OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER"

Transkript

1 Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Osteoporoz Sempozyumu 26 fiubat 1999, stanbul, s Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER Doç. Dr. fians n Tüzün KEM K YO UNLU UNUN DE ERLEND R LMES NDE DANS TOMETR K YÖNTEMLER Günümüzde iskeletin de iflik bölgelerinde kemik kütlesinin, kemik dansitesinin ve kemik mineral içeri inin saptanmas için çeflitli metodlar bulunmaktad r. Kemi in yo unlu u kemi in fizyolojik ve patofizyolojik durumunun önemli bir göstergesidir. Bu nedenle kemik mineral yo unlu u (KMY) kiflilerin k r k riskini ortaya koyan en temel ölçülerden biri olarak kabul edilmektedir. KMY nin k r k riskinin tahmin edilmesindeki de eri kan bas nc n n serebrovasküler veya serum kolesterolünün koroner arter hastal k riskini belirlemedeki de erine benzemektedir. Kemik kayb n n kifliyi k r klara götürdü- ü gerçe inden yola ç k larak osteoporoz tan s n n k r k oluflmadan konulabilmesi risk alt ndaki bir çok kifliyi gelecekte oluflabilecek k r klardan korumada rol oynayacakt r. KMY ölçümü klinikte, pratikte ve araflt rmalar n yürütülmesinde önemli bir ad m olmufl ve osteoporoz tan s, osteoporotik fraktür riskinin tahmini ve tedavinin izlenmesine yeni bir boyut kazand rm flt r. Mineralize olmufl iskeletsel kemik kütlesinde yaflla iliflkili bir kayb n olufltu u kabul edilmifl bir olgudur. Bu durum özellikle yafl aras kad nlarda aç k bir flekilde görülmektedir. lerlemifl kemik kayb erkeklerde daha ileri yafllarda gözlenir. Kortikal ölçüldü ü zaman y ll k ortalama kemik kayb oran %1 dir. Bu oran trabeküler kemikte daha yüksektir. Maksimum kemik kütlesi kad nlarda erkeklere oranla daha düflüktür ve kemik kayb daha belirgindir. Bu durum osteoporotik k r k riskinin kad nlarda erkeklere oranla neden daha yüksek oldu unu aç klamaktad r. Kemik kayb tüm iskelette ve üniform bir flekilde oluflmaz. Osteoporoz kortikal ve trabeküler kemikte de iflik derecelerde ve zamanlarda görülür. skeletin %80 i kortikal kemik ve %20 si trabeküler kemikten oluflmufltur. Vertebralarda ise %35 kortikal, %65 trabeküler kemik bulunmaktad r. Trabekü- 41

2 TÜZÜN, fi ler kemik özellikle aksiyel iskelette bulunurken, kortikal kemik apendiküler iskeleti oluflturmaktad r. Trabeküler kemik daha yüksek metabolik aktiviteye ve turnover oran na sahiptir. Özellikle postmenopozal ve trabeküler kemi in de erlendirilmesi öncelikli olarak önem kazanmaktad r. Baz araflt rmac lar kortikal kemik kayb n n femur boynu k r olan hastalarda, trabeküler kemik kayb n n ise vertebral k r klarda rol oynayan ana etken oldu unu söylemektedirler. Bu nedenle ölçümü yap lan kemi in vücudun hangi bölgesinde oldu u önemlidir. Ayr ca trabeküler kemikte yap lan ölçümler kortikal kemikte meydana gelen de iflimleri yans tmayabilirler. Bu durum kemik kütlesi ölçümlerinde tek bir teknik kullan ld zaman osteoporotik hastalarla normal kiflilerin ay r m n n her zaman sa l kl bir flekilde yap lamayaca n göstermektedir. Kemik yo unlu u ölçen sistemlerde kesinlik (Accuracy) Dansitometrik yöntemlerin de erlendirilmesinde kullan lan kesinlik terimi, bulunan kemik mineral yo unlu u de erinin kemi in özgül a rl na uygunlu unu ifade eder. Dansitometrik yöntemlerin ço unda KMY ve kemi in özgül a rl aras nda mükemmel bir korelasyonun varoldu u söylenebilir. Ancak tek enerjili kantitatif kompüterize tomografi (QCT) gibi baz yöntemlerde özellikle yafll larda kemik ili inde artan ya miktar nedeniyle, gerçek yo unlu un %30 u kadar düflük bir de er bulunabilir, bu da sistemin kesinli ini etkiler. Kantitatif ultrason (KUS) yöntemlerinin direkt olarak KMY ölçmediklerinden dolay kesinli ini de erlendirmek için elimizde henüz kantitatif bir parametre yoktur. Kemik yo unlu unun de erlendirilmesinde tutarl l k (Precision) ve seri ölçümlerdeki etkisi Dansitometrik sistemlerde tutarl l k, kemik mineral yo unlu unda zamanla oluflabilecek de ifliklikleri güvenilir olarak izlemeye imkan vermesi olarak tan mlanabilir. ncelenen dansitometrik yöntemlerin k sa özellikleri Tablo 1 de gösterilmifltir. KEM K YO UNLU U DE ERLEND R LMES NDE DANS TOMETR YÖNTEMLER 1. Single foton absorbsiyometri (SPA) SPA ço u dansitometre cihaz gibi kemik taraf ndan absorbe edilen foton radyasyon ölçümünü temel almaktad r. 42

3 OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER Tablo 1 Kemik yo unlu una yaklafl mda çeflitli sistemlerin özellikleri Teknik Kesinlik (%) Do ruluk (%) Radyasyon dozu (MSV) Konvansiyonel Radyografi Dorsal Lateral Lomber Lateral Fotodansitometri (el) SPA /SXA <5 DPA Lomber Spine Femur (Neck) DXA Lomber Spine Lateral Spine Femur (Neck) Radius Tüm vücut QCT SE QCT DE QCT PQCT Radius KUS Kalkaneus SOS Kalkaneus BUA SPA sisteminde radyasyon kayna olarak I 125 kullan lmakta olup, kaynaktan ç kan fotonlar n enerji düzeyleri sabittir. Bu nedenle de kemik-yumuflak doku ayr m sa l kl bir flekilde yap lamaz. SPA cihazlar ile yumuflak dokular n k smen az oldu u kalkaneus gibi periferik bölgelerden ölçüm yap labilmektedir. Ölçülen kemik bölümü kortikal dir. SPA ile kortikal alan dansitesi g/cm 2 olarak verilmektedir. Buradaki alan terimi ile kemi in bir yüzünden karfl yüzüne kadar 1 cm 2 lik bir kesit ifade edilmektedir. Radius flaft ndan ve metakarp ortas ndan yap lan ölçümler total vücut kemik miktar ve kalsiyumu ile korelasyon gösterir ancak vertebral kemik kitlesi ile korelasyon göstermez. SPA n n tutarl l %1-2 olarak bildirilmifltir. SPA halen ekonomik olmas 43

4 TÜZÜN, fi radyasyon al m n n az olmas ve uygulama kolayl nedeniyle birçok merkezde kullan lmaya devam edilmektedir. 2. Dual foton absorbsiyometri (DPA) DPA da radyasyon kayna olarak Gd 155 kullan l r. Kaynaktan ç kan fl n single fotondan farkl olarak gamma radyasyonunun iki ayr enerji seviyesindeki fotonlardan meydana gelmifltir. Düflük enerjili fotonlar sadece kemi i çevreleyen yumuflak dokular geçebilir. Buna karfl n yüksek enerjili fotonlar hem kemi i hem de yumuflak dokular geçebilir. Dokulardan geçen fl n miktar bir dedektör taraf ndan say l r; düflük enerji kanal na ait ölçümle yüksek enerjili fotonlar n ölçümü bilgisayar taraf ndan ayr larak sadece kemi e ait son bilgiler elde edilir, böylelikle kemik-yumuflak doku s n rlar daha net bir flekilde belirlenir. Bu nedenle DPA ile omurga ve femur gibi bol miktarda yumuflak doku ile çevrili bölgelerden ölçüm yap labilir. DPA ile trabeküler ve kortikal kemik ölçülür. Vertebra ölçümlerinde posterior ark n kortikal kemi i ile vertebra gövdesinin trabeküler kemi i ayn anda ölçüldü ünden osteofitik geliflmelere ba l olarak kemik yo unlu u oldu- undan yüksek bulunabilir. 3. Single enerji X-ray absorbsiyometri (SXA) Kemik yo unlu u ölçümünde X-ray kayna kullanan bir sistemdir. SPA dan fark radyasyon kayna olarak radyoaktif iyot yerine röntgen tüpünün bulunmas d r. Ancak SPA cihazlar gibi bu sistemde de yumuflak dokunun yan lg ya yol açan etkisi de erlendirilmemektedir. Bu nedenle SXA cihazlar da SPA gibi ancak yumuflak doku miktar n n minimal oldu u önkol veya kalkaneus gibi periferik bölgelerden ölçüm yapabilmektedir. 4. Dual enerji X-ray absorbsiyometri (DEXA) DEXA özellikle son bir kaç y ld r yayg n olarak kullan m alan na giren en geliflmifl kemik dansitometri yöntemidir. Bu sistemde de radyasyon kayna olarak röntgen tüpü kullan lm flt r. Bu yönü ile SXA ya benzer ancak fl n dual fotonludur. X fl n n n küçük çap ve daha yüksek yo unlu u radyoizotoplu sistemlere göre daha yüksek derecede do ruluk, k sa çekim süresi ve yüksek rezolüsyon sa lam flt r. DEXA n n tutarl l %1.3 olarak bildirilmifltir. DEXA sistemi ile çeflitli anatomik bölgelerdeki kemik mineral yo unlu u trabeküler ve kortikal olarak ölçülebilmektedir. Ölçüm için s kl kla kullan lan bölgeler; lomber spine (L2- L4) ve kalça (femoral neck, Ward alan ve trokanter) d r. Ölçülen de erle gr 44

5 OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER olarak BMC (Bone Mineral Content) ya da gr/cm 2 olarak BMD (Bone Mineral Density) verilmektedir. DEXA sistemi ile lomber kolondaki dejenaratif de ifliklikleri k smen elimine eden lateral spine ölçümü yap labilmektedir. Bu teknik özellikle lomber spondilozu olan olgularda önerilmektedir. Tüm vücut DEXA ölçümü ise daha çok kortikal kemik hakk nda fikir verdi inden senil osteoporozun takibinde daha fazla önem kazanmaktad r. Ayr ca kalça ve diz protezli hastalar için ortopedik çekim ve analizi de yap labilmektedir. 5. Kantitatif kompüterize tomografi (QCT) Bilgisayarl tomografi cihazlar yla kemik dansitesinin ölçülmesi absorbsiyometri ile ayn temele dayan r. Bu teknikte de foton radyasyonunun yerini röntgen fl nlar alm flt r. QCT ile trabeküler, kortikal veya integral kemik ölçümü santral ya da periferik olarak yap lmaktad r. Bu referans standart na göre yap lmaktad r. Bu ifllem için doku eflde erli fantomlar kullan lmaktad r. QCT de single-dual enerjili teknikler kullan labilmektedir. L1-L4 vertebralar n n orta bölümünden ölçüm yap larak kalsiyum hidroksiapatit de erleri mg/ml olarak verilir. Trabeküler ve kortikal kemik ayr ayr de erlendirilmektedir. DEXA ve DPA n n planar ölçüm yapmas ve g/cm 2 cinsinden BMD vermesine karfl n QCT ile volümetrik ölçüm (üç boyutlu) yap lmakta ve BMD gr/cm 3 olarak verilmektedir. Çekim süresi dakikad r, radyasyon al m 200 m Rem olup bu doz rutin CT çal flmalar n n 1/10 u kadard r. K smen pahal bir yöntemdir. CT nin en büyük avantaj özellikle yafll hastalarda ve gözlenen dejeneratif de ifliklikler ve aort kalsifikasyonu gibi DEXA için handikap oluflturabilecek, etkilerinden ba ms z olarak ölçüm yap labilmesi oluflturmaktad r. Lomber vertebralarda laminalar, pediküler ve vertebral end plateler kortikal içeriklidir. Dolay s yla bu bölgelerdeki dejeneratif de ifliklikler integral ölçüm yapan DPA ve DEXA gibi sistemlerde sonuçlar etkileyebilmektedir. QCT nin bu avantaj na karfl n özellikle ciddi osteoporozu ve kifozu olan kiflilerde önceki ölçüm pozisyonunu yakalamak teknik olarak güç olabilmekte ve bu da ölçümlerdeki tutarl l etkileyebilmektedir. Bir baflka hata kayna ise yafll larda kemik ili ine artan ya miktar oluflmaktad r. Bu hata dual enerji CT ile elimine edilebilir. Ancak dual enerji CT de hastan n ald radyasyon dozu daha yüksek, tutarl l k daha düflüktür. 4,10,11 6. Kantitatif ultrasound (KUS) KUS kemik dansitesini ölçen bir yöntem olmamakla beraber, özellikle son birkaç y ld r bir tarama yöntemi olarak kullan lmaya bafllanm flt r. KUS ultrasonik dalgalar n kat cisimlerin (kemik) içinden geçerken u rad fiziksel de- 45

6 TÜZÜN, fi iflimler esas al narak gelifltirilmifl bir yöntemdir. Kemikten ultrason geçiflinin mineral yo unlu u ile iyi bir korelasyon sa lad gösterilmifltir. KUS ile üç parametre ölçülmektedir. Bunlardan ilki SOS (Speed of sound-ses h z ) d r. kinci parametre BUA (Broadband Ultrasound Attenuation-ultrason zay flamas ) d r. Üçüncü parametre ise bu ikisinin kombinasyonu olup Stiffness olarak adland r l r. Stiffness in daha yüksek hassasiyet sa lad BMD ile daha iyi korelasyon gösterdi i bilinmektedir. KUS parametreleri yaflla azalma göstermektedir. KUS kemik yo unlu u ile uyumlu olmas n n yan s ra kemi- in kalitesi hakk nda da fikir edinilmesini sa layabilmektedir. Bir cismin elastik modülü artt kça ultrasonun o cisimdeki ileti h z da artmaktad r. Elastisitenin az olmas kemik dokusunun sa laml ile kompakt oluflu ile do ru orant l d r. KUS radyasyon al m n n olmamas, ekonomik olmas ve kolay uygulanabilmesi nedeniyle özellikle polikliniklerde, küçük yerleflim bölgelerinde, kad n-do um uzmanlar taraf ndan hamilelerde ve menopoz dönemindeki kad nlarda risk durumunun tespitinde ve çok merkezli tarama çal flmalar için kullan lmaktad r. OSTEOPOROZDA B YOK MYASAL BEL RTEÇLER N YER Bu bölümün bafll osteoporozun tan s nda biyokimyasal belirteçlerin yeri olabilirdi, ancak WHO nun 1994 deki raporunda belirtti i gibi osteoporozun tan s dansitometrik yöntemlerle saptanan kemik mineral yo unlu u de- erlerine göre konulmaktad r. Bu ba lamda osteoporozun tan s nda birincil bir önemi olmad klar anlafl lan biyokimyasal belirteçlerin osteoporozdaki kullan m amaçlar nelerdir? Her fleyden önce osteoporoz tan msal olarak kemik kütlesindeki azalma ve bu kayb n bir sonucu olarak k r k riskindeki artmad r. Bununla birlikte bu tan mlama bütünüyle statiktir ve kemi in dinamik yap s yla örtüflmez. Konu osteoporoza ba l k r klar yönüyle ele al nd nda ise gerek biyokimyasal belirteçler gerekse iliak biyopsi gibi direk ölçümlerle saptanan kemik kay p h z - n n k r k riski ile iliflkili oldu u ortaya konulmufltur. Özellikle menopozdan sonraki ilk 15 y l içinde h zl kemik kaybeden kad nlar n k r k riski yaklafl k 2 kat artmaktad r. Bu durumda kemik döngüsünün biyokimyasal belirteçleri kemik mineral yo unlu u ölçümlerinin tan daki kesinli ine ek bir katk sa lamaz. 46

7 OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER Osteoporoz tedavisinde çok çeflitli tedavi ajanlar kullan lmaktad r. Osteoporozun medikal tedavisinde genellikle asemptomatik olan hastalar n y llarca sürecek bir ilaç tedavisini kabullenmeleri zor olmaktad r. KMY deki de ifliklikler ise oldukça yavafl seyretmektedir ve tutarl l k hata pay da göz önüne al nd nda beklenilen sonuçlar vermeyebilir. Antirezorptif tedavi ajanlar n n ço u kemik döngüsünü yavafllat r ve rezorbsiyon formasyondan önce oldu una göre tedavi öncesi ölçülen bir rezorbsiyon belirtecinin 3 ay sonra tekrarlanmas postmenopozal osteoporozda kullan lan tedavi ajanlar n n etkinli i hakk nda bir fikir verir. Formasyon belirteçleri ise genellikle kortizona ba l osteoporozda önem kazanmaktad r. Tedavi izlemede ise rezorpsiyon belirteçlerinden biraz daha geç (4-6 ay kadar sonra) tedaviye cevap verirler. Bu anlamda biyokimyasal belirteçlerin klinik araflt rmalarda oldukça yararl veriler sa lad, klinik pratikte ise tedavi etkinli ini de erlendirmede ve hastan n tedaviye tolerans n artt rmada yararl oldu u söylenebilir. Kemik döngüsünün biyokimyasal belirteçlerinin duyarl l k ve özgüllü ü son y llarda kullan lan tekniklerin gelifltirilmesiyle (insan-monoklonal antikorlar n n kullan lmas gibi) artmakla beraber sonuçta ortaya konulan kemi- in ekstrasellüler matriksinin kompleks içeri i ve eldeki kitlerin çeflitlili i klinisyenleri pek çok problemle yüz yüze getirmektedir. Ayr ca farkl tedavi ajanlar kemik belirteçlerini farkl, hatta birbirinin karfl t yönde de etkileyebilmektedir. Kemik belirteçlerinin klinik yararlan m nda uzun süreli tutarl l k hata pay göz önüne al nmal d r. Delmas n tedavi görmeyen osteoporozlu kad nlarda yapt bir çal flmas nda, 15 ay içinde formasyon ve rezorpsiyon belirteçlerinin 7 kez ölçülmesi sonucunda formasyon belirteçlerindeki tutarl l k hata pay %11-15, rezorbsiyon belirteçlerinde ise %25-30 gibi de erler bulunmufltur. Biyokimyasal belirteçlerin bu de iflkenli i güvenililirliklerini büyük oranda azaltabilmektedir. Osteoporozda görülen kemik kayb rezorbsiyon ve formasyon aras ndaki dengesizli in bir sonucudur. Menopoza kadar kemik döngüsünde k smen küçük de ifliklikler olurken menopozdan sonra rezorbsiyonun formasyonundan fazla olmas nedeniyle kemik döngüsü premenopoz de erlerinin %60-80 inin üzerine ç kabilir. 47

8 TÜZÜN, fi KEM K YAPIMINI GÖSTEREN (FORMASYON) BEL RTEÇLER Formasyon belirteçleri osteoblastik aktiviteyi gösterir. Osteokalsin Osteokalsin, di er ad yla GLA proteini (BGP) kemik matriksini oluflturan non kollagen bir proteindir. Osteokalsin, osteoblastlar taraf ndan sentez edilir ve sentezin tamamlanmas ndan sonra osteokalsinin büyük bir bölümü kemik matriksinde yer al r, kalan k sm da kan dolafl m na kat l r. Osteokalsinin kan dolafl m na kat lan miktar kemik yap m n bize yans tmaktad r. Kalsitriol ve K vitaminin osteokalsin oluflumunu artt rd bilinmektedir. Ayr ca, glukokortikoidlerin, insulin ve östrojeninde osteokalsin miktar n artt rd gözlenmifltir. Osteokalsin seviyelerinin osteoporozun yan s ra Paget hastal nda, primer ve sekonder hiperparatiroidismde, kemik metastaslar nda ve böbrek yetersizli inde artt bildirilmifltir. Prokollajen peptid (Tip I kollajen) Tip I kollajen üçlü helisel bir moleküle sahiptir. Bütün ba dokular nda fibroz formu olufltururlar. Prokollajen I ad verilen öncü molekül olarak sentez edilirler. Prokollajen I kollajen üretimini ve büyümeyi gösteren biokimyasal bir belirteçtir. Serumda prokollajen I karboksi peptid (CICP) olarak ölçülürler. Prokollajenler kollajen yap tamamlan rken eklenen amino ve karboksi terminallerini oluflturan peptidleri içerirler. Kemik yap m zay flad zaman dolafl mdaki prokollajen I konsantrasyonu yükselir, uygun tedaviler (kalsitonin, bifosfonat gibi) yap ld zaman prokollajen I konsantrasyonlar n n azald gözlenmifltir. Prokollajen III peptid Prokollajen III peptid, fibroblastlar taraf ndan sentez edilir. Bu peptid hem kemik yap s na hem de mineralize olmam fl ve osteoblastik hücrelerle iliflkisi olmayan ba dokusuna aittir. D vitamini ile yap lan osteoporoz tedavisi prokollajen III sentezini artt r rken kemik d fl orijinli ba dokusu proteini sentezini ise artt rmad bildirilmifltir. Karacice in ba dokusu proliferasyonunda prokollajen III konsantrasyonu artmaktad r. Prokollajen III peptid in serum seviyesi yeni do anda en yüksek de erlere ulaflmaktad r (yaklafl k 250 ng/ml). Daha sonralar yafl ilerledikçe prokollajen III un ortalama de eri düflmekte ve 20 yafl ndan sonra sabit bir plato de erine ulaflmaktad r. 48

9 OSTEOPOROZDA TANI YÖNTEMLER Kemik alkali fosfataz (BALP) Alkali fosfataz n 4 izoenzimi vard r. Bunlar plasental, intestinal, germinal ve karaci er/kemik/böbrek izoenzimleridir. Karaci er/kemik/böbrek izoenzimi predominant formda bulunur. Kemik alkali fosfataz izoformunun, di er izoformlardan ayr olarak ölçülebilmesi bu proteinler aras ndaki sialik asit ve N-asetil glukozamine rezidülerinde farkl - l k sayesinde olur. Serumda kemik alkali fosfataz aktivitesi kemik mineralizasyonunu ve kemik formasyonunu yans tmaktad r. Kemik demineralizasyonunda, kemik alkali fosfataz konsantrasyonlar n n artt bilinmektedir. Ayr ca Paget hastal - nda primer hiperparatiroidizmde, osteomalaside metastatik karsinomalarda BALP konsantrasyonu artmaktad r. Hipotiroidizmde BALP de erlerinin azald gözlenmifltir. KEM K YIKIMINI GÖSTEREN (REZORPS YON) BEL RTEÇLER Hidroksipirolin Kollajen dokuda bulunur %13 aminoasit ihtiva eder. Hidroksiprolinin büyük bir bölümü kollajen y k m ndan dolay vücut s v lar na geçer ve bol miktarda bulunur. Toplam vücut kollajeninin yaklafl k olarak %50 si kemiklerde bulunur, üriner hidroksipirolin olarak at l r. Bu özelli inden dolay hidroksiprolin genel olarak bir kemik y k m markeri olarak kabul edilir. drarda total hidroksipirolinin %10 u bulunmaktad r. Hidrosipirolin kemik y k m d fl nda renal ve hepatik fonksiyonlar n sonucu olarak da oluflabilir. Üriner hidroksiprolin konsantrasyonun et ve bal k diyetinde de artt gözlenmifltir. Ayr ca, cilt ve k k rdak dokudaki kolajen turnoverlarda ve akut enfeksiyonlarda da üriner hidroksiprolin artar. KOLLAJEN ÇAPRAZ BA LARI MOKÜLLER P R D NOL N VE DEOKS P R D NOL N Piridinolin ve deoksipiridinolin kemikteki Tip I kollajende bulunan çapraz ba lar olufltururlar. Kollajen matriks yap tamamland ktan sonra kollajen fibrillerinin aras nda bulunan bu moleküller, fibril y k m sonucu ortaya ç karlar. Bu çapraz ba lardan piridinolin daha çok k k rdaktaki olmak üzere hem kemik hem de k k rdaktaki kollajende bulunurken deoksipiridinolin sadece kemikteki kollajen y k m n yans t r. Bununla birlikte üriner piridinolin ve deok- 49

10 TÜZÜN, fi sipiridinolin konsantrasyonlar n n kemik y k m n do rudan yans tt kabul edilmektedir. Kollajen çapraz ba lar da denilen bu iki üriner belirteç, kollajen yap s nda önemli rol oynar. Deoksipiridinolin çapraz ba lar, kollajen dokusundaki toplam çapraz ba lar n %21 ini teflkil eder. Kollajen çapraz ba lar HP-LC, enzimimmunoassay, radyoimmunuassay metodlar yla ölçülebilirler. Piridinolin ve deoksipiridinolinin üriner seviyeleri postmenopozal kad nlarda da artmaktad r. Ayr ca primer hiperparatiroidi de 3 kat, hipertiroidizmde 5 kat ve paget hastal nda ise 12 kat artt yay mlanm flt r. Kollajen çapraz ba lar ile kemik y k m ve kemik histomorfometrisi aras nda pozitif korelasyon oldu u gösterilmifltir. KAYNAKLAR 1. Smith DM, Khairi MRA, Jonston CC. The loss of bone mineral with aging and its relationship to risk of fracture. J Clin Invest 1975; 556: Wansnich RD, Ros PD, Heilbru LK et al. Prediction of postmenopausal fracture risk with use of bone mineral measurements. Am J Obstet Gyncol 1985; 153; Riis BJ. The Role of Bone Loss. Am J Med (Suppl 2A): 2A/29S-2A/32S 4. Gennat HK, Cann CE, Ettinger B et al. Quantitative computed tomography of vertebral spongiosa: A sensitive method for detecting early bone loss after oopherectomy. Ann Int Med 1982; 97: Peck WH, Reddi AH, and Gordon S. Local mechanisms that regulate bone formation: The subject of a recent NIH-sponsored workshop. Calcif Tissue Int 1984; 36: Johnston CC, Slemenda CW. Identification of patients with low bone mass by single photon absorptiometry and single-energy x-ray absorptiometry. Am J Med 1995; 98 (Suppl 2A) 2a/37 S-2A/40S. 7. Rizzoli R, Slosman D, Bonjour JP. The role of dual energy x-ray absorptiometry of lumbar spine and proximal femur in the diagnosis and followup of osteoporosis. Am J Med 1995; 98(Suppl 2A): 2A/33S-2A/36S. 8. Dunn W, Wahner HW and Riggs BL. Measurement of bone mineral content in human vertebrae and hip by photon absorptiometry. Radiology 1980; 136: Mazess RB, Collick B, Trempe J et al. Performance evaluation of a dual energy x-ray bone densitometer. Calcif Tissue Int 1989; 44: Genant HK, Ettinger B, Cann Ce et al. Osteoporosis: Assessment by quantitative computed tomograpy. Orthop Clin North Am 1985; 16(3): Adams JE, Chen S, Adams PH et al. Dual energy computed tomograpy (CT) and estimation of bone mass. J Comput Assist Tomogr 1982; 6: Baran DT. Quantitative ultrasound. A technique to target women with low bone mass for preventive therapy. Am J Med 1995; 98(Suppl 2A): 2A/48S-2A/S1S. 13. Stewart A, Reid DM, Porter RW. Broadband ultrasound attenuation and dual energy x-ray absorptiometry in patients with hip fractures: which technique discriminates fracture risk. Calcif Tissue Int 1994; 54: Gluer CC, Cumingys SR, Bauer DC, Stone K et al. Associations between quantitative ultrasound and recent fractures. J Bone Min Res 1994; 9: S Price CP, Assesing the potential for biochemical markers. Lab Medica International 1996; 1: Price CP, Tholpson PW. The role of biochemical tests in the screening and monitoring of osteoporosis. Ann Clin Biochem 1995; 32: Delmas PD, Christiansen C, Mann KG, Price A. Bone GLA protein (osteocalcin) assay stan dardization report. J Bone Miner Res 1990; 5:

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

Osteoporoz Tanısında Kullanılan Kemik Mineral Yoğunluğu. Ölçüm Yöntemleri

Osteoporoz Tanısında Kullanılan Kemik Mineral Yoğunluğu. Ölçüm Yöntemleri Dicle Tıp Dergisi, 2008 Cilt: 35, Sayı: 3, (216-220) Osteoporoz Tanısında Kullanılan Kemik Mineral Yoğunluğu Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik A.D. Diyarbakır 216 Ölçüm Yöntemleri Veysi Akpolat

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

OSTEOPOROZ TEDAV S NDE KALS TON N, KALS YUM VE AKT F D V TAM N METABOL TLER

OSTEOPOROZ TEDAV S NDE KALS TON N, KALS YUM VE AKT F D V TAM N METABOL TLER Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Osteoporoz Sempozyumu 26 fiubat 1999, staul, s. 83-89 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Kemik Belirteçleri. Kemik dansite ölçümü, spesifik bölgelerdeki mineral dansitesini ölçtü ü için osteoporoza genel bir bak fl aç s ile yaklaflamaz.

Kemik Belirteçleri. Kemik dansite ölçümü, spesifik bölgelerdeki mineral dansitesini ölçtü ü için osteoporoza genel bir bak fl aç s ile yaklaflamaz. Kemik Belirteçleri Osteoporoz, azalm fl kemik kütlesi, bozulmufl kemik yap lanmas sonucu kemik k r lganl nda art fl ve k r klara yatk nl k ile karakterize bir hastal kt r. Kemik kitlesindeki kay p ve kemik

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Osteoporozda Kemik Mineral Yoğunluğunun Değerlendirilmesi

Osteoporozda Kemik Mineral Yoğunluğunun Değerlendirilmesi Derleme / Review DOI: 10.4274/tod.41275 23 Osteoporozda Kemik Mineral Yoğunluğunun Değerlendirilmesi Assessment of Bone Mineral Density in Osteoporosis Dilşad Sindel, Gülşah Gula İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Osteoporozda doğrular, yanlışlar İZLEM. Prof. Dr. Sevinç ERASLAN DEÜTF, İzmir

Osteoporozda doğrular, yanlışlar İZLEM. Prof. Dr. Sevinç ERASLAN DEÜTF, İzmir Osteoporozda doğrular, yanlışlar İZLEM Prof. Dr. Sevinç ERASLAN DEÜTF, İzmir Osteoporoz tedavisinde amaç : Kemik gücünü artırarak kırık riskini azaltmaktır Kırık riskini azaltmak için yazılan reçete son

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Osteoporoz, k r k riski ve kemiğin frajilitesinde art ş ile birlikte

Osteoporoz, k r k riski ve kemiğin frajilitesinde art ş ile birlikte Tan sal ve Giriflimsel Radyoloji (2002) 8:274-278 KAS- SKELET S STEM RADYOLOJ S ARAfiTIRMA YAZISI Tek enerjili kantitatif BT yöntemiyle kemik metabolizmas normal olan kad nlarda spinal trabeküler kemik

Detaylı

50 YAŞ VE ÜZERİ KALÇA KIRIKLI HASTALARDA OSTEOPOROZ ŞİDDETİNİN KIRIK TİPİ VE YERİNE ETKİSİ

50 YAŞ VE ÜZERİ KALÇA KIRIKLI HASTALARDA OSTEOPOROZ ŞİDDETİNİN KIRIK TİPİ VE YERİNE ETKİSİ 5 YAŞ VE ÜZERİ KALÇA KIRIKLI HASTALARDA OSTEOPOROZ ŞİDDETİNİN KIRIK TİPİ VE YERİNE ETKİSİ Caner Buğra AKDENİZ, Arda ERDUT, Ahmet SARMA, Atilla ŞAHİN, Ersin ŞENTÜRK Danışman: Doç. Dr. Hüseyin DEMİRÖRS ÖZET

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Osteoporozda Görüntüleme ve DXA

Osteoporozda Görüntüleme ve DXA Osteoporozda Görüntüleme ve DXA Dokuz Eylül Üniverstesi, Radyoloji Anabilim Dalı, İzmir Metin MANİSALI, Dinç ÖZAKSOY Giriş Osteoporoz kemiğin en sık gözlenen metabolik bozukluğudur. %80 i kortikal kemik

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Postmenopozal olgularda metakarpal indeks ile kemik dansitesi aras ndaki iliflki

Postmenopozal olgularda metakarpal indeks ile kemik dansitesi aras ndaki iliflki Turkish Journal of Nuclear Medicine Turk J Nucl Med 2003; 12:119-123 Original Article Postmenopozal olgularda metakarpal indeks ile kemik dansitesi aras ndaki iliflki F. Gül Gümüfler 1, Cihan Göktan 2,

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TIBBİ BİYOKİMYA BÖLÜMÜ Şef V. Dr. Sacide ATALAY

T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TIBBİ BİYOKİMYA BÖLÜMÜ Şef V. Dr. Sacide ATALAY T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TIBBİ BİYOKİMYA BÖLÜMÜ Şef V. Dr. Sacide ATALAY POSTMENAPOZAL KADINLARDA SERUM TOTAL OSTEOKALSİN VE GAMMA KARBOKSİ GLUTAMAT KALINTISI

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 0. B Ö L Ü M TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 171 10. Bölüm, TMS-38 Maddi Olmayan Duran

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Osteoporotik Vertebra Fraktürlerinde Risk Faktörleri. Risk Factors in Osteporotic Vertebral Fractures

Osteoporotik Vertebra Fraktürlerinde Risk Faktörleri. Risk Factors in Osteporotic Vertebral Fractures Osteoporoz Dünyas ndan (2002) 8 (3): 105-109 Osteoporoz Dünyasından Osteoporotik Vertebra Fraktürlerinde Risk Faktörleri Risk Factors in Osteporotic Vertebral Fractures Rezzan Günayd n*, Nefle Ölmez*,

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Erkekte Osteoporoz Olur mu? Dr. Hasan Aydın Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları B.D.

Erkekte Osteoporoz Olur mu? Dr. Hasan Aydın Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları B.D. Erkekte Osteoporoz Olur mu? Dr. Hasan Aydın Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları B.D. Osteoporoz sıklığı > 50 yaş üzerindeki 3 kadından ve 5 erkekten biri osteoporoza

Detaylı

Erkeklerde Osteoporoza Birinci Basamak Bak fl MALE OSTEOPOROSIS IN PRIMARY CARE. Key words: Osteoporosis, male, bone mineral density.

Erkeklerde Osteoporoza Birinci Basamak Bak fl MALE OSTEOPOROSIS IN PRIMARY CARE. Key words: Osteoporosis, male, bone mineral density. Türk Aile Hek Derg 2007; 11(2): 87-91 Derleme Review Erkeklerde Osteoporoza Birinci Basamak Bak fl MALE OSTEOPOROSIS IN PRIMARY CARE Çi dem Gereklio lu 1, Gürhan Poçan 1, brahim Baflhan 1, Ersin Akp nar

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 İBH da osteoporoz Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 WHO a göre osteoporoz «Osteoporoz; azalmış kemik kitlesi, kemik dokusunun mikroçatısında bozulma, kemik frajilitesinde

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

OMNİSENSE mi DXA mı? Giriş *Kemik mineral yoğunluğu kırıklar için çok ayırt edici değildir:

OMNİSENSE mi DXA mı? Giriş *Kemik mineral yoğunluğu kırıklar için çok ayırt edici değildir: OMNİSENSE mi DXA mı? Giriş Bu döküman Sunlight Omnisense ve Dual X-ışını Absorbsiyometri (DXA) teknolojilerini karşılaştırmak için yapılmış bir seri klinik çalışmayı özetlemektedir. Bu testlerin hepsi

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME. Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014

OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME. Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014 OSTEOPOROZDA GÜNCELLEME Prof. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı 15 Mart 2014 İçerik Osteoporoz tanımı Nasıl değerlendiriyoruz DXA Kimleri

Detaylı

Orijinal Makale / Original Article

Orijinal Makale / Original Article Orijinal Makale / Original Article 31 Postmenopozal ve Senil Osteoporozlu Kadınlarda Yaşam Kalitesinin ve Belirleyicilerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Quality of Life and its Determinents in Postmenopausal

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

OSTEOPOROZDA AYIRICI TANI

OSTEOPOROZDA AYIRICI TANI Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Osteoporoz Sempozyumu 26 fiubat 1999, stanbul, s. 51-56 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi

Detaylı

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMALEKMEK ekmek k vam nda sofralar n gözdesi Normal ekmek; un, su, tuz, maya ve gerekli durumlarda katk maddesi ilave edilerek üretilmektedir. nsan beslenmesi aç s ndan

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

Tepetarla Mahallesi Demiryolu Mevkii Sar mefle Beldesi zmit - Kocaeli / TURKEY Tel: 00 90 262 371 57 00 Fax: 00 90 262 371 57 01 montel@montel.com.

Tepetarla Mahallesi Demiryolu Mevkii Sar mefle Beldesi zmit - Kocaeli / TURKEY Tel: 00 90 262 371 57 00 Fax: 00 90 262 371 57 01 montel@montel.com. Tepetarla Mahallesi Demiryolu Mevkii Sar mefle Beldesi zmit - Kocaeli / TURKEY Tel: 00 90 262 371 57 00 Fax: 00 90 262 371 57 01 montel@montel.com.tr www.montel.com.tr kullan m k lavuzu users manual onderhoudsvoorschrift

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

Osteoporoz Tan s nda Falangeal Absorpsiyometri Tekni inin Dual Enerji X-Ifl n Absorpsiyometri Tekni i ile Karfl laflt r lmas

Osteoporoz Tan s nda Falangeal Absorpsiyometri Tekni inin Dual Enerji X-Ifl n Absorpsiyometri Tekni i ile Karfl laflt r lmas 68 Orijinal Makale / Original Article Osteoporoz Tan s nda Falangeal Absorpsiyometri Tekni inin Dual Enerji X-Ifl n Absorpsiyometri Tekni i ile Karfl laflt r lmas Comparison of Phalangeal Absorptiometry

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com www.gedikdokum.com Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar Is tma sistemlerinin balanslanmas sayesinde tüm sisteme do ru zamanda, gerekli miktarda debi ve dolay s yla gereken s her koflulda sa lanabilir.

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET Gebeliğin doğru tarihlendirilmesi sonuçları iyileştirmek açısından oldukça önemlidir ve ayrıca halk sağlığı ve araştırmalar

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD

OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD İçerik p Epidemiyoloji p Risk faktörleri p Medikal Tedavi p Rehabilitasyon Osteoporoz

Detaylı

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK?

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? Cevdet CEYLAN* I-G R fi tibari hizmet süresi; a r, riskli ve sa l a zararl ifllerde fiilen çal flan ve bu ifllerin risklerine maruz kalan sigortal

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON

Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname DENTİN FORMASYONUNU TEŞVİK EDEN BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, dentin formasyonunu teşvik etmeye yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu 1 Günümüzde

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

OSTEOPOROZUN TANIMI, SINIFLAMASI VE EP DEM YOLOJ S

OSTEOPOROZUN TANIMI, SINIFLAMASI VE EP DEM YOLOJ S Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Osteoporoz Sempozyumu 26 fiubat 1999, stanbul, s. 9-15 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

OSTEOPOROZ BELİRTEÇLERİNİN ANALİTİK VE DİAGNOSTİK PERFORMANSI

OSTEOPOROZ BELİRTEÇLERİNİN ANALİTİK VE DİAGNOSTİK PERFORMANSI OSTEOPOROZ BELİRTEÇLERİNİN ANALİTİK VE DİAGNOSTİK PERFORMANSI Dr.Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu Tarih: 10 Eylül 2005 Yer: A.Ü.Kastamonu MYO Kongre Merkezi Osteoporozun tanı ve tedavisinin takibinde

Detaylı

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne

Detaylı

Görüntüleme yöntemlerinin hedefleri

Görüntüleme yöntemlerinin hedefleri Dr. Dilşad SİNDEL Sunum Akışı Konvansiyonel radyografi Vertebral Morfometri DXA Trabeküler Kemik Skoru Kantitatif Ultrason (QUS) Dijital X-ışını Radyogrametri (DXR Radyografik Absorbsiyometri (RA) Bilgisayarlı

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

Osteoporozda korunma yöntemleri (Vaka örnekleriyle)

Osteoporozda korunma yöntemleri (Vaka örnekleriyle) Osteoporozda korunma yöntemleri (Vaka örnekleriyle) Dr. Erdal DUMAN İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği www.erdalduman.com OSTEOPOROZ Düşük kemik

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

OSTEOPOROZDA EGZERSİZ PROGRAMININ SOLUNUM FONKSİYONLARINA VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ

OSTEOPOROZDA EGZERSİZ PROGRAMININ SOLUNUM FONKSİYONLARINA VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL 70.YIL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2.KLİNİK OSTEOPOROZDA EGZERSİZ PROGRAMININ SOLUNUM FONKSİYONLARINA VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ (Uzmanlık

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

B-6 Yün Elastik Dirseklik

B-6 Yün Elastik Dirseklik B-6 Yün Elastik Dirseklik Elastik kumafltan yap lan dirsekli in tak ld bölgeyi s cak tutarak tedaviye yard mc olmas sa lan r. Dirseklik vücut ölçülerine uyum sa layacak flekilde 5 de iflik ölçüde imal

Detaylı