KAYNAK VE KAYNAK TEKNİKLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAYNAK VE KAYNAK TEKNİKLERİ"

Transkript

1 KAYNAK VE KAYNAK TEKNİKLERİ KAYNAK NEDİR? Kaynak; metalik veya termoplastik malzemelerin ısı, basınç veya her ikisinin etkisi altında bir malzeme ilavesi/ilave malzeme kullanmadan gerçekleştirilen bir birleştirme işlemidir. Birleştirilmek istenen malzemelerin kaynak bölgeleri plastik veya sıvı duruma getirilmekte, eş iki malzemenin birleştirilmesiyle oluşan kaynak dikişinin özellikleri de ana malzemeninkine benzemektedir. İşlemin yapılmasında birleştirilecek malzemelerin özellikleri, yönteme başvurma amacı, kaynak olayındaki oluşumlar ve konstrüksiyonun türü gibi faktörlere göre bazı önlemlere başvurulması da gerekebilmektedir. Ergitme esaslı kaynak uygulamalarında kaynak bölgelerinin genellikle yardımcı malzemelerle korunması gerekmektedir. Seçilen ilave malzemelerin ise, mümkün olduğu kadar ana malzeme ile aynı ergime aralığına sahip olması, işlem emniyeti bakımından gerekli görülmektedir. Bu tanımlamada belirtilen eş malzeme tabiri, metalurjik olarak tam eşitlik değil, malzemelerin birbiri içerisinde karışabilmesi anlamını taşımaktadır. 1

2 KAYNAK YÖNTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI A-)Kaynaklanan malzemeye göre sınıflandırma B-)Kaynak amacına göre sınıflandırma 1- Birleştirme kaynağı: İki veya daha çok sayıdaki parçayı birleştirerek çözülmez bir bütün haline getirme işlemidir. 2- Dolgu kaynağı: Bir iş parçasının veya malzemenin hacmindeki bir eksiği doldurmak veya hacmini genişletmek amacıyla yapılır.ayrıca malzeme yüzeyini korozyon ve aşındırıcı etkilere karşı korumak amacıyla da dolgu kaynağı yapılmaktadır C-)Kaynak yapılış metoduna göre sınıflandırma 1- El kaynağı 2- Yarı mekanize kaynak: Kaynak işlemi el yerine kısmen mekanize edilmiş bir vasıta ile sağlanır. 3- Tam mekanize kaynak: Kaynak işlemi el yerine tamamen mekanize edilmiş bir vasıta ile sağlanır. 4- Otomatik kaynak: Hem kaynak işlemi hem de kaynak edilen parçaların değiştirilmesi tamamen mekanize edilmiş kaynak metodudur. 2

3 Kaynakla parçaların birleştirme teknikleri Bir kaynak havuzunun oluşumu Ergiyen Bölge: Kaynak sırasında ana malzeme bir miktar erir, bununla birlikte kaynak malzemesi de erir. Her iki erimiş metalin karışması sonucu ortaya çıkan katı sıvı tersinir dönüşüme uğramış alandır 3

4 Kaynak metalinin katılaşması Ergiyen bölgenin katılaşması kendini çevreleyen metale ısı iletimi ile sağlanır. Ergiyen bölgenin tane yapısı kolon şekline benzeyen iri tanelerden meydana gelmektedir. Isı tesiri altında kalan bölge(haz) Eriyen bölgenin bitiminden başlayarak içeriye doğru uzanan ve ısı etkisiyle mikro ve makro yapısında önemli değişikliklerin meydana geldiği bölge olarak adlandırılmaktadır. Çelik malzemelerde bu bölgedeki sıcaklık C arasında değişmektedir. 4

5 Kaynak metalinin katılaşması Yavaş soğumadan dolayı yapıda daha büyük taneler oluşacaktır. Artan tane büyüklüğü ise mukavemetin azalmasına neden olacaktır. Ergiyik HAZ HAZ Saf alüminyum ve bakır gibi tek fazlı kaynak bölgesi Orta karbonlu bir çeliğe ait malzemeye ait kaynak bölgesi 5

6 KAYNAK TEKNİKLERİ 1-Pirinç Kaynağı Bakır, pirinç, bronz, çelik ve paslanmaz çelik gibi metallerin birleştirilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Eriyen pirinç elektrot kullanılarak, oksi-asetilen gazı altında yapılan bir birleştirme şeklidir. Genellikle tamir amaçlı kullanılır ve lehimden daha mukavemetli bir bağlantı sağlar. 2-Ergitme kaynağı 2.1)Gaz ergitme kaynağı Biri yanıcı biri de yakıcı olan gaz çiftleri kullanılarak uygulanan kaynak yöntemidir. Oksi-asetilen kaynağı olarak ta bilinir. Yakıcı gaz olarak Oksijen, yanıcı gaz olarak da genellikle Asetilen kullanılır. Asetilenin yanı sıra Propan, Doğalgaz gibi yanıcı gazlar da kullanılır. Asetilen oksijenle yakıldığında diğer yanıcı gazlara oranla en yüksek alev gücünü verdiği için daha çok tercih edilir. Çoğunlukla ince saçların ve kaynak kabiliyeti düşük saçların kaynağında kullanılır. Bu kaynağın alevi ile tavlama ve kesme işleri de yapılabilir.. 6

7 Yanıcı olarak kullanılan gazlardan aşağıdaki özellikler beklenir Gazın ısıl değeri yüksek olmalı Alev sıcaklığı yüksek olmalı Hızlı tutuşmalı Ucuz ve kolay temin edilmeli Asetilen gazı Karpit malzemesinden elde edilir. Karpit malzemesinin su ile teması neticesinde çıkan gaz yanıcı dır ve asetilen olarak adlandırılır. 7

8 Oksijen ve asetilen gazları farklı hortumlardan Üfleç vasıtasıyla birleştirilir ve yakılır. Bu esnada üflecin ucunda meydana gelen alev şekli birbirinden belirli sınırlarla ayrılmış üç farklı bölgeden oluşmaktadır. Yanma iki farklı reaksiyon sonucu meydana gelir. Max. sıcaklık yanma reaksiyonunun ilk aşamasının tamamlandığı iç koninin ucunda meydana gelir. 1.reaksiyon: Acetylene + Oxygen = Carbon Monoxide + Hydrogen C2H2 + O2 = 2CO + H2 2.reaksiyon: Carbon Monoxide + Hydrogen + Oxygen = Carbon Dioxide + Su CO + H2 + O2 = CO2 + H2O Kaynak işleminin büyük bir kısmı, maksimum sıcaklık noktası tarafından gerçekleştirilir. Oksijen gazının fazla olması durumunda Alev oksitleyici bir özellik kazanır. Asetilen gazının fazla olması ise Aleve karbürleyici bir özellik kazandırır.bu durumda iç koni daha uzundur fakat sıcaklığı çok yüksek değildir. 8

9 Gaz ergitme kaynağında çoğunlukla enjektör tipi üfleçler kullanılmaktadır. Yüksek basınca ayarlanan oksijen (2.5bar) düşük basınçlı asetilen (0,5bar) tüpten emer. Her iki gaz da üfleç içerisinde karışır ve yanma reaksiyonu üfleç dışında meydana gelir. Karıştırı Uç kısım Ayar Oksij Asetil en Karıştırıcı Uç kısım 9

10 Genellikle kaynak torcunun ucunda üç farklı geometri kullanılır. 1) Kaynak yapma amacıyla kullanılır 2) Oksijenin daha yüksek basınçlarda kullanıldığı bu uçlar kesme amacıyla kullanılır. 3) Bu uç ise daha çok ısıtma amaçlı kullanılır. Sağdan Sola kaynakta kaynak çubuğu alevin önünde gider. Bu metot 5mm ye kadar kalınlığa sahip düşük karbonlu çelik sacların ve plakaların kaynağında kullanılır. Ayrıca dökme demir ve bazı demir olmayan alaşımlarda da kullanılmaktadır. Soldan Sağa kaynakta kaynak çubuğu alevin arkasında gider. Bu metot ise 5mm den daha fazla kalınlığa sahip çelik plakaların kaynak işlemlerinde kullanılır. 10

11 Oksi-Asetilen Alevi ile Kesme Bu yöntemle kaynak telini eritme işleminde kullanılan torç kesme amacıyla kullanılır. Daha çok kalın parçaların kesilmesinde tercih edilir. Fakat kesilen parçaların yüzey kalitesi çok kötüdür. Aynı zamanda kesilen yüzeyde sertleşme meydana gelir. 5-6mm den daha ince plakaların kesilmesi sırasında kenarlarda fazla erime olacağından tercih edilmezler. Oksi-Asetilen Alevi Üflecin ucundan çıkan oksijen ve asetilen karışım gazı yanar ve bir alev oluşturur. Alev dikkatli incelendiğinde 3 kısımdan oluştuğu görülür. 11

12 2.2) Elektrik Ark Kaynağı Elektrik ark kaynağında ergitme enerjisi elektrik arkı tarafından sağlanmaktadır. Elektrik ark kaynağı, kullanılan elektrodun aynı zamanda ek metal olarak kullanılıp kullanılmamasına bağlı olarak iki gruba ayrılır Ergiyen elektrodla elektrik ark kaynağı Bu yöntemde elektrik arkı, aynı zamanda ilave metal olarak da kullanılan elektrodla iş parçası arasında oluşur. Ergiyen elektrodla elektrik ark kaynağı yöntemleri şunlardır: a) Örtülü elektrod ile ark kaynağı (Manual Metal Arc-MMA) yöntemi Bu kaynak yönteminde ark, iş parçası ve örtü ile kaplanmış halde bulunan çubuk şeklindeki elektrod arasında yanar. Bu sırada örtüden açığa çıkan gaz kaynağı atmosferin olumsuz koşullarından korur. Bu yöntemde ısı girdisi bir ark tarafından sağlanmaktadır. Elektrod, bir doldurma teli çekirdeğinden ve metal oksitlerden oluşan kolay ergiyebilen bir örtüden oluşur. Kaynak esnasında bu örtü viskoz bir cürufa dönüşür. Bu cüruf, kaynak banyosunun üzerinde yüzerek atmosferden korur. 12

13 b) Tozaltı kaynak yöntemi Tozaltı kaynağı, kaynak için gerekli ısının, tükenen elektrod (veya elektrodlar) ile iş parçası arasında oluşan ark (veya arklar) sayesinde ortaya çıktığı bir ark kaynak yöntemidir. Ark bölgesi kaynak tozu tabakası ile kaynak metali ve kaynağa yakın ana metal de ergiyen kaynak tozu (cüruf) ve kaynak dikişi tarafından korunur. Tozaltı kaynağında elektrik arktan ve ergimiş metal ile ergimiş cüruftan oluşan kaynak banyosundan geçer. Ark ısısı elektrodu, kaynak tozunu ve ana metali ergiterek kaynak ağzını dolduran kaynak banyosunu oluşturur. Koruyucu görevi yapan kaynak tozu ayrıca kaynak banyosu ile reaksiyona girerek kaynak metalini deokside eder. Alaşımlı çelikleri kaynak yaparken kullanılan kaynak tozlarında, kaynak metalinin kimyasal kompozisyonunu dengeleyen alaşım elementleri bulunabilir. Tozaltı kaynağı otomatik bir kaynak yöntemidir. Bazı tozaltı kaynak uygulamalarında iki veya daha fazla elektrod aynı anda kaynak ağzına sürülebilir. Elektrodlar yan yana (twin arc) kaynak banyosuna sürülebilir veya kaynak banyolarının birbirinden bağımsız katılaşmasını sağlayacak kadar uzaklıkta, arka arkaya sürülerek yüksek kaynak hızı ve yüksek metal yığma hızına ulaşılabilir. Avantajları: 1. Düz ve silindirik parçaların kaynağında, her kalınlık ve boyuttaki boruların kaynaklarında ve sert dolgu kaynaklarında kullanılabilen yüksek kaynak hızına ve yüksek metal yığma hızına sahip bir yöntemdir. 2. Hatasız ve yüksek mekanik dayanımlı kaynak dikişleri verir. 3. Kaynak esnasında sıçrama olmaz ve ark ısınları görünmez bu nedenle kaynak operatörü için gereken koruma daha azdır. 4. Diğer yöntemlere göre kaynak ağzı açılarını kaynak yapmak mümkündür. 5. Tozaltı kaynağı kapalı ve açık alanlarda uygulanabilir. 13

14 Dezavantajları: 1. Tozaltı kaynak tozları havadan nem almaya eğilimlidir, bu da kaynakta gözeneğe neden olur. 2. Yüksek kalitede kaynaklar elde edebilmek için ana metal düz, düzgün olmalı, ana metal yüzeyinde yağ, pas ve diğer kirlilikler olmamalıdır. 3. Cüruf kaynak dikişi üzerinden temizlenmelidir, bu bazı uygulamalarda zor bir işlem olabilir. Çok pasolu kaynaklarda, kaynak dikişine cüruf kalıntısı olmaması için cüruf her paso sonrası temizlenmelidir. 4. Tozaltı kaynağı 5 mm den ince malzemelerde yanma yapabileceği için genellikle uygun değildir. 5. Yöntem özel bazı uygulamalar hariç, düz, yatay pozisyondaki alın kaynakları ve köşe kaynakları için uygundur. 6. Her metal ve alaşım için uygulanabilen bir yöntem değildir. c) Koruyucu gaz kaynak yöntemleri (MIG/MAG) Bu yöntemlerde ark, koruyucu bir gaz atmosferi altında yanar. Çıplak tel halindeki elektrod, sürekli kaynak bölgesine beslenerek kaynak işlemi yapılır. Ayrıca sürekli bir gaz akışı kaynak banyosunu atmosferden korur. Kullanılan gazın niteliğine göre yöntem MIG veya MAG olarak adlandırılır. Argon veya Helyum asal gazları kullanıldığı taktirde MIG (Metal Inert Gas), aktif gazlar (CO2,O2, N2 veya bunların karışımları) kullanıldığında ise MAG (Metal Active Gas) adını alan yöntem otomasyona son derece uygundur. MIG/MAG kaynağında kullanılan kaynak donanımı aşağıdaki unsurları içine almaktadır. Güç kaynağı Koruyucu gaz tüpü Tel ilerletme ünitesi Soğutma ünitesi Kaynak torcu 14

15 Kaynak elektrodu olarak kullanılan telin torca iletilmesinde farklı teknikler geliştirilmiştir. Alaşımlı ve düşük alaşımlı çeliklerin MIG/MAG kaynağında kullanılan tel elektrotlar TS EN 440 ta standartlaştırılmışlardır. Kaynak tellerinin çapı 0.6mm ile 6mm arasında değişmektedir. En çok kullanılan kaynak telleri 0.8, 1, 1.2 ve 1.6 dır. Çeliklerin kaynağında kullanılan teller bakır kaplanmıştır. Bunun da nedeni; ilerletme motorunun ruloları arasında telin geçişini kolaylaştırmak ve akım iletimini iyileştirmek. 15

16 Uygulama örnekleri: d) Elektro cüruf (Electroslag) kaynak yöntemi Elektro cüruf kaynağında cüruf normal ark kaynağından daha farklı rol oynar. Burada ısı cürufun elektrik akımına gösterdiği direnç ile oluşur. Bu yöntem, birleştirme dışında kaplama ve boyutsal büyütme işlemlerinde de uygulanabilen yüksek ergime verimli bir yöntemdir. Tozaltı kaynağından farklı olarak kaynak için gerekli ısı arktan değil, sıvı cüruftan geçen elektrik akımından sağlanır. 16

17 2.2.2.Ergimeyen elektrotla elektrik ark kaynağı Bu yöntemlerde teorik olarak elektrik arkını oluşturan elektrod ergimez. Gerektiği taktirde ilave metal ayrı olarak verilir. Kaynak banyosunu korumak için ise bir gaz atmosferi kullanılır. a)tungsten İnert Gaz (TIG) kaynağı TIG kaynağı, kaynak için gerekli ısının, tükenmeyen bir elektrod (tungsten elektrod) ile iş parçası arasında oluşan ark sayesinde ortaya çıktığı bir ark kaynak yöntemdir. Elektrod, kaynak banyosu, ark ve iş parçasının kaynağa yakın bölgeleri, atmosferin zararlı etkilerinden kaynak torcundan gelen gaz veya karışım gazlar tarafından korunur. Gaz, kaynak bölgesini tam olarak koruyabilmelidir, aksi taktirde çok küçük bir hava girişi dahi kaynak metalinde hataya neden olur. TIG kaynağında kullanılan Tungsten elektrot yüksek ergime sıcaklığına (3450 C) sahiptir. Kaynak dolgu malzemesi kaynak yapılacak parça ile aynı kimyasal bileşime sahiptir. Soğuk çekme yöntemi ile imal edilmektedir. 17

18 TIG kaynak tekniği: Alaşımsız ve düşük alaşımlı çelikler, paslanmaz çelikler, nikel esaslı alaşımlar ve bakır esaslı alaşımlar gibi birçok malzeme bu kaynak yöntemi ile kaynak yapılabilir. Alüminyum ve magnezyum alaşımları için alternatif akım gerekmektedir. Koruyucu gaz olarak kullanılan gaz soy (İnert )gazdır. Çoğunlukla Argon kullanılır. Doğru akımla çalışan güç kaynağı kullanılır. Kaynak dolgu malzemesi kaynak yapılacak parça ile aynı kimyasal bileşime sahiptir. Soğuk çekme yöntemi ile imal edilmektedir. Avantajları : 1. TIG kaynağı, sürekli bir kaynak dikişi yapmak, aralıklarla kaynak yapmak ve punto kaynağı yapmak için hem elle, hem de otomatik kaynak sistemleri ile uygulanabilir. 2. Elektrod tükenmediği için ana metalin ergitilmesiyle veya ilave bir kaynak metali kullanarak kaynak yapılır. 3. Her pozisyonda kaynak yapılabilir ve özellikle ince malzemelerin kaynağına çok uygundur. 4. Kök paso kaynaklarında yüksek nüfuziyetli ve gözeneksiz kaynaklar verir. 5. Isı girdisi kaynak bölgesine konsantre olduğu için iş parçasında deformasyon düşük olur. 6. Düzgün kaynak dikişi verir ve kaynak dikişini temizlemeye gerek yoktur. Dezavantajları : 1. TIG kaynağının metal yığma hızı diğer ark kaynak yöntemlerine göre düşüktür. 2. Kalın kesitli malzemelerin kaynağında ekonomik bir yöntem değildir. 18

19 19

20 b) Tungsten Plazma kaynak yöntemi Plazma, maddenin dördüncü hali olarak da tanımlayabileceğimiz, iyon ve elektrolardan oluşmuş elektriği ileten maddenin özel bir halidir. Plazma kaynağında kullanılan plazma, elektrik arkı yardımıyla ısıtılarak iyonize olmuş gazdan ibarettir. Plazma arkı, radyal olarak sıkıştırılıp yoğunluğu arttırılmış olan arktır. Plazma ark torcu (hamlaç) TIG kaynağı torcuna benzemektedir. Plazma torcu, ucunda dairesel bir delik bulunan bir memeden ve bu deliğin merkezinde bulunan bir Tungsten elektrottan oluşmaktadır. Bu elektrod ile meme arasındaki boşluktan plazma gazı dışarı çıkabilmektedir. Kullanılan duruma göre ark elektrod ile meme, elektrod ile iş parçası veya her durumun bileşimi şeklinde oluşturulabilir. Ark oluştuktan sonra, iyonize olmuş plazma gazı delikten püskürtülür. Ark sütununun dış yüzeyi soğuduğundan çapını küçülterek içe doğru büzülür. Bu şekilde yoğunlaşmış plazma arkının merkezindeki sıcaklık aniden K in üzerine çıkar. Kaynağı korumak için de plazma gazı dışında koruyucu gaz da gönderilebilir. Plazma kaynak donanımı TIG kaynak donanımına benzer. 20

21 c) Tungsten hidrojen kaynak yöntemi Bu kaynak yönteminde de ark tungsten elektrot vasıtasıyla sağlanır. Ark ortamı ve kaynak dikişi üzerine hidrojen gazı gönderilir. Bu gaz, ısı etkisi altında atomlarına ayrışmaktadır (dissosiyon). Bu atomsal değişim ani soğumayı, dolayısıyla malzemenin çarpılmasını önler. Bu sebepten dolayı ince malzemelerin bu yöntemle kaynağında iyi sonuçlar elde edilmektedir. Ayrıca hem kararlı bir ark ve korumalı bir kaynak dikişi oluşur, hem de dikiş deformasyonlarına karşı yeterli bir emniyet sağlanır. Ancak kalın parçaların ark atom kaynağı ile kaynağında, hidrojen gazı kaynak banyosuna kolayca nüfuz edebileceğinden kalın parçaların kaynağında bu yöntem uygun değildir Diğer ergitme kaynağı yöntemleri a) Alümina termit kaynağı Termit bir birim toz alüminyum ile üç birim demir oksit karışımına verilen isimdir. Bu kaynak tekniği rayların birleştirilmesinde kırılan rayların tamirinde kullanılmaktadır. Al2+Fe2O3 2Fe+Al2O3+Isı 21

22 b) Elektron ışın kaynağı Elektronlar, vakum altında hızlandırılarak kaynak edilecek parçaya çarptırılırlar. Bu çarpma sırasında enerjilerinin büyük bir bölümü ısı olarak açığa çıkar. İşte bu ısıyı kullanarak yapılan kaynak işlemine elektron ışın kaynağı denir. c) Laser kaynak yöntemi Laser (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) ışını ile kaynak, yoğunlaştırılmış enerji ışınlarının kullanma tekniklerinden biridir. Küçük boyutlardaki parçaların kullanıldığı üretim alanlarında, klasik birleştirme yöntemlerinin kullanılamadığı durumlarda Laser kaynağı kullanılır. Laser kesme ve kaynak işleminde yüksek yoğunluklu Laser ışını kullanılır. Laser ışını metali anında ergime sıcaklığının çok üstüne çıkararak delme kesme veya kaynaklamayı gerçekleştirir. Değişik tip laserler vardır. Düşük güçlü Diyot laserler lehimleme ve plastik kaynağında kullanılırken yüksek güçlü lazerler ise(co2 ve Nd:YAG) kalın çelik veya değişik malzemelerin kaynağında kullanılır. Avantajları Oldukça hassas kaynak ve kesim Temassız ve bölgesel ergime olduğu için kalıntı gerilme azdır. Gaz ve Ark kaynağından daha temizdir. İlave metal ihtiyacı çok düşüktür.. Dez avantajları Başlangıç kuruluş masrafları oldukça yüksektir. Görünmeyen ışık tehlikesi vardır. Manuel değildir. 22

23 3) Basınç kaynağı yöntemleri: 3.1. Elektrik direnç kaynağı Birleştirilmek istenen iş parçalarından geçen elektrik akımına gösterdikleri dirençten ortaya çıkan ısı ve eşzamanlı olarak uygulanan basınç yardımıyla uygulanan bir kaynak yöntemidir. Elektrotlara uygulanan basınç yardımıyla plastik deformasyon sağlanır. Bu yöntem çok elektrik iletkenliğine sahip Al, Cu gibi elementlere uygulanmaz. Elektrik iletkenliği daha düşük olan Çelik, paslanmaz çeliklere uygulanır. İlave metal gerektirmez ve ortaya çıkan ısı elektrotlarla ortamdan atılır. Koruyucu gaz gerektirmez. Alternatif akım kullanılır ve çinko kaplı sacların kaynağında elektrod aşınması maksimumdur. Elektrik direnç kaynakları aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir: Dikiş kaynağı Dikiş kaynağı, direnç kaynağının bir benzer uygulamasıdır. Elektrot çubuklar yerine kendi ekseninde dönen bakır tekerlekler kullanılmaktadır. Bir anlamda direnç kaynağının sürekli formda gerçekleştirilmesidir. Bakır tekerlekler iş parçası üzerine sabit basınç uygular ve kendi etrafında belirli bir hızda döner. Kaynak akımı belirli aralıklarla uygulanabildiği gibi sürekli olarak ta uygulanabilir. 23

24 Nokta kaynağı: Elektrotlar tarafından bir arada tutulan iş parçalarından geçen elektrik akımına gösterdikleri dirençten elde edilen ısı ile, parçaların bölgesel olarak ergitilip basınç altında birleştirilmeleridir. Direnç kaynağında gerekli ısı malzemenin direnç ve akım şiddetine bağlıdır. Ancak temas halindeki yüzey alanı küçüldükçe akımın geçişinde akım yoğunluğunu arttırır ve kaynak basıncının iletilmesini sağlar Alın kaynağı: Basınçlı alın kaynağı: bu yöntemde parçalar, kaynak transformatörünün kutuplarına elektriksel olarak bağlanmış çeneler aracılığıyla sıkıştırılır. Kaynak işlemi esnasında parçalar birbirlerine kuvvetli bir şekilde bastırılır. Parçaların üzerinden uygulanan sekonder akım sonucu parçaların temas yüzeylerinde direnç yüksek olduğundan bu bölgelerde plastik hale gelen ve ergiyen uçlar basınç etkisiyle birbirine kaynar. Yakma alın kaynağı: basınçlı alın kaynağında olduğu gibi elektrik akımını iyi iletebilen çeneler arasında parçalar sıkıştırılır ve parçalara elektrik akımı uygulanır. Hareketli olan çene yavaş yavaş hareket ettirilerek parçaların teması sağlanır. Parça yüzeyleri ideal düzlem olmadığından temas ancak belli noktalarda sağlanır. Bu noktalar sekonder devreyi kapatırlar. Çok zayıf basma ile temas eden bu noktalar toplam yüzeye oranla çok küçük olduklarından dirençleri de çok yüksektir. Bu noktalar, üzerlerinden geçen yoğun akımın etkisiyle süratle ısınıp ergirler. Ergiyen bu parçacıklar patlar ve yanan zerrecikler halinde dışarı fırlarlar. Fırlayan bu zerreciklerin yerine yeni kraterler ve pürüzler oluşur. Çene tekrar hareket ettiğinde bu olaylar tekrar gerçekleşir. Bu şekilde hareketli çenenin birkaç defa hareket ettirilmesi ile kıvılcım bütün yüzeyi kaplar ve yüzey erir. Parçalar bu konumda iken uygulanan ani ve yüksek basınç ile temas dirençleri yok edilip kaynak işlemi tamamlanır. 24

25 3.2.Sürtünme Kaynağı: Sürtünme kaynağı, elektriksel enerji ve diğer enerji kaynaklarından yararlanmadan çalışma parçalarının ara yüzeylerinde mekanik olarak oluşturulan sürtünme yoluyla üretilen mekanik enerjinin ısıl enerjiye dönüştürülmesiyle elde edilen ısıdan faydalanılarak uygulanan bir katı hal tekniğidir. Kaynak süresi boyunca sürtünen yüzeyler basınç altındadır ve ısıtma ya da sürtünme fazı olarak adlandırılan süreç plastik şekil verme sıcaklığı oluşana kadar sürer. 25

26 3.3. Diğer basınç kaynağı yöntemleri: Difüzyon kaynağı: Isı etkisi ile katı, sıvı ya da gaz fazlarda yer değiştirme olarak tanımlanan difüzyon olayı ısıl hareketlerden doğan kinetik enerjilerin dengelenmesi ve bölgesel yoğunluk farklılıklarının azalmasından kaynaklanmaktadır. Difüzyon olayında; değişik miktarlarda atom, molekül, atom grupları veya elektronlar gibim elemanların göç ettirilmesi mümkün olmaktadır. Ancak farklı yer değiştirme hızları reaksiyon merkezinin çevresinde belirli bölgelerde hacimsel değişimlere neden olabilmektedir Soğuk basınç kaynağı: Eş veya eş olmayan metalik malzemelerin, rekristalizasyon sıcaklığının altındaki sıcaklıklarda yüksek basınç kuvvetlerinin etkisiyle oluşan plastik şekil değişimleri ile birlikte gerçekleşen bir birleştirme yöntemidir. Bütün soğuk basınç kaynağı uygulamalarında, öngörülen birleştirmenin sağlanması için her iki parçada da şekil değiştirmenin belirli bir oranın üzerine çıkmış olması gerekmektedir. Bu şekil değiştirme oranı, bindirme kaynakta kesit küçülmesi, alın kaynakta ise yüzey büyümesi olarak tanımlanır Ultrason (ultraşal) kaynağı: Ultrasonik kaynak yöntemi yüksek frekanslı ses dalgası kullanarak (>20kHz) iki malzemenin birleştirilmesi esasına dayanır. Mekanik vibrasyon mekanizması etkindir. Daha çok plastik malzemelerin kaynağında kullanılır. 26

27 KAYNAK HATALARI 1.Nüfuziyet azlığı: Erimenin bütün malzeme kalınlığı boyunca olmaması neticesinde meydana gelir. Oluşma nedenleri: Uygun bir elektrot çapının seçilmemesi, Akım şiddetinin yüksek olması, Uygun bir kaynak ağzının açılmaması, Kaynak hızının fazla olması, Elektrotun fazla Zig-zag hareketi yapması. Nüfuziyet azlığı dikişin bilhassa yorulma mukavemetini önemli derecede düşmesine neden olur. Dikişin eğmeye zorlanması halinde de, dip taraftaki oluk ve çentikler kırılmaya neden olur. 27

28 2. Yetersiz erime: Yetersiz erime ekseriye cüruf, oksit, kav veya diğer demir olmayan yabancı maddelerin mevcudiyeti sebebiyle verir. Bu maddeler, esas veya ilave metalin tamamen erimesine mani olduğundan kifayetsiz bir birleşme meydana gelir. Kaynak kesitindeki birleşme azlığından doğan hatalar, genel olarak çekilen pasoların dikkatlice temizlenmesiyle önlenebilir. Çok pasolu elektrik ark kaynağında, müteakip pasolar çekilmeden önce, cüruf iyice temizlenmelidir. Esas metal ile kaynak metalinin tam olarak birleşmesi için, uygun bir akım şiddetinin seçilmesi ve kısa ark boyu ile çalışma çok önemlidir. Fazla düşük akım şiddeti yetersiz bir birleşme meydana getirecektir. 28

29 3. Yanma olukları ve çentikler Kaynak sonrasında esas malzemede ve dikişin kenarlarında oluk veya çentik şeklinde meydana gelir. Meydana gelen çentik veya oluklar kaynaklı bağlantının mukavemet özelliklerini önemli derecede etkiler. Oluşma nedenleri: 1.Akım şiddetinin yüksek seçilmesi 2.Kaynak hızının fazla çalışması 3.Büyük güçlü üfleçle kaynak yapmak 4.Elektrot, kaynak çubuğu veya üflecin fazla zikzak hareketler yapması Yanmadan dolayı meydana gelen çentik veya oluklar, bir ek pasoyla doldurularak tamir edilebilir. Bu ilave pasonun çekilmesinde birleşmeye tesir edecek cüruf ve pislikler iyice temizlenmeli veya keski ile alınmalıdır. Diğer taraftan yeni çekilen tamir pasosunun, mümkün mertebe kaynak dikişinin şekline uymasına dikkat edilmelidir. Bilhassa yüksek mukavemetli yapı çeliklerinde, bu hata tamir edilirken kullanılan çalışma usulünün, çeliğin kaynak yapılmasında tavsiye edilen tekniğe uyması gerekir. 29

30 4. Gözenek oluşumu Gözenekler, kaynak yaparken dikişin içerisinden çıkmayıp sıkışan gazların husule getirdikleri boşluklardır. Bunlar ya gaz kabarcığı denilen tek tek yuvarlak veya gaz kanalı tabir edilen uzunlamasına boşluklardır. Bir kaynak dikişinde gözeneklerin meydana gelmesine tesir eden birçok faktörler mevcuttur. Bunların başlıcalarını şöyle sıralayabiliriz: Esas metalin kimyasal bileşimi, İlave metalin kimyasal bileşimi, Esas ve kaynak metalinin ihtiva ettiği kükürt miktarı, Düşük akım şiddeti ile çalışma, Çok uzun veya çok kısa ark boyları ile kaynak yapma, Erimiş kaynak banyosunun çabuk soğuması, Kaynak ağızlarının kirli olması, Oksi asetilen kaynağında karbonlayıcı bir alev kullanma. Gibi bir kaynak dikişinin içersinde bulunan gözenekler, dikişin taşıyıcı kesitini azalttığından mukavemetini de düşürür. Aynı zamanda lokal gerilme birikmelerine sebep olur. Dolayısıyla da bağlantının mekanik özelliklerini fenalaştırır. Gözenekler bilhassa yorulma mukavemetini düşürür. Fakat dağılmış haldeki küçük gözenekler, birleştirmenin statik mukavemetine fazla tesir etmez. Fazla gözenekli dikişler çıkartılarak yeniden kaynak yapılabilir. Yeni açılan oyuğun, elektrodun hareketine müsait olması ve iyi bir nüfuziyet sağlaması gerekir. Kaynaktan önce ağızlar iyice temizlenmelidir. 30

31 5. Kaynak dikişinin taşması Kaynak metalinin esas metal üzerine arada bir birleşme olmadan taşmasıdır. Bu taşma, ya münferit noktalarda ya da bütün dikiş boyunca meydana gelebilir. Daha fazla köşe dikişlerinde meydana gelen taşma olayı, dikişin lüzumundan fazla taşması şeklinde kendini gösterir. Elektrik ark kaynağında taşma, genel olarak yanlış bir el hareketi neticesinde meydana gelir. Bilhassa yatay ve dikey düzlemdeki yatay ( karmic ) kaynaklarında elektrodun hareketine ve tutuluş açısına dikkat etmek gerekir. Aksi takdirde dikişte taşmalar meydana gelir. Lüzumundan fazla kalın çaplı elektrot kullanmaktan kaçınılmalıdır. Taşmanın önlenmesine uygun akım şiddetinin seçilmesi ve kısa ark boyu ile çalışmanın da önemli tesiri vardır. Akım şiddeti yükselince veya ark boyu uzayınca taşma olayı kendini gösterir. Oksi asetilen kaynağında üfleç veya kaynak telinin kötü hareketleri ve büyük güçlü üfleçlerin kullanılması, taşmaya sebebiyet verir. Taşmanın meydana gelmesinde, kaynak hızı da mühim rol oynar. Yüksek bir hızla çalışma, ekseriye yeter bir birleşme sağlamaz. Erimiş kaynak banyosunun etrafa akmasına sebebiyet verecek derecede bir hızla çalışma da mahzurludur. Gerek oksi asetilen gerekse elektrik ark kaynağında uygun bir işlem hızı seçilmelidir. Taşmalar bilhassa dinamik zorlamalarda yükleme şartları bakımından tehlikelidir. Zira bu gibi noktalarda bir gerilme yığılması meydana gelir. Kaynak kesitinde bir azalma olmadıkça taşmalar statik yüklemede önemli bir sorun teşkil etmez. Taşmadan dolayı meydana gelen hatalar, bir keski veya taşla giderilebilir. Yalnız bu kaldırma işlemi esnasında, dikiş veya esas metalin üzerinde derin bir iş bırakılmamalıdır. 31

32 7. Cüruf kalıntıları Bu hataya elektrik ark kaynağında rastlanır. Cüruf kalıntısı tabiri, kaynak dikişinin içersinde kalan herhangi metalik olmayan bir maddeye de bağlıdır. Ark kaynağındaki bu kalıntı elektrot örtüsünden ileri gelir. Cüruf, kaynak işlemi süresince ark tarafından erimiş banyonun içersine dağılabilir. Bu durumda dikiş boyunca yayılmış ince bir cüruf tabakası göze çarpar. Ayrıca muntazam çekilmeyen kök pasolarının meydana getirdikleri yanmadan mütevellit oluklarda da cüruf toplanabilir. Bu durumda cüruf kalıntısı, devamlı veya kesik hatlar şeklinde kendini gösterir. Çok pasolu dikişlerde, bir pasodan diğerine geçerken kaynakçı cürufu iyice temizlemezse, iki paso arasında cüruf kalır. Kaynakçı, müteakip pasoyu çekmeden önce dikişteki cürufu çekiç, keski, tel fırça veya taşla tamamen temizlediği takdirde, bu hata önlenmiş olur. Elektrot örtüsü, cüruf kalıntısının başlıca sebebi olmasına rağmen esas metalin ağızları yeter derecede temiz değilse, metalik olmayan kalıntılar görülebilir. Kaynak ağızları hazırlanırken, cüruf kalıntısına sebebiyet verebilecek boşluk veya düzgünolmayan şekillerden kaçınılmalıdır. Çok defa cüruf kalıntısı ile nüfuziyet azlığı birbirine bağlıdır. Bu bakımdan, nüfuziyet azlığına sebebiyet verebilecek aşağıdaki faktörlere dikkat etmek gerekir. Hiçbir zaman kalın çaplı elektrot kullanılmamalıdır. Kaynak ağzı açısı uygun seçilmelidir. Kaynak yaparken elektrota uygun hareket verilmelidir. Elektrot yanlış bir açı ile tutulmamalıdır. Kök pasosu iyi bir şekilde çekilmelidir. Bir kaynak dikişinin içerisinde bulunan büyük ve gayri muntazam dağılmış veya sıralar halinde cüruf kalıntıları bağlantının homojenliğini bozduğu gibi, mukavemetini de düşürür. Bu kalıntılar, bazen kıl çatlakların meydana gelmesine 32

33 sebep olur. Bazı seyrek dağılmış ufak ve küresel cüruf kalıntıları, birleştirmenin statik mukavemetine tesir etmediğinden dikkate alınmayabilir. Cüruf kalıntısını meydana getiren kısım oyularak ( çıkartılarak ) yeniden kaynak yapmak süretiyle bertaraf edilebilir. Hatalı kısmın çıkartılmasıyla meydana gelen boşluğun, elektrot hareketine müsait olması ve iyi nüfuziyetli bir kaynağın yapılması icabeder. Kaynak işleminden önce ağızlar ve metal iyice temizlenmelidir. 7. Kaynak çatlakları Bu hata, diğerlerine nazaran en tehlikeli olanıdır. Eritme kaynağında çatlamaya esas metalde ya kaynak metalinde ya ısının tesiri altında kalan bölgede ya da birleşme yerinde rastlanabilir. Kaynak yerinde meydana gelen çatlakların başlıcaları şunlardır: Boylamasına çatlaklar Enlemesine çatlaklar Yıldız çatlaklar Krater çatlaklar Dağınık çatlaklar Mikro ( kıl ) çatlaklar 33

34 Çatlak nerede oluşur? Kaynak metalinde ITAB bölgesinde Esas malzemede Birbirine iyi intibak etmeyen parçalar veya gayri muntazam kaynak ağızlarında, nüfuziyet azlığı, fena birleşme yahut cüruf kalıntıları gibi hatalar görülür.bu hatalar zamanla dikişte kıl çatlakların hasıl olmasına sebebiyet verebilir. Boylamasına çatlaklar ekseriye kök pasosunda meydana gelir. Eğer bu kök pasosu tamamen bertaraf edilerek yeniden kaynak yapılmazsa, çatlak müteakip pasolara da sirayet eder. Boylamasına çatlak bazen dikişte bir krater çatlağının devamı olarak da gözükebilir. Enine çatlaklar, kaynak esnasında asgari hareket kabiliyetine sahip dikişlerde meydana gelir. Esas metaldeki çatlaklar tesadüfi olarak alaşımsız çelik saçlarda meydana gelmesine rağmen, ekseriye yüksek mukavemetli ve yüksek karbonlu çeliklerde meydana gelir. Bunu da, kaynak esnasında, ısının tesiri altında kalan bölgenin sertleşmesi sebep olur. Esas metalin bileşimi, kaynağı müteakip soğuma hızı ve çekme gerilmeleri bu çatlamanın başlıca amilleridir. Soğuma hızı da saç kalınlığı, kaynak esnasında parçaya verilen ısı miktarı ve havanın ( ortamın ) sıcaklığı gibi faktörlerin tesiri altındadır. Çeşitli çeliklerin sertleşme kabiliyetleri bileşimleriyle değişir. Bu husus birinci derecede hafif alaşımlı kalın yapı çelikleriyle alaşımsız çeliklerde önemlidir. Isının 34

35 tesiri altında kalan bölge, kaynağı müteakip parçayı hızlı soğutmakla sertleşir. Kalın saçlarda da ısı çabuk dağıldığından, dikiş hızlı soğur. Bundan dolayı çatlama tehlikesi parça kalınlığına ve soğuma şartlarına bağlı olarak artar. Geçiş bölgesinde sert bir bölgenin meydana gelmesini önlemek için soğuma hızını mümkün mertebe küçültmek gerekir. 8. Çarpılma Kaynak işleminde parçalar lokal ısıtılmaya maruz kalırlar. Bu nedenle kaynaklı yapılarda sıcaklık dağılımı üniform değildir. Genellikle kaynak metali ve ITAB, kaynak bölgesinden uzak noktalara nazaran oldukça yüksek sıcaklığa maruz kalırlar. Kaynak bölgesi soğudukça büzülme meydana gelir ve kendisini çevreleyen metale gerilme uygulamaya başlar. KAYNAKLI YAPILARIN MUAYENESİ 1.Tahribatlı muayene yöntemleri Kaynaklı yapıda kalıcı şekil bozukluğuna neden olan muayene türüdür ve daha çok kaynaklı birleştirmenin mekanik özelliklerini tespite yöneliktir. Sertlik ölçümü, Çekme, Yorulma, Çentik darbe deneyi 35

36 2.Tahribatsız muayene yöntemleri Kaynaklı yapıda kalıcı şekil bozukluğuna neden olmayan muayene türüdür. Kaynaklı birleştirmenin hatalardan uzak olarak yapılıp yapılmadığına yöneliktir. Tahribatsız muayene yöntemleri çeşitli fiziksel prensiplerle, farklı şekillerde uygulanır. Seçilecek yöntem, incelenen malzemenin cinsine ve aranan hata türüne göre belirlenir. Her bir yöntemin diğerine göre üstün tarafları olup, genellikle birbirlerinin tamamlayıcısı durumundadırlar. Tahribatsız muayenede uygulanan yöntemler sırasıyla şu şekilde sıralanabilir: Gözle muayene Penetran sıvı muayenesi Manyetik toz muayenesi Ultrasonik muayene Radyografik muayene 2.1.Gözle muayene: Bir ürünün yüzeyindeki süreksizlikler, yapısal bozukluklar, yüzey durumu gibi kaliteyi etkileyen parametrelerin optik bir yardımcı (büyüteç gibi) kullanarak veya kullanmaksızın muayene edilmesidir. Gözle muayene çok basit bir metot olarak görünse de en önemli muayene yöntemidir. Genellikle bir başka tahribatsız muayene metodunun uygulanmasından önce yapılması gereken bir çalışmadır. Zaten diğer tahribatsız muayene yöntemleri için hazırlanmış uygulama standartlarının çoğunda da öncelikle gözle muayene yapılması ve bulguların kaydedilmesi istenir. Bu yöntem, metalik veya metalik olmayan bütün malzemelere uygulanabilir. Muayene yüzeylerine ulaşabilirlik durumuna göre gerektiğinde endoskoplar gibi yardımcı gereçler de kullanılarak uygulanabilir. Çoğu durumda muayene yüzeyi hazırlığı olarak yüzey temizliği yapılması istenmez. Daha doğrusu yüzeyin, beklenen hataların en iyi görüneceği şekilde olması gerekir. Yeterli ışık şartları altında ve uygun bakma açılarında inceleme yapılmalıdır. 36

37 2.2.Penetran sıvı muayenesi: Kaynak sonrasında dikişin uygun olup olmadığı, nüfuziyetin yeterliliği gibi kontrollerin yapıldığı muayene türüdür. Tespit edilmek istenilen hataların muayene işlemi uygulanan yüzeyine açık olması gerekir, bu nedenle yüzey altında kalan veya herhangi bir nedenle yüzeyle bağlantısı kesilmiş bulunan hatalar bu metotla tespit edilemez. Metalik veya metalik olmayan bütün malzemelerde aşırı gözenekli olmamaları koşulu ile beklenen yüzey hatalarının tespiti için kullanılabilir. Yöntemin uygulanacağı test malzemesinin yüzeyi düzgün ve temiz olmalıdır (yüzey temizliğinin uygun yapılmamış olması) aksi taktirde değerlendirmelerde yanılgıya düşülebilir. Muayene sonrasında ilave olarak bir son temizlik işlemi gerekebilir. Kimyasal maddelerin kullanımı özel bir özen gerektirmektedir. Yukarıda Penetran Sıvı muayenesi uygulanmış iki parça görülmektedir. Bir penetrant sıvı, vizkositesi, yüzey gerilimi ve yoğunluğu ile nitelendirilip, görünürlüğü ise boya veya fluoresant ile temin edilir. Penetrant testte kullanılan diğer elemanlar ise temizleyici ve developerdir. Penetrant muayene yönteminin uygulanma aşamaları: 1. Muayene yüzeyinde ön-temizlik 2. Penetrantın uygulanması 3. Penetrasyon için bekleme 4. Ara-temizlik 5. Geliştirme 6. İnceleme 7. Değerlendirme ve rapor hazırlama 8. Son-temizlik 37

38 Penetrant muayenesi işlem kademeleri: 38

39 2.3. Manyetik toz ile muayene: Bu muayene tekniğinde manyetik özelliğe sahip malzemelerin yüzeyinde veya yüzeye çok yakın çatlakları tespit etmek amacıyla kullanılır. Kaynaklı yapıya gönderilen demir toz tanecikleri herhangi bir çatlak çarpmaz ise düzgün hareket eder. Eğer kaynak bölgesinde herhangi bir kusur söz konusu ise, bu durumda sapma meydana gelir. Bu yöntemde yüzey hatalarının belirlenebilmesi hatanın boyutuna ve yüzeye yakınlığına bağlı olup sadece ferromanyetik yani mıknatıslanabilen malzemelere uygulanır. Yöntemin temel esası incelenen malzemenin manyetikleştirilmesi esasına dayanmaktadır. Manyetikleştirme işlemi, parçadan elektrik akımı veya doğrudan manyetik akı geçilerek gerçekleştirilir. Ferromanyetik malzemeler bu manyetik akıya hiç bir direnç göstermezler aksine bu manyetik akının geçmesine katkıda bulunurlar. Eğer manyetik alan içerisinde hata varsa, hatadaki boşluk alan çizgilerini engelleyecek ve saptıracaktır. Bu duruım hata üzerinde yoğun bir kaçak akım oluşturur ve kaçak akımın büyüklüğü hatanın buyutu ile doğru orantılıdır. Metalik malzemelerin manyetik davranışı: Manyetik olmayan malzeme Manyetik malzeme Manyetik alan çizgileri: yüzeysel yüzey altı 39

40 Bünyesinde hata bulunan bir malzeme yüzeyine manyetik alan uygulanmış durumunda, yüzeye ferromanyetik tozlar serpilirse bu tozlar hataların bulunduğu bölgelerde oluşan kaçak akılar tarafında çekilerek bu süreksizlikler üzerinde toplanarak kaçak akının geçişi için köprü oluştururlar. Böylece, mevcut süreksizliklerin yerleri tespit edilmiş olunur. Şekil 9 manyetik parçacık yönteminin şematik uygulanışını göstermektedir. Elektrobobin ile manyetikleştirme enine manyetikleştirme Hareketli elektrot kullanımı 40

41 Manyetik parçacık yönteminin uygulanış aşamaları: 1. Muayene yüzeyinde ön temizlik 2. Gerekiyorsa mıknatıslık giderimi 3. Mıknatıslama akımının uygulanması 4. Ferromanyetik tozların püskürtülmesi 5. Mıknatıslama akımının kesilmesi 6. İnceleme 7. Değerlendirme ve rapor hazırlama 8. Mıknatıslık giderimi ve son temizlik Yukarıda manyetik toz yöntemi uygulanmış parçalar gösterilmiştir. 41

42 2.4.Ultrasonik muayene: Ultrasonik dalgalar metaller içerisinde büyük bir hızla doğrusal olarak ilerlerler. Ancak metal içerisindeki sınır yüzeylere çarptığında dalganın bir kısmı geri yansır ve ilerleyen dalgada bir zayıflama olur. Bu yöntemler derindeki çatlaklar ve gaz boşlukları ve cüruf gibi kusurları tespit etmek mümkündür. 42

43 Ultrasonik muayene yönteminin çalışma prensibi Metalik veya metalik olmayan malzemelerde beklenen hacimsel hatalar ile çatlak türü yüzey hatalarının tespiti için kullanılabilir. Süreksizlikler ultrasonik demete dik doğrultuda olduklarından en iyi şekilde algılanırlar, kaba taneli yapılar özellikle östenitik malzemeler için ultrasonik yöntem uygulanması zordur. Malzeme içine gönderilen yüksek frekanslı ses dalgaları ses yolu üzerinde bir engele çarpması durumunda yansırlar. Çarpma açısına bağlı olarak yansıyan sinyal alıcı proba gelebilir veya gelmeyebilir. ). Alıcı proba ulaşan yansıyan sinyal ultrasonik muayene cihazının ekranında bir yankı belirtisi oluşturur. Yankının konumuna göre yansıtıcının muayene parçası içindeki koordinatları hesaplanabilir. Ayrıca yankının yüksekliği de yansıtıcının büyüklüğü hakkında fikir verir. Yankı sinyalinin şekline bakılarak yansıtıcının türü hakkında da bir yorum yapmak mümkün olabilir. 43

44 2.5.Radyografik muayene: Radyografik muayene yöntemi, oldukça hassas bir muayene yöntemi olması ve muayene sonuçlarının kalıcı olarak kaydedilebilir olmasından dolayı sanayide en yaygın olarak kullanılan tahribatsız muayene yöntemilerinden biridir. Test parçası bir kaynaktan çıkan radyasyon demeti (x veya gama ışınları) ile ışınlanır. Radyasyon malzeme içinden geçerken malzemenin özelliğine bağlı olarak belli oranda yutularak kayıba uğrar ve sonra parçanın arka yüzeyine yerleştirilmiş olan filme ulaşarak filmi etkiler. Süreksizlikler radyasyonu farklı zayıflatacaklarından, süreksizliklerin olduğu bölgelerden geçen radyasyonun şiddeti ve film üzerinde oluşturacağı kararma da farklı olacaktır. Filmin banyo işleminden sonra film üzerindeki kararmalar süreksizliklerin belirtisi olarak görünür hale gelir. Bu yöntem ferromagnetik olan ve ferromagnetik olmayan metaller ve diğer tüm malzemelere uygulanır. X ışınları malzemelere zarar vermeden içyapılarını inceleme olanağı sağladığından, tahribatsız muayenede yaygın olarak kullanılmaktadırlar. X ya da gama ışınlarıyla malzemelerdeki kalınlık değişimleri, yapısal değişiklikler, içteki hatalar, montaj detayları tespit edilebilmektedir. 44

45 Radyasyon kaynağı x ışını veya gama ışını olabilir. Bu görüntü malzeme içindeki boşluklar veya kalınlık / yoğunluk değişiklikleri nedeniyle oluşur. Malzemenin içyapısının bu şekilde görüntülenmesi radyografik muayene olarak adlandırılır. Eğer malzemenin arka tarafına film yerine radyografik bir dedektör yerleştirilerek malzemeden geçen ışınım algılanarak bir monitöre aktarılması durumunda teknikte Radyoskopi olarak adlandırılan yöntem elde edilir.. Bu yöntem sayesinde metalik veya metalik olmayan bütün malzemelerde beklenen hacimsel ve yüzey hatalarının tespiti anlık olarak belirlenip ekranda görüntülenerek, kalıcı olarak kaydedilebilinir. Avantajları: 1.Sonuç resim olarak görüntülenir. 2. Test ortamından farklı bir yerde ve zamanda görülebilecek kalıcı kayıt saglar. 3. Ince parçalar için uygundur. 4. Hassasiyet her film üzerinde gösterilmektedir. 5. Herhangi bir malzemede uygulanabilir. Dezavantajları: 1. Genel olarak kalın parçalarda uygun degildir. 2. Saglık için zararlı olabilir. 3. İki boyutlu hatalar için direkt ısın gereklidir. 4. Filmin pozlanması ve görüntülenmesi gereklidir. 5. Otomasyona uygun degildir. 6. Yüzey hataları için uygun degildir. 7. Yüzeyin altındaki hatanın derinligi hakkında bilgi vermez. 45

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-205 Üretim Yöntemleri I Gazaltı Kaynağı ğı, Tozaltı Kaynağı Direnç Kaynağı (6.Hafta) Kubilay Aslantaş Gazaltı Ark Kaynağı Kaynak bölgesinin bir koruyucu gaz yardımıyla korunduğu kaynak yöntemler gurubudur.

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Kaynak Hataları Çizelgesi

Kaynak Hataları Çizelgesi Kaynak Hataları Çizelgesi Referans No Tanıtım ve Açıklama Resimli İzahı 1 2 3 Grup No: 1 Çatlaklar 100 Çatlaklar Soğuma veya gerilmelerin etkisiyle ortaya çıkabilen katı halde bir mevzii kopma olarak meydana

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

KAYNAK HATALARI VE GİDERiLMESi

KAYNAK HATALARI VE GİDERiLMESi KAYNAK HATALARI VE GİDERiLMESi Bir kaynak dikişinin tamamen hatasız veya mevcut hataların mertebe bakımından gayet düşük olması istenir. Kaynak esnasında meydana gelen hatalar, hem dikişin homojenliğini

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) HAZIRLAYAN: FATMA ÇALIK

TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) HAZIRLAYAN: FATMA ÇALIK TAHRİBATSIZ MUAYENE (NON DESTRUCTIVE TEST) TAHRİBATSIZ MUAYENE YÖNTEMLERİ 1) Görsel Kontrol ( VT) 2) Sıvı Penetrant ( PT) 3) Magnetik Parçacık( MT) 4) Radyografik-Radyoskopik Kontrol( RT) 5) Girdap Akımları(

Detaylı

Tablo 1. Tahribatsız muayene deneylerinin makina mühendisliği endüstrisinde uygulama alanları. Uygulama Alanı İşlevi Uygulama Örnekleri

Tablo 1. Tahribatsız muayene deneylerinin makina mühendisliği endüstrisinde uygulama alanları. Uygulama Alanı İşlevi Uygulama Örnekleri TAHRIBATSIZ MUAYENE Tahribatsız malzeme muayene, kalite kontrolün en önemli bir bölümü olup, üretimin tamamlayıcı son kısmıdır. Tahribatsız muayene, incelenen malzemelere herhangi bir zarar vermeden muayene

Detaylı

İMALAT YÖNTEMLERİ I Prof.Dr. İrfan AY KAYNAK ELEKTROTLARI. Erimeyen Elektrotlar

İMALAT YÖNTEMLERİ I Prof.Dr. İrfan AY KAYNAK ELEKTROTLARI. Erimeyen Elektrotlar KAYNAK ELEKTROTLARI Erimeyen Elektrotlar Tungsten Elektrotlar Karbon Elektrotlar ELEKTROTLAR Tanım : Kaynaklı birleştirmenin en önemli elemanlarından birisidir. İki parçanın birleştirilmesinde dolgu metali

Detaylı

KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ

KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ KURS VE SERTİFİKALANDIRMA FAALİYETLERİ İTÜ Makine Fakültesi tarafından, Uluslar arası standartlara (EN 287-1; AWS; MIL-STD 1595) göre kaynakçı ve sert lehimci sertifikaları verilmektedir. Sertifika verilen

Detaylı

Kaynak İşleminde Isı Oluşumu

Kaynak İşleminde Isı Oluşumu Kaynak İşleminde Isı Oluşumu Kaynak tekniklerinin pek çoğunda birleştirme işlemi, oluşturulan kaynak ısısı sayesinde gerçekleştirilir. Kaynak ısısı, hem birleştirilecek parçaların yüzeylerinin hem de ilave

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü

ÇELİK YAPILAR. Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL. KTÜ İnşaat Müh. Bölümü ÇELİK YAPILAR Hazırlayan: Doç. Dr. Selim PUL KTÜ İnşaat Müh. Bölümü BİRLEŞİM ARAÇLARI SÖKÜLEBİLİR BİRLEŞİMLER : CIVATALI BİRLEŞİMLER SÖKÜLEMEZ BİRLEŞİMLER : KAYNAK LI BİRLEŞİMLER CIVATALAR (BULONLAR) Cıvata

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir.

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir. PERÇİN BAĞLANTILARI Perçin çözülemeyen bağlantı elemanıdır. Kaynak teknolojisindeki hızlı gelişme sonucunda yerini çoğunlukla kaynaklı bağlantılara bırakmıştır. Sınırlı olarak çelik kazan ve kap konstrüksiyonlarında

Detaylı

u E M 1 UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi

u E M 1 UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi UYGULAMALI EĞİTİM MERKEZİ u E M 1 TEKNIK r d AMMINIERiMiZ AWAINIFi 6i1615A r VAR CE5TcKL KONIRCQ TAHRMA.I.Sq MVA YINE VORW tim res x VF ANA ERi MALA..11 ı w:91. "' D erçi T NIMOS. MfJiIMA heohendisi.e

Detaylı

Fabrika İmalat Teknikleri

Fabrika İmalat Teknikleri Fabrika İmalat Teknikleri İmalat Yöntemleri İmalat teknolojisinin temel amacı tasarlanan ürünlerin en düşük maliyetle, en iyi kalitede ve en verimli yöntemle elde edilmesidir. Üretilecek parçaların geometrisi,

Detaylı

05.11.2014. Birleştirme İşlemleri KAYNAK. Sökülebilir Birleştirmeler. Sökülemez Birleştirmeler

05.11.2014. Birleştirme İşlemleri KAYNAK. Sökülebilir Birleştirmeler. Sökülemez Birleştirmeler Birleştirme İşlemleri KAYNAK Sökülebilir Birleştirmeler Sökülemez Birleştirmeler 1 Kaynak: Birbiri ile aynı veya benzer alaşımlı parçaları, malzemeleri veya erime sıcaklıkları birbirine yakın metalleri

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK TEKNİĞİ SUNUSUNA K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Prof. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /29 KAYNAĞIN GELİŞİM TARİHÇESİ Prof. Dr. Hüseyin

Detaylı

IML 212 İMAL USULLERİ

IML 212 İMAL USULLERİ IML 212 İMAL USULLERİ Doç.Dr. Murat Vural vuralmu@itu.edu.tr http://www.akademi.itu.edu.tr/vuralmu KAYNAK TEKNOLOJİSİNİN ESASLARI Kaynak Teknolojisine Genel Bakış Kaynaklı Bağlantı Kaynak Fiziği Bir Eritme

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 3.1 Elektrod Özellikleri 5 3.2 Kullanım Alanları 6 3.3 Sorun Giderme Teknikleri 7 DÜŞÜK HİDROJENLİ ELEKTRODLAR Hazırlayan: A. Tolga

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM KURSU RAPORU

UZAKTAN EĞİTİM KURSU RAPORU Amaç Bu rapor, GSI SLVTR tarafından kısmen uzaktan eğitim şeklinde verilen programların nasıl ve ne kapsamda uygulandığını anlatmaktadır. 1. Kapsam Bu rapor aşağıda sıralanan ve içeriği Uluslararası Kaynak

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 5.BÖLÜM Bağlama Elemanları Kaynak Bağlantıları Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Bağlama Elemanlarının Tanımı ve Sınıflandırılması Kaynak Bağlantılarının

Detaylı

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi.

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. TEORİK BİLGİ: Metalik malzemelerin dökümü, istenen bir şekli elde etmek için, seçilen metal veya

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 K ayna K MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK ELEKTROTLARI 1- MASİF MIG-MAG GAZALTI

Detaylı

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html Sayfa 1 / 5 Oerlikon Language Kaynak ESR 11 EN ISO 2560 - A E 380 RC 11 TS EN ISO 2560-A E 380 RC 11 DIN 1913 E 4322 R(C) 3 E 4322 R(C) 3 HER POZİSYONDA KAYNAK İÇİN UYGUN RUTİL ELEKTROD. Özellikle 5 mm'den

Detaylı

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Kaynak Teknolojileri

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Kaynak Teknolojileri İmalat Teknolojileri Dr.-Ing. Rahmi Ünal Kaynak Teknolojileri 1 KAYNAK NEDİR? Kaynak, malzemelerin kaynak bölgesinde ısı ve/veya basınç yardımıyla ilave malzeme kullanarak veya kullanmadan birleştirilmesidir.

Detaylı

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK 6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK Örtülü elektrodlarýn tersine, gazaltý kaynak tellerindeki alaþým elemanlarý sadece bu tellerin üretiminde baþlangýç malzemesi olarak kullanýlan ingotlarýn

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Makine Mühendisliği KAYNAK İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir.

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Deneyin Yapılışı: Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi

Deneyin Yapılışı: Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi 1 Deneyin Adı Çentik Darbe (Vurma) Deneyi Deneyin Amacı : Yavaş ve sürekli artan tek eksenli gerilme altında sünek veya tok olarak davranan bir malzeme değişik koşullarda gevrekleştirilebilir.malzemelerin

Detaylı

Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz Çevirenin Ön Sözü 1 Sinterleme Bilimine Giriş 2 Sinterleme Ölçüm Teknikleri xiii

Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz Çevirenin Ön Sözü 1 Sinterleme Bilimine Giriş 2 Sinterleme Ölçüm Teknikleri xiii Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz ix Çevirenin Ön Sözü xi 1 Sinterleme Bilimine Giriş 1 Genel bakış / 1 Sinterleme tarihçesi / 3 Sinterleme işlemleri / 4 Tanımlar ve isimlendirme / 8 Sinterleme

Detaylı

ÇELİK YAPI UYGULAMALARINDA KULLANILAN KAYNAK YÖNTEMLERİ, ÜSTÜNLÜKLERİ VE SAKINCALI YÖNLERİ

ÇELİK YAPI UYGULAMALARINDA KULLANILAN KAYNAK YÖNTEMLERİ, ÜSTÜNLÜKLERİ VE SAKINCALI YÖNLERİ 1. Giriş ÇELİK YAPI UYGULAMALARINDA KULLANILAN KAYNAK YÖNTEMLERİ, ÜSTÜNLÜKLERİ VE SAKINCALI YÖNLERİ Yrd. Doç. Dr. Yavuz Selim TAMA (Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

Kutay Mertcan AYÇİÇEK. Kaynak Mühendisi Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı

Kutay Mertcan AYÇİÇEK. Kaynak Mühendisi Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı Kutay Mertcan AYÇİÇEK Kaynak Mühendisi Maden Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı Kaynak: Birbiri ile aynı veya benzer alaşımlı parçaları, malzemeleri veya erime sıcaklıkları birbirine yakın metalleri birleştirmede

Detaylı

MIG/MAG Kaynağında Kaynak Ekipmanları

MIG/MAG Kaynağında Kaynak Ekipmanları MIG/MAG Kaynak Yöntemi MIG/MAG Kaynağında Kaynak Ekipmanları Doç.Dr. Murat VURAL İ.T.Ü. Makina Fakültesi vuralmu@itu.edu.tr Küçük çaplı, sürekli bir dolu tel, tel besleme ünitesi tarafından, torç içinden

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME

TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME TİTANİUM VE ALAŞIMLARININ KAYNAĞI KAYNAK SÜREÇLERİ GERİLİM GİDERME Kaynak çatlaması ve çalışma sırasında gerilim korozyon çatlamasını önlemek ü'.ere kaynaklı Ti konstrüksiyonlarının çoğu kaynaktan sonra

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak : İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir. KAYNAK ÇAŞİTLERİ SOĞUK BASINÇ KAYNAĞI SICAK

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA DEMİR ESASLI ALAŞIMLAR DEMİR DIŞI ALAŞIMLAR METALLERE UYGULANAN İMALAT YÖNTEMLERİ METALLERE UYGULANAN ISIL İŞLEMLER

Detaylı

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri 1.Elektroerozyon Tezgahları Elektroerozyon işleminde ( EDM Electrical Discharge Machining ), malzeme kaldırma işlemi takım fonksiyonunu yapan bir elektrot ile parça arasında meydana gelen yüksek frekanslı

Detaylı

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer Lazer (İngilizce LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) fotonları uyumlu bir hüzme şeklinde oluşturan optik kaynak. Lazer fikrinin

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

BÖLÜM 3 KAYNAKÇI YETERLİLİK SINAVLARI

BÖLÜM 3 KAYNAKÇI YETERLİLİK SINAVLARI A,B Bölüm 3 - Kaynakçı Yeterlilik Sınavları 3-1 BÖLÜM 3 KAYNAKÇI YETERLİLİK SINAVLARI A. Genel... 3-1 B. Kaynakçılar İçin İstenen Temel Şartlar... 3-1 C. Yeterlilik Sınıfları ve Onaylanan Kaynak Pozisyonları...

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI 7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI Gaz kaynaðýnda ortaya çýkan problemler ve kaynak hatalarý diðer kaynak yöntemlerindekilere oldukça benzer olup konuyla ilgili açýklamalar aþaðýda

Detaylı

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR

ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ KAYNAĞI İÇİN İLÂVE METALLAR Kaynak banyosunda hasıl olan metal, uygulamanın gerektirdiği mukavemet, süneklik, çatlamaya dayanıklılık ve korozyona mukavemeti haiz olmasının gerektiği

Detaylı

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 3.1 Madde 1 5 3.2 Madde 2 5 3.3 Madde 3 6 3.4 Madde 4 6 3.5 Madde 5 7 3.6 Madde 6 8 Kaynak Hatalarının Önlenmesi İçin 6 Yöntem Hazırlayanlar:

Detaylı

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI

MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI MAGNEZYUM ALAŞIMLARININ TIG KAYNAĞI 0.8 mm den az kalınlıkları TIG ile kaynak etmek kolay değildir; buna karşılık, üst sınır yok gibidir. Bununla birlikte, 10 mm den itibaren MIG süreci, daha ekonomik

Detaylı

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Paslanmaz Çelik Gövde Yalıtım Sargısı Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Katalizör Yüzey Tabakası Egzoz Gazları: Hidrokarbonlar Karbon Monoksit Azot Oksitleri Bu bölüme kadar, açıkça ifade edilmese

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI

ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI ÖSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN KAYNAĞI Östenitik paslanma çeliklerin kaynağı, alaşımlı karbonlu çeliklerden nispeten daha kolaydır. Çünkü östenitik paslanmaz çeliklerin kaynağında, hidrojen çatlağı problemi

Detaylı

EN ISO 9606-1 e Göre Kaynakçı Belgelendirmesi Semineri (28 Mart 2014) SINAVIN YAPILIŞI, MUAYENE, KABUL KRİTERLERİ.

EN ISO 9606-1 e Göre Kaynakçı Belgelendirmesi Semineri (28 Mart 2014) SINAVIN YAPILIŞI, MUAYENE, KABUL KRİTERLERİ. EN ISO 9606-1 e Göre Kaynakçı Belgelendirmesi Semineri (28 Mart 2014) SINAVIN YAPILIŞI, MUAYENE, KABUL KRİTERLERİ. Dr. Caner BATIGÜN ODTÜ Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene Araştırma / Uygulama

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

ENDÜSTRİYEL GÜÇ DAĞITIM AŞ

ENDÜSTRİYEL GÜÇ DAĞITIM AŞ YILDIRIMDAN KORUMA VE TOPRAKLAMA SİSTEMLERİ T E R M İT K A Y N A K U YG U LA M A S I Hazırlayan HÜSEYİN ALÇIOĞLU Elektrik Mühendisi REV00 10 Aralık 2010 SOKAK NO:19/A BEKİRPAŞA-İZMİT / KOCAELİ Termit kaynak

Detaylı

EN ISO 9606-1 KAYNAKÇILARIN YETERLİLİK SINAVI ERGİTME KAYNAĞI - BÖLÜM 1: ÇELİKLER. Özlem Karaman Metalurji ve Malzeme Mühendisi Kaynak Mühendisi

EN ISO 9606-1 KAYNAKÇILARIN YETERLİLİK SINAVI ERGİTME KAYNAĞI - BÖLÜM 1: ÇELİKLER. Özlem Karaman Metalurji ve Malzeme Mühendisi Kaynak Mühendisi EN ISO 9606-1 KAYNAKÇILARIN YETERLİLİK SINAVI ERGİTME KAYNAĞI - BÖLÜM 1: ÇELİKLER Özlem Karaman Metalurji ve Malzeme Mühendisi Kaynak Mühendisi İçerik Giriş Semboller ve Kısaltmalar Temel Değişkenler Kaynakçının

Detaylı

K A Y N A K Y Ö N T E M L E R İ OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMLERİ

K A Y N A K Y Ö N T E M L E R İ OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMLERİ K A Y N A K Y Ö N T E M L E R İ OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMLERİ 1- Oksi-asetilen kaynağı 2- Oksi-hidrojen kaynağı 3- Oksi-propan kaynağı 4- Gaz basınç kaynağı BASINÇ KAYNAK YÖNTEMLERİ 1- Sürtünme kaynağı 2-

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

BİR ÇİMENTO DEĞİRMENİ AYNASINDAKİ ÇATLAK TAMİRİNİN HİKAYESİ

BİR ÇİMENTO DEĞİRMENİ AYNASINDAKİ ÇATLAK TAMİRİNİN HİKAYESİ BİR ÇİMENTO DEĞİRMENİ AYNASINDAKİ ÇATLAK TAMİRİNİN HİKAYESİ 3 Nisan 1987 tarihinde, bir Kamu İktisadi Teşekkülü olan Türkiye Çimento Sanayi (CİTOSAN) A.Ş. ne ait Trakya (Pınarhisar) Çimento Fabrikasından

Detaylı

TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ

TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ TOZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ 1. TARİHÇESİ Toz altı kaynak yöntemi ilk defa 1933 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde uygulanmaya başlamıştır. Yöntem daha sonraları 1937 yılında Avrupa'da kullanılmaya başlamış

Detaylı

www.muhendisiz.net 1. GİRİŞ 2. KAYNAK TEKNİĞİ 2. 1. KAYNAK İŞLEMİNİN TANIMI 2. 2. KAYNAK TEKNİĞİNİN GELİŞİM SÜRECİ

www.muhendisiz.net 1. GİRİŞ 2. KAYNAK TEKNİĞİ 2. 1. KAYNAK İŞLEMİNİN TANIMI 2. 2. KAYNAK TEKNİĞİNİN GELİŞİM SÜRECİ 1. GİRİŞ 2. KAYNAK TEKNİĞİ 2. 1. KAYNAK İŞLEMİNİN TANIMI 2. 2. KAYNAK TEKNİĞİNİN GELİŞİM SÜRECİ 3. KORUYUCU GAZLA KAYNAK 3. 1. KORUYUCU GAZLA KAYNAK İŞLEMİNİN TANIMI 3. 2. ARK ATOM KAYNAĞI 3. 2. 1. KAYNAK

Detaylı

MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER

MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER Malzemenin Mukavemeti; a) Kimyasal Bileşim b) Metalurjik Yapı değiştirilerek arttırılabilir Malzemelerin Mukavemet Arttırıcı İşlemleri: 1. Martenzitik Dönüşüm 2. Alaşım Sertleştirmesi

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ. Malzeme Üretim Laboratuarı I Deney Föyü TAHRİBATSIZ MUAYENE. DENEYİN ADI: Ultrasonik Muayene

MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ. Malzeme Üretim Laboratuarı I Deney Föyü TAHRİBATSIZ MUAYENE. DENEYİN ADI: Ultrasonik Muayene DENEYİN ADI: Ultrasonik Muayene MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ DENEYİN AMACI: Bu deneyin amacı; ultrasonik muayene yöntemini ve önemini tanıtmak, ultrasonik muayene yöntemi ile hata saptanması, boyut kontrolü

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi GİRİŞ Ekstrüzyon; Isı ve basınç kullanarak malzemenin kalıptan sürekli geçişini sağlayarak uzun parçalar elde etme işlemi olup, plastik ekstrüzyon ve alüminyum ekstrüzyon olmak üzere iki çeşittir. Biz

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22)

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22) ELEKTRİK ARK KAYNAĞI TEMEL EĞİTİM REHBERİ (UYGULAMA 15-22) UYGULAMA 15 TAVAN POZİSYONUNDA T BİRLEŞMESİ KÖŞE KAYNAĞI (KIRMA DENEYİ) GEREKLİ MALZEME: 6 mm KALINLIKTA 2 YUMUŞAK ÇELİK SAC. 3,25 mm ÇAPINDA

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

2.ELEKTRİK DİRENÇ DİKİŞ KAYNAĞI. 20.10.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

2.ELEKTRİK DİRENÇ DİKİŞ KAYNAĞI. 20.10.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 2.ELEKTRİK DİRENÇ DİKİŞ KAYNAĞI 20.10.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 ELEKTRİK DİRENÇ DİKİŞ KAYNAĞI Direnç dikiş kaynağı, eletrodlarla gerçekleştirilen, seri bir nokta kaynağı olarak tanımlanabilir. İnce saclardan

Detaylı

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Prof.Dr. Vural CEYHUN Ege Üniversitesi Kaynak Teknolojisi Eğitim, Muayene, Uygulama ve Araştırma Merkezi Tahribatlı Deneyler Standartlarda belirtilmiş

Detaylı

Yarışma Sınavı. A ) Hareket zaman çubuğu B ) Simülasyon C ) Animasyon D ) Hareket etüdü E ) Ekranda seçilen nesnelerin konumlarını verir

Yarışma Sınavı. A ) Hareket zaman çubuğu B ) Simülasyon C ) Animasyon D ) Hareket etüdü E ) Ekranda seçilen nesnelerin konumlarını verir 1 İki nokta arasındaki mesafeyi bulmak için aşağıdakilerden hangi komut kullanılır? ) Dimleader B ) rea C ) Dist D ) Match Properties E ) Tolerances 2 şağıdakilerden hangisi belirlenen animasyon ve simülasyon

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı