DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ RAPORU (2012/2)

T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ RAPORU (2012/2) SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 0

İÇİNDEKİLER Tablolar ve Şekiller Listesi... 2 Kısaltmalar Listesi... 3 YÖNETICI ÖZETI... 4 1.SEKTÖRÜN GENEL DURUMU... 5 1.1.Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu... 5 1.2.Sektörün Türkiye deki Genel Durumu... 5 1.3.Sektördeki Üretim Eğilimleri ve Üretilen Başlıca Ürünler... 6 1.4.Sektörün Alt Sektörleri ve Etkileşim Halinde Olduğu Diğer Sektörler... 6 1.5.Sektörün Bölgesel Yapısı ve Kümelenmeler... 7 1.6. Sektörün Kapasite Kullanım Oranı... 7 1.7. Sektörün İstihdamı... 8 1.8. Sektörün Üretim ve Katma Değeri... 8 1.9. Sektörün Cirosu... 9 1.10. Sektörün Ar-Ge Faaliyetleri... 9 1.11. Sektörün Elektrik Tüketimi... 9 1.12. Sektörün Dış Ticareti... 10 1.13.Sektörün Maliyet Bileşenleri... 11 1.14. Sektörün 2013-2023 Projeksiyonu... 11 2. SEKTÖRÜN SON 6 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ... 12 2.1.Son Dönemdeki Sektöre İlişkin Türkiye ve Dünyadaki Gelişmeler... 12 2.2. Sektörün Üretim Endeksi Değerlendirmesi... 13 2.3.Sektörün Kapasite Kullanım Oranı Değerlendirmesi... 13 2.4.Sektörün İhracat ve İthalat Değerlendirmesi... 14 2.5. Sektörün Ciro Endeksi Değerlendirmesi... 14 KAYNAKÇA... 15 1

Tablolar ve ġekiller Listesi Tablo 1: Dünya Ham Çelik Üretimi (Bin Ton)... 5 Tablo 2: Türk Demir Çelik Sektörünün Yıllara Göre Ham Çelik Üretimi (Milyon Ton)... 5 Tablo 3: Türkiye nin Ürünlere ve Yöntemlere Göre Ham Çelik Üretimi (1000 ton)... 6 Tablo 4: Demir-Çelik Sektörü İstihdam Sayısı... 8 Tablo 5: Ana Metal Sanayi Üretim Değeri ve Katma Değeri... 8 Tablo 6: Ana Metal Sanayi Cirosu... 8 Tablo 7: Sektörün Elektrik Tüketimi... 9 Tablo 8: Demir Çelik Ürünleri Dış Ticareti ( Dolar)... 10 Tablo 9: Türkiye nin Çelik İhracatı Yaptığı Ülkeler (2012-6 Ay)... 10 Tablo 10: Sektörde Girdi Payları... 11 Tablo 11: Demir Çelik Sektörü Dış Ticareti (Milyon Dolar)... 14 Şekil 1: Türkiye Çelik Haritası... 7 Şekil 2: Ana Metal Sanayi Üretim Endeksi... 13 Şekil 3: Ana Metal Sanayi Kapasite Kullanım Oranları... 13 Şekil 4: Ana Metal Sanayi Ciro Endeksi... 14 2

Kısaltmalar Listesi AB ABD BDT BOF DÇÜD EAO EKK GTİP NACE OECD TEP TOBB TUİK WSA Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Bağımsız Devletler Topluluğu Blast Oxygen Furnace Demir Çelik Üreticileri Derneği Elektrik Ark Ocaklı Ekonomi Koordinasyon Kurulu Gümrük tarife İstatistik Programı Statistical Classification of Economic Activities in the European Community İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı Ton Eşdeğer Petrol Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türkiye İstatistik Kurumu World Steel Association 3

YÖNETĠCĠ ÖZETĠ Mevcut durum itibariyle Türkiye, dünyadaki 66 çelik üreten ülke arasında 8. sırada, Avrupa daki çelik üreticileri arasında ise Almanya dan sonra 2. sırada yer almaktadır. Bu sıralamalar, Türkiye nin demir çelik üretiminde belli bir seviyeye geldiğini göstermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Dünya genelinde toplam ekonomik faaliyetlerin artması ve ülke ekonomilerindeki büyümenin bir yansıması olarak konuta olan ihtiyacın, otomobile olan talebin ve beyaz eşya olmak üzere diğer demir çelik ürünleri talebinin her geçen gün büyük bir hızla artması dünya toplam çelik üretimini de artırmaktadır. Türk demir çelik sektörü, 2012 yılı temmuz ayı itibariyle, 21,1 milyon tonluk üretimiyle 2011-7 aylık verilerine kıyasla (19,3 milyon ton) ham çelik üretimini % 9,3 arttırmıştır. Bu performansıyla Türkiye Dünya Ham Çelik Üretim sıralamasında ilk 10 ülke arasında yer almıştır. Sektörün en önemli sorunlarından biri ağırlıklı olarak ithal girdiyle çalışması olup, Elektrik Ark Ocaklı (EAO) kuruluşlarda hammadde olarak kullanılan hurdanın %70 civarındaki bölümü ithal edilmektedir. Sektör 2012 yılının ilk yarısında 12,4 milyar dolarlık ihracat ve 8,9 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmiştir. Söz konusu ithalatın 5,05 milyar dolarlık kısmını hurda oluşturmaktadır ve bu ithalatın büyük bir kısmı ABD, Rusya, Ukrayna ve AB (27) ülkelerinden yapılmıştır. Entegre tesislerde ise, hammadde olarak 586,8 milyon dolar (2,4 milyon ton) taş kömürü ve 545 milyon dolarlık demir cevheri ithal edilmiştir. Sektör, çelik ürünlerin kullanım alanının yaygınlaşması, her geçen gün tüketiminin artması, imalat sanayine ara mal üretilmesi ve ihracat potansiyeli gibi niteliklerinden dolayı ülke ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır. 4

1.SEKTÖRÜN GENEL DURUMU 1.1.Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu 2012 yılı temmuz ayı itibariyle, dünyada 62 üretici ülke, toplam 895 milyon ton ham çelik üretimi gerçekleştirmiştir. En fazla üretim Asya Bölgesinde yapılırken, sırasıyla onu Avrupa Birliği Ülkeleri, Kuzey Amerika ve Bağımsız Devletler Topluluğu izlemiştir. Tablo 1: Dünya Ham Çelik Üretimi (Bin Ton) 2011-7 ay 2012-7 ay % değişim (11/12) AB (27 ülke) 108.145 103.212-4,56 Diğer Avrupa Ülkeleri 21.171 22.337 5,51 B.D.T 65.933 66.178 0,37 Kuzey Amerika 69.104 73.305 6,08 Güney Amerika 28.738 27.770-3,37 Afrika-Orta Doğu 20.109 20.094-0,07 Asya 570.065 579.149 1,59 Okyanusya 4.623 3.353-27,47 Dünya (62 ülke) 887.887 895.398 0,85 Kaynak: WSA 1.2.Sektörün Türkiye deki Genel Durumu Türkiye, 2012 yılı ilk yedi ayında gerçekleştirdiği 21,1 milyon tonluk üretimiyle bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla (19,3 milyon ton) ham çelik üretimini % 9,3 arttırmıştır. Bu performansıyla Türkiye, Dünya Ham Çelik Üretim sıralamasında ilk 10 ülke arasında 8. sırada yer almıştır. Tablo 2: Türk Demir Çelik Sektörünün Yıllara Göre Ham Çelik Üretimi (Milyon Ton) 2005 2007 2008 2009 2010 2011 2012-7 20.9 25.8 26.8 25.3 29,0 34,1 21,1 Kaynak: WSA 5

1.3.Sektördeki Üretim Eğilimleri ve Üretilen BaĢlıca Ürünler 2012 yılı temmuz ayı itibariyle üretimini % 9,3 oranında artıran sektör, bu dönemde de dünya çelik üretiminde ilk 8 üretici arasındaki yerini almıştır. Kütük üretimi miktar bazında % 16,5 oranında artışla, 13,5 milyon tona slab üretimi ise, % 8 oranında azalışla 4,5 milyon tona gerilemiştir. Tablo 3: Türkiye nin Ürünlere ve Yöntemlere Göre Ham Çelik Üretimi (1000 ton) Türkiye'nin Ürünlere Göre Ham Çelik Üretimi 2011-6 2012-6 % Değişim (12/11) Kütük 11.554 13.461 16,5 Slab 4.850 4.463-8,0 TOPLAM 16.404 17.924 9,3 EAO 12.105 13.552 12,0 BOF 4.299 4.372 1,7 TOPLAM 16.404 17.924 9,3 Kaynak: DÇÜD Türkiye nin, 2015 yılına kadar, yassı-uzun ürün arz-talep dengesizliğinden kaynaklanan sorunları önemli ölçüde geride bırakması ve demir-çelik sektörünün ödemeler dengesi açığını kapatma yönünde önemli katkı sağlaması beklenmektedir. 2012 yılı itibariyle, sektör yassı ürünlerdeki tüketimi karşılayacak kapasitededir ancak yüksek ithalat oranları dikkat çekmektedir. GTİP kodları incelendiğinde % 97 oranında üretimi yurtiçinde mümkün olan yassı ürünlerin, maliyetinden dolayı ithalat yoluyla karşılanmasının tercih edildiği görülmektedir. Uzun vadede ise vasıflı, paslanmaz ve yapısal çelik gibi katma değeri yüksek ürünlerin, üretim ve tüketim paylarını arttırması öngörülmektedir. Ayrıca, Türkiye nin deprem bölgesinde olması nedeniyle yapısal çeliğe yönelik tüketim alışkanlıklarının yerleşmesi sonucunda ciddi üretim kapasitelerine ulaşması beklenmektedir. 1.4.Sektörün Alt Sektörleri ve EtkileĢim Halinde Olduğu Diğer Sektörler Demir çelik sektöründe, başta inşaat ve otomotiv olmak üzere, boru, profil, dayanıklı tüketim eşyası, yakıt araç ve gereçleri imalatı, tarım araçları imalatı, teneke tüketicileri ile gemi inşa sektörüne yönelik üretim yapılmaktadır. 2011 yılında genellikle inşaat sektörü tarafından tüketilen uzun ürünlerde, toplam tüketim % 17.7 oranında artışla, 11.66 milyon tondan, 13.72 milyon tona yükselirken, daha çok otomotiv, beyaz eşya, makine sektörleri tarafından tüketilmekte olan yassı ürünlerdeki tüketim artışı ise % 10.6 seviyesinde kalmış ve 13.2 milyon tona ulaşmıştır. 6

1.5.Sektörün Bölgesel Yapısı ve Kümelenmeler Ülkemizde ham çelikten nihai mamul üreten üreticiler Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz ve İç Anadolu bölgesinde faaliyet göstermekte olup, üreticilerin çoğunluğu Marmara, Ege, Akdeniz sahil şeridinde yer almaktadır. Demir çelik sektöründe yaklaşık 150 ye yakın firma faaliyet göstermektedir. Bunların içerisinde kapasiteleri 50.000 ton ile 3.500.000 ton arasında değişen Elektrik Ark Ocaklı tesis ile toplam kapasiteleri 8.500.000 ton olan entegre tesis bulunmaktadır. Diğer tesisler ise sadece haddehane hüviyetinde olup, dışardan satın almış oldukları kütük ile profil, filmaşin, nervürlü ve yuvarlak inşaat demiri üreten tesislerdir. Şekil 1: Türkiye Çelik Haritası Kaynak: DÇÜD 1.6. Sektörün Kapasite Kullanımı 2011 yılında sektörün ham çelik üretim kapasitesi 47 milyon tona ulaşmıştır. 2011 yılında % 76 seviyelerinde olan kapasite kullanım oranı, 2012 yılının ilk yedi ayında ortalama % 78,2 olarak gerçekleşmiştir. 7

1.7. Sektörün Ġstihdamı TOBB verilerine göre demir çelik sektörünün yıllar içinde değişen istihdam sayısı aşağıdaki tabloda belirtildiği şekildedir. Tablo 4: Demir-Çelik Sektörü İstihdam Sayısı 1990 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 % pay(2010) EO 10.525 9.239 13.153 14.505 16.187 16.205 14.834 17.216 51,6 BOF 33.145 17.459 17.293 16.264 17.328 16.831 14.948 16.170 48,4 Toplam 43.670 26.698 30.446 30.769 33.515 33.036 29.782 33.386 100,0 Kaynak: TOBB 1.8. Sektörün Üretim ve Katma Değeri Dünya da teknolojik yönden gelişmiş ülkeler, demir-çelik üretiminde, miktar olarak fazla üretim yapmaktansa; yassı, vasıflı, paslanmaz, kaplanmış veya daha özel, katma değeri yüksek çelik ürünlerin üretimine yönelmeye başlamışlardır. Buna karşılık, Türkiye de dahil olmak üzere, gelişmekte olan ülkeler, miktar olarak fazla üretim yapma eğiliminde kalmışlardır. Bu nedenle, vasıflı çelik, paslanmaz çelik ve yassı ürünlerde üretim yapmak önem arz etmektedir. 2011 yılında, Demir-Çelik Sektörünün ülkenin toplam ihracatı içerisindeki payının % 10 olması sektörün ihracat potansiyelini göstermektedir. NACE Rev. 2 ye göre 2009 yılında yaratılan toplam katma değerin %48,05 i sanayi ve inşaat (B- F); %51,95 i hizmetler (G-S) sektöründe yaratılmıştır. (TUİK) 2009 yılında yaratılan faktör maliyetiyle katma değere göre imalat sanayi %32,79 payla ilk sırada yer almaktadır. Bunu sırasıyla %21,62 ile Toptan ve Perakende Ticaret; Motorlu Kara Taşıtlarının ve Motosikletlerin Onarımı ve %8,01 ile Ulaştırma ve depolama sektörü izlemektedir. (TUİK) 2009 yılında Ana Metal Sanayi 42,5 milyar liralık üretim değeri ile 4,9 milyar liralık katma değer sağlamıştır. Tablo 5: Ana Metal Sanayi Üretim Değeri ve Katma Değeri NACE Rev.2 Üretim Değeri(TL) Faktör Maliyetiyle Katma Değer(TL) Ana Metal Sanayii 42.521.025.930 4.857.193.800 İmalat Sanayi 420.380.698.940 84.735.484.301 Toplam 959.651.294.368 258.386.157.884 Kaynak: TUİK, Nace Rev.2 Kod 24 8

1.9. Sektörün Cirosu Ana Metal Sanayi 2009 yılında toplam 45,2 milyar liralık ciro yapmıştır. Toplam ciro içerisindeki payı ise % 2,8 dir. Tablo 6 : Ana Metal Sanayi Cirosu NACE Rev.2 Ciro (TL) Pay(%) Ana Metal Sanayii 45.297.779.200 2,8 Toplam İmalat Sanayi 449.456.575.288 27,4 TOPLAM 1.640.231.919.667 100 Kaynak: TUİK, Nace Rev.2 Kod 24 1.10. Sektörün Ar-Ge Faaliyetleri Demir-Çelik sektörü iklim değişikliğinde etkileri büyük olan sektörlerden biri olmakla birlikte, sektörün bugünkü mevcut teknolojilerle çelik üretiminden kaynaklanan CO 2 emisyonlarını düşürmesi pek mümkün görülmemektedir. Bu nedenle, firmalar araştırma geliştirme faaliyetlerini, demir çelik sektörünün emisyon değerlerini düşürmeye ve enerji yoğun sektör olarak kullanılan enerji miktarını azaltmaya yönelik teknolojileri geliştirmek üzere yapmaktadır. 1.11. Sektörün Elektrik Tüketimi 2010 yılında ülkemizde toplam olarak 211.207 GWh elektrik üretimi gerçekleştirilmiştir. Görünen tüketim değeri ise 210.434 GWh olmuştur. Enerjiyi yoğun olarak kullanan demir çelik sanayinin (6740 Bin Tep), Türkiye nin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı, ortalama % 5, sanayinin enerji tüketimi (30628 bin tep) içerisindeki payı ise, % 22 civarındadır. Demir-çelik sektöründe; ark ocaklı tesislerde, enerji tüketiminin % 65 i elektrik, % 30 u doğalgaz ve % 5 i motorin, entegre tesislerde ise, enerji tüketiminin % 75 i kömür, % 5 i elektrik, % 5 i petrol ve % 15 i doğal gazdan oluşmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı istatistiklerine göre aşağıdaki tabloda demir çelik sektörünün Tep cinsinden elektrik enerjisi değeri verilmektedir. Tablo 7: Sektörün Elektrik Tüketimi 2010 yılı Elektrik Tüketimi (Bin Tep) Pay (%) Demir Çelik Sektörü 1562 %20 Tüm sektörler 6906 %100 Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Verileri 1 Tep=11630KWh Demir çelik sektörünün 2010 yılı elektrik tüketimi MWh cinsinden ifade edildiğinde 11630*1562000=18.166.060 MWh bir değere ulaşılmaktadır. 9

1.12. Sektörün DıĢ Ticareti Sektör 2011 yılında toplam 25 milyar dolarlık ithalat ve yaklaşık 17 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir. Söz konusu ithalatın 9,7 milyar dolarını hurdalar, 6,4 milyar dolarını yassı ürünler, 2,6 milyar dolarını vasıflı çelikler oluşturmaktadır. Sektör 2011 yılında dünya hurda ithalatının % 19,3 oranındaki kısmını gerçekleştirmiş ve en çok hurda ithalatı yapan ülke konumuna gelmiştir. Tablo 8: Demir Çelik Ürünleri Dış Ticareti (Dolar) ihracat ithalat 2011 2012 % Değişim 2011 2012 % Değişm Yarı Ürünler 763.197.881 856.727.826 12,26 715.984.952 849.282.738 18,62 Yassı Ürünler 1.101.169.431 766.908.857-30,36 3.129.177.996 2.875.109.319-8,12 Uzun Ürünler 3.529.843.914 4.175.872.733 18,30 711.920.571 693.661.231-2,56 Çelik Ürünleri Toplamı 5.394.211.226 5.799.509.416 7,51 4.557.083.519 4.418.053.288-3,05 Borular 830.749.074 822.791.773-0,96 318.382.615 295.102.460-7,31 Kaynak: TUİK Sektörün ihracatı ürün bazında yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, 2012 yılında, 2011 yılı 6 aylık verilerine kıyasla, yassı ürün ihracatı değer bazında % 30 oranında azalma gösterirken, geçen yılın aynı dönemindeki 1,10 milyar Dolar seviyesinden, 766,9 milyon dolara gerilemiştir. Diğer taraftan, bu yıl temmuz ayı itibariyle, Türkiye nin toplam yassı ürün ithalatı değer bazında, % 8 oranında azalışla 3,1 milyar dolardan 2,8 milyar dolara gerilemiştir. 2012 yılı ilk yarı verileri dikkate alındığında, ülkelere göre demir çelik ihracatımızda en büyük payı sırasıyla Orta Doğu ülkeleri, ABD ve İtalya almıştır. Tablo 9: Türkiye nin Çelik İhracatı Yaptığı Ülkeler 2011-6 2012-6 Suudi Arabistan 358.808 856.996 Irak 354.212 554.243 Mısır 206.613 291.181 Birleşik Arap Emirlikleri 594.070 368.710 Israil 198.383 262.621 ABD 229.894 367.862 Iran 213.193 121.948 Italya 584.211 126.837 Kanada 69.671 135.409 Peru 178.677 123.377 Diğer 2.633.806 2.757.328 TOPLAM 5.621.538 5.966.512 Kaynak: TUİK, GTİP 72 10

1.13.Sektörün Maliyet BileĢenleri Demir çelik sektöründe, ağırlıklı olarak ithal girdi kullanılmaktadır. Elektrik Ark Ocaklı (EAO) kuruluşlarda hammadde olarak kullanılan hurdanın %70 civarındaki bölümü ithal edilmektedir. 2012 yılı ilk yarısında 5,05 milyar dolarlık hurda ithal edilmiş ve bu ithalatın büyük bir kısmı ABD, Rusya, Ukrayna ve AB (27) ülkelerinden yapılmıştır. Entegre tesislerde ise, hammadde olarak 586,8 milyon dolar (2,4 milyon ton) taş kömürü ve 545 milyon dolarlık demir cevheri ithal edilmiştir. Tablo 10: Sektörde Girdi Payları Girdiler Elektrik Ark Ocakları (EAO) Entegre Tesisler (BOF) (Mal Bazında) Yerli (%) İthal (%) Yerli (%) İthal (%) Hurda 30 70 Demir cevheri 40 60 Taş Kömürü 10 90 Kaynak: DÇÜD 1.14. Sektörün 2013-2023 Projeksiyonu Önümüzdeki dönemlerde Çin in çelik üretimindeki hızlı artışın yavaşlaması beklenirken, Avrupa da sıkı mali politikalar nedeniyle talebin azalması, Ortadoğu ve gelişmekte olan ülkelerde ise alt yapı, inşaat ve sanayi alanlarındaki gelişmelere paralel olarak tüketim artması öngörülmektedir. Türkiye nin, 2023 ihracat hedefi doğrultusunda demir çelik sektörünün 2023 yılında 55 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmesi, dünya pazarından % 4 pay alması ve yıllık ortalama %7,4 büyümesi hedeflenmiştir. Bununla birlikte demir-çelik sektörünün ödemeler dengesi açığını kapatma yönünde önemli katkı sağlaması ve uzun vadede vasıflı, paslanmaz ve yapısal çelik gibi katma değeri yüksek ürünlerin, üretim ve tüketim paylarını arttırması öngörülmektedir. Ayrıca, Türkiye nin deprem bölgesinde olması nedeniyle yapısal çeliğe yönelik tüketim alışkanlıklarının yerleşmesi sonucunda ciddi üretim kapasitelerine ulaşması beklenmektedir. 11

2. SEKTÖRÜN SON 6 AYLIK DEĞERLENDĠRMESĠ 2.1.Son Dönemdeki Sektöre ĠliĢkin Türkiye ve Dünyadaki GeliĢmeler Türkiye demir çelik sektöründe geçtiğimiz yıllarda yaşanan yassı ürün ve uzun ürünlerdeki kapasite dengesizliği nedeniyle, ülkemiz yassı üründe net ithalatçı, uzun üründe ise net ihracatçı konumundaydı. Yassı ürünlerdeki yurt içi arz yetersizliği sebebiyle yerli tüketiciler ihtiyaçlarını ithalat ile karşılamak zorunda iken yapılan yatırımlarla Türkiye yassı çelik arz talep dengesi tamamıyla değişmiştir. 2011 yılı itibariyle, Türkiye de kurulu yassı çelik kapasitesi ise 16 milyon ton olup, kurulu kapasite yurt içi kullanımı ve ihracatı karşılayabilecek seviyededir. 2011 yılında iç tüketim 13 milyon ton, ihracat ise 2,3 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Dolayısı ile iç tüketim ve ihracat için gerekli olan kapasite 15,3 milyon olarak görünmektedir. 2011 yılında yapılan toplam yassı çelik ithalatı ise 6,4 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılında gerçekleşen yassı çelik ithalatının %50 si (3.193 Kton) AB ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yaptığımız ülkelerden, %36 sı (2.334 Kton) BDT ülkelerinden ve %14 ü de (906 Kton) diğer ülkelerden yapılmıştır. BDT ve diğer ülkelerden yapılan yassı çelik ithalatının ise %59 u (1.898 Kton) Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında gerçekleşmiştir. 2012 yılının ilk 5 ayında ise bu durumun devam ettiği görülmektedir. İlk 5 aydaki yassı çelik ithalatının %51 i (1.354 Kton) AB ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yaptığımız ülkelerden, %32 si (847 Kton) BDT ülkelerinden ve %17 si de (454 Kton) diğer ülkelerden yapılmıştır. Bu rakamlardan da anlaşılacağı gibi, ülkemizde üretilebilecek 5,0 milyon ton civarındaki yassı çelik mamul yerine yapılan ithalat, Türkiye de yaratılabilecek önemli bir katma değeri engellemektedir. Diğer taraftan Bakanlığımızca çalışmaları yürütülen Demir-Çelik ve Demirdışı Metaller Sektörü Strateji Belgesi 15 Ağustos 2012 tarihinde EKK da görüşülerek kabul edilmiştir. Söz konusu Strateji Belgesi nin sektörün yoğun olarak kullandığı hurda, kömür cevheri gibi hammaddeler, enerji tüketimi, Ar-Ge ve çevresel etkileri ve dış ticarette alınması gereken tedbirler konusunda sektöre ışık tutmaktadır. 12

2.2. Sektörün Üretim Endeksi Değerlendirmesi TUİK verilerine göre 2005 yılı baz alınarak hesaplanan üretim endeksi değerlendirmesinde, 2012 yılının ilk beş ayında ana metal sanayinde üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre artış göstermiştir. Şekil 2: Ana Metal Sanayi Üretim Endeksi Kaynak: TUİK Verileri, NACE Kod:24 2.3.Sektörün Kapasite Kullanım Oranı Değerlendirmesi 2012 yılında ana metal sanayi kapasite kullanım oranları yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın kapasite kullanım oranlarının üzerine çıkmış, 2. çeyrekte ise azalarak geçen yılın aynı döneminin ortalama değerinin altına inerek dalgalanma göstermiştir. Ana Metal Sanayindeki Kapasite kullanım oranlarının ortalama değeri % 78,1 olarak hesaplanmıştır. Şekil 3: Ana Metal Sanayi Kapasite Kullanım Oranları Kaynak: Merkez Bankası Verileri, Ana Metal Sanayi 13

2.4.Sektörün Ġhracat ve Ġthalat Değerlendirmesi 2011 yılında, 17 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiren sektör yılın her döneminde ithalatta fazla vererek, 8 milyar dolarlık ticaret açığı vermiştir. Sektör 2012 yılının ilk yarısında 12,4 milyar dolarlık ihracat ve 8,9 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmiştir. Tablo 11: Yılı Demir Çelik Sektörü Dış Ticareti (Dolar) Demir Çelik Sektörü Dış Ticareti İhracat (2012) İthalat (2012) Demir ve çelik 5.958.760.807 10.198.000.705 Demir veya çelikten eşya 2.939.411.463 1.090.421.031 Demir cevherleri ve konsantreleri 16.879.087 545.364.798 Koklaşabilir Taş Kömürü 51,48 586.818.821 Dingil, tekerlek vb. aksam-parçaları 545.754 18.750.075 Toplam 8.915.051.954 12.439.355.430 Kaynak: TUİK, GTİP (72, 73, 2601, 27011210, 860719) Çelik üretiminin başlıca girdi kalemleri olan hurda, demir cevheri ve kömür üretimlerinin ülkemizde yetersiz olması, bu ürünlerde yurtdışına bağımlılığın süreceğini göstermektedir. Türkiye nin, Dünya Hurda İthalatındaki payı ise % 18 olarak tahmin edilmektedir. (Kaynak: WSA) Dünya çelik hurda tüketiminin 2015 yılına kadar 631,5 milyon tona ulaşılması beklenmektedir. (Küresel Sanayi Analizleri Raporu) TUİK verilerine göre 2011 yılında 9,8 milyar dolarlık hurda ithalatı gerçekleştiren sektör, 2012 yılı ilk yarısında 5,05 milyar dolarlık hurda ithalatı yapmıştır. 2.5. Sektörün Ciro Endeksi Değerlendirmesi Ana Metal Sanayinin 2012 yılı ilk yarısında ciro endeksi 2011 yılına göre büyük oranlarda artış göstermiştir. Birçok sektör için lokomotif olan ana metal sanayi 2012 yılında, satışlarını artırmıştır. Şekil 4: Ana Metal Sanayi Ciro Endeksi Kaynak: TUİK, Nace Rev.2 kod 24 14

KAYNAKÇA Türkiye İstatistik Kurumu Dünya Çelik Birliği Demir Çelik Üreticileri Derneği Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Çelik Komitesi Demir Çelik Sektörü Rekabet Gücü Raporu (2011 Yılı) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Raporları www.prweb.com 15