Sunu Planı. Ortopedik Yaralanmalara Genel Bakış Sık Atlanan Ortopedik yaralanmaların nedenleri Olgularla yaralanmaların incelenmesi Sonuç

Benzer belgeler
Doç.Dr Can Aktaş Koç. Üniv. Hastanesi Acil Servisi

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI

Atıf BAYRAMOĞLU Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ERZURUM

Dr. İlker Akbaş Bingöl Devlet Hastanesi Acil Servisi Antalya - Nisan 2018

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

Plan Acil serviste sık atlanan radyografik bulgular

Anatomi. Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri. Anatomi. Anatomi. Ardayak dizilim grafisi (Saltzman grafisi) Uzun aksiyel grafi

ORTOPEDİK YARALANMALARDA İLKYARDIM

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Travma Hastasında Görsel Tanı: direkt grafi, BT, diğer (makalelerle, olgularla) John Fowler, MD Kent Hastanesi, İzmir

Plato Tibia ve ÖĞRENCİ DERS NOTLARI. Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Dr. Mehmet BAYDAR Baltalimanı Kemik Hastalıkları EAH El Cerrahisi Kliniği

DİZ MUAYENESİ. Prof. Dr. Bülent Ülkar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Anabilim Dalı

EKLEM HAREKET AÇIKLIĞI ÖLÇÜMÜ

FTR 207 Kinezyoloji I. Dirsek ve Önkol Kompleksi. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI. Epidemiyoloji. Anatomi. Anatomi. Ayak Bileğinin Bağları. Ayak Bileği Yaralanmaları

DİRSEK GRAFİSİ YRD.DOÇ.DR.MANSUR KÜRŞAD ERKURAN ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP AD.

Sunum planı. Omuz ve humerus yaralanmaları. Omuz anatomisi. Omuz anatomisi. Sternoklavikular eklem çıkıkları. Omuz anatomisi

Skafoid Kırık Perilunat Çıkık

Acil Ortopedik Görüntülemede Esaslar ve Tuzaklar. Sunum Planı. Ekstremite için standart ve ek görüntüleme

Kırık, Çıkık ve Burkulmalar

BİRİNCİL KEMİK KANSERİ

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

ÜNİTE-10. Kırık Çıkık ve Burkulmalarda İlk Yardım

VÜCUDUN TEMEL PARÇALARI. 1) Baş-boyun 2)Gövde 3)Ekstremiteler (Kollar ve bacaklar)

F Function. A Arterial Pulse. C Capillary Refill. T Temperature (Skin) S - Sensation. Hastane öncesi kullanılan sabitleme.

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın

DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik)

Kas İskelet Sistemi Muayenesi

2) AYAK DEFORMİTELERİ ve ORTEZLERİ

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

YÜKSEK RİSKLİ ORTOPEDİK YARALANMALAR


SIK GÖRÜLEN SPOR YARALANMALARI. Prof. Dr. Bülent Ülkar Spor Hekimliği Anabilim Dalı

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana

KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM. Yrd. Doç.Dr. Kadri KULUALP

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle

Postür Analizi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker. Acıbadem Maslak Hastanesi

Kırılmanın klinik fizyolojisi

Sunu Planı. Doç. Dr. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi. 20 dakika SCIWORA Bana göre normal!! Servikal görüntüleme

ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ STAJI

ACİL-ORTOPEDİ TRAVMATOLOJİ BLOĞU. 1.Grup 3.Grup 2.Grup 4.Grup. Sayfa 1

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları

BOYUN AĞRILARI

:30 Eklem ağrısı / şişliği Atst Aylin REZVANİ FİZİK TEDAVİ

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği II. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

DİRSEK GÖRÜNTÜLEME. Yrd.Doç.Dr.Fatih Ozan Kahveci BÜLENT ECEVİT UNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D.

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı ACİL-ORTOPEDİ TRAVMATOLOJİ BLOĞU

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

OSSA CARPİ (El Bileği Kemikleri)

Düzen. Pediyatrik X-ray İpuçları. Servikal grafiler. Servikal grafi: normal durumda. Lateral servikal grafi. Lateral servikal grafi

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Distal Radio Ulnar Eklem Yaralanmaları. Doç. Dr Halil İbrahim Bekler

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

OSTEOARTRİT. Uzm. Fzt. Nazmi ŞEKERCİ

Karın yaralanmaları ister penetran ister künt mekanizmaya bağlı olsun ciddi morbidite ve mortalite ile seyrederler.

PELVİK TRAVMA. Dr. Oğuz Urgan Dr. Nurseli Bayram

ORTOPEDİK ACİLLER ÜST EKSTREMİTE YARALANMALARI

ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ STAJI

PES PLANUS (Düz Tabanlık) Doç. Dr.Gökhan Meriç

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

EKLEM HAREKET AÇIKLIĞI MUAYENESİ (LOMBER VE ALT EKSTREMİTE) Dr. Arif GÜLKESEN

PELVİK TRAVMALARDA GÖZDEN KAÇMAMASI GEREKENLER

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ ANABİLİM DALI

GÖRÜNTÜLEMEDE MĠTLER. Yrd. Doç. Dr. Mücahit G ÜNAYDIN G iresun Üniversitesi Tıp Fakültesi A c il Tıp Anabilim Dalı

ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ. Doç. Dr. ERCAN TANYELİ

DİZ TRAVMALARI DİZ TRAVMALARINA ACİL YAKLAŞIM. Statik yapılar. Diz anatomisi. Statik yapılar. Dinamik yapılar

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

Kinesiyoloji ve Bilimsel Altyapısı. Prof.Dr. Mustafa KARAHAN

SPİNAL TRAVMA. Dr. Cem Çallı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı, Nöroradyoloji Bilim Dalı

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Ders Yılı Dönem-V Ortopedi ve Travmatoloji Staj Programı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

OSSA MEMBRİ İNFERİORİS ALT EKSTREMİTE KEMİKLERİ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

MENİSKÜS ZEDELENMELERİ

Ders Yılı Dönem-V Ortopedi ve Travmatoloji Staj Programı

TERMİNOLOJİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEKANİK DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ ANABİLİM DALI

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

Metakarp Kırıkları ve Tedavileri

AYAK BILEĞI ORTEZLERI

Doç. Dr. İbrahim İKİZCELİ Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kayseri. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi

Pediatrik Ekstremite Travmaları. Doç Dr. Onur POLAT Acil Tıp Anabilim Dalı

Dr. Murat DAŞ Çanakkale Onsekiz Mart Ünivetsitesi Acil Tıp AD.

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Transkript:

Doç.Dr Can Aktaş Koç. Üniv. Hastanesi Acil Servis Sivas Güz Sempozyumu-2017

Sunu Planı Ortopedik Yaralanmalara Genel Bakış Sık Atlanan Ortopedik yaralanmaların nedenleri Olgularla yaralanmaların incelenmesi Sonuç

ORTOPEDİK YARALANMALARA GENEL BAKIŞ Ortopedik travmaların kendi içinde bir ironisi vardır. Nadiren hayat ya da uzuv kaybına neden olmakla beraber atlanması ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Erken ve hızlı tanı ile tedavi bu tehlikeleri önler. Standart travma yaklaşımı ABCDE her zaman önceliklidir.

ORTOPEDİK YARALANMALARA GENEL BAKIŞ Ortopedik yaralanmalar hemen her zaman bir travmanın sonucudur. Hastanın değerlendirilmesi sırasında yaralanmanın sebebi olabilecek diğer dahili sorunlar da gözden geçirilmelidir. Örneğin düşme sonucu kalça kırığıyla gelen yaşlı hasta aslında Total AV Blok nedeniyle düşmüş olabilir

ORTOPEDİK YARALANMALARA GENEL BAKIŞ Sadece hastanın şikayeti olan bölgeye odaklanılmamalı tam beden muayenesi yapılmalıdır Bir kırığa odaklanmak önemli bir hatadır. Hastanın başka kırık ya da kırıkları olabileceği unutulmamalıdır

ORTOPEDİK YARALANMALARA GENEL BAKIŞ Fizik muayenede hastanın tamamen soyulması çok önemlidir Diğer iskelet sistemi yaralanmalarının gözden kaçmasını engellemek için sistematik değerlendirme ve devam eden tekrar değerlendirmeler yapılmalıdır. Her kemiğin elle palpasyonu önemlidir. AP pelvis grafisi ilk bakının bir parçasıdır. Genelde hastanın şuuru yerine geldiğinde ya da diğer majör kırık stabil hale getirildiğinde devam eden ağrı ile yumuşak doku yaralanmaları fark edilir bu nedenle tekrarlayan değerlendirme önemlidir.

ORTOPEDİK YARALANMALARA GENEL BAKIŞ Lumbal ya da torakal spinal kırıklar ve/veya sinir yaralanmaları, fizik muayene bulguları ve travma mekanizmasına göre akla gelir. Özellikle başka kırık varlığında spinal yaralanmalar gözden kaçabilir Servikal fraktürlü hastaların %10 nunda başka bir vertebrada kırık saptanmıştır. Vertebra muayenesi yapılmadan iskelet muayenesi tamamlanmış sayılmaz

DİKKAT!!!! (Red Flags) Travma mekanizmasını iyice öğrenin mekanizmaya hakim olursanız potansiyel yaralanma ihtimali olan kısma da hakim olursunuz. Tüm ekstremite ve eklemleri kontrol edin. Bu sayede hangi görüntüleme yöntemini ne için istediğinizi bilirsiniz. Kırığın olduğu ekstremitenin alt ve üst bölgelerine de bakın. Ekstremiteler bir bütündür. Bir bölgedeki yaralanma bir başka kısmı da etkilemiş olabilir. Sırtını muayene etmeyi unutmayın. Vertebral kolonsuz ortopedik muayene olmaz Grafilere tekrar bakın ki bir şey atlamayın Gözden kaçabilecek kırıklarda özellikle hastanın şuuru açıldığında tekrar muayene edin. Bu sayede yumuşak doku ya da eklem ligament yaralanmalarını fark edebilirsiniz.

SIK ATLANAN ORTOPEDİK YARALANMALAR

Sık Atlanan Ortopedik Yaralanmalar Atlanan ortopedik yaralanmalar hasta için önemli sorunlara yol açabileceği gibi, hekimler için de olumsuz geri dönüşlerin önemli sebeplerindendir. Kuzey Amerika da acil servis hekimlerinin ceza ile sonuçlanan malpraktis davalarında en sık atlanan tanılar: Kırıklar (%6) Miyokard İnfarktüsü (%5) Apandisit (%2) En sık ceza nedeni ise tanısal hatalar olarak bildirilmiş

Sık Atlanan Ortopedik Yaralanmalar En sık kırık atlanan bölgeler; Ayak (%7.6) Diz (%6.3) Dirsek (%6) El (%5.4) El bileği (%4.1) Kalça (%3.9) Ayak bileği (%2.8)

Sık Atlanan Ortopedik Yaralanmalar En sık atlama nedeni görüntüleri yanlış yorumluyor olmamızı En sık atlama zamanı saat 20:00-02:00 arası. Gecelere Dikkat!!!

Grafilerin yanlış yorumlanmasının nedenleri İnce/küçük kırıklar Mevcut radyolojik incelemeler ile görülemeyecek kırıklar Alçı/atelin kırığı gizlemesi Birden çok kırık olması Uygunsuz ya da yetersiz radyolojik görüntüleme yapılması Yetersiz klinik bilgi Uygunsuz pozisyonda grafi çekilmesi Metal artefaktlar Ciddi osteoporoz

OLGULAR EŞLİĞİNDE SIK ATLANAN ORTOPEDİK YARALANMALAR

Olgu 1 27 yaşında kadın hasta acil servise diz ağrısı şikayeti ile başvurur. 1 hafta önce kayak yaparken düşme ve o günden beridir devam eden diz ağrısı şikayeti vardır.

Olgu 1 Hangi grafiyi isterdiniz

X-Ray de sorun saptanmayan hastadan diz BT istenir

Olgu 1 BT de fraktür saptanmayan hasta elastik bandaj ve NSAI önerilerek taburcu edilir. Diz ağrısı ve hareket kısıtlılığı devam eden hastadan ortopedi polikliniğinde MR istenir.

TANI: Tibia Plato Fraktürü

Tibia plato kırığının atlanması Tibia plato kırıklarının değerlendirmesi oldukça zordur ilk değerlendirmede gözden kaçabilirler. Radyologlar tarafından yapılan bir çalışmada en sık atlanan kırık olduğu bildirilmiştir Tüm atlanan kırıkların %16 sı Yani uzman kişilerce bile ilk bakışta görülmeyebilir

Tibia plato kırığının atlanması Diz ekleminin alt yüzeyini oluşturan tibianın proksimal bölümüne Tibia Plato denir. Tibianın medial platosu daha büyük, konkav ve sağlamdır. Lateral plato ise mediale göre daha küçük, konveks ve yüksektir. Medial plato kırıkları genellikle yüksek enerjili yaralanmalarla ortaya çıkar ve tek parçadır. Lateral plato daha düşük enerjili yaralanmalarda ortaya çıkabilir ve çok parçalıdır. Lateral plato kırıklarında klinik daha az dikkat çekici ve radyolojik incelemede saptamak daha zor olabilir. Yaralanmaların %60 ı lateral platoda, %15 i medial platoda ve %25 i ise bikondiler görülür

Tibia plato kırığının atlanması Tibia plato kırıkları varus veya valgusa zorlama ile aksiyel yüklenme sonucu ortaya çıkar. Standart diz AP ve lateral görüntülerin sensitivitesi %79 dur. Oblik grafilerin eklenmesi ile sensitivite %85 e çıkar Yani her koşulda direkt grafilerle hastaların önemli bir kısmı atlanır. Şüphede kalınan hastalardan BT istenmelidir. BT ile kırıkların hemen tamamına tanı konur. MR eşlik eden yumuşak doku yaralanmasının saptanmasında faydalıdır (acil serviste rutin kullanımını destekler bir çalışma yok)

Tibia plato kırığının atlanması Direkt grafide kırık şüphesi durumunda yumuşak dokuyu dikkatli incelemeniz işinizi kolaylaştırabilir. Liphemartrozis intraartiküler kırık sonucu kemik iliğinden ekleme yağ ve kan kaçışı sonucu ortaya çıkar En fazla dizde görülür Ancak sadece dize özgü değildir Tibia plato veya distal femur kırıkları ile de ilişkilidir. Lateral diz grafisinde görülmesi durumunda gizli eklem içi kırık düşünülmelidir Kırığı gösteren ikincil bir bulgu olması nedeniyle tüm travmalarda aranmalıdır.

Olgu 2 42 yaşında kadın hasta ayağı takılarak düşme sonrası acil servise getirildi. Sağ ayak bileğinde ağrı ve şişlik şikayeti olan hastanın muayenesinde ayak bileği medialinde şişlik ve hassasiyet saptanır.

Hangi grafi istenmelidir?

Olgu 2 Medial malleol kırığı saptanır. Ortopedi konsültasyonu istenir Sizce bu hastada başka kırık olabilir mi? Ek fizik muayene yapmak ister misiniz?

Tanı: Medial malleol kırığı, posterior malleol kırığı ve Fibula proximalde spiral kırık (Maisonneuve Kırığı)

Hata; İkinci kırığın atlanması Bu kırık özel bir kırık, adı Maisonneuve kırığı. Ayak bileğinde anstabil yaralanma ile ( distal tibiofibular sindesmoz ve interosseöz membranın yırtılmasına bağlı) fibula 1/3 proksimalde spiral kırık oluşmasıdır. Yaralanma abdüksiyon ve dış rotasyon zorlanması ile ortaya çıkar. Medial malleol kırığı (avülsiyon tipi kırık) veya deltoid ligaman rüptürü veya posterior malleol kırığı ile birlikte olabilir Bu yaralanmanın cerrahi gereksinimi olabilir ve acil serviste atlanmaması gereken kırıklardan biridir. Ayak bileği yaralanmalarında, fibula proksimalinin muayene edilmesi unutulmamalıdır. Şüphe durumunda tibia/fibula grafisi istenmelidir.

Hata; İkinci kırığın atlanması Ayak bileği yaralanmalarında, fibula proksimalinin muayene edilmesi unutulmamalıdır. Şüphe durumunda tibia/fibula grafisi istenmelidir. Ayak bileği AP veya Mortis grafide tibio-fibular ilişkinin değerlendirilmesi sindesmoz yaralanmalarının tanımlanması için önemlidir.

Hata; İkinci kırığın atlanması Her hastada saptanan tek bir kırığa odaklanılmamalı, hastanın tam vücut muayenesi yapılmalıdır. Yine grafileri değerlendirirken bir bütün olarak değerlendirilmeli ve var olan tüm yaralanmaların saptanmasına çalışılmalıdır. Tek bir kırığı saptamanın rahatlığı içerisinde olmak en önemli hatalardan biridir.

Tibiofibular clear space (B); Posterior tibial lateral sınırı ve fibula medial sınırı (incisura fibularis) arasındaki kıkırdak boşluktur, eklem hattının 1cm üzerinden ölçülür. Normal Clear Space AP ve mortis grafide 5-6 mm den küçüktür. Tibiofibular overlap (A); Tibia ve fibulanın üst üste gelen kısmıdır ve bu mesafe < 6 mm dir. Medial Clear Space (C); medial malleol ve talus arasındaki mesafedir ve 4mm olmalıdır. Ayak bileği grafilerini değerlendirirken dikkat ederseniz bir sindesmoz yaralanmasını gözden kaçırmazsınız. Yine bu bulgular ek kırıklar için de uyarıcı olacaktır Ayak bileği grafilerinde

Olgu 3 25 yaşında erkek hasta elinin üzerine düşme sonrası ağrı ve şişlik yakınması ile acil servise başvuruyor. Hastanın el bileğinde ve karpal kemikler üzerinde hassasiyeti olduğu görülüyor.

Hangi grafi ve/veya grafileri,istersiniz

Olgu 3 Hastanın grafilerinde patoloji saptanmıyor, kısa kol atel uygulanarak NSAI reçetesi ile taburcu ediliyor. Atelini kendisi çıkaran hasta 6 hafta sonra ortopedi polikliniğine başvurduğunda operasyon kararı veriliyor. Sizce nerede hata yapmış olabiliriz?

TANI: SKAFOİD AVASKÜLER NEKROZ

SKAFOİD KIRIĞININ ATLANMASI Skafoid distal radiustan sonra el bileğinin en sık kırılan kemiğidir. Karpal kemik kırıkları arasında en sık görülenidir. Akut el bileği yaralanmalarının %7 sini oluşturur ve ilk grafilerin %1-16 sı normaldir (genel olarak %20) Sık görülmesine karşın standart radyolojik incelemelerin yetersizliği nedeniyle sık atlanan kırıklardan biridir

SKAFOİD KIRIĞININ ATLANMASI Hastanın muayenesinde Enfiye çukurunda hassasiyet Skafoid tüberkül hassasiyeti Başparmağın skafoide doğru longitüdinal kompresyonuyla ağrı varlığı değerlendirilmelidir. Bu üç muayenenin sensitivitesi %100 dür. Ayrıca başparmağın hareket açıklığı değerlendirilebilir.

SKAFOİD KIRIĞININ ATLANMASI Skafoid değerlendirilmesinde standart AP/obliq grafiler yeterli değildir. İlk istemler ulnar deviasyonda posteroanterior, obliq, lateral ve skafoid grafiyi içermelidir. Skafoid grafisi el bileği pronasyondayken ulnar deviasyonda çekilir. Acil serviste el ve el bileği grafileri istediğinizde mutlaka skafoid için ek görüntü istemelisiniz

SKAFOİD KIRIĞININ ATLANMASI Doğru grafileri isteseniz dahi şüphede iseniz BT istenmelidir. Ancak BT ile bile kesin tanı mümkün olmayabilir. Kemik sintigrafi en doğru tanıyı koyar Klinik bulguları olan hastaya Thumb Spica atel yapmak en iyisidir.

Olgu 4 45 yaşında erkek hasta acil servise geçirmiş olduğu epilepsi nöbeti sonrası omuzda ağrı şikayeti ile başvurur. Muayenesinde sol omuzda ağrı, hareket kısıtlılığı saptanır. Dışarıdan ek yaralanma bulgusu olmayan hastadan omuz grafisi istenir

Olgu 4 Omuz grafisinde patoloji saptanmaz. Omuz kol askısı önerilen hasta taburcu edilir. Şikayetleri geçmeyen hasta 4 hafta sonra polikliniğe başvurur ve operasyon planlanır. Hata?

TANI: POSTERİOR OMUZ ÇIKIĞI

Posterior Omuz Çıkığı Omuz çıkığı acil serviste en sık görülen büyük eklem çıkığıdır. Bunların büyük kısmı anterior omuz çıkığıdır. Posterior çıkık ise oldukça nadirdir. Genel olarak tüm omuz çıkıklarının %2-4 ünün posterior çıkık olduğu bildirilmektedir. Görülme oranı hakkında az bilgi sahibi olmamızın nedeni ise hastaların sıklıkla ilk değerlendirmede atlanmasıdır. Posterior çıkıkların %79 u ilk değerlendirmede atlanır

Posterior Omuz Çıkığı Travmalara bağlı ya da elektrik çarpması, epileptik nöbetler ya da elektrokonvulsiv tedavinin sonucu ortaya çıkabilir. Olguların %34 ünün epileptik nöbetlere bağlı ortaya çıktığı bildirilmiştir. Bu hastalarda bilateral çıkık görülebileceği unutulmamalıdır Erken dönemde saptandığında basit redüksiyonla tedavi edilebilir. Ancak atlanmış olgularda, ciddi hareket bozukluklarına neden olur ve özellikle genç ve çıkık süresi 3 haftadan uzun ise cerrahi tedavi gerektirebilir

Posterior Omuz Çıkığı Anterior çıkıktan farklı olarak dışarıdan bir deformite görülmez. Hasta çıkık kolunu addüksiyonda ve internal rotasyonda tutar. Aktif ve pasif olarak dış rotasyon ve abdüksiyon yapamaz. Humerus başı posteriorda, korakoid çıkıntı ise anteriorda daha belirgin olarak palpe edilebilir. Rutin Anteroposterior (AP) görüntüde patoloji kolayca gözden kaçabilir. Bu nedenle Skapular Y ve Transtorasik görüntüleri de istenmelidir. Şüphe durumunda BT ile tanı konabilir.

Posterior Omuz Çıkığı Acil servislerde daha nadiren kullandığımız ancak omuz çıkıkları için çok kullanışlı diğer bir görüntüleme yöntemi Skapular Y grafidir. Normal bir skapular Y grafide humerus başının skapulanın Y harfine benzeyen görüntüsünde Y nin tam ortasında olmasını bekleriz

Olgu 5 2 yaşında erkek çocuk acil servise sol bacağı üzerine basmaması nedeniyle getirilir. Muayenesinde sol ayak bileğinde hassasiyet dışında patoloji saptanmaz. Grafilerinde patoloji saptanmayan hasta NSAI önerilerek taburcu edilir

Olgu 5 Ertesi gün aksayarak yürüdüğünü farkeden annesi tekrar acil servise getirir ve bacağı sirküler alçıya alınır

TODDLER Kırığı (Tibia distalde oblik nondeplase farktür)

Toddler kırığı Toddler kırığı 9 ay-3 yaş arasında yeni yürümeye başlayan çocuklarda görülen distal tibiada nondeplase kırıktır. Sıklıkla ciddi bir travma olmaksızın ortaya çıkar. Bu hastalarda fizik muayenede ödem ya da deformite görülmez. Yaş grubu nedeniyle hastanın uygun fizik muayenesi sıklıkla yapılamaz. Şayet yapılabilirse hastanın topuğundan tibiaya doğru zorlamanın ağrıya neden olup olmadığı değerlendirilebilir

Toddler kırığı Hastaların üçte birinden fazlasında ilk radyolojik incelemelerde kırık bulgusuna rastlanmaz ya da gözden kaçar. Bu nedenle radyolojik incelemede sorun saptanmasa da ekstremite uygun şekilde istirahat ateline alınıp sonraki 7 gün içerisinde yeni grafi istenmelidir. Standart AP ve lateral grafilerde kırık görülmezse Oblik görüntü istenebilir. Acil serviste bizim hastamızda olduğu gibi, bu yaş grubunda, uygun grafi çekmek mümkün olmayabilir. Radyolojik incelemeler değerlendirilirken bu durum göz önünde bulundurulmalıdır. Bu hastalarda ultrasonografi ile kırık hematomunun görülmesi ile doğru tanı konulabileceği bildirilmiştir

Olgu 6 79 yaşında erkek hasta yataktan düşme sonrası sol kalçada ağrı şikayetiyle acil servise başvurur. Kalça hareketleri ağrılı olan hasta zorlanarak yürüyebilmektedir. Görünen deformite ve cilt lezyonu yoktur. Sol kalça ve pelvis grafileri istenen hastada kırık saptanmaz. Ertesi gün yeniden acil servise başvuran hastaya kalça protezi operasyonu planlanır.

Tanı: GİZLİ (occult) Femur boyun fraktürü

Gizli Femur boyun fraktürü Yaşlı popülasyonun artması ile birlikte her gün acil servislerimizde daha fazla sayıda kalça kırığı olan hastalar görüyoruz. Çoğu zaman bu hastalara tipik bulguları ve radyolojik görüntüleri ile kolaylıkla tanı koyuyoruz. Buna karşın acil serviste rutin radyolojik inceleme ile bu hastaların tamamına tanı koyamayabiliriz. Tüm kalça travmalarının %2-10 unda gizli kalça kırığı bulunur. Bu hastalarda kırık standart radyolojik incelemeler ile travmadan haftalar sonraya kadar görülemeyebilir. Konvansiyonel radyolojik incelemenin sensitivitesi bir acil servis çalışmasında %90.1 olarak bildirilmiştir.

Gizli Femur boyun fraktürü Klinik bulguları silik; Düşük enerjili travması olan Yaşlı Kadın ve özellikle Osteoporozu olan hastalarda geleneksel radyolojik incelemelerle tanı atlanması olasılığı daha fazladır. Direkt grafide sorun saptanmayan bir hasta için acil servislerimizde tercih edeceğimiz yöntem BT görüntülemedir. BT incelemenin sensitivitesi %93-95 tir ancak tanıdan kesin emin olmak istiyorsanız MRI kesin tanı için gereklidir

Olgu 7 57 yaşında erkek hasta acil servise düşme nedeniyle başvuruyor Hastanın anamnezinden ayağının takılıp, tökezleyerek düştüğünü öğreniyoruz. Hastanın muayenesinde sol elinin üzerinde küçük avulsiyon şeklinde bir yaralanma ve başının sol tarafında kaşının üzerinde 2 cm lik bir kesisi mevcut. Ancak hasta özellikle sol dirseğinde ağrıdan şikayet ediyor ve sol dirseğin lateralinde hassasiyet mevcut

Dirsek Yaralanmaları Dirsek patolojileri arasında radius başı çıkığı ve radius başı kırığı, atlanması muhtemel olan başlıca patolojilerdir. Bu bölge kırıkları içerisinde en sık görülen radius başı kırığıdır. Radius başı kırıkları en sık atlanan ikinci patolojidir. Pozitif yağ yastığı bulgusu görülebilecek tek radyolojik bulgu olabilir. Posterior yağ yastığı bulgusu her zaman patolojiktir ve periartiküler bir kırığı gösterir. Anterior yağ yastığı bulgusu fizyolojiktir ancak sail sign varsa dikkat!!!!! Hasta genellikle dirsek yanındaki ağrıdan yakınır. Ağrı supinasyon ve pronasyon ile artar. Radyolojik olarak 10 güne kadar bulgu vermeyebilir. Dirsekte sıklıkla efüzyon vardır.

Anterior Yağ Yastığı Yer Değiştirmesi (Sail Sign) Posterior Yağ Yastığı

Fraktür Hattı Anterior Yağ Yastığı Yer Değiştirmemiş

Kalkaneus KIRIKLARI Genellikle yüksekten düşme, motorlu araç kazası gibi yüksek enerjili travmalarla meydana gelir. %80-90 oranında erkeklerde görülür ve büyük çoğunluğu iş kazaları sonucunda meydana gelir. Hastaların %50 sinden fazlasında ekstremitenin başka bir bölgesinde veya spinal kolonda başka bir kırık olasılığı vardır. Vakaların %7 sinde karşı kalkaneusta kırık %25 oranında diğer alt ekstremitede kırık %10 oranında torakolomber kompresyon kırığı görülebilmektedir.

Kalkaneus KIRIKLARI Kırık semptomları: Ağrı Morarma Şişlik Topuk deformitesi Yürümede zorluk Topuğun üzerine ağırlık verememe

X-Ray Lateral kalkaneus grafisinde Bohler açısı görülür. Bu açı lateral grafide kalkaneusun anterior ve posterior sınırlarından geçen iki teğet çizgi arasındaki açıdır. Normalde açı 20-40º derece arasındadır. Bohler açısının 20 derecenin altında ise intra-artiküler kompresyon fraktürünü 40 derecenin üzerinde olması yer değiştirmiş bir kalkaneal fraktürünü gösterir. Tüm lüsent çizgiler dikkatli bir şekilde incelenmeli ve fraktür açısından düşünülmelidir.

Kalkaneal stress fraktürü

Unutulmaması Gerekenler Önemli olan muayenedir! Grafiler normal ama klinik şüpheliyse atlanan vaka olabilir Tibia plato kırıklarına dikkat! Oblik grafiler iste. Şüphe halinde CT Ayak bileği yaralanmalarında, fibula proksimalinin muayene edilmesi unutulmamalıdır. Her hastada saptanan tek bir kırığa odaklanılmamalı, hastanın tam vücut muayenesi yapılmalıdır Skafoid kırıklar %20 atlanır. En sık kırılan karpal kemiktir. Şüphe devam ederse MRI-CT iste Elektrik çarpması, epileptik nöbet, EKT sonrası posterior omuz çıkığı sık. Skapular Y grafi çekmeyi unutma Dirsek kırıklarında posterior yağ yastığı bulgusu her zaman patolojiktir. Anterior yağ yastığı bulgusu fizyolojiktir ancak büyümüş, yukarı itilmiş Ant. FP sign da patolojiktir Kalkaneus kırıklarında Bohler açısını ölç. Tüm lüsent çizgileri dikkatle incele.