TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1"

Transkript

1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206 TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISM AND TRADE OPENNESS IN TURKEY: TODA AND YAMAMOTO CAUSALITY APPROACH Dile TANDOĞAN Karadeniz Teni Üniversitesi, Turizm ve Otelcili MYO, TRABZON Murat Can GENÇ Karadeniz Teni Üniversitesi, İİBF, İtisat Bölümü, TRABZON ÖZ Literatürde turizm ile eonomi büyüme arasındai ilişiye odalanan ço sayıda çalışma yer almasına rağmen turizm ile ticari açılı arasındai ilişiyi inceleyen sınırlı sayıda çalışma yer almatadır. Dolayısıyla bu çalışma Türiye için ticari açılı ve turizm arasındai ilişileri belirlemeyi amaçlamatadır. Analiz dönemi yıllı verileri ullanılara Toda ve Yamamoto nedenselli yalaşımı yardımıyla yapılmıştır. Analiz sonucu elde edilen ampiri bulgular, turizm ve ticari açılı arasında çift yönlü nedenselli ilişisinin varlığını göstermetedir. Bu ampiri bulguların önemi turizm setörünün ticari açılığı artırmasıdır. Sonuçta ticari açılıtai artışların turizm setörünü pozitif etileyeceği ifade edilebilir. Benzer şeilde turizm setörünün büyümesi de özellile ihracat artışları analı ile ticari açılığı artırabilmetedir. Anahtar Sözcüler: Turizm, Ticari açılı, Nedenselli analizi, Türiye ABSTRACT There are numerous studies focusing on the relationship between tourism and economic growth in the literature, whereas only a few studies analyze the relationship between tourism and trade openness. Hence, this study aims to determine the relationship between tourism and trade openness for Turey. For this aim, Toda and Yamamoto causality approach has applied by using the annual data for the period The empirical results of this causality approach indicate that there is a bidirectional causality between tourism and trade openness. The significance of the empirical results is that the tourism sector promotes trade openness. Overall it is considered that improvements in trade openness can affect positively the tourism sector. Furthermore, development in tourism sector can engender trade openness through increases of export. Keywords: Tourism, Trade openness, Causality analysis, Turey Bu çalışma, 29-3 Eim 205 tarihinde Antalya da Süleyman Demirel Üniversitesi ve International Journal of Social Sciences & Education Research (IJSSER) tarafından düzenlenmiş olan International Conference on Social Sciences and Education Research adlı onferansında sunulan bildirinin gözden geçirilmiş ve düzeltilmiş halidir. ISSN:

2 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ. Giriş Eonomi büyüme stratejilerinde turizmin rolü, ihracat ve eonomi büyüme arasındai ilişiden aynalanmatadır. Turizm setörünü bu notada çeici hale getiren etenlerin başında, üleye döviz azandırıcı etisiyle tasarruf açığına atıda bulunara eonomi büyümeyi etilemesidir. Diğer bir ifadeyle, ihracat gelirlerinin yetersiz ve istirarsız olduğu ülelerde bu sorunu gidermede ön plana çıan fatörler arasında, ihraç mallarının ve piyasalarının çeşitlendirilmesi yer alıren, bir diğer önlem olara tarihi ve doğal güzellilere sahip üleler için turizm azançları da yer almatadır. (Değer, 2006: 68). Öte yandan Mihalic (2002) turizmin mal ve hizmet ihracatı ile arşılaştırmasını yaptığında turizmin avantajlarını üç açıdan ele almatadır. Buna göre; i) Turizm vasıtasıyla alışverişe onu olamayaca olan ülenin doğal, ültürel ve sosyal cazibesi üle girdisinde primi artırabilecetir. ii) Üle içinde üretilen mallar turistlere, ihracat yoluyla yapılan satışlardan taşıma ve sigorta maliyetlerinin ço düşü veya hiç olmaması nedeniyle daha pahalı ve arlı halde satılabilecetir. iii) Yetersiz ihracat yeteneği ve pazarlama uzmanlığı nedeniyle satışında zorlu yaşanan mallar ve bazı dayanısız mallar turistlere satılabilecetir (Croes, 2006: 453). Turizm setöründei gelişme yurtiçinde üretilen mal ve hizmet ticaretine olan talebi artıraca, bu durum yatırımları uyaraca ve çarpan etisiyle eonomi büyümeye eti edecetir. Turizm setörü, gereli olan döviz ihtiyacına atı yapması, yeni iş alanları oluşturma ve devlet gelirlerini artırma yoluyla güçlü eonomiye atı sunmatadır (Vanegas ve Croes, 2003: 37). Bununla birlite özellile gelişmete olan ülelerde düşü seviyelerdei tasarruf oranı yatırımların önündei en büyü engellerden birini oluşturmatadır. Buradan hareetle üretim sürecinde dışa bağımlılı nedeniyle talep edilen döviz mitarının turizm setöründen elde edilebilmesi hem ucuz ayna teminini sağlayaca hem de düşü tasarruf oranının ortaya çıardığı maliyeti minimize edebilecetir. Ayrıca turizm setörü üle içindei turizm endüstrisinin gelişmesiyle birlite bağlantılı olduğu diğer setörlerinde (inşaat, ulaşım, teleomüniasyon, hizmet, ticaret, tarım v.b) gelişimini desteleyere büyüme sürecinde setörler arasındai uyumu artırabilir. Benzer şeilde günümüzdei turizm anlayışı, eonomi büyüme ve ziyaret edilece yeni alanların sayısındai artışla yaından ilgilidir. Bu dinami gelişmeler turizm setörünü sosyoeonomi ilerleme için anahtar bir itici güç haline dönüştürmetedir. Turizm setörü petrol, gıda yada otomobil ihracatında ortaya çıan iş hacminden daha fazla yada eşit değer ortaya çıarmatadır. Bu açıdan turizm setörü uluslararası ticaretin önemli oyuncularından ve aynı zamanda pe ço gelişmete olan üle için ana gelir aynalarından biri haline gelmiştir. Sanayileşmiş ve gelişmiş ülelerdei turizm setörünün üresel yayılımı inşaat setöründen tarım yada iletişim setörüne adar eonomidei pe ço ilgili setörde istihdam ve eonomi faydalar üretmetedir (http://www2.unwto.org/content/why-tourism). Turizm ve dış ticaret üleye döviz azandırıcı etisiyle dış ayna ihtiyacını gidermeye yardımcı olmatadır. Turizmin eonomi üzerindei etileri genel olara büyüme üzerinden inceleme onusu yapılmıştır. Anca dış ticaret üzerindei etileri büyümeye ıyasla sınırlı sayıda almıştır. Dolayısıyla çalışma turizm ve ticari açılı arasındai ilişiyi Türiye eonomisi için belirlemeyi amaçlamatadır. 60

3 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206, ss The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206, pp Ayrıca turizm ve ticari açılı arasındai ilişiyi ele alan sınırlı sayıda ampiri çalışmanın tespit edilmesi bu çalışmanın bu alandai boşluğu dolduracağı düşüncesini de ortaya oymatadır. Bununla birlite, bu ilişiyi ele alan çalışmaların hem ullanılan değişen hem de yöntem baımından Türiye de yapılmamış olduğunun tespiti seçilen onunun öneminin daha artıracağını göstermetedir. Çalışmanın iinci bölümünde turist sayısı ve turizm gelirleri açısından dünyada ve Türiye de turizm setörü ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise literatür özeti sunulmuş daha sonra sırasıyla dördüncü ve beşinci bölümlerde veri seti ve eonometri yöntem ile bulgulara yer verilmiştir. Son bölümde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. 2. Dünyada ve Türiye de Turizm Setörü Turizm setörü dünya genelinde önemli gelişme gösteren setörler arasındadır. Setör, uluslararası turist sayısı baımından 204 yılında %4.3 oranında büyümüş ve 46 milyon işi artara.33 milyona ulaşmıştır..33 milyon uluslararası turistin 69 milyonunu gelişmiş eonomiler 53 milyonu da gelişmete olan eonomiler oluşturmuş ve böylece uluslararası turist sayısını 204 yılında gelişmiş eonomiler %5.8, gelişmete olan eonomiler ise %2.4 oranında artırmışlardır. Dünyada 204 yılı için uluslararası turist sayısı baımından Avrupa %5 li pay ve 58.8 milyon işi ile il sırayı almatadır. Avrupa yı Asya ve Pasifi, Ameria, Afria ve Ortadoğu sırasıyla %23, %6, %5 ve %5 li payları ile taip etmetelerdir. Diğer taraftan uluslararası turizm gelirleri 204 yılında %3.7 oranında büyümüş ve 48 milyar dolar artara.245 milyar dolara ulaşmıştır..245 milyar doların 85 milyar dolarını gelişmiş eonomiler 430 milyar dolarını ise gelişmete olan eonomiler elde etmiştirler. Benzer şeilde dünyada uluslararası turizm gelirleri baımından Avrupa milyar dolarla ve %4 li pay ile il sırada yer almatadır. Avrupa yı Asya ve Pasifi, Ameria, Ortadoğu ve Afria sırasıyla %30, %22, %4 ve %3 li payları ile taip etmetelerdir 2. Bu notada diat çeen gelişme uluslararası turist sayısında %5 pay alan Avrupa nın uluslararası turizm gelirlerinde %4 li bir pay almasıdır. Ayrıca Asya ve Pasifi ile Ameria bölgeleri turist sayısı baımından dünyadan aldıları payın üzerinde turizm gelirlerinden pay almatalardır. Şeil, Dünya turist sayısı içindei payı en yüse olan il 0 üle sıralaması ve buna bağlı olara bu ülelerin Dünya turizm gelirleri içindei payını göstermetedir. Şeil den görüldüğü üzere; uluslararası turist sayısı baımından en ço ziyaret edilen il üç üle Fransa (%7,69 lu payı ile), Ameria (%6,44 lü payı ile) ve İspanya (%5,58 li payı ile) şelinde sıralanmatadır. Bununla birlite ülelerin Dünya turizm gelirinden aldıları pay sıralamasına batığımızda Ameria nın (%4,44 lü payı ile) birinci sırada ve İspanya (%5,23 payı ile) ile Fransa nın (%4,74 lü payı ile) sırasıyla iinci ve üçüncü sırada yer aldıları görülmetedir. Ayrıca Ameria, Almanya, İngiltere ve Tayland ın ise turizm gelirlerinin turist sayılarının üzerinde olması diat çemetedir. Uluslararası turist sayısı baımından Türiye nin (%3.48 li payı ile) altıncı sırada yer aldığı ve Avrupa nın en ço turist çeen dördüncü büyü ülesi olduğu görülmetedir. Dünya turizm gelirinden alınan pay sıralamasında ise (%2,34 lü payı ile) 2. sırada yer aldığı gözlenmetedir. Türiye nin dünya turizm gelirleri payındai sıralamada düşü seviyede yer alması uluslararası alanda turizm setöründei zayıf yanını ortaya oymatadır. 2 UNWTO (205: 4-5) dei verilerden yararlanılmıştır. 6

4 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ Şeil. Dünya Uluslararası Turizm Büyülüleri (Üle Sıralaması 203) Kayna: UNWTO (205) den yararlanılara hazırlanmıştır. Türiye coğrafi onumu, tarihi zenginlileri, ilimsel şartları, doğal aynaları, ulaşım olanaları gibi turizm setöründei güçlü yanları ile turizm potansiyelinde önemli bir yere sahiptir. Sahip olduğu bu avantajlar, setördei uluslararası reabet gücüne atı sağlamatadır. Şeil 2 ve 3 te Türiye nin dönemi turizm setörü büyülüğünü ortaya oyan değişenlerin seyri yer almatadır. Şeil Dönemi Türiye Turist Sayısı ve Turizm Gelirleri GSYH Oranı (%) Kayna: Turist Sayısı, Turizm Geliri ($) ve NGSYH ($) sırasıyla TURSAB, TÜİK ve WDI den temin edilmiştir. 62

5 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206, ss The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206, pp Şeil 2 incelendiğinde, yıllar itibariyle Türiye yi ziyaret eden uluslararası turist sayısının özellile 2000 li yıllarda öncei yıllara ıyasla artan bir eğilim gösterere 203 yılında yalaşı 35 milyona ulaştığı gözlenmetedir. Bunun yanında turizm gelirlerinin GSYH içindei payı %0,047- %5,34 aralığında inişli çıışlı bir seyir izlemetedir. Bununla birlite 999 yılından sonra süreli artara 2002 yılında en yüse seviyesi olan 5,34 e ulaşmış ve 2000 li yıllar boyunca %3,23 ün altına düşmemiştir. Ayrıca dönemi için turizm gelirinin GSYH içindei payının ortalaması %2,07 ien bu ortalama döneminde %3,97 ye yüselmiştir. Şeil Dönemi Türiye Turist Sayısı ve Turizm Gelirleri İhracat Oranı (%) Kayna: Turist Sayısı, Turizm Geliri ($) ve Mal ve Hizmet İhracatı ($) sırasıyla TURSAB, TÜİK ve WDI den temin edilmiştir. Benzer şeilde Şeil 3 incelendiğinde dönemi için turizm gelirlerinin ihracat içindei payının %4,83 ile %2,8 arasında inişli çıışlı bir seyir izlediği görülmetedir. Özellile yılları arasında süreli artara 2002 yılında en yüse seviyesi olan %2.8 e ulaşmıştır. Ayrıca dönemi için turizm gelirinin GSYH içindei payının ortalaması %2,49 ien bu ortalama döneminde %6,78 e yüselmiştir. 3. Literatür Özet Literatürde turizmin eonomi üzerindei etileri büyü ölçüde turizm ve büyüme hipotezi üzerinden inceleme onusu yapılmatadır. Bu hipotezi Türiye açısından ampiri olara test eden çalışmalardan örneğin Kar ve diğerleri (2004), Kırbaş-Kasman ve Kasman (2004), Değer (2006), Bahar (2006), Özdemir ve Ösüzler (2006), Aslan (2008), Çetintaş ve Betaş (2008), Terzi (205) ve Topallı (205) turizmden eonomi büyümeye doğru nedenselli ilişisi tespit etmişlerdir. Bununla birlite Çil Yavuz (2006), Yama ve diğerleri (202) eonomi büyüme ve turizm arasında bir nedenselli ilişisi tespit edemezen Kızılgöl ve Erbayal (2008) eonomi büyümeden turizme doğru Çoban ve Özcan (203) ise eonomi büyüme ve turizm arasında çift yönlü bir nedenselli ilişisi bulmuşlardır. 63

6 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ Diğer taraftan literatürde uluslararası turizmin dış ticaret ile ilişisini ele alan sınırlı sayıda çalışmanın yer aldığı görülmetedir. Socher (986) ve Hazari ve Ng (993) ün çalışmaları uluslararası turizmin uluslararası ticaretin içinde bir hizmet ticareti olara değerlendirildiği il çalışmalara örne gösterilebilir. Böylelile uluslararası ticaret teorileri uluslararası turizm aımlarının teori temelini ortaya oymada ullanılmaya başlanmış ve uluslararası ticaret ve uluslararası turizm ilişisini ele alan çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmalardan bir ısmı incelendiğinde örneğin Kulendran ve Wilson (2000), Avustralya için uluslararası ticaret ve uluslararası turizm arasındai ilişiyi dört önemli ticari ortağı (Ameria, İngiltere, Yeni Zelanda ve Japonya) için diate alara Engle-Granger eşbütünleşme ve Granger nedenselli analizi yardımıyla 982:-997:4 dönemi çeyre veriler ile tahmin etmişlerdir. Uluslararası ticaret; ihracat ve ithalat ile uluslararası turizm; gezi ve iş amaçlı seyahat eden turistler ve bunların toplamları ile temsil edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Avustralya ile İngiltere, Yeni Zelenda ve Japonya arasında turizm ile ticaret arasında eşbütünleşme ilişi tespit edilmiştir. Aynı zamanda nedenselli analizi sonuçları Avustralya ile Ameria için turizm ve ticaret arasında çift yönlü, Avustralya ile Japonya için turizmden ticarete doğru te yönlü ve Avustralya ile İngiltere için ticaretten turizme doğru teyönlü nedenselli ilişisini ortaya oymuştur. Benzer şeilde Shan ve Wilson (200) Çin i diate alara uluslararası turizm ve uluslararası ticaret arasında nedenselli ilişisinin olup olmadığını Ameria, İngiltere, Japonya ve Avustralya ile arasındai ticari ve turizm ilişilerini 987:-998: dönemi aylı veriler ile araştırmışlardır. Analiz Toda ve Yamamoto nedenselli yalaşımı ile turizm talep fonsiyonu üzerinden araştırılmıştır. Ampiri analiz sonucu Çin ile adı geçen üleler için uluslararası turizm ve uluslararası ticaret arasında çift yönlü bir nedenselli ilişisi tespit edilmiştir. Ayrıca Khan ve diğerleri (2005), Singapur un Ameria, Japonya, İngiltere, ASEAN üleleri ve Avusturya ile uluslararası turizm ve uluslararası ticaret ilişilerini diate alara Engle-Granger eşbütünleşme ve Granger nedenselli analizi yardımıyla değişenler arasındai ilişileri tahmin etmişlerdir. Turizm; iş ve gezi amaçlı gelen turist sayısı ve toplam gelen turist sayısı ile ticaret; ithalat, ihracat ve toplam ticaret değişenleri ile çeyre veriler ullanılara 978:-2000:3 dönemi için analize tabi tutulmuşlardır. Tüm ülelerin yer aldığı ampiri analiz sonucuna göre, iş amaçlı gelen turist ile ithalat arasında eşbütünleşme ve çift yönlü nedenselli ilişisi tespit edilmiştir. Bununla birlite Polat ve diğerleri (200), Türiye için uluslararası ticaret ve uluslararası turizm arasındai ilişiyi çeyre veriler ile 997:-200: dönemini diate alara Johansen eşbütünleşme ve Granger nedenselli analizleri yardımıyla incelemişlerdir. Turizm; turist sayıları ve turist gelirleri ile ticaret; ithalat, ihracat ve toplam ticaret değişenleriyle temsil edilmiştir. Ampiri analiz sonucu elde edilen bulgular uzun dönemde turizm ve ticaret arasında herhangi bir ilişiyi ortaya oyamamıştır. Bununla birlite turizm değişenlerinden ihracata doğru te yönlü ve turizm değişenleri ile ithalat ve toplam ticaret arasında ise çift yönlü nedenselli ilişisi belirlenmiştir. Benzer şeilde Kadir ve Jusoff (200), Malezya için uluslararası turizm ve uluslararası ticaret arasındai ilişiyi çeyre veriler ile 995:-2006:4 dönemini diate alara Johansen eşbütünleşme ve Granger nedenselli analizi yardımıyla tahmin etmişlerdir. Turizm, uluslararası turizm gelirleri ile ve ticaret; ithalat, ihracat ve toplam ticaret ile temsil edilmiştir. Ampiri analiz sonucu değişenler arasında uzun dönemde herhangi bir eşbütünleşme ilişisi tespit edilememiştir. Bununla birlite Granger nedenselli analiz bulguları; ihracattan uluslararası turizme, ithalattan uluslararası turizme ve toplam ticaretten uluslararası turizme doğru te yönlü nedenselli ilişisini ortaya oymuştur. 64

7 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206, ss The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206, pp Gallego ve diğerleri (20), OECD ülelerini diate alara uluslararası turizm ve uluslararası ticaret arasındai ilişiyi dönemi için Pesaran vd. (999) dinami heterojen panel veri yöntemiyle araştırmışlardır. Turizm; gelen turist ve giden turist sayıları ile ticaret; ithalat, ihracat ve toplam ticaret değişenleri ile temsil edilmiştir. Elde edilen bulgular; uzun dönemde uluslararası turizm ve uluslararası ticaret arasında çift yönlü pozitif ilişiyi, ısa dönemde ise sırasıyla ihracattan turizme, gelen turist sayısından ithalata ve toplam ticarete doğru te yönlü nedenselli ilişilerini ortaya oymuştur. Gautam ve KG (202), Hindistan ın Almanya, Hollanda, İsviçre, Fransa, İtalya, Ameria, İngiltere ve Kanada ile iili turist aımları ve dış ticaret hacmi arasındai ilişiyi Granger nedenselli analizi yardımıyla aylı veriler ullanara 994:-2008:2 dönemi için araştırmışlardır. Elde edilen bulgular uluslararası turizm ile uluslararası ticaret arasında Ameria, Kanada ve İtalya için çift yönlü nedenselli ilişisi ortaya oymuştur. Ülelerin uluslararası ticaret sistemine atılımını ölçen göstergelerden biri ticari açılı göstergesidir. Bir üle eonomisi büyüren ticari açılığı da yüseliyorsa ülenin dış ticaret hacmi de genişlemetedir. Bu bağlamda literatürde uluslararası turizm ve uluslararası ticari açılı arasındai ilişiler incelenmiştir ve ısıtlı sayıda çalışma yapılmıştır. Katırcıoğlu (2006), Kuzey Kıbrıs Tür Cumhuriyeti için turizm ve ticari açılı arasındai ilişiyi yıllı veriler ullanara dönemini diate alara Johansen eşbütünleşme ve Granger nedenselli analizi ile araştırmıştır. Turizm; uluslararası turist sayısı ile ticari açılı; ithalat ve ihracatın GSYH oranı ile temsil edilmiştir. Elde edilen bulgular turizm ve açılı arasında eşbütünleşme ilişisinin olmadığını ve turizmden ticari açılığa doğru te yönlü nedenselli ilişisinin varlığını ortaya oymuştur. Wong ve Tang (200), Singapur da turizm ve ticari açılı arasındai ilişiyi toplu değişenler bazında turizm; toplam ziyaretçi sayısı ve ticari açılı; mal ve hizmet ticari açılı değişenleri diate alınara çeyre veriler ile 986:-2008:2 dönemi için araştırmışlardır. Ayrıca Singapur un ticari ilişilerinin en yoğun olduğu beş üle (Malezya, Çin, Ameria, Japonya ve Güney Kore) ile olan turizm ve ticari açılı değişenlerinin üle bazında ayrıştırılmış değerleri diate alınara çeyre veriler ile 995:-2008:2 dönemi için incelenmiştir. Değişenler arasındai ilişi Toda ve Yamamoto nedenselli analizi yardımıyla araştırılmıştır. Ayrıca turizm ve ticari açılı arasında da çift yönlü nedenselli ilişisinin varlığını ortaya onmuştur. Üle bazındai analizler Malezya ile Singapur arasında turizm ve ticari açılı arasında çift yönlü ve Çin ile Singapur arasında turizmden ticari açılığa doğru te yönlü nedenselli ilişisinin varlığını ortaya oymuştur. Surugiu ve Surugiu (20), Romanya da turizm ve ticari açılı arasındai ilişiyi dönemi için Johansen eşbütünleşme ve vetör hata düzeltme modeli (VECM) ile incelemişlerdir. Turizm; turizm geliri ile dışa açılı; ithalat ve ihracat toplamının GSYH oranı ile temsil edilmiştir. Elde edilen bulgular değişenler arasında eşbütünleşme ilişisini ve ticari açılıtan turizme doğru te yönlü nedenselliğin varlığını ortaya oymuştur. 4. Veri Seti Çalışmada Türiye de turizm ve ticari açılı arasındai ilişiler dönemi için Toda ve Yamamoto (995) nedenselli sınaması yardımıyla araştırılmıştır. Çalışmada ullanılan değişenlere ait açılamalar Tablo de sunulmuştur. 65

8 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ Tablo. Değişenlerin Tanımı Değişenler Değişenlerin Tanımı Kayna RTG Reel Turizm Geliri= 00*Nominal Turizm Geliri ($)/ Deflatör^ TUİK TS Uluslararası Turist sayısı TURSAB İHR Mal İhracatı ($) İTH Mal İthalatı ($) WDI RGSYH 2005 Yılı Bazlı Reel GSYH ($) NGSYH GSYH ($) WDI TA Ticari Açılı= Mal İhr+Mal İth/Nominal GSYH ($) şelinde hesaplanmıştır. ^Deflatör=(NGSYH/RGSYH)*00 ile hesaplanmıştır. Tüm değişenler doğal logaritmaları alındıtan sonra analize dahil edilmişlerdir. Toda ve Yamamoto (995) nedenselli sınaması yalaşımı değişenlerin seviye değerlerinin yer aldığı Vetör Otoregressif [Vetor Autoregression (VAR)] modeli üzerinden gerçeleştirilir. VAR modelinin optimal gecime uzunluğu () ve değişenlerin en büyü durağanlı seviyesi olan masimum bütünleşme derecesi (d max ) belirlenere VAR(d max ) VAR sistemi SUR [(Seemingly Unrelated Regression (Görünürde İlişisiz Regresyon)] yöntemi ile tahmin edilir. Daha sonra VAR(d max ) sistemindei gecimelerinin atsayılarının MWALD sınamasıyla grup olara sıfıra eşit olup olmadığı araştırılara nedenselliğin olup olmadığına arar verilir. Daha açı bir ifadeyle, atsayıların grup olara sıfıra eşit olduğu şelinde urulan boş hipotez, MWALD sınaması sonucu reddedilirse nedenselli ilişisi tespit edilmiş olur. Turizm ve TA arasındai nedenselli ilişisinin belirlenmesinde ullanılan Toda ve Yamamoto (995) nedenselli sınamasında turizm göstergeleri olara TS ve RTG değişenleri ullanılmıştır. Nedenselli sınamasında ullanılan iili VAR sistemleri (), (2), (3) ve (4) nolu denlemlerde sunulmuştur: / / / / t () i= i= RTGt = z0+ cirtg + c2irtgt-i+ bitat-i + b2itat-i + E / / i t i / i t i 2t i= i= / / i t i / 2i t i t i= i= / 2i t i / i t i / 2i t i 2t i= i= / (2) TAt = x0+ vita + v2itat-i + d RTG - + d2 RTG - + E / (3) TSt = { 0 + tits + t2its + a TA - + a TA - + E / (4) TAt = ~ 0+ iita + i TA - + r TS - + r TS - + E RTG ve TA arasındai nedenselli ilişileri () ve (2) nolu ve TS ve TA arasındai nedenselli ilişileri ise (3) ve (4) nolu iili VAR sistemleri üzerinden gerçeleştirilmiştir. TA dan RTG ye doğru, RTG den TA ya doğru, TA dan TS ye doğru ve TS den TA ya doğru nedensellilerin belirlenmesinde boş hipotezler sırasıyla H 0 :β i =0,i=,,, H 0 :δ i =0,i=,,, H 0 :α i =0,i=,, ve H 0 :π i =0,i=,, şelinde urulurlar ve gecimeleri için MWALD sınamasına tabi tutulara test edilirler. MWALD sınamasına göre boş hipotezler reddedilirse ilgili değişenler arasında nedenselli ilişisinin varlığı abul edilir. 66

9 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206, ss The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206, pp Eonometri Bulgular TS, RTG ve TA değişenleri arasındai nedenselli ilişisinin tespitine yöneli yapılan analizden önce değişenlerin durağanlı düzeyleri Genişletilmiş Dicey-Fuller (ADF) birim ö sınaması ile araştırılara d max seviyesi belirlenmiştir. Birim ö sınaması sonuçları Tablo 2 de sunulmuştur. Tablo 2. Birim Kö Sınaması Sonuçları Değişenler ADF Test İstatistiği Sabitli Sabitli-Trendli TS (0) (0) RTG (0) () TA (0) b () ΔTS a (0) a (0) ΔRTG a () a () ΔTA a (0) a (0) Not: Birim ö sınamasında, optimal gecime uzunluğu, SIC (Schwartz Info Criterion) bilgi riterine göre seçilmiş ve parantez içinde gösterilmiştir. a ve b sırasıyla % ve %5 anlamlılı seviyesinde boş hipotezin reddedildiğini ve ilgili değişenin durağan olduğunu göstermetedir. Δ değişenlerin birinci farını göstermetedir. Tablo 2 de sunulan ADF birim ö sınaması sonuçları TS ve RTG değişenlerinin seviyesinde birim ö taşıdılarını anca birinci farlarında durağan olduğunu göstermetedir. Diğer taraftan TA değişeninin seviyesinde trendli modelde durağan olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla VAR sistemlerinde d max olara tespit edilmiştir. Diğer taraftan VAR modellerinin gecimeleri ; RTG, TA ve TS, TA için SIC riterine göre 2 olara tespit edilmiştir. VAR (2) sistemlerinin ters ölerinin birim çember içerisinde yer aldığı ve sistemin istirar oşulunu sağladığı sırasıyla EK-A ve EK- B de görülmetedir. RTG ve TA iili VAR(3) =2, d max = Tablo 3. Toda ve Yamamoto Nedenselli Testi Sonuçları H 0 x 2 İstatistiği P- Değeri Karar b = b2 = b3 = Boş Hipotez Reddedilir d = d2 = d3 = Boş Hipotez Reddedilir TS ve TA iili VAR(3) =2, d max = H 0 x 2 İstatistiği P- Değeri Karar a = a2 = a3 = Boş Hipotez Reddedilir r = r2 = r3 = Boş Hipotez Red Edilemez VAR(3) sistemlerinin SUR yöntemi tahmininden elde edilen atsayılar MWALD sınamasına tabi tutulara nedenselli ve yönü üzerinde arar verilmiştir. Tablo 3 te yer alan sonuçlar, RTG den TA ya ve TA dan RTG ye doğru urulan boş hipotezlerin sırasıyla %5 ve %0 anlamlılı düzeyinde reddedildiğini göstermetedir. Daha açı bir ifadeyle RTG ile TA arasında çift yönlü nedenselli ilişisi tespit edilmiştir. Öte yandan, TA dan TS ye ve TS den TA ya doğru urulan boş hipotezlerin 67

10 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ sırasıyla % anlamlılı düzeyinde reddedildiğini ve %0 anlamlılı düzeyinde reddedilemediğini göstermetedir. Diğer bir ifadeyle elde edilen bulgular, TA dan TS ye doğru te yönlü nedenselli ilişisini ortaya oymuştur. 6. Sonuç Turizm setörünün gelişimi düşü tasarruf seviyesinden aynalanan dış ayna ihtiyacının giderilmesine yardımcı olmatadır. Bununla birlite turizm setörünün ortaya çıardığı atma değer, bağlantılı olduğu pe ço setörü de etileme suretiyle eonomi büyüme sürecine atı sunmatadır. Eonomi büyüme stratejilerinde turizmin rolü, ihracat ve eonomi büyüme arasındai ilişiden aynalanmatadır. Turizm setörünü bu notada çeici hale getiren etenlerin başında, üleye döviz azandırıcı etisiyle uluslararası ve bölgesel eşitsizlileri azaltmada oynadığı rol gelmetedir. Bununla birlite ülelerin sosyo-eonomi gelişimlerinde üzerinde durulan genç nüfus ve adın çalışan istihdamının artırılmasında da turizm setörü önemli atılar üstlenebilmetedir. Turizm setörü, döviz azandıran ve döviz çıışına neden olan fonsiyonu ile dış ticaret sürecinde de önemli rol oynamatadır. Niteim uluslararası turistlerin turistli faaliyetleri sonucu ortaya çıan mal ve hizmet talepleri turizm gelirlerini oluşturma suretiyle ihracat etisi meydana getirmetedir. Ayrıca uluslararası turist ihtiyaçlarının arşılanmasına yöneli ithal mal taleplerinin ortaya çıardığı harcamalar ise ithalat etisini oluşturmatadır. Böylece turizm faaliyetleri ticari açılığı etileyebilmetedir. Bu amaçla Türiye de turizm ve ticari açılı arasındai ilişi Toda ve Yamamoto nedenselli sınaması yardımıyla araştırılmıştır. Ampiri analiz sonuçlarından elde edilen bulgular turizm gelirleri ve ticari açılı arasında çift yönlü nedenselli ilişisi ortaya oymuştur. Diğer yandan ticari açılıtan turist sayısına doğru te yönlü bir nedenselli ilişisi tespit edilmiştir. Bu sonuç turizm setörünün ticari açılığı etilediğini ortaya oymatadır. Bir diğer ifadeyle turizm setöründei büyüme ticari açılığın belirleyicisi olan ihracat ve ithalatı etileme suretiyle ticari açılığı artırmatadır. Diğer taraftan ticari açılıtai artışta uluslararası alandai ilişilerin artmasına ve buna bağlı olara da turizmin gelişimine ve turist sayısının artmasına atı sunmatadır. Sonuç olara Türiye için ortaya onan bu ampiri bulguların önemi, turistlere yöneli aliteli ve ucuz malların düşü maliyetle üretimi, turizm sezonunun 2 aya yayılması, yüse gelirli turist talebinin oluşturulması, turist başına harcamaların artırılması, onalama sürelerinin artırılması vb. gibi faaliyetlerin önemini ortaya oymatadır. Böylelile turizm gelirlerinin ihracat içindei payının artmasını ve düşü maliyetli dış ayna ihtiyacının bu yolla giderilmesi sağlanabilecetir. Benzer şeilde uluslararası ticari ilişilerdei artışta uluslararası turizm faaliyetlerini olumlu etileyere turizm setörünün büyümesine atı sunacatır. Kaynaça Aslan, A. (2008). Türiye de Eonomi Büyüme ve Turizm İlişisi Üzerine Eonometri Analiz, Munich Personal RePEc Archive (MPRA), (06), -. Bahar, O. (2006). Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi: VAR Analizi Yalaşımı, Yönetim ve Eonomi, 3(2), Croes, R. R. (2006). A Paradigm Shift to a New Strategy for Small Island Economies: Embracing Demand Side Economics for Value Enhancement and Long Term Economic Stability, Elsevier Tourism Management, 27(3),

11 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206, ss The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206, pp Çetintaş, H., ve Betaş, Ç. (2008). Türiye de Turizm ve Eonomi Büyüme Arasındai Kısa ve Uzun Dönemli İlişiler, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(), Çil Yavuz, N. (2006). Türiye de Turizm Gelirlerinin Eonomi Büyümeye Etisinin Testi: Yapısal Kırılma ve Nedenselli Analizi, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7(2), Çoban, O., ve Özcan, C. C. (203). Türiye de Turizm Gelirleri-Eonomi Büyüme İlişisi: Nedenselli Analizi ( ), Esişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(), Değer, M. K. (2006). Turizm ve İhracata Dayalı Büyüme: Türiye Deneyimi, Atatür Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), Gallego, M. S., Rodriguez, F. L., ve Rodriguez, J. V. P. (20). Tourism and Trade in OECD Countries. A Dynamic Heterogeneous Panel Data Analysis, Empirical Economics, 4(2), Gautam, V., ve KG, S. (202). An Empirical Investigation about Relationship between International Trade and Tourist Arrival: Evidence from India, Business Excellence and Management, 2(3), Hazari, B.R., ve Ng, A. (993). An Analysis of Tourists Consumption of Non-Traded Goods and Services on the Welfare of the Domestic Consumers, International Review of Economics & Finance, 2(), Kadir, N., ve Jusoff, K. (200). The Cointegration and Causality Tests for Tourism and Trade in Malaysia, International Journal of Economics and Finance, 2(), Kar, M., Zoririşçi, E., ve Yıldırım, M. (2004). Turizmin Eonomiye Katısı Üzerine Ampiri bir Değerlendirme, Adeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 4(8), Katırcıoğlu, S. T. (2006). Tourism, Openness and Growth Triangle in a Small Island: The Case of North Cyprus, 7th Symposium, Compstat; Computational Statistics, Rome, 28 Ağustos- Eylül, file:///c:/ Users/ADM%C4%B0N/Downloads/CD-290%20().pdf, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. Khan, H., Toh, R. S., ve Chua, L. (2005). Tourism and Trade: Cointegration and Granger Causality Tests, Journal of Travel Research, 44(2), Kırbaş-Kasman, S., ve Kasman, A. (2004). Turizm Gelirleri ve Eonomi Büyüme Arasındai Eşbütünleşme ve Nedenselli İlişisi, İtisat İşletme ve Finans, 9(220), Kızılgöl, Ö., ve Erbayal, E. (2008). Türiye de Turizm Gelirleri ile Eonomi Büyüme İlişisi: Bir Nedenselli Analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, 3(2), Kulendran, N., ve Wilson, K. (2000). Is there a Relationship between International Trade and International Travel?, Applied Economics, 32(8), Özdemir, A. R., ve Ösüzler, O. (2006). Türiye de Turizm bir Eonomi Büyüme Politiası Aracı Olabilir mi? Bir Granger Nedenselli Analizi, Balıesir Üniversitesi SBE Dergisi, 9(6), Polat, E., Turan, S., ve Gunay, S. (200). Relationship between Tourism and Trade in Turey, International Conference On Applied Economics (ICOAE), Athens, August icoae2/wordpress/wp-content/uploads/articles/20/0/066.pdf, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. Shan, J., ve Wilson, K. (200). Causality between Trade and Tourism: Empirical Evidence from China, Applied Economics Letters, 8(4), Socher, K. (986). Tourism in the Theory of International Trade and Payments. The Tourist Review, 4(3), Surugiu, C., ve Surugiu, M. R. (20). Causality between Tourism Exports and Trade Openness: Empirical Analysis for Romanian Tourism, Revista Tinerilor Economisti (The Young Economists Journal), (7), %40sessionmgr4004&vid=0&hid=4202, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. Terzi, H. (205). Is The Tourism-Led Growth Hypothesis (TLGH) Valid for Turey?, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2):

12 Dile TANDOĞAN, Murat Can GENÇ The World Ban, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. Toda, H.,Y. ve Yamamoto T. (995). Statistical Inference in Vector Autoregressions with Possibly Integrated Processes, Journal of Econometrics, 66: Topallı, N. (205). Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi:963-20, International Journal of Economic and Administrative Studies, 7(4), TURSAB, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. TÜİK, (204).. İstatisti Göstergeler Türiye İstatisti Kurumu Yayınları, Anara. UNWTO. (205). UNWTO Tourism Highlights. World Tourism Organization 205 Edition, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. UNWTO, Erişim Tarihi 30 Kasım 205. Vanegas, M., ve Croes, R. R. (2003). Growth, Development and Tourism in a Small Economy: Evidence from Aruba, International Journal of Tourism Research, 5(5), Yama, N., Tanrıöver, B. ve Güneysu, F. (202). Turizm Eonomi Büyüme İlişisi: Setör Bazında Bir İnceleme, Atatür Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(2): Wong, K. N., ve Tang, T. C. (200). Tourism and Openness to Trade in Singapore: Evidence Using Aggregate and Country-Level Data, Tourism Economics, 6(4), EK-A: RTG/TA EK-B: TS/TA 70

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Kastamonu Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi Eim 2015, Sayı:10 TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Murat Can GENÇ 1 Özet: Sağlı, verimliliği artırma

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Eletroni Dergisi Sayı 12 Oca 2015 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME, ENERJİ TÜKETİMİ VE İTHALAT İLİŞKİSİ ÖZET Canan SANCAR 1 Melie ATAY POLAT 2 Bu çalışmada Türiye de eonomi

Detaylı

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 THE EFFECT OF TOURISM SECTOR ON THE ECONOMIC GROWTH OF TURKEY: 1963-2011

TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 THE EFFECT OF TOURISM SECTOR ON THE ECONOMIC GROWTH OF TURKEY: 1963-2011 ÖZ TURİZM SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE NİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: 1963-2011 Nurgün TOPALLI 1 Turizm ülkelerin ekonomik ve sosyal alanlarında önemli bir hizmet sektörü olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011.

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011. 1/5 Ayşen Araç Özgeçmiş (güncelleme, Aralık 2016) Eğitim Doç. Dr. Ayşen Araç Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Beytepe 06800 Ankara/Türkiye Tel:+90(312)2978651/164;

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz MPRA Munich Personal RePEc Archive Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz Alper Aslan Erciyes Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü 2008 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/10611/

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI*

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* Özet: Bu çalışmada Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Güney Kore, Filipinler, Malezya, Tayland ve

Detaylı

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ Salih TÜREDİ * Metin BERBER ** ÖZ Bu çalışmada, finansal alınma ve ticari açılı ile eonomi büyüme ilişisi,

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

Gelişmekte Olan Ülkelerde İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik

Gelişmekte Olan Ülkelerde İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi International Journal of Social and Economic Sciences 5 (2): 122-126, 2015 ISSN: 1307-1149, E-ISSN: 2146-0086, www.nobel.gen.tr Gelişmekte Olan Ülkelerde

Detaylı

Turizm Gelirleri ve Dışa Açıklık Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği

Turizm Gelirleri ve Dışa Açıklık Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği Yayın Geliş Tarihi: 28.06.2016 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Kabul Tarihi: 28.04.2017 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Online Yayın Tarihi: 04.12.2017 Cilt:32, Sayı:2, Yıl:2017, ss. 79-107

Detaylı

TURİZM İSTATİSTİKLERİ / 2014 YIL 2014 TURİZM GELİRİ (Milyar $) 2014 TURİZM GİDERLERİ (Milyar $) 2014 ORTALAMA KİŞİ BAŞI HARCAMA

TURİZM İSTATİSTİKLERİ / 2014 YIL 2014 TURİZM GELİRİ (Milyar $) 2014 TURİZM GİDERLERİ (Milyar $) 2014 ORTALAMA KİŞİ BAŞI HARCAMA TURİZM İSTATİSTİKLERİ / 2014 YIL 2014 TURİZM GELİRİ 34.305.904 (Milyar $) 2014 TURİZM GİDERLERİ 5.470.481 (Milyar $) 2014 ORTALAMA KİŞİ BAŞI HARCAMA 828 $ 2014 GSYH 867.325 (Milyar $) 2014 TURİZM GELİRLERİNİN

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

ANA METAL VE METAL ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

ANA METAL VE METAL ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ ANA MEAL VE MEAL ÜRÜNLERİ SEKÖRÜ.C. GÜMRÜK VE İCARE BAKANLIĞI RİSK YÖNEİMİ VE KONROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ 24 Ana metal sanayii Bu bölüm elektro

Detaylı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi: VAR Analizi Yalaşımı Yrd. Doç. Dr. Ozan BAHAR Muğla Üniversitesi,

Detaylı

AMBALAJ MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

AMBALAJ MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU AMBALAJ MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Türkiye de son yıllarda ambalaj sanayi hızlı bir büyüme eğilimi göstermektedir. Ambalaj sanayinin hızlı gelişimi ve tüketim alışkanlıklarındaki değişimle birlikte bu ilerleme

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

SESSION 5C: Turizm II 755

SESSION 5C: Turizm II 755 SESSION 5C: Turizm II 755 Turizm ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Akdeniz Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi Relationship between Tourism and Economic Growth: A Panel Data Analysis on Mediterranean

Detaylı

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU 2016 PAGEV 1. DÜNYA PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 1.1. DÜNYA PLASTİK MAMUL ÜRETİMİ Yüksek kaynak verimi, düşük üretim ve geri kazanım maliyeti ve tasarım ve uygulama zenginliği

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları ŞUBAT 2009 Hazırlayan: Umut GÜR GENEL KOD BİLGİSİ: 9401 GTIP koduna giren alt dallar ve ürünler: 9401 Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Uluslararası Ham Petrol ve Altın Fiyatlarının Amerian Doları ile İlişisi: Amiri Bir Uygulama Mehmet Şentür 1 Yusuf Erem Abaş 2 Uğur Adıguzel 3 Özet Bu çalışmada, uluslararası altın ve etrol fiyatlarının

Detaylı

Faktoring : Gelişen Finans Sektörü. Genel Sekreter Yardımcısı, Faktoring Sektörü

Faktoring : Gelişen Finans Sektörü. Genel Sekreter Yardımcısı, Faktoring Sektörü Faktoring : Gelişen Finans Sektörü Filiz Ünal Genel Sekreter Yardımcısı, Faktoring Sektörü 13 Şubat 2014 1988 Banka departmanı olarak ilk faktoring faaliyeti başladı 1994 90 sayılı KHK da 545 sayılı KHK

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MUHİTTİN KAPLAN Doğum Tarihi: 16 ARALIK 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İKTİSAT (İNG) MARMARA ÜNİVERSİTESİ 1992 Y. Lisans

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI Harun TERZİ * Uğur Korut PATA ** ÖZ Bu çalışmada Türiye de 1964-2014 dönemi yıllı verilerle, gayri safi yurtiçi hasıla ile üleye gelen turist

Detaylı

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Yavuz EROĞLU Yönetim Kurulu Başkanı 1 10 Eylül 2015 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ; SEKTÖRDE FAALİYET GÖSTEREN 6500 FİRMA

Detaylı

2013 Finansal Sonuçları

2013 Finansal Sonuçları 2013 Finansal Sonuçları Ajanda 2013 Yılı Gelişmeleri Haydar Yenigün Ford Motor Company ve Avrupa Pazarı Verileri William Periam Finansal Sonuçlar Oğuz Toprakoğlu Sorular & Cevaplar Sayfa 2 Haydar Yenigün

Detaylı

KALIP SEKTÖRÜ NOTU GTİP GTİP TANIMI METAL/METAL KARBÜRLER İÇİN ENJEKSİYON/BASINÇLI DÖKÜM İÇİN

KALIP SEKTÖRÜ NOTU GTİP GTİP TANIMI METAL/METAL KARBÜRLER İÇİN ENJEKSİYON/BASINÇLI DÖKÜM İÇİN KALIP SEKTÖRÜ NOTU Gelişen teknoloji ile birlikte kalıp sektörü çok büyük bir ilerleme kaydetmiş, daha önceden kalıp ile üretilmesi düşünülemeyen parçalar bugün kalıp sektörü için çok kolay imal edilebilecek

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği

Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği M. TIRAŞOĞLU ve B. Y. TIRAŞOĞLU Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği Arş. Gör. Muhammed TIRAŞOĞLU İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü muhammed.tirasoglu@istanbul.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE DE İL BAZINDA TURİZM TALEBİ BELİRLEYİCİLERİNİN MİLLİYETLERE GÖRE DEĞİŞKENLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE İL BAZINDA TURİZM TALEBİ BELİRLEYİCİLERİNİN MİLLİYETLERE GÖRE DEĞİŞKENLİK ANALİZİ TÜRKİYE DE İL BAZINDA TURİZM TALEBİ BELİRLEYİCİLERİNİN MİLLİYETLERE GÖRE DEĞİŞKENLİK ANALİZİ Mert Topcu a ve Utku Büyükılgaz b,* a Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, İktisat Bölümü b Marmara Üniversitesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ 2015 yılında 143,7 milyar USD olarak gerçekleşen ülkemiz toplam ihracatından %2,7 pay alan madencilik sektörü ihracatı, bir önceki yıla göre %16 lık azalışla 3,9 milyar USD olarak

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Bursa Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Bursa Bölge Müdürlüğü SAĞLIK HARCAMALARI ĠSTATĠSTĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN AÇIKLAMALAR Sağlık harcamaları konusunda veri derleme ve analiz çalışmaları, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü tarafından geliştirilen Sağlık Hesapları Sistemi

Detaylı

DÜNYADA DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNE İLİŞKİN SON GÖSTERGELER I. Dünya Üretimi

DÜNYADA DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNE İLİŞKİN SON GÖSTERGELER I. Dünya Üretimi Sinem ALAN Ar-Ge Şubesi -Uzman DÜNYADA DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNE İLİŞKİN SON GÖSTERGELER I. Dünya Üretimi 2009 yılının en büyük çelik üreticisi ülkeleri Çin (568 milyon ton), Japonya (87,5 milyon ton) ve Rusya

Detaylı

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ 2014 yılında 157,6 milyar USD olarak gerçekleşen ülkemiz toplam ihracatından %2,9 pay alan madencilik sektörü ihracatı, bir önceki yıla göre %7,7 azalışla 4,6 milyar USD olarak Tablo

Detaylı

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ RESEARCH JOURNAL OF PUBLIC FINANCE March 2017, Vol:3, Mart 2017, Cilt:3, Issue:1 Sayı:1 ISSN: 2149-5203 ISSN: 2149-5203 journal homepage: www.maliyearastirmalari.com Türiye

Detaylı

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler NISAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 Genel Görünüm: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009)

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) Döküm ve dövme ürünleri, otomotivden beyaz eşya sanayine, demir-çelik sanayinden çimento sanayine, savunma sanayinden gemi inşa sanayine, tarımdan

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE:

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİNDE FİNANSAL GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN ANALİZİ Öz Dilek ŞAHİN Bu çalışmanın amacı finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Bu kapsamda

Detaylı

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985 EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR KİŞİSEL BİLGİLER Adı: Soyadı: Yabancı Dil: İş Adresi: Emine KILAVUZ İngilizce Nuh Naci Yazgan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri Telefon: +90 352

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi Türiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Almon Gecime Modeli ile İncelenmesi Nusret ÖBAY *, Şenol ÇELİK Bingöl

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı

Detaylı

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi DÜNYANIN EN BÜYÜK 20 EKONOMĐSĐ VE SON 10 YILDA ORTALAMA BÜYÜME ORANLARI (%) ABD Çin Japonya

Detaylı

Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2014 Cilt:21 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye de Sağlık Harcamaları, Sağlık Harcamalarının Nisbi Fiyatı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 43

Sosyal Bilimler Dergisi 43 Sosyal Bilimler Dergisi 43 TÜRKİYE DE İHRACATA DAYALI BÜYÜMENİN SEKTÖRLER İTİBARİYLE ANALİZİ Seval AKBULUT 1 Harun TERZİ 2 ÖZET Bu çalışmanın amacı 1980 sonrası Türkiye de ihracat-ekonomik büyüme ilişkisini

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomịk Araştırmalar Dergịsi 16 (26): 18-22, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomịk Araştırmalar Dergịsi 16 (26): 18-22, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr KMÜ Sosyal ve Ekonomịk Araştırmalar Dergịsi 6 (26): 8-22, 204 ISSN: 247-7833, www.kmu.edu.tr Türkiye de Cari Đşlemler Dengesi ve Turizmin Önemi Sabriye ÇELĐK UĞUZ Balıkesir Üniversitesi Burhaniye Uygulamalı

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu TÜBİTAK TÜRKİYE SANAYİ SEVK VE İDARE ENSTİTÜSÜ BİTKİSEL ÜRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu Uluslararası Pazar Analizi 17 Aralık

Detaylı

TURĠZM SEKTÖRÜNÜN EKONOMĠK BÜYÜMEYE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ

TURĠZM SEKTÖRÜNÜN EKONOMĠK BÜYÜMEYE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ ĠĢletme Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 1, 2014, 63-76 TURĠZM SEKTÖRÜNÜN EKONOMĠK BÜYÜMEYE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ Meryem SAMIRKAġ * ve Mustafa Can SAMIRKAġ ** ÖZET Turizm sektörünün yaratmış olduğu gelir

Detaylı

TÜRKĠYE DE BĠLGĠ VE ĠLETĠġĠM TEKNOLOJĠLERĠ VE TOPLAM FAKTÖR VERĠMLĠLĠĞĠ ĠLĠġKĠSĠ: TODA-YAMAMOTO NEDENSELLĠK YAKLAġIMI

TÜRKĠYE DE BĠLGĠ VE ĠLETĠġĠM TEKNOLOJĠLERĠ VE TOPLAM FAKTÖR VERĠMLĠLĠĞĠ ĠLĠġKĠSĠ: TODA-YAMAMOTO NEDENSELLĠK YAKLAġIMI TÜRKĠYE DE BĠLGĠ VE ĠLETĠġĠM TEKNOLOJĠLERĠ VE TOPLAM FAKTÖR VERĠMLĠLĠĞĠ ĠLĠġKĠSĠ: TODA-YAMAMOTO NEDENSELLĠK YAKLAġIMI Yrd. Doç. Dr. Murat Can GENÇ * Öğr. Gör. Dr. Dilek TANDOĞAN ** ÖZ Bilgi İletişim Teknolojileri

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Temmuz Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Temmuz Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Temmuz Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI TEMMUZ AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017

Detaylı

plastik sanayi Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Mustafa Cem KIRANKABEŞ Doğum Tarihi: 19 Aralık 1971 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Marmara

Detaylı

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0 Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 Tablo-1 Yıllık ve Kümülatif Dış Ticaret Rakamları Yıllık Aylık - Ocak Başlıklar 2005 2006 2007 2008

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada elevetörler-konveyörler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8428.20 Pnömatik elevatörler ve konveyörler

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Haziran 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Haziran 2009 www.etonet.org.tr 1 İlimizin ihracatı OcakNisan Dönemi itibariyle 2009 yılında 2008 e göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik Kurumundan elde edilen verilere göre İlimizin

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey?

Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey? SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 437 Telafi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli midir? Is the Compensation Hypothesis Valid for Turkey? Asst. Prof. Dr. Murat Can Genç (Karadeniz Technical University, Turkey)

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖR NOTU. 1. Dünya Çimento Sektörü

ÇİMENTO SEKTÖR NOTU. 1. Dünya Çimento Sektörü 1. Dünya Çimento Sektörü ÇİMENTO SEKTÖR NOTU Dünya çimento üretimi 2008 yılında da artışını sürdürmüş ve 2007 yılında 2,79 milyar ton olan üretim yaklaşık %1,2 artışla 2,83 milyar tona ulaşmıştır. 1998

Detaylı

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık Ekonomide Değişim www.pwc.com.tr 15. ÇözümOrtaklığı Platformu Temel göstergelerde neler değişti? Ortalama Büyüme, % Milli gelir hesaplama yönteminde revizyon Ekonomik Büyüme Oranları % 12.0 10.0 8.0 6.0

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : Evli - 1 çocuklu : YRD. DOÇ. DR. 5. İletişim Bilgileri : gulcinelifyucel@gmail.com gulcinelif.yucel@yeniyuzyil.edu.tr

ÖZGEÇMİŞ. : Evli - 1 çocuklu : YRD. DOÇ. DR. 5. İletişim Bilgileri : gulcinelifyucel@gmail.com gulcinelif.yucel@yeniyuzyil.edu.tr ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : GÜLÇİN ELİF YÜCEL 2. Doğum Tarihi : 05.02.1984 3. Medeni Hali 4. Unvanı : Evli - 1 çocuklu : YRD. DOÇ. DR. 5. İletişim Bilgileri : gulcinelifyucel@gmail.com gulcinelif.yucel@yeniyuzyil.edu.tr

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ekim 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 EYLÜL İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME 2015 Ocak-Eylül Döneminde

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu 2017 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2017 Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2017 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı

Detaylı

(THE SITUATION OF VALUE ADDED TAX IN THE WORLD IN THE LIGHT OF OECD DATA)

(THE SITUATION OF VALUE ADDED TAX IN THE WORLD IN THE LIGHT OF OECD DATA) H OECD VERİLERİ IŞIĞINDA DÜNYADA KATMA DEĞER VERGİSİNİN DURUMU * (THE SITUATION OF VALUE ADDED TAX IN THE WORLD IN THE LIGHT OF OECD DATA) Yusuf ARTAR (Vergi Müfettişi/Tax Inspector) ÖZ Dünyada ilk olarak

Detaylı

DÖNEMİNDE TÜRKİYE-İSRAİL DIŞ TİCARETİ. Özet

DÖNEMİNDE TÜRKİYE-İSRAİL DIŞ TİCARETİ. Özet 1995-2014 DÖNEMİNDE TÜRKİYE-İSRAİL DIŞ TİCARETİ Miraç Yazıcı 1 Özet İki ülke arasındaki ticaretin gelişimini araştırmanın bir yöntemi, iki ülkenin arasındaki ticaret yoğunluğu endeksini hesaplayarak bu

Detaylı

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ 2013 yılında 151,7 milyar USD olarak gerçekleşen ülkemiz toplam ihracatından %3,3 pay alan madencilik sektörü ihracatı, bir önceki yıla göre %20,6 artışla 5,04 milyar USD olarak gerçekleşmiştir.

Detaylı

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA Umut Oran Basın Açıklaması 12.5.2013 İşte görmezden gelinen IMF verilerinin ortaya koyduğu gerçek: EKONOMİDE MAKYAJ NAFİLE, BAŞARI HİKAYE BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA TÜRKİYE,

Detaylı