KABAHATLER HUKUKUNDA SORUfiTURMA ZAMANAfiIMI Cüneyd ALTIPARMAK Genel Olarak Kabahatleri suç olmaktan ve ceza kanunlar n n kapsam d fl na ç - karma e iliminin bir sonucu olarak; çeflitli hususlarda düzenleme getiren özel kanunlarda baz fiiller karfl l nda idarî yapt r mlar öngörülmekte, bu fiiller, idarî suçlar olarak tan mlanmaktad rlar. dari suçun karfl l olarak genellikle parasal nitelikte bir yapt r m öngörülmektedir. Bu ekonomik yapt r m idarî para cezas olup ceza hukukundaki adli para cezas de ildir 1. Gerek ceza hukukunda gerekse kabahatler kanununda öngörülen para cezalar belli bir miktar paran n kifliden al n p Hazineye verilmesi gibi görünse de; adlî nitelikteki para cezas ile idarî nitelikteki para cezas aras nda, karar veren merci, yapt r m n infaz, yapt r ma ba lanan kanunî neticeler bak m ndan önemli farkl l klar n da bulundu u unutulmamal d r 2. Kabahat türünden haks zl klar n yapt r m alt na al nmas yla, toplum düzeninin, genel ahlâk n, genel sa l n, çevrenin ve ekonomik düzenin korunmas n n amaçland düflünülmektedir. Bu nedenle Kanun da kabahatlere iliflkin genel ilkeler, bu haks zl klar karfl s nda uygulanabilecek idarî yapt r mlar n türleri ve sonuçlar ile idarî yapt r m kararlar n n yerine getirilmesine iliflkin esaslar düzenlenmifltir 3. (1) Bu konuda daha detayl bilgi için bkz.: Kabahatler Kanunu Hükümet Tasar s Genel Gerekçesine (2) Örne in, idarî nitelikte bir yapt r m olarak para cezas na, ceza muhakemesi süreci sonucunda mahkeme taraf ndan hükmedilmez; bu ceza, idarî görev yapan bir kifli veya kurul taraf ndan verilir. Bu cezalar, adlî sicile kaydedilmez, ödenmedi i takdirde hapse dönüfltürülmez. darî nitelikteki para cezas, bir uyar (ikaz) fonksiyonu gördü ü gibi, kamu aç s ndan oluflmufl olan zarar n giderilmesi amac - na da hizmet edebilir. Bu nedenle, idarî para cezas n n mislî nitelikte olmas mümkündür (Kabahatler Kanunu Hükümet Tasar s Genel Gerekçesinden). (3) Bkz.: Kabahatler Kanunu Hükümet Tasar s Genel Gerekçesi m.1 Ayr ca, Tasar da, 765 say l Türk Ceza Kanununda yer almas na ra men, 5237 say l Kanunda suç olarak tan mlanmayan çeflitli haks zl klar, anlafl labilir ve hukuk tekni i bak m ndan uygulanabilir bir biçimde özel kabahatler olarak tan mlanm flt r. Ancak, belirtilmelidir ki, Tasar kapsam nda tan mlanan bu özel kabahatler, s n rlay c de ildir
50 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 Kanun un di er -ve belki de en önemli- özelli i de Kabahatler aç s ndan genel hükümler ihdas eden konumudur. Özel kanunlarda çeflitli eylemler karfl l nda idarî yapt r mlar öngörülürken; ço u zaman, bu yapt r mlar n yerine getirilmesi, bunlara ba lanan hukukî sonuçlar, zamanafl m, tekerrür, özellikle idarî para cezas türündeki yapt r m n yerine getirilmesi, bu suretle oluflan ekonomik gelirin kullan lma biçimi gibi hususlarda farkl ve detayl düzenlemelere yer verilmektedir 4. Sistematikten uzak bu düzenlemelerin önüne geçebilmek için, usul birili i ve hukuk güvenli ini temin etmek için; Kanunun 3. maddesi ile belirlenen genel ilkelerin, özel kanunlarda tan mlanan kabahatler hakk nda da uygulanmas sa lanm flt r 5. Bu makalemizde; 5326 say l Kabahatler Kanunu ndaki genel ilkelerden ve dolay s ile tüm kabahatler için geçerli olan soruflturma zamanafl m kavram üzerinde durmaya çal flaca z. Bilindi i üzere bu Kanunda iki tür zamanafl m süresi öngörülmüfltür. Bunlardan ilki bizim inceleyece imiz soruflturma zamanafl m, di er ise tahsil zamanafl m d r. Belirtmek gerekir ki Kabahat ifllendikten sonra, kanunda yaz l belirli bir süre içinde soruflturma yap l p, kabahatten dolay kifli hakk nda idari para cezas verilmez ise soruflturma zamanafl m, kabahatten dolay verilen ceza kanunda yaz l belirli bir süre içinde uygulanmaz ise yerine getirme (tahsil) zamanafl m söz konusu 6 olacakt r. Makalede öncelikle mevzuat ve tasar hakk nda bilgiler verilecek, ard ndan soruflturma zamanafl m kavram ve uygulanmas hakk nda bilgilere yer verilecektir. 1. Madde Metni ve Tasar 1.1.Madde Metni Kabahatler Kanununun (KK) 20. maddesi flöyledir: (1) Soruflturma zamanafl m n n dolmas halinde kabahatten dolay kifli hakk nda idari para cezas na karar verilemez. (2) Soruflturma zamanafl m süresi a) Yüzbin Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde befl, (4) Örne in Vergi Kabahatleri bu konuya örnek olabilir. Bu konu için bkz.: Yavaflla Baflaran Funda, Vergi Kabahatleri ve Kabahatler Kanunu, Dünya Gazetesi, 26.10.2007. (5) Bkz.: Kabahatler Kanunu Hükümet Tasar s Genel Gerekçesi m.3. Ayr ca ayr nt l bilgi için bkz.: Hakeri, Hakan, Ceza Hukuku, Ankara 2007 (Seçkin Yay nevi); Yalç n, smail, Tüm Yönleriyle Kabahatler Hukuku, Ankara 2007 (Seçkin Yay nevi); Otac, Cengiz, Türk Kabahatler Hukuku, Ankara 2006 (Turhan Kitabevi); Hakeri, Hakan, Ceza Hukuku, Ankara 2007 (Seçkin Yay nevi); Ça layan, Ramazan, dari Yapt r mlar Hukuku, Ankara 2006 (Asil Yay nevi). (6) Çelik M.Lamih, Kabahatler Kanununa Göre Tahsil Zamanafl m, Yerel Yönetim ve Denetim Dergisi, Y l:2007, Say :8, s.34-36.
Kabahatlerde Soruflturma Zamanafl m C. Alt parmak 51 b) Ellibin Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Liras ndan az idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde üç, y ld r. (3) Nispi idari para cezas n gerektiren kabahatlerde zamanafl m süresi sekiz y ld r. (4) Zamanafl m süresi, kabahate iliflkin tan mdaki fiilin ifllenmesiyle veya neticenin gerçekleflmesiyle ifllemeye bafllar. (5) Kabahati oluflturan fiilin ayn zamanda suç oluflturmas halinde suça iliflkin dava zamanafl m hükümleri uygulan r. 1.2. Tasar Metni ve Maddenin Geçirdi i De ifliklikler 10.3.2005 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilen Hükümet Tasar s nda maddenin ellibin Yeni Türk Liras ndan daha az olan kabahatler için zamanafl m n yirmibin Yeni Türk Liras ndan az ve daha fazla olmak üzere ikili bir ayr ma tabi tuttu u görülmekteydi. Hükümet Tasar s nda maddenin üçüncü f kras ndaki zamanafl m süresinin befl y l olarak belirtildi i anlafl lm flt r 7. Bu durum Adalet Komisyonunda de iflikli e u ram flt r. Bu süre befl y ldan sekiz y la ç kar lm flt r 8. Madde üzerindeki en son de ifliklik ise 06.12.2006 tarih 5560 say l Kanunun 33. maddesi ile yap lm flt r. Buna göre madde son fleklini alm flt r. Böylece zamanafl m na konu para ceza miktarlar için, yüzbin Türk Liras veya daha fazla, ellibin Türk Liras veya daha fazla, ellibin Türk Liras ndan az idarî para cezas n gerektiren kabahatler fleklinde üçlü bir ayr ma gidilmifltir. (7) Hükümet Tasar s 20. madde: (1) Soruflturma zamanafl m n n dolmas halinde, kabahatten dolay kifli hakk nda idarî para cezas na karar verilemez. (2) Soruflturma zamanafl m süresi; a) Yüzbin Yeni Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde befl, b) Ellibin Yeni Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde dört, c) Yirmibin Yeni Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde üç, d) Yirmibin Yeni Türk Liras na kadar idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde iki, y ld r. (3) Nispî idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde zamanafl m süresi befl y ld r. (4) Zamanafl m süresi, kabahate iliflkin tan mdaki fiilin ifllenmesiyle veya neticenin gerçekleflmesiyle ifllemeye bafllar. (5) Kabahati oluflturan fiilin ayn zamanda suç oluflturmas halinde, suça iliflkin dava zamanafl m hükümleri uygulan r. Maddenin gerekçesi ise flu flekildedir: Madde metninde, kabahat dolay s yla soruflturma zamanafl m süreleri ve sonuçlar na iliflkin düzenlemeler yap lm flt r. (8) Komisyon Raporunda geçen ifade aynen flöyledir. Soruflturma zamanafl m bafll kl 20 nci maddenin üçüncü f kras nda yap lan de ifliklikle, nispi para cezas n gerektiren kabahatlerde soruflturma zamanafl m süresi befl y ldan sekiz y la ç kar lm flt r. Bu durumu için bir gerekçe belirtilmemifltir.
52 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 2. Yapt r m Karar Verme Yetkisi Kabahat deyiminden; kanunun, karfl l nda idari yapt r m uygulanmas n öngördü ü haks zl k anlafl l r (KK m. 2 9 ). fllenen bir kabahatten dolay yapt r m karar verme yetkisi konusuna flöyle bir ay r ma gidilebilir 10. 2.1. dari Kurul, Makam ve En Üst Amirin Yetkisi Kabahat dolay s yla idari yapt r m karar vermeye ilgili kanunda aç kça gösterilen idari kurul, makam veya kamu görevlileri yetkilidir (KK m. 22/1) Kanunda aç k hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluflunun en üst amiri bu konuda yetkilidir (KK m. 22/2) 11. Kabahatler Kanunuda düzenlenen kabahalerde, örne in m. 37, m. 36, m. m. 33 de, kollu a, zab taya, Belediye Encümeni, Mülki Amire bu yetkinin verildi i görülebilecektir. 2.2.Cumhuriyet Savc s n n Yetkisi Cumhuriyet savc s, kanunda aç kça hüküm bulunan hallerde bir kabahat dolay s yla idari yapt r m karar verebilir. (KK m. 23/1). Savc - n n bir suç nedeniyle bafllatt soruflturmada bir kabahatin ifllendi ini ö renmesi halinde durumu ilgili kamu kurum ve kurulufluna bildirebilece i gibi, kendisi de idari yapt r m karar verebilecektir (KK m. 23/2). Suç flüphesi ile bafllat lan soruflturma konusu fiilin kabahat oluflturdu- unun anlafl lmas halinde savc eyleme uyan idari yapt r m karar verebilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, söz konusu eylem için daha önce ilgili kamu kurum ve kuruluflu taraf ndan idari yapt r m karar verilmemifl olmal d r (KK m. 23/3). 2.3.Mahkemenin Yetkisi Kovuflturma konusu fiilin kabahat oluflturdu unun anlafl lmas halinde mahkeme taraf ndan idari yapt r m karar verilir. (KK m.24). (9) KK m. 2 nin gerekçesi flöyledir : Madde metninde, genel olarak kabahate iliflkin bir tan m yap lm flt r. Bu tan mlamada, suç gibi kabahatin de bir haks zl k oluflturdu u vurgulanm flt r. Esas itibar yla haks zl k oluflturan bir fiilin suç veya kabahat olarak tan mlanmas nda, izlenen suç politikas etkili olmaktad r. Haks zl klar aras nda bu yönde yap lan tasnifte, hukuka ayk r olan fiilin ifade etti i haks zl k içeri i esas al nmaktad r. Esasen hukuka ayk r olan ve haks zl k ifade eden fiiller aras nda suç veya kabahat olarak bir ay r m yap lmas, bir nitelik fark oluflturmamaktad r. Söz konusu tasnif, haks zl klar aras ndaki nicelik fark na dayanmaktad r. (10) Kabahatler Kanununun 25. maddesine göre verilecek kararda; a) Hakk nda idari yapt r m karar verilen kiflinin kimlik ve adresi, b) dari yapt r m karar verilmesini gerektiren kabahat fiili, c) Bu fiilin ifllendi ini ispata yarayacak bütün deliller, d) Karar tarihi ve karar veren kamu görevlilerinin kimli i, aç k bir flekilde yaz lmal ve ayr ca kabahati oluflturan fiil, ifllendi i yer ve zaman gösterilerek aç klanmal d r. (11) KK m.22/3 ve 4 uyar nca ancak idari kurul, makam veya kamu görevlileri, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluflunun görev alan na giren yerlerde ifllenen kabahatler dolay s yla idari yapt r m karar vermeye yetkilidir. Bunun yan nda 5271 say l Ceza Muhakemesi Kanununun yer bak m ndan yetki kurallar kabahatler aç s ndan da uygulanacakt r.
Kabahatlerde Soruflturma Zamanafl m C. Alt parmak 53 3. Soruflturma Zamanafl m Kabahatler Kanunu nda belirtilen soruflturma kavram n n, Ceza Muhakemesi Kanunu ndaki soruflturma kavram ile benzer olmad n ifade etmek gerekir. Kabahatler Kanunun sistemati i dikkatlice analiz edildi- inde, bu kavram n ifllenen kabahatle ilgili olarak ceza verilebilme süresini kastetti i aç kt r. Bu aç dan bir kabahatin ifllenmesinden itibaren idari kurul, makam, en üst amir, Cumhuriyet savc s veya mahkemece belirli bir süre içinde ceza verilmemifl ise, art k her hangi bir yapt r m uygulanamayacakt r. Bu hususta çeflitli kanunlarda benzer hükümler mevcuttur 12. 4. Soruflturma Zamanafl m Süresinin Bafllamas Kabahatler Kanunu nun 20. maddesinin 4. f kras na göre soruflturma zamanafl m süresi, kabahate iliflkin tan mdaki fiilin ifllenmesiyle veya neticenin gerçekleflmesiyle ifllemeye bafllar. Örne in; Kabahatler Kanunu nda düzenlenen dilencilik ve kumar kabahatlerinde fiilin ifllendi inden itibaren, sarhoflluk kabahatinin ifllenmesi halinde de sarhofl olarak baflkalar n n huzur ve sükûnunu bozacak flekilde davran fllarda bulunmas yani neticenin gerçekleflmesi ile zamanafl m süresi bafllayacakt r. 5. Soruflturma Zamanafl m Süreleri 5.1. Kabahatler Kanuna Göre Verilebilecek Cezalar Kabahatler için iki türlü yapt r m öngörülmüfltür. Bunlar idari para cezas ve idari tedbirlerdir. dari tedbirler ise ilgili kanunlarda belirtilenler ile beraber, mülkiyetin kamuya geçirilmesini ifade eder. dari para cezalar ise, maktu veya nispi olabilir. Zamanafl m süreleri öngörülen asli cezan n idari para cezas olmas ndan hareketle belirlenmifltir. Zira asli ceza yoksa di er cezalar n uygulanmas mümkün de ildir. Bu nedenle bir kabahat soruflturma zamana- (12) Baflta bu konuda Türk Ceza Kanununa de inmek gerekir. TCK da bafll ca iki zamanafl m öngörülmüfltür. Bunlar ceza ve dava zamanafl m d r (Bkz.: TCK m.66-69). Ceza zamanafl m verilen bir cezan n infaz edilebilme süresini ortaya koymakta iken, dava zaman afl m ise aç lan kamu davas n n bitirilme süresini ortaya koymaktad r. Bunun yan nda Devlet Memurlar Kanununda disiplin suçlar için zamanafl m süreleri öngörülmüfltür. Buna göre uyarma, k nama, ayl ktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmas cezalar nda bir ay içinde disiplin soruflturmas na, memurluktan ç karma cezas nda alt ay içinde disiplin kovuflturmas na, Bafllanmad takdirde disiplin cezas verme yetkisi zamanafl m na u rar. Disiplin cezas n gerektiren fiil ve hallerin ifllendi i tarihten itibaren nihayet iki y l içinde disiplin cezas verilmedi i takdirde ceza verme yetkisi zamanafl m na u rar (DMK m.127). Disiplin amirleri uyarma, k nama ve ayl ktan kesme cezalar n soruflturman n tamamland günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundad rlar. Kademe ilerlemesinin durdurulmas cezas n gerektiren hallerde soruflturma dosyas, karar n bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir. Disiplin kurulu, dosyay ald tarihten itibaren 30 gün içinde soruflturma evrak na göre karar n bildirir. Memurluktan ç karma cezas için disiplin amirleri taraf ndan yapt r lan soruflturmaya ait dosya, memurun ba l bulundu u kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami alt ay içinde bu kurulca, karara ba lan r (DMK m.128).
54 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 fl m na u ram flsa, kifli hakk nda ne idari para cezas ne de idari tedbirler uygulanabilecektir. 5.2. Maktu ve Nispi Para Cezas Ayr m Maktu kelimesi sözlükte kesin olarak de eri biçilmifl, nispi kelimesi ise; birbirine göre (olan), önceki duruma göre anlamlar ile karfl l k bulur 13. Maktu para cezas fiile ba lanan cezan n tek bir miktar içerdi i durumlarda söz konusudur 14. Örne in; Mal veya hizmet satmak için baflkalar n rahats z eden kifli, elli Türk Liras idari para cezas ile cezaland r l r (KK m. 37/1). Baflkalar n n huzur ve sükûnunu bozacak flekilde gürültüye neden olan kifliye, elli Türk Liras idari para cezas verilir (KK m. 36/1) Sarhofl olarak baflkalar n n huzur ve sükûnunu bozacak flekilde davran fllarda bulunan kifliye, kolluk görevlileri taraf ndan elli Türk Liras idari para cezas verilir (KK m.35/1) Kumar oynayan kifliye, yüz Türk Liras idari para cezas verilir. Ayr ca, kumardan elde edilen gelire el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir (KK m.34/1). Evsel at k ve art klar, bunlar n toplanmas na veya depolanmas na özgü yerler d fl na atan kifliye, yirmi Türk Liras idari para cezas verilir (KK m.41). (13) Bkz.: www.tdk.gov.tr (14) Öngörülen bu para cezalar otomatik olarak artt r lmaktad r. Biz Kanun metnine ba l kalarak örnekleri verdik. Ancak flunu belirtelim ki yukar da elli YTL olarak gösterilen cezan n, elli sekiz YTL oldu u, yirmi YTL olarak gösterilen cezan n yirmi iki YTL oldu u bilinmektedir. Ceza miktarlar n n Ocak 2008 de tekrar de iflikli e u rayarak artaca n belirmeliyiz. Konuya iliflkin olarak elimizdeki en güncel liste ise flöyledir: Emre ayk r davran fl 5326 s.k. 32. md. 117,00 117,00 (Belediye Encümeni) Dilencilik 5326 s.k. 33. md. 58,00 58,00 (Belediye Zab tas ) Gürültü 5326 s.k. 36/1. md. 58,00 58,00 (Belediye Zab tas ) 5326 s.k. 36/2. md. (Ticari fl l. Sahibine) 1.183,00 5.918,00 Rahats z etme 5326 s.k. 37. md. 58,00 58,00 (Belediye Zab tas ) flgal 5326 s.k. 38/1. md. 58,00 58,00 (Belediye Zab tas ) 5326 s.k. 38/2. md. 117,00 591,00 Çevreyi Kirletme 5326 s.k. 41/1. md. 22,00 22,00 (Belediye Zab tas ) 5326 s.k. 41/2. md. 591,00 5.918,00 5326 s.k. 41/3. md. 58,00 58,00 5326 s.k. 41/4. md. 117,00 3.550,00 5326 s.k. 41/4. md. (Tüzel Kifli çin) 117,00 5.918,00 5326 s.k. 41/5. md. 58,00 58,00 5326 s.k. 41/6. md. 295,00 295,00
Kabahatlerde Soruflturma Zamanafl m C. Alt parmak 55 Nispi para cezas nda ise Kanunun koydu u asgari ve azami limit aras nda bir cezaya hükmedilmesi gerekmektedir. Örne in; Yetkili makamlar n aç k ve yaz l izni olmaks z n meydan, cadde, sokak veya yayalar n gelip geçti i kald r mlar üzerine inflaat malzemesi y - an kifliye, belediye zab ta görevlileri taraf ndan yüz Türk Liras ndan beflyüz Türk Liras na kadar idari para cezas verilir (KK m.38/2) nflaat at k ve art klar n bunlar n toplanmas na veya depolanmas - na özgü yerler d fl na atan kifliye, yüz Türk Liras ndan üçbin Türk Liras na kadar idari para cezas verilir. nflaat faaliyetinin bir tüzel kifli ad - na yürütülmesi halinde bu tüzel kifli hakk nda verilecek idari para cezas n n üst s n r beflbin Türk Liras d r. Bu at k ve art klar n kald r lmas na iliflkin masraf da ayr ca kifliden tahsil edilir (KK m.41/4). 5.3. Öngörülen Zamanafl m Süreleri Kanunun öngördü ü zamanafl m süreleri flöyledir: Yüzbin Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde befl y ld r Ellibin Türk Liras veya daha fazla idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde dört y ld r Ellibin Türk Liras ndan az idarî para cezas n gerektiren kabahatlerde üç y ld r. Cezan n nispi idari para cezas n gerektirdi i kabahatlerde zamanafl m süresi sekiz y ld r. Burada de inilmesi gereken baflka bir husus da Kabahatler Kanununun 20. maddesinin 5. f kras ndaki hükümdür. Buna göre kabahati oluflturan fiilin ayn zamanda suç oluflturmas halinde suça iliflkin dava zamanafl m hükümleri uygulanacakt r. 6. Zamanafl m n n Dolmas Neticesinde Verilecek Karar Burada cezay vermeye yetkili kifli ya da kurumun verece i karar soruflturma zamanafl m n n dolmas nedeniyle idari para cezas verilmesine yer olmad na fleklinde olacakt r. Burada kabahatin gerçekleflti i belirtilecek, kabahatin unsurlar ortaya konulduktan sonra kanunun öngördü ü süre içerisinde soruflturulma yap lmad da ifade edilmelidir. Yarg tay bir karar nda 2918 Say l Kanuna muhalefetten San k O. E. hakk nda yap lan duruflma sonunda: Hükümlülü üne dair B. Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 28.6.2002 tarihli hükmün Yarg tay ca incelenmesi san k taraf ndan süresinde istenilerek dava evrak Cumhuriyet Baflsavc l n n 2004/205024 say l ve 27.10.2004 tarihli yaz s ekinde daireye verilmekle dosyadaki ka tlar okunduktan sonra gere i görüflülüp düflünüldü: 18.5.2005 gün ve 25819 say l Resmi Gazetede yay mlanarak yürürlü e giren 5349 say l Türk Ceza Kanunu nun Yürürlük ve Uygulama fiekli Hakk nda Kanunda De ifliklik Yap lmas na Dair Kanun un 3. maddesi ile de iflik 5252 say l Türk Ceza Kanunu nun Yürürlük ve Uygulama fiekli
56 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 82 Say : 1 Y l 2008 Hakk nda Kanun un 7. maddesi uyar nca, san n eylemine uygulanabilecek müeyyide idari para cezas na dönüfltürüldü ü cihetle, hükmün BOZULMASINA, uygulanabilecek idari para cezas n n miktar na göre 5326 say l Kabahatler Kanunu nun 20/2-d maddesinde yaz l soruflturma zamanafl m n n dolmufl olmas karfl s nda an lan maddenin 1. f kras ve CMUK n n 322. maddesi uyar nca ilgili kifliye DAR PARA CEZASI VER LMES NE YER OLMADI INA 28.06.2005 günü oybirli- iyle karar verildi. fleklindedir. (Y7.CD E.2004/34549, K.2005/9971, KT. 28.06.2005). Bir baflka karar da 2860 say l kanuna muhalefetten san klar, A ve B haklar nda yap lan duruflma sonunda; Mahkemenin görevsizli ine ve iadeye dair, Akçakale Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 10.06.2003 tarihli hükmün Yarg - tayca incelenmesi san klar müdafii taraf ndan süresinde istenilerek dava evrak Cumhuriyet Baflsavc l n n n onama isteyen 26.04.2004 tarihli tebli namesiyle daireye verilmekle dosyadaki ka tlar okunduktan sonra Türk Milleti ad na gere i görüflülüp düflünüldü: Hüküm tarihi itibariyle görevsizlik karar yerinde ise de; hükümden sonra 31 Mart 2005 günlü mükerer Resmi Gazetede yay mlanarak 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlü e giren 5326 Kabahatlar kanununun 20/2-d maddesinde yaz l soruflturma zamanafl m n n dolmufl olmas karfl s nda,..hükmün BO- ZULMASINA, an lan maddenin 1. f kras uyar nca ilgili kiflilere DAR PARA CEZA- SI VER LMES NE YER OLMADI INA, 01.06.2006 günü oybirli iyle karar verildi (Y7.CD. E.2004/15526 K.2006/10259,KT. 01.06.2006) fleklindedir. Kabahatler hukuku aç s ndan idari para cezas asli ceza oldu u için, soruflturma zamanafl m Kanun ile öngörülen di er cezalar n da verilmesini engelleyece ine yukar da 15 de inmifltik. Bu konuda Yarg tay n fikri de ayn yöndedir: 4915 say l Kanuna muhalefetten san k N. hakk nda yap lan duruflma sonunda; müsadereye ve iadeye dair... Sulh Ceza mahkemesinden verilen 09.03.2004 tarihli hükmün Yarg tay ca incelenmesi sonunda; 11 Temmuz 2003 gün ve 25165 say - l Resmi Gazetede yay mlanarak yürürlü e giren 4915 say l Yasayla 3167 say l Yasada yap lan de iflikli e göre san n eylemine uygulanabilecek müeyyide idari para cezas na dönüfltürüldü ü ve idari para cezas n n miktar na göre müsadere davas n n da 5326 say l Kabahatler Kanununun 20/2-d maddesinde yaz l soruflturma zamanafl m na ba l olmas karfl s nda, hükmün BOZULMASINA, an lan maddenin 1. f kras uyar nca davan n zamanafl m nedeniyle DÜfiÜRÜLMES NE, dava konusu av tüfe inin geçerli belge ibraz halinde sahibine iade edilmek üzere zab taya TEVD NE, 6 adet dolu fifle in san a iadesine, 07.03.2006 günü oybirli i ile karar verildi. (Y7.CD. E.2005/1579 K.2006/1165 KT.07.03.2006). Ayn yönde bir di er kararda Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, baflvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüflüldü. Temyiz iste inin reddi nedenleri bulunmad ndan iflin esas na geçildi, Vicdan kan n n olufltu u duruflma sürecini yans tan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeri ine göre yap - lan incelemede; 11.7.2003 gün ve 25165 say l Resmi Gazetede yay mlanarak yürürlü e giren 4915 say l Kara Avc l kanununun 24. maddesi uyar nca 3167 say l yasan n 22. maddesinde yer alan hafif para cezas idari para cezas na dönüfl- (15) Bkz. Yukar da Bafll k 5.1.
Kabahatlerde Soruflturma Zamanafl m C. Alt parmak 57 türüldü ü ve idari para cezas n n miktar na göre müsadere davas n n da 5326 say l kabahatler kanununun 20/2-d maddesinde yaz l soruflturma zamanafl m na ba l olmas karfl s nda hükmün BOZULMASINA, zamanafl m nedeniyle kamu davas n n DÜfiÜRÜLMES NE, dava konusu av tüfe inin geçerli belge ibraz halinde sahibine iade edilmek üzere zab taya TEVD NE, 14.11.2005 günü oybirli iyle karar verildi (Y7.CD E. 2004/28720, K.2005/19789 KT.14.11.2005)