Örne 9: 900 TL re eğerl ve 80 gün vael br senen peşn eğer, ç soo üzernen 8000 TL olara hesaplanığına göre uygulanan soo oranı ner? çözü:.yol: =900 TL n=80 gün P 8000TL t=? P..900 8000 80t 8000( 80t).900 t 0,30 %30 soo oranı bulunur..yol: = P I I P I 900800000TL ç soo tutarıır. 00 TL çn güne x TL soo öenrse 8000 TL çn 80 güne 00 TL soo öenr. 00..00=8000.80. x 00..00 x 30 %30soo oranı bulunur. 8000.80 BASİT DIŞ VE İÇ İSKONTONUN KARŞILAŞTIRILMASI: İsoo şle, aslına faz şle elğne olup tcaret alanına önel yere sahp senetlern üzenlenes ve ırırılası le lgl şleler çn ullanılan aha ar apsalı br avraır. Kreye ayanan br tcarî şlee, vae tarhne öenes gereen borç tarı, peşn esasa göre öenece olan tutara bell tar faz elenere bulunur. Br alın beel olan ve peşn olara yapılaca öeee geçerl olan para tarına, br tar faz elenere n gün sonra oluşan yen tar üzernen öee yapılası şle, alın peşn eğerne eşt br paranın faze verles şle elğner.
İsoo, faz şlenen başa br şey olaığına ve yararlanılan aptal e peşn eğeren baret oluğuna göre faz tutarının(soo şlelerne soo tutarının) peşn eğer üzernen hesaplanası gerer. İç sooa bu yol zleneter. Bu neenle ç soo etou, ış soo etounan aha oğru ve aaletlr. Dış soo etou le yapılan hesaplaalara, borçlu geretğnen aha fazla faz öee zoruna alır. Buna arşılı tcaret hayatına, ısa vael soo şlelerne, genellle ış soo yöe uygulanır. Bunun neenler: )Kre şlelerne re açan(alacalı), reye htyaç uyanan(borçluan) aha güçlü uruaır. Borçlu ble ble br tar fazla faz öeyere, htyacı olan paraya avuşa çn ış soo etouna razı olur. )Senetlern ırırılası(soo) şlelerne hesaplaaların ış sooya göre yapılası aha olay ve prattr. 3)Borç tarı ço fazla olaığına, soo hesabı arasına far öneszr. Dış soo tutarı I le ç soo tutarı I arasına fara erse: r. = I - I Örne 0: 0 000 TL re eğerl, 90 gün vael br senen %0 soo oranı üzernen ış ve ç soo tutarları arasına far aç TL r? çözü: =0 000 TL n=90 gün t=0,0 =?
3 0000.90. 0,0 I = I 0500TL I I 0000.90. 0,0 90.0,0 0000TL = I I =0500-0000=500 TL bulunur. BİRDEN FAZLA SENEDİN BİR SENET İLE DEĞİŞTİRİLMESİ: ORTAK VADE: Kre eğerler ve vaeler farlı brço senet yerne yen br senet üzenlee steneblr. Düzenlenen yen senen vaesne, ğer senetlern orta vaes enr. Yen senen re eğer, ğer senetlern re eğerler toplaına eşt eğlr. Anca yen senen peşn eğer, ğer senetlern peşn eğerler toplaına eşttr. yapılablr: Orta vae le lgl hesaplaalar ış ve ç soo etotlarının her s le e a)dış sooya göre orta vae: re eğerl n vael, re eğerl n vael,, re eğerl vael senetler yerne, re eğerl n vael senet üzenlenecese, t soo oranına göre orta vae: n Dış sooya göre peşn eğer; P ( ) oluğunan: P P P ( n t) şelne hesaplaa yapılara bulunur.
4 *Vae yıl olara belrtlş se: olur. (-)= ( n t) ( n t)... ( n t) *Vae ay olara belrtlş se: olur. (-)= ( n t) ( n t)... ( n t) *Vae gün olara belrtlş se: olur. (-)= ( n t) ( n t)... ( n t) a) İç sooya göre orta vae: re eğerl n vael, re eğerl n vael,, re eğerl n vael senetler yerne, re eğerl n vael senet üzenlenecese, t soo oranına göre orta vae: İç sooya göre peşn eğer; P oluğunan: P P şelne hesaplaa yapılara bulunur. *Vae yıl olara belrtlş se: olur.... n t n t n t
5 *Vae ay olara belrtlş se: olur.... n t n t n t *Vae gün olara belrtlş se: olur.... n t n t n t Örne :5000 TL re eğerl 30 gün vael, 0000 TL re eğerl 40 gün vael ve 8000 TL re eğerl 0 gün vael üç senet yerne 0 gün vael br senet üzenlene stenyor. %40 soo oranına göre yen üzenlenece senen re eğer ne olur? (Hesaplaa ış sooya göre yapılacatır.) çözü: 5000 TL 0000TL 3 8000TL =? n 30gün n 40gün n 3 0 gün n=0 gün t=0,40 (-)= ( n t) ( n t) ( n t) 3 3 (0.0,40) 5000( 30.0,40) 0000( 40.0,40) 8000( 0.0,40) 5000() 0000(6) 8000( 8) 48 50000 6880000 6300 59089,74 TL bulunur. 3
6 Örne 3: 0000 TL re eğerl 50 gün vael, 3000 TL re eğerl 60 gün vael ve 8000 TL re eğerl 40 gün vael üç senet yerne 0 gün vael yen br senet üzenlenecetr. Yen senen %50 soo oranına göre re eğer ne aar olur?(hesaplaa ç sooya göre yapılacatır.) çözü: 0000 TL 3000TL 3 8000TL =? n 50 gün n 60gün n 3 40 gün n=0 gün t=0,50 3 n t n t n t 3 0000 3000 8000 0.0,50 50.0,50 60.0,50 40.0,50 877,09 TL bulunur. Örne 4:0000 TL re eğerl 50 gün vael, 5000 TL re eğerl 80 gün vael, 35000 TL re eğerl 00 gün vael üç senet yerne 90000 TL re eğerl br senet üzenlenecetr. Yıllı %30 soo oranı üzernen bu senen vaes ne olur?(dış soo etouna göre hesaplaa yapınız.) çözü: 0000 TL 5000 TL 3 35000 TL =90000 TL n 50gün n 80 gün n 3 00gün t=0,30 n=? (-)= ( n t) ( n t) ( n t) 3 3 90000( n.0,30) 0000( 50.0,30) 5000( 80.0,30) 35000( 00.0,30)
7 n= 00 333gün bulunur. 0,30 ORTALAMA VADE: Kre eğerler ve vaeler farlı brço senet yerne üzenlenece yen senen re eğer, ğer senetlern re eğerler toplaına eşt se, yen senen vaesne ortalaa vae enr. =... r. Bu urua senetlern fazler toplaı, yen üzenlenen senen faz tutarına eşt olur. Buraan ortalaa vae:.n= n n... n.n n olara ele elr. n n Örne 5: 30000 TL re eğerl 0 gün vael, 40000 TL re eğerl 50 gün vael ve 50000 TL re eğerl 80 gün vael üç senet yerne te br senet üzenlenecetr. Bu yen senen ortalaa vaes ner? çözü: 30000 TL 40000 TL 3 50000 TL n=? n 0gün n 50 gün n 3 80gün = 30000 40000 50000 0000TL 3
8 n= 3 n n n n n 3 3 30000.0 40000.50 50000.80 n 55gün bulunur. 0000 İSKONTO HESAPLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMA SORULARI: )Vaesne 3 ay ala yıllı %0 soo oranı üzernen soo ettrlen br senen peşn eğer 800 TL r. Dış soo etouna göre hesaplaa yapılığına göre, senen re eğer aç TL r? çözü:.yol:n=3 ay P 800TL t=0,0 =? P ( ) ( 3.0,0) 800 800. 4000 TL bulunur. 3.0,0.yol: 00 TL çn aya 0 TL soo öenrse (800+x) TL çn 3 aya x TL soo öenr. 00..x=(800+x).3.0
9 x 00TL soo tutarı ele elr. = P I 800 00 4000 TL bulunur. )48000 TL re eğerl br senet, vaesne ay ala, yıllı %30 soo oranı üzernen soo ettrlyor. Dış soo yöene göre hesaplaa yapılığına göre, senen peşn eğer aç TL r? çözü:.yol: =48000 TL n= ay t=0,30 P? P ( ) 48000(.0,30) P P 45600TL bulunur..yol: 00 TL çn aya 30 TL soo öenrse 48000 TL çn aya x TL soo öenr. 00..x=48000..30 48000..30 x 400TL soo tutarı bulunur. 00.
0 = P I P I 0 P 48000 400 4560 TL bulunur. 3)Peşn eğer 66000 TL olan br senet, vaesne 50 gün ala, yıllı %0 soo oranı üzernen, hesaplaaa ış soo etou ullanılara soo ettrlyor. Öenen soo tutarı ne aarır? çözü:.yol: P 66000 TL, n=50 gün, t=0,0, I? P ( ) ( 50.0,0) 66000 66000. 7000TL re eğer bulunur. 50.0,0 = P I I P 0 I 7000 66000 600 TL bulunur.
.yol: 00 TL çn güne 0 TL soo öenrse (66000+x) TL çn 50 güne x TL soo öenr. 00..x=(66000+x).50.0 x 6000TL soo tutarı bulunur. 4)Kre eğer 48000 TL olan br senet, vaesne 0 gün ala ış soo etouna göre soo ettrlyor. Bu şlen arşılığına 4400 TL ele geçtğne göre, hesaplaaa yıllı % aç soo oranı ullanılıştır? çözü:.yol: =48000 TL n=0 gün P 4400TL t=? P ( ) 48000( 0.t) 4400 t=0,35, yan %35 soo oranı uygulanıştır..yol: I P I 48000 4400 5600TL 48000 TL çn 0 güne 5600 TL soo öenrse 00 TL çn güne x TL soo öenr. 48000.0.x=00..5600
00..5600 x 35 48000.0 O hale, 00 TL çn güne 35 TL soo tutarı öenyorsa, hesaplaaa ullanılan soo oranı yıllı %35 tr. 5)7000 TL re eğerl br senet %45 soo oranı üzernen soo ettrlyor. Dış soo etouna göre hesaplaa yapılığına göre ve öenen soo tutarı 350 TL oluğuna göre, senet vaesnen aç gün önce ırırılıştır? çözü:.yol: =7000 TL t=0,45 I 350 TL n=? I 7000.n.0,45 350 350. n 40 gün bulunur. 7000.0,45.yol: 00 TL çn güne 45 TL soo öenrse 7000 TL çn x güne 350 TL soo öenr. 00..350=7000.x.45 00..350 x 40gün bulunur. 7000.45