DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİLERİ: SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN BİR ANALİZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİLERİ: SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN BİR ANALİZ"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİLERİ: SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN BİR ANALİZ YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMAN YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT KARABIÇAK HAZIRLAYAN CELAL DÜZENLİ ISPARTA 2006

2 ÖZET DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİLERİ: SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN BİR ANALİZ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mevlüt Karabıçak Celal DÜZENLİ Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisat Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 142 sayfa, Eylül 2006 Bu tezin amacı; gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye serbest bölgelerinin doğrudan yabancı yatırım performanslarını incelemek ve doğrudan yabancı yatırımların Türkiye ekonomisi üzerine etkilerini serbest bölgeler açısından araştırmaktır. Bu konuyu tahlil edebilmek için Türkiye nin yabancı sermaye ve teknoloji ihtiyacını karşılamak maksadıyla 1988 yılından günümüze kadar ülkemizde faaliyette bulunan serbest bölgelerin faaliyetlerini ve doğrudan yabancı yatırım performanslarını incelemek gerekmektedir. Çalışmada doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülke ekonomilerine etkileri, serbest bölgeler açısından ele alınmış ve doğrudan yabancı yatırımlar yüzeysel olarak incelenmiştir. Doğrudan yabancı yatırımların ülkemiz ekonomisi üzerine etkileri serbest bölgelerle sınırlandırılmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmada ilk olarak serbest bölge ve doğrudan yabancı yatırım teorileri ortaya konulmuştur. Doğrudan yabancı yatırım ve serbest bölgelerin tanımları, ortaya çıkış nedenleri, önemleri, fayda ve mahsurları ele alınmıştır. İkinci bölümde Türkiye de serbest bölgelerin tarihsel gelişimi, uygulama esasları, ortaya çıkış nedenleri ve Türkiye serbest bölgeleri ayrı ayrı ve geniş olarak incelenerek performansları değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye nin doğrudan yabancı yatırım performansı tarihsel gelişim, mevzuat, teşvikler ve mevcut durum ele alınarak incelenmiş ve doğrudan yabancı yatırımların Türkiye ekonomisi üzerine etkileri konuya serbest bölgeler açısından bakılarak değerlendirilmiştir. İhracat için yatırım ve üretimi artırmak, yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak amacıyla 1988 yılından bugüne kadar faaliyette olan serbest bölgelerimiz 23.3 milyar dolarlık ticaret hacmiyle ülkemiz ekonomisi açısından son derece önemlidir. Fakat serbest bölgelerin doğrudan yabancı yatırım performansları beklenenin çok altındadır. İhracata dayalı kalkınma modeli uygulayan Türkiye nin ihracatını arttırması beklenen serbest bölgelerin, aksine ekonomimiz üzerinde ithalat baskısı yarattığı görülmektedir. Sonuç olarak Türkiye ihracatını arttırmak, daha çok yabancı sermaye ve teknoloji çekmek için serbest bölgelere gereken önemi vermelidir. Yabancı sermaye için gereken uygun siyasi ve ekonomik ortam sağlanmalıdır. Daha önemli teşvikler sağlanmalı ve gerekli yasal düzenlemeler yapılarak serbest bölgelerin daha etkin kullanılabilmesi için gereken tedbirler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Serbest Bölgeler, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Gelişmekte Olan Ülkeler, Yabancı Sermaye.

3 ABSTRACT THE EFFECTS OF FOREIGN DIRECT INVESTMENTS ON THE ECONOMIES OF DEVELOPING COUNTRIES: AN ANALYSIS FROM THE SIDE OF FREE ZONES Celal DÜZENLİ Süleyman Demirel University, Department of Economics Post Graduation Thesis, 142 pages, September 2006 Supervising Professor: Asst. Prof. Dr. Mevlüt Karabıçak The aim of the thesis is to examine the foreign direct investment performance of free zones in Turkey, a developing country, and to study the effects of foreign direct investments on Turkish economy from the side of free zones. To analyze this subject, it is required to search the foreign direct investment performances and activities of free zones which have been working since 1988 till now in order to cover Turkey s need to foreign capital and technology. In the work the effects of foreign direct investments on the economies of developing countries has been taken up from the side of free zones and foreign direct investments has been analyzed superficially. The effects of foreign direct investments on Turkish economy are limited with free zones. The work is formed of three parts. First the theories of free zones and foreign direct investments have been exposed in the work. Descriptions, the reasons of coming out, importance, utilities and objections of foreign direct investment and free zones have been taken up. In the second part, the historical development, applications essences, the reasons of free zones in turkey and Turkey s free zones with their performances are evaluated and examined separately and widely. In the third part, Turkey s performance of foreign direct investments, forming of historical development, law, incitements and present situation, is examined. The effects of foreign direct investments on Turkish economy are evaluated from the side of free zones. Free zones, which are activating since 1988 in order to increase investment and production for exporting and accelerating the entry of foreign capital and technology, are ultimately important for Turkish economy with their 23.3 billion dollar trading capacity. But the foreign direct investment performances of free zones are far off expectations. On the contrary to expectations, free zones which are expected to increase Turkey s export, has created a force on import of turkey which applies a development model depending on import As a result has to attach importance to free zones in order to increase export and bring in more foreign capital and technology. Suitable political and economical conditions have to be obtained for foreign capital. More important incitements and legal arrangements have to be done in order to make use of free zones more efficiently. Key Words: Free Zones, Foreign Direct Investments, Developing Countries, Foreign Capital.

4 İÇİNDEKİLER Sayfa İÇİNDEKİLER i TABLOLAR DİZİNİ... v GRAFİKLER DİZİNİ......vi HARİTALAR DİZİNİ vi KISALTMALAR DİZİNİ.....vii BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1 1. Çalışmanın Konusu 2 2. Çalışmanın Amacı Çalışmanın Önemi.2 4. Çalışmanın Kapsamı Varsayımları Ve Sınırlılıkları Çalışmanın İçeriği..3 İKİNCİ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE SERBEST BÖLGE TEORİLERİ 1. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Doğrudan Yabancı Yatırımların Tanımı Neden Doğrudan Yabancı Yatırım Doğrudan Yabancı Yatırım Şekilleri Doğrudan Yabancı Yatırım Ve Kalkınma İlişkisi Çok Uluslu Şirketler ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar Doğrudan Yabancı Yatırımların Önemi Sermaye İhraç Eden Ülke Ve Yatırımcı Açısından Yatırıma Konu Olan Ülke Açısından Doğrudan Yabancı Yatırım Kararlarını Etkileyen Faktörler Politik Denge Özendirici Politikalar Düşük Ücretler Serbest Bölgeler Serbest Bölgelerin Tanımı Tarihsel Süreçte Serbest Bölgeler Serbest Bölgeleri Doğuran Faktörler.20 i

5 2.4. Serbest Bölge Çeşitleri Serbest Ticaret Bölgesi Serbest Üretim Bölgesi Serbest Limanlar Yatırım Bölgeleri Serbest Bankacılık Bölgeleri İkiz Fabrikalar (Maquiladora) Transit Bölgesi Serbest Çevre Serbest Bölgelerin Ülke Ekonomisi Üzerine Etkileri Serbest Bölgelerin Olumlu Etkileri Doğrudan Döviz Kazançları İstihdam Etkisi İhracat Arttırıcı Etkisi Yabancı Sermaye ve Teknoloji Etkisi Bankacılık, Transit Taşıma ve Diğer Liman Faaliyetlerinin Etkisi Serbest Bölgelerin Olumsuz Etkileri İthalat Baskısı Yaratma Yerli Firmalara Serbest Bölgelerdeki Firmaların Rakip Olması Sosyal Yapının Bozulması Ve Ücret Eşitsizliğinin Artması Ekonomiyi Yönlendirmedeki Etkinliğin Azalması Yasa Dışı Faaliyetlerde Meydana Gelebilecek Artış Çevre Kirliliği Yaratması Tekelleşmenin Hızlanabilme Olasılığı Yatırımların Olumsuz Yönde Dağılması Vergi Kaybına Neden Olması...35 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE SERBEST BÖLGELERİ 1. Türkiye de Serbest Bölgeciliğin Gelişimi Cumhuriyet Öncesi Dönem Arası Dönem 38 ii

6 Sonrası Dönem Türkiye de Serbest Bölgelerin Kuruluş Amaçları Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Çerçevesinde Serbest Bölgelerin İşleyişi Muafiyet ve Teşvikler Serbest Bölgelerin Gelir ve Harcamaları Kambiyo ve Hizmetler Uygulanmayan Hükümler Serbest Bölgelerde Sağlanan Avantajlar Serbest Bölge Hangi Firmalar İçin Daha Avantajlıdır Kuruluş Biçimlerine Göre Serbest Bölgeler Türkiye Serbest Bölgeleri Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi Antalya Serbest Bölgesi Avrupa Serbest Bölgesi Bursa Serbest Bölgesi Denizli Serbest Bölgesi Doğu Anadolu Serbest Bölgesi Ege Serbest Bölgesi Gaziantep Serbest Bölgesi İstanbul Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi İstanbul Deri ve Endüstri Serbest Bölgesi İstanbul Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi İstanbul Trakya Serbest Bölgesi İzmir Menemen Deri Serbest Bölgesi Kayseri Serbest Bölgesi Kocaeli Serbest Bölgesi Mardin Serbest Bölgesi Mersin Serbest Bölgesi Rize Serbest Bölgesi Samsun Serbest Bölgesi Trabzon Serbest Bölgesi TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Teknoloji Serbest Bölgesi..90 iii

7 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DYY LERİN GOÜ EKONOMİLERİNE ETKİLERİ: SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN 1. Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar Türkiye de DYY nin Tarihsel Seyri Türkiye de DYY Mevzuatı Teşvikler Türkiye nin DYY Performansı Türkiye nin DYY Açısından Dünya da Yeri Yabancı Sermaye İzinlerinin Sektörel Dağılımı Yabancı Sermaye İzinlerinin Yatırım Türlerine göre Dağılımı Yabancı Sermayeli Şirketlerin Ülkelere Göre Dağılımı DYY lerin GOÜ Ekonomilerine Etkileri (Serbest Bölgeler Açısından) Doğrudan Döviz Gelirleri İhracat Arttırıcı Etkisi İstihdam Etkisi Teknoloji Etkisi Rekabet Etkisi Çevresel Etkileri BEŞİNCİ BÖLÜM SONUÇ VE ÖNERİLER 129 KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ.142 iv

8 TABLOLAR DİZİNİ Tablo 2.1. TAYSEB Yıllık Ticaret Hacmi..54 Tablo 2.2. Antalya Limanı nın Özellikleri..56 Tablo 2.3. ASBAŞ Yıllara Göre Ticaret Hacmi..57 Tablo 2.4. ASB Yıllık Ticaret Hacmi..59 Tablo 2.5. BUSEB Yıllık Ticaret Hacmi.61 Tablo 2.6. DENSER Yıllık Ticaret Hacmi..63 Tablo 2.7. DASBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi..64 Tablo 2.8. ESBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi.66 Tablo 2.9. GASBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi..68 Tablo İSBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi.76 Tablo İDESBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi...77 Tablo KAYSER Yıllık Ticaret Hacmi...79 Tablo KOSBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi 81 Tablo MASBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi...82 Tablo MESBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi 84 Tablo MESBAŞ Ticaret Hacminin Ülkelere Göre Dağılımı..84 Tablo MESBAŞ Bölgedeki İstihdamın Dağılımı...85 Tablo RİSBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi..86 Tablo SASBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi.87 Tablo TRANSBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi...88 Tablo TEKSEB Yıllık Ticaret Hacmi.91 Tablo 3.1. Türkiye de DYY Hareketleri ( ).94 Tablo 3.2. Yabancı Sermayeli Şirketlerin Yatırımlarına Verilen Teşvik Belgeleri..102 Tablo 3.3. Ülkeler itibariyle Yabancı Sermaye Stoku ve Yabancı Sermaye Yatırım Projeleri.104 Tablo 3.4. Yabancı Sermaye İzinlerinin Sektörel Dağılımı ( )..106 Tablo 3.5. Yabancı Sermaye İzinlerinin Yatırım Türlerine Göre Dağılımı ( ).108 Tablo 3.6. Yabancı Sermayeli Şirketlerin Ülkelere Göre Dağılımı Tablo 3.7. Kuruluş Türlerine Göre Yabancı Sermayeli Şirketler.111 Tablo 3.8. Serbest Bölgelerdeki Faaliyet Ruhsat Sayısı, Tablo 3.9. Ticaret Hacminin Ülkelere Göre Dağılımı v

9 Tablo 3.10.Serbest Bölge Fon Gelirlerinin Gayri Safi Kazanç İçindeki Payı Tablo 3.11.Türkiye Dış Ticareti Tablo 3.12.Bölgeler İtibariyle Yıllık Ticaret Hacimleri 117 Tablo 3.13.Yabancı ve Yerli Sermayeli Büyük Şirketlerin Göreli Konumları 119 Tablo 3.14.Serbest Bölgelerde İstihdam Tablo 3.15.Küresel Rekabet Sıralaması (2000) 124 Tablo 3.16.Kükürtdioksit ve Partiküler Madde (Duman) Konsantrasyonlarının En Yüksek Olduğu İller GRAFİKLER DİZİNİ Grafik 2.1. BUSEB Yıllık Faaliyet Ruhsatı.61 Grafik 2.2. BUSEB Yıllık Ticaret Hacmi 62 Grafik 2.3. BUSEB Yıllara Göre İstihdam..62 Grafik 2.4. İSBİ Aylık Toplam Ticaret Hacmi Dağılımı ( X 1000$ ).70 Grafik 2.5. İSBİ Yıllarla Göre Toplam İşlem Hacmi Dağılımı ( X 1000$ ) 70 Grafik 2.6. İSBİ Mal Hareketlerine Göre Ticaret Hacmi Grafikleri Ocak-Kasım Grafik 2.7. DESBAŞ Yıllık Ticaret Hacmi.73 Grafik 2.8. DESBAŞ Ticaretin Sektörel Dağılımı...74 HARİTALAR DİZİNİ Harita 2.1. Türkiye Serbest Bölgeleri..53 vi

10 KISALTMALAR DİZİNİ AB ABD AET age agm AR-GE BM ÇUŞ DPT DİE/TUİK DTM DYY (FDI) GOÜ GÜ GSMH GSYİH GÜ HM IMF İMKB İSO İTO KDV SB TİSK : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Avrupa Ekonomik Topluluğu : Adı Geçen Eser : Adı Geçen Makale : Araştırma Geliştirme : Birleşmiş Milletler : Çok Uluslu Şirketler : Devlet Planlama Teşkilatı : Devlet İstatistik Enstitüsü : Dış Ticaret Müsteşarlığı : Doğrudan Yabancı Yatırımlar : Gelişmekte Olan Ülkeler : Gelişmiş Ülkeler : Gayri Safi Milli Hasıla : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla : Gelişmiş Ülkeler : Hazine Müsteşarlığı : Uluslararası Para Fonu : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası : İstanbul Sanayi Odası : İstanbul Ticaret Odası : Katma Değer Vergisi : Serbest Bölge : Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu vii

11 BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 20. yüzyılın sonlarında sosyal, ekonomik, politik ve kültürel alanda dünyada esen değişim rüzgarları; devletleri, şirketleri ve bireyleri hızla etkisi altına alarak, yeni bir dünya düzeninin kurulmasına yol açmıştır. Dünya hızla değişmektedir. Eski değerler, eğilimler yerini yenilerine bırakmaktadır. Bugün hiçbir ülke bu değişimin dışında kalmak, bildiğini okumak gibi bir lükse sahip değildir. Bilgi teknolojisindeki devrim, ülkeleri birbirleriyle daha yakın ilişkiler kurmaya ve dünyadaki trendleri yakalamaya zorlamaktadır. Artık ülkeler dışa kapalı bir ekonominin günümüz dünyasında yeri olmadığını anlamışlardır. Bugün hiçbir ekonomi kendi kendine yeterli olamaz. Kendini global dünyaya açmayan bir ekonomi, değişimin gerisinde kalır ve gelişemez. Bunun bilincine varan ülkeler, ulusal ekonomilerini dünyaya açmaya; mal, emek ve sermaye hareketlerinin sınır tanımadığı dünyada bir yandan uluslararası rekabet yarışında öne geçmeye, diğer yandan rekabet güçlerini arttırmak için ekonomik işbirliğine ve bölgesel birleşmelere ağırlık vermeye başlamışlardır. Küreselleşmenin keskinleştirdiği rekabet olgusu ve hızlı kalkınma hamleleriyle çağı yakalama zorunluluğu, gelişmekte olan ülke hükümetlerinin doğrudan yabancı yatırımları ülkeye çekecek politikalar üzerinde yoğunlaşmasına neden olmaktadır. İktisat yazınında, yabancı sermayenin ülkeye gelişinin teknoloji, sermaye birikimi, büyüme, vergi gelirleri, yurt içi rekabet, istihdam, ihracat ve finansman gibi alanlarda ülke için yararlı olduğuna dair kuvvetli bir kanı vardır. Gelişmekte olan hemen tüm ülkelerde hükümetler, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını kalkınma hedeflerinin bir parçası olarak düşünmektedir. Küresel ekonomik sistemde mal ve sermayenin dolaşımından daha fazla pay almak isteyen ülkeler yeni stratejiler geliştirmektedirler. Serbest bölge uygulamaları da bu stratejiler arasında önemli bir alternatif olarak yer almaktadır. Günümüzde, serbest bölgeler gelişmiş ülkelerde etkin ticari merkezler olarak çok önemli lojistik işlevler üstlenmişlerdir. Gelişmekte olan ülkeler açısından ise, serbest bölgeler uluslararası ticaret ve yatırım olanaklarından daha etkin yararlanmak ve ilave istihdam alanları oluşturmak için yeni fırsatların yaratıldığı bir araç olarak ön plana çıkmaktadırlar. 1

12 1. Çalışmanın Konusu: Çalışmada gelişmekte olan ülkelerin yabancı sermaye ve teknoloji ihtiyacını karşılamak için kurulan serbest bölgelerin DYY performansları değerlendirilmiş ve serbest bölgeler çerçevesinde DYY lerin Türkiye ekonomisi üzerine etkileri konu edilmiştir. 2. Çalışmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı özellikle gelişmekte olan ülke ekonomilerinde büyük öneme sahip olan doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerindeki etkilerini Türkiye Serbest Bölgeleri açısından ele almaktır. Gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye de faaliyette bulunan serbest bölgelerin doğrudan yabancı yatırım performanslarının değerlendirilmesi ve serbest bölgelerden beklenenlerin, ülkemiz serbest bölgelerinden ne ölçüde karşılandığının ortaya konulması amaçlanmıştır. 3. Çalışmanın Önemi: Çalışma Türkiye de serbest bölgelerin yabancı sermaye ve teknoloji çekmek konusunda beklenin çok altında olduğunun ortaya konulması açısından önemlidir. Bu nedenle ihracata dayalı kalkınma modeli uygulayan ülkemizin serbest bölgelerden beklentilerinin istenilen düzeyde karşılanmadığı verilerle ortaya konulmuştur. Türkiye ekonomisinde önemli role sahip olan ve mutlaka gereken önemin verilmesi gereken serbest bölgeler fayda ve mahsurları ile incelenmiş ve yapılması gerekenlere ışık tutulmaya çalışılmıştır. 4. Çalışmanın Kapsamı Varsayımları Ve Sınırlılıkları: Bu çalışmada doğrudan yabancı yatırımlar serbest bölgeler açısından değerlendirilmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomilerinde DYY dan beklenen faydalar ve DYY nin olumlu ve olumsuz etkileri sadece serbest bölgelerle sınırlandırılmıştır. Çalışma daha çok serbest bölgeler ağırlıklı olduğundan DYY teorik çerçevede yüzeysel olarak ele alınmış ve Türkiye nin DYY performansı incelenerek serbest bölgelerin bu performanstaki etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. 2

13 Çalışmanın varsayımı ise gelişmekte olan bir ülke olarak yabancı sermayeye büyük ihtiyaç duyan Türkiye nin dünyadaki mal ve sermaye dolaşımından sahip olduğu potansiyele rağmen istenilen payı alamadığı ve bu amaç için kurulan serbest bölgelerden etkin olarak faydalanamadığıdır. 5. Çalışmanın İçeriği: Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde doğrudan yabancı yatırımlar ve serbest bölgelere ilişkin teorik bir çerçeve çizilmiş ve tanımları, ortaya çıkış nedenleri, önemleri, nitelikleri ve literatürde kabul edilmiş fayda ve mahsurları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Türkiye de serbest bölgelerin tarihsel gelişimi, uygulama esasları, ortaya çıkış nedenleri ve Türkiye Serbest Bölgeleri ayrı ayrı ve geniş olarak incelenerek performansları değerlendirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Türkiye nin DYY performansı tarihsel gelişim, mevzuat, teşvikler ve mevcut durum ele alınarak incelenmiş ve daha sonra DYY nin Türkiye ekonomisi üzerine etkileri konuya serbest bölgeler açısından bakılarak değerlendirilmiştir. 3

14 İKİNCİ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE SERBEST BÖLGE TEORİLERİ Günümüzde küreselleşme süreci ile birlikte yabancı sermaye hareketleri özellikle gelişmekte olan ülkelerin kalkınması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu ülkeler yabancı sermayeyi kendi ülkelerine çekebilmek için büyük bir yarış içindedirler. Kalkınmanın temel gereklerinden biri yatırımlardır. İhtiyaç duyulan yatırımın tamamının ülkelerin kendi içsel kaynakları tarafından karşılanması mümkün değildir. Yine buna paralel olarak dünyanın hızla küçüldüğü, mal ve hizmet trafiğinin de günden güne büyüdüğü günümüz ortamında, gelişmiş bilgi teknolojilerinin de yardımıyla gerek ülkelerarası ticaret ve gerekse çok uluslu şirket yatırımları büyük miktarlara ulaşmış durumdadır yılı itibarıyla yaklaşık 1.5 trilyon dolara ulaşan DYY lerin dünya genelinde yakaladığı hızlı büyüme ivmesi, bunun yanında hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin DYY çekme konusunda ortaya koydukları çaba Serbest bölge uygulamalarının özellikle GOÜ lerde önemini arttırmıştır. Kalkınmaya uygun ortamı yaratmak, geleceğin sektörlerini seçip, teşvikleri onlara odaklamak, yani yatırımları gerçekleştirecek yabancı sermaye ile teknolojiyi ülkeye çekip, ülkenin dünya ekonomisinde söz sahibi olmasını sağlamak amacıyla kullanılan serbest bölge uygulamaları günümüz ekonomisinde artan bir öneme sahiptir. Çalışmamızın bu bölümünde öncelikle DYY lerin ve Serbest Bölgelerin teorik olarak ne anlama geldiklerini, ülke ekonomisi açısından gerekliliklerini ve olumsuzluklarını anlatıp DYY ve Serbest Bölgeler ile ilgili genel bilgiler vereceğiz. 1. Doğrudan Yabancı Yatırımlar 1.1. Doğrudan Yabancı Yatırımların Tanımı Bir büyük şirketin üretimini kurulu bulunduğu ülkenin sınırlarının ötesinde yapmak üzere ana merkezinin dışındaki ülkelerde üretim tesisi kurması veya mevcut üretim tesislerini satın alması veya sermayesini arttırarak kendine bağlı bir şirket durumuna getirmesi bir doğrudan dış yatırımdır 1. Yatırılabilir kaynakların kişi ve kuruluşlar tarafından bir başka ülkeye taşınması şeklinde de ifade edilen doğrudan dış yatırımlar, üretime dönük olan yabancı ülkelerin fiziki üretim araçları üzerinde 1 SEYİDOĞLU Halil, Uluslararası Finans, 3.Baskı, Güzem Yayınları No:16, İstanbul, 2001,s

15 gerçekleştirilen yatırımlardır. Bu yönüyle hisse senedi-tahvil gibi menkul değerlere yani sermaye piyasası araçlarına veya kısa süreli para piyasası araçlarına yapılan mali nitelikteki dış yatırımlardan ayrılır. 2 Doğrudan dış yatırımlar yoluyla yerli şirketlerin mülkiyetine kısmen veya tamamen sahip olması ve bu şirketlerin yönetiminde söz sahibi olması globalleşen dünyada bir anlamda ülke ekonomisinin dünya ekonomisiyle rekabet halinde olmasını sağlamaktadır. Doğrudan dış yatırımlar, bir ülkeye ya döviz transferi yolu ile ya üretimde kullanılarak makine, teçhizat ve diğer üretim araçları şeklinde ya da lisans, teknik bilgi, know-how gibi gayri maddi haklar olarak girmektedir. 3 İşte bu yöntemle bir firma ya merkezi dışındaki bir ülkede yeni bir şirket kurar ya da yurtdışındaki mevcut bir firmayı tamamen veya kısmen satın alır. Doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin değişik kaynaklarda değişik tanımlara rastlamak mümkündür. Bu tanımlardan bazıları aşağıdaki gibidir. 5 Haziran 2003 tarihinde kabul edilen Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu DYY yi 4 ; Yabancı yatırımcı tarafından, a. Yurt dışından getirilen; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nca alım satımı yapılan konvertibl para şeklinde nakit sermaye, Şirket menkul kıymetleri (devlet tahvilleri hariç), Makine ve teçhizat, Sınai ve fikri mülkiyet hakları, b. Yurt içinden sağlanan; 2 SAATCİOĞLU Cem, Doğrudan Dış Yatırımlar Ve Türkiye, Erişim:www.ismmmo.org.tr, UZUNOĞLU Sadi, Yeni Finansman Teknikleri, 2. Baskı, İstanbul, 1998, s Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Resmi Gazete, Sayı:25141, 17 Haziran 2003 Erişim:www.dtm.gov.tr,

16 Yeniden yatırımda kullanılan kar, hasılat, para alacağı veya mali değeri olan yatırımla ilgili diğer haklar, Doğal kaynakların aranması ve çıkarılmasına ilişkin haklar, gibi iktisadi kıymetler aracılığıyla; yeni şirket kurmayı veya şube açmayı, menkul kıymet borsaları dışında hisse edinimi veya menkul kıymet borsalarından en az %10 hisse oranı ya da aynı oranda oy hakkı sağlayan edinimler yoluyla mevcut bir şirkete ortak olmayı ifade etmektedir şeklinde tanımlamaktadır. DPT yayınları ise DYY yi; 5 Portföy yatırımları hariç, bir veya daha fazla uluslararası yatırımcının tamamına sahip olduğu veya yerli firma veya firmalarla ortaklık halinde gerçekleştirdiği yatırımlar olarak tanımlamaktadır. OECD kaynakları ise DYY yi ; 6 Yabancı yatırımcının şirketin dağıtılmayan ve yatırıma tekrar aktarılan kazançlardaki payı, Yabancı yatırımcının nakit veya ayni sermaye yoluyla, ana şirketten hisse ve borç senetleri (kısa orta ve uzun vadeli borç senetleri) alımı, Yabancı yatırımcının şirkete sağladığı kredileri, Yabancı yatırımcının şirketten nakit dışı makine ve üretim hakları alımları, Yabancı yatırımcının sağladığı ticari ve diğer krediler şeklinde tanımlamaktadır. AB Direktiflerinde ise dört çeşit DYY türünün yer aldığını görüyoruz: 7 5 DPT,VII. Beş Yıllık Kalkınma Planı, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Özel İhtisas Komisyonu Raporu, DPT Yayını, Ankara 2000, s.1. 3 TC Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Yabancı Sermaye Raporu, Ankara, 2001, s TÖRE Nahit, Dünyada Yabancı Sermaye Akımları, TCMB, Ekonomik İstikrar, Büyüme ve Yabancı Sermaye İsimli Konferansta Yapılan Konuşmanın Metni, Erişim:

17 Tümüyle sermaye sağlayan şahsa ait şubeler açılması, bunların genişletilmesi veya yeni firmalar kurulması ve mevcut firmaların bütünüyle satın alınması. Kalıcı ekonomik bağlar oluşturmak veya sürdürmek amacıyla yeni veya mevcut bir firmaya iştirak etmek. Kalıcı ekonomik bağlar oluşturmak veya sürdürmek amacıyla uzun vadeli kredi açmak. Uzun vadeli krediler vadeleri beş yıldan daha uzun kredilerdir, Yine mali kurumların, ki aralarında hiç kuşkusuz bankalar da var, kalıcı ekonomik ilişkiler kurmak ya da sürdürmek amacıyla açtıkları krediler de bu gruba dahildir Neden Doğrudan Yabancı Yatırım Doğrudan dış yatırımların gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasındaki rolü bütçe açıklarının finansmanındaki payı ve endüstriyel yapılanmasının ilerlemesindeki etkisi bu yatırımların II. Dünya Savaşı sonrasında hızla artmasına sebep olmuştur. Özellikle 1980 sonrası Dünya Ekonomisindeki Globalleşmeyle birlikte birçok nedenden dolayı doğrudan dış yatırımlar tercih edilmektedir yılı itibariyle 1,5 trilyon dolara ulaşan ve dünya ticaret hacminden daha hızlı bir büyüme sergileyen DYY lerin hangi nedenlerle gerçekleştirildiğinin irdelenmesi söz konusu gelişmelerden fayda umanlar veya araştırmacılar açısından büyük önem arz etmekte olup, firmaların kendi ülkelerinde ürettikleri mal ve hizmetleri ihraç etmek veya lisans ve yönetim sözleşmeleri yapmaya giderek artan bir alternatif olarak gördükleri DYY lerin gerçekleştirilme nedenleri şu şekilde sıralanabilir 9 : Değişik coğrafyalara yayılmış olan hammadde ve diğer üretim faktörlerinin ucuz, sürekli ve yeterli şekilde temini, Üretimin çeşitli aşamalarının farklı yerlerde gerçekleştirilmesinin sağladığı maliyet avantajından yararlanma düşüncesi, 8 SAATÇİOĞLU Cem, Doğrudan Dış Yatırımlar ve Türkiye, Erişim: SEYİDOĞLU Halil, Uluslararası İktisat, Güzem Yayınları, Geliştirilmiş 13.Baskı, İstanbul, 1999, ss

18 Üretici firmanın üretim süreçlerine ilişkin sahip olduğu özel bilgi ve teknikleri herhangi bir şekilde paylaşmaya yanaşmaması nedeniyle lisans anlaşmaları yapmak yerine bizzat üretmeyi tercih etmesi, Üretici firmanın yaratmış olduğu markayı korumak amacıyla üretimi kendisinin yapması konusunda ısrarcı bir tutum sergilemesi, Firmanın markalaşması sonucu yarattığı güvenden yurt dışında da istifade ederek müşteri potansiyelini arttırma düşüncesi, Üretim yapılan alanda iç pazarın doymuş olması sebebiyle hem daha az rekabetçi hem de doymamış yeni pazarlarda üretimi ve karlılığı sürdürmek düşüncesi, İthalatçı ülkenin gümrük mevzuatından kaynaklanan kısıt ve vergi yükünden kaçınmak, Firmanın kendi ülkesinde geçerli olan mevzuat nedeniyle yaşadığı kısıtlamalardan kurtularak bu alanda daha liberal ortamlarda çalışma şeklindeki politikaları, Yabancı teknolojilerden istifade etme düşüncesi Doğrudan Yabancı Yatırım Şekilleri DYY kararı alan firmaların dikkatle değerlendirmeleri gereken en önemli konulardan biri ev sahibi ülkenin şartları, pazardaki rakip firmaların durumu doğrultusunda hangi yatırım şeklini seçeceğidir. Bu aşamada firmanın önündeki alternatifler ve bu alternatiflere ait fayda ve mahsurlar ise şu şekildedir: 10 Ortak Yatırımlar: Firma yeni bir pazara gireceği için halihazırda pazardan pay alan, isim yapmış, üretim ve dağıtım konusunda önemli tecrübe ve bağlantılara sahip bir firma ile ortak bir yatırım yapmayı tercih edebilir. Bu suretle ortağının siyasi ve yerel otoritelerle geçerli ilişkiler içinde bulunma avantajından da yararlanabilir. Buna karşın yerli firma ile yabancı ortağın çıkarları ve yönetim anlayışları uyuşmayabilir, yabancı ortağın bazı sır ve bilgileri paylaşması gerekebilir. 10 SEYİDOĞLU Halil, a.g.e., ss

19 Firmaların Tek Başına Gerçekleştirdiği Yeni Yatırımlar: Firma, mülkiyeti tamamıyla kendisine ait bir firma kurma yoluna gidebilir. Bu durumda bütün karar alma ve yönetim süreçlerini kendi çıkarları doğrultusunda belirleme şansına sahip olurken, yeni girdiği pazarı tanımıyor olması ve bu şartlar altında yerli otoritelerle iyi ilişkiler tesis etmekte zorlanması nedeniyle daha fazla iletişim maliyetine razı olması gerekebilir. Satın Alma ve Birleşmeler: Şirketler arası satın alma ve birleşmeler yerli ve yabancı şirketler ya da iki yabancı şirketin satın alma ya da şirket evliliği diye de tabir edilen yöntemlerle güçlerini birleştirmeleri esasına dayalı bir ortaklık biçimidir yılı itibariyle 1,5 trilyon dolar değerine ulaşan DYY akışlarının 1,1 trilyon dolarlık kısmı bu şekilde gerçekleşmiştir. 11 Teknolojiyi üretmek yerine daha düşük bir maliyetle içselleştirmek, önemli maliyet avantajları ve büyük ölçekli üretim fırsatları yaratır. Buna karşın farklı şirket kültürleri şirket içi uyumsuzlukları gündeme getirebileceği gibi bir firmanın diğerinin güdümüne girmesi sonucunu da doğurabilir. Stratejik İşbirlikleri: Tarafların imzaladıkları ortak pazarlama ve hizmet anlaşmasıyla dış pazarlarda birbirini temsil ettikleri veya oluşturdukları konsorsiyumlarla özellikle AR-GE nin yüksek maliyetli olduğu projelere yönelik üretime yöneldikleri ortaklıklardır. Maliyetleri düşürmek suretiyle firmalara önemli avantajlar sağlar, buna karşın elde edilen gelirin paylaşılması söz konusudur. Taraflardan birinin daha ileri teknolojiye sahip olması durumunda teknolojisi nispeten geri olan taraf çoğunlukla bu teknolojiyi tanıma fırsatı bulur. Zorunlu Yatırımlar veya Firmaların Karlarını Yatırımlarını Artırmak Üzere Kullanmaları: Firmanın, karını ev sahibi ülkenin koyduğu kısıtlamalar çerçevesinde kendi ülkesine transfer edemediği veya böyle bir kısıtlamanın bulunmamasına rağmen yatırımını arttırmak veya çeşitlendirmek adına karıyla yeni yatırıma yönelmesi durumudur. Ev sahibi ülkeler yerli pazarlardan elde edilen karın dışarıya transferinin, kaynak transferi anlamına geleceği düşüncesiyle, çoğunlukla bu 11 ÇALIŞKAN Özgür, Dünya Yatırım Raporu 2002 Çerçevesinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Değerlendirmeler, Erişim:http://www.dtm.gov.tr/ead/DTDERGI/ OCAK2003/dünya.htm,

20 tür yatırımları teşvik ederek elde edilen karın yine yurt içinde yeni yatırımlara dönüşmesine önem verirler Doğrudan Yabancı Yatırım Ve Kalkınma İlişkisi Doğrudan yabancı yatırım ve kalkınma arasında neden sonuç ilişkisine benzer bir ilişki vardır. DYY leri kalkınma için önemli kılan, kalkınmanın kendisini sonuç verecek yatırım olgusunun tasarrufa duyarlılığıdır. Tasarrufların büyüklüğü ve yatırıma yönelmesi sonucu ortaya çıkacak ekonomik büyüme ve sosyo-kültürel gelişmeler kalkınmanın kendisini oluşturmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımlar konusunda gösterilen olumlu performans kalkınma yolunda önemli basamaklardan birini teşkil etmektedir. Şüphesiz ki doğrudan yabancı yatırımlar tek başına kalkınma için yeterli değildir. Fakat günümüzde DYY lerin özellikle gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın olmazsa olmazlarından olarak değerlendirildiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Doğrudan yabancı yatırımlar küreselleşmenin ayrılmaz bir unsuru olarak dünya ekonomisine şekil veren faktörlerin başında gelmektedir. Yabancı sermaye yatırımlarının ülke ekonomisine ve uluslararası rekabet gücüne olan katkılarını özümsemiş ülkeler arasında son 10 yıldır kıyasıya bir rekabet yaşanmaktadır. Çoğu ülke yatırım ortamlarını iyileştirmek üzere çeşitli programları ve reform çalışmalarını başlatmışlardır. Ülkelerin bu konudaki çabalarını; 12 Doğrudan yabancı yatırımları düzenleyen yasal çerçevenin geliştirilmesi, Yatırım ortamının iyileştirilmesi, Ekonomik değişkenlerin düzeltilmesi olarak sınıflandırabiliriz. Söz edilen ülkeler arasında bu çalışmaları çok daha önce hayata geçirerek kalkınma planlarında yabancı sermaye yatırımlarına stratejik önem vererek ve bugün yabancı sermayeyi büyümenin, ihracatın ve üretimin itici gücü haline getirebilmiş, İrlanda, Çekoslovakya ve Tayland gibi ülkeler de bulunmaktadır. Yabancı sermaye yatırımlarının ülke ekonomisine getirdiği faydalar üretim ve istihdamdaki artışla sınırlı değildir. Bugün belli sektörlerde uluslararası rekabet 12 ÇANAKÇI İbrahim, Yabancı Sermaye Arenası nda Yapılan Tarihli Açış Konuşması, Hilton Ankara, Erişim:

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR

SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR SERBEST BÖLGELERE SAĞLANAN AVANTAJLAR Serbest Bölgenin Tanımı Genel olarak serbest bölgeler; ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA)

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ Metin TATLI Şubat 2015 SUNUM PLANI I. SERBEST BÖLGENİN TANIMI VE AMACI II. ANTALYA SERBEST BÖLGE III. SERBEST BÖLGELERİMİZİN SUNDUĞU AVANTAJLAR

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ. Hasan YÜKSEK Eylül 2012

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ. Hasan YÜKSEK Eylül 2012 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) SERBEST BÖLGE TEŞVİKLERİ Hasan YÜKSEK Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SERBEST BÖLGENİN TANIMI VE AMACI II. ANTALYA SERBEST BÖLGE III. SERBEST BÖLGELERİMİZİN SUNDUĞU AVANTAJLAR

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR.

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ABD ULUSLARARASI TİCARET BÖLÜMÜ GÜMRÜK MEVZUATI - I DOÇ. DR. BEKİR GÖVDERE DAHİLDE VE HARİÇTE İŞLEME REJİMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

İZMİR DE GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİNİ GELİŞTİRME TOPLANTILARI : FİNANSMAN KAYNAKLARINA ERİŞİM. 26 Şubat 2015 - İZMİR

İZMİR DE GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİNİ GELİŞTİRME TOPLANTILARI : FİNANSMAN KAYNAKLARINA ERİŞİM. 26 Şubat 2015 - İZMİR İZMİR DE GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİNİ GELİŞTİRME TOPLANTILARI : FİNANSMAN KAYNAKLARINA ERİŞİM 26 Şubat 2015 - İZMİR Sunum Planı 2 DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ 3 DÜNYA HİZMET İHRACATI

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Yeni Dış Ticaret Teorileri

Yeni Dış Ticaret Teorileri Yeni Dış Ticaret Teorileri Dr.Dilek Seymen Dr. Dilek Seymen Nitelikli İşgücü Teorisi (Skilled Labor-Keesing&Kenen) Sanayi ülkeleri arasındaki ticaretin büyük bir bölümü nitelikli işgücü farklılıkları ile

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Sayın Bakan, Değerli Konuklar, Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Forumun Türkiye hakkındaki genel

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir.

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir. MESAJ 1 GEÇTIĞIMIZ ONYILLARDA KAYDEDILEN ISTIKRARLI BÜYÜME TÜRKIYE YI YÜKSEK GELIR EŞIĞINE GETIRIRKEN, REFAH PAYLAŞILMIŞ VE ORTA SINIFIN BÜYÜKLÜĞÜ IKI KATINA ÇIKMIŞTIR. 1960 ile 2012 arasında ortalama

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İhracat Tarihsel Bakış 1980 yılına kadar tarım ağırlıklı ihracat hacmi; Tarım ürünlerinin payı: 1923 %86, 1963 %77.2, 1980 %57.4

Detaylı

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Önlisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü Öğretim Görevlisi Serkan

Detaylı

Finansal Hesaplar 2013

Finansal Hesaplar 2013 Finansal Hesaplar 2013 İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I. Genel Değerlendirme...3 II. Mali Olmayan Kuruluşlar...5 III. Mali Kuruluşlar...6 IV. Genel Yönetim...8

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Ali Haydar ELVEREN Daire Başkanı Özel Emeklilik Dairesi Hazine Müsteşarlığı Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 1 1. Giriş Bölgesel kalkınma veya bölgesel gelişmeler son yıllarda hepimizin üstünde tartıştığı bir

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı -

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - Ara dönem faaliyet raporlarının masaya yatırılması Soru işaretleri: Ara dönem faaliyet raporu neden gerekli? Bu gereklilikler

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 4 Eylül 2015 Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875 Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun Numarası : 4875 Kabul Tarihi : 5/6/2003 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 17/6/2003

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı