CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ"

Transkript

1 CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ

2 CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ TÜRKİYE'DE 1980 SONRASİ MALİ POLİTİKALAR" XVI. TÜRKİYE MALİYE SEMPOZYUMU MAYIS 2001 ANTALYA MANİSA 2002

3 Copyright Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi MANİSA Her hakkı saklıdır. Bu yayının tümü ya da bir bölümü, önceden yazılı izin alınmaksızın hiçbir şekilde ve yöntemle çoğaltılamaz, basılıp yayınlanamaz. Kaynak gösterilmek şartıyla alıntı yapılabilir. Dizgi ve baskı öncesi hazırlık: Arş. Grv. Ahmet UTKUSEVEN (IfBF Maliye Bölümü) İsteme Adresi: Celal Bayar Üniversitesi X İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Uncubozköy Kampusu MANİSA Telefon: (236) Faks: (236) ISBN Baskı: EMEK Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti Telefon: (236) Faks: (236)

4 SUNUŞ Ülkemizde maliye bilimi ile uygulama arasındaki bağı giderek sağlamlaştıran ve maliye bilim insanlarının yıllık genel kurulu niteliğini kazanan Türkiye Maliye Sempozyumlarının on altıncısı, Mayıs 2001 tarihleri arasında Antalya, Kemer, Çamyuva'da bulunan Naturland Tatil Köyü tesislerinde ev sahipliğimizde gerçekleştirilmiştir. Her yıl ülke gündeminde öne çıkan bir sorunun gerek akademisyenler gerekse uygulamanın içinde yer alan bürokrat ve siyasetçiler tarafından etraflıca ele alındığı, çözüm önerilerinin ortaya konduğu bu toplantıların bu yıla ait konusu Organizasyon Komitesi tarafından "1980 Sonrası Mali Politikalar" olarak belirlenmiştir. Bilindiği gibi son yirmi yılda İvme kazanan küreselleşme olgusu, mallar ve hizmetler ile, emeğin ve sermayenin önündeki ulusal engellerin kaldırılması yoluyla bu faktörlerin en verimli alanlara giderek küresel refahın arttırılabileceğini, bunun da uzun vadede tüm tarafların lehine sonuç vereceğini öngörmektedir. Küreselleşme bağlamında bu sürece en hızlı ayak uyduran faktör ise sermaye olmuştur. İletişim teknolojisinde kaydedilen inanılmaz gelişmenin de yardımıyla günümüz dünyasında 2 trilyon Dolar'a yakın bir sermaye 24 saat boyunca dünya üzerinde kârlı alanlara/ülkelere doğru hareket halindedir. Bu olgunun özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ciddi mali krizlere yolaçtığını son yirmi yılda yaşananlar göstermiştir. Bu çerçevede 1990'lı yıllarda Türkiye Ekonomisinin içine girdiği süreç, devamlı istikrarsızlık üreten bir nitelik arzetmektedir. Mali kriz şeklinde ortaya çıkan, tekrarlarca periyodu giderek kısalan ve bıraktığı hasar gitgide büyüyen bu durumun zirve noktasını 2001 yılında yaşanan Şubat Krizi oluşturmuştur. Cumhuriyet döneminde yaşanan en derin mali kriz olarak nitelenen bu süreç halen devam etmektedir. Dolayısıyla 1980'li yılların başından itibaren uygulamaya konan mali politikaların geniş bir çerçevede derinliğine irdelenmesi/sorgulanması geleceğe ışık tutmak açısından önem taşımaktadır. Bu sempozyumda, her biri ciddi bir emeğin ve titiz bir araştırmanın ürünü olarak sunulan bildiriler ve yapılan tartışmalar/yorumlar yoluyla bu amacın gerçekleştirildiği inancındayım. Sempozyumun gerçekleştirilmesi bir çok özverili çabanın bir araya gelmesiyle mümkün olabilmiştir. Bu çerçevede başta Organizasyon Komitesi olmak üzere, sürekli desteklerini ve değerli yardımlarını esirgemeyen Rektörümüz Sayın Prof. Dr. Tuna TANER'e, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı'na, Maliye Bakanlığı Müsteşan'na, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü'ne, Gelirler Genel Müdürü'ne, Sayıştay Başkanı'na, Hazine Müsteşarlığı yetkililerine ve gerek bildiri sunarak, gerekse değerli tartışma ve yorumlarıyla katkıda bulunanlara teşekkürü borç bilirim. Sempozyumun başarıyla gerçekleştirilmesinde ve kitaplaştırmasında işin mutfağında çalışan ve yükünü çeken Bölümümüz öğretim üyesi ve yardımcılarını her şeyin yolunda gitmesi için gösterdikleri gerçekten olağanüstü çaba ve titizlikten ötürü kutlar, kendilerine teşekkür ederim. Kitabın ilgilenen herkese ve her kuruma yararlı olmasını diliyorum. Prof. Dr. Naci Birol MUTER Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı ve Maliye Bölümü Başkanı

5 İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER Prof. Dr. Halil NADAROĞLU'na Saygı ORGANİZASYON KOMİTESİ iii iv viı viii AÇILIŞ KONUŞMALARI 1 Prof. Dr. Naci Birol MUTER 2 Celal Bayar Üniversitesi İİBF Dekanı ve Maliye Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tuna TANER 3 Celal Bayar Üniversitesi Rektörü BİRİNCİ OTURUM 5 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Aykut HEREKMAN 6 Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 1980 Sonrası Uygulanan Maliye Politikaları ve Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri 7 Prof. Dr. Erhan YILDIRIM - Doç Dr. Refia YILDIRIM Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 1980 Sonrası Harcama Politikaları 25 Ahmet ŞAHİN Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü TARTIŞMALAR 33 İKİNCİ OTURUM 39 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Arif NEMLİ İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ülkemizde Kamu Harcamalarının Siyasi Niteliği Üzerine Bir İnceleme 41 Prof. Dr. Engin ATAÇ - Prof. Dr. Beyhan ATAÇ - Yrd. Doç. Dr. Tayfun MOĞOL Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Küreselleşme Sürecinin Ekonomi Üzerindeki Etkileri ve Kamu Harcamaları: Prof. Dr. Hikmet İYİDİKER Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi TARTIŞMALAR 83 ÜÇÜNCÜ OTURUM 87 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Macit İNCE 88 Gazı Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi iv

6 Konsolide Bütçe Harcamalarının Kamu Kesimi Genel Dengesindeki Yeri ve önemi 89 Yrd. Doç. Dr. Pınar AKKOYUNLU İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Türkiye'de Konsolide Bütçe Harcamalarının Gelişimi ( ) 97 Yrd. Doç. Dr. Sezai TEMELLİ İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Maliyesinde Kamu İşletmeciliğinin Yeri ve Analizi: Döner Sermaye İşletme Uygulamasının Analizi 115 Yrd. Doç. Dr. Özhan ÇETİNKAYA Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi TARTIŞMALAR 140 DÖRDÜNCÜ OTURUM 147 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Nezihe SÖNMEZ 148 Emekli Öğretim Üyesi 1980 Sonrası Vergi Politikaları 149 Cihan TERZİ Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Türkiye'de 1980 Sonrası Vergi Politikalarının Optimum Vergi Kuramına Göre Değerlendirilmesi 161 Doç. Dr. Refia YILDIRIM Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi TARTIŞMALAR 172 BEŞİNCİ OTURUM 179 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Halil NADAROĞLU 180 Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yatırımlarının Dış Kaynakla Finansmanı ve Hazine Borç Hesaplarına Yansımaları 181 Coşkun CANGÖZ Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansman Genel Müdürlüğü Sayıştay Tarafından Reddedilen Dış Borçlara İlişkin Hesaplar 199 Ömer KARAMOLLAOĞLU Sayıştay Başkanlığı Borçlanma Dışında Kullanılan Dış Proje Kredisi Uygulamaları: Devirli Garantili Krediler 227 Oğuz ÇALIK Sayıştay Başkanlığı TARTIŞMALAR 258 PANEL: Güçlü Ekonomiye Geçiş Açısından İktisat ve Maliye Politikaları 267 Oturum Başkanı: Prof. Dr. Selahattin TUNCER 268 Emekli Öğretim Üyesi, İktisadi Araştırmalar Vakfı Danışmanı, YMM

7 Prof. Dr. Turgay BERKSOY 268 Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dr. Doğan CANSIZLAR 272 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kamil MUTLUER 275 Sayıştay Başkanı Prof. Dr. Oğuz OYAN 278 Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi TARTIŞMALAR 282 POSTER BİLDİRİLER 291 Hazine'nin Muhtemel Yükümlülükleri Çerçevesinde KİT Görev Zararları ve Yap-İşlet-Devret Modeline Bir örnek: İzmit Su Projesi 292 Nuran ÇELEBİ - Ayşe EFENDİ Sayıştay Başkanlığı 1980 Sonrası Borçlanma Politikaları 307 Doç. Dr. Türkmen DERDİYOK Maliye Bakanlığı Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanlığı Yarı Mali İşlemler 317 Şeref EFE Sayıştay Başkanlığı Kamusal Niteliği Bağlamında Türkiye ve Güney Kore'de Eğitimin Finansmanı 321 Yrd. Doç. Dr. M. Mustafa ERDOĞDU Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Katma Değer Vergisi İade Sistemi ve Yeminli Mali Müşavirlerin İşlevi 350 Sami KAZICI - Halil BAŞAĞAÇ Türkiye Serbest Muhasebeci, Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Türkiye'de Döneminde Gerçekleşen Gelir Dağılımının İstenen Vergi ile Eğitim ve Sağlık Harcamaları İlişkisi 379 Prof. Dr. Mehmet E. PALAMUT - Yrd. Doç. Dr. Mehmet YÜCE Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bir Vergi Politikasızlığı Örneği:4369 ve 4444 Sayılı Yasalarda Gelirin Kavranmasına İlişkin Yaklaşımlar 400 Yrd. Doç. Dr. Yusuf Ziya TAŞKAN Gaziosmanpaşa Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Türkiye'de Kamu Harcamalarının GSMH İçindeki Payının Anafizi ve Ülkelerarası Karşılaştırma 410 Arş. Grv. Binhan Elif YILMAZ - Arş. Grv. Nazan SUSAM İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi vi

8 Vefatını bu kitabın basımı sırasında teessürle öğrendiğimiz, maliye bilimine ve Türkiye Maliye Sempozyumlarına unutulmaz katkılarıyla her zaman hatırlanacak olan değerli hocamız Prof. Dr. Halil NADAROĞLU'nun aziz anısı önünde saygıyla eğiliriz. vîi

9 XVI. TÜRKİYE MALİYE SEMPOZYUMU ORGANİZASYON KOMİTESİ PROF. DR. AYKUT HEREKMAN Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. NACİ BİROL MÜTER Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. BEYHAN ATAÇ Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. NİHAT FALAY İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi PROF. DR. TURGAY BERKSOY Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. SELÇUK CİNGİ Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. MEHMET TOSUNER Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi PROF. DR. BİNNUR ÇELİK Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi DOÇ. DR. DOĞAN ŞENYÜZ Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKKAYA Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi AHMET KESİK Maliye Bakanlığı viii

10 1980 SONRASI MALI POLİTİKALAR XVI. TÜRKİYE MALİYE SEMPOZYUMU MAYIS 2001 ANTALYA AÇILIŞ KONUŞMALARI Prof. Dr. Naci Birol MUTER Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Dekanı ve Maliye Bölümü Başkanı Prof. Dr. Tuna TANER Celal Bayar Üniversitesi Rektörü CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ MANİSA

11 Açılış Konuşmaları, XVI. Türkiye Maliye Sempozyumu Mavıs Antalva. AÇILIŞ KONUŞMALARI SUNUCU: Sayın Rektörlerim, Sayın Sayıştay, Maliye Bakanlığı, Hazine ve Meslek Kuruluşlarının Değerli Mensupları, Sayın Öğretim Elemanları, Sayın Davetliler, Yazılı ve Görsel Basınımızın Değerli Mensupları, "Türkiye'de 1980 Sonrası Mali Politikalar" konulu XVI. Maliye Sempozyumu'na hoş geldiniz. Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü olarak sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyoruz. Sempozyumumuzun açılışında sizleri Ulu Önder Atatürk ve ebediyete intikal etmiş maliye bilim insanlarının saygın anıları önünde bir dakika saygı duruşuna ve hep birlikte İstiklal Marşımızı okumaya davet ediyorum. - Teşekkür ederim. Açılış konuşmalarına geçmeden önce Üniversitemizi tanıtan kısa bir barkovizyon gösterisi sunuyoruz. Açılış konuşmalarını yapmak üzere Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölüm Başkanımız ve Dekanımız Sayın Prof. Dr. Naci Birol Muter'i davet ediyorum. PROF. DR. NACİ BİROL MUTER Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Dekanı ve Maliye Bölüm Başkanı Değerli Rektörler, Maliye Bakanlığı'nın Değerli Mensupları, Değerli Hocalarım ve Meslektaşlarım, Sayın Davetliler; XVI. sı Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü'nce düzenlenmiş olan "Türkiye Maliye Sempozyumu" na hoş geldiniz. Bildiğiniz gibi, artık her yıl Mayıs ayı içinde yapılması gelenekselleşmiş olan Türkiye Maliye Sempozyumları, maliye topluluğunu bir aile haline getirmiştir. Sempozyumlarda her yıl ele alınan farklı konularla ülkemizin mali sorunları ayrıntılı olarak irdelenmektedir. Bu bakımdan, geçmiş yıllarda sunulmuş olan tebliğler hatırlandığı zaman, bugün yaşamakta olduğumuz kriz konusunda asla bir sürprizle karşı karşıya olmadığımız gibi, bu krize kararlı adımlarla nasıl gelindiğini de görürüz. Sayın Konuklar, Değerli Meslektaşlarım; bu sempozyumda da ortaya konulacak veriler ve değerlendirmeler, bundan öncekilerde olduğu gibi, Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin nedenlerinin daha iyi anlaşılmasına olanak sağlayacaktır. 1950'li yılların sonlarında ortaokul öğrencisi iken, 1970'lerin başında doktora öğrencisi iken, 1970'li yılların sonunda asistan iken, 1994'te profesör iken bu ülkede yaşanan krizleri hatırlıyorum. Ama, 2001 yılına geldiğimizde artık bu krizlerin en üst noktasına ulaştık. Geldiğimiz noktada yapısal reformlardan, bunların zorunluluğundan bahsediliyor. Mutlaka acilen çıkarılması gereken yasalar gündeme geliyor. Ancak, fikrimce sonuçta yapılması gereken şey; Türkiye'de "Devlet" kavramının veya konseptinin yeniden gözden geçirilerek yurttaşların devlete karşı yükümlülüklerinin ve devletin de karşı sorumluluklarının kapsam ve sınırlarının neler olduğunun yeni baştan açıkça şekillendirilmesidir. Halen çok ilginç bir vatan sevgisi anlayışına sahip olduğumuz kanısındayım. Genelde vatanımızı çok severiz ve vatan için canımızı vermeye hazır olduğumuzu söyleriz, ama "vergi" söz konusu olunca daha farklı bir tutum içine girdiğimizi kolayca gözlemleyebiliriz. Kanımca bu durum, yukarıda vurguladığım temel yapısal reformun gerekliliğinin bir kanıtıdır. Yurttaşın devlete karşı en önemli yükümlülüğünün vergi ödemek; devletin yurttaşlara karşı temel görevinin ise, ülkenin istikrar içinde gelişmesini ve ekonomik bunalımlardan mümkün olduğunca uzak kalınmasını sağlamak olduğunun önemle vurgulanması gerekmektedir. 2

12 Açılı? Konuşmaları. XVI. Türkiye Malive Sempozyumu Mavıs Antalva. Sözlerime son verirken, bu sempozyumun gerçekleştirilmesinde görüş ve önerileriyle Bölümümüzü sürekli destekleyen Değerli Rektörümüz Sayın Prof. Dr. Tuna Taner'e, hazırlık aşamalarında başta Anadolu Üniversitesi olmak üzere bize büyük destek veren üniversitelere ve Maliye Bakanlığı'nın değerli mensuplarına, Sayın Prof. Dr. Aykut Herekman'ın şahsında Organizasyon Komitesi üyelerine, özel çabaları için Prof. Dr. Nihat Falay ve Prof. Dr. Turgay Berksoy'a burada şükranlarımı sunmak isterim. Ayrıca, sempozyumun bütün yükünü taşıyan Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü öğretim elemanlarına ve hizmetlerini en iyi şekilde sunmaya özen göstereceğine İnandığım Naturland çalışanlarına da burada teşekkür eder, sempozyumun başarılı geçmesi dilekleriyle saygılarımı sunarım. SUNUCU: Açılış konuşmalarını yapmak üzere Rektörümüz Sayın Prof. Dr. Tuna Taner'i davet ediyorum. PROF. DR. TUNA TANER Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Hepimizin minnet borcumuzu zevkle ifade ettiğimiz Değerli Hocalarımız, Değerli Rektörler, Türk Maliye ve Mali Yargı Yaşantısının Saygıdeğer Mensupları, Sevgili Meslektaşlarım, Değerli öğrenciler, Değerli Katılımcılar; XVI. Türkiye Maliye Sempozyumu Celal Bayar Üniversitesi'nin düzenlediği önemli milli konvansiyonlardan bir tanesidir. Celal Bayar Üniversitesi, Türkiye Muhasebe Eğitimi Sempozyumlarından düzenlemiştir, mühendislikle ilgili millî kongrelerden düzenlemiştir, tıpla ilgili milli kongrelerden düzenlemiştir. Ayrıca şimdiye kadar iki de uluslararası; biri iktisat alanında, biri tarih alanında kongre düzenledi. Celal Bayar Üniversitesi Türk Üniversite Sistemi'nin gelişen yönünün bir yansımasıdır. Bu nedenle ev sahipliğini yaptığımız bu toplantıda Türk Üniversite Sistemi'nin birçok sorununa rağmen güvenilecek, sevilecek yönleri bulunduğunu, objektif bir değerlendirme için, elimizdeki kapasitelerin değerini tekrar hatırlamamız için bunu söylüyoruz. Türkiye Maliye Eğitimi Sempozyumları olarak başlayan, dokuz defa, yılları arasında tekrarlanan, sonra 1994 yılından bu yana yedi defa Türkiye Maliye Sempozyumu olarak devam eden bu toplantının geçmişine kısaca bir bakmak İstedim. Bunu sizlerle paylaşıyorum. Üç toplantı "eğitim" başlığı altında yapılmış, altı toplantı "vergi" ağırlıklı, "kaynak" ağırlıklı, bir toplantı "kullanım" ya da "harcama" ağırlıklı, beş toplantı da "kriz yönetimi ve kurumsallaşma"yı öngörmüştür. Ben akademik hayata iktisat asistanı olarak başladım, sonra İşletme alanında doktora yapıp, muhasebe alanında çalışmalarımı sürdürdüm. Benim asistanlığımda, hocalarımız bize derse girmemizi önersinler diye gözlerine bakardık ve tabi gözümüz mikro iktisat vermekteydi, makro iktisat vermekteydi. Ama nedense bize konjonktür ve bunalımlar dersi düşerdi. Konjonktür ve bunalımlar dersi ikinci sınıf derslerden diye düşünürdük ve bilinenleri burada anlatacağız, olsa olsa onları daha değişik bir kompozisyon içerisinde, odağını değiştirerek anlatacağız diye dersi küçümserdik. Ama hocalarımızın bize küçümsenecek değil, aslında yetişmemiz için, öğrenmemiz için bir fırsat verdiklerini, bugün geriye baktığımda daha iyi görebiliyorum. Konjonktür ve bunalımlar dersi, bugünkü işlerin, bugünkü krizlerin temel çerçevesinin çizildiği dersti. Türkiye Maliye Sempozyumları'nın genel perspektifinden bugüne geldiğimizde, bugünkü toplantının, sempozyumun, iki çalışma biriminin genel bakış ve toplu değerlendirmeye alındığını, dört çalışma biriminin kaynak kullanımıyla, harcamalarla ilgili olduğunu, beş biriminin kaynak oluşturma, vergi konularıyla ilgili olduğunu, bir konunun İse çok özel kamu işletmeciliği ile ilgili, unique, kendine has, nev-i şahsına münhasır, sui generis bir toplantı birimi olduğunu görüyoruz. 3

13 Ag))ı Konuşmaları, XVI. Türkiye. Malive Sempozyumu, Mavıs 2pQ1. Anlalva. Toplum hepimizden, üniversitelerden, maliye örgütümüzden, politikadan, üst karar oluşturma, izleme, değerlendirme ve denetleme birimlerinden ne bekliyor? Öncelikle ne bekliyor? Genel dengelerine sahip, gelişimini hedefleri ile sürdüren, güçlü bir Türkiye bekliyor. Biz bunun için sürekli iki alanda sorulara cevap vermek durumundayız. Yine eski günlerden bir anıyı hatırladım, O zaman iktisat anlatmadan önce, iktisat tarihini ve iktisadi düşünceleri iyice hazmetmemizi isterlerdi. O günlerden kalan bir söz: "pecunia nerva republica" "para devletin siniri". Bu sorunları çözmemiz için hangi amaçlarla, ne tür ve ne kadar kaynak kullanacağımıza, kullanımlarımızı harcamaları halinde nerelerden sağlayacağımıza ve harcama dilimlerinin birbirlerine oranlarının nasıl olması gerektiğine, başka bir deyişle ne kadar vergi, ne kadar iç ve dış borç İle hareket etmemiz gerektiğine doğru karar vermemiz gerekir. Bu doğru karar, sadece Üst yapıdaki belli koordinasyonla sağlanacak bir doğru karar da değil herhalde. Bunun için toplumun bütün kesimlerinin çatı organizasyonu olan politika ile bir genel konsensusa, genel mutabakata, genel birleşime varılması gerekiyor, Bu kapsamda görüşlerin, hedeflerin, uygulama biçiminin ve en önemlisi zamanın kararlaştırılması gerekiyor. Herkesin iyi kötü katıldığı, kimsenin bir tarafından, hayır ben bu işte yokum demediği bir genel mutabakat. Ona göre günlük düzenlemeleri ayarlamalıyız, ona göre yapısal değişimin dozunu, yönlerini, ölçülerini ayarlamalıyız. Kurumsal gelişmeler, mevzuat düzenlemeleri, eğitim ve özel hedefli yaklaşımlar, örneğin kayıt dışı ekonominin kayda alınması gibi projeler halinde, ana perspektifler hafinde bu uyuşmaya göre yürürlüğe girmelidir. İktisat politikası, maliye politikası, siyasi kararlılık buna göre oluşmalı ve Türkiye kapasitelerini kullanabilecek enerjiye ya da diğer şekli ite finans gücüne ulaşmalıdır. Türkiye'nin bu hakkıdır, bize layık olan da bunu gerçekleştirmektir. Hepinizi saygı ile selamlıyorum. SUNUCU: Değerli katılımcılar, sempozyumumuzun sabah oturumuna geçmeden önce kısa bir kahve molamız vardır. Kahve molasından sonra, oturumumuzda görüşmek üzere hepinize afiyet olsun. 4

14 1980 SONRASI MALİ POLİTİKALAR XVI. TÜRKİYE MALİYE SEMPOZYUMU MAYIS 2001 ANTALYA BİRİNCİ OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. Aykut HEREKMAN Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 1980 Sonrası Uygulanan Maliye Politikaları ve Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri Prof. Dr. Erhan YILDIRIM - Doç. Dr. Refia YILDIRIM Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 1980 Sonrası Harcama Politikaları Durmuş ÖZTEK Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ MANİSA

15 Oturum Başkanı PROF. DR. AYKUT HEREKMAN Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Şahsım adına ve tertip komitesi adına burada teşekkürlerimi arz etmek isterim. Bu toplantıyı biz de birkaç kez hazırladığımız ve yaptığımız için bunun zorluğunu çok yakından biliyoruz. Hele bu ekonomik krizde böyle bir toplantıyı böylesine başarılı bir şekilde başlatması büyük bir başarı oldu, kendilerini özellikle kutluyorum. Sempozyumumuzun konusu "Türkiye'de 1980 Sonrası Maliye Politikaları". Bugünkü birinci oturum, 1980 Sonrası Uygulanan Maliye Politikaları ve Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri. Bu bildiriyi Prof. Dr. Erhan Yıldırım sunacaklar. İkincisi ise, 1980 Sonrası Harcama Politikaları. Bu bildiriyi de Sayın Durmuş Öztek sunacaklardı, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü. Kendilerinin işleri olduğu için Yardımcıları Sayın Ahmet Şahin sunacaklar. Biraz önce Sayın Rektörümüzün ve Sayın Dekanımızın da burada konuşmalarında maliye politikalarının önemi üzerinde duruldu ve bu üç gün, bu maliye politikalarının Önemi üzerinde durulacaktır. Benim takıldığım, Türkiye'de 1980 sonrası maliye politikaları ve ben merak ediyorum, yani, maliye politikaları 80'den sonra var mıydı diye yani. İlk önce bir bunu tartışsak, yani, mevcudu tartışacakmışız gibi bir intiba var, ama bence böyle bir şey var mıydı yok muydu? İlk önce bunu tartışmakta gerek olacak zannediyorum. Hepimizin bildiği gibi, maliye politikası, iktisat politikasının bir aracı. Fakat yıllardan beri zannediyorum biz bu aracı pek kullanmıyoruz ve kullanmamaya gayret ediyoruz. Efendim, ben tıp fakültelerinden bilirim, genel cerrahlar diğer cerrahları hep aşağılarlar. Çünkü, onlar genel cerrahtır diğerleri daha parsiyel cerrahlardır. Biz de maliyeciler olarak bu iktisatçılar, işletmeciler içerisinde bir türlü üniversitelerde yerimizi bulamadık gibi geliyor. Hele son yıllarda, gittikçe de bizim derslerimizi ve bizim konularımızı ya kaldırdılar, ya da seçimlik haline getirdiler. Ben İstanbul'a gittiğimde Galatasaray Üniversitesi'nde örneğin, İşletme Fakültesi'nde falan maliye dersi yoktu, iktisat bölümlerinde mesela, bütçe derslerini kaldırdılar ve gittikçe küçülüyoruz ve zannediyorum Türkiye'de önemli değil bu maliye politikası ve bunun eğitimi de yavaş yavaş önemini kaybetmeye başladı. Sanıyorum bundan sonraki bir sempozyumda "eğitim" konusuna dönmemiz ve eğitimin önemini belirtmemiz ve sonra da iktisat politikası içerisinde maliye politikasının çok önemli olduğunu vurgulamamız gerekecek. Belki büyüklerimiz de maliye politikasına yavaş yavaş inanmaya başlarlar ve Türkiye'de bütün bu benim gördüğüm kadarıyla ekonomik bunalımların nedeni hep maliye politikasından ortaya çıktı. İktisat politikasından ortaya çıkmadı, yani, özel sektörde pek sorunumuz yok. Kamu sektöründe sorunumuz var ve maliye politikasının da gördüğümüz kadarıyla adı var fakat kendisi yok. Efendim, ben sözü daha uzatmadan, Sayın Erhan Bey'e veriyorum. Buyurun efendim. 6

16 1980 SONRASI UYGULANAN MALİYE POLİTİKALARI VE TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ PROF. DR. ERHAN YILDIRIM - DOÇ. DR. REFİA YILDIRIM Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi. 1. Giriş Dünya ekonomisi 1970'lerin başında yaşadığı ekonomik bunalım sonucu yeni bir yapılanma dönemine girmiştir. Türkiye ekonomisi de yeni dünya düzeni olarak adlandırılan bu yeni yapıya 1980 yılından beri uyguladığı iktisat politikaları ile uyum sağlamaya çalışmaktadır. Türkiye bu süreç içersinde, 1980, 1983, 1984, 1994 ve sonuncusu 1999 yılında olmak üzere 5 stand-by anlaşması imzalamıştır yılında imzalanan stand-by anlaşmasının 2001 yılında başarısızlıkla sonuçlanması sonucu tarihindeki en büyük ekonomik krizi yaşayan Türkiye, IMF ile yeni bir stand-by anlaşması yapma hazırlığı içerisinde bulunmaktadır. Bu çalışma, 20 yıllık süreç İçerisinde uygulanan maliye politikaları ve bunların sonuçlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Maliye politikasında amaçlar genellikle; tam istihdamı, fiyat istikrarını, üretim artışı ve sürdürülebilir büyümeyi sağlamak; ödemeler dengesini, faktör ve gelir dağılımını iyileştirmek; kamusal gereksinimleri karşılamak, sektörel ve bölgesel öncelikleri belirlemek, tüketim alışkanlıklarını değiştirmek, temel mallar arzını güvence altına almak, nüfus artışını ve yapısını kontrol altına almak olarak sınıflandırılabilir. Bu amaçlara ulaşmak için devlet bütçesi ve ona ilişkin tüm unsurları kapsayan kamu harcamaları, kamu gelirleri ve devlet borçlanma araçları olmak üzere üç temel grup altında toplanan maliye politikası araçları kullanılır. Bu çalışmada maliye politikasının harcama araçları, kamu yatırım, cari ve transfer harcamaları olarak üç temel grup altında toplanarak incelenmiştir. Transfer harcamaları ise KİT'lere transferler, borç faiz ödemeleri ve diğer transferler olarak ayrıştırılmıştır. Kamu gelirleri araçları, dolaylı ve dolaysız vergiler ve diğer kamu gelirleri olarak ele alınmış devlet borçları ise iç ve dış borçlar birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde Türkiye'de döneminde uygulanan maliye politikaları ve bunların ekonomi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye ekonomisi için oluşturulan dinamik bir IS-LM modeli ve çözümlemesi verilmektedir. Dördüncü bölüm sonuç kısmından oluşmaktadır Döneminde Uygulanan Maliye Politikaları Türkiye ekonomisinde döneminde uygulanan iktisat politikaları 24 Ocak İstikrar Kararları ile belirlenen ana çerçeve içinde sürdürülmüştür. Söz konusu kararlarda ve Haziran 1980 tarihinde IMF'e, 3 yıllık stand-by anlaşması için verilen niyet mektubunda, Türkiye iktisat politikasının temel açılardan yeniden düzenleneceği ve bu programın geleneksel kısa dönem istikrar programı olmadığı açıklıkla belirtilmiştir (DPT, 1981). Söz konusu programın ana noktaları şunlardır: i) Üretim sektörüne uygulanan dolaysız hükümet müdahalelerinin azaltılması ve bunun yerine ağırlığın piyasa mekanizmasına, rekabete, özel girişimciliğe ve dolaylı hükümet teşviklerine verilmesi; ii) İçe dönük kalkınma stratejisinin, ihracatta önemli artışlar ve tedrici ithalat liberasyonları ile dışa dönük kalkınma stratejisi ile değiştirilmesi; 7

17 Erhan Yıldırım - Refia Yıldırım. XVI. Türkive Malive Sempozyumu Mavıs Anlalva- iii) Daha önce yabancı yatırımların yasaklandığı sektörler dahil, doğrudan yabancı sermaye yatırımları için konulmuş engellerin azaltılması. Bu program, Türkiye ekonomisini liberal bir yapıya dönüştürerek dünya ekonomisi ile bütünleştirmeyi amaçlamakta ve dünya ekonomisi içinde kendine verilecek işlevi yüklenmeye hazır olduğunu göstermekteydi. Türkiye'de 1980'den günümüze kadar uygulanan iktisat politikalarının nihai hedefi bu amaçların gerçekleştirilmesidir. Maliye politikasının genellikle para politikasının gölgesinde kalmakla birlikte, ekonominin liberalleşmesini ve dışa açılmasını destekleyici yönde uygulandığı görülmektedir. Türkiye ekonomisinin liberalleştirme sürecinde, kuramsal yapıya uygun bir sıra takip edilmiştir. Birinci aşamada yurtiçi üretimde, ikinci aşamada dış ticarette ve nihayet üçüncü ve son aşamada ise finansal sektörde liberalleşmeye gidilmiştir. Bu nedenle uygulanan maliye politikalarını yurtiçi üretimde ve dış ticarette serbestleşmenin, sağlandığı ve finansal alanda liberalleşmenin gerçekleştiği dönemi olarak iki ana döneme ayırarak incelemek daha yararlı olacaktır Maliye Politikası; Türkiye ekonomisinde yapısal dönüşümü hedefleyen 24 Ocak İstikrar Tedbirleri'nin, bu amaca ulaşabilmesi için öncelikle enflasyonu düşürmesi ve Ödemeler dengesi sorunlarını aşması gerekmekteydi. Bu nedenle öncelikle bu iki konu üzerinde duruldu. Ödemeler dengesi sorunu ilk aşamada dış borçlarla halledilirken, enflasyonu düşürmek için sıkı para politikası uygulaması başlatıldı. Şekil 1: Enflasyon 160 -i E ro L: O c o 80 - >% 60 - İf) (D 5= 40 - C LU İTİ I I Tl T T T T I I I 1 I 1 I I I I II 1 1 I I T I T I I I I M I 1 1 I 1 M M I I 1 I I I I I I I 1 T M 1 T I T 1 T I I T T I I 1 I 1 T I 1 I I KO" no^ ^ ^ A& -d> «P" < " Ç& & rft op" ^ -O" ao> op> ço> S>> Enflasyon Plato Türkiye'de enflasyon oranı 1982 yılının 2. çeyreğinde en düşük düzeyine ulaştıktan sonra tekrar yükselme eğilimi içerisine girmiştir döneminde %40, döneminde %60, döneminde %90 ve son dönemde %57 platosuna oturmuştur. Türkiye ekonomisinde maliye politikası, kamu sektörünün geleneksel olarak en büyük borç alan kesim olması nedeniyle, para politikası ile sıkı bir ilişki içindedir. Bu dönemde kamu kesiminin açıkları, genellikle T.C. Merkez Bankası tarafından kamu kesimine açılan kısa dönemli kredilerle finanse edilmektedir. Söz konusu kredilerin geri dönüşünün olmaması bunları uzun dönemli kredi haline dönüştürmektedir. Bu nedenle sıkı para politikası, kamu sektörüne açılan kredilerin sınırlandırılması ile uygulanmıştır. Bu nedenle sıkı para politikası aynı zamanda yapısal bütçe açıklarının da azaltılmasını zorunlu kılmıştır. Bunun sonucu 24 Ocak İstikrar Tedbirleri ile birlikte daraltıcı maliye politikası uygulamasına başlanmış fakat 1983 yılından sonra sıkı maliye politikası giderek terk edilmiştir. Bu dönemdeki maliye politikasının amacı, orta vadede bütçe açıklarını GSMH'nın yüzde 1-2 düzeyine çekmek ve aynı zamanda kamu harcamalarını azaltmaktı. Kamu kesimi bir bütün olarak dikkate alındığında, kamu kesimi borçlanma gereği 1979 ve 1980 yıllarında GSMH'nın sırasıyla %7 ve %9'una yükselmiştir. Bu yükselişte 8

18 Erhan Yıldırım - Refia Yıldırım, XVI. Türkiye Maliye Sempozyumu, 28-31, Mayıs 2001, Antalya konsolide bütçe açıkları ve KİT açıkları önemli bir rol oynamıştır. Bu nedenle ilk olarak geciktirilmiş KİT zamlarının yapılması KİT'lerin açıklarının azalmasına yol açmış ve kamu kesimi borçfanma gereğinin 1981 yılında GSMH'nın %4'üne düşmesini sağlamıştır yılında kadar Şekil 2'de görüldüğü gibi KİT'lere yapılan transferler sürekli olarak azaltılmış ve 'te reel olarak 20 milyar TL'ye düşmüştür. Bu tarihten sonra, çok küçük bir sıçrama ile döneminde 123 milyar TL'lik bir platoya, dönemi için 210 milyarlık bir platoya ve 1996 yılından sonra tekrar düşerek 2000 yılına kadar 126 milyar TL'lik bir platoya düşmüştür ı p! ro Şekil 2: Transfer Harcamaları N <, > flf.c^ <p> çd> çd> cp> ^ N on op> ~d> ç& fo d> <p> 0 on KİT TRA Diğ.Tr Transfer harcamaları, KİT'lere transferler ve faiz ödemeleri dışında, vergi iadeleri, sosyal güvenlik, kamulaştırma, yatırımları hızlandırma ödenekleri, devlet iştiraklerine katılım payı, belediyeler, uluslar arası kurumlara katılım payı, kredi yurtlar, tarımsal destekleme, fon ödemeleri, program dışı görev zararları ve diğer transferlerden oluşmaktadır. KİT transferleri ve borç faizleri dışındaki transfer harcamalarını diğer transfer harcamaları altında topladığımızda; bu harcamaların 1983 yılına kadar bir düşüş göstermekle birlikte, 1983 yılından itibaren yükselerek 1988 yılının ikinci çeyreğinde tepe noktasına ulaştığı görülmektedir. Enflasyonla mücadele ile dışa açık bir ekonomik yapıya dönüşme amaçları arasında bir çelişkinin ortaya çıkması nedeniyle, enflasyonla mücadele ikinci plana inerken, dışa açılma birinci sıraya oturmuştur. Bu nedenle 1983 yılına kadar azalan transfer harcamaları, bu tarihten sonra, bu harcamaların en önemli kalemini oluşturan ihracata verilen teşviklerin hızla artması nedeniyle yükselmeye başlamış ve 1989 yılında tepe noktasına ulaşmıştır yıllan arasında ihracat teşviklerinin kamu gelirlerine oranı ile kurumlar vergisinin kamu gelirlerine oranı Şekil 3'de gösterilmiştir. _ 25,0 -ı Şekil 3: İhracat Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi 20,0-15,0 - M 10,0 - (D O E 5,0-0,0 s * teşvik vergi Kaynak: Erinç Yeldan, Türk Ekonomisinde Krizin Oluşumu s.25 Şekilden de anlaşılacağı üzere, ihracata verilen teşviklerin kamu gelirlerine olan oranı, kurumlar vergisinin kamu gelirlerine olan oranını 1986 yılı haricinde sürekli olarak aşmakta ve %22 ye kadar çıkmaktadır. 9

19 Erhan Yıldırım - Refia Yıldırım, XVI. Türkiye Maliye Sempozyumu Mavıs 2001, Antalya. Bu dönemde, kurumlar vergisi gelirleri ihracatçı kuruluşlara (bunların hemen hemen tümü kurumlar vergisi mükellefidir) ödenen teşvikleri karşılamaya yetmemekte ve bu kuruluşlara vergi havuzundan ek gelir aktarılmaktadır. Bu bize temel etkisi gelir dağılımı üzerinde olan transfer harcamalarının, bu dönemde nasıl çalıştırıldığını göstermektedir. Transfer harcamaları içinde diğer önemli bir kalemi oluşturan tarım ürünleri satın alımlarındaki harcamaların daha da düşürülmesi, tarımdaki verimliliği artırma amacıyla çelişmekteydi. Bunun yanı sıra bütçeden karşılanan ve giderek artan borç servis ödemeleri de transfer harcamalarının daha da kısılmasında önemli bir engel oluşturmaktaydı i FÎ « Şekil 4: Cari ve Yatırım Harcamaları 0 T'T M'TT TT'ri'l M M I I I I I I I I I I I I I I I M I I I I Hf TTTTF HHT'l T* I' "Tl" VI l"l l"l I I İTTİ I I II I II I ö d> s ON no N.d> x fo d>, 6 > < > <p> çd> rp> d> >> <D> <p> qd> cp> ö ON Cari Yatırım Bütçe harcamalarının yatırım ve cari harcamalar kalemlerine bakıldığında bu kalemler üzerinde çok fazla bir daralmaya gitme olanağının olmadığı görülmüştür. Cari harcamalar içinde en önemli kalemi oluşturan ücretlerin zaten çok düşük düzeyde oluşması, ücretlerin daha da düşürülmesini önlemiştir. Cari harcamalar 1983 yılına kadar reel olarak hemen hemen sabit kalmıştır yılından itibaren ise bir yükselme eğilimine girmiştir. Bununla birlikte, KİT'lere yapılan transferlerin reel olarak 1980'de toplam harcamaların %15.4'ünden 1985'de %3.4'e düşmesi ve personel harcamalarının reel olarak azalması sonucu bütçe harcamalarının GSMH'ya olan oranı 1980 yılında %24.2'den 1985 yılında %19.3'e düşmüştür (VVolff, 1987, s.132). Bunun yanı sıra kamu harcamalarında temel daralmanın yatırım kaleminde yapılabilme olasılığı üzerinde durulmakla birlikte ülkenin alt yapı yatırımlarının tamamlanması gerektiğinden, yatırım projeleri sayısı azaltılmış ve başlanılmış projelerin bitirilmesine öncelik verilmiştir. Bunun sonucu yatırım harcamalarında döneminde çok az bir artış olmuştur. Yatırım harcamalarında bu dönem görülen asıl artış, 1983 seçimlerinden sonra alt yapı yatırımlarındaki hızlanma ile birlikte olmuş ve eğilim 1987 yılı sonuna kadar sürmüştür. Yapılan yatırımlar özel kesim yatırımlarını tamamlayıcı nitelikte olan alt yapı yatırımlarıdır. Maliye politikası harcama araçları arasında diğer bir önemli araç, kamu kesimi ücretlerinin belirlenmesidir. Ülkemizde bu iki açıdan önem kazanmaktadır. Birincisi kamu kesiminde çalışanlara ödenen ücret düzeyi, bir anlamda yurtiçi talebi etkilemede önemli bir unsurdur. Diğer taraftan kamu kesiminde ödenen ücretler, özel sektör sanayi kesiminde ödenecek ücretler için önemli bir gösterge olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle 24 Ocak Kararları ile birlikte ücretlerin baskı altına alınması, bir yandan iç talebi kısarak işletmeleri dışa yönelmeye zorlamış; diğer yandan düşük ücret politikası ile maliyetleri düşürerek firmalara dış rekabet gücü kazandırılmıştır. Reel ücretler 1986 yılına kadar sürekli olarak düşerken diğer cari harcamalar 1983 sonrası artarak toplam cari harcamaların artmasına yol açmıştır. 10

20 Erhan Yıid)rtrh - Rşfig Vriclırırn, Xyi. TOrkive Maliye Sempozyumu Mavıs Arrtaiva. 50-ı Şekil 5: GSYİH'da Ücretlerin Payı TT-n-rTTT-ı-n-rırr-TT ı I T T I I I I I I I I I I I I I I I T T T I I I I I I r r r r r T I I I I I I I I I I I I N < > ^ ^ ^> ^> N # ^> ^ N # ^ S <F N^ ^ N # GSYİH'da Ücretlerin payı Kamu gelirleri açısından bakıldığında 1981 yılında yapılan vergi yasası değişikliklerinde bir önceki dönemde uygulanan en yüksek vergi dilimi en düşük vergi dilimi olarak kabul edilmiş ve üst dilim 25 kat yükseltilirken vergi oranı %60 dan %66'ya yükseltilmiştir. Buna karşılık 2500 Lira olan ilk dilim 400 kat arttırılarak bir önceki dönemin en yüksek tarifesine ulaşmış ve bu dilim için %10 olan vergi oranı %40'a yükseltilmiştir. Vergi yasasındaki değişiklikleri izleyen yıllarda vergi dilimleri sabit tutulurken vergi oranlarının düşürülmesi yoluna gidilmiştir. Tüm bu uygulamalar vergi yapısının üst gelir grupları lehine değiştirmiştir. Diğer bir deyişle gelişmiş ülkelerde o dönemde popülarite kazanan arz yönlü iktisadın ülkemizde kötü bir taklidi olmuştur. Bu dönem vergi gelirlerinin GSYİH içinde oranını düşmesine yol açmakla birlikte KİT ürünlerine yapılan zamların KİT'lere yapılan transferleri azaltması sonucunda kamu kesimi açıklarının düştüğü bir dönem olmuştur. Bu dönemin en önemli özelliklerinden biri de katma değer vergisinin (KDV) 1985 yılında uygulamaya konulmasıdır. Şekil 6'da görüldüğü gibi 1981 yılından itibaren dolaysız vergiler 1985 yılının ikinci yarısına kadar düşerken, dolaylı vergilerin hemen hemen sabit kalması nedeniyle toplam vergilerin GSYİH'ya olan oranı 1985 yılına kadar düşmüştür ı _, { = s Şekil 6: Dolaylı ve Dolaysız Vergiler 0 TTTTTTI I I I I I I I I I I I I l'tt İTİ I I I ı ı ı 1 ı ı ı ı ı T ı r 1 ı ı ı ı ı ı ı ı I 1 I I ı ı Oo> Nd> rp> -d> Nd> «p> fcd> *o> op^c^ Ko N ^> N «P>.o N «p> «c^ *o> <d> j& & d5b N c&* ds? c& c& c$? c& c& c& rist r& r& <& & & & dolaysız dolaylı Katma değer vergisinin 1985 yılında uygulamaya başlaması ile birlikte vergi gelirlerinin GSYİH içindeki payı yükselmeye başlamıştır. Kurumlar vergisi oranı 1981 yılında %50'ye çıkarılmış aynı zamanda vergi alacağı sistemi benimsenmiştir yılından itibaren vergi oranı %40'a ve vergi alacağı oranı da 1/3'e düşürülmüştür (TOBB,1992, s.89). Vergi alacağı sisteminin uygulamada bazı zorluklar göstermesi nedeni ile 1985 yılı sonunda bu sistemden vazgeçilmiştir yılından itibaren yürürlüğe giren yeni uygulamaya göre kurumlar vergisi oranı %46'ya yükseltilmiş ve gelir vergisi ile bağlantısı tamamen koparılmıştır. Diğer yandan, 1983 yılından itibaren yürürlüğe giren yeniden değerleme ve azalan bakiyeli amortisman rejimi kurumlar lehine yeni kazanımlar sağlamıştır. 11

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA)

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) Değerli Katılımcılar, Değerli Konuklar, Türkiye, yapısal reformlar ile

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ 15 TEMMUZ 2013

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2004-31.12.2004

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 i Bu sayıda; Haziran Ayı Ödemeler Dengesi Verileri, Haziran Ayı Kısa Vadeli Dış Borç Stoku Verileri değerlendirilmiştir. i 1 Cari açığı

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY

ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY 3 EYLÜL 2013 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Değerli konuklar, yurtdışından gelen değerli misafirlerimiz, finans sektörünün kıymetli

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

Küreselleşme ve Para Politikası

Küreselleşme ve Para Politikası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Küreselleşme ve Para Politikası Durmuş Yılmaz Başkan 21 Kasım 2008 İstanbul Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının geleneksel yıllık konferanslar kapsamında düzenlediği,

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri 6. Kamu Maliyesi Faiz dışı harcamalarda yaşanan artış eğilimine karşın bütçe gelirlerinin harcamalara kıyasla daha hızlı yükselmesi sonucu, 2 yılında bütçe performansı geçen yıla göre daha olumlu bir seyir

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Böylelikle, yılın ilk dokuz aylık döneminde GSYH büyümesi %3.0 olmuştur, bu 2002 yılından bu

Böylelikle, yılın ilk dokuz aylık döneminde GSYH büyümesi %3.0 olmuştur, bu 2002 yılından bu AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor Aegon Emeklilik ve Hayat A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 02.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU İKİNCİ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU İKİNCİ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU İKİNCİ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emeklilik ve Hayat A.Ş. Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2010-30.06.2010 dönemine

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 i Bu sayıda; Haziran İşgücü ve İstihdam gelişmeleri; Ocak-Ağustos Bütçe verileri değerlendirilmiştir. i 1 Gerçek işsizlikte ciddi artış

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ÇÖZÜM BİZDE SUNUŞ İçinde bulunduğumuz bilgi çağında, ulusal ve uluslararası ekonomiler zorunlu olarak artık bilgi temelli ekonomilere dönüşme içine girmişlerdir. Geleneksel ekonomilerin

Detaylı

ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI

ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI Bu bölümün sonunda yer alan sektörün mali tabloları 123 aracı kurumdan alınan veriler konsolide edilerek oluşturulmuştur.

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma Panel: Özel Sektörün Büyümeye Yaklaşımı, Şirketler Kesiminden Uygulama Örnekleri İstanbul 8 Kasım 2007 Ülkemiz son 5 yılda hızlı bir büyüme

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

31/12/2004 tarihli Bilanço (YTL) 31/12/2004 tarihli Gelir Tablosu (YTL) Varlıklar (+) 10,122,098.- Borçlar (-) -20,410.-

31/12/2004 tarihli Bilanço (YTL) 31/12/2004 tarihli Gelir Tablosu (YTL) Varlıklar (+) 10,122,098.- Borçlar (-) -20,410.- 01/01/2004 31/12/2004 DÖNEMİNE İLİŞKİN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPORU BU RAPOR EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ KAMUYU AYDINLATMA AMACIYLA DÜZENLENEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ - 2015 SUNUŞ... 4 I-OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 5 A. Bütçe Giderleri... 5 01. Personel Giderleri... 7 02. Sosyal Güvenlik Kurumlarına

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu 2004 yılı 4. çeyrekte piyasalara yön veren olay

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2014 31.03.2014 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013

YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013 Erdoğan Karahan Yeminli Mali Müşavir İstanbul Denetim ve YMM AŞ. Genel Müdürü erdogankarahan@istanbulymm.com YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013

Detaylı

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz,

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor, Koç Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2012 N201124 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp KALKAN 1 Analist, Ekonomi Etütleri Tasarruf kamudan başlar Türkiye nin cari açık sorunu ve bunun altında yatan

Detaylı