Ders 3: Çok Fazla Hayvan? Genel Öğrenciler, evlerindeki evcil hayvanlar, kuşlar, çevrelerindeki vahşi hayatın içinde hayvanları sürekli görürler. Bu ders, öğrencilerin, popülasyonların zaman boyunca nasıl azalıp arttığını keşfetmelerini sağlar. Öğrenciler, simülasyonda verilen (Şekil 1) belirli bir hayvanın ortalama ne kadar yaşadığı gibi bilgileri ayar değeri olarak kullanabilirler. Diğer bir seçenek de, öğrencilerin başka popülasyonları araştırmaları, keşfetmeleri ve karşılaştırmalarıdır. Öğrenme hedefler: Hayvan popülasyonlarının neden ve nasıl artıp azaldığını karşılaştırmak için bir popülasyon simülasyonunu keşfetmek Bir çizgi grafikte veriyi sunmak ve yorumlamak. Bir hayvan popülasyonunu, neden artıp azaldığını gösteren bir diyagramda sunmak. Ders 3 - SeviyeA - 5 Yaş + Süre: 45 dakikalık 2 oturum Malzemeler: 2-3 öğrenciye 1 bilgisayar Simulasyon Ders notları (sayfa 4) Ders programı ile ilişkisi: Bilim: Popülasyonlar, ekosistemler, bilimsel yöntem Matematik: Verinin sunulması ve yorumlanması Okuma: Fikirler arası bağlantıları anlatmak Şekil 1 Ana Sayfa Öğrencinin Görevi Hangi hayvan popülasyonunun en hızlı ve en yavaş büyüdüğünü belirlemek ve bu iki sonucu neyin yarattığını açıklayabilmek. Temel sistem dinamikleri kavramları ve içgörüleri: Doğanın sınırları vardır (taşıma kapasitesi) bu nedenle popülasyonlar sonsuza kadr büyüyemezler. Popülasyonlar taşıma kapasitelerine kadar artar veya azalırlar. Popülasyon büyümelerinin çeşitli etkenleri vardır. Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange 1
Dersin Açıklaması Hazırlık: 1. Öğrenci grupları (2-3 kişilik) oluşturun. 2. Her öğrenci veya öğrenci grubu için ders notu hazırlayın. Öğrencilerin simülasyonu birden çok çalıştırabilmeleri için 6 ve 7. sayfalardan yeteri kadar kopya hazırlamaya dikkat edin. 3. Hayvan bilgi kartlarını kesin veya öğrencilere kesitirin. Renkli ve siyah/beyaz olarak iki çeşit kart var. Siyah/beyaz olanlar kendi kendilerine okuyabilen çocuklar için. 4. Bilgisayarların internet erişimini kontrol edin. Şekil 2 Başlayalım Oturum 1: 1. Kısa bir hayvan listesi için beyin fırtınası yapın. 2. Kısaca tartışın: a. Hayvanlar ne kadar yaşar? b. Hayvanların kaç bebeği olur? 3. Kart setlerini dağıtın ve öğrencilerin şablon üzerinde her hayvanı eşleştirmelerini sağlayın. 4. Farklı hayvanları, bebek sayısı, sayısı ve yaşam süresi yönlerinden karşılaştırın ve tartışın. 5. Farklı hayvanlar için kart setlerine bakın. Öğrencilerin herhangi ikisini seçmelerini isteyin. Birbirleine benzeyen yönleri nelerdir? Birbirlerinden farklılıkları nelerdir? 6. Öğrencilere simülasyonu gösterin ve yönergeyi birlikte okuyun (Şekil 2). 7. Öğrencilere Karar Vermelerinde rehberlik edin (Şekil 3). Kaydırma çubuklarının nasıl çalıştığını göstermek için ilk simülasyonu siz ayarlayabilirsiniz. Başlangıçta, Gereken Alan değişkeninin tüm hayvanlar için 1000 birime ayarlı kalmasını sağlayın. Sonraki çalıştırmalarda bu değer değiştirilebilir. Şekil 3 Karar Verelim Şekil 4 Görelim Şekil 5 Görelim 2 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange
Dersin Açıklaması 8. Çalıştırmaları tamamlandığında, verileri kaydedip Görelim bölümüne geçin (Şekil 4). 9. Simülayonu ayarlamayı ve çalıştırmayı öğrendikten sora, öğrencilerin, ders notlarına verilerini kaydederek, küçük gruplar halinde bağımsız çalışmalarını sağlayın. 10.Farklı Uygulama: Başka hayvanlar için araştırma yapın, simülasyonu çalıştırın ve karşılaştırın. Bilgi: tüm hayvanlar simülasyon değişkenlerine uymayabilir. Ayrıca, kaydırma çubuları uç değerlere ayarlandığında grafikler hatalı davranış gösterebilirler. Oturum 2: 1. Gerekiyorsa, öğrencilerin simülasyonlarını bitirmelerini sağlayın. 2. Simulasyonu birçok kez çalıştırdıktan sonra, öğrenciler Düşünelim bölümüne (Şekil 5) devam edebilirler. Yaşlarına ve okuma düzeylerine göre öğrenciler bu bölümde desteğe gerek duyabilirler. 3. Simulasyon deneyimini, Dersi Eve Götürmek ve Değerlendirme fikirlerini kullanarak özetleyin. Öğrenelim (Şekil 8) bölümünden diğer modelleri de keşfedebilirsiniz. Dersi Eve Götürmek: Öğrencilerin Düşünelim bölümünü küçük gruplar veya sınıf olarak keşfetmelerini sağlayın. Hayvan popülasyonunun neden sonsuza kadar büyümediğini düşünün. Hayvanların yaşamak için nelere gereksinim duyduklarını (besin, su, yaşama alanı) tartışın. Öğrencilerin gereken şeylerden birinin resmini çzimesini isteyin. Hayvanların bu gereksinimi karşılanmazsa ne olur? Şekil 7 Öğrenelim Doğumları Bir filin 1 bebeği ler 5 yılda bir kez Populasyonu Şekil 8 Öğrenelim Bazen insanlar fillere zarar verir. Ölümleri Bir fil ortalama 50 Değerlendirme Önerileri: Öğrencilerin bir hayvan seçmelerini ve şablondaki (Sayfa 9) kutunun (stok) içine seçtiği hayvanı çizmelerini sağlayın. Popülasyonun nasıl artıp azaldığını açıklayan resim veya yazılar (bebkleri, u, yaşam süresini, gereken alanı gösteren) ekleyin. Küçük öğrenciler dersin başındaki kartları kullanabilir (Şekil 7'deki örnek) Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange 3
4 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange Ders 3 Ders Notları Geyik Bir geyiğin 2 bebeği Geyikler yılda 1 kez Bir geyik ortalama 6 Bir filin 1 bebeği ler 5 yılda 1 kez Bir fil ortalama 50 Fare Bir farenin 6 bebeği Fareler yılda 5 kez Bir fare ortalama 2 Tavşan Bir tavşanın 5 bebeği Tavşanlar yılda 4 kez Bir tavşan ortalama 4 Somon Bir somonun 5 bebeği Somonlar 4 yılda 1 kez Bir somon ortalama 4
Ders 3 Ders Notları Geyik Bir geyiğin 2 bebeği Geyikler yılda 1 kez Bir geyik ortalama 6 Bir filin 1 bebeği ler 5 yılda 1 kez Bir fil ortalama 50 Fare Bir farenin 6 bebeği Fareler yılda 5 kez Bir fare ortalama 2 Tavşan Bir tavşanın 5 bebeği Tavşanlar yılda 4 kez Bir tavşan ortalama 4 Somon Bir somonun 5 bebeği Somonlar 4 yılda 1 kez Bir somon ortalama 4 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange 5
Ders 3 Ders Notları Hayvan Popülasyonları Simülasyonu Hayvan: Kaç bebek yaşayabiliyor?: Hayvan yılda kaç kez doğuruyor?: Hayvan ne kadar süre yaşıyor?: Hayvanın ne kadar alana gereksinimi?: Simülasyon sonunda kaç hayvan kaldığını yazın. Hayvanların grafiğini çizin. Hayvan sayısı: 10000 5000 0 0 5 10 15 20 Yıllar 6 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange
Ders 3 Ders Notları Hayvan Popülasyonları Simülasyonu Hayvan popülasyonuna zaman boyunca ne oldu? Grafik çizgisine bakarak grafiğin öyküsünü anlatın. Sizce bunun nedeni nedir? Bu hayvan için yapılan ayarlara bakın. Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange 7
Ders 3 Ders Notları Hayvan Popülasyonları Simülasyonu Hangi hayvanın popülasyonu sonunda en fazla hayvan sayısına sahip oldu? Hangi hayvanın popülasyonu sonunda en az hayvan sayısına sahip oldu? Sizce bunun nedeni nedir? Bu hayvan için yapılan ayarlara bakın. Sizce hayvanın popülasyonunun sonsuza kadar artmamasının nedeni ne olabilir? 8 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange
Ders 3 Ders Notları Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange 9
Teşekkürler: Ders 3 Düzey A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange Bu model, karmaşık sistemlerin özelliklerini keşfetmek amaci ile hazırlanan model dizisinin bir parçasıdır. Simulasyon http://www.clexchange.org/curriculum/complexsystems/oscillation/turkish.asp Modelin yaratılmasına katkı sağlayanlar: Jen Andersen Anne LaVigne Michael Radzicki George Richardson Lees Stuntz Jay Forrester ve The Creative Learning Exchange desteği ile. Türkçe'ye çeviri: Emre Göktepe Resimler: Somon - US Fish and Wildlife, Public Domain. Fare - NIH.gov, Public Domain. Tavşan - A.LaVigne. Geyik - Liscobeck, Wikipedia Project, Public Domain. ler - US Fish and Wildlife, Public Domain. Çayır - Wikimedia Commons, Ace2209, Public Domain. Bebeği ile birlikte fil - Wikimedia Commons, John Storr, Public Domain. Oynayan bebek Thomas Eakins. Public Domain. Örümcek ağı U.S. Fish and Wildlife Service, Public Domain. Oyuncakları ile çocuk, Wikimedia Commons, Nationaal Archief/Spaarnestad Photo/W.P. van de Hoef, Public Domain. Amerikan geyiği ve kurt - US Fish and Wildlife Service, Public Domain. 10 Ders 3 - Seviye A Çok Fazla Hayvan? 2012 Creative Learning Exchange