Öteleme ve yansımanın birlikte kullanıldığı dönüşümlere ötelemeli yansıma denir. Düzlemde yansıma ve ötelemeli yansıma dönüşümlerinde uzaklıklar korunurken açıların yönleri değişir. Ötelemeli yansıma dönüşümünde değişme özelliği yoktur. ÖTELEME SİMETRİSİ Paralel iki doğruya göre yansımanın bileşkesine öteleme simetrisi denir. Bu bileşke iki doğru arası uzaklığın iki katı kadar ötelenerek yapılır.
DÖNME SİMETRİSİ Kesişen iki doğruya göre yansımanın bileşkesine dönme simetrisi denir. Bu bileşke iki doğru arasındaki açının iki katı kadar bir dönme dönüşümüdür. ÖTELEME VE DÖNMENİN BİLEŞKE DÖNÜŞÜMLERİNDE DEĞİŞME ÖZELLİĞİ YOKTUR. A,W,T,Y,U,I,O,Ü,H,İ,X,V,M,Ö harflerinde dikey, E,I,O,H,K,X harflerinde yatay yansıma vardır.
Yukarıdaki süslemenin süsleme kodu aşağıdakilerden hangisidir? A)4-3-3-4-3 B)4-3-3 C)4-4-3-3 D)6-6-5 E)3-3-3-3-4
Oranları, ve merkezi M olan iki homotetinin bileşkesi, M merkezli oranlı homoteti dönüşümüdür.
EKSİLTME-ARTTIRMA sembolüne (D 90, D 180,D 270 ) izometrik dönüşümleri uygulanarak elde edilen fraktalın ikinci adımı aşağıdakilerden hangisidir? ÇİZGİ İLE BÖLME GEOMETRİK YAPILAR VE KAPLAMA Katı cisimlerin belli kurallar doğrultusunda bir araya gelmesiyle oluşan yeni katı cisimlere yapı denir. Temel şekillerden yeni şekiller oluşturmak için farklı yöntemler kullanılır. 1)Eksiltme: Temel geometrik şekilden bir geometrik şeklin çıkarılmasıdır. 2)Eksiltme-arttırma: Temel geometrik şekilden bir geometrik şeklin çıkarılması, çıkarılan şeklin veya başka bir şeklin eklenmesidir. 3)Çizgiyle bölme: Temel geometrik şekli elle veya bir alet yardımıyla bölmek, bölünen kısmı çıkarmaktır. EKSİLTME ÇOKYÜZLÜLERLE UZAYSAL KAPLAMALAR (TESSELLATION) Matematikte kaplama boşluk bırakmadan bir düzlemi süslemedir. Bu kavram R 3 ve daha üst boyutlar için de genellenebilir. Çokyüzlülerden bazıları tek başına uzayı kaplayabilir. Bazıları küp, eşkenar üçgen dik prizma, düzgün altıgen dik prizma, kesik düzgün sekizyüzlüdür.
ÇOKYÜZLÜLERDE SÜSLEME Bir düzlemsel bölgenin yalnız bir motif kullanarak boşluksuz ve çakışmayan, izometrik dönüşümler yardımıyla inşa edilen süslemelere düzgün kaplama, birden çok motif kullanarak boşluksuz ve çakışmayan, izometrik dönüşümler yardımıyla inşa edilen, süslemelere yarı düzgün kaplama, yalnız bir cisimle inşa edilen, yalnız öteleme kullanılarak yapılan, boşluksuz ve çakışmayan süslemelere periyodik kaplamadır. PERSPEKTİF İnsan gözünün görebildiği gibi çizebilmeyi sağlayan yönteme perspektif denir. Çizgi ve hava perspektifi olmak üzere iki türü vardır. Hava perspektifi: Hava saydam bir ortamdır ama saydamlığı sıfır değildir. Havasız bir ortamdaki görüş mesafesi ve netlik farklıdır. Baktığımız nesneyle aramız açıldıkça hava miktarı arttığından netlik azalacaktır. Resim yaparken yapılan bu boyamayla yapılan perspektif etkisine hava perspektifi denir. Çizgi perspektifi: Eşyaların çizimlerini noktalı özel kağıtlarda noktaların belirttiği doğrultuda belli kurallarla yapılan çizim yöntemidir ÇİZGİ PERSPEKTİF A.PARALEL PERSPEKTİF 1.AKSONOMETRİK PERSPEKTİF a. İzometrik b. Kabinet c. Militer(kuşbakışı) B.KONİK PERSPEKTİF a. Bir noktalı b. İki noktalı c. Üç noktalı b. Dimetrik c. Trimetrik 2.EĞİK PERSPEKTİF a. Kavaliyer UZAYDA İZOMETRİK DÖNÜŞÜMLER UZAYDA SİMETRİ A(x,y,z) noktasının x eksenine göre simetriği B(x,-y,-z) A(x,y,z) noktasının y eksenine göre simetriği C(-x,y,-z) A(x,y,z) noktasının z eksenine göre simetriği D(-x,-y,z) A(x,y,z) noktasının xoy düzlemine göre simetriği E(x,y,-z) A(x,y,z) noktasının xoz düzlemine göre simetriği F(x,-y,z) A(x,y,z) noktasının yoz düzlemine göre simetriği G(-x,y,z) A(x,y,z) noktasının orijine göre simetriği H(-x,-y,-z) A(-1,2,-2) noktasının y eksenine göre simetriği B noktası olsun.b noktasının C(-3,-1,2) noktasına uzaklığı kaç birimdir? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7 A(2,-1,-2) noktasının x eksenine göre simetriği B noktası, B noktasının xoz düzlemine göre simetriği C noktası olsun. C nin koordinatları toplamı kaç birimdir? A) -3 B) -1 C) 1 D) 2 E) 3
UZAYDA DÖNDÜRME A(x,y,z) noktasının x ekseni etrafında 90 0 B(x,-z,y) A(x,y,z) noktasının y ekseni etrafında 90 0 C(z,y,-x) A(x,y,z) noktasının z ekseni etrafında 90 0 D(-y,x,z) A(x,y,z) noktasının x ekseni etrafında 180 0 E(x,-y,-z) A(x,y,z) noktasının y ekseni etrafında 180 0 F(-x,y,-z) A(x,y,z) noktasının z ekseni etrafında 180 0 G(-x,-y,z) A(-1,2,-2) noktasının z ekseni etrafında 90 0 döndürülmesiyle elde edilen nokta B(a,b,c) noktası olsun. a + 2b + c aşağıdakilerden hangisidir? A) -6 B) -4 C) -2 D) 4 E) 2 Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki şeklin x ekseni etrafında 180 0 döndürülmüş halidir? A) B) C) D) E)
B.KONİK PERSPEKTİF İzometrik perspektif paralel perspektifin bir türü olduğundan bakış noktası sonsuzdadır. Konik perspektifteyse ölçülebilir bir uzaklıktadır. Bakış noktasıyla nesne arasına saydam, düşey bir düzlem hayal edilerek (izdüşüm düzlemi) nesneden göze gelen ışınların bu düzlemdeki izdüşümü perspektifi verecektir. Yer çizgisi: Cismin oturduğu yer düzlemiyle izdüşüm (resim) düzleminin arakesit doğrusudur. Bakış noktası: Gözlemcinin gözünün bulunduğu noktadır. Cisme uzaklığı, cismin uzaklığı veya genişliğinin en az iki katı olmalıdır. Cismin yan yüzeylerini gösterebilmek için cismin ön yüzeyine göre sağ ya da sol tarafta olmalıdır. Bakış uzaklığı: Bakış noktasının nesneye uzaklığıdır. En az nesnenin genişliği kadar olmalıdır. Bakış yüksekliği: Bakış noktasının yer düzlemine uzaklığıdır. Bakış yüksekliğine göre görüş alanı değişir. Ufuk çizgisi: Gözün bulunduğu düzlemle izdüşüm düzleminin arakesit doğrusudur. Ufuk düzlemiyle yer düzlemi paraleldir. Kaybolan nokta (kaçış noktası): Bakış uzaklığından sonsuza çizilen, gerçekte paralel olmasına rağmen izdüşüm düzlemine paralel olmadıklarından kesişiyormuş gibi görünen doğruların kesim noktasıdır. Ufuk çizgisi üzerindedir. TİCARİ AMAÇLI DEĞİLDİR. KAYNAKÇA: SINAV YAYINLARI GEOMETRİ 2.DERGİ CELAL AYDIN YAYINLARI 10.SINIF ÇALIŞMA KİTABI KAREKÖK YAYINLARI 12.SINIF KONU ANLATIMLI ESEN YAYINLARI 12. SINIF SONUÇ YAYINLARI 10.SINIF GEOMETRİ DERGİSİ RESİMLER İÇİN MUHTELİF İNTERNET SİTELERİ