Ö retmen E itiminde Sorumluluk ve Akreditasyon

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ö retmen E itiminde Sorumluluk ve Akreditasyon"

Transkript

1 Ö retmen E itiminde Sorumluluk ve Akreditasyon Muhsin Hesapç o lu*, Ayflen Bakio lu**, Resul Baltac *** Özet Ö retmen E itiminde Akreditasyon son y llarda Yüksek Ö retim Kurulunun gündemindeki ana konulardan biridir. Üniversitede akreditasyon; vergi ve harç ödemek suretiyle üniversiteye katk da bulunan halka karfl bir sorumluluk belirtisi olarak kabul edilebilir. Akreditasyon, bir kurum veya program n önceden belirlenmifl kriter ve standartlara uyup uymad n belirlemek sürecidir. Bu çal flmada, kuramsal olarak sorumluluk, iç denetim, akreditasyon kavramlar n n birbirleri ile ba lant lar ve iliflkileri incelenirken, uygulamada, akreditasyonun bafllang ç standartlar n n durumu ile olas problemler üzerinde durulmakta ve bu deneyimi yaflam fl bir ülkeden örnekler verilmektedir. Ayr ca bu sürecin ö rencinin niteli- ini yükseltmek vizyonuyla uyumlu hale gelmesi için öngörülen öneriler üzerinde durulmufltur. Anahtar Kelimeler Ö retmen E itimi, Akreditasyon, Sorumluluk, Abstract Accreditation in Teacher Education has been one of the major subjects in the Higher Education Board s agenda in the last few years. Accreditation could be seen as an accountability towards the community who pay taxes and school fees regularly. Accreditation is a process beginning with setting standards and certain criteria, and comparing those with real situation, and giving feedback about their development and following it. In this study, accountability, internal assesment and accreditation concepts are reviewed and their relationships and links are tried to report. Finally, some suggestions have been made for accreditation to be compatible to the vision about high standards in student achievement. Keywords Teacher Education, Accreditation, Accountability. *Prof. Dr., Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Ö retim Üyesi **Doç. Dr., Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Ö retim Üyesi ***Yüksek Lisans Ö rencisi, Marmara Üniversitesi E itim Bilimleri Enstitüsü Kuram ve Uygulamada E itim Bilimleri Dergisi 1/1 Haziran

2 MUHS N HESAPÇIO LU Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Göztepe stanbul Elektronik Posta: Yay n ve Di er Çal flmalar ndan Bir K sm Okula liflkin Uygunsuz Metaforlar, ABC Dergisi, 2000, Özel Ö retim Kurumlar n n Ö renci Çekme Politikalar - Bir Ön Araflt rma, Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 10, 1998, (A. Durmufl, G. Baflaran la). Postmodern Ça da E itim Yönetimi ve E itim Örgütü, H. Taymaz, / M. Hesapç o lu (Ed.), Prof.Dr. Ziya Bursal o lu na Arma an: Türkiye de E itim Yönetimi (Kültür Koleji E itim Vakf Yay nlar, stanbul, 1998) içinde: E itimde Özgürlükçü Paradigma, Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 8, 1996, 1-13 (M. Akba la). Hekim Adaylar n n Sürekli E itimlerine Yeni Bir Yaklafl m (Hekim E iticilerin E itimi - Bir Proje Denemesi), Toplum ve Hekim, 11 (71), 1996, (L. Deniz le). Türkiye de E itim Planlamas Çal flmalar ve Yedinci Befl Y ll k Kalk nma Plan n nda E itim Planlamas, Çerçeve Dergisi, 5 (16), 1996, Bilgi Toplumunda E itimin ve Okulun Gelece ine liflkin Düflünceler, Yeni Türkiye Dergisi, 2 (7), 1996, nsan Kaynaklar Yönetimi ve Ekonomisi, Beta Yay nlar, stanbul, E itim Planlamas nda Yeni Geliflmeler, Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 1992, 4: E itim Kuponlar : E itim Finansman nda Alternatif Bir Yaklafl m, Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 3, 1991, Ö retmen Rollerinin Geliflimi ve Ö retmenli in Sayg nl, Ça dafl E itim, 152, 1990, E itim Planlamas ve Yönetim, Marmara Ü., stanbul, Türkiye de Ö retmen Yetifltirme ve Ö retmen Adaylar n n Meslek Seçimi, Türklük Araflt rmalar Dergisi, 4, 1988, Ö retim lke ve Yöntemleri - E itim Programlar ve Ö retim, Beta Yay nlar, stanbul, 1988; 2. Bask /1992; Geniflletilmifl 3. Bask / 1994; 4. Bask / 1997; 5. Bask / Geliflmekte Olan Ülkelerde stihdam ve flsizlik, A. Ü. E itim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 19 (1-2), 1987, Einige Überlegungen zur Bildungs-und Beschaeftigungsplanung in der Türkei-Ein Diskussionspapier, Ankara, Berufs-und Beschaeftigungssystem sowie Berufs-ausbildung in der Türkei-Einige Überlegungen, Ankara, Wachstumstherie und Curriculumrevision - Untersuchungen zu den Auswirkungen auf die Bildungsplanung, Philosohischen Fakultaet der Universitaet Münster, Yay mlanmam fl Doktora Tezi, 1976.

3 AYfiEN BAKIO LU Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Göztepe stanbul Elektronik Posta: Yay n ve Di er Çal flmalar ndan Bir K sm Bat Ülkelerinde E itim Gündeminin Ana Konusu: Etkin Okul, Etkin Müdür, Ça dafl E itim, 198. Ders De erlendirme: M.Ü. AEF Ö rencileri ve Ö retim Elemanlar Üzerinde Yap lan Bir Araflt rma, II. Ulusal E itim Sempozyumuna Sunulan Bildiri: Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi. Development in Thinking and Practice of Principals, The International Study Association on Teacher Thinking Conference, Goteborg. Earthquake Anxiety, STAR Conference, 22 nd International Conference STAR, Palma de Mallorca. Headteacher Career Phases: Influencess on Effectiveness, International Council on Education for Teaching Congress, stanbul. Hopefulness and Hopelessness for Schools: Principals Career Phases and Its Implications for Policy Making, Biennial Conference, University of Algarve Faro, Portekiz. Lider Ö retmen, M. Ü. A. E. F. E itim Bilimleri Dergisi, 10. Okul Yöneticisinin Kariyer Basamaklar : ngiliz E itim Sisteminde Yöneticilerin Etkililikleri Üzerindeki Faktörler, Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 6. Okulda Depremin Neden Oldu u Krizin Yönetimi, Öneri - Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15 (C. Savafl la). Ö renci Say s n n Okul Yönetimine Etkisi ve Okul Kalitesi (Araflt rma, Öneriler), Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Dergisi, 11. Total Quality Management and Self-Evaluation at The Universities: Teacher Educators, Biritish Educational Research Association Conference: Lancester University. RESUL BALTACI Marmara Üniversitesi Atatürk E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Göztepe stanbul Elektronik Posta: Yay n ve Di er Çal flmalar Üniversitede Akreditasyon ve Düflünceler, Öneri - Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (A. Bakio lu yla).

4 Ö retmen E itiminde Sorumluluk ve Akreditasyon Muhsin Hesapç o lu, Ayflen Bakio lu, Resul Baltac en mühim, en esasl nokta; e itim meselesidir. E itimdir ki bir milleti ya hür, müstakil, flanl, yüksek bir cemiyet halinde yaflat r ya da bir milleti esaret ve sefalete terkeder Atatürk 1. Girifl E itimde sorumluluk teriminin ça dafl anlam nda üç kriter önemle ortaya ç kmaktad r. Bunlar; a. içerik standartlar n n rolü, b. bütün ö renciler için yüksek ve normal baflar standartlar ve standart hedefleri ve c. sorumluluk modelinin geçerlili idir (Linn, 2000). Günümüzdeki reform gayretlerinin ana özelli i, standart yaratmakt r. çerik standartlar alanlara göre de iflmekte ve ilgili alan n kapsam - n n a rl bak m ndan farkl laflmaktad r. çerik standartlar belirlenirken ana kriter, bunlar n ölçülebilir olmas d r. Performans standartlar nda ana kriter ise Ne derece iyi olmak yeterlidir? sorusudur. Baflar standartlar n n dört önemli gereklili i vard r. Bunlar; a. kesin olmas, b. dünya çap nda yüksek seviyede olmas, c. oldukça az say da düzeyi olmas ve d. belirli bir gruba de il her ö renciye yüksek standart uygulanmas olarak özetlenebilir. Sorumluluk modelinin geçerli inde flu soru sorulmaktad r: De erlendirme temelli sorumluluk anlay fl modeli e itimi gelifltiriyor mu?. Bu basit soruya k sa bir cevap vermek mümkün görünmemektedir. Bunu yapabilmek için e itim kurumlar n n bünyesindeki belirsizlik derecesini tespit etmek, bunu de erlendirmek ve ortaya koymak gerekmektedir.

5 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 147 K saca ö rencinin de erlendirilmesine dayal sorumluluk anlay fl n n olumsuz etkilerini kald rmak, olumlu etkide bulunmas n sa lamak için; a. Tek bir s nav ile de erlendirme yapmamak, çoklu de erlendirme göstergeleri kullanmak, b. Okuldan okula baflar oranlar na de il, y ldan y la gösterilen baflar oranlar üzerine odaklanmak gerekir. Bu, her bir ö renciyi gelifltirmeye çal fl rken onlar n nereden bafllay p nereye geldiklerini görmek bak m ndan yararl olur. Ö rencinin ö renmesindeki sorumlulu u üstlenen üniversite bunu nitelikli bir flekilde sa lamak için akreditasyona ihtiyaç duymaktad r. Çünkü üniversite ö renme üretmektedir ve bunun güvence alt na al nmas için akreditasyon gerekli görünmektedir. Serbest pazarlar n, demokrasinin ve bireyselli in dünya çap nda geliflmesi ile, daha önceleri yüksek ö retim politikalar n merkezî yönetimin do rudan kontrolü ve yönlendirmesi alt nda belirleyen pek çok ülke, sistemlerini daha rekabetçi bir anlay fla dayanan Amerikan modeline göre yeniden yap land rmak yoluna gitmifllerdir. Yukar da belirtilen ö renci de erlendirilmesine dayanan sorumluluk anlay fl n ve örgütü gelifltirmenin önemli bir k sm n ise akreditasyon çal flmalar oluflturmaktad r. Günümüzde akreditasyon, e itim kurumlar aç s ndan halka ve ö rencilere karfl sorumlu olma, hesap verme, fleffafl k ve akademik kaliteyi yükseltme çabalar n n önemli bir unsurudur (I). Sorumluluk olgusunu, taraflar n, belirli hedeflere ulafl l p ulafl lmad n n kontrolü için yap lacak de erlendirmeye dayanarak, önceden anlaflt klar, belirli ödül ve yapt r mlar kabul ettikleri bir müzakere iliflkisi olarak tan mlayabiliriz (Alkin, 1973). Tan mda görüldü ü gibi, sorumluluk de erlendirmeyi de kapsayan bir olgudur. De erlendirme, sorumlu olman n bir parças d r. Sorumluluk daha genifl kapsaml d r. Baflka bir deyiflle, sorumluluk olmadan de erlendirme olabilir; ancak, de erlendirme olmaks z n sorumluluk olmaz. Ayr ca sorumluluk ve de erlendirme bir standartlar seti veya kalite anlay fl olmaks z n gerçeklefltirilemez (Hattie, 1990). 2. E itimde Sorumluluk E itim ile ilgili en az befl çeflit sorumluluk türü vard r (II): 1. Politik sorumluluk: Seçimler, örne in parlementerlerin ve yönetim kurulu üyelerinin seçimi düzenli aral klarla yenilenmelidir.

6 148 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER 2. Yasal sorumluluk: Vatandafllar, yasalar n ihlal edilmesi halinde, örne- in ayr mc l k yap lmas veya f rsat eflitli ine ayk r davran lmas durumlar nda, okullara karfl haklar n mahkemede arayabilirler. 3. Bürokratik sorumluluk: Yerel ve merkezî hükûmet birimleri, e itimin önceden belirlenmifl standartlara göre yürütülmesini sa lamak amac yla, çeflitli kurallar ve düzenlemeleri uygulamaya koyabilirler. 4. Profesyonel sorumluluk: Ö retmenler ve di er okul çal flanlar gerekli bilgileri haiz, sertifika s navlar nda baflar l olmufl ve ifllerini profesyonel standartlara uygun yapan kifliler olmal d rlar. 5. Pazar sorumlulu u: Anne baba ve çocuklar kendilerine en uygun oldu unu düflündükleri ders veya üniversiteleri seçebilirler. Bunun yan s ra okulun karar sürecine daha do rudan yöntemler ile de kat labilirler. Yukar daki sorumluluk türleri tek bafl na uyguland nda pek anlaml olmaz, çünkü herbirinin kendine özgü s n rl l klar bulunmaktad r. Ortaya ç kan problemlere ve sosyal amaçlardaki de iflikliklere uygun sorumluluk araçlar seçilmelidir. E itim sisteminde sorumluluk ayr ca iki aç dan incelenebilir: çsel ve d flsal sorumluluk. çsel sorumluluk öncelikle akademik konulara e ilir ve kampüs merkezlidir. Oysa d flsal sorumluluk ço unlukla kurumun d fl nda olanlara, ilgili kurumda ifllerin yolunda gitti ine dair kan t ve güvenceler sunar (III). Ancak, hangi aç dan bak l rsa bak ls n yüksek ö retimde sorumluluk konusunda flu prensipler ak ldan ç kar lmamal d r: D flsal sorumluluk içsel sorumlulu u desteklemelidir. Zarar verilmemelidir. Farkl l a sayg gösterilmelidir. Aslolan akademik sorumluluktur. Sorumluluk ileriye dönük bir faktördür. Sorumluluk olgusu sonuçlara önem verir. Do rudan do ruya kurumun ç kt lar na bakar, girdilerine de il. Ö renme gerçekleflmemiflse ö retme iflinin de gerçekleflmedi ini savunur. Bu olguya göre, ö rencilerin ve okullar n bireysel veya toplu baflar ya da baflar s zl nda sorumluluk okula aittir, ö renciye de il (Mortimer, 1973). E itim Bakanl veya Yüksekö retim Kurulunun okul ve üniversitelere finansal katk s artt kça uygulamalara olan müdahalesi de artmaktad r. Bu müdahale, ö renci kabulündeki kriterlerden ö retim

7 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 149 eleman n n atanmas ve terfi etmesine kadar genifl bir yelpazede olabilmektedir. Bu durum, kamuoyunun yüksek ö renim kurumlar n n gerçeklefltirdikleri faaliyetleri art k daha yak ndan takip etti i gerçe- ine de örnek teflkil etmektedir. Merkezî yönetimler yan nda yerel yönetimler de e itimden daha çok fley beklemekte, beklentileri gerçekleflmezse elefltirilerde bulunmakta, isteklerini daha yüksek sesle dile getirmektedir. Dolay s yla kamu kurumlar art k yapt klar n n da yapmad klar n n da cevab n vermek durumunda kalacaklard r. Üniversiteler birtak m gerekçelerle kamunun elefltirilerine kap lar n kapatamayacaklard r. Yapt klar n daha fazla aç klamak, verdikleri hizmetin yap lan harcamaya de di ini göstermek durumunda kalacaklard r (Berdahl ve Mc Connell, 1994). K saca söylemek gerekirse; sorumluluk sistemi bir taahhütler, politikalar ve uygulamalar bütünüdür ve bu bütün; ö rencilerin destekleyici bir ö renme ortam nda iyi ö renim görece i inanc n artt rmaya, zararl uygulamalar n gerçeklefltirilmesi olas l n n azalt lmas na, zararl ve etkisiz uygulamalar n tespiti ve düzeltilmesi için gerekli içsel öz düzenlemelerin yap lmas n sa lamaya yönelik faaliyetler olarak tasarlanm flt r (II). Ba ms z olarak hareket eden ve çeflitli yollarla birbirlerine üstün gelmeye çal flan iki ya da daha çok taraf n gösterdikleri çabaya rekabet ad verilmektedir. Tüketiciler veya bir hizmetten yararlananlar çeflitli mal veya hizmetler aras nda seçim yapma olana na sahiptirler. Rekabete giriflme yollar flöyle örneklenebilir: Ayn mal veya hizmeti daha ucuz fiyatla pazara sunmak. Pazara benzerlerine göre farkl olan mal veya hizmet sürmek. Pazara yeni olanaklar getiren yeni mal veya hizmetler sunmak (Karalar, 1999). Akreditasyon, üniversiteler aras nda rekabet yaratarak ö renci ve ailelerine daha nitelikli ö renim imkan sunmay hedeflemektedir. Yani üniversiteler, kalite göstergelerine ulaflt n ileri sürüp, bunu akreditasyon belgesi alarak gerçeklefltirmekte, ö rencilerin seçimini etkilemeye çal flmaktad rlar. Ülkemizde ilk ve ortaö retim kurumlar n n ISO belgesi alma yolunda baz düzenlemeler yapmas bir bafllang ç standard oluflturmaya yönelik olup, kalite belgesi almak veya akredite olmak anlam na gelmemektedir. ISO belgesi almaya yönelik çal flmalar okul ve s n f çevresinin fiziksel ve yönetsel düzenlemelerini içermekte, ama ö renme sürecine do rudan etki edecek olan s n f

8 150 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER içindeki ö retmen ö renci etkileflimi, s n f yönetimi, dersin organizasyonu, ders içeri i, ödev ve s nav de erlendirme yöntemlerini kapsamamaktad r. Ö renme ve ö retimin niteli i ile mezun ö rencilerin standard n n belirli bir düzeye çekilmesini hedefleyen çal flma, akreditasyondur. Yüksek ö retim, sorumluluk hissetti ini göstermek, topluma yararl oldu unu ve etkilili ini belirtmek için dört mekanizmadan yararlan r: Üniversite içi denetim mekanizmas, merkezî yönetimin uygulamalar, akademik pazar ve akreditasyon. ç denetim, örgütün geliflimine katk sa lamak için örgüt faaliyetlerinin kendi içinde incelenme ve de erlendirilmesini amaçlayan ba ms z bir de erlendirme faaliyetidir. Amac, örgüt üyelerinin sorumluluklar n etkili bir flekilde yerine getirmelerine yard mc olmakt r. Bu amaçla, iç denetim, analiz, de erlendirme, tavsiye, dan flma ve bilgi al flverifli faaliyetlerini yürütür. Uygun bir maliyet ile etkili kontrol sa lamak da iç denetimin amaçlar ndand r (IV). ç denetim tüm üniversite çal flanlar n n kat ld bir süreçtir. lgili birim yönetimlerine, karar süreci ve raporlarda kullan lan verilerin güvenilir, do ru ve zaman nda oldu u, üniversite kaynaklar n n uygun kullan ld ve kay plar n önlendi- i, uygulamalar n etkili ve verimli oldu u, yürürlükteki kanun ve tüzüklerle uyumlu aktiviteler gerçekleflti i konular nda güvence sa lar. ç denetim ayr ca, hatalar önlemeyi ve riski azaltmay, ifller yolunda gitmedi i zaman problemleri ve istenmeyen sonuçlar tespit etmeyi, istenmeyen sonuçlar n olumsuz etkilerini giderici önlemlerin al nmas n ya da ayn yanl fl n tekrarlanmas n önlemeyi de amaçlar (V, VI). Denetim, kalite yönetim sisteminin standartlar ile uygunluk derecesini tespit eden sistematik ve ba ms z bir araflt rmad r (Tübitak Mam, 2000). Üniversiteler kendi içlerinde düzenli ve sürekli bir denetim mekanizmas oluflturmak zorundad rlar. Bu mekanizma arac l yla üniversite birimleri bir program dahilinde sürekli gözden geçirilmelidir. Örne in llinois üniversitesi iç denetim ofisi, y lda yaklafl k yüz denetim gerçeklefltirmifltir. Hangi birimlerin de erlendirilece i, önce-

9 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 151 ki iç ve d fl denetimler sonucu özel istekler ve yöneticilerden gelen di- er isteklere göre belirlenir. Di er yandan, bir birimin etkililik ve verimlili inin ba ms z bir de erlendirmeye tabi tutulmas, o birim aç - s ndan da oldukça faydal oldu u için, birimlerin kendileri de de erlendirilme isteyebilirler. Bu durumda en uygun zamanlama, yeni idarî görevin al nd zamanlard r. Bir birimin denetlenmesine karar verildi i zaman, öncelikle denetim ofisi temsilcisi ilgili birimin yöneticisi ile bir toplant yapar. Bu ilk toplant da denetim amac ve kapsam n ilgilendiren ve denetim için gerekebilecek di er organizasyonlar yap l r (VII). Denetlenecek birim, bu aflamada konu ile ilgili tüm soru ve endiflelerini, denetçilerin yo unlaflmas n istedikleri alanlar belirtir ve bu denetimden nas l yararlanaca n tespit eder. Daha sonra denetim gerçekleflir. Kalite güvencesi için di er bir mekanizma ise pazard r. E itim sa layan üniversiteler aras ndaki yar flma giderek artmaktad r. Ürünün kabul edilmesi, kullan ma uygunlu u ve rekabet avantaj sa lay p sa lamad yüksek ö retimin hem içindeki hem de d fl ndakiler için yeni bir bak fl aç s olarak belirmektedir. Ülkemizde ÖSYM s nav nda öncelikle tercih edilen üniversite ve bölümlerin bu pazarda önemli bir yer kapt klar n söyleyebiliz. 3. Akreditasyon Akreditasyon, bir kurum veya program n önceden belirlenmifl kriter ve standartlara uyup uymad n belirleme sürecidir (Adelman, 1994). Topluma sunulan program ve hizmetlerin niteli inin sistematik bir yaklafl mla güvence alt na al nmas için gelifltirilen bir yöntemdir (YÖK/Dünya Bankas, 1999). Sanayi kesiminde akreditasyon yetkilendirme anlam nda kullan lmaktad r. Günümüzde ürün ve hizmetler h zla gelifltirilmekte ve piyasaya sürülmektedir. Bunlar alan tüketicilerin belirli yöntemlerle korunmas gerekli görülmektedir. Tüketicilerin korunmas ; tedarikçilerin gerekli testleri, muayeneleri ve ürün sertifikasyonlar n yapmalar ile ve /veya ürünlerinin üretimini belgelendirilmifl kalite yönetim sistemleri arac l yla gerçeklefltirmeleri ile sa lanabilir. Kan tlama, ulusal bir akreditasyon kurulu taraf ndan akredite edilerek sa lanabilir (Tübitak Mam, 2000). Akredite edilen bir kurum, akreditasyonu muhafaza etti i sürece, bu standard n ve akreditasyon kurulunun verdi i gereksinimleri yerine getirmek, sadece akredite oldu u konularda akreditasyonu kullan-

10 152 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER mak ve tan tmak; akreditasyon, üyelik, tetkik, takip ve di er hizmetler için ücretlerini ödemek; akreditasyon kapsam n etkileyebilecek her türlü de iflikli i en k sa sürede akreditasyon kuruluna bildirmek vb. ile sorumlu ve yükümlüdür (Tübitak Mam, 2000). E itimde akreditasyon ise, akademik geliflme ve toplumsal sorumlulu un karfl lanmas için özde erlendirme ve ayn ifli yapanlardan oluflan bir ekibin de erlendirmesinden oluflan meslektafllar n kontrolünü amaçlayan bir süreçtir (VIII). Akredite edilmifl olmak, kurumun ö retim program, ö retim üyelerinin özellikleri ve araçlar konusunda en az ndan minimum standartlar sa lad n n tan nmas d r. Standartlar n oluflturulmas ve gelifltirilmesi, ö retim program n n ve ö retimin kalitesinin sa lanmas için yollar gelifltirilmesi üzerine odaklanmaktad r. Ayr ca faaliyetler, tecrübeli meslektafllardan kurulu komitelerce belirlenen hedeflere, standartlara ulaflmal d r (Adelman, 1994). Yüksek ö retimde akreditasyon sürecinde alt temel unsur bulundu- u görülmektedir: 1. Programlar hakk nda yarg ya varmada kullan lan bir standartlar kümesi. 2. Fakülte taraf ndan haz rlanan, kendilerinin standartlar karfl lamak üzere nas l çal flt klar n aç klayan ve standartlar karfl lamakta ne kadar baflar l olduklar ile ilgili kendi de erlendirmelerini içeren bir özde erlendirme. 3. Özde erlendirme raporunun ve di er belgelerin incelenmesi; derslerin gözlenmesi; ö retim elemanlar, ö renciler ve ilgili kimselerle görüflmelerin yap lmas ; konular nda uzman meslektafllardan oluflan bir ekip taraf ndan yap lan ziyaretler. 4. Ziyareti gerçeklefltiren ekip taraf ndan haz rlanan, fakültenin akreditasyon ile ilgili standartlar ne ölçüde karfl lad hakk ndaki ekip de erlendirmeleri ve programlar n akreditasyon durumu hakk ndaki önerilerini içeren, bir rapor. 5. Ekibin raporunda önemli bir bilgiyi dikkate almamas ya da ziyaretin ard ndan ortaya önemli bir bilgi ç kmas halinde ziyaret edilen fakülte dekan taraf ndan yaz lan bir cevap. 6. Fakülteden ve ziyareti gerçeklefltiren ekipten elde edilen kan tlara dayal olarak yetkili merciin verdi i karar (YÖK/Dünya Bankas, 1999). Ö retmen e itiminde akreditasyonu 80 li y llarda yaflayan ngiltere nin deneyimine de inmek konuya biraz daha aç kl k getirebilir:

11 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk /84 y l nda ( ngiliz) E itim ve Bilim Bakan, Ö retmen E itimi Akreditasyon Konseyini (The Council for the Accreditation of Teacher Education CATE ) kurmufl ve komisyon 1985 Ocak ay nda faaliyetlerine bafllam flt r. Ancak 1986 Eylül ay na gelindi inde E itim Özel htisas Komisyonu, görev süresi o y l dolacak olan Akreditasyon Konseyinin çal flmas n bitirmesini tavsiye etmifltir. Times Dergisi E itim Eki ne göre, Konseyin çal flma yöntemleri ö retmen yetifltiren kurumlarda gerginlik ve kar fl kl a yol açm flt. Akreditasyon Konseyinin görevi; Bakana, hizmet öncesi ö retmen e itimi derslerinde tavsiyelerde bulunmak olarak belirlenmiflti. Bunun için mevcut tüm derslerin gözden geçirilmesi ve yeni önerilerin incelenmesi gerekmiflti. Akreditasyon, belirli derslerin ulusal e itim hedeflerinin fl nda yürütülmesinin yan s ra, derslerin, ö retmenlerin profesyonel olarak haz rlanmas na uygunlu unun de erlendirilmesini de kapsamaktayd. Konseyin as l sorumlulu u bu ikinci görevi idi. Belirli bir ders konusunda tavsiyede bulunmak için, Akreditasyon Konseyi bir tak m kan tlar istemektedir (Rudduck, 1989): Dersin içeri i ve yap s, ö retim eleman n n niteli i ve tecrübesi ile ilgili yaz l bilgi. Bu bilgi, dersi incelenen personel taraf ndan derlenir. lgili kurumdan küçük bir ö retim eleman grubuyla yüz yüze görüflen konsey alt komisyonunun verece i ek bilgi. Yeni akreditasyon sürecinin gere i olarak kurulan yerel komitenin, dersi tüm yönleri ile incelemesi sonucu haz rlad rapor. Bir grup Yüksek Denetçinin ders ile ilgili olarak haz rlad raporun, de erlendirmesi yap lan ilgili kurumun önemli gördü ü hususlar belirtti i bir ek ile birlikte Konseye verilmesi. Akreditasyon Konseyinin çal flmalar n yönlendiren kriterler flöyle özetlenebilir : 1. E itimde pedagojik formasyon kazand ran lisansüstü dersleri en az otuz alt hafta olmal d r. 2. Kurumlar, hizmet öncesi ö retmen e itimi derslerini halen çal flan deneyimli okul ö retmenleri ile yak n bir koordinasyon içinde planlamal ve sürdürmelidir. 3. Ö retmen e iticileri düzenli ve s k aral klarla s n flarda bulunmal ve buna müsaade edilmeli. 4. Lisansüstü derslerde, ö retmenlik ve okul tecrübesi on befl haftadan, lisans düzeyinde veya halihaz rda mevcut derslerde ise yirmi haftadan az olmamal d r. 5. Birlikte ele al nd nda ö retmenlerin yüksek ö renimi veya bafl-

12 154 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER lang ç aflamas ndaki e itimi en az iki tam y l yüksek ö renim düzeyinde iki alan derslerine ayr lmal ve bu dersler seçilen alan n nas l ö retilebilece ini de (metodoloji) kapsamal d r. 6. Dersleri alanlar, lise bitirme s navlar ndan matematik ve ngilizceden (ana dil) en az C notu almal ; orta dereceli kurumlarda ö retmenlik yapacak ö renciler ise hedefledikleri ana daldan A almal - d rlar. 7. Ö retmen adaylar s radan bir okulda karfl laflabilecekleri, yetenek, davran fl, sosyal geçmifli ve etnik kültürel kökeni farkl, her düzeydeki ö renciye ö retmenlik yapmaya haz r olarak yetiflmelidirler. 8. Kurumlar adaylar n kiflisel ve entellektüel niteliklerini dikkatlice de erlendirmeli ve ö renci seçiminde halihaz rda ö retmenlik yapanlar n da yard m n almal d rlar. 4. Akreditasyonun Problemleri ngiltere de Akreditasyon Konseyi yo un elefltirilere sebep olmufltur. Elefltirilen bafll ca hususlar flunlard r: Konseyin hepsi de bakanl kça atanan on sekiz üyesinin sadece ikisi ö retmen e itiminden sorumlu kurumlardan gelmekte idiler. Üyelerin kökenleri, ö retmen e itimi konusunda kimlerin profesyonel kararlar verme hakk ve yetene inin oldu u sorusuna cevap olmas aç s ndan önemlidir. E er akreditasyon salt kesin olarak önceden belirlenmifl gerçeklerin tespit edilmesi süreci de il de biraz yoruma ve yarat c yeniden yap lanmaya izin veren bir süreç ise, karar verenlerin tecrübeleri ve ortak anlay fllar çok büyük önem kazanmaktad r. Halihaz rda çal flan ö retmenlerin de ö retmen yetifltirmeye kat lmak istemesi, ö retmenlerin bu konuda iflbirli i yapmaya istekli olduklar gibi bir anlama gelmektedir. Ayr ca çabalar n n s n ftan (dershaneden) ö retmen yetifltirmeye yönelece i gerçe i ortadad r. Bu durumda, ö retmen aday olan ö rencilerin daha iyi e itim almas için ortaya at lan bu fikir, çal flan ö retmenin kendi s n f na ay raca zaman n bir k sm n da almaktad r. Lisansüstü derslerin süresine eklenen dört alt haftal k ek sürede ne yap laca n n belirsizli inin yan s ra, ö retmen e itimi dersleri alacak ö rencilerin seçimine halihaz rda ö retmenlik yapanlar n da kat lmas görüflü ayr bir tart flma konusu olmufltur. Kiflisel niteliklerin ne oldu unun belirsizli i, bu niteliklerin nas l ölçülebilece i bafll ca itiraz noktalar d r. Ö retmenlere veya belirli bir baflka gruba kimlerin ö retmen olabilece i konusunda bu denli söz hakk verilmesi durumunda, okul sisteminin daha muhafazakâr olabilece i kayg s da vard r.

13 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 155 Son olarak, Konseyin ö retmenlik mesle inin gelece ine yönelik verdi i ipuçlar na bakmak gerekir. Zira Konsey, ö retmenli i ustalar n yan nda ç rakl k yolu ile ö renilebilecek bir ifl olarak de erlendirmektedir (Bakio lu ve Baltac, 2000). 6. Sonuç Ülkemizde son 20 y ld r e itimin giderek bir sosyal maldan çok, özel yan a r basan bir mal olarak alg lanmaya baflland ve böylece bu özel yönü fazla e itim mal n n üretim, da t m, bölüflüm ve tüketiminin piyasa mekanizmas nca gerçeklefltirilmesi gerekti i konusunda bir görüflün ve böylece planlamaya karfl bir güvensizli in a rl k kazanmaya bafllad görünmektedir (Adem, 1989) Ancak, e itim sürecinin temel gerçeklerinin belirlenmesi ve geliflecek yönlerinin tahmini, e itim planlamas çal flmas ile yap lmal d r (Hesapç o lu, 1998). Temel gerçekler içinde bina, donan m, materyal, ö retim eleman say s ve yetifltirilmesi, ö renci say s, kütüphanelerin durumu yak n ve uzak hedeflerin belirlenmesinde iyice incelenmelidir. Devlet üniversiteleri, özel üniversitelere benzemeli mi? Rekabet ederken ç k fl noktalar ayn m? Yüksek ö retimde bir serbest piyasa modeli geçerli olur mu? gibi sorular cevap beklemektedir. E itim Fakültelerinin akreditasyonunun gündemde oldu u içinde bulundu umuz dönemde, bu çal flmalar n yurt d fl ndaki seyri, sorunlar, reaksiyonlar, çözüm yollar irdelenmelidir. Yukar daki incelemelerin fl nda, üniversitenin halka karfl sorumlulu u anlam nda akreditasyona iliflkin olarak afla daki tablo önümüze ç kmaktad r ayr ca, problemli noktalar aflmak için çeflitli önerilerde bulunulmufltur : 1. Akreditasyon gönüllülük felsefesine dayanan ve devlet d fl, üst düzeyde uzmanlaflm fl bireylerden oluflan ziyaret ekibine sahip bir iflleyifl fleklidir. Akreditasyonu devletin bir üst kurumunun yapmas ortaö retimdeki kontrol amaçl teftifl anlay fl ndan farkl bir anlam tafl mayacakt r. Kontrol, yasaya ve önceki uygulamalara benzerli i sa lamaya yöneliktir; akreditasyon ise yarat c l k ve üretkenlik, farkl l k üzerine geliflen bir olgudur (Do an, 1999). Dolay s ile ziyaret ekibinin gönüllü olarak de il yasal bir zorlamadan do an bu ifllemi fleklî olarak denetleme mant ile yapaca endiflesi de iflin içine girmektedir. Hem ziyaret ekibi hem de ziyaret edilen fakülte, böyle dikte edildi i için bu ifllemleri yap yor olacaklard r. Yani iki taraf için de yasal zorunluluklar esas olacakt r. Ziyaret edilen en iyi yüzünü gösterecek, ziyaret eden ise hata aray c l n s n rl bir zaman dilimi içinde yapacakt r. Çünkü ziyaret edenler, gelifltirmek için öneri yapmak gibi rehber konumda de il, akredite etmemek için neleri eksik mant ile

14 156 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER bakacakt r. Çünkü ziyaret eden, bir hiyerarflik üst kurumdan gelmektedir, fakülte ile bürokratik bir ba olmayan bir devlet d fl uzmanl k biriminden de il. 2. YÖK ün kalite kültürü anlay fl, say ya endeksli görünümdedir. Her sene artan kontenjanlar ve yeni aç lan üniversite say s ile onur duymaktan, 1924 teki say sal veriler ile bugünü karfl laflt rmaktan vazgeçilmelidir. Bunun yerine kademeli olarak nitelik gelifltirmede basamaklar ilan edip, buna her üniversitenin ulaflmas için destek ve yard mc olunmas gerekli görünmektedir. Akreditasyonun gerçeklefltirilmesi için ülkenin içinde bulundu u sosyal ve ekonomik çerçeve dikkate al nmal d r, ancak olumsuzluklar iyilefltirmeye bafllaman n en iyi yerinin üniversite oldu u da unutulmamal d r. 3. Merkeziyetçilik a rl kl bir yap dan, yarat c l k, kendine özgülük, üretkenlik ve ça dafl yaklafl mlara dayal, nitelikli ö retim de erlendirme felsefesine geçmek, san ld kadar kolay olamayacak görünmektedir. Çünkü kalite yaratmak; özgürlük, kendine özgülük, hür düflünme, bask alt nda olmamak, korku ve tehdit hissetmemek ile gerçekleflebilir. Bu flartlar sürekli merkezden gelen kararlar ile dikte ederek yaralarsak hangi kaliteyi ölçebiliriz? 4. YÖK ün kararlar s k s k de iflmekte ve uygulay c lar bir uygulaman n etkilili ini de erlendirmeden di erine geçmeye zorlanmaktad r. Program ve kitaplar merkezden belirlenmeye bafllanm flt r. Merkeziyetçili in do al sonucu olarak bir uygulamada problem ç k nca hemen bir baflka uygulamaya geçilmekte, mevcut problemlerin araflt r lmas ve sorunlar n n giderilmesi yoluna gidilmemektedir. Oysa, araflt rma yapmak, bunun sonucuna göre karar vermek ve uygulamalar s ras nda do an sorunlar da tekrar sürekli araflt rma mant içinde de erlendirmek gerekmektedir. 5. Kendini gelifltirmek için birey kendini karfl laflt rabilece i bir yüksek standart modeli bilmeli ya da görmelidir. Ayr ca ona f rsat, zaman, imkan ve hedef verilmelidir. 6. Akreditasyon, üniversitenin vergisini veren dürüst vatandafla bir hesap verme tarz d r ve de erlidir. YÖK ün bu denli genifl bir örgüt ve uzman kadrosu ile kendini gelifltirmek için akreditasyona baflvurmas düflünce baz nda iyi ve yerinde bir karar görünmekte, ancak bafllang ç standartlar sa lanmam fl bir fakültede ö retimin etkilili inin nas l sa lanaca sorusu orta yerde durmaktad r. K saca fakültelerimizin durumu flöyledir: Ö retim elemanlar üçer, dörder ya da be-

15 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 157 flerli olarak küçük odalarda oturmakta; dersleri, say lar altm flla seksen aras nda de iflen ö renci gruplar yla yapmakta; ö retim materyali üretmek için kaynak bulma s k nt s yaflamakta; çok say da s nav ka d ve ödev de erlendirmekte; derste kullan lacak araç, gereç bulma s k nt s yaflamaktad r. Otuz befl k rk ö retim eleman na bir bilgisayar düflmekte, kaynaklar n kullan m nda temel düflünce tasarruf olmaktad r. Asgarî kaynak verilen bir meslek grubu ne flekilde azamî verimli ve kaliteli olabilir? Tüm s k nt lara ra men fedakârca araflt rma yapan, ö retimini gelifltirmek için ç rp nan ö retim elemanlar da kimse taraf ndan farkedilmemekte ve azimleri sönmeye zorlanmaktad r. 7. Yetki, merkezde ve tepede toplanm flt r. Bilindi i gibi, uzman bar nd ran kurumlar n demokratik yaklafl m benimseyerek, uzmanl k baz nda otonomiyi bireylere vermesi gerekmektedir. Bölüm baflkanlar, anabilim dal baflkanlar, dekanlar n yetkileri s n rl d r. Sorumluluk alanlar genifl, ancak inisyatifleri dar tutulmufltur. Dolay s ile yapt r m uygulamalar da zor görünmektedir. Merkezin a rl her uygulamada kendini göstermekte, fakülte çap nda faydal görülen bir yenilik izin al nmadan uygulamaya geçirilememektedir. Yönetim kurullar ndaki önemli bir kayg, Bu karar üstler taraf ndan yönetmeli- e uygun olarak yorumlan r m? Ya de ilse, iyi niyetimize ra men bafl m za ifl gelmesin endiflesidir. Endifle ve korkunun oldu u yerde tart flma, fikir al flverifli ve gelifltirme önerisi yoktur. Üniversite hocas, bir bürokrat gibi mevzuata esir de il (daha do rusu, mevzuat n dünkü uygulan fl n n tekrarc s de il), mevzuat, üniversite, fakülte ve bölümünün ilerlemesi için günün flartlar na göre yorumlayabilen ve bunda bir endiflesi, çekincesi olmayan konumda olmal d r. 8. Nitelikli olman n de eri var anlay fl n n yay lmas gerekmektedir. yi niteliklere sahip bireyler farkl bir konuma getirilerek, uluslararas standartlar tan mlan p bu standarda ulafl lmas için kaynaklar bireylere sunulmal d r. Kendini gelifltiren ile durup bekleyen aras nda fark oldu u vurgulanarak, yöneticili e atanmalar yeterlik temeline göre yap lmal d r. Üniversite bilim yuvas olmal, araflt rma desteklenmeli, tüm yükselmelerde nitelikli araflt rma yapm fl olmak, geliflmifl ülkelerde varl k göstermifl olmak ölçüt al nmal. Sürekli, geliflmifl ülke standartlar n görmemiz sa lanmal, iyi araflt rmalar n tercümesi yap larak örnek oluflturmas sa lanmal d r. Akreditasyondan önce fiziksel s k nt lar giderilip, kütüphaneler azamî flekilde zenginlefltirilmelidir. Kütüphaneler bilgisayarla kodlama sistemine geçirilip ödünç kitap almalar, sistemli hale getirilmelidir. Üniversitelerin problem içinde sanc lanmas yerine araflt rma komiteleri kurulup problem

16 158 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER çözme oturumlar yap lmak suretiyle, üniversite, kendi sorununu kendi uzman ndan yararlanarak çözme yoluna gitmelidir. 9. Akreditasyon nihai olarak ö rencinin ö renmesi ve nitelikli mezun haline gelmesini hedeflemelidir. Çal flman n bafl na dönersek, üniversite ö retiminde içerik standartlar, geliflmifl ülke standartlar - na yaklaflmal ve bunlar ölçülebilir olmal d r. Bütün ö renciler için yüksek baflar standartlar ve hedefleri konmal d r. Ö rencinin her ö retim y l nda gösterdi i baflar oranlar n dikkate almak gerekmektedir. Akreditasyon, teknik detaylar na, süreçlerine ve bürokrasiye bo ularak esas hedef olan mezun niteli i gözden kaç r l rsa, üniversite halka karfl olan sorumlulu unu net olarak ortaya koyamama s - k nt s na girebilecektir. Amaç geliflmifl ülke konumuna gelmek ise; mezunlar m z ifle alan kurumlar n ve ö retmenlerin ö rettikleri çocuk ve velilerin onlardan memnun olmas gerekmektedir. Ö retmenlerimizin geliflmifl ülke ö retmenleri gibi araflt rmac, lider, ö rencilerinin ö renmesine adanm fl bireyler olmas n istiyorsak, onlar n bu özelliklerini gelifltirecek, finans, çevre, materyal bak m ndan donanm fl hale getirmeliyiz. Üniversiteler, y lg nl k içine düflülen, teslimiyet yaflanan, ac çekilen yerler olmamal. Biz onu denedik olmad, böyle geldi böyle gider, mevzuata uymaz, ödenek yok, ifadeleriyle engelleme ve reform faaliyetlerine ket vurulmamal ; ancak akreditasyon gibi reform faaliyetleri, aç k, fleffaf flekilde bir planlama ve yetifltirme süreci içinde düflünülmelidir. Belirsizli in ve güvensizli in getirdi i direncin yerini gerçekçi bir özde erlemenin alabilmesi için, demokratik ortam oluflturulmas ve çal flma flartlar n n iyilefltirilmesi gerekmektedir. Akreditasyon ile ö retim elemanlar n n kendilerini, denetimin so uklu u ve formalli i ile tehdit edilmifl, sorgulanmaya aday gibi alg lamalar n n önüne geçilmelidir. Akreditasyonun sorgulamak de il, gelifltirmek amac nda oldu u güvencesinin aç k bir mesaj halinde verilmesi gerekmektedir. Ö retimi ve ö retim eleman n gelifltirmek için imkanlar seferber edilmeli. Ümitsizlik yayarak depresyona sürüklenmifl, içsel çöküfl yaflayan insanlar yaratmak, baz okul türlerinde görülmekle birlikte (Hesapç o lu, 2000), bu okul türü üniversite olmamal d r.

17 HESAPÇIO LU, BAK O LU, BALTACI / Ö retmen E itiminde Sorumluluk 159 Kaynaklar Adelman, C. (1994) Accreditation, Burton G. Clark (Ed.), The Encyclopedia of Higher Education (Pergamon Press) içinde: V.1: Adem, M. (1989) Yüksekö retimde Planlama ve Koordinasyon, TED (Ed) Yüksekö retimde De iflmeler (Ankara, TED yay nlar ) içinde [içinde geçti i yer: M. Hesapç o lu Cumhuriyet Dönemi Türkiye de E itim Planlamas Çal flmalar : Bir De erlendirme, Yeni Türkiye Dergisi (Cumhuriyet Özel Say s ), 4 (23 24), Eylül Aral k 1998, Ankara, ]. Alkin, M. C. (1973) Accountability Defined, R. W. Hostrop, J. A. Mechlenburger ve J. A. Wilson (Ed.), Accountability for Educational Results (Hamden, Linnet Books) içinde: Bakio lu, A. ve Baltac, R. (2000) Üniversite de Akreditasyon ve Düflünceler, Öneri: M.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (13). Berdahl, R. O. ve T. R. Mc Connell, (1994) Authonomy and Accountability: Some Fundemental Issues, P. G. Altbach, R. O. Berdahl ve P. J. Gumport (Ed.), Higher Education in American Society (3 rd edt., Prometheus Books) içinde: Do an,. (1999) E itimde Kalite ve Akreditasyon Sorunu: E itim Fakülteleri Üzerine Bir Deneme, Kuram ve Uygulamada E itim Yönetimi, 5 (20), Pegem, Ankara. Hattie, J. (1990) The Quality of Education and Accountability, J. Chapman (Ed.), School Based Decision Making and Management (The Falmer Press) içinde: Hesapç o lu, M. (1998) Cumhuriyet Dönemi Türkiye de E itim Planlamas Çal flmalar : Bir De erlendirme, Yeni Türkiye Dergisi (Cumhuriyet Özel Say s ), 4 (23 24), Ankara, Hesapç o lu, M. (2000) Okula liflkin Uygunsuz Metaforlar, Abece E itim ve Ekin Dergisi, 169, E it Der Yay. I, Accreditation: Sitting Beside or Standing Over?, 1/no 4index.html. II, Determining Who is Responsible For What and to Whom, web.tc. columbia.edu/monographs/uds102 determining.html web adresinden al nd tarih: III, Accountability of Colleges and Universities: An Executive Summary, web adresinden al nd tarih: IV, Introduction to what?, web adresinden al nd tarih: Karalar, K. (1999) Yönetim Ekonomisi, A. Ü. Aç k Ö retim Fak. Yay., Cilt 2. Linn, R. L.(2000) Assesments and Accountability, Educational Researcher, 29 (2). Mortimer, K. P. (1973) What is Accountability?, R. W. Hostrop, J. A. Mechlenburger ve J. A. Wilson (Ed.), Accountability for Educational Results (Hamden, Linnet Books) içinde:

18 160 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER Rudduck, Jean (1989) Accrediting Teacher Education Courses: The New Criteria, A. Hargreaves ve D. Reynolds (Ed.), Education Policies: Controversies and Critiques (Falmer Press) içinde: Tübitak Mam (2000) EN Bilgilendirme E itimi, Tübitak Mam, May s 2000, S & Q Mart Kalite Güvenlik San. ve Tic. A.fi. V, University of Illinois Office of University Audits, web adresinden al nd tarih: VI, Questions and Answers, web adresinden al nd tarih: VII, University of Illinois Office of University Audits Appendix B, bb.htm web adresinden al nd tarih: VIII, What is CHEA?, YÖK/Dünya Bankas (1999) Türkiye de Ö retmen E itiminde Standartlar ve Akreditasyon, Millî E itimi Gelifltirme Projesi Hizmetöncesi Ö retmen E itimi, Ankara.

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uygulama Önerileri 229 Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMINA İLİŞKİN YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMINA İLİŞKİN YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı; Talim ve Terbiye Kurulu'nun

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016 MÜDEK Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Lisans Eğitim Programı, 01 Mayıs 2014-30 Eylül 2016 tarihleri arası geçerli olmak üzere MÜDEK tarafından akredite edilmiştir.

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir.

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir. YGS / LYS SÖZLÜĞÜ OBP (ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI): Öğrencinin diploma notunun diğer öğrencilerin diploma notlarına oranıdır. En az 100 en çok 500 puan arasında değişen bu değer, öğrencinin başarısı okulun

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını,

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını, NİĞDE ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), Vitamin Ortaokul Kurumsal üyesi olan özel okullarda, öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin bilişsel süreçler çerçevesinde

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

PEDAGOJĠK FORMASYON EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMINA ĠLĠġKĠN ÇERÇEVE USUL VE ESASLAR

PEDAGOJĠK FORMASYON EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMINA ĠLĠġKĠN ÇERÇEVE USUL VE ESASLAR PEDAGOJĠK FORMASYON EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMINA ĠLĠġKĠN ÇERÇEVE USUL VE ESASLAR BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1: (1) Bu Usul ve Esasların amacı; Talim ve Terbiye Kurulu'nun

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

FELSEFE GRUBU ÖĞRETMENİ

FELSEFE GRUBU ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere, felsefe, psikoloji, sosyoloji ve mantık ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Felsefe, psikoloji, sosyoloji ve mantık

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir.

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Sıkça Sorulan Sorular Başvuru Başvuru ne zaman bitiyor? 25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Bursluluğun

Detaylı

T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönergenin amacı; Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

MATEMATİK ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere, matematik ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER

MATEMATİK ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere, matematik ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere, matematik ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Matematik ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların,

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları 10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları girdi süreç çıktı etki, sonuç Üretkenlik,verimlilik, etkinlik Kaynaklar Nihai Hedefler 4.10.2006 1 Yönetim anlaşması en azından aşağıdakileri içermelidir

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SENATO KARAR ÖRNEĞİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SENATO KARAR ÖRNEĞİ Karar Tarihi : 07/07/2014 Toplantı Sayısı : 392 Karar Sayısı : 3304 ANKARA ÜNİVERSİTESİ SENATO KARAR ÖRNEĞİ 3304- Yönetmelik Komisyonu tarafından incelenen, Ankara Üniversitesi Burs Yönergesi taslağının

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

GRAFİK TASARIMCISI TANIM

GRAFİK TASARIMCISI TANIM TANIM Bir mesajı görsel yolla belirli bir hedef kitleye ulaştırmak amacıyla logo, afiş, büyük boy sokak afişi yani billboard, basın ilanı, ambalaj, kitap, dergi, tanıtım filmleri, çizgi film gibi iletişim

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1- Bu yönergenin amacı; Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin eğitim-öğretim döneminde kazanmış oldukları bilgi, beceri

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ Afyonkarahisar 2012 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK ve TANIMLAR... 1 Amaç... 1 Kapsam... 1 Dayanak... 1 Tanımlar...

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar

T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar Senato Tarihi: 29/07/2015 Senato No : 12 Amaç T.C. KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ ÖRGÜN EĞĠTĠM ÖĞRENCĠLERĠNE YÖNELĠK UZAKTAN EĞĠTĠM YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar MADDE 1- (1) Bu yönergenin

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ÖĞRETMENİ

ÇOCUK GELİŞİMİ ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere çocuk eğitimi ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Çocuk gelişimi ile ilgili hangi

Detaylı

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Atatürk ün Dünyas Cengiz Önal 64 Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Han mlar, Beyler! stanbul dan geliyorsunuz. Hofl geldiniz. stanbul un fl k ocaklar n temsil eden yüce heyetiniz karfl s

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

c) Genel Müdürlük: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü,

c) Genel Müdürlük: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü, 22 Nisan 2010 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 27560 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: EL SANATLARI EĞİTİM MERKEZİ MÜDÜRLÜKLERİ VE EL SANATLARI ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

MUHASEBE GRUBU ÖĞRETMENİ

MUHASEBE GRUBU ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, muhasebe ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Muhasebe ile ilgili hangi bilgi,

Detaylı

SORU BANKASI 44. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 79. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 80. SAYFA

SORU BANKASI 44. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 79. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 80. SAYFA HAZIRLIK EL 11. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik e göre resmî yazı nasıl tanımlanmıştır? A) Belge ve bilgilerin üzerinde bulunduğu her türlü bilgisayarı, gezgin elektronik

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi Dayanak Madde 1- Bu yönerge, Hacettepe Üniversitesi ne yurt dışından öğrenci kabulü kriterlerini

Detaylı

ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÖĞRETMENİ

ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda; öğrencilere eğitim ve öğretim teknikleri ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Öğretmenlik meslek bilgisi dersleri ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların,

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 5 Bir Ülke Bir Bayrak Toplum Hayat m z Toplum, bireylerden oluflur. Toplum içinde bireyler sürekli birbirleriyle iletiflim hâlindedirler. liflkileri düzenleyen yaz l ve yaz

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ URLA DENİZCİLİK MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ URLA DENİZCİLİK MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ URLA DENİZCİLİK MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ Amaç Madde 1: Bu yönergenin amacı; Ege Üniversitesi Urla Denizcilik Meslek Yüksekokulu nda öğrenim gören öğrencilerin eğitim-öğretim

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A İÇ KONTROL ç Kontrol Dairesi I lda Arslan 2 ubat 2009 / ISPART A İç Kontrol Tanım ç Kontrol, kurumlar n, yöneticileri ve çal anlar taraf ndan uygulanan; kurumlar n hedeflerinin el de edilmesinde gereken

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve

Detaylı

Tesis ve Malzeme Kullanımı

Tesis ve Malzeme Kullanımı KAPANıŞTAN ÖNCE POLİTİKALAR Tesis ve Malzeme Kullanımı SORUNLAR -Yeterli tesis ve malzeme yok - Malzeme bilgisi sınırlı - Bakım, onarım, temizlik yetersizliği - Tesis ve malzemelerin amaç dışı kullanımı

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı