve uygun koşullarda depolanıp depolanmadığı, yağışlarla kayma riski taşıyarak çevreye zarar verip vermeyeceği izlenecektir. Personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir nitelikte olanlarının ayrı toplanması, uygun nitelikte kapalı kaplar içerisinde biriktirilmesi ve katı atık depo alanına bırakılması izlenecektir. Katı atıkların alanda bırakılmaması, değerlendirilebilir nitelikte olanların ayrı toplanması ve değerlendirilemeyecek olanların katı atık depo alanına bırakılması izlenecektir. Emisyonların İzlenmesi İnşaat sırasında kullanılacak araçların egzoz emisyon ölçümlerinin yaptırılması ve bununla ilgili belgelerin alınması izlenecektir. 205

Gürültünün İzlenmesi Proje kapsamında, kullanılacak makinelerden ve arazide yapılacak çalışmalardan gürültü oluşacaktır. Çalışmalar sırasında makine ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü seviyesinin sınır değerleri aşmaması için gerekli ölçümler yapılarak önlemlerin uygulanması izlenecektir. Tıbbi Atıkların İzlenmesi Proje alanında inşaat ve işletme aşamasında Cenal Enerji Santrali saha sınırlarında kurulacak revirden faydalanılacaktır. Revirden oluşacak tıbbi atık malzeme; diğer tüm atıklardan ayrı olarak ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak toplanması işaretlenmesi ve bertaraf edilmesi, bu konu ile ilgili olarak tüm işlemlerin 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun yapılması izlenecektir. Tehlikeli Atıkların İzlenmesi Proje kapsamında kullanılacak iş makinelerinin bakım ve onarımından kaynaklanabilecek atık yağ, gres yağı, kontamine yağlar ve yakıtlarının insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini 14 Mart 2005 tarih ve 25755 sayılı Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve atık yağlarla ilgili olarak ise 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak en aza düşürülecek şekilde atık yönetimi sağlanacaktır. İşletme Aşamasında İzleme ve Kontrol Programı Bu aşamada, proje sahibi firma tarafından Çevre Yönetimi ve İzleme Planı oluşturacaktır. Söz konusu proje için ÇED Olumlu kararı alındıktan sonra, ilgili mevzuat uyarınca, tabi olduğu izinler ve ruhsatlar alınacak ve yatırımın işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin hazırlanacak raporlarla birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulacaktır. İşletme döneminde oluşturulacak Çevre Yönetimi ve İzleme Planı nda izleme yapılacak konular genel olarak aşağıda verilmiştir: Sıvı Atıkların İzlenmesi Planlanan faaliyetin işletme aşamasında su ve atıksu kullanımına bağlı olarak dikkate alınması gereken hususlar arasında; su temini, personel kaynaklı evsel atıksuyun biriktirilmesi ve deşarjı, mevsimsel şartlara bağlı olarak oluşan yağmur suyu yönetimi buna ilişkin deşarjların yönetimi sayılabilir. Faaliyet alanında personelden kaynaklanacak atık sular, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği ve Kontrol Yönetmeliği Tablo 21.1 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 hükümlerinde verilen standartlara uygun olarak arıtıldıktan sonra, yönetmeliğe uygun deşarjı izlenecektir. 206

Santralde kullanılacak kömürü getiren gemilerden kaynaklanan atıksuların 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında alınması ve bertaraf tesisine gönderilmesi izlenecektir. Katı Atıkların İzlenmesi İşletme aşamasında personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıkların değerlendirilebilir nitelikte olanlarının ayrı toplanması, uygun nitelikte kapalı kaplar içerisinde biriktirilmesi ve katı atık depo alanına bırakılması izlenecektir. Emisyonların İzlenmesi Proje kapsamında çalışacak olan araçlardan kaynaklı egzoz oluşumu söz konusu olacaktır. Çalışmalar sırasında kullanılacak araçların egzoz emisyon ölçümlerinin yaptırılması ve bununla ilgili belgelerin alınması izlenecektir. Gürültünün İzlenmesi Proje kapsamında, kullanılacak makinelerden ve iskeleye yanaşan gemilerden gürültü oluşacaktır. Çalışmalar sırasında makine ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü seviyesinin sınır değerleri aşmaması için gerekli ölçümler yapılarak önlemlerin uygulanması izlenecektir. Gürültünün çalışanlar açısından öngörülen yönetmelik değerlerini aştığının tespit edilmesi halinde gerekli koruyucu araç ve gereçlerin temin edilmesi ve kullanmaları sağlanacaktır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 21a İskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında kullanılan ulaşım araçlarından yayılan çevresel gürültü seviyesi Lgündüz 65 dba, Lakşam 60 dba ve Lgece 55 dba sınır değerlerini aşamaz hükmü gereğince ilgili gürültü ölçümleri yapılacak ve sınır değerlerin aşılmaması yönünde gerekli tedbirlerin alınması sağlanacaktır. Tıbbi Atıkların İzlenmesi Revirde oluşacak tıbbi atık; diğer tüm atıklardan ayrı olarak ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak toplanması işaretlenmesi ve bertaraf edilmesi, bu konu ile ilgili olarak tüm işlemlerin Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun yapılması izlenecektir. Tehlikeli Atıkların İzlenmesi İşletme sırasında kullanılacak iş makinelerinin yakıt ikmalleri ve yağ değişimleri sırasında tehlikeli atıklar oluşabilir. Bu işlemler tesis içerisinde bakım ve montaj alanlarında yapılacak olup, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ) ve 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (30.03.2010 tarih 207

ve 27537 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ) hükümlerine uygun olarak yapılması izlenecektir. Kümülatif Etkilerin Değerlendirilmesi Proje konusu faaliyet; ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali için gerekli kömürün, santralde proses sonucu oluşacak malzemelerden (alçıtaşı, kül) ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olanların ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin taşınmasında kullanılmak üzere tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan kıyı yapısını kapsamaktadır. Proje konusu faaliyet sonucu alana getirtilecek kömür İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından ÇED Gerekli Değildir kararı verilen dolgu alanında depolanacak, buradan da termik santrale taşınarak santralin kömür ihtiyacı karşılanacaktır. Proje konusu yapının, ÇED gerekli değildir kararı verilen dolgu alanının ve CENALES projesinin bir parçası olduğu düşünüldüğünde kümülatif etkilerin değerlendirilmesi gereklidir. Projenin kümülatif değerlendirilmesi için ilk olarak Değerli Ekosistem Bileşenleri (DEB) nin belirlenmesi gerekmektedir. DEB ler kümülatif etki değerlendirme sürecinin ana unsurlarıdır. DEB ler çevrenin, projeyi öneren kuruluş, kamuoyu, bilim insanları veya değerlendirme sürecinde yer alan kamu idaresi tarafından önemli olarak kabul edilen bir parçası. Önemlilik kültürel değerlere veya bilimsel kaygıya dayalı olarak belirlenebilir olarak tanımlanmaktadır.40 Söz konusu proje için belirlenen DEB ler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 100 Cenal Enerji Santrali İskelesi ve proje bütünün mevcut DEB'leri Çevresel Bileşen Alt Bileşen Parametre DEB En yakın evsel PM10 Ortam Hava Kalitesi alan/alıcı ortam Hava Sera Gazları Karasal çevre En yakın evsel Ortam Gürültü Düzeyleri Gürültü düzeyleri alan/alıcı ortam Gürültü Karasal çevre Su Kirliliği Kontrol Hidrolojik Değişiklikler Yönetmeli (SKKY) Kamu su kullanıcıları Ortam Su Kalitesi Su Tablo 1 deki Sucul ortam Parametreler En yakın evsel Toprak yapısı üzerinde alan/alıcı ortam Toprak olabilecek değişiklikler Karasal çevre Flora türleri Ekolojik Sürdürülebilirlik Balık türleri Tür çeşitliliği Habitatlar ve Yaban Sucul Yaşam Sürüngenler Tür popülasyonları Hayatı Kuşlar Memeliler Doğal Kullanım Arazi kaybı Tarım Arazi Kullanımı İnsan Kullanımı Değişim derecesi Balıkçılık Milli Parklar Yaban hayatı koruma ve Koruma Alanları geliştirme alanları Kültürel miras alanları 40 http://www.enver.org.tr/userfiles/article/ac91112e50714f439254c1805a2806a9.pdf 208

Kümülatif değerlendirmenin yapılabilmesi için etki değerlendirme ve tanımlama matrisi kullanılır. Aşağıdaki tabloda söz konusu projenin kümülatif etkileri için hazırlanan etki değerlendirme matrisi verilmiştir. Tablo 101 Etki Tanımlama ve Değerlendirme Tablosu/Matrisi DEB Etki Etki Türü Boyut ve Ciddiyet Hava İnşaat ve işletme aşamasında oluşacak sera gazı emisyonu Çoğalan Sınırlı+Ilımlı Gürültü İnşaat ve işletme aşamasında kullanılacak ekipman ve iş makinelerinden kaynaklı gürültü oluşumu İnteraktif Yaygın+Hafif Çoğalan Orta+Ilımlı İnteraktif Sınırlı+Ilımlı İnteraktif Orta+Ilımlı İnteraktif Yaygın+Ilımlı İnteraktif Sınırlı+Hafif Su Toprak Habitatlar ve Yaban Hayatı Arazi Kullanımı Koruma Alanları Marmara Denizi Üzerinde yapılacak işlemler sonucu deniz üzerinde olumsuz etkiler Kuyudan su çekilmesi sırasında yeraltı kaynağı üzerine olabilecek etkiler Katı atıkların uygun olmayan şekilde taşınması ve bertarafı sebebiyle toprak kirliliği Deniz üzerindeki etkiler sonucu flora ve fauna türlerinin olumsuz etkilenmesi İnsanların araziyi ve denizi kullanmalarında azalmalar Çevredeki flora ve fauna türlerinin zarar görmesi Proje alanına 500 m uzaklıkta bulunan priapos antik kentinin projeden olumsuz etkilenmesi Kümülatif etkileri azaltmanın en iyi yolu bir yerel etkiyi mümkün olduğu kadar azaltmaktır; bununla birlikte en etkili sonuca ulaşabilmek için etki azaltma ve izleme uzun vadeli olmalı ve bölgesel bazlı olmalıdır. Bu proje kapsamında etki azaltma sonucu kalan bakiye etkileri gösteren, bakiye etkilerin önem analizi aşağıdaki tabloda verilmiştir. 209

Tablo 102 Bakiye Etkilerin (Etki Azaltma Sonrası Kalan Etkiler) Önem Analizi DEB Etki Etki Türü Boyut ve Ciddiyet Hava İnşaat ve işletme aşamasında oluşacak sera gazı emisyonu Çoğalan Yaygın+Ilımlı Gürültü İnşaat ve işletme aşamasında kullanılacak ekipman ve iş makinelerinden kaynaklı gürültü oluşumu İnteraktif Yaygın+Hafif Su Toprak Marmara Denizi üzerinde yapılacak işlemler sonucu deniz üzerinde olumsuz etkiler Kuyudan su çekilmesi sırasında yeraltı kaynağı üzerine olabilecek etkiler Katı atıkların uygun olmayan şekilde taşınması ve bertarafı sebebiyle toprak kirliliği Çoğalan Orta+Ilımlı İnteraktif Sınırlı+Ilımlı 210 Etki Azaltma Önlemleri Termik santralin uygun ve yeterli emisyon azaltma sistemleri ile donatılması Sahada kullanılacak arçların bakım ve onarımlarının düzenli olrak yapılması Gürültü etkisini en aza indirgemek için saha içinde kulak koruyucu ekipmanlar kullanılması, Yapılan hesaplamalara göre gürültü değerleri en yakın konut için sınır değerin altındadır. Suya yapılacak dolgu ve kazıklı iskele sonucu deniz ortamına olabilecek etkileri en aza indirgemek için; dolgu malzemenin kullanılacağı ortama uyum sağlayabilmesi için yörenin doğal kayacı olmasına, su emmeçözünme değerlerinin düşük olmasına ve kirletici madde içermemesine dikkat edilmesi. İskele yapımı sırasında işlemlerin daha dikkatli ve özenli gerçekleştirilmesi, deniz ortamına atık atılmaması, malzeme düşürülmemesi. Kuyudan su çekilirken yönetmeliklere uygun davranılması, gerektiğinden fazla su çekilmemesi. Evsel katı atıkların proje sahalarındaki kapalı konteynırlar içinde toplanması ve ilgili belediye tarafından atık bertaraf alanlarına taşınması. Evsel katı atıkların atık bertaraf sahalarına gerekli ruhsata sahip kamyonlarca taşınması Bakiye Etki Bakiye Etki Ciddiyeti Düşük düzeyde sera gazı emisyonları Düşük Bakiye Etki Yok Yok Düşük Düzeyde Bakiye Etki Düşük Bakiye Etki Yok Yok

Habitatlar ve Yaban Hayatı Deniz üzerindeki etkiler sonucu flora ve fauna türlerinin olumsuz etkilenmesi İnteraktif Orta+Ilımlı Arazi Kullanımı İnsanların araziyi ve denizi kullanmalarında azalmalar Çevredeki flora ve fauna türlerinin zarar görmesi İnteraktif Yaygın+Ilımlı Koruma Alanları Proje alanına 500 m uzaklıkta bulunan priapos antik kentinin projeden olumsuz etkilenmesi İnteraktif Yok Deniz ortamına olabilecek etkileri azaltıcı önlemler alınması Proje alanı çevresindeki bölge halkı için alternatif alanların bulunması, Bölgede yaşamına devam edemeyen canlı türeleri için yeni yaşam alanlarının bulunması Cenal Enerji Santrali, Limanı, Kül Depolama Sahası, Derin Deniz Deşarjı Projesi Nihai ÇED Raporu için Arkeolog Muharrem ORAL ve Arkeolog İbrahim Ethem KOÇAK tarafından hazırlanan raporda santral baca gazlarının olumsuz etkilerinin kabul edilebilir ölçüde (ya da hiç olmayacağı) tespit edilmiştir. Ayrıca iskeleden ve dolgudan kaynaklı emisyon ve sızıntı minumum düzeydedir. Düşük Düzeyde Bakiye Etki Düşük Düşük Düzeyde Bakiye Etki Düşük Bakiye Etki Yok Yok Yukarıdaki tablolarda Cenal Enerji Santrali, Su Alma ve Deşarj Sistemi, Dolgu Alanı ve İskelenin kümülatif etkileri değerlendirilmiş ve bu etkileri azaltmak için alınabilecek önlemler belirtilmiştir. Bu önlemler alındıktan sonra kalan bakiye etkilerin düşük veya yok olduğu görülmektedir. Söz konusu değerlendirme yöntemi Kümülatif Çevresel Etki Değerlendirmesi Klavuzu ndan alınmıştır.41 4.26.Proje Kapsamındaki Peyzaj ve Çevre Düzenleme Çalışmaları Peyzaj ve çevre düzenleme çalışmaları yapı üretim sürecinde dışında kalan tüm alanların (yapı çevresi) yapı ruhsat aşamasından, kentsel ve kırsal alanlardan ülke ölçeğine kadar mücavir alan içinde kalan veya kalmayan uygulamaların gürültü, aydınlatma, enerji, güvenlik, doğal afetler, felaketlere karşı, estetik faktörleri gözeterek standartlara uygun mekansal alanların oluşturulması, planlanması ve ekolojik olarak kurgulanması, tasarlanması ve planlanmasını kapsamaktadır. Proje kapsamındaki yapı kazıklı iskeleyi kapsamaktadır. Bu nedenle iskele üzerinde peyzaj çalışması yapmak pek mümkün olmamakla beraber, proje alanı çevresinde (dolgu alanı ve santral alanı) bazı çalışmalar yapılabilir. Bu çalışmalar sırasında bakıma az ihtiyaç gösteren bitkiler tercih edilecek olup, dikilen ağaçların bakımı periyodik olarak ve düzenli bir biçimde, 41 http://www.enver.org.tr/userfiles/article/ac91112e50714f439254c1805a2806a9.pdf 211

personel tarafından yapılacak, gerekli bakım ve yenileme işlemleri ile tesis etrafının peyzaj açısında canlı kalması sağlanacaktır. İskelenin etrafında oluşturulan peyzaj öğelerinin renk, şekil ve konum açısından birbiri ile uyumlu olması sağlanacaktır. Aşağıdaki şekillerde proje alanı ve çevresinde yapılması planlanan peyzaj çalışmalarından bazı örnekler verilmektedir. Şekil 90 Peyzaj Çalışması Örneği (1) 212

Şekil 91 Peyzaj Çalışması Örneği (2) 4.27.İşletme Sonrası Proje Alanının Rehabilitasyon Programı Rehabilitasyon ve rekültivasyon çalışmasının amacı, alanın mevcut topografyasını doğal topografyaya mümkün olduğunca uyumlu hale getirmek, daha sonra da (eğer ocak çukuru başka bir amaçla kullanılmayacaksa) arazi parçasını tarımsal veya ormansal kullanıma hazırlamak, yani bölgede ekolojik dengeyi yeniden kurmaya çalışmak şeklinde özetlenebilir. Proje kapsamında inşa edilecek iskele yapısı tamamen deniz üzerinde olacağından, proje alanında yapılacak rehabilitasyon çalışması bulunmamaktadır. Cenal Enerji Santralinin ekonomik ömrü tamamlandıktan sonra mevcut iskele o günün koşulları göz önüne alınarak bölgenin ihtiyaçlarını karşılamak üzere mevcut hali ile gerekli anlaşma ve sözleşmeler düzenlenerek bırakılacaktır. 213

BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI Halkın Katılımı Toplantısına İlişkin Bilgiler, Halkın Projeye İlişkin Görüşleri, Toplantı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda Verilebilecek Bilgi ve Belgeler Proje ile ilgili olarak halkı bilgilendirmek amacı ile ÇED Yönetmeliği nin 9. maddesi gereği halkın görüş ve önerilerini almak proje hakkında yöre halkını bilgilendirmek üzere 11.06.2013 tarihinde Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi, Yakamoz Otel Karabiga da saat 10:00 da Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenmesi ve toplantıdan haberdar olunması amacıyla ulusal ve yerel gazetelerde gerekli ilanlar verilerek vatandaşlara duyurulmuştur. Halkın katılımı toplantısı gerçekleştirilmiş, ancak halk bilgi almak istememiştir. Buna ilişkin tutanak İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından 11.06.2013 tarih ve 6972 sayılı yazı ekinde ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğüne gönderilmiştir. 214

BÖLÜM 6: YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ tarafından Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Beldesi, Kadıoğlu Mahallesinde, 180.000 DWT kapasiteli gemilerin yanaşabileceği CENAL Enerji Santralı İskelesi nin tesis edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Projeye ilişkin yer bulduru haritası ekte verilmektedir (Bkz.Ek1). Cenal Enerji Santralı İskelesi; 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği (30.06.2011 Tarih ve 27980 Sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi Ek1 Listesi Madde 10 bent b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaşabileceği ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar (güneşlenme ve sportif amaçlı iskeleler hariç), kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmeye alınmıştır. Bu kapsamda hazırlanılan ÇED Başvuru Dosyası; 22.04.2013 Tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na CENAL Enerji Santralı Deniz Yapıları (Rıhtım, Koruma Mendireği) projesi olarak sunulmuştur. 11.06.2013 Tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı ve 13.06.2013 Tarihinde gerçekleştirilen Kapsamlaştırma ve Özel Format Belirleme Toplantısı katılımı sonrasında; proje konusu faaliyetin; özelliklerini, yerini, muhtemel etkilerini ve öngörülen önlemleri ortaya koymak amacı ile yürürlükteki ÇED Yönetmeliğinin 10. Maddesine istinaden 25.06.2013 tarihinde verilen ÇED Raporu Özel Formatı doğrultusunda bu ÇED Raporu hazırlanmıştır. ÇED Raporu Özel Formatı ekte verilmektedir (Bkz.Ek2). Söz konusu proje için çeşitli mühendislik firmalarına yaptırılan hesaplar ve simülasyonlar sonucu, dalgakırana ihtiyaç olmadığı, dolayasıyla dalgakıran için dolgu yapılmasına gerek olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu alanda dolgu ve dalgakıran çalışması yerine kazıklı iskele yapılmasının çevresel açıdan daha uygun olacağı belirlenmiştir. Bu kapsamda bakanlığa müracaat edilmiş ve söz konusu yapılar (rıhtım ve dalgakıran) yerine kazıklı iskele yapılması talep edilmiştir. Konu ile ilgili bakanlıktan alınan 19.09.2013 tarih ve 15734 sayılı uygunluk yazısı ekte verilmektedir (Bkz.Ek4). Proje konusu faaliyet; ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali için gerekli kömürün, santralde proses sonucu oluşacak malzemelerden (alçıtaşı, kül) ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olanların ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin taşınmasında kullanılmak üzere tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan kıyı yapısını kapsamaktadır. Cenal Enerji Santrali İskelesi; kazıklı iskele şeklinde olacaktır. Söz konusu iskele 180.000 DWT lik gemilere hizmet edebilecek kapasitede olup, dökme yük gemilerinin yıllık 5 milyon tona yakın malzeme taşıması öngörülmektedir. Yapılması planlanan Kazıklı İskele Cenal Elektirk A.Ş. tarafından hazırlanan Cenal Dolgu Sahası ve İskelesi Revize Fizibilite Raporuna göre 522 m uzunluğunda inşa edilecektir. Proje konusu faaliyetin; yapımı planlanan termik santralde yakıt olarak kullanılacak kömürün ve santraldeki büyük kazanlar, türbinler, jeneratör grupları, trafolar vb. gibi ağır/hacimli makinelerin deniz yoluyla alana getirilmesi amaçlı tesis edilmesi ve işletilmesi planlanmaktadır. Ayrıca; termik santralın işletmesi sırasında yan ürün olarak ortaya çıkan 215

baca külü (fly ash) ve alçı taşı gibi ürünlerin de, çimento sanayinde önemli bir katkı maddesi olarak kullanılmak üzere liman üzerinden deniz yoluyla nakliye edilmesi öngörülmektedir. Gemilerin güvenli şekilde yanaşabileceği ve yükleme boşaltma yapabileceği çelik boru kazıklar üzerinde iskele inşaatı gerçekleşecektir. Projelendirmede iskelenin dolgu ile birleşme kısmında iskele genişliği 23,50 m alınmıştır. İskele, geminin güvenli şekilde yanaşacağı derinliğe ulaştıktan sonra iskele genişliği 44,50 m olarak belirlenmiştir. Bu genişlik kullanılması planlanan raylı vinç ve mobil vinç için uygun bir genişliktir. Vinç rayları kazıklar üzerine yerleştirilmiştir. Yanaşma yeri gerek uzunluğu gerekse su derinliği itibarı ile hizmet verilmesi düşünülen en büyük gemi için uygundur. İskele çelik boru kazıklar üzerine inşa edilecektir. İskele üzerinde yağmur suyu drenaj sistemi bulunacak ve yağmur sularının geri sahada göllenmesi ve denize akması önlenecektir. Oluşacak bir yangın ihtimaline karşı yangın tertibatı ve yangın hidrantları bulunacaktır. Gerek gemilerde oluşan atıklar gerekse tesislerden kaynaklanan evsel atıklar arıtma sistemine gönderilecektir. Proje kapsamında yapılacak dökme yük iskelesinin yıllık teorik kapasitesi 6,6 milyon ton olarak hesaplanmıştır. Termik santralin kömür ihtiyacı 2,65 milyon tondur. İhraç edilecek uçucu kül, kireçtaşı gibi proses atıkları ile yük hacminin 3milyon tonu aşması beklenmektedir. Gelecek gemilerin büyük olması en az iki posta verilmesini gerektirmektedir. Zira günlük maliyetleri yüksek olan gemiler iskelede minimum süre kalmak istemektedir. 1 adet raylı vinç ve bir adet mobil vincin bulunmasının bir diğer avantajı da iskelede iki adet gemi bulunduğu zaman her gemiye bir vinç tahsis edilebilmesidir. Kömür boşaltımı iskelenin sadece doğu tarfında 1 vinç ile yapılacaktır. Vinçlerin kapasiteleri 180.000 DWT bir geminin 1 adet raylı vinç ve 1 adet mobil vinç ile 34 günde boşaltılması düşünülerek seçilmiştir. Projenin inşaat ve işletme aşamasında kullanılacak iş makinelerinin her türlü yağ değişimi, bakım ve onarımı alana en yakın akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilecektir. Planlanan proje kapsamında gemilere akaryakıt ikmali hizmeti verilmeyecektir. Proje yeri, Türkiye nin Güney Marmara Denizi sahilinde yer almaktadır. Güney Marmara Bölgesi nin en önemli kuru dökme yük limanları İçdaş Limanı, Akçansa limanı, Çanakkale Limanı, Çelebi Bandırma ve Borusan limanlarıdır. Güney Marmara bölgesi Marmara bölgesinde elleçlenen kuru dökme yükün %39 luk bir kısmını elleçlemektedir. Ancak yapılacak iskele öncelikli olarak enerji santrali için iç talebi karşılamak amacındadır. Proje bedeli yaklaşık 51 000 000 USD kadardır. Projenin yatırım bedeli hesaplanırken döviz kuru 1 USD = 1,95 TL alınmıştır. İthal kömüre dayalı Termik santrallerde kömürün doğrudan tesisin kendi bünyesine tahliye edilmesi büyük avantaj sağlamaktadır. Zira yüksek tonajda kömürün tek alıcısı termik santraldir. Yakın bir limandan kömürün boşaltılması ve karayolu ile termik santrale taşınması yüksek maliyet ve karayolu trafik yoğunluğu yaratacaktır. Ülkemizde sanayileşme ve nüfus artışına bağlı olarak enerji ihtiyacı artmaktadır. Enerjisiz üretim, üretimsiz kalkınma mümkün değildir. Cenal enerji santrali ve santralin kömür ihtiyacını karşılayacak Cenal iskelesi temel olarak bu amaca hizmet edecektir. Proje alanı; Çanakkale H18b07c1a, H18b07c1b ve H18b07d2b nolu paftaların deniz tarafında kalmaktadır. Proje alanını gösterir 1/25.000 Ölçekli topografik 216

harita ekte verilmektedir (Bkz.Ek7). Proje sahası; Çanakkale İlinin yaklaşık 82 km., Biga İlçesinin yaklaşık 20 km., Karabiga Beldesinin ise yaklaşık 2 km. kuzeydoğusunda yer almaktadır. Proje sahasına en yakın konut; kıyı kenar çizgisi referans kabul edilerek kuşuçuşu yaklaşık 1 km mesafede yer almaktadır. Planlanan proje yapısı deniz üzerinde inşa edilecektir. Proje alanı ve yakın çevresini gösteren 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, lejantı ve plan hükmü ekte verilmektedir (Bkz.Ek8). Proje kapsamında yapılacak yapı için Bayındırlık ve İskân Bakanlığı nın (Afet İşleri Genel Müdürlüğü) 19.08.2008 tarih ve 10337 sayılı Genelgesi ve 11.11.2008 gün ve 13171 sayılı makam oluru doğrultusunda hazırlatılacak imar planına esas jeolojik/jeoteknik etüt raporları 04.07.2011 tarih ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname doğrultusunda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ne onaylatılacaktır. Yapımı planlanan iskele ve Cenal enerji Santralı kapsamında kurulacak su deşarj boru hattının denizdeki başlangıç ve bitiş koordinatlarının ilgili deniz haritalarına işletilmek üzere Dz. K.K. Seyir Hidroğrafi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı na başvuruda bulunulacaktır. Proje kapsamında yapılacak yapı için 3194 sayılı Kanun ile 7269 sayılı Kanun hükümleri, 19.08.2008 tarih ve 10337 sayılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (mülga Afet İşleri Genel Müdürlüğü) Genelgesi ve 11.11.2008 gün ve 13171 sayılı makam oluru doğrultusunda hazırlatılacak üst ölçekli plan kararları ve imar planına esas jeolojik/jeoteknik etüt raporları dikkate alınarak İmar Planları ÇED sürecinden sonra hazırlatılacaktır. Projenin etki alanı olarak 500 m yarıçaplı bir alan belirlenmiştir. Bu alan belirlenirken projenin çevresel etkileri ve proje alanı çevresinde bulunan iskele, liman, kıyı yapıları ve en yakın konutun proje alanına olan mesafesi göz önünde bulundurulmuştur. Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 171 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, bu atıklarla ilgili 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine riayet edilecektir. Oluşacak evsel nitelikli katı atıklar; Madde 8 kapsamında kaynağında çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini kolaylaştırmak, çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı toplanarak biriktirilecek ve gerekli tedbirler alınacaktır. Madde 18 kapsamında çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmeyecek, ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacaktır. Madde 20 kapsamında Toplanan evsel nitelikli katı atıkların, görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam 57 kg/günkişi olarak hesaplanmış olup, oluşacak atıklar; 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve 217

çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla Biga Belediyesi nin uygun gördüğü katı atık depolama sahasına yetkili firma tarafından götürülerek bertaraf edilecektir. Proje kapsamında Cenal Enerji Santrali ne hammadde (ithal kömür) temini ve santralde prosesten kaynaklı oluşan alçı taşı ve külün nakliyesi amaçlı tesis edilecek ve işletilecek olan deniz yapısına yanaşacak dökme yük gemilerinde evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusu olacaktır. Proje kapsamında rıhtıma yanaşan dökme yük gemilerinde oluşacak atıklarla ilgili olarak; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı (Değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar arasında yer alan ambalaj atıkları (cam, plastik şişe, naylon v.b.) geri dönüşümleri ve geri kazanımı sağlamak amacıyla 24.08.2011 Tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Madde 23 kapsamında kaynağında ayrı toplanacak, biriktirilecek ve Madde 24 kapsamında toplanmasından sorumlu olan belediyelere ve/veya belediye ile anlaşma yapan lisanslı geri dönüşüm firmalarına verilecektir. Proje sahasında çalışan iş makinelerinden kaynaklı herhangi bir yağ sızıntısı olması halinde ise 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik de yer alan ilgili hükümlere uyulacaktır. Ayrıca; yağ, yakıt v.b maddelerle kirlenmiş her türlü malzemenin insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini en aza indirebilmek amacı ile 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 04.09.2009 Tarih ve 27339 sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı, 30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Proje kapsamında; oluşan tehlikeli atıklar (yağ, yakıt, boş yağ tenekeleri, boya vb. kimyasallar ile bulaşan üstübü, eldiven, bez vb. her türlü malzeme, boya kapları, flouresan lambalar, elektrik kabloları v.b.); 14 Mart 2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 04.09.2009 Tarih ve 27339 sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı, 30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayı) gereğince diğer atıklardan ayrı olarak sızdırmasız, üzerlerinde Tehlikeli Atık ibaresi yazılı olan kaplarda biriktirilecek olup, lisanslı taşıyıcı firmalar vasıtası ile lisanslı geri kazanım/bertaraf tesislerine gönderilecektir. Sahada iş makinelerinden çıkabilecek kullanılamaz durumdaki lastikler, 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 30.03.2010 Tarih 27537 Sayı) hükümlerine göre lisanslı geri kazanım tesislerine verilip bertarafı sağlanacaktır. Sahada ömrünü tamamlamış pil ve aküler; 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 03.03.2005 Tarih ve 25744 Sayı, Değişik: R.G. 31.07.2009 Tarih ve 27305 Sayı, Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı Madde 13 kapsamında evsel nitelikli 218

atıklardan ayrı toplanacak ve pil ürünlerinin dağıtımını ve satışını yapan işletmelerce veya belediyelerce oluşturulacak toplama noktalarına teslim edilecektir. Proje kapsamında inşaat aşamasında, tesiste çalışacak personelin sağlık sorunlarına müdahale etmek amacıyla Cenal Enerji Santrali saha sınırlarında kurulacak revirden faydalanılacak olup, revirde tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır. Revirden çıkacak tıbbi atıklar 22.07.2009 tarih 25883 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: RG26/3/201027533, RG30/3/201027537, RG3/12/201128131) uygun olarak diğer tüm atıklardan ayrı olarak toplanacak, yönetmeliğe uygun bertarafı sağlanacaktır. Proje kapsamında 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine riayet edilecektir. Söz konusu projede sadece inşaat ve işletme aşamasında çalışacak olan personelin kullanımı sonucunda evsel nitelikli atıksu oluşacaktır. İnşaat aşamasında personelin kullandığı suyun tamamının atık su olarak döneceği kabul edilmesi halinde açığa çıkacak evsel nitelikli atık su miktarı toplam 22,5 m3/gün, işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksu ise 7,5 m3/gün olacaktır. Çalışan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli atıksular; Cenal Enerji Santrali saha sınırları içerisinde kurulacak olan paket atık su arıtma sisteminde arıtıldıktan sonra; 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) Tablo 21.1, Tablo 4 ve Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 e uygun olarak Marmara ya yapılacak boru sistemi üzerinden deşarj edilmesi planlanmaktadır. Biyolojik arıtma tesisi piyasada satılan TSE onaylı ve uygun kapasiteye sahip olarak seçilecektir. Arıtma tesisi proje onayı 2005/5 sayılı Proje Onay Genelgesi Kapsamında yapılacak olup, gerekli izinler alınacaktır. Alıcı ortam ile ilgili olarak 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (25.04.2010 tarih ve 27562 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapilmasina Dair Yönetmelik) hükümleri doğrultusunda Çevre Izin Belgesi alınacaktır. Proje kapsamında 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (değişiklik:13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ) hükümlerine riayet edilecektir. Proje kapsamında ÇED Olumlu Belgesi alınan Cenal Enerji Santrali ne ithal kömür temini ve santralde prosesten kaynaklı oluşan alçıtaşı ve külün nakliyesi amaçlı tesis edilecek ve işletilecek olan deniz yapısına yanaşacak yük gemilerinden kaynaklı evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Proje kapsamında iskeleye yanaşan dökme yük gemilerinde oluşacak atıklarla ilgili; 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı(değişik: 18.03.2010 27525 R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 219

hükümlerine uyulacak ve ilgili yönetmelik kapsamında, tesis işletmeye alınmadan önce Atık Kabul Tesisi kurulması ve onay belgelerinin alınması kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na gerekli müracaatlarda bulunulacaktır. Projenin inşaat aşamasında kullanılacak iş makinelerinin ve nakliye araçlarının her türlü yağ değişimi, bakım ve onarımı alana en yakın akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilecektir. Ancak; iş makinelerinin ve nakliye araçlarının yağ değişiminin sahada yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda; 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayı) hükümlerine riayet edilecektir. Araçlardan kaynaklanan atık yağların bertarafı için ilk önce Madde 15 kapsamında atık yağların analizi yaptırılarak kategorisi belirlenecektir. Atık Yağlar, Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 kapsamında, kategorilerine göre ayrı ayrı geçici depolanacak ve lisanslı taşıyıcı kurumlar vasıtası ile lisanslı geri kazanım/ bertaraf tesislerine gönderilecektir. Proje kapsamında oluşacak bitkisel atık yağların bertarafında 19.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: R.G. 30.03.2010 ve 27537 Sayı) hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. Proje alanında yer alacak Atık Kabul ünitesinde sıvı ve katı atık alımı hizmeti verilecektir. Atık Kabul ünitesinde geçici depolama işlemi yapılacak olan Katı atıklar (evsel atık, ambalaj atıkları ve slaç); hazır bulundurulan konteynırlara, gemi personeli tarafından boşaltılacaktır. Konteynırlar çöp, slaç ve geri dönüşüm için etiketlenecektir. Gemi personeli bu etiketlere dikkat ederek tasnif edilmiş atıklarını, ilgili konteynıra boşaltacaktır. Sıvı atıklar ise, mevcut hatlar kullanılarak Atık Kabul Tesisi ne gönderilecektir. Yapılan hesaplamalar neticesinde Cenal Enerji Santrali İskelesi inşaat alanında mevcut durumda işletme sırasında 10. metrede oluşacak gürültü seviyesinin 89,69 dba olacağı belirlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan 28.07.2013 tarih 28721 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre en yüksek maruziyet eylem değeri ise 85 dba olarak kabul edilmiştir. Buna göre meydana gelecek gürültü düzeyleri yönetmelikte belirlenen sınır değerin üstünde olup, gürültü seviyesinin personel üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri ortadan kaldırmak üzere 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü nün 22. maddesinde belirtildiği gibi personelin kulaklık, eldiven, gözlük, maske, baret vb. iş elbiselerini kullanmaları sağlanacak ve Madde78 de belirtilen hükümlere uyulacaktır. Ayrıca çalışacak personelin sürekli bu gürültüye maruz kalmaları engellenecektir. Bununla birlikte iş makinelerinin devamlı bakımlı tutulması sağlanacak ve gürültü konusunda Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 11.01.1974 tarih ve 14765 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Faaliyet alanında kullanılacak tüm gürültü kaynaklarının mesafeye bağlı net ses düzeylerini gösteren Tablo 87 ya göre 120 m mesafede Lgündüz değeri 66,25 dba olup sınır değerin olan 70 dba in altındadır. 1000 m mesafede bu değerin daha da düşük olması beklenmektedir. Gürültü seviyesini en aza indirmek için iş makinelerinin bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacak, bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. Proje kapsamında; çalışmalar süresince; çalışanların sağlığını koruyabilmek için 22.05.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre gerekli önlemler firma tarafından alınacak ve işçilerin gürültüden etkilenmemelerini sağlamak için başlık, kulaklık 220

veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilerek gürültüden etkilenmemeleri sağlanacaktır. Ayrıca; iş makinelerinin bakım ve kontrolleri periyodik olarak zamanında yapılacaktır. Bozulan parçalar zamanında değiştirilecektir. İş makinelerinin çalışmasından kaynaklı çevresel etkiler inşaat süresince devam edecek, inşaatın bitmesi ile sonlanacaktır. Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında kullanılacak ekipmanların gürültü düzeyleri kapsamında, 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde 21a İskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında kullanılan ulaşım araçlarından yayılan çevresel gürültü seviyesi Lgündüz 65 dba, Lakşam 60 dba ve Lgece 55 dba sınır değerlerini aşamaz hükmü gereğince ilgili gürültü ölçümleri yapılacak ve sınır değerlerin aşılmaması yönünde gerekli tedbirler alınacaktır. Projenin inşaat aşamasının yaklaşık 14 ay sürmesi öngörülmektedir. Bu süre içinde, proje faaliyete geçmeden önce 5312 Sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun un 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı R.G. yayımlanarak yürürlüğe giren Deniz Çevresinin Petrolve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği ve bu yönetmelik kapsamında çıkarılan 30.10.2009 tarih ve R.G. 27391 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale Görevi Verilebilecek Şirket Kurum/Kuruluşların Seçimine ve Yetki Belgesi Bulunan Şirket/Kurum/Kuruluşlar ile Kıyı Tesislerinin Çalışma Usullerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ no: 2009/4) gereğince Risk Değerlendirmesi ve Acil Durumlarda Müdahale Planı Bakanlık tarafından yetkili kuruluşlara hazırlatılacak ve Bakanlık onayını müteakiben tesis işletmeye alınacaktır. Proje kapsamında 4857 sayılı İş Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılmış olan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile ilgili Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında; 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak 01.04.2010 tarihinde yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik, 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 221

10.03.1995 Tarih ve 22223 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Su Ürünleri Yönetmeliği 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 03.10.2013 Tarih ve 28784 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, 4857 Sayılı İş Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılmış olan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile ilgili Tüzük, 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 24.06.2007 Tarih ve 26552 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği, 31.12.2004 Tarih Ve 25687 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 27.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği,.04.2005 Tarih ve 25791 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 26.12.2004 Tarih ve 25682 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 5312 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun ve Uygulama Yönetmeliği, 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma hakkındaki Kanun, 1380 sayılı Su ürünleri kanunu 222

167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, 31/10/2012 tarih ve 28453 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Limanlar Yönetmeliği, 09.09.2006 tarih ve 26284 sayılı Dere Yatakları vetaşkınlar adı ile yayınlanan 2006/27 nolu Başbakanlık Genelgesi ile 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan yönetmeliklerle ilgili meri mevzuat hükümlerine riayet edilecektir. Ayrıca tesis için gerekli; izin, lisans, ruhsat vb. hususlarla ilgili yasal düzenlemelerin gerektirdiği kriterlere riayet edilecektir. 223

EKLER Ek1 Yer Bulduru Haritası Ek2 ÇED Raporu Özel Formatı Ek3 CENAL Enerji Santralı, Limanı, Kül Depolama Sahası ve Derin Deniz Deşarjı (CENALES) Projesi ÇED Olumlu Belgesi Ek4 Kazıklı İskele için ÇED Uygunluk Yazısı Ek5 Dolgu Alanı ÇED Gerekli Değildir Belgesi Ek6 Proje Alanı Vaziyet Planı Ek7 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Ek8 1/25.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Ek9 Deniz Suyu Analiz Sonuçları Ek10 Meteorolojik Veriler Ek11 DSİ 25. Bölge Müdürlüğü nden CENAL Elektrik Üretim A.Ş. Tarafından Alınan Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi Ek12 Cenal Karabiga Enerji Santrali İskele Projesi için Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu Ek13 1/25.000 ve 1/100.000 Ölçekli Jeoloji Haritaları Ek14 1/25.000 Ölçekli Dirifay Haritası Ek15 Sondaj Logları Ek16 Zemin İstif Bilgisi ile Hazırlanmış Olan Zemin Kesiti Ek17 1/1.000 Ölçekli Batimetrik Harita Ek18 Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüd Raporu Ek19 Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü nün Görüşü Ek20 Proje Alanına Ulaşımın Gösterildiği 1/25.000 lik Harita Ek21 Çanakkale Valiliği nden Alınan Yazı Ek22 Çevresel Deniz Araştırmaları Raporu Ek23 Hidrografik, Oşinografik, Jeolojik ve Jeofizik Etüt Raporu Ek24 Sediment Analizi 224

NOTLAR VE KAYNAKLAR 17.07.2008 Tarih Ve 26939 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği 29.04.2009 Tarih Ve 27214 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak 01.04.2010 Tarihinde Yürürlüğe Giren Çevre Kanunuca Alınması Gereken İzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik 03.07.2009 Tarih Ve 27277 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği 04.06.2010 Tarih Ve 27601 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi Ve Yönetimi Yönetmeliği 31.12.2004 Tarih Ve 25687 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 14.03.1991 Tarih Ve 20814 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 14.03.2005 Tarih Ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 24.06.2007 Tarih Ve 26562 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 30.07.2008 Tarih Ve 26952 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 11.01.1974 Tarih Ve 14765 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak Yürürlüğe Giren İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği Tüzüğü 08.06.2010 Tarih Ve 27605 Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü Ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği TC. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü, Deniz Ticareti İstatistikleri. Ankara 2010. S:8 TUİK Dış Ticaret İstatistikleri Yıllığı Ankara, 2009. S.74 TUİK Dış Ticaret İstatistikleri Yıllığı Ankara, 2009. S.75 Dünya da ve Türkiye de Denizyolu Uluslararası Denizyolu Taşımacılığının Gelişiminin Değerlendirilmesi, Serkan Yenal The UNCTAD Secretariat. Review of Maritime Transport 2010. United Nations New York and Geneva. 2010. s: 8 Deniz Taşımacılığında Kuru Dökmeyük Olarak Demir Cevheri, Kömür Ve Tahıl ın Yeri, Lütfü Yeşilbağ, 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.25; 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.521; 2002 The Overseas Coastal Area Developmant Institude of Japan, s.464; 2002 www.tüpraş.com, Ağustos 2013 mak.ormansu.gov.tr Cenal Enerji Santralı, Limanı, Kül Depolama Sahası ve Derin Deniz Deşarjı Nihai ÇED Raporu Ek8 225

http://www.faoadriamed.org http://www.chtipecheur.com Marmara denizinde Parapenaeus longirostris, (LUCAS 1846) Derin su pembe karidesi avcılığında kullanılan Manyat ağlarının öngörülen amaçları çerçevesince seçicilikleri, M. Levent ARTÜZ, Fisheries Advisory Comission Technical Paper, U.R.Dsc., Nr:123 Marmara Denizindeki Derin Su Pembe Karidesi (Parapenaeus longirostris, Lucas 1846)Balıkçılığının Geliştirilmesi Üzerine Bir Araştırma, Dr.Mustafa ZENGİN, SUMAE http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx http://www.canakkale.bel.tr/bpi.asp?caid=198&cid=561 http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/ilceler.html (Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı İnternet Sitesi) Çanakkale İl Çevre Durum Raporu,2007 http://www.mta.gov.tr/v2.0/turkiye_maden/maden_potansiyel_2010/canakkale_made nler.pdf www.tuik.gov.tr TÜİK, Belediye Katı Atık İstatistikleri, 2008 Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ 1998, Prof. Dr.Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU http://www.esevkardesler.com/1/3/m_tug_inebolu_d/15 http://en.wikipedia.org/wiki/pile_driver#vibratory_pile_driver.2fextractor http://www.unitekinsaat.com/makineekipman.html http://www.wison.com/business_products.php?lang=en&cid=186 http://www.timbercreekmn.com/services_barge_service.php www.alibaba.com sinohengchina.en.madeinchina.com/product/vonqfmsubcyy/chinaxcmgtruckcranemobilecrane50ton.html http://www.nace.com.tr/uploads/bant_konveyorler.pdf http://www.araba.com/269795601/man32270kirkayakkamyon http://www.temsa.com.tr/ismakinalari/urunler.aspx?u=yükleyici http://www.alibaba.com/productgs/1347490717/new_stype_mini_wheel_loader_with.html?s=p http://www.ayyildizforklift.com/ http://www.alibaba.com/productgs/703069852/wrecker_truck.html?s=p http://www.alibaba.com/productgs/546016957/double_girder_motor_driven_ceiling_crane.html www.kgm.gov.tr Türkiye de Su Ürünleri Sanayii Ve Çanakkale İli Ne Yönelik Bir Değerlendirme Doç. Dr. Okan YAŞAR http://www.marmaracografya.com/pdf/9.1.pdf Denizcilik Müsteşarlığı Meslekî Eğitim Ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi 2008 http://www.akuademi.net/ki/ege/08_02.pdf http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/iklim.html http://www.tmo.gov.tr/upload/images/subeharita/kultur/bandirmabiga.pdf 226

http://tr.wikipedia.org/wiki/koruoba,_biga http://www.enver.org.tr/userfiles/article/ac91112e50714f439254c1805a2806a9.pdf 227