Kırılmanın klinik fizyolojisi

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kırılmanın klinik fizyolojisi"

Adem Gökbakar
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Kırılmanın klinik fizyolojisi Ortopedik yaralanmaların ilk değerlendirilmesi ve yönetimi Tipik kırıklar Direkt darbe Aksiyel yüklenme Açılı (bükücü) kuvvet Dönme (rotasyon) zorlaması Kombine Æ Patolojik kırıklar Hastalıklar veya anormal kemiklerin göreceli olarak daha az kuvvet sonucu meydana gelen kırıklar Osteoporoz Metastatik litik lezyon Benign kemik kisti Stres kırıkları Kemiğe uygulanan tekrarlayan kuvvetler sonucun da meydana gelen yorulma kırıklarıdır Metatars şaft fraktürleri (marş fraktürü) İlk grafilerde gözükmeyebilir Salter (epifiziyal) kırıklar Fizisi içeren kırıklardır Yetişkinlerde görülmez Büyümeyi etkileyebilir Salter-harris sınıflaması 1

2 Fraktür iyileşmesi Ortopedik aciller 3 fazı var İnflamatuar Onarım Yeniden biçimlendirme Açık kırıklar Kırık kemik ile yüzey arasında bağlantı sağlayacak yaralanma oluşması En korkulan komplikasyon osteomiyelittir Dislokasyon ve subluksasyon Eklemi oluşturan kemiklerin birbirinden ayrılması Potansiyel nörolojik veya dolaşım problemi Tedavide gecikildiğinde kalıcı nörolojik veya vasküler defisit gelişebilir Dislokasyon süresi uzadıkça redüksiyon zorlaşır (kas spazmı, ödem ve diğer doku değişiklikleri) Kalça çıkığında femur başının avasküler nekroz riski vardır Nörovasküler defisit Yaralanmalarla oluşabilir Ciddi deforme kırıklarda meydana gelebilir Bazen longutudinal traksiyon bile dolaşımı veya nörolojik defisiti düzeltebilir Hastane öncesi bakım İlk sabitleme Etkili sabitlemenin önemli birkaç sebebi Ağrıyı azaltır Sinir, damar yaralanmalarını azaltır Kapalı kırıkların açık kırık olmasını engellemek Hasta transportunu kolaylaştırır Hastane öncesi sabitleme araçları Sahada deformitenin düzeltilmesi Prehospital düzeltme önerilmiyor Eğer yapılacaksa longitudinal traksiyon şeklinde yapılmalı 2

3 Acil serviste değerlendirme ve ayırıcı tanı Dikkatli anamnez ve fizik muayene abartılmamalı Ağrı kırık veya dislokasyonun olduğu yerden uzakta bir yerde olabilir Bazen özel grafiler çekilmeli Bazen kırıklar ilk gün gözükmeyebilir Kırıklara ek olarak yardımcı radyolojik işaretler Anamnez Ortopedik yaralanmalarda genellikle anamnez fazla önemsenmez Disfaji+omuzağrısı: sternoklavikular dislokasyon Yüksekten düz zemine ayaklar üzerine düşme Kolu çekilen çocukta ön kolda paralizi Yaralanma dışı hikaye Senkop Hemiparezi Özgeçmiş Fizik muayene Şişlik, renk değişikliği, deformite Aktif ve pasif hareketlerde eklem hareket genişliği Duyarlılık Nörovasküler durum 3

4 Radyolojik değerlendirme Uzun kemik kırıklarında distal ve proksimal eklemler etkilenebileceğinden grafilerde gözükmeli Akromioklavikular separasyonu, skafoid kırıkları, posterior omuz çıkıkları, sternoklavikular çıkıkları özel görüntüleme yöntemleri gerektirebilir Çocuklarda karşılaştırmalı grafiler İlk grafilerin negatif olması önemli bir yaralanma olmadığını göstermez Kırığın lokalizasyonu Kırık hattının yönelimi Yer değiştirme ayrılma Kemikteki kısalma Açılanma(yönü ve derecesi) Rotasyonel deformite Kırıkla birlikte dislokasyon veya subluksasyon 4

5 Acil serviste tedavi Ödem ve ağrının kontrolü Oral alımın durdurulması Kırık deformitesinin düzeltilmesi Ağrıyı azaltır Sinir damar gerilimini azaltmak Kırığın açık kırık haline gelmesini engellemek Nabızsız olan distal ekstremitenin dolaşımını sağlama Çıkıkların redüksiyonu Açık kırıklara ilk müdahale Tetanoz profilaksisi Antibiyotik uygulanması Debritman ve irrigasyon 1. kuşak sefalosporin+aminoglikozidler Yara kültürü Acil serviste ortopedi konsültasyonu Kompartman sendromu Redükte edilememiş dislokasyon Dolaşım bozukluğu Açık kırıklar Cerrahi onarım erektiren yaralanmalar İmmobilizasyon teknikleri Sabitleme prensipleri Atelin boyu Atelin ıslatılması Atelin sarılması 5

6 İmmobilazyon tipleri Omuz immobilizasyonu Gövde bağlantılı omuz kol askısı Omuz addüksiyonda kol askıda durur Akromioklavikular seperasyon, omuz çıkıklarının redüksiyonu sonrasında,klavikula kırıkları, humerus boyun kırıkları Kol askısı Çeşitli üst ekstremite yaralanmalarında Nondeplese radius başı kırıkları Klavikula sabitlenmesi (sekiz bandajı) Klavikula kırıkları Uzun kol ulnar gutter splint Dirsek 90 derece fleksiyonda Avuç içi abdomene dönük Metakarp başı-ön kol ulnar yüzey-dirsek arkasıaksiller katlantıya kadar Radius başı kırıkları, nondeplese suprakondiler humerus kırıkları, redükte dirsek çıkıkları Sugar tong splint Dirsek bilek hareketlerini engeller Metakarp başı-önkol ekstensör yüzey-dirsek humerus kondilinden döner- fleksör yüze elin palmar yüzeyi El bilek distal önkol kırıkları Kısa kol gutter splint Boksör kırıklarında Thumb spica Skafoid, baş parmağın metakarp veya proksimal falanks kırıklarında Diz immobilizasyonu Patella kırığı, lateral medial tibia plato kırıkları, menisküs yaralanmaları, ligamantöz yaralanmalar Uzun süre hareketsiz kalan dizde ağrılı rijidite gelişebilir, egzersizler yapılmalı Pasif fleksiyon Yer çekimi destekli fleksiyon Quadriceps kuvvetlendirme Kısa bacak ateli Plantar bölgeden metatars başlarından başlayıp baldırın üst kısmına kadar uzanır Ayak bilek sprain ve kırıkları Ayak bileği stripup(üzengi) Ayak bileği burkulmalarında, stabil lateral malleol kırıklarında Yaralanmadan sonra mümkün olduğunca hemen eklem hareketlerini sağlamak, stabilizasyonu sağlamak için egzersizlere başlanır Aktif plantar ve dorsifleksiyon Pasif dorsifleksiyon Kuvvete karşı dorsifleksiyon, eversiyon plantar fleksiyon Yürümeye yardımcı aletler Koltuk değneği Brakial plexus yaralanması Walker ve baston Baston iyi olan tarafta tutularak kullanılmalı 6

7 7

8 Taburculuk önerileri Elevasyon Eklem hareketleri Siyanoz, ödem, duyu azalması konusunda bilgi verilmeli Takibe gelmeleri söylenir Komplikasyonlar Nörolojik defisit Vasküler yaralanma Kompartman sendromu Geç komplikasyonlar Pulmoner yağ embolisi Kaynamama Yanlış kaynama Eklem sertliği Travmatik artrit Avasküler nekroz osteomiyelit Ortopedik yaralanmalarda ortopedistlere yaklaşım Ortopedist kararı bekleyen hastaya yaklaşım Ortopedist görmüş hastaya yaklaşım. 8

9 Stress fractures result from repeated low-intensity trauma leading to resorption of normal bone. In these overuse injuries, damage to bone exceeds the rate of repair. Also known as fatigue fractures, stress fractures are generally seen in young, otherwise healthy individuals. These also occur in other locations, such as the tibia and femur. Metatarsal stress fractures have been referred to as march fractures, named after similar injuries in soldiers. Stress fractures of the foot most commonly affect the 2nd and 3rd metatarsals, classically in runners. Other foot stress fractures include the navicular, frequently in basketball players, and the 5th metatarsal in football players. 9

10 10

11 11

Benzer belgeler

F Function. A Arterial Pulse. C Capillary Refill. T Temperature (Skin) S - Sensation. Hastane öncesi kullanılan sabitleme.

F Function. A Arterial Pulse. C Capillary Refill. T Temperature (Skin) S - Sensation. Hastane öncesi kullanılan sabitleme. Hastane öncesi kullanılan sabitleme yöntemleri Acil serviste kullanılan sabitleme yöntemleri Dr. M. Nuri BOZDEMİR Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği 1 2 Kırıklar Burkulmalar Eklem enfeksiyonları