Ç HASTALIKLARI UZMANINININ ANEM YE YAKLA IMI REHBER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ç HASTALIKLARI UZMANINININ ANEM YE YAKLA IMI REHBER"

Transkript

1 Aneminin ayırıcı tanısının yapılması, ç Hastalıkları Uzmanlık prati inde en sık rastlanılan ve zaman zaman da en çok zorlanılan konularındandır. nsan hayatında demir metabolizmasının önemi anne karnındayken ba lar. Genç eritrositlerin üretilmeye ba lanmasından itibaren demir döngümüz de metabolizmamızdaki yerini almı olur. Oksijen trafi inde, dolayısıyla da hücrenin ya ayabilmesinde çok önemli yere sahip olan bu döngü, eri kin sa lı ında dolayısıyla da eri kinlerin doktoru olan ç Hastalıkları Uzmanlarının prati inde her zaman kontrol edilmesi gereken bir konu olacaktır. Hayatın ilk dakikalarından itibaren kemik ili i, dalak, karaci er, gastrointestinal sistemin de i ik bölümleri, ki inin beslenme özellikleri, kronik iltihabi durumlar demir döngüsü ve anemi olayına katılır. Anemi, hem bir hastalık hem de bir bulgu olması nedeniyle her zaman ayrıntılı olarak ele alınmalı, nedeni mutlaka ortaya konulmalıdır. Demir eksikli i, anemi geli iminde en sık nedendir. Ancak, bunun bile ortaya konması her zaman kolay olmamaktadır. Tanım Hemoglobin konsantrasyonunun normalin altına dü mesine anemi denir. Hemotokrit de eri ise, anemi de erlendirilmesi için do rudan de erlendirmeye alınabilecek bir parametre de ildir. Çünkü di er parametrelerden dolaylı olarak hesaplanan daha kaba bir de erdir. Dünya Sa lık Örgütü (DSÖ), anemi tanımlamasında hemoglobinin alt sınırını eri kinlerde erkekler için 13 g/dl, kadınlar için 12 g/dl olarak belirlemi tir. Bu de erlerin ırklar arasında farklılıklar gösterebilece i kabul edilmi bu farkın da 1-2 g/dl civarında olabilece i belirtilmi tir. Aneminin yarattı ı temel belirtiler doku hipoksisi ve kompensatuar mekanizmalar sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle anemi bir sendrom olarak da de erlendirilmektedir. Hastada halsizlik, ba dönmesi ve çarpıntı en sık belirtilerdir. Yüzde, konjuktivada ve tırnak yataklarında solgunluk da en önemli bulgudur. Ancak, hastanın solgun olmaması anemiyi dı lamaz. Anemi bütün bran ların vizitlerinde en sık rastlanılan bulgudur. Ülkeler arasında anemi sıklı ında da çok büyük farklılıklar vardır. Sınıflama Anemiler üç ekilde sınıflandırılabilirler: 1. Patofizyolojiye göre 2. Eritrosit morfolojisine göre 3. Klinik bulgulara göre Aslında, bu sınıflama ölçütlerinin hepsi de tanının konulması için önemlidir. Üretime yönelik olarak yapılan sınıflamanın temel mantı ı son derece basittir. Burada ya yetersiz yapım vardır ya da kanama, vs. nedeniyle a ırı bir kayıp vardır. Bu temel yakla ım çerçevesinde anemiler a) Azalmı Yapımlı Anemi: Burada kemik ili inde üretimde sorun vardır. Bu fonksiyon kaybına, azalmı eritrosit öncüllerine, kemik ili i infiltrasyonuna ya da beslenme faktörlerinde azalmaya ba lı olabilir. b) Normal Yapımlı Anemi: Bu tipte kemik ili i dü ük eritrosit kitlesine artmı üretimle cevap verir. Bu sınıflamada temel belirleyici retikülosit sayısıdır. Günlük hayatımızda ise, sınıflama eritrositlerin ortalama eritrosit hacmini (Mean Corpuscular Volume, MCV) temel alan morfolojik yapılarına göre yapılmaktadır. Mikrositik, normositik ya

2 da makrositik olarak yapılabilen bu sınıflama tanının konulmasında ciddi bir kolaylık sa lamaktadır. Anemi klinik görünüme göre de akut (genellikle kanama ya da hemolize ba lı) ya da kronik olarak sınıflandırılabilmektedir. 1. Patofizyolojik sınıflama Retikülosit sayısı, anemiye kemik ili i cevabının de erlendirilmesinde çok de erli bir veridir. Retikülosit konsantrasyonu özelikle MCV normal oldu unda aneminin ayırıcı tanısının yapılabilmesi için yol göstericidir. Hemoglobindeki azalma eritropoietin yoluyla eritrosit yapımını uyarır. Dolayısıyla, hemoglobin dü tü ünde normal yapım kapasitesi olan bir kemik ili i buna artmı retikülosit konsantrasyonu (yapımın normal oldu u anemi) ile cevap verir. E er hemoglobin seviyesi ile retikülosit konsantrasyonu arasındaki negatif korelasyon olu mamı sa yapım sorunu var denilebilir. Retikülosit sayımı, dola an eritrositlerin yüzdesi olarak rapor edilir. Bu rakamı yorumlamak için öncelikle çe itli düzeltmeler yapılmalıdır. Çünkü, anemi hallerinde retikülositlerin de yarı ömürleri artacaktır. Buna ra men bazı merkezlerde oran kullanılmaz ve do rudan retikülosit/mm3 kullanılır ama bu rakam yanıltıcı olabilir. Bundan kaçınmak için düzeltilmi retikülosit indeksi kullanılır. % Retikülosit ndeksi (Düzeltilmi ): % Retikülosit (Rapor edilen) X (Hasta hematokriti) / 45 Düzeltilmi retikülosit indeksi de her zaman gerçek tabloyu yansıtmayabilir. Bu nedenle Retikülosit Üretim ndeksine (RÜ ) bakılması önerilir. RÜ : % Retikülosit ndeksi / Düzeltme Faktörü Tablo 1. Retikülosit Üretim ndeksi hesaplaması için düzeltme faktörleri Hasta Hematokriti (%) Düzeltme Faktörü < RÜ >3 oldu unda yeterli kemik ili i cevabı var demektir ve bunu normal yapımlı (regenerative) anemi olarak kabul etmek gerekir. RÜ <2 oldu unda ise kemik ili inde üretim sorunu oldu unu gösteren azalmı yapımlı (hypo-regenerative) anemi söz konusudur. Düzeltme faktörü için geçerli faktör Tablo 1. de yer aldı ı ekilde olmasına ra men, günlük uygulamada düzeltilmi retikülosit indeksi do rudan 2 ye bölünerek RÜ bulunulmaktadır. a) Normal Yapımlı (Regenerative) Anemi Azalmı hemoglobin konsantrasyonuna artmı eritropoietin cevabı ile karakterizedir. Burada neden genellikle kanama ya da hemolizdir. Her iki durumda da tipik olarak retikülositlerde artı olur. Kanama çok ani ve yo un oldu unda (hemotokritte meydana gelebilecek hızlı

3 dü meye ba lı olarak) ya da çok yava ve uzun sürede geli ti inde MCV de kayda de er bir de i iklik olmayabilir. Normal yapımlı anemi zaman geçtikçe demir depolarında meydana gelebilecek tükenmeye ba lı olarak azalmı yapımlı hale dönebilir. Hemoliz, akut (genellikle damar içi) veya kronik (genellikle damar dı ı) olabilir. Akut hemoliz belirgin ani klinik belirtilerle (ate, titreme, sırt a rısı, koyu idrar) ve tipik laboratuar bulguları (hemoglobinüri ve azalmı plazma haptoglobulini) ile karakterizedir. b) Azalmı Yapımlı (Hypo-regenerative) Anemi Kemik ili inde farklıla manın ve olgunla manın farklı seviyelerindeki progenitör hücrelerde meydana gelen de i imler nedeniyle olmaktadır. Pluripotent kök hücrelerde meydana gelen hasarlar genellikle pansitopeniye (anemi, lökopeni ve trombositopeni) neden olurlar. Pansitopeni intrinsik (kemik ili i aplazisi, lösemi, myelodisplastik sendrom) veya ekstrinsik (metastaz, Gaucher hastalı ı ve tüberküloz, viral enfeksiyonlar, v.s.) nedenli olabilir. Bu nedenlerin hepsi hematopoezi ciddi ekilde bozma ve mikro çevreyi de i tirerek kök hücrelerin ço almasını engelleme potansiyelindedir. Eritroid seriye ait progenitor hücreler nadir de olsa saf kırmızı hücre aplazisi (pure red cell aplasia) ile sonuçlanacak ekilde seçici olarak etkilenebilirler. Bu ekilde eritroid seriye ait hücreler özellikle etkilendi inde kemik ili inde progenitör eritroid seri hücreleri azalırken di er seriye ait hücreler normal kalır. Kalıtsal da olsa kazanılmı da olsa saf kırmızı hücre aplazisi oldukça nadirdir. Ancak, eritroid seri hücrelerinde nitel de i iklikler (dyserythropoiesis) klinik pratikte oldukça sıktır. Bu tabloda, saf kırmızı hücre aplazisinin aksine kemik ili i eritroid seri hücreler açısından oldukça zengindir. Bu olgularda eritropoez hem morfolojik olarak hem de fonksiyonel olarak anormaldir. Eritroblastopeni akkiz ya da kalıtsal olabilir. Timoma en sık kazanılmı saf kırmızı hücre aplazisi nedenidir. Myelodisplastik sendrom ise en sık akkiz diseritropoez nedenidir. Myelodisplastik sendrom hastalarında sorun primitif multipotent progenitör hücreler seviyesinde oldu u için hem fonksiyonel hem de morfolojik olarak bütün hücre serileri (eritrosit, granülosit-monosit, megakaryosit) etkilenirler. Kemik ili indeki primitif sorunlardan köken alan anemilere göre beslenmeden kaynaklanan eksikliklere ya da üretim kusuruna dayanan anemiler daha sıktır.

4 Tablo 2. Anemilerin patofizyolojik sınıflaması Normal Yapımlı Anemi (Regenerative Anemia) 1. Akut veya kronik kanama 2. Hemolitik anemi Herediter (hemoglobinopati, enzim eksikli i, membran-iskelet hasarı) Akkiz (otoimmün, mekanik hasar, toksik-metabolik, ilaçlar, enfeksiyon, paroksismal noktürnal hemoglobinüri, hipersplenizm) Azalmı Yapımlı Anemi (Hyporegenerative Anemia) 1. Kök hücre patolojisine ba lı kemik ili i yetmezli i Niceliksel Hastalıklar Selektif eritroblastopeni (saf kırmızı hücre aplazisi) Global aplastik anemi Niteliksel Hastalıklar Kalıtsal: Herediter diseritropoez Akkiz: Myelodisplazi 2. Kemik ili i infiltrasyonu: Lösemi, lenfoma, multiple myelom Solid tümörler Myelofibroz Thesaurismosis (Gaucher hastalı ı) 3. nflamatuar kronik hastalıklar, enfeksiyonlar (Histoplazma, HIV) 4. laçlar, hipotiroidizm, üremi 5. Eritropoetik faktörlerin eksikliklerine ba lı Demir eksikli i Kronik hastalık anemisi Kobalamin ve folat eksikli i Megaloblastik anemi 6. Hormonlar: eritropoietin, tiroid hormonları, androjenler, steroidler 2. Morfolojik sınıflama Patojenik sınıflama aneminin olu um mekanizmasının da anla ılması açısından çok önemlidir. Ancak, klinik pratikte analitik parametreler daha kullanılı lıdır. MCV bize anemiyi mikrositik (MCV <82 fl), normositik (82-98 fl) ya da makrositik (MCV >98fL) olarak sınıflama imkanı sa lar. MCV, ortalama eritrosit hemoglobini (mean corpuscular hemoglobin, MCH) ile de ili kilidir. MCH eritrosit ba ına dü en hemoglobin miktarının (normal, pikogram) pikogram cinsinden ifadesidir. Dolayısıyla, MCV ve MCH ile birlikte mikrositer anemide azalırken, makrositer anemide artar. MCH konsantrasyonu (MCHC) her bir eritrositte ortalama hemoglobin konsantrasyonunu (% 32-36) ifade eder ve % olarak ifade edilir. De i im aralı ı çok küçük oldu u için hipokromide bile de i iklik göstermez. MCHC sadece herediter sferositozda yükselir ve kullanım alanı azdır.

5 MCV homojen olmayan eritrosit morfolojisi hakkında genel bir fikir verir. Ancak morfolojinin ne kadar heterojen oldu unun gösterilmesi amacıyla eritrositlerin da ılım e risi çizilir ve buradan bir endeks elde edilir; buna kırmızı hücre da ılım geni li i (red cell distribution width) anlamında kısaca RDW denilir. Normal de erleri % arası olan RDW anizositozun bir ifadesidir. Laboratuar imkanlar çok geli mesine ra men mümkün olan ve nedenin kesin olarak belirlenemedi i bütün anemili hastalara mutlak periferik yayma yapılmalıdır. a) Mikrositik Anemi Mikrositik anemi te his edildi inde altta yatan hastalık açısından üç olasılık vardır: Demir eksikli i anemisi, Talasemi, Kronik hastalık anemisi. Dördüncü ihtimal olan sideroblastik anemi oldukça nadir olup hikayede kur un ile temas yoksa ayırıcı tanıda ilk akla gelecek hastalık de ildir. Demir eksikli i en sık anemi nedenidir. Geli mi ülkelerde erkeklerde %2, premenopozal kadınlarda %9-16, bazı çalı malarda geli mekte olan ülkelerde %49 a kadar ve postmenepozal kadınlarda %5 sıklıkta görülür. Bu nedenle ilk yapılması gereken demir eksikli i anemisinin olup olmadı ının ortaya konulmasıdır. Serum ferritin de eri tanı konmasında yardımcı olabilir. Ferritin bir akut faz reaktanı olmasına ra men dü ük oldu unda tanı de eri yüksektir. Di er sıkça kullanılan parametreler olan serum demir de eri, demir ba lama kapasitesi ve transferin demir eksikli i anemisini kronik hastalık anemisinden ayırmada daha yetersizdir. Detaylı bir anamnez, demir eksikli inin nedeninin belirlenmesinde çok yardımcıdır. Gastrointestinal yakınmalar, gastrointestinal operasyon varlı ı, non-steroid anti-inflamatuar ilaç ya da aspirin kullanımı, antikoagülan alımı, hematolojik-onkolojik hastalıklara yönelik aile hikayesi sorgulanmalıdır. Anemi olmadan mikrositoz talasemi, polisitemi ise demir eksikli i anemisi açısından önemli bulgulardır. RDW talaseminin demir eksikli i anemisinden ayırt edilmesinde önemli bir parametredir. Mikrositoz varlı ında RDW normal ise, talasemi RDW > 15 oldu unda ise demir eksikli i anemisi dü ünülmelidir. Serum soluble transferin reseptörünün önemi demir eksikli i anemisi ile kronik hastalık anemisinin ayırt edilmesinde artmı tır: Demir eksikli inde, serum soluble transferin reseptör konsantrasyonu kronik hastalık anemisini olu turan nedenlerden etkilenmeden artar. Eritrosit içi ferritin konsantrasyonu ve eritrosit çinko-protoporfirin miktarı da demir eksikli ini kronik hastalık anemisinden ayırmada yardımcıdır. Bu parametreler sınırda hastaların ayırt edilmesini sa layarak hastaların gereksiz tetkikler yaptırmalarını ve gereksiz yere demir yüklenmelerini engellemekte çok yardımcı olabilirler. Erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda en önemli yakla ım gizli kan kayıplarını dı lamaktır. E er gaytada gizli kan pozitif çıkarsa özellikle erkeklerde öncelikli yapılması gereken tetkik kolonoskopidir. Çünkü, erkeklerdeki demir eksikli inin önemli bir nedeni adenokanserlerdir. Ancak, kolonoskopide bir sonuca varılamadı ında gastroskopi de mutlaka yapılmalıdır. nce barsak incelemeleri çok net olarak sınırları belli olan tanısal araçlar de ildir ancak, çölyak hastalı ı da demir eksikli i anemisinin olası bir nedeni olarak her zaman akılda tutulmalıdır. Premenepozal kadınlarda jinekolojik kanamalar her zaman demir eksikli i anemisinin en sık nedenidir. Dolayısıyla, gastrointestinal incelemelerden önce özellikle gaytada gizli kanı negatif premenapozal kadın hastalarda menstruel siklus kanamaları konusunda ayrıntılı anamnez ve jinekolojik de erlendirme daha de erlidir.

6 Mikrositozu olup ferritini normal hastalarda ba ta talasemi olmak üzere herediter hastalıkları dü ünmek gerekir. E er aile hikayesi yoksa ba ta kronik hastalıklar ve sideroblastik anemi olmak üzere demir eksikli i dı ındaki kazanılmı mikrositoz nedenleri akla gelmelidir. Tablo 3. Morfolojik sınıflama Mikrositik Anemi (MCV <82fL) Demir eksikli i anemisi Talasemi Kronik hastalık anemisi (Romatoid artrit, Hodgkin hastalı ı, kronik enfeksiyonlar, neoplaziler) Sideroblastik anemi (kur un, kalıtsal) Normositik Anemi (MCV = fl) Beslenme problemlerine ba lı (demir, kobalamin) Böbrek yetmezli i Hemolitik anemi Eritrositlerin hücre içi hastalıkları (membranopati, enzim eksiklikleri, hemoglobinopati) Eritrositlerin hücre dı ı hastalıkları (otoimmün hastalıklar, enfeksiyonlar, kimyasal ajanlar, örümcek zehiri, metabolik hastalıklar) Kronik hastalık anemisi Kemik ili inin primer hastalıkları Kemik ili inin kök hücrelerini intirinsik olarak etkileyenler: kemik ili i aplazisi (idiopatik, paroksismal noktürnal hemoglobinüri, Fankoni sendromu), saf kırmızı hücre aplazisi (akkiz, herediter, Diamond-Blackfan sendromu), myelodisplastik sendrom Ekstrinsik nedenler: ilaçlar, toksinler, radyasyon, virüsler, otoimmün sebepler, kemik ili i infiltrasyonları (metastatik ve lenfoma) Makrositik Anemi (MCV >98fL) laçlar (Hidroksiüre, radioiyodin, metotreksat) Diyet (vitamin B12 ve folat eksikli i) laca ba lı hemolitik anemi Diseritropoezis Myelodisplastik sendrom Klonal hematolojik hastalıklar Herediter hematolojik hastalıklar Retikülosit A ırı alkol alımı, karaci er hastalıkları Sigara Hipotiroidizm Waldenström Makroglobinemisi Bakır eksikli i, Kemik ili i aplazisi, Eritroblastopenik anemi Down sendromu Kronik obstruktif akci er hastalı ı MCV: Mean Corpuscular Volume Hafif makrositoz (MCV> fL)

7 Tablo 4. Tanısal yakla ımda RDW ve MCV ili kisi Hasta Hematokriti (%) MCV Normal MCV MCV Normal RDW -talasemi Normositik anemi Kemik ili i aplazisi Artmı RDW -talasemi Demir eksikli i RDW: Red cell distribution width MCV: Mean Corpuscular volume nflamatuar anemi Hipotiroidizm Megaloblastik anemi b) Normositik Anemi Normositik anemide temel sorun mümkün oldu unca çabuk bir ekilde ana nedeni ya da yan etkenleri ortaya koymak ve tedaviye ba lamaktır. Diyet eksiklikleri, böbrek yetmezli i ve hemolitik anemi en sık nedenlerdir. Diyete ba lı nedenler genelde folik asit, B 12 ve demir eksiklikleri olarak kar ımıza çıkar ve karı ık anemi eklindedir. Normal yapımlı (hemoliz ve kanama) ve azalmı yapımlı anemi (kemik ili i aplazisi, kronik hastalık, beslenme yetersizlikleri ve hemoglobinopati) arasında ayırıcı tanı yapabilmek için RÜ ye ihtiyaç vardır (Tablo 3). Böbrek yetmezli inde periferik yaymada morfolojik zenginlik izlenir. Eritropoietin seviyesi normal görünebilir ama aneminin derinli ine göre yetersiz kalmakta olabilir. Böbrek yetmezli inde hastalık ilerleyinceye kadar anemiye ait klinik bulgular ortaya çıkmayabilir. Normositik anemide hemolizi her zaman dı lamak gerekir. Hemoliz varlı ını gösteren bilirubin, laktat dehidorgenaz, haptoglobulin, vs. neden hakkında bize bilgi vermez. Periferik yaymada istosit varlı ı (damar içi hemoliz), Coombs testi (otoimmün hastalık), osmotik frajilite testi (damar dı ı hemoliz) ve ilaçların neden oldu u hemolizi dı lamak için yapılan testler hemoliz nedenine yönelik olarak tanı koymada yardımcı olabilir. Bu testlerden sonuç alınamazsa kronik hastalıklara yönelik testlere yönelinmelidir. Ancak normositik anemilerde ço unlukla esas nedeni ortaya koymak oldukça zordur. Bu durumda di er nedenlerin dı lamak için dikkatli bir inceleme yapmak gerekir: alkolizm (daha sık olarak makrositik), ilaç etkisi (kemoterapi, immunsupresyon), radyoterapi, neoplazi (kemik ili i infiltrasyonu), enfeksiyonlar (özellikle hastanede yatan hastalar için), cerrahi, travma (kanamanın ilk fazı). Sedimentasyon yüksekli i ve morfolojik bulgu olmaması kronik hastalı a ba lı normositik anemiyi destekleyen önemli bulgulardır. Kronik hastalık anemisi demir eksikli inden sonra en sık anemidir. Bu hastalarda immün hiperreaktivite vardır. Sitokin aktivasyonu retiküloendotel sistemi, dolayısıyla da demir metabolizmasını, eritroid öncül hücre proliferasyonunu, eritropoietin salınımını ve eritrosit ya am süresini etkiler. Kronik hastalık anemisinin en sık nedeni akut ve kronik (%18-95) enfeksiyonlar, kanser (%30-77), otoimmün hastalıklar (%8-71) ve böbrek hastalıkları (%23-50) eklindedir. Kronik hastalık anemisi daha çok ya lılarda ve hastanede yatan hastalarda görülen bir bulgudur. Kronik hastalıklar kronik kanamalarla da komplike olabilirler ve bu durumda ayırıcı tanının yapılması daha da zorla acaktır (Tablo 5). Talasemi ve orak hücreli anemi dı ındaki herediter anemiler son derece nadirdir. Ancak, herediter anemi üphesi varlı ında mutlaka konunun uzmanına hasta yönlendirilmelidir. Çükü, bu hastalıklarla ilgili yapılan testler hem teknik hem de yorum olarak özellikler göstermektedir.

8 Kemik ili i hastalı ı dü ünüldü ünde periferik yayma hemen yapılmalıdır. Çıkacak sonuca göre de kemik ili i aspirasyon biyopsisi gündeme gelebilir. Kemik ili i biyopsisi ve yayması hematopoietik hücrelerin morfolojisi, sayısı, niceliksel da ılımı (özellikle de myeloid:eritroid oranı 3:1), fibrozis, non-hematopoietik hücre varlı ı veya kemik ili i aplazisi hakkında bilgilendirir. Demire özgül Perl boyası kemik ili indeki demir depoları, siderositlerin niceliksel durumu ve sideroblastlar hakkında fikir edinmemize yardımcı olur. Nedeni bilinmeye ate varlı ında kemik ili i biyopsisi yapılabilir ve bazı özel boyalarla tanısal yakla ım sa lanabilir.

9

10 Tablo 5. Demir eksikli i, kronik hastalık ve karı ık tip anemilerin ayırıcı tanısı Kronik Hastalık Anemisi Demir Eksikli i Anemisi Karı ık Tip Demir Transferin veya normal Transferin saturasyonu Ferritin normal veya veya normal Serum transferin reseptör normal normal veya Soluble transferin reseptör / log ferritin < 1 > 2 > 2 Sitokin seviyesi normal c) Makrositik Anemi Makrositozis ço unlukla rutin kan tetkiklerinde saptanır. Sıklı ı % arasında de i ir ancak bunların %60 ında anemi yoktur. Di er taraftan, makrositozis bazı durumlarda fizyolojik (infant, gebelik, bazı aileler) olarak da saptanabilir. Ancak, her zaman için makrositozun patolojik bir durumu gösterebilece i akılda tutulmalıdır. B12 ve folik asit eksikli inde oldu u gibi di er hastalıklarda da makrositoz (periferik kan) oldu u kadar megaloblastozis (kemik ili i) de izlenebilir. Makrositik anemilerin ayırıcı tanısında ba langıç noktası hastaların kullandı ı ilaçların taranmasıdır. Metotreksat, trimetoprim, hidroksiüre, zidovudin, 5-florourasil gibi ilaçlar kadar sosyal içici de olsa alkol ve herbal ilaçlara da dikkat edilmelidir. Hidroksiüre genellikle MCV de erini >100 fl üzerine çıkarırken di er ilaçlar ve alkol fl civarında hafif bir makrositoza neden olur. laçlar ve alkolden sonra en sık neden beslenme ile ilgili sorunlardır. Bu nedenle B12 ve folik asit seviyelerine bakmak gerekir. Ancak, hastanın hikayesinde son günlerde folik asit preparatlarının kullanımı varsa, test sonuçlarını etkileyece i unutulmalıdır. Folik asit seviyesinin en iyi de erlendirme yöntemi eritrosit içi folik asit seviyesinin de erlendirilmesidir.

11 Ancak, çok zor bir tekniktir. Homosistein seviyesinin saptanması eritrosit içi folik asit seviyesinin de erlendirilmesinde alternatif ve güvenli bir yöntemdir. Laboratuar tarafından rapor edilen B12 seviyesi folik asidin aksine serum seviyesini yansıtır ve klinik bulgularla do rudan ili kilidir. Ancak, B12 nin serum seviyesinin do rudan klinik bulgularla ile ili kili olmadı ı durumlar da (ya lı hastalar, gebelik ve dü ük beyaz hücre seviyesi) vardır. Bu gibi durumlarda da kalıtsal bir metabolik hastalık ya da böbrek yetmezli i yoksa serum metil malonik asit seviyesinin normal olması vitamin B12 eksikli inin geli mesini engellemektedir. Vitamin B12 eksikli i ara tırmalarını tamamlamak için pozitif oldu unda pernisiyöz anemi varlı ını gösteren intirinsik faktöre kar ı geli mi antikorlara da bakmak gerekir. Ancak, unutulmamalıdır ki, anti-intirinsik faktör antikorlar yeterince duyarlı de ildir. Pernisiyöz anemi saptanamadı ı durumda ise malabsorpsiyon varlı ını gösteren Schilling testinin yapılması gerekir ( ekil 3). Folat eksikli i diyete ya da malabsorpsiyona ba lı olabilir ama B12 eksikli i her zaman malabsorsiyona ba lıdır. Bunun istisnası vejeteryanlık ve herediter transkobalamin II eksikli idir. B12 nin malabsorpsiyona ba lı eksikli inin en sık nedeni pernisiyoz anemidir. Bu nedenle ilk önce yapılacak ey serum gastrin seviyesinin saptanmasıdır. Çünkü gastrinin 1000>pg/mL üzerine çıkmasına yol açan sadece atrofik gastrit tip A (pernisiyöz anemi) ve Zollinger-Ellison sendromudur. Ancak, kesin tanı her zaman biyopsi ile konur.

12

13 SONUÇ Anemi, bir dahiliye hekiminin tam kan, ferritin, demir, demir ba lama kapasitesi, gaitada gizli kan, vitamin B12, akut faz reaktanları, bilirubin, laktat dehidrogenaz, haptoglobulin gibi basit testlerle %90 ına tanı koyabilece i bir sendromdur. Ancak, asla basite indirgenmemesi gereken, önemli klinik sonuçları olabilecek, tanı a amasında da hekimi yanıltabilecek bir tablodur. Ba arılı olarak tedavi edildi inde hastanın ya am standartlarını yükseltebilen bu klinik durumda, nedeninden ve tedavisinden kesin olarak emin olununcaya kadar hasta takip edilmelidir. Doç. Dr. Selim NALBANT Prof. Dr. Akif KARAN 2010 Kaynaklar 1. Chulilla JAM, Colás MSR, Martín MG. Classification of anemia for gastroenterologists. World J Gastroenterol 2009; 15: Anemili Hastaya Yakla ım (Sayfa: 19-67): Samir P Desai, Sana Isa-Pratt (Çeviri Ed: Engin ULUKAYA). Klinisyenler çin Laboratuvar Tıbbı Rehberi: Nobel ve Güne Beutler E, Waalen J. The definition of anemia: what is the lower limit of normal of the blood hemoglobin concentration? Blood 2006; 107: Patel KV, Harris TB, Faulhaber M, Angleman SB, Connelly S, Bauer DC, Kuller LH, Newman AB, Guralnik JM. Racial variation in the relationship of anemia with mortality and mobility disability among older adults. Blood 2007; 109: Tefferi A. Anemia in adults: a contemporary approach to diagnosis. Mayo Clin Proc 2003; 78: Tefferi A, Hanson CA, Inwards DJ. How to interpret and pursue an abnormal complete blood cell count in adults. Mayo Clin Proc 2005; 80: Goddard AF, James MW, McIntyre AS, Scott BB. Guidelines for the management of iron deficiency anaemia. Vol London: British Society of Gastroenterology, 2005: 1-6.

İç Hastalıkları Uzmanının Anemiye Yaklaşımı Rehberi

İç Hastalıkları Uzmanının Anemiye Yaklaşımı Rehberi İÇ HASTALIKLARI Dergisi 2010; 17: 7-15 DERLEME İç Hastalıkları Uzmanının Anemiye Yaklaşımı Rehberi Doç. Dr. Selim NALBANT 1, Prof. Dr. M. Akif KARAN 2 1 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı Tam Kan Sayımı

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

V. BÖLÜM HEREDİTER SFEROSİTOZ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

V. BÖLÜM HEREDİTER SFEROSİTOZ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 HEREDİTER SFEROSİTOZ V. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU HEREDİTER SFEROSİTOZ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU HEREDİTER SFEROSİTOZ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ Herediter sferositoz (HS);

Detaylı

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count TAM KAN SAYIMI Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count Tam kan sayımı kanı oluşturan hücrelerin sayılmasıdır, bir çok hastalık için çok değerli bilgiler sunar. Test venöz kandan yapılır. Günümüzde

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

4.SINIF HEMATOLOJI DERSLERI

4.SINIF HEMATOLOJI DERSLERI 4.SINIF HEMATOLOJI DERSLERI DERS 1: HEMOLİTİK ANEMİLER Bir otoimmun hemolitik aneminin tanısı için aşağıda yazılan bulgulardan hangisi spesifiktir? a. Retikülosit artışı b. Normokrom normositer aneminin

Detaylı

ANEMİLİ HASTAYA GENEL YAKLAŞIM. Dr Mustafa ÇETİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı

ANEMİLİ HASTAYA GENEL YAKLAŞIM. Dr Mustafa ÇETİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı ANEMİLİ HASTAYA GENEL YAKLAŞIM Dr Mustafa ÇETİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Dersin içeriği Aneminin tanımlanması. Anemi tanısında fizik muayene, öykü Semptom ve Bulgular Anemili

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı RETİKÜLOSİT SAYIMI RETİKÜLOSİTLER Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Retikülositler olgunlaşmalarını henüz tamamlamamış eritrositler dir. Yani çekirdeklerini kaybetmeye

Detaylı

Çocukta Fe Eksikliği Dışındaki Anemiler

Çocukta Fe Eksikliği Dışındaki Anemiler Çocukta Fe Eksikliği Dışındaki Anemiler Anemi, eritrosit sayısı veya hemoglobin düzeyinin normal değerlerin altında olmasıdır. Dokulara hemoglobin tarafından oksijen taşınmasının yetersiz olduğu, pediatri

Detaylı

Anemili Çocuk Prof. Dr. Yeşim Aydınok

Anemili Çocuk Prof. Dr. Yeşim Aydınok Anemili Çocuk Prof. Dr. Yeşim Aydınok yesim.aydinok@ege.edu.tr Anemi nedir? 1) Solukluk, halsizlik, çabuk yorulma 2) 1+ kan hemoglobinde (Hb) azalma 3) Kan Hb düzeyinde azalma 4) Kan Hb düzeyi azalması

Detaylı

ANEMİLİ HASTAYA YAKLAŞIM

ANEMİLİ HASTAYA YAKLAŞIM ANEMİLİ HASTAYA YAKLAŞIM Prof. Dr. Hale Ören TPHD Nutrisyonel Anemiler Okulu, Ankara 26 Aralık 2015 1 ANEMİ TANIMI Anemi eritrosit kütlesinin veya kan hemoglobin ve hematokrit konsantrasyonun azalması

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Tablo 1: Hemoglobin, Hematokrit ve MCV Parametresinin Yaş ve Cinsiyete Göre Normal Değerleri. Yaş

Tablo 1: Hemoglobin, Hematokrit ve MCV Parametresinin Yaş ve Cinsiyete Göre Normal Değerleri. Yaş 1 Anemiler Yrd.Doç.Dr.Servet YEL Anemi; hemoglobin konsantrasyonu veya alyuvar sayısının yaş ve cinsiyete göre değişen normal değerinin altına düşmesi sonucu, dokulara oksijen taşıma kapasitesinin azalması

Detaylı

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; TALASEMİ Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; Talasemi kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozan genetik hastalıklardır. Ülkemizde çok sık görülmektedir. Hastaların kırmızı

Detaylı

MİYELODİSPLASTİK SENDROM

MİYELODİSPLASTİK SENDROM MİYELODİSPLASTİK SENDROM Türk Hematoloji Derneği Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2013 30.01.2014 İnt. Dr. Ertunç ÖKSÜZOĞLU Miyelodisplastik sendrom (MDS) yetersiz eritropoez ve sitopenilerin varlığı ile ortaya

Detaylı

TRANSFERRİN ERİTROSİT. Transferrinin normal değerleri: Transferin seviyesini düşüren sebepler. Eritrosit; RBC: Red Blood Cell = Alyuvar

TRANSFERRİN ERİTROSİT. Transferrinin normal değerleri: Transferin seviyesini düşüren sebepler. Eritrosit; RBC: Red Blood Cell = Alyuvar TRANSFERRİN Transferin kanda demiri taşıyan bir proteindir. Her bir trasferrin molekülü iki tane demir taşır. Transferrin testi tek başına bir hastalığı göstermez. Beraberinde serum demiri, ferritin, demir

Detaylı

ANEMİLER-ACİL YAKLAŞIM. Dr. Fatih Demirkan Dokuz Eylül Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir

ANEMİLER-ACİL YAKLAŞIM. Dr. Fatih Demirkan Dokuz Eylül Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir ANEMİLER-ACİL YAKLAŞIM Dr. Fatih Demirkan Dokuz Eylül Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir Anemi klinik bir hastalığın belirtisidir Aneminin kendisi tek başına bir hastalık değildir Altta yatan nedeni

Detaylı

Onkoloji hastalarında Anemi ve tedavi yaklaģımları

Onkoloji hastalarında Anemi ve tedavi yaklaģımları Onkoloji hastalarında Anemi ve tedavi yaklaģımları Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD DESTEK TEDAVİ KONSENSUS TOPLANTISI, 9. Ġstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Günleri

Detaylı

Klinik Laboratuvar Testleri

Klinik Laboratuvar Testleri Klinik Laboratuvar Testleri HEMOGRAM (TAM KAN SAYIMI) Diğer adı ve kısaltma: Tam kan sayımı, CBC. Kullanım amacı: Genel sağlık durumunun kontrolü, kemik iliğinin hücre üretim faaliyetinin ve beslenme ile

Detaylı

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Olgu Sunumu Dr. Işıl Deniz Alıravcı Ordu Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 03.05.2016 OLGU 38 yaşında evli kadın hasta İki haftadır olan bulantı, kusma, kaşıntı, halsizlik, ciltte ve gözlerde

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DÖNEM III DERS KURULU 4 TIP TIP 312- HEMATOLOJİ VE BOŞALTIM SİSTEMİ

Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten DÖNEM III DERS KURULU 4 TIP TIP 312- HEMATOLOJİ VE BOŞALTIM SİSTEMİ Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 216 217 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 4 TIP TIP 312- HEMATOLOJİ VE BOŞALTIM SİSTEMİ

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin;

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; KRİYOGLOBÜLİN Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; Kriyoglobülin kanda bulunan anormal proteinlerdir ve 37 derecede kristalleşirler. Birçok hastalık sırasında ortaya çıkabilirler ancak vakaların %90ı Hepatit

Detaylı

HEMOGRAMI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr Reyhan Küçükkaya

HEMOGRAMI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr Reyhan Küçükkaya HEMOGRAMI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr Reyhan Küçükkaya Hemogramı nasıl değerlendirelim? Demir eksikliği? Talasemi? Trombositopeni? Lökositoz? Demir desteği nasıl verilmeli? Dr Reyhan Küçükkaya Hemogram için

Detaylı

G6PD B: En sık görülen normal varyanttır. Beyaz ırk, Asya ve siyah ırkın büyük bir kısmında görülür (sınıf-iv).

G6PD B: En sık görülen normal varyanttır. Beyaz ırk, Asya ve siyah ırkın büyük bir kısmında görülür (sınıf-iv). Glukoz 6 Fosfat Dehidrogenaz Enzim Eksikliği Tanı ve Tedavi Kılavuzu Eritrositlerin normal yaşamlarını devam ettirebilmek için enerjiye gereksinimleri vardır. Eritrositlerde mitokondri bulunmadığından,

Detaylı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı RETİKÜLOSİT SAYIMI RETİKÜLOSİTLER Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Retikülositler olgunlaşmalarını henüz tamamlamamış eritrositler dir. Yani çekirdeklerini kaybetmeye

Detaylı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı RETİKÜLOSİT SAYIMI RETİKÜLOSİTLER Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Retikülositler olgunlaşmalarını henüz tamamlamamış eritrositler dir. Yani çekirdeklerini kaybetmeye

Detaylı

IV. BÖLÜM GLUKOZ 6 FOSFAT DEHİDROGENAZ ENZİM EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IV. BÖLÜM GLUKOZ 6 FOSFAT DEHİDROGENAZ ENZİM EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 GLUKOZ 6 FOSFAT DEHİDROGENAZ ENZİM EKSİKLİĞİ IV. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GLUKOZ 6 FOSFAT DEHİDROGENAZ ENZİM EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GLUKOZ 6 FOSFAT DEHİDROGENAZ

Detaylı

Eriflkinde Anemilere Genel Yaklafl m

Eriflkinde Anemilere Genel Yaklafl m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Anemiler Sempozyumu 19-20 Nisan 2001, stanbul, s. 9-16 Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi

Detaylı

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 7 Kasım 0 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi

Detaylı

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 09 Şubat 05 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi

Detaylı

KRONİK HASTALIK ANEMİSİ. İNT.DR.KÜBRA ÖZATA Ocak 2012

KRONİK HASTALIK ANEMİSİ. İNT.DR.KÜBRA ÖZATA Ocak 2012 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ İNT.DR.KÜBRA ÖZATA Ocak 2012 1 GİRİŞ VE TANIM Kronik hastalık anemisi (KHA); infeksiyon, inflamasyon, neoplastik hastalıklar, ağır travmalar, kalp yetersizliği, diabetes mellitus,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Eosinofil Sayısı; Eozinofil; Eosinophil count absolute;

Eosinofil Sayısı; Eozinofil; Eosinophil count absolute; EOSİNOFİL Eosinofil Sayısı; Eozinofil; Eosinophil count absolute; Eosinofil sayısı beyaz kan hücreleri içinde yer alan eosinofil miktarıdır. Beyaz kan hücreleri Lökositler, Lenfositler, Eosinofiller, Bazofiller

Detaylı

(İlk iki harfleri - TR)

(İlk iki harfleri - TR) VET-A Kayıt Tarihi:. /. /.. THD Veritabanları Kemik İliği Yetmezliği Veritabanı Hasta Kayıt Formu VET-A HEKİM BİLGİLERİ 1. Merkez 2. Hekim HASTA BİLGİLERİ 3. Hasta Kodu Sistem tarafından otomatik olarak

Detaylı

NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ

NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ Prof. Dr. Aziz Polat Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji B.D. Denizli VİTAMİN B12 TEDAVİSİ Tedavi oldukça kolay ve yüz güldürücüdür. Çoğunlukla

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERS YILI DÖNEM III NEOPLAZİ VE HEMOPOETİK SİSTEM HASTALIKLARI DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERS YILI DÖNEM III NEOPLAZİ VE HEMOPOETİK SİSTEM HASTALIKLARI DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016 2017 DERS YILI DÖNEM III NEOPLAZİ VE HEMOPOETİK SİSTEM HASTALIKLARI DERS KURULU 11.10.2016-31.10.2016 Dersler Teorik Pratik Toplam Patoloji 2 --- 2 Çocuk Hastalıkları

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

KAN HASTALIKLARI. Lösemi. Lösemi. Lösemi 19/11/2015 KAN HASTALIKLARI. Pıhtılaşma Bozuklukları. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

KAN HASTALIKLARI. Lösemi. Lösemi. Lösemi 19/11/2015 KAN HASTALIKLARI. Pıhtılaşma Bozuklukları. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire KAN HASTALIKLARI KAN HASTALIKLARI Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Kan, plazma adı verilen bir sıvı ve bu sıvı içinde süspansiyon halinde bulunan şekilli elemanlardan oluşur. Kanın yapısındaki değişiklikler

Detaylı

Talasemi ve Orak Hücreli Anemide Hematolojik Tanı. Dr. Zümrüt Uysal

Talasemi ve Orak Hücreli Anemide Hematolojik Tanı. Dr. Zümrüt Uysal Talasemi ve Orak Hücreli Anemide Hematolojik Tanı Dr. Zümrüt Uysal 19 Kasım 2011 Anemik Çocuğa Yaklaşım Öykü Fizik muayene Laboratuar LABORATUVAR 1.Tam Kan Sayımı Hb,Hkt, KK, OEV, OEH, OEHK, BK, Trombosit

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

KLİNİK TIBBİ LABORATUVARLAR

KLİNİK TIBBİ LABORATUVARLAR KLİNİK TIBBİ LABORATUVARLAR BİYOKİMYA LABORATUVARI Laboratuvarın çoğunlukla en büyük kısmını oluşturan biyokimya bölümü, vücut sıvılarının kimyasal bileşiminin belirlendiği bölümdür. Testlerin çoğunluğu,

Detaylı

Vaka 1 MT, 25 yaş, Mardin 10 Eylül 2006 Normal doğum yaptı Doğumdan 3 saat önce hematokrit %27, trombosit sayısı mm3 Doğumda aşırı kanama oldu

Vaka 1 MT, 25 yaş, Mardin 10 Eylül 2006 Normal doğum yaptı Doğumdan 3 saat önce hematokrit %27, trombosit sayısı mm3 Doğumda aşırı kanama oldu VAKA SUNUMLARI Dr.Vahide Zamani Düzen Laboratuvarlar Grubu Vaka 1 MT, 25 yaş, Mardin 10 Eylül 2006 Normal doğum yaptı Doğumdan 3 saat önce hematokrit %27, trombosit sayısı 46.000 mm3 Doğumda aşırı kanama

Detaylı

Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt: 34, Sayı: 2, (88-93)

Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt: 34, Sayı: 2, (88-93) Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt: 34, Sayı: 2, (88-93) Demir Eksikliği Anemisi ve Kronik Hastalık Anemisinin Ayırıcı Tanısında Eritrosit İndeksleri, Eritrosit Dağılım Genişliği ve Serum Ferritin Düzeylerinin

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 3. SINIF DERS PROGRAMI

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 3. SINIF DERS PROGRAMI DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik Pratik TOPLAM AKTS Patoloji 24 8 32 Farmakoloji 24 24 İç Hastalıkları (Hematoloji) 14 14 İç Hastalıkları (Onkoloji) 6 6 İmmünoloji 12 12 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 6 6 Tıbbi Genetik

Detaylı

Anemik Çocuğa Yaklaşım

Anemik Çocuğa Yaklaşım Çocuk Dergisi 13(4):1-137, 2013 doi:10.5222/j.child.2013.1 Derleme Anemik Çocuğa Yaklaşım Serap Karaman*, Zeynep Karakaş* Anemik Çocuğa Yaklaşım Anemi, milimetre küpte hemoglobin konsantrasyonu, hematokrit

Detaylı

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; TALASEMİ Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; Talasemi kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozan genetik hastalıklardır. Ülkemizde çok sık görülmektedir. Hastaların kırmızı

Detaylı

Tıbbi Genetik. Biyokimya. Nükleer Tıp. Radyasyon Onkolojisi. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji. Toplam

Tıbbi Genetik. Biyokimya. Nükleer Tıp. Radyasyon Onkolojisi. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji. Toplam DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik Pratik TOPLAM AKTS Patoloji 24 8 32 Farmakoloji 24 24 İç Hastalıkları (Hematoloji) 14 14 İç Hastalıkları (Onkoloji) 6 6 İmmünoloji 12 12 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 6 6 Tıbbi Genetik

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III SİNDİRİM VE HEMOPOETİK SİSTEMLERİ III. DERS KURULU ( 15 ARALIK 2014 16 OCAK 2015 ) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM

Detaylı

YETİŞKİNLERDE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Hazırlayan :Dr.Mine CEYLAN DOĞAN Danışman:Yrd.Doç.Dr.Ayşe Gülsen CEYHUN PEKER

YETİŞKİNLERDE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Hazırlayan :Dr.Mine CEYLAN DOĞAN Danışman:Yrd.Doç.Dr.Ayşe Gülsen CEYHUN PEKER YETİŞKİNLERDE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Hazırlayan :Dr.Mine CEYLAN DOĞAN Danışman:Yrd.Doç.Dr.Ayşe Gülsen CEYHUN PEKER SUNUM AKIŞI Prevelans Demir Tanım Etyoloji Klinik ve Lab.bulguları Gebelik Tedavi Prevelans

Detaylı

2. Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi?

2. Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi? DEMİR EKSİKLİĞİ 1. Demir eksikliği anemisi nedir? Demir eksikliği anemisi : kan hücrelerinin yapımı için gerekli olan demirin dışarıdan besinlerle yetersiz alınması yada vücuttan aşırı miktarda kaybedilmesi

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü

VAKA SUNUMU. Dr. Neslihan Çiçek Deniz. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü VAKA SUNUMU Dr. Neslihan Çiçek Deniz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bölümü N.E.K. 5.5 YAŞ, KIZ 1. Başvuru: Haziran 2011 (2 yaş 4 aylık) Şikayet: idrar renginde koyulaşma Hikaye: 3-4

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP)

ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP) ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP) Sporcu Biyolojik Pasaportu nun temel prensibi, yasaklı madde ve metotların etkilerinin, seçilen parametrelerde (değişkenlerde) zaman içinde oluşturduğu değişikliklerin

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z, İleri D.T, Arsan S Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D.

Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z, İleri D.T, Arsan S Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D. Yaşamın İlk İki Yılında Demir Profilaksisinin Önemi ve Anemi Taramasında Hemogram ile Birlikte Ferritin Ölçümü: Rutin Taramanın Bir Parçası Olabilir Mi? Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z,

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 24 10 34 Hematoloji 15 10 27 Mikrobiyoloji 4 10 14 Farmakoloji

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK Pratik-Uygulama Anamnez alma semiyoloji 2.GÜN 08.15-09.00 Kardiyovasküler sistem

Detaylı

Kansızlık, enfeksiyonlar, lösemi araştırması amacıyla yapılır.

Kansızlık, enfeksiyonlar, lösemi araştırması amacıyla yapılır. PERİFERİK YAYMA Formül Lökosit; Blood differential; Kan içindeki hücrelerin mikroskop altında detaylı incelenmesidir. Hücrelerin normal, anormal, immatür olanları ve yüzde oranları sayılır. Kanı oluşturan

Detaylı

2. Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi?

2. Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi? DEMİR EKSİKLİĞİ 1. Demir eksikliği anemisi nedir? Demir eksikliği anemisi : kan hücrelerinin yapımı için gerekli olan demirin dışarıdan besinlerle yetersiz alınması yada vücuttan aşırı miktarda kaybedilmesi

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi K. TÜRKMEN 11.15-12.00 Kardiyovasküler

Detaylı

Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir

Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir Tanımlar Refleks test uygulaması protokol otomasyonu TSH st4 PSA: 4-10 μg/l spsa hipokalemie

Detaylı

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; TALASEMİ Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; Talasemi kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozan genetik hastalıklardır. Ülkemizde çok sık görülmektedir. Hastaların kırmızı

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

Beslenme hikayesinde; kırmızı et, süt, deniz ürünleri tüketimi ve vejeteryan beslenme olup olmadığı araştırılır.

Beslenme hikayesinde; kırmızı et, süt, deniz ürünleri tüketimi ve vejeteryan beslenme olup olmadığı araştırılır. B12 Vitamin Eksikliği Tanı ve Tedavi Kılavuzu B12 vitamini (kobalamin), hayvansal gıdalardan özellikle kırmızı ette bulunur. Yiyecekle alınan kobalamin proteine bağlıdır, midede asit ve pepsin ile proteinden

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 167 KAHRAMANMARAŞ MERKEZ İLÇEDE ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINDA ANEMİ TARAMASI

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 167 KAHRAMANMARAŞ MERKEZ İLÇEDE ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINDA ANEMİ TARAMASI Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 167 KAHRAMANMARAŞ MERKEZ İLÇEDE ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINDA ANEMİ TARAMASI Mustafa ÇELİK Hüseyin TANIŞ Metin T. UĞUZ KSÜ., Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 205: KAN-BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE HASTALIKLARI

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 205: KAN-BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE HASTALIKLARI Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. İlker Saygılı / Tıbbi Biyokimya Başkan Yardımcıları: / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Yrd. Doç. Dr. Elif Pala / Tıbbi Biyoloji Üyeler: Prof. Dr. Ayşen Bayram / Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Hematopoetik Kök Hücre Nakli Mikrobiyoloji Laboratuarından Beklentiler. Dr. Gülsan Türköz SUCAK

Hematopoetik Kök Hücre Nakli Mikrobiyoloji Laboratuarından Beklentiler. Dr. Gülsan Türköz SUCAK Hematopoetik Kök Hücre Nakli Mikrobiyoloji Laboratuarından Beklentiler Dr. Gülsan Türköz SUCAK Allojeneik kök hücre nakli Lenfo-hematopoetik sistem kendini yineleme (self-renewal) kapasitesi olan tek organ

Detaylı

Mikrositik anemi ile seyreden kombine nutrisyonel anemiler

Mikrositik anemi ile seyreden kombine nutrisyonel anemiler doi:10.5222/buchd.2013.044 Klinik Araştırma Mikrositik anemi ile seyreden kombine nutrisyonel anemiler Combined nutritional anemia coexisting with microcytic anemia Ayşen Türedİ YILDIRIM 1, Hüseyin Demİrbİlek

Detaylı

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Transfüzyon tarihindeki önemli buluşu (ABO antijenleri tanımı) ile Nobel ödülü alan bilim adamı kimdir? a. Robert Cook b. Anthony Van Löwenhook

Detaylı

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik LAFORA HASTALIĞI Progressif Myoklonik Epilepsiler (PME) nadir olarak görülen, sıklıkla otozomal resessif olarak geçiş gösteren heterojen bir hastalık grubudur. Klinik olarak değişik tipte nöbetler ve progressif

Detaylı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri (HBOC) %5-10 arası kalıtsaldır Erken başlama

Detaylı

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER 1- Testlerle ilgili oluşturulmuş olan kişisel paneller eğer varsa kaldırılacaktır.(hastanenin özelliğine göre ve bilimsel gerekçeler

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 15 Şubat 2017 Çarşamba

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Çocuk Servisi Olgu Sunumu 15 Şubat 2017 Çarşamba Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Servisi Olgu Sunumu 15 Şubat 2017 Çarşamba Ar. Gör. Dr. Mine Esin Eruyar Dr. Mine Esin ERUYAR Şikayeti : Ciltte solukluk

Detaylı

I. BÖLÜM B 12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

I. BÖLÜM B 12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ I. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ B vitamini (kobalamin),

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Anemide Çevresel Kan n ncelenmesi

Anemide Çevresel Kan n ncelenmesi .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Anemiler Sempozyumu 19-20 Nisan 2001, stanbul, s. 17-22 Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 Eğitim Yılı Dönem III 2. Ders Kurulu Neoplazi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Ders kurulu

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi

Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi Epstein-Barr virüs enfeksiyonlarında trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi Habip ALMİŞ, İbrahim Hakan BUCAK, Mehmet TURGUT. Adıyaman Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD.

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD PERİOPERATİF ANEMİ Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD 1 SORU? Anemi Neden Önemli? 2 SORU? 3 İnsidans Önemi ANEMİ Tanı Tedavi 4 Anemi Nedir? WHO Hb < 13 g/dl Hb

Detaylı