STRATEJİK PLAN

Transkript

1 STRATEJİK PLAN Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

2

3

4

5 İçindekiler BAKAN SUNUŞU... 9 GENEL MÜDÜR SUNUŞU...11 MİSYON, VİZYON VE STRATEJİK AMAÇLAR...12 GİRİŞ DURUM ANALİZİ Tarihsel Gelişim İlgili Mevzuatlar ve Görevler Faaliyet Alanları Paydaş Analizleri Kuruluş İçi ve Çevre Analizi Kuruluş İçi Analiz Mevcut Kaynaklar Çevre Analizi Kuruluşun GZTF (Güçlü Yönler - Zayıf Yönler - Fırsatlar - Tehditler) KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI Misyon, Vizyon ve Temel Değerler Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri MALİYETLENDİRME STRATEJİK PLAN DEĞERLENDİRİLMESİ İZLEME VE DEĞERLENDİRME SONUÇ EKLER...90 EK-1 Karayolları Genel Müdürlüğü Hakkında 2003 Yılından 04/11/2011 e Kadar Çıkarılmış Kanunlar...90 EK-2 Karayolları Genel Müdürlüğü Hakkında 2003 yılından 04/11/2011 e Kadar Çıkarılmış Yönetmelikler...91 EK 3. Çalışan Memnuniyetine İlişkin Özet Tablolar...92 EK.4 Müşteri Memnuniyetine İlişkin Özet Tablolar...93 EK-5 Dış Paydaş Beklenti ve Memnuniyeti Anketine Katılanların Kurum Türlerine Göre Dağılımı KISALTMALAR KAYNAKÇA

6 HARİTALAR, TABLOLAR, ŞEKİLLER VE GRAFİKLER HARİTALAR Harita 1: KGM Bölge Müdürlükleri Haritası...30 Harita 2: KGM Karayolu Ağı Durumu...44 Harita 3: Türkiye deki Uluslararası Karayolu Güzergahları...51 TABLOLAR Tablo 1: Çalışmaya katılan dış paydaşlarımız açısından KGM algısının değerlendirilmesi...27 Tablo 2: Personelin İstihdam Şekillerine Göre Dağılımı...33 Tablo 3: Teknik Hizmetler Sınıfı Personel Dağılımı...33 Tablo 4: Memur Personelin Öğrenim Durumlarına Göre Dağılımı (2011)...34 Tablo 5: Otoyol ve Köprülerden Toplanan Gelirler...37 Tablo 6: Yıllara ve Satıh Cinslerine Göre Bölünmüş Yol Uzunlukları...45 Tablo 7: Türkiye Genelinde Yıllara Göre Motorlu Araç, Nüfus ve Ölü Sayısındaki Değişimler...47 Tablo 8: Yıllara Göre 100 Milyon Taşıt-Km ye Düşen Kaza, Ölü ve Yaralı Sayıları...48 Tablo 9: Uluslararası Karayolu Uzunlukları...50 Tablo 10: Kuruluşun GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler) Analiz Sonucu...60 Tablo 11: Amaç 1 in Toplam Maliyeti...76 Tablo 12: Amaç 2 in Toplam Maliyeti...77 Tablo 13: Amaç 3 nin Toplam Maliyeti...78 Tablo 14: Amaç 4 ün Toplam Maliyeti...79 Tablo 15: Amaç 5 ün Toplam Maliyeti...80 Tablo 16: Stratejik Amaçların Toplam Maliyeti...81 Tablo 17: Stratejik Amaçların Yatırım Maliyeti...82 Tablo 18: Stratejik Amaçların Yap-İşlet-Devret Otoyollar Harcamaları...82 Tablo 19: Stratejik Amaçların Cari Maliyeti...82 Tablo 20: Stratejik Plan Finansman Kaynakları...83 Tablo 4-1: Örneklem Plan Tablosu ve Gerçekleştirilen Anket Sayıları...93 Tablo 4-2: Müşteri Anketine Katılanlar Açısından, KGM Çalışma Alanlarına Göre Başarı Puanları...94 Tablo 5-1: Dış Paydaş Beklenti ve Memnuniyeti Anketine Katılanların Kurum Türlerine Göre Dağılımı...94 Tablo 5-2: Çalışanlarla İlgili Konuların Hareket Planı...96 ŞEKİLLER Şekil 1: Temel Değerlerimiz...13 Şekil 2: Bağlılık İndeksi Sınıflaması...24 Şekil 3 : Çalışan Profili Haritası...24 Şekil 4: KGM Teşkilat Şeması...29 Şekil 5: KGM Bölge Müdürlükleri Şeması...30 Şekil 6: KGM Bölge Müdürlükleri Şube Şeflikleri Şeması

7 GRAFİKLER Grafik 1 : Çalışanlar Açısından İlgili Başlıklara Göre Kurumun Başarısı...23 Grafik 2: Karayolları Genel Müdürlüğü Sorumluluğundaki Yol Ağını Tanımlama Oranları...25 Grafik 3: KGM İle İletişimden Memnuniyet Düzeyi...26 Grafik 4: Memur Personelin Sınıflar İtibariyle Oransal Dağılımı...33 Grafik 5: Yıllar İtibarıyla Kamu ve Ulaştırma Sektörü Yatırım Bütçeleri İle KGM Yatırım Bütçesinin Karşılaştırılması...35 Grafik 6: Ulaştırma Türlerine Yatırım Bütçesi Payları...35 Grafik 7: Kamu Yatırımlarında Ulaştırma Sektörünün Payı...35 Grafik 8: Yatırım Bütçesinin Ulaştırma İçindeki Payları...35 Grafik 9: KGM Yatırım Harcamaları Grafik 10: KGM Harcamalarının GSYİH İçindeki Yüzdesi...36 Grafik 11: 2011 Mali Yılı Bütçesi Sene Başı Oranları...36 Grafik 12: 2011 Bütçe Ödenekleri Dağılımı...36 Grafik 13: 2011 Yılı Sene Başı Ödenekleri...36 Grafik 14: 2011 Yılı Sonu Yatırım ve Cari Harcama Oranları...37 Grafik 15: Otoyol ve Köprülerden Toplanan Gelirler...37 Grafik 16: Karayolları Genel Müdürlüğü Makine Parkının Yaşlarına Göre Dağılımı...40 Grafik 17: Ulaştırma Türlerine Göre Yurt İçi Yolcu Taşımacılığı Oranları...41 Grafik 18: Ulaştırma Türlerine Göre Yurt İçi Yük Taşımacılığı Oranları...41 Grafik 19: Taşıt-Km ve Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Karşılaştırması...41 Grafik 20: Ton-Km, Yolcu-Km ve Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Karşılaştırması...41 Grafik 21: Türlerine Göre Taşıt Sayıları...42 Grafik 22: Bazı Ülkelerin 1000 Kişiye Düşen Taşıt Sayısı...42 Grafik 23: Bazı Ülkelerin 1000 Kişiye Düşen Otomobil Sayısı...42 Grafik 24: KGM Yol Ağı Durumu...43 Grafik 25: Bazı Ülkelerin Yol Ağı Yoğunlukları Karşılaştırması...45 Grafik 26: KGM Yol Ağı Üst Yapı Satıh Durumu...45 Grafik 27: Yıllara Göre Asfalt Yapım ve Onarımı Yapılan Yol Uzunlukları...46 Grafik 28: Bazı AB Ülkeleri Yaralanmalı Kaza Sayıları...46 Grafik 29: Türkiye Genelinde Yıllara Göre Kaza (Ölümlü ve Yaralanmalı) ve Yaralı Sayıları...47 Grafik 30: Bazı AB Ülkelerinde Trafik Kazalarında Ölen Sayıları...47 Grafik 31: Türkiye Genelinde Yıllara Göre Ölü Sayıları...47 Grafik 32: Yıllara Göre Taşıt ve Nüfusa Düşen Ölü Sayıları...47 Grafik 33: Yıllara Göre 100 Milyon Taşıt-Km ye Düşen Kaza, Ölü ve Yaralı Sayıları...48 Grafik 3.1 : Ankete Katılanların Hizmet Sınıflarına Göre Dağılımı...92 Grafik 3.2 : Ankete Katılanların Hizmet Sürelerine Göre Dağılımı...92 Grafik 3.3 : Ankete Katılanların KGM yi Geçtiğimiz Yıllara Göre Değerlendirme Oranları...92 Grafik 3.4 : KGM de Çalışmaktan Duyulan Memnuniyet Düzeyi Dağılımı...92 Grafik 4.1 : Müşteri Anketine Katılanların Cinsiyete Göre Dağılımı...93 Grafik 4.2 : Müşteri Anketine Katılanların Yaşlarına Göre Dağılımı...93 Grafik 4.3 : Müşteri Anketine Katılanların Eğitim Durumlarına Göre Dağılımı...93 Grafik 4.4 : Müşteri Anketine Katılanların Türkiye Karayollarını Değerlendirme Oranı...93 Grafik 5.1 : KGM ve Sunduğu Hizmetler Hakkında Sahip Olunan Bilgi Düzeyine Göre Yüzde Dağılımları...94 Grafik 5.2 : Çalışılan Konuların Yoğunluğu ve Konulara İlişkin İletişim Sıklığı...95 Grafik 5.3 : Çalışılan Konularla İlgili Hareket Planı

8

9 Bakan Sunuşu Binali YILDIRIM Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Kamuda stratejik planlamanın gündeme gelmesi daha geniş anlamda kamu yönetiminde reform arayışlarının bir sonucudur. Uluslararası alanda 1980 li yıllardan itibaren küreselleşme eğilimleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler pek çok ülkenin kamu yönetiminde reform sürecini başlatmıştır. Kamu işletmeciliği ya da yeni kamu yönetimi ne geçiş olarak ifade edilen bu reform sürecinin ana unsurları olarak daha esnek ve etkin bir kamu yönetiminin oluşturulması anlayışı öne çıkmaktadır. Diğer yandan, kamu sektöründeki büyüme ve yaşanan ekonomik krizler kamunun kısıtlı kaynaklarını doğru kullanıp kullanamadığı sorusunu gündeme getirmiş ve çözüme götüren yolun stratejik planlamadan geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, Ülkemizde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile stratejik planlamanın, kamu yönetiminin temel araçlarından biri olması yolunda yasal düzenlemelere gidilmiştir. Bu yasal düzenlemelerin gereği olarak kamu kuruluşları tarafından stratejik planlar hazırlanmaktadır. Stratejik Planlama, bugünü analiz ederek geleceği tasarlamaya ve şekillendirmeye temel oluşturan bir düşünme ve karar verme yöntemidir. Hazırlanacak stratejik planlar, kamuda stratejik yönetim anlayışının yerleşmesine, kaynakların amaç ve hedefler doğrultusunda kullanılabilmesine, fırsat ve tehditlerin tam ve zamanında belirlenerek etkili bir yönetimin oluşturulmasına katkıda bulunacaktır. Bu çerçevede, karayolu ulaşımında Yüce Milletimize layık olduğu en iyi hizmeti verebilme amacı ile hazırlanan Karayolları Genel Müdürlüğü Dönemi Stratejik Planı nın başarılı bir şekilde uygulanmasını ve Ülkemizin kalkınmasına katkı sağlamasını dilerim. Binali YILDIRIM Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı 9

10

11 Genel Müdür Sunuşu M. Cahit TURHAN Karayolları Genel Müdürü Ulaştırma altyapısı, sağladığı ekonomik ve sosyal girdilerle toplum üzerinde sürekli bir etki oluşturmaktadır. Ülkemizde üretim, ticaret ve sosyal hayatın gelişmesine paralel olarak karayolu taşımacılığının tercih edilmesi nedeniyle karayollarına olan talep artan bir eğilim göstermektedir. Ancak, sınırlı bütçe kaynaklarının vatandaşların ihtiyaç duyduğu kamu hizmetlerinin üretilmesinde hangi öncelikler doğrultusunda kullanılması gerektiği ve kaynak kullanımında verimliliğin ve etkinliğin nasıl sağlanabileceği hususu ayrıntılı çalışmalar gerektirmektedir. Stratejik Planlama, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kaynakların stratejik önceliklere göre yönlendirilebilmesi için kullanılan karar alma sürecinin temel bir parçası konumundadır. Türkiye de de kamu yönetimi ve kamu mali yönetimi alanında uygulanan reform girişiminin temel unsurlarından birisi stratejik planlama olup kamu kuruluşlarında uygulanmasını sağlamaya yönelik bir dizi yasal düzenleme yapılmıştır. Ülke olarak, ulusal ve uluslararası düzeyde koyduğumuz hedeflere ulaşmamız belirlediğimiz stratejik adımların gerçekleştirilmesine bağlıdır. Karayolları Genel Müdürlüğü Stratejik Plan ın uygulama süresinin sona ermesi ve tarihinde yürürlüğe giren 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir idare olarak yeniden yapılandırma sürecinin gerçekleşmesiyle birlikte stratejik planlamanın yasal dayanağı olan Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununu temel alarak Kurum Stratejik Planı nı tamamlamıştır. Çalışmalarda emeği geçen tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür eder, hazırlanan Plan ın Ülkemizin gelişme yolunda bir kilometre taşı olmasını ve başarı ile uygulanmasını dilerim. M. Cahit TURHAN Karayolları Genel Müdürü 11

12 MİSYON, VİZYON VE STRATEJİK AMAÇLAR MİSYON Yol kullanıcılarının talebini karşılayacak, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu, güvenli, konforlu, çevreye duyarlı, çağdaş ihtiyaçlara cevap verecek bir şekilde, yasa ile kendisine verilen yetkiler çerçevesinde otoyollar, devlet ve il yollarını planlamak, projelendirmek, inşa etmek, her türlü iklim şartlarında bakım ve işletmesini yapmak suretiyle ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmaktır. VİZYON Güvenilir ve konforlu ulaşım hizmeti veren, Gelişmiş teknolojileri kullanan, Gerçekçi, insana ve çevreye duyarlı karayolu projeleri üreten, Güçlü mali yapıya sahip, Gülümseyen çalışanlara ve çağdaş yönetime sahip bir kuruluş olmaktır. Stratejik Amaç 1: Hareketlilik Yolcu ve yük taşımacılığında konforu artırmak, zaman kayıplarını ve ekonomik kayıpları en aza indirmek. Stratejik Amaç 2: Karayolu Trafik Güvenliği Yol ağımız üzerinde trafik güvenliğini sürekli olarak artırmak. STRATEJİK AMAÇLAR Stratejik Amaç 3: Kurumsal Mükemmeliyet ve Sürekli Gelişme Eğitim, AR-GE ve teknolojiye önem veren, sürekli gelişmeye açık kurumsal yapı oluşturmak, kurum çalışanlarının gelişimini ve iş tatminini sağlamak. Stratejik Amaç 4: Karayolu Ağının Korunması ve Geliştirilmesi Karayolu sistemi üzerinde hareketliliği, konforu artırıcı iyileştirmeleri sağlamak ve sürdürmek. Stratejik Amaç 5: İnsan ve Çevreye Duyarlılık Karayolu ulaşım sisteminden kaynaklanan, doğal çevreye ve insana zarar veren çevresel etkiler azaltılarak ve enerji tasarrufu sağlanarak yaşam kalitesini artırmak, tarihi ve kültürel varlıkları korumak. 12

13 Tarafsızlık Tutarlılık Duyarlılık Şeffaflık Kaliteli hizmet Sürdürülebilirlik Verimlilik Öngörülebilirlik Yenilikçi ve öncü olmak Sosyal sorumluluk bilinci Karayolculuk ruhu Kariyer planlamasına önem verilmesi Şekil 1: Temel Değerlerimiz 13

14 GİRİŞ Tarihin ilk dönemlerinde tekerleğin icadıyla başlayıp günümüze uzanan süreçte ulaşım, insanların en temel ihtiyaçlarından biri olmuştur. Yolcu ve yüklerin bir noktadan başka bir noktaya hareketi olarak tanımlanan ve sosyo-ekonomik gelişmenin temel itici güçlerinden olan ulaşım günümüzde; karayolları, demiryolları, denizyolları, boru hatları ve havayolları gibi alt sistemlerle sağlanmaktadır. Ulaşım faaliyetlerinin tarihsel sürecinde farklı dönemlerde farklı ulaştırma alt sistemlerinin ön plana çıktığı görülmektedir. 18. yüzyıla kadar denizyolu ve iç su yolu taşımacılığı ön plandayken, 18. ve 19. yüzyılda sanayi devrimi ve buharlı motorların icadı ile demiryolu taşımacılığı hakim sistem haline gelmiştir. Karayolu taşımacılığı ise 20. yüzyılda otomotiv sanayinin gelişmesiyle ön plana çıkmış, İkinci Dünya Savaşı sonrası hızlı bir şekilde artış eğilimine girmiş ve diğer ulaşım sistemleriyle rekabet edebilir hale dönüşmüştür li yıllarda yaşanan enerji krizinin aşılmasından sonra, 1980 li yıllarda karayolu taşımacılığı artış eğilimini sürdürmüş ve 2000 li yıllarda pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede hakim ulaşım sistemi haline gelmiştir. Ülkemizde 2010 yılı itibarıyla, yolcu taşımacılığının %91,8 i, yük taşımacılığının ise petrol boru hatları hariç % 88,8 i karayolu ile gerçekleşmektedir. Ekonomik kalkınmanın ve refahın gelişmesinde büyük önemi olan karayolu taşımacılığı, kendi bünyesi içinde başlı başına bir ekonomik faaliyet olduğu gibi diğer sektörlerle de çok yakın ilişkisi olan, bu sektörleri olumlu veya olumsuz yönde etkileyen bir hizmet sektörüdür. Küreselleşen dünyada ilişkilerin daha esnek, rekabete dayalı olması ve zamanın giderek değer kazanması ulaştırma hizmetinin önemini artırmaktadır. Ülkemizde bu hizmetin gerçekleştirilmesinde en büyük paya sahip karayolu altyapısının ve bu hizmeti veren Kuruluşumuzun içinde bulunduğu mali ve insan kaynağı sorunları dikkate alındığında, faaliyetlerin planlı bir şekilde yerine getirilmesi gittikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Kuruluşlar, kamu kaynaklarının daha verimli ve etkin kullanılmasının sağlanması amacıyla orta vadeli ve somut hedeflere dayalı planlar yaparak, Neredeyiz? Nereye ulaşmak istiyoruz? Nasıl ulaşabiliriz? Nasıl ölçer ve değerlendiririz? sorularına cevap arayarak, politika oluşturma kapasitelerini artırmalıdır. Ayrıca, kamuda hesap verilebilirlik ve mali saydamlığın sağlanması da bir zorunluluktur sayılı kanun ile kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş göstergeler ile ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan yapmakla görevlendirilmiştir. Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme ile izleme ve değerlendirme yeni yönetim sisteminin üçayağını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, kamu idareleri için stratejik plana dayalı performans programı hazırlama zorunluluğu getirilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü nün sorunlarını ve darboğazlarını ortaya çıkarmak, bu sorunların aşılması ile kuruluşun daha verimli bir yapıya kavuşturulması yönünde politika ve stratejiler belirlemek için ilgili mevzuat esas alınarak karayolu altyapısının mevcut durumu ile gelecekteki muhtemel gelişmeler değerlendirilerek, katılımcı bir anlayışla dönemini kapsayan Stratejik Plan çalışmaları 5018 sayılı kanun ile getirilen yeni yönetim anlayışının bir ürünüdür. 14

15 STRATEJİK PLAN HAZIRLIK SÜRECİ VE YÖNTEM Genel Müdürlüğümüz dönemi Stratejik Plan hazırlama çalışmalarının kapsamı ve yöntemi 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Kalkınma Bakanlığı adını almadan önce Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı tarafından yayımlanan Kamu Kuruluşları için Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile Kalkınma Bakanlığı nca 28 Temmuz 2011 tarihinde yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. Öncelikle, temel alınan belgeler çerçevesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) Stratejik Planlama çalışmalarının başlatılacağı 14 Haziran 2011 tarihli ve 2011/18 sayılı İç Genelge ile Merkez ve Taşra teşkilatlarına duyurulmuştur. Daha sonra, farklı birim, meslek grupları ve Kuruluşumuz hakkında yeterli bilgi ve deneyime sahip kurum çalışanlarından bir çalışma ekibi oluşturulmuştur. Stratejik Planlama Şubesi Müdürlüğü nce Stratejik Planın yasal dayanakları ve çerçevesi, ayrıntılı çalışma adımları, olabilecek çalışma yöntemleri ve zaman planı gerçekleştirilen KGM Stratejik Planı başlangıç toplantısında Stratejik Planlama ekibi ile paylaşılarak, çalışma yöntemi ve takvimi belirlenmiştir sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile yeniden yapılanma süreci nedeniyle oluşturulacak SP nin geleceğimize şekil vereceğinin bilincinde olarak, Neredeyiz?, Nereye gitmek istiyoruz?, Gitmek istediğimiz yere nasıl ulaşabiliriz?, Başarımızı nasıl takip eder ve değerlendiririz? sorularını cevaplamak üzere çalışmalar 4 aşamalı olarak yürütülmüştür. Bilgi ve belge paylaşımı intranette oluşturulan ortak alan üzerinden sağlanmış ve iletişimde e-posta etkin olarak kullanılmıştır. SP hazırlık sürecinde katılımcılık ilkesine uygun olarak bütün katılım kanalları açık tutulmuştur. 21 atölye çalışması gerçekleştirilmiştir. Atölye çalışmalarına ekip üyelerinin yanı sıra konu ile ilgili çalışanlar ve uzmanların katılımı da sağlanarak daha çoğulcu ve katılımcı bir SP nın ortaya konulması amaçlanmıştır. Zaman zaman geçici çalışma grupları oluşturularak çalışmalara ivme kazandırılmıştır. Genel Müdürlüğümüzün sunduğu hizmetlere ve geleceğe bakışına yön verecek konulara ilişkin soruların yer aldığı anketler kurum çalışanlarına ve dış paydaşlara uygulanmıştır. Anketlerin istatistiki analiz sonuçları Güçlü- Zayıf Yanlar- Fırsatlar- Tehditler Analizi nde (GZFT)ve geleceğe yönelik planlama çalışmalarımızda yol gösterici olmuştur. 15

16 1. DURUM ANALİZİ 1.1. Tarihsel Gelişim Karayolları Genel Müdürlüğü nün 1950 yılında kuruluşu ile birlikte yurt çapına dağılmış bölge teşkilatları oluşturulmuş, başlangıçta Ülkemizin her yanına ulaşabilecek, sosyal nitelikli yolları hayata geçirmeyi hedef edinmiş, 1960 lı yıllarda karayolu ağı km ye ulaşmıştır. Yol ağımızın bir bölümünün, artan ekonomik faaliyetlerin sonucu önemli oranda ticari trafik taşımaya başlamasıyla bu kesimlerde fiziksel yetersizlikler ortaya çıkmış ve 1970 li yıllarda karayolu politikası yeni boyutlar kazanmıştır. Bu dönemde mevcut yol ağı uzunluğunu artırmak yerine, fiziki ve geometrik standartların iyileştirme çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Avrupa Yatırım Bankası ndan alınan kredi ile 1970 yılında yapımına başlanan Boğaziçi Köprüsü 1973 yılında trafiğe açılmış ve bu sayede Avrupa ile Asya kıtaları karayolu ile birbirine bağlanmıştır. Ayrıca, bu köprünün yapımı ile ülkemizde ilk ücretli yol ve köprü politikası başlatılmıştır li yıllarda bir yandan mevcut devlet ve il yolları üzerinde fiziki ve geometrik iyileştirme çalışmaları sürerken diğer yandan yeni bir atılımla tam erişme kontrollü otoyol yapımına hız verilmiştir yılında hizmete açılan 38 km uzunluğundaki Gebze-İzmit Ekspres yolu ile başlatılan ücretli yol politikası günümüzde de devam etmektedir yılında inşaatı başlatılan 2. Boğaz Köprüsü nün (Fatih Sultan Mehmet Köprüsü) 1988 yılında hizmete açılmasıyla Avrupa Asya ya ikinci kez karayolu ile bağlanmıştır yılından itibaren başlatılan bölünmüş yol yapım çalışmaları ulusal ve uluslararası ağ bütünlüğü ve trafik yoğunluğu nedeniyle kapasite artırılması gereken ana arterler üzerinde yoğunlaşmıştır. 1 Mart 1950 tarih ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulan ve daha sonra 30 Mayıs 1973 tarih ve 1737 sayılı Kanun ile görevlerinde ve teşkilat yapısında değişikliklere uğrayan Karayolları Genel Müdürlüğü, 2005 yılına kadar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı na bağlı tüzel kişiliği olan katma bütçeli bir kuruluş iken, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve tarih ve 5436 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile birlikte tarihinden itibaren genel bütçeli kuruluşlar arasına dahil edilmiştir. Daha sonra Bayındırlık ve İskan Bakanlığı na bağlı bir kuruluş olan Karayolları Genel Müdürlüğü, 31 Ağustos 2007 Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Kuruluşların Bağlı ve ilgili olduğu Bakanlıkların Değiştirilmesi ile İlgili İşlem uyarınca yapılan düzenleme ile sektör bütünlüğünü sağlamak üzere Ulaştırma Bakanlığı* bünyesine alınmıştır tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6001 sayılı kanun ile Karayolları Genel Müdürlüğü nün Çalışma Usul ve Esasları ile Teşkilat ve Görevlerine ilişkin Hükümler yeniden düzenlenmiş ve Kurum özel bütçeli olarak yeniden yapılandırılmıştır. Not: * (1 Kasım 2011 tarihinden sonra Ulaştırma Bakanlığı nın adı Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı olarak değiştirilmiştir) 16

17 1.2. İlgili Mevzuat ve Görevler Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Kanun Numarası 6001 Kabul Tarihi Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih: Sayı:27640 Amaç Bu Kanun ile karayolları ağının kalkınma planları, ulaştırma ana planı, stratejik plan ve programlar çerçevesinde ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde ulusal düzeyde geliştirilerek yaygınlaştırılması; karayolları ve karayollarıyla ilgili altyapı, diğer yatırımlar ve hizmetlerin, ekonomi ve sosyal gelişmenin gereklerine uygun, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu, güvenli ve çevreye duyarlı bir şekilde yapılması ve/ veya yaptırılması hedeflenmiştir. Sözkonusu kanun uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü, Ulaştırma Bakanlığı na bağlı özel bütçeli bir kuruluş niteliği kazanmış ve Kurumun organizasyon yapısında da değişikliklere gidilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih: Sayı: Amaç Karayolları Genel Müdürlüğü nün 6001 sayılı kanunla belirtilen esas ve usullere uygun olarak çalışma düzeninin oluşturulması ile merkez ve taşra teşkilatının görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, yürütülecek faaliyet ve hizmetlerin işbirliği ve hiyerarşik düzen içerisinde yerine getirilmesini sağlamaktır. 17

18 1. DURUM ANALİZİ 1.2. İlgili Mevzuat ve Görevler Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun a göre KGM nin Yasal Yükümlülükleri; Otoyol, Devlet ve İl Yolları ağına giren karayolları güzergahları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak, Hazırlayacağı programlar uyarınca karayollarını yapmak, yaptırmak, emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak, bakımını yaptırmak, onarmak, onarımını yaptırtmak, işletmek, işlettirmek, Görev alanına giren karayolu ağlarının yapımı, bakımı, onarımı ve diğer hususlar hakkında teknik nitelik ve şartları tespit etmek veya ettirmek ve gerekli şartnameleri hazırlamak, Otoyollar ve bunların üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri ile hizmet tesislerinin, diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının yapımını ve/veya bakım ve onarımını ve /veya işletmesini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek, Karayollarının kullanılmasına, teknik emniyet ve korunmasına yönelik kurallar ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını uluslararası uygulamaları da dikkate alarak tespit etmek, yayımlamak ve kontrol etmek, Görev alanına giren karayollarında, uygun göreceği yol işaretlerini belirlemek, uygun yerlere koymak ve bu kapsama giren işleri yapmak veya yaptırmak, Görev alanına giren işler için gerekli plan, harita, etüt ve proje işleri ile araştırma- geliştirme çalışmaları yapmak veya yaptırmak, Karayollarının yapım, bakım ve onarımı ile emniyetle işlemesi için gerekli olan garaj ve atölyeleri, makine ve malzeme ambarları ile depolarını, servis ve akaryakıt tesislerini, laboratuvarlarını, deneme istasyonlarını, dinlenme yerlerini, bakım ve trafik emniyetini sağlamaya yönelik bina ve lojmanları, alıcı-verici telsiz istasyonları ile gerekli haberleşme şebekelerini, Genel Müdürlüğün görevlerini daha verimli şekilde yerine getirmesine yönelik eğitim tesisleri ile sosyal tesisleri ve diğer bütün yan tesisleri hazırlayacağı ve hazırlatacağı plan ve projelere göre yapmak veya kiralamak, yaptırmak donatmak, işletmek veya işlettirmek, bakım ve onarımını yapmak veya yaptırmak, Karayollarının temizliği, gereken bölümlerinde çevre düzenlemesi ve yol boyu ağaçlandırılması ile peyzaj hizmetlerini yapmak veya yaptırmak, Tarihi köprülerin bakım ve onarımını yapmak veya yaptırmak, Bu kanunla verilen görevlerin yapılabilmesi için lüzumlu her türlü araç-gereç, taşıt ve makineler ile donatımlarını, bunların işletilmesi ve onarılması için gerekli olan uygun malzemeyi seçmek, temin etmek, gerektiğinde imal etmek veya ettirmek, depolamak, onarmak, gerekli ambar, atölye ve tesisleri donatmak, işletmek veya işlettirmek, Görev alanı içinde bulunan işlerin yapılması, trafik akışının emniyetle ve kolaylıkla sağlanması için gerekli her türlü araziyi, binalı ve binasız taşınmazları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kamulaştırmak, satın almak, trampa yapmak, kiralamak ve gerekli hallerde geçici olarak işgal etmek, Otoyol, Devlet ve İl yollarında karayolu sınır çizgisi içinde kalan uygun alanlar ile karayolu sınır çizgisi dışında Genel Müdürlüğe devir ve tem- 18

19 lik edilmiş veya Genel Müdürlüğün mülkiyetinde olan diğer alanlardaki taşınmazların ve tesislerin kiraya verilmesi, bunlar üzerinde irtifak hakkı, kullanma izni veya ön izin verilmesi gibi işlemleri yapmak, yaptırmak, yapılan bu işlemlerle ilgili gerekli hallerde Maliye Bakanlığı na bilgi vermek, Görev alanında yeralan karayolları güzergahlarındaki taşınmazlarla ilgili olarak tahsis, devir, kamulaştırma veya ilgili diğer hukuki süreçlerin tamamlanmasını müteakip ilgili taşınmazların tapu sicillerinde terkin ve diğer işlemlerini yapmak veya yaptırmak, Talep halinde ve ücret karşılığında kamu kurum ve kuruluşları ile yerli ve yabancı özel sektörden ilgililere faaliyet konuları ile ilgili eğitim hizmeti vermek, İş ve faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri derlemek, basmak, yayımlamak veya yayımlatmak, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun ve 28/5/1988 tarihli ve 3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilecek yatırım ve hizmetlerle ilgili görevlendirilen şirketlere, ihale aşamasında ilan edilmek kaydıyla, gerektiğinde ortak olmak ve bununla ilgili işlemleri yapmak, Görev alanına giren konularda kanunlarla verilen diğer işleri yapmak veya yaptırmak. Karayolları Genel Müdürlüğü nün yapılanması merkezde (Ankara) Genel Müdürlük ve taşrada Bölge Müdürlükleri şeklindedir. Bölge Müdürlükleri; Genel Müdürlüğün taşradaki uygulayıcı alt hizmet birimleri olup, Genel Müdürlük düzenlemeleri ve planları çerçevesinde, sorumluluk alanına giren karayollarının yapımı, bakımı, onarımı, trafik güvenliği ve işletmesi ile bu iş ve hizmetlere yönelik teknik, idari, mali, danışma, denetim ve destek hizmetlerini, merkez teşkilatındaki ilgili hizmet birimleriyle koordineli olarak yürütmektedir. Diğer ilgili kanun ve yönetmeliklerin listesi, Ek- 1 de ve Ek-2 de verilmiştir. 19

20 1. DURUM ANALİZİ 1.3. Faaliyet Alanları Karayolları Genel Müdürlüğü nün faaliyet alanı, karayolu ulaştırması ile ilgili olan altyapı işlerinde sorumluluğu altındaki Otoyol, Devlet ve İl Yollarında bir projenin planlanmasından yapımına, bakımından işletilmesine kadar her türlü hizmeti kapsamaktadır. Aşağıda kuruluşun önemli faaliyet alanları ana başlıklar halinde verilmektedir. Planlama Projelendirme Yapım Bakım- onarım Trafik güvenliği İşletme Tesis yapım ve onarımı Bilgi teknolojileri Bilgilendirme hizmetleri Danışmanlık hizmetleri Eğitim Ar-Ge (Araştırma- Geliştirme) 20

21 PLANLAMA Ulusal kalkınma, strateji ve politikalar, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde idarenin orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarının belirlenmesi, belirlenen amaçlar doğrultusunda bütçe ve yatırım programının oluşturulması Yol ağının belirlenmesi Uluslararası karayolu koridorlarının tespit edilmesi Ulaşım etütleri hizmetleri Trafik talep tahminine dayanan ekonomik ve mali yapılabilirlik etütlerinin gerçekleştirilmesi PROJELENDİRME Karayolu projelendirmesi Kamulaştırma Araştırma mühendislik hizmetleri Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Raporu hazırlanması YAPIM Karayolu (yol, köprü, viyadük ve tünel) yapımı ve iyileştirilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığı nın tahsis ettiği ödenekler çerçevesinde turizm yollarının yapılması Karayolu çalışmalarında kullanılması düşünülen malzemelerin ve bu malzemeler kullanılarak meydana getirilen imalatların, teknik özelliklerini ve standartlara/şartnamelere uygunluğunu belirlemeye yönelik gerekli test ve deneylerin yapılması Kalite kontrol ve araştırma hizmetlerinin değerlendirilmesi BAKIM- ONARIM Karayolu bakım ve onarım hizmetleri Kar ve buz mücadelesi Yol boyu gelişimi ve peyzaj çalışmaları Tarihi köprü onarımı Bitüm temini, depolanması ve bitüm tesislerinin işletilmesi Yolların, yapım, bakım ve onarımı için gerekli olan hizmet ve idare tesislerinin yapım, bakım ve onarımı TRAFİK GÜVENLİĞİ Trafik güvenliği eğitimi ve proje hizmetleri Trafik işaretleme hizmetleri Trafik yönetim sistemlerine yönelik hizmetler 21

22 1. DURUM ANALİZİ 1.3. Faaliyet Alanları İŞLETME YİD modeline göre erişme kontrollü karayollarının (otoyol) proje yapım, bakım ve işletilmesi ile ilgili işlemlerin yapılması Otoyol ve Boğaz Köprülerinin işletilmesi Otoyol hizmet tesislerinin işletilmesi Tünellerin işletilmesi BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Bilişim faaliyetleri Karar-destek bilgi ve yönetim sistemleri BİLGİLENDİRME HİZMETLERİ Tünel radyosu Yol Danışma 159 Alo Karayolları Basın ve halkla ilişkiler Karayolu ulaşımı ile ilgili veri ve harita hizmetleri Karayolu envanterleri düzenlenmesi Kurumsal web sitesi DANIŞMANLIK HİZMETLERİ Özel şartname ve birim fiyatların hazırlanması Diğer Kurumlardan gelecek kanun, tüzük, yönetmelik, standart vb. taslaklara görüş bildirilmesi Resmi dairelerin servis dışı tuttuğu makinelere eleman görevlendirilmesi Araç imalatı konusunda görüş bildirilmesi Tarihi köprü restorasyon uygulama projesi, temini ve uygulamaları konusunda çeşitli kamu kurum ve kuruluşları ile düzenlenen protokoller kapsamında danışmanlık (müşavirlik/kontrolluk) hizmeti verilmesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde yer alan ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarına görüş bildirilmesi EĞİTİM Hizmet öncesi eğitimler (yurt içi ve yurt dışı stajlar) Hizmet içi eğitimler Kurum dışına verilen eğitimler Operatör ve operatör eğiticisinin eğitimi ARAŞTIRMA GELİŞTİRME (AR-GE) HİZMETLERİ Teknolojik ve bilimsel gelişme sağlayacak Ar-Ge faaliyetlerinin yapılması (Prototip imalatı vb.) 22

23 1. DURUM ANALİZİ 1.4. PAYDAŞ ANALİZLERİ Karayollarının ülke genelinde birçok kesimin yaşamına dolaylı/dolaysız etkileri mevcuttur. Bu nedenle, geniş ölçekli bir paydaş analizi araştırması planlanmıştır. Bu araştırma ile Karayolları Genel Müdürlüğünün faaliyetleri ve hizmetleri ile ilgisi olan, Kuruluşumuzdan doğrudan ya da dolaylı etkilenen / etkileyen kişi, grup veya kurumların beklenti ile memnuniyetlerinin araştırılması ve kurumumuza ilişkin algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Paydaş analizi iç paydaşlar, dış paydaşlar ve müşteriler (yol kullanıcıları) olmak üzere üç kısımda ele alınmıştır. Paydaş görüşleri anket uygulaması yöntemiyle elde edilmiştir. Dış paydaş görüşleri internet üzerinden, iç paydaş görüşleri kapalı zarf usulü ile kendi kendine doldurma yöntemi kullanılarak belirlenirken, müşterilerimiz olan yol kullanıcılarının görüşleri ise 72 ilde yapılan yüz yüze görüşmeler yoluyla tespit edilmiştir. Paydaş analizleri kuruluş içi analiz ve çevre analizi ile birlikte Kurumumuz GZFT analizinin temelini oluşturmuştur. İç Paydaşlar (Kurum Çalışanları) Analizi Kurum çalışanlarının memnuniyet ve bağlılık düzeylerinin araştırıldığı çalışan memnuniyeti anketi, örneklem seçimi yapılmayarak tüm personele uygulanmıştır. Bu yöntem ile personelden sinden (%72,22) geri dönüş sağlanmıştır (EK-3). KGM de çalışmaktan memnun olan personelin oranı yaklaşık %61,43 tür. Ankete katılanların yaklaşık %65 i kurumdaki çalışma istekleri ile motivasyonlarını yüksek olarak değerlendirirken, %54 ü de kurumu performansı bakımından başarılı bulmaktadır. Anket sonuçlarına göre KGM çalışanlarının genel memnuniyet ortalaması 5 üzerinden 3,11 (100 üzerinden 52,75) olarak hesaplanmıştır. Bunun yanında, çalışanların yaptıkları işi kurum hizmetleri açısından önemli bulduğu ve yaptıkları işi benimsedikleri, başka bir ifadeyle karayolculuktan memnuniyet duydukları saptanmıştır. (Grafik 1) Genel Ortalama Yapılan İşin Özellikleri Çalışma Koşulları / Ortamı Meslek / Kişisel Gelişim Bağlı Olunan İlk Yönetici 2,69 42,25 3,11 52,75 3,23 55,75 3,23 55,75 3,50 62,50 Ücretlendirme ve Yan Haklar Bilgi Akışı / İletişim ve İşbirliği Kurum Üst Yönetimi Kurum İmajı 2,81 45, Hiç Başarılı Değil Orta Son Derece Başarılı Grafik 1 : Çalışanlar açısından ilgili başlıklara göre kurumun başarısı (5 üzerinden) 2,93 48,25 3, ,

24 1. DURUM ANALİZİ 1.4. PAYDAŞ ANALİZLERİ Kurum başarısının değerlendirildiği alt başlıklarda, hizmet süresi, hizmet sınıfı, eğitim seviyesi vb. demografik özelliklere göre fark göstermeksizin, mesleki/kişisel gelişimde, diğer başlıklara göre kurum genelinde ciddi oranda bir memnuniyetsizlik ve beklenti olduğu göze çarpmaktadır. Bu sonuç, konusuyla ilgili verilecek her türlü eğitime personelin istekle katılacağını dolayısıyla eğitimlerin etkili ve verimli olacağını göstermektedir. Bununla ilişkili olarak, literatürde yer alan konusuyla ilgili yayınlara ulaşabilmek, çalışanların önemli beklentileri arasındadır. Araştırmaya katılanların %44 ü KGM yi bir aile kendini de bu ailenin bir ferdi olarak görmektedir. Ayrıca kurum içi ve kurumlar arasındaki ücret dağılımı adaletli bulunmamakta, sosyal faaliyetlerin ve tesislerin de yetersiz olduğu düşünülmektedir. Kurum içi kariyer planlaması yapılamaması, çalışanların memnuniyetsiz olduğu bir diğer konudur. Araştırma kapsamında incelenen en önemli konulardan birisi de, çalışanların kuruma olan bağlılıklarıdır. KGM çalışanlarının bağlılığı 100 üzerinden 58,44 olarak elde edilmiştir. Genel idare hizmetleri ve teknik hizmetler sınıfı personelinin bağlılık değerlerinin genel ortalamadan daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Sınırda olan bağlılık indeksinin, araştırma kapsamında tespit edilen problemlerin iyileştirilmesiyle arttırılabileceği düşünülmektedir (Şekil 2). SAKİN Ayrıca anket sonuçlarına göre çalışan profilleri oluşturulmuş ve KGM personelinin %4,8 inin Sakin (memnuniyeti yüksek, bağlılığı düşük), %66,9 unun Şevkli (hem memnuniyeti hem bağlılığı yüksek), %19,8 inin Sorunlu (hem memnuniyeti hem bağlılığı düşük) ve %8,5 inin Sorgulayıcı (bağlılığı yüksek, memnuniyeti düşük) olduğu ortaya çıkmıştır (Şekil 3). Şekil 2. Bağlılık indeksi sınıflaması Çalışanlar tarafından kurumun en sevilen ilk üç özelliği sırasıyla, Türkiye Çapında Geniş Örgütleme ve İletişim Ağı (%28,30), Çalışanların Özverisi (%21,46) ve Kamuoyundaki Olumlu İmajı (%13,34) olarak tespit edilmiştir. Kurumun en sevilmeyen ilk üç özelliğiise sırasıyla, Siyasi Müdahalelere Maruz Kalması (%18,28), Ücret Politikası (%17,35) ve Atamaların Liyakat Çerçevesinde Yapılmaması (%16,72) olarak tespit edilmiştir. ŞEVKLİ Yüksek Düşük MEMNUNİYET %66,9 %4,8 %8,5 %19,8 SORUNLU Düşük BAĞLILIK Şekil 3: Çalışan profili haritası SORGULAYICI Yüksek 24

25 Müşteri (Yararlanıcılar) Analizi Kamuoyunun, karayolunda yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoför ve firmaların KGM ve hizmetlerine ilişkin tutum, düşünce ve algılarının ortaya konulması ile farkındalık düzeyinin belirlenmesi amacıyla, 2011 yılında Kamuoyu Algısında Türkiye Karayolları araştırması gerçekleştirilmiştir. Karayolu kullanıcıları olarak hane halklarına (hanede 18 yaş üstü her bireye), yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförler ve firma yöneticilerine olmak üzere üç tipte anket hazırlanarak, yüz yüze görüşme yöntemiyle 72 ilde uygulanmıştır (EK-4). KGM nin sorumluluğundaki yol ağının tanımlanmasında yanlış seçenek olan şehir içi yolları ifade edenlerin oranının düşük olduğu gözlemlenmiş ve her üç grubun da Karayolları Genel Müdürlüğü nün görevleri ve yetkileri konusundaki algısı yüksek çıkmıştır (Grafik 2). Şehirlerarası seyahatlerde kamuoyu %92,7 oranında ve firma yetkilileri %83,5 oranında karayollarını tercih etmektedir. Genel olarak Türkiye de karayollarının durumu her üç grup (kamuoyu, yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförler ve yük ve yolcu taşımacılığı yapan firma yetkilileri) tarafından da iyi olarak değerlendirilmektedir. Aynı zamanda %85 in üzerinde bir oranda karayollarının şimdiki durumu 10 yıl öncesine göre daha iyi bulunmaktadır. Bunun yanında kamuoyunun yaklaşık %54 ü şehirlerarası yolda seyahat ederken kendini güvende hissetmektedir. Araştırma kapsamında beklentinin yeni yollar yapmaktan öte güvenliğin artırılmasına yönelik tedbirler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, karayollarında meydana gelen trafik kazalarının, en temel nedeni olarak ilk sıraları insan faktöründen kaynaklanan nedenler oluştururken, yol kusurları alt sıralarda yer almıştır. Bu araştırma sonucunda ulaşılan farklı bir çarpıcı sonuçta, daha çok ücretlerin artması endişesinden ve devlete olan güven nedeniyle halkın köprü ve otoyolların özelleştirilmesini yüksek oranlarda istememeleridir. Bu araştırma kapsamında özet tablolar EK-4 de yer almaktadır Kamuoyu (%) Firma (%) Şoför (%) ,4 85,9 85,4 Şehirlerarası Yollar 48,9 65,9 Otoyollar Çevre Yolları Grafik 2: Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki yol ağını tanımlama oranları 62,2 36,3 54,2 52,1 25,6 42,5 34,2 Şehir İçinden Geçen Transit Yollar 18,7 19 Şehir İçi Yollar 10,1 25

26 1. DURUM ANALİZİ 1.4. PAYDAŞ ANALİZLERİ Dış Paydaşlar Analizi KGM nin yaygın bir hizmet ağı olması nedeniyle, kuruluş faaliyetleriyle ilişkisi olan dış paydaşlarının sayısı oldukça fazladır. Bu anlamda, kuruluş faaliyetleriyle ilişkisi olan dış paydaşlar kurum genelinde özenle belirlenmiş ve Kasım 2011 içerisinde internet üzerinden anket uygulanmıştır. Ankete katılan dış paydaşların dağılımı EK-5 de verilmektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğunu Kamu Kuruluşu mensupları oluşturmakta (%76,03) olup, yarısından fazlası kurumumuz ve sunduğu hizmetler hakkında orta ve üst düzey bilgi sahibidir. %70,11 lik büyük bir kesimin, sahip oldukları bilgiyi Basın ve Yayın Organları tarafından elde ettiği görülmüştür. Kurumsal internet sayfası da kurum hakkında bilgi edinmede en sık kullanılan ikinci önemli araçtır (%31,36) ve dış paydaşlarımızın çoğu tarafından yeterli bulunmaktadır. Genel anlamda katılımcıların yüz yüze ve yazılı iletişimi, telefon ve e-posta iletişimine göre daha sık kullandığı görülmüştür. Katılımcıların her bir iletişim yöntemine ilişkin memnuniyet düzeyleri (100 üzerinden değerlendirmeleri) orta memnuniyet düzeyinin üstündedir (Grafik 3). Kurumumuz Merkez ve Taşra teşkilatları ile olan iletişim sıklıkları ve iletişimden duyulan memnuniyet düzeyleri de birbirine yakındır (ort. puan 57). Katılımcıların Kurum tarafından gerçekleştirilen faaliyetler ile ilgili ne kadar sıklıkta iletişime geçtiklerini gösteren iletişim sıklığı ve ne kadar kişinin ilgili konu ile ilgili irtibata geçtiğini gösteren çalışılan konuların yoğunluğu araştırılmış ve EK 5 de özetlenmiştir. Buna göre iletişim yoğunluğu en yüksek konular sırasıyla, veri ve/veya bilgi paylaşımı, yapım işleri ve teknik işbirliği iken iletişime geçilme sıklığı diğerlerine göre daha yüksek olan ilk iki konu ise planlama çalışmaları ile denetim ve izleme dir. Çalışılan konular için hesaplanan memnuniyet ortalamalarına göre en yüksek memnuniyet; veri ve/veya bilgi paylaşımı (ort. puan = 60,19) konusu iken, kurumsal iletişimde memnuniyet açısından ortalamanın altında kalan konular sırasıyla personel sosyal ve özlük hakları (ort. puan = 48,74), mesleki eğitim (ort. puan = 49,19) ve mali iş ve işlemler (ort. puan = 49,46) dir. Katılımcıların, belli başlıklar altında Kurumumuz çalışanları ile ilgili görüşlerine de başvurulmuş ve kurumsal bir hareket planı çıkarılmıştır. Bu konudaki memnuniyet ortalamanın üzerinde olsa da, önemlilik düzeylerine göre öncelikli düzeltme alanı olarak çalışanların çözüm üretmeleri, ikin- Yüz Yüze 63,81 Yazılı 59,2 Telefon 58,75 Elektronik Ortam 53, Grafik 3: KGM ile iletişimden memnuniyet düzeyi (100 üzerinden) 26

27 cil öncelikli olarak kolaylıkla, uygun KGM çalışanına ulaşılabilmesi, süreçlere/şikayetlere/olaylara ilişkin geri dönüş yapılması, hızlı geri dönüş süresi konularında iyileştirmeye gidilmesi gerektiği saptanmıştır. Bu çalışma ile kurum yayınlarının dış paydaşlarımızca çok önemsendiği (ortalama önemlilik derecesi 100 üzerinden 81) fakat aynı derecede memnuniyet duyulmadığı (ortalama memnuniyet düzeyi 100 üzerinden 59) tespit edilmiştir. Buna göre, katılımcılar açısından yayınların öncelikle uluslararası gelişmelere paralel olması daha sonra, ilginç/yeni/dikkate değer bilgiler sağlaması, yayınların doğru kişi/adreslere ulaştırılması ve yayınların organizasyonların davranışını değiştirmede cesaretlendirici olması beklenmektedir. Dış paydaşlarımıza uygulanan bu anket sonucunda, kurumumuza ilişkin algı, farklı başlıklar ile ayrıntılı olarak değerlendirilerek Tablo 1 de sunulmuştur. Tablo 1 e göre katılımcılar açısından KGM algısı her konuda ortalamanın üzerinde puanlanmıştır. Algı Konusu Ortalama Puan (100 Üzerinden) Topluma Yararlılık 71,52 Saygınlık 69,19 İnternet Sitesi 69,11 Ekonomiye Katma Değer ve Kaynak Yaratması 68,28 Mesleki Bilgi, Uzmanlık Ve Deneyim 68,14 Güvenilirlik 66,90 Teknolojik Gelişmelere Uyumlu 66,74 Kurumsal Temsil Yeteneği 66,49 Fiziksel Mekan Temizliği 65,43 Çalışanların Kuruma Bağlılığı 65,00 Yol Göstericilik ve Yenilikçilik 64,90 Hizmet Kalitesi 64,83 Fiziksel Mekan Yeterliliği (Park Yeri, Ziyaretçi Odaları, Konferans Salonları vb. 64,23 Çalışanların Yaklaşımı - İletişim 63,70 Bilgiye ve Hizmete Zamanında Ulaşabilme 63,00 İşbirliğine Yatkınlık 62,24 İlgili Kişilere Kolay Ulaşım 62,01 Ulusal ve Uluslararası Stratejilerin Belirlenmesinde ve Politik Uygulamasında Etkinlik 61,76 Paydaş/Vatandaş İlişkileri Yönetimi 60,98 Çözüm Sunabilme 60,81 Objektif Olma 60,50 Kaynakların Etkin ve Verimli Kullanılması 60,32 Şeffaflık 59,32 İşlem Süresi 57,30 Tablo1: Çalışmaya katılan dış paydaşlarımız açısından KGM algısının değerlendirilmesi 27

28 1. DURUM ANALİZİ 1.5. KURULUŞ İÇİ VE ÇEVRE ANALİZİ KURULUŞ İÇİ ANALİZ KGM nin Organizasyon Yapısı 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun a göre görev tanımındaki değişikliklere bağlı olarak merkez ve taşra teşkilat yapılanmasında değişikliğe gidilmiştir. Bu kapsamda merkez yapılanmasında Ana Hizmet Birimleri; 10 Daire Başkanlığı, Danışma ve Denetim Birimleri; Teftiş Kurulu Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ve İç Denetim Birimi olmak üzere 4 birim olarak, Yardımcı Hizmet Birimleri ise 3 Daire Başkanlığı şeklinde oluşturulmuştur. Ayrıca, Özel Kalem ile Basın ve Halkla İlişkiler Birimi de teşkilat şemasında yer almıştır. Anılan kanun kapsamında Trafik Güvenliği, Taşınmazlar ve İşletmeler Dairesi Başkanlıkları yeni kurulmuştur. Özellikle hedeflenen otoyol yatırımları için gerekli finansman ihtiyacını geleneksel yöntemlerin dışında alternatif finans yöntemleri ile temin etmeye yönelik olarak Otoyollar Dairesi Başkanlığının yeni yapıda İşletmeler Dairesi Başkanlığına dönüştürülmesi en önemli yapısal değişiklik olarak göze çarpmaktadır. Karayolu ağının fiziki ve geometrik standartlarının yükseltilmesi ile işletme hızının artmasına paralel olarak trafik güvenliğinin kapsamlı bir yaklaşımla geliştirilmesi amacı ile bu konuda ilgili birimlerin Trafik Güvenliği Dairesi Başkanlığı altında toplanması diğer önemli yapısal değişikliktir. Yeniden yapılanma kapsamında tünel ve köprü projelendirme, yapım ve bakım ile trafik talep tahmini gibi konuların farklı daire başkanlıklarının görev kapsamında yer almasının birimler arası işbirliğini geliştireceği öngörülmektedir. Taşra teşkilatı ise 18 adet Bölge Müdürlüğü ile İkmal Müdürlüğü ve Atölye Müdürlüğünden oluşmaktadır. Taşra teşkilatı yapılanmasında ise Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü ne işlerlik kazandırılmıştır. KGM nin merkez ve Taşra teşkilatı yapılanması Şekil 4, 5 ve 6 da verilmektedir. 28

29 GENEL MÜDÜR 4 GENEL MÜDÜR YRD. T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Şeması BASIN VE HALKLA İLŞ. BİRİMİ ÖZEL KALEM BİRİMİ A N A H İ Z M E T B İ R İ M L E R İ Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk. Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk. Yol Yapım Dai. Bşk. Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. Trafik Güv. Dai. Bşk. İşletmeler Dai. Bşk. Makina ve İkm. Dai. Bşk. Sanat Yap. Dai. Bşk. Taşınmazlar Dai. Bşk. Proje ve İzl. Dai. Bşk. Yol Etüt ve Proje Şb. Md. Otoyol Etüd ve Proje Şb. Md. Harita Şb. Md. Çevre Şb. Md. Jeolojik Hiz. Şb. Md. Zemin Mekaniği ve Tüneller Şb. Md. Üst Yapı Geliştirme Şb. Md. Malzeme Laboratuvarları Şb. Md. Kalite Yönetim ve Ar-Ge Şb. Md. Otoyol Yapım Şb. Md. Yol Yapım Şb. Md. Yol Üst Yapı Şb. Md. Dış Krediler Şb. Md. Yol Bak. On. Şb. Md. Tesisler Şb. Md. Yol Üst. Yap. Bak. On. Şb. Md. Sanat Yapıları Bakım Onarım İşleri Şb. Md. Trafik Güvenliği Eğitimi ve Proje Şb. Md. Trafik Güvenliği İşaretleme Şb. Md. Ulaşım Etütleri Şb. Md. Trafik Yönetim Sistemleri Şb. Md. Proje ve Danışmanlık Şb. Md. Yapım ve Köprüler Şb. Md. Bakım ve İşletmeler Şb. Md. Makina Şb. Md. İkmal Şb. Md. Etüt İmalat Şb. Md. Sanat Yapıları Proje Şb. Md. Sanat Yapıları Yapım Şb. Md. Tarihi Köprüler Şb. Md. Tüneller Şb. Md. Kamulaştırma Şb. Md. Envanter ve Planlama Şb. Md. Malzeme Ocakları Şb. Md. AB ve Dış İlişkiler Şb. Md. Mevzuat ve Organizasyon Şb. Md. Yapım ve Danışmanlık İhaleleri Şb. Md. Mal ve Hizmet Alımları İhaleleri Şb. Md. Eğitim Şb. Md. D A N I Ş M A V E D E N E T İ M B İ R İ M L E R İ YA R D I M C I H İ Z M E T B İ R İ M L E R İ Teftiş Kurulu Bşk. Hukuk Müşavirliği Strateji Gel. Dai. Bşk. İç Denetim Birimi İnsan Kaynakları Dai. Bşk. Destek Hizmetleri Dai. Bşk. Bilgi Teknolojileri Dai. Bşk. Stratejik Planlama Şb. Md. İç Kontrol Şb. Md. Muhasebe Kesin Hesap ve Raporlama Şb. Md. Ulaşım Maliyetleri ve Verimlilik Şb. Md. Bütçe Programı ve Performans Şb. Md. İnsan Kaynakları ve Atamalar Şb. Md. Özlük İşleri Şb. Md. İş ve İşçi Mevzuat Şb. Md. Destek Hiz. Şb. Md. Sağlık Hizmetleri Şb. Md. Kreş ve Gündüz Bakımevi Şb. Md. Sivil Savunma Birimi Yazılım Geliştirme Şb. Md. Ağ ve Sistem Yönetim Şb. Md. Coğrafi Bilgi Teknolojileri Şb. Md. MERKEZ TEŞKİLATI TAŞRA TEŞKİLATI 1. BÖL. MD. İstanbul 2. BÖL. MD. İzmir 3. BÖL. MD. Konya 4. BÖL. MD. Ankara 5. BÖL. MD. Mersin 6. BÖL. MD. Kayseri 7. BÖL. MD. Samsun 8. BÖL. MD. Elazığ 9. BÖL. MD. Diyarbakır İKMAL MD. Maltepe / İST 10. BÖL. MD. Trabzon 11. BÖL. MD. Van 12. BÖL. MD. Erzurum 13. BÖL. MD. Antalya 14. BÖL. MD. Bursa 15. BÖL. MD. Kastamonu 16. BÖL. MD. Sivas 18. BÖL. MD. Kars KAM. OZ. SEK. OR.BL.MD ATÖLYE Akköprü / ANK Şekil 4: KGM Teşkilat Şeması (2011)

30 Bölge Müdürlüğü Teşkilat Şeması ETÜT PROJE VE ÇEVRE BAŞMÜH. T ARAŞT. VE GELİŞ. BAŞMÜH. T YOL YAPIM BAŞMÜH. T ÜSTYAPI BAŞMÜH. T TRAFİK GÜV. BAŞMÜH. T TES.VE BAKIM BAŞMÜH. İŞLETMELER BAŞMÜH MAKİNE VE İKMAL BAŞMÜH. SANAT YAPILARI BAŞMÜH. TAŞINMAZLAR BAŞMÜH. T T T T T BÖLGE MÜDÜR YRD. G B C A BÖLGE MÜDÜRÜ G ÖZEL KALEM ŞEFLİĞİ G İHALELER BAŞMÜH. T İNSAN KAYNAKLARI ŞB.MD. G HUKUK BİRİMİ A D STRATEJİ GELİŞ. BAŞMÜH. T DESTEK HİZ. ŞB.MD. G KURUM TABİPLİĞİ S BOĞ.KÖP.BAK. İŞL.BAŞMÜH. T MUHASEBE ŞB.MD. G SİVİL SAVUNMA BİRİMİ G ANA KONTROL MERK.BAŞMÜH. T A- Sayısı iş yoğunluğuna ve ihtiyaca göre belirlenir. B- 1 ve 17. Bölge Müdürlüğünde kurulur.(1.boğaziçi Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü için birer adettir.) C- 1 ve 17. Bölge Müdürlüğünde kurulur. D- Avukat sayısı ihtiyaca göre belirlenir. Şekil 5: KGM Bölge Müdürlükleri Şeması (2011)

31 Bölge Müdürlükleri Şube Şeflikleri Şeması A MÜHENDİS Şube Şefi T MÜHENDİS Bakım Müh. MÜHENDİS T T Trafik Güvenliği Müh. DAİRE TABİBİ - D V.H.K.İ./MEMUR E Büro ve Kayıt Memuru MAKİNA ve İKMAL ATÖLYESİ S G G TEKNİK ELEMAN Trafik Güvenliği T.E. C SAĞLIK MEMURU T S - B 3 TEKNİKER Bakım ve Trafik Teknik Görevlisi T Memur Sınıfı İşçi Sınıfı F BAKIM İŞÇİSİ H BİNA VE MAL BAKICISI G MAKİNELİ PERSONEL AŞÇI DÜZ İŞÇİ AŞÇI YARDIMCISI SÜRÜCÜ OPERATÖRÜ 4 KALİFİYE İŞÇİ A- Halen farklı kadro unvanında çalışanlar aynen muhafaza edilir. B- 500 km.den fazla yol ağına sahip Şube Şefliklerinde 4 adettir. C- Bu pozisyona hemşire de atanabilir. D- Dosyalama ve arşiv hizmetlerini de yürütür. E- Makine ve İkmal Başmühendisliği, Şube Şefliği Makine ve İkmal Atölyesi pozisyon şemasında gösterilmiştir. F- Sayısı, ihtiyaca göre Genel Müdürlük Olur u ile belirlenir. G- Sayısı, kullanılan makine sayısı kadardır. H- Akaryakıtçılık görevini de yürütür. NOT: 1) İşçi sınıfı bölümünde yer almayan ve halen çalışmakta olan işçi personelin pozisyon unvanları ayrılıncaya kadar aynen muhafaza edilir. 2) Halen Daktilograf kadro unvanında çalışanlar aynen muhafaza edilir. Şekil 6: KGM Bölge Müdürlükleri Şube Şeflikleri Şeması (2011)

32 Harita 1: KGM Bölge Müdürlükleri Haritası 32

33 1. DURUM ANALİZİ MEVCUT KAYNAKLAR İnsan Kaynakları Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında toplam personel bulunmaktadır. Mevcut personelin i kadrolu devlet memuru, 16 sı sözleşmeli (657 sayılı Kanunun 4/B maddesi ) 1 i geçici (657 sayılı Kanunun 4/C maddesi) ve kişisi de işçi personeldir (Tablo 2). Karayolları Genel Müdürlüğü teknik hizmetler sınıfında çalışan personelin yanı sıra iktisat, idari bilimler, hukuk, eğitim, insan kaynakları, mali hizmetler gibi alanlarda mesleki eğitime sahip personel ile birlikte hizmet üreten bir kurumdur. (Grafik 4). MEMUR PERSONEL MERKEZ TAŞRA TOPLAM Genel İdari Hizmetler Teknik Hizmetler Sağlık Hizmetleri Avukatlık Hizmetleri Yardımcı Hizmetler MEMUR TOPLAMI Sözleşmeli Personel Daimi İşçi Geçici Personel 1 1 GENEL TOPLAM Tablo 2: Personelin istihdam şekillerine göre dağılımı (2011) Karayolları Genel Müdürlüğü 6001 sayılı Kanunla önemli görevler üstlenmiş teknik ve yatırımcı bir kuruluştur. Kuruluşun temel hizmetleri ağırlıklı olarak teknik hizmetler sınıfında istihdam edilen toplam personelle yürütülmektedir. Bu hizmet sınıfı meslek grupları itibariyle, sırasıyla mühendis ve mimarlar, diğer teknik kariyerli çalışan, teknikerler ve teknisyenlerden oluşmaktadır (Tablo 3). ÜNVANI MERKEZ TAŞRA TOPLAM Mühendis-Mimar Diğer Teknik Kariyerli Ünvanlar Tekniker Teknisyen GENEL TOPLAM Tablo 3: Teknik hizmetler sınıfı personel dağılımı (2011) 0,47 0,56 1,32 58,18 Teknik Hizmetler Genel İdari Hizmetler Sağlık Hizmetleri Avukatlık Hizmetleri Yardımcı Hizmetler 39,47 Grafik 4: Memur personelin sınıflar itibariyle oransal dağılımı (%) (2011) Bu nedenle kurumsal insan kaynağı asıl olarak hizmetin gerektirdiği niteliklere göre; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, İş Kanununun istihdamı düzenleyen hükümleri ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunlarıyla yıllık olarak belirlenen kadro kullanım esasları uyarınca temin edilmektedir. Ancak, son yıllarda 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu kapsamında zorunlu olarak naklen atanan personel ile teşkilatımıza diğer kurum ve kuruluşlardan naklen atanan personelin tüm personel içerisinde sayıları artmaktadır. Zorunlu olarak naklen gelen personelin kariyerlerine ve işin özelliğine göre en yüksek verim alınabilecek alana yerleştirilmeleri konusunda zorluklar yaşanmakta, ayrıca bu personelin kurum kültürüne intibakları da uzun süreç almaktadır. 33

34 1. DURUM ANALİZİ MEVCUT KAYNAKLAR ÖĞRENİM DURUMU MERKEZ TAŞRA TOPLAM KADIN ERKEK TOPLAM KADIN ERKEK TOPLAM KADIN ERKEK TOPLAM İLKOKUL ORTAOKUL LİSE YÜKSEK ÖĞRENİM TOPLAM Tablo 4: Memur personelin öğrenim durumlarına göre dağılımı (2011) Kurum Kültürü Karayolları çalışanları arasında yaygın şekilde kullanılan Karayolculuk Ruhu kavramı, kurumsal kültür ve kimliğin bir parçası haline gelmiş olup gelecek nesil çalışanlarına da aktarılması gereken bir değer olarak görülmektedir. Bu kavramın oluşumu ve her geçen gün değer kazanmasında kurum çalışanları arasındaki iletişimin etkili olduğu söylenebilir. KGM hizmetlerinin yürütülmesinde temel alınan usul ve esaslar; mevzuata, kurumsal hafızaya, mesleki değerler ile kurumsal ilkelere dayanmaktadır. Karayolu altyapısının oluşturulmasında geçmişten gelen bilgi ve deneyimlerin yazılı belgeler, talimatlar, genelgeler, denetim sonuçları gibi basılı ve elektronik ortamlardaki kaynaklardan yararlanılmaktadır. KGM de iç ve dış iletişimde resmi iletişim araç ve yöntemleri kullanılır. Her türlü yazışma Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yürütülmektedir. KGM ülkemiz genelinde hizmet veren bir kurum olduğundan vatandaşların, belediyelerin, sivil toplum kuruluşlarının bir çok talepleri ile karşı karşıyadır. KGM, taleplere cevap verirken, vatandaş ve hizmet odaklı olarak özverili çalışma anlayışını benimsemiştir. Ayrıca, Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilerin taleplerine de cevap verilmektedir. Her yıl düzenli olarak Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlüklerinin katılımıyla yapılan Bölge Müdürleri Toplantılarında mevcut durum, ilerlemeler, sorunlar ve çözüm önerileri görüşülmekte, toplantı sonuçları yapılacak plan, program ve çalışmalara yansıtılmaktadır. Kuruluşumuzun faaliyet alanlarındaki ulusal ve uluslararası gelişmeler takip edilerek seminer, sempozyum ve eğitim çalışmalarına katılım sağlanmaktadır. Kurumun ana faaliyetlerinde hizmet üreten işgücü profilinin geliştirilebilmesi için eğitim ihtiyacı tespit edilmekte ve uygulanmaktadır. Ayrıca verilen hizmet içi eğitimler ile aynı meslek grubundan personelin veya aynı işleri yapan çalışanların arasında olumlu bağlar kurulması ve kurumsal aidiyetin gelişmesi sağlanmaktadır. Mali Kaynaklar 1950 yılında katma bütçeli olarak kurulan KGM hiçbir zaman tam anlamıyla katma bütçeli bir kuruluş gibi çalışamamış, kuruluşundan günümüze kadar genel bütçeden verilen finansman ile faaliyetlerini sürdürmüş, dönem dönem artan hizmet talebi karşısında yetersiz ödenekler ve değişik finansal kaynaklarla takviye edilmiştir yılından itibaren de genel bütçeli kuruluşlar arasına dahil edilmiştir. Ancak, Kuruluşumuzun çalışma usul ve esasları ile teşkilat ve görevlerine ilişkin hükümleri düzenleyen tarihinde yürürlüğe giren 6001 sayılı Kanun ile KGM, kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir idare olarak yeniden yapılandırılmıştır yılından itibaren kamu yatırımları, ulaştırma türleri bütçe tahsisleri dikkate alındığında 34

35 kamu yatırımlarının önemli bir oranını ulaştırma sektörünün oluşturduğu görülmektedir. Ulaştırma sektörü için ayrılan bütçe ödeneklerinden karayolu için yapılan tahsislerde 2003 yılından itibaren düzenli bir artış mevcuttur. Bu dönem içerisinde en büyük artış 2005, 2006, 2010 ve 2011 yıllarında gerçekleşmiştir. Bu kapsamda 2003 yılından itibaren karayolu taşımacılığına olan talebin diğer ulaştırma türleri içindeki oranının yüksekliği ve artan taşıt sayısı dikkate alınarak, KGM nin mevcut iş yükü ve proje stoku ile doğru orantılı bütçe tahsis edildiği görülmektedir. Cari fiyatlarla 2011 yılı sene başı ödenekleri temel alındığında ulaştırma sektörünün kamu sabit sermaye yatırımları içindeki payı %21 olarak gerçekleşmiştir yılı sene başı bütçe değerlerine göre ulaştırma türleri arasında en büyük oran %50 ile demiryollarına ayrılmış olup karayolu altyapı yatırımlarına ayrılan bütçe oranı ise %36 seviyesinde gerçekleşmiştir Kamu Yatırımları Ulaştırma Sektörü Yatırımları Grafik 5: Yıllar itibarıyla kamu ve ulaştırma sektörü yatırım bütçeleri ile KGM yatırım bütçesinin karşılaştırılması (2011 yılı fiyatlarıyla). Grafik 7: Kamu yatırımlarında ulaştırma sektörünün payı (%) (2011 yılı sene başı ödeneklerine göre) Kaynak: DPT Boru Hattı Demiryolu x TL Grafik 6: Ulaştırma türlerinin yatırım bütçesi payları (2011 yılı fiyatlarıyla) Karayolu Havayolu Boru Hattı Denizyolu Karayolu 36 Havayolu 6 Denizyolu 3 Demiryolu 50 Grafik 8: Yatırım bütçesinin ulaştırma türlerine dağılımı (%) (2011 yılı sene başı ödeneklerine göre) 35

36 1. DURUM ANALİZİ MEVCUT KAYNAKLAR 2003 yılından itibaren KGM sorumluluğunda bulunan karayollarına yapılan harcamalar sürekli bir artış göstermiştir. Devlet, il yolları ve otoyollarına bu dönem içerisinde yapılan harcamalar, 2010 yılında %279 artış ile en yüksek seviyesine erişmiştir yılı sonu itibarıyla karayolu yatırımlarına yapılan harcamaların artış oranı ise %339 olarak gerçekleşmiştir (Grafik 9) dönemi arasında Ülke ekonomisindeki gelişme ve GSYİH artışına paralel olarak karayolu yatırımlarına ulusal bütçeden ayrılan pay 2007 yılında düşüş göstermekle birlikte sürekli bir artışla 2010 yılında %1,2 mertebesine erişmiştir. (Grafik 10) Karayolları Genel Müdürlüğü ne 2011 mali yılı bütçesinde sene başı ayrılan ödenek bir önceki yıla göre %4,41 oranında artmıştır yılı sene başı ödeneklerinin %60 ı yatırım, %40 ı ise cari nitelikli ödeneklerden oluşmaktadır. Yatırım Harcamaları (x TL) ,88 40,12 Yatırım Cari Grafik 11: 2011 Mali yılı bütçesi sene başı oranları (%) 42,188 23,461 14,495 3,193 0,85 2,818 Bütçe Yatırımları Mal ve Hizmet Alımları Dış Kredi Yatırımları Grafik 12: 2011 Bütçe ödenekleri dağılımı (%) 79,34 13,760 Personel Kamulaştırma Sosyal Güvenlik Cari Transferler Grafik 9: KGM yatırım harcamaları (2011 yılı fiyatlarıyla) Yatırım 20,66 Cari GSYİH(x Milyon TL) KGM % Grafik 10: KGM harcamalarının GSYİH içindeki yüzdesi (2011 yılı fiyatlarıyla) 1.2% 1.1% 1.0% 0,9% 0,8% 0,7% 0,6% 0,5% Grafik 13: 2011 Yılı sene başı ödenekleri (%) (bitüm, akaryakıt, bakım ve onarım maliyetleri dahil) Ancak, mal ve hizmet alımları için ayrılan ödenek kapsamında bakım onarım hizmetleri, bitüm ve akaryakıt alımları yatırım amaçlı kullanılmıştır. Cari giderler içerisinde yer alan bakım-onarım hizmetleri ile akaryakıt ödeneği de yatırım ödenekleri içerisinde değerlendirildiğinde KGM toplam bütçesinin %92,35 ini yatırım ödenekleri oluşturmaktadır. 36

37 7,65 Yatırım 92,35 Cari Grafik 14: 2011 yılı sonu yatırım ve cari harcama oranları (%) (Ek ödenek için bitüm, akaryakıt, bakım ve onarım maliyetleri dahil) OTOYOL VE KÖPRÜLERDEN SAĞLANAN GELİRLER YILLAR (TL) Tablo 5: Otoyol ve köprülerden elde edilen gelirler (2011 yılı fiyatlarıyla) NOT : Köprü gelirlerinden her ay %18 KDV ayrıldıktan sonra kalan tutarın %10 u Boğaziçi Kanununa göre İstanbul Büyükşehir Belediyesi ne gönderilmektedir yılı sonu itibarıyla, yatırım ödeneği sene başı başlangıç ödeneğine göre %263 artış göstermiştir. Yol kullanıcılarına konforlu, güvenli, bölgesel dengesizlikleri azaltan ve zaman tasarrufu sağlayansürdürülebilir bir karayolu hizmeti sunabilmek için son yıllarda gerçekleştirilen karayolu yatırımları ile karayolları ağının fiziki ve geometrik standartlarının artırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda 2003 yılından başlayarak 2011 yılı sonuna kadar bölünmüş yol yapımında %248 lik bir artış oranına erişilmiştir yılında km uzunluğuna sahip olan bölünmüş yolların km. si (%69) sathi kaplamalıdır. Geometrik standartları yükseltilen bu kesimlerin fiziki standartlarının artırılması faaliyetleri sürdürülmektedir. Bu dönem içerisinde tek platformlu yollarda yapılan kaplama onarım yenileme işlerinde %83 artış ile toplam km. ye ulaşılmıştır Sayılı Kanunun 11.maddesinde Genel Müdürlüğün gelirleri belirlenmiştir. Belirlenen mali kaynaklardan en önemlisi otoyol ve köprülerden sağlanan gelirlerdir. Taşınmaz satışı veya kiraya verilmesinden elde edilen gelirler ile işletme hakkı verilen hizmet tesislerinden elde edilen gelirlerin de dahil olduğu Genel Müdürlüğün tüm gelirleri istisnaları mevcut olmakla birlikte vergiden müstesna tutulmuştur. Aynı maddede Genel Müdürlüğün her türlü iç ve dış borçlanmasının Hazine Müsteşarlığı nın iznine bağlı olduğu da düzenlenmiştir ve 2010 yılları arasında KGM bütçe büyüklüğü ve yatırım harcamaları incelendiğinde gelirler ve giderler arasında önemli bir fark olduğu görülmektedir. Kurumsal olarak en önemli gelir kaynağı otoyol ve köprülerden sağlanan gelirlerdir. Ancak bu gelirlerin bölgesel gelişme dengesizliklerini en aza indirmek ve ekonominin ihtiyacı olan karayolu yatırımlarını gerçekleştirebilmek için gerekli olan tutarın altında olması nedeniyle genel bütçeden temin edilen kaynaklara ihtiyaç duyulmaktadır. (Grafik 15) Gelirler (x TL) Grafik 15: Otoyol ve köprülerden toplanan gelirler NOT : Köprü gelirlerinden her ay %18 KDV ayrıldıktan sonra kalan tutarın %10 u Boğaziçi Kanununa göre İstanbul Büyükşehir Belediyesi ne gönderilmektedir. Yatırım programında karayolu yatırımlarına ayrılan payların genel bütçeden tahsis edilen ödeneklerle yürütüldüğü senelerdeki seviyesini koruması durumunda, ortalama proje tamamlanma süresi 10 yılı aşmaktadır. Projelerin ortalama 4 yıl olan yapım süresinin çeşitli nedenlerle uzamasının ekonomik kayıplara neden olacağı açıktır. Bu ne- 37

38 1. DURUM ANALİZİ MEVCUT KAYNAKLAR denle karayolu projelerinin ekonomiye bir an önce kazandırılması amacıyla karayolu alt sektörüne ayrılan bütçenin sürdürülebilirliğinin yanında alternatif finansman yöntemlerine yönelmek bir zorunluluk arz etmektedir. Teknolojik Altyapı KGM görevlerini gelişen teknolojileri takip ederek, yeni teknolojileri kullanarak yerine getirmektedir. KGM deki mevcut bilgi iletişim alt yapısı: 2000 yılında merkez birimleri ve 21 adet taşra teşkilatımızı kapsayacak şekilde bilgi iletişim ağının ve 2001 yılında internet/intranet sisteminin kurulumuyla her türlü bilgiye daha kolay ulaşma ve bilgi paylaşma imkanı sağlanmıştır. Merkez ve taşrada internet/intranet ağına bağlı toplam kullanıcı tek bir alan ve teşkilat yapısına göre gruplar altında tanımlıdır. Sistem sayesinde kullanıcıların bir kullanıcı adı ve şifre ile tüm servislere ( , dosya sunucu, internet) ulaşımı, ağ üzerinden istedikleri bilgisayarlardaki dosyalara erişimi, yazıcıları ortak kullanabilmeleri, internetten otomatik olarak güncelleşen virüs programları ile güvenli bir ortamda çalışmaları ve Firewall (güvenlik duvarı) özelliği ile internetten gelebilecek saldırılara karşı korunmaları sağlanmaktadır. Bölge müdürlüklerimiz 10 Mbps, 118 adet şube şeflikleri 2 Mbps hızında Genel Müdürlüğümüz ağına bağlıdırlar. Ayrıca bu hatlar üzerinden telefon görüşmelerine imkan veren VoIP (Sesli Haberleşme) sistemi de mevcuttur. Taşra teşkilatının internet erişimi Genel Müdürlük üzerinden sağlanmaktadır. Genel Müdürlüğümüz internet bant genişliği 100 Mbps olup kurum ağına bağlı olmaksızın internet erişimi olan her yerden Sanal Özel Ağ (VPN) bağlantısı ile kurumsal uygulamalara, posta kutularına ve ortak klasörlere erişim mümkündür. Karayolu Bilgi Sistemleri: Karayolları Coğrafi Altlığı Genel Müdürlüğümüzde Karayolu Bilgi Sistemi projesi kapsamında hedeflenen karar destek ve yönetim sistemlerine altlık teşkil edecek Karayolları Coğrafi Altlığı oluşturulmuştur. Devlet ve il yolları, otoyollar, bölge ve şube sınırları ileil sınırları sayısallaştırılmıştır. Yol ağındaki devlet ve il yolları, otoyollar ve köprülere ilişkin mevcut envanter bilgilerinin arazi envanter çalışması ile güncellenmesi ve Global Yer Belirleme Sistemi (GPS) ile koordinatlandırılması çalışmaları yapılmıştır. Genel Müdürlüğümüzün ihtiyaç duyacağı temel verileri kapsayan coğrafi veri tabanı kurulmuştur. Coğrafi veriler, kurum içi ve kurum dışı kullanıcılara ve TEIEN (Türkiye Çevresel Veri Değişim Ağı Projesi-Technical Assistance for the Establishment of a Turkish Environmental Information Exchange Network), Ulusal Ulaştırma Portalı gibi ülke çapındaki uygulamalara veri sağlamaktadır. Yol ağı ve envanter bilgilerinin güncel tutulması için gerekli çalışmalar Bölge Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. Bakım Yönetim Sistemi Yolların önem sırasına göre bakım önceliğine karar verilmesi sağlanarak yol altyapısının hizmet devamlılığının sağlanması için ayrılan bütçenin en verimli şekilde kullanılması, en iyi altyapı hizmetinin sunulması, yol kaplamasının ve sanat yapılarının ömrünün uzun olmasını sağlamak için karar destek aracı oluşturmak amacıyla Bakım Yönetim Sistemi kurulumu çalışmalarına Mayıs 2011 itibarıyla başlanmış olup analiz ve tasarım süreçleri tamamlanmıştır. Köprü Yönetim Sistemi Köprü Yönetim Sistemi ile köprülerin güvenlik, yeterlilik ve hizmet kalitesinin sürekli şekilde temin edilmesi, köprülere ait bakım-onarım ve uy- 38

39 gulamaların yürürlüğe konulacağı uygun zamanların belirlenmesi ve buna yönelik gelişmelerin sağlanması amaçlanmaktadır. Köprü Yönetim Sistemi ile envanterlerinin oluşturulması ve sorgulanması, köprü muayene (gözle veya ekipmanlı muayene) ve hasar tanımlama sayfaları oluşturulması ve bu bilgiler ışığında köprü elemanlarının hasar derecelendirmeleri ve maliyetlendirme hususlarında çözümler üretilmesi planlanmaktadır. Bu çerçevede, KGM-ODTÜ işbirliğiyle1 Eylül 2009 da başlanan projenin 2012 yılında tamamlanması planlanmaktadır. Akıllı Ulaşım Sistemleri Akıllı ulaşım sistemleri ile karayollarında yol güvenliğini ve kapasiteyi artırmak, kişisel hareket kabiliyetini, uyum ve konforu artırmak, çevre ve enerji kaynakları üzerindeki negatif etkileri azaltmak, bireylerin kurumların mevcut ve gelecekteki verimliliğini artırmak amaçlanmaktadır. KGM de otomatik ücret toplama sistemleri, otomatik taşıt sayım ve sınıflandırma sistemleri, GPS kullanımı ve taşıtların izlenmesi, yolcu bilgilendirme sistemleri, trafik yönetim merkezi gibi bazı alanlarda Akıllı Ulaşım Sistemleri kullanılmaktadır. Ancak yaygın ve etkin kullanım henüz sağlanamamıştır. Tünel Yönetim Sistemleri sıralanmakta olup acil durum senaryolarının belirlenmesi ve sistemlerin periyodik bakımlarının yapılması da önem arzeden hususlardır. Tünel kontrol merkezi ve Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sistemi (SCADA) yazılımları Tünel enerji temini, dağıtımı ve yönetimi Tünel aydınlatma ve aydınlatma kontrol sistemleri Tünel havalandırma ve havalandırma kontrol sistemleri Tünel içi CCTV sistemleri Tünel trafik kontrol ve izleme sistemleri Tünel içi kamera ile olay algılama sistemleri Tünel içi yangın algılama ve alarm sistemleri Tünel içi yangın söndürme sistemleri Tünel içi SOS acil telefon sistemleri ile acil durum istasyonları Acil durum kaçış sistemleri ve acil durum aydınlatma sistemleri Tünel içi acil geçiş kapıları ve tünel giriş bariyer sistemleri Tünel çıkışlarında yol ve hava durumu için meteorolojik sistemler Tünel radyosu ve telsiz sistemleri Tünel içi kamu anons sistemleri Haberleşme sistemleri Grup tünellerin tek bir merkezden izlenmesi ve yönetilmesi Üstyapı yönetim sistemi Karayolu tünellerinin güvenlik değerlendirilmesi kapsamında %15 oranında tünel inşaatı ile ilgili hususlar, %85 oranında ise tünel içine kurulan otomasyon sistemleri ve bu sistemlerin iyi yönetimi dikkate alınmaktadır. Karayolu ağı üzerinde bulunan tünellerin muhtelif özelliklerine bağlı olarak trafik güvenliğinin sağlanması için, tünel içine otomasyon sistemlerinin kurulması ve Tünel Yönetim Sisteminin oluşturulması gerekmektedir. Tünel Yönetim Sistemi içerisinde uluslararası ölçütlere göre bulunması gereken sistemler aşağıda Üstyapı Yönetim Sistemi (ÜYS), karayolunun ömür döngüsü içerisinde istenilen kaliteyi sağlaması amacı ile bakım için gerekli ihtiyacın belirlenmesi, bunun için en uygun zamanın tayin edilmesi ve bakım alternatiflerinin tespit edilmesidir. ÜYS aşağıda verilen aşamalardan oluşmaktadır: Veri toplama Modeller ve analizler; toplanan verilerle üstyapının mevcut servis kabiliyetinin (PSI) tayin edilmesi Kriterler/Optimizasyon; uygun bakım alternatifini tayin etmek için üstyapı koşullarını belirler- 39

40 1. DURUM ANALİZİ MEVCUT KAYNAKLAR ken, toplanan veriler doğrultusunda müdahele seviyesini tanımlamak Uygulama; her bir yol için tayin edilen üstyapının mevcut servis kabiliyetine göre belirlenecek bakım, onarım, stratejilerinden biri kuruluşun yol bakım masraflarına ayrılan fona göre uygulanmaktadır. Bakım onarım stratejileri o yola uygulanacak bakım işlerinin neler olması gerektiğini göstermektedir. Kısa vadede, karayolu ağı üzerinde özellikle bitümlü sıcak karışım olan devlet ve il yollarının ÜYS uygulaması planlanmaktadır. Bu kapsamda, yol bilgileri, envanter ve performans ölçüm verileri toplanıp derlenerek ÜYS veri tabanı oluşturulması ve üstyapı değerlendirme çalışmaları sürdürülmektedir. Diğer Kaynaklar Daha çok bakım faaliyetlerine yönelik olarak hizmet vermekte olan makine parkına ilişkin bilgiler aşağıda verilmekte ve Grafik 16 da gösterilmektedir. Makine parkında, tarihi itibarıyla yenileme değeri $, cari değeri $ olan adet makine mevcuttur. Makine parkının %52,5 i 16 yaş grubunun üzerindedir. Yapım makinelerinin %100 ü, asfalt makinelerinin %73,6 ı, bakım makinelerinin %44.8 i, diğer (destek-hizmet) makinelerinin %53,9 u 16 yaş ve üzerindedir. Makine parkının %2,8 i yapım, %16,4 ü asfalt, %65,3 ü bakım ve %15,5 i ise diğer (destek-hizmet) makinelerden oluşmaktadır. Kuruluşun çalışma politikası doğrultusunda, son 20 yılda yol yapım çalışmaları ihaleli olarak yapıldığı için yenilenmesi gereken yapım makineleri yenilenmemiştir. Asfalt makinelerinin bakım amaçlı olduğu göz önüne alındığında, Kuruluşun makine parkının önemli bir bölümünün bakım, kar mücadelesi ve trafik güvenliğini sağlayan makinelerden oluştuğu görülmektedir. Makine parkının mevcut hali ile yol bakım ve kış mücadelesi hizmetleri güçlükle yerine getirilmekte, hizmetin yürütülmesi, devamlılığın ve beklenen kalite düzeyinin sağlanmasında aksamalar olmaktadır. Makina Sayısı Yaş 6-10 Yaş Yaş 16 Yaş ve Üstü Grafik 16: Karayolları Genel Müdürlüğü makine parkının yaşlarına göre dağılımı ( )

41 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Kuruluşun Faaliyet Alanındaki Durum ve Gelişme Eğilimleri Karayolu taşımacılığının ulaştırma sektörü içindeki payı giderek artan bir eğilim göstermekte olup ulaşım türleri arasındaki ilişki yurt içi şehirlerarası yolcu ve yük taşımalarının dağılımı açısından incelediğinde, yolcu taşımacılığında %91,8 yük taşımacılığında ise %88,8 olan karayolunun payı, karayolu ile taşımacılığın diğer ulaştırma türlerinden daha çok talebi karşıladığını göstermektedir (Grafik 17-18). Yük ve yolcu taşımacılığında karayollarının etkinliği ekonomik büyüme ve diğer ulaştırma türlerindeki gelişmelere göre değişmektedir ve 2010 yılları arasında ekonomik gelişmeye paralel olarak taşıt-km değerleri ve taşıt sahipliliğindeki artış göz önünde bulundurulduğunda en çok kullanılan ulaşım türü olan karayolları ağının geliştirilmesinin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. 0,6 2,2 5,4 Karayolu(1) Demiryolu(1) 91,8 Grafik 17: Ulaştırma türlerine göre yurt içi yolcu taşımacılığı oranları (%) (2010) Kaynak: (1) TÜİK (2) Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) An nual Report Of The Councıl ,9 Karayolu(1) 5,3 88,8 Demiryolu(1) Havayolu(2) Denizyolu(1) Denizyolu(1) Grafik 18: Ulaştırma türlerine göre yurt içi yük taşımacılığı oranları (petrol boru hatları hariç) (%) (2010) Kaynak: TÜİK Grafik 19: Taşıt-km ve kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla karşılaştırması Kaynak: TÜİK Kişi Başına GSYİH (Sabit 1998 Fiyatlarla TL.) Ton-Km ve Yolcu-Km (Milyon) 2002 Taşıt-Km (Milyon) Kişi Başına GSYİH (Sabit 1998 Fiyatlarla TL.) Grafik 20: Ton-Km, Yolcu-Km ve kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla karşılaştırması Kaynak: TÜİK Ekonomik gelişmeye bağlı olarak karayollarında gerçekleşen seyir oranları artmaktadır yılından itibaren kişi başına gayri safi milli hasıla de Yolcu - Km 2007 Taşıt - Km Taşıt - Km

42 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Otomobil Kamyonet Motosiklet Grafik 21: Türlerine göre taşıt sayıları (Aralık 2011) Kaynak:TÜİK Traktör Kamyon Minibüs Otobüs Özel Taşıt ğerlerinde görülen değişimlere paralel olarak karayollarında seyir oranlarında da değişkenlik görülmektedir. Grafik 19 da 2001 yılında yaşanan ekonomik kriz ile düşme gösteren taşıt-km değerleri (50 Milyon) özellikle 2003 yılından itibaren düzenli bir artış göstererek 2010 yılında 80 Milyon taşıtkm ye erişmiştir. Seyir ve hareketlilik ile GSYİH değerleri arasındaki bu ilişki yük ve yolcu taşımacılığında da benzerlik göstermektedir. Yolcu taşımacılığında 2002 yılında 150 Milyon yolcu-km değeri 2010 yılına kadar düzenli bir artış göstererek 175 Milyon yolcu-km. ye; yük taşımacılığında ise 160 Milyon yolcu-km den 225 Milyon yolcu-km ye yükselmiştir den itibaren durağan bir seyir izlemektedir (Grafik 19-20). Karayolu altyapısı ulaştırma türlerinin omurgasıdır. Bu nedenle özellikle KGM sorumluluğunda bulunan ana arterlerde hareketliliğin sürekli ve en iyi koşullarda sağlanması bir zorunluluktur. Ülkemizde taşıt sahipliliği ve paralelinde yüksek standartlı yol ihtiyacı artmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu nun Aralık 2011 verilerine göre yaklaşık 16 milyon taşıt trafiğe kayıtlı bulunmaktadır. Trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı içerisinde en önemli yer tutan %50,4 değeri ile otomobildir. Ülkemizde 1000 kişiye düşen otomobil sayısı henüz 109 iken bu değer gelişmiş ülkelerde 500 civarındadır. Otomobil sahipliliğinin doyum noktasının henüz çok altında bulunduğu ve önümüzdeki yıllarda bu oranın daha yüksek değerlere ulaşacağı öngörülmektedir. Dolayısıyla karayolu ağının geometrik ve fiziki standartlarının mevcut ve gelecekteki trafiğin gerektirdiği niteliklere yükseltilmesi zorunlu görülmektedir. Kazalar, trafik tıkanıklığı ve hava kirliliği karayolu ulaşımının en önemli sorunları arasındadır. Karayollarının diğer ulaşım türleri ile uyum içinde geliştirilmesi, taşıma maliyetleri ve ağır taşıtların yol üst yapısında neden olduğu tahribatın azalmasını sağlayacak, hizmet seviyesini ve sektörün ekonomik kalkınmaya olan etkisini artıracaktır Türkiye Avusturya Belçika Danimarka Finlandiya Fransa Almanya İrlanda İtalya Hollanda Norveç İspanya Grafik 22: Bazı ülkelerin 1000 kişiye düşen taşıt sayısı Kaynak: IRF (Uluslararası Yol Federasyonu), Dünya Yol İstatistikleri, 2010 (Veri Yılı:2007) Not: Türkiyedeki taşıt sayısı Aralık 2011 TÜİK değeridir Türkiye Avusturya Belçika Grafik 23: Bazı ülkelerin 1000 kişiye düşen otomobil sayısı Kaynak: Dünya Yol İstatistikleri, 2010 IRF (Uluslararası Yol Federasyonu), (Veri Yılı:2007) Not: Türkiyedeki taşıt sayısı Aralık 2011 TÜİK değeridir. Karayolu Altyapısının Durumu Danimarka Finlandiya Fransa İsveç İngiltere Ulaştırma sektöründe verimliliğin artırılması ekonomik gelişim, bölgesel dengesizliklerin giderilmesi, komşu ülkelerle bağlantıları ve AB ile entegrasyonun sağlanması açısından bir önceliktir Almanya İtalya Hollanda Norveç İspanya İsveç İngiltere 42

43 Başkent Ankara nın limanlara olan uzaklığı, Bulgaristan sınırından, İran sınırına olan uzaklık, dağlık arazi yapısı ve sert kış şartları ülke ekonomisinin itici gücü olan ulaştırma altyapısının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Karayolları işlevlerine bağlı olarak otoyollar (OY), devlet yolları (DY) ve il yolları (İY), şehir içi yollar, köy yolları, turistik yollar ve orman yolları olarak adlandırılmakta olup söz konusu yollar farklı kuruluşların sorumluluğunda bulunmaktadır. Bu yollardan OY, DY ve İY Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğu altındadır. Köy yolları İl Özel İdareleri sorumluluğunda, şehir içi yollar ise 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca yerel yönetimlerin sorumluluğunda bulunmaktadır. İdari sınıflandırmaya göre Otoyol; yüksek standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan, seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolunu, Devlet Yolu; belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran ana karayollarını, İl Yolu ise belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan, illeri birbirine, devlet yollarına, limanlara, tersanelere, demiryolu istasyonlarına, hava alanlarına ve kamu ihtiyacının gerektirdiği diğer yerlere bağlayan ve bir il sınırı içinde başlayıp biten karayollarını ifade etmektedir. KGM sorumluluğundaki karayolu ağının tarihi itibariyle %48,14 ü DY, %48,43 ü İY ve %3,43 ü otoyoldur. Otoyol İl Yolu Devlet Yolu Devlet Yolu İl Yolu Otoyol Uzunluk Grafik 24: KGM yol ağı durumu ( ) Not: Toplam uzunluğu km. olan otoyolların 117 km.si Büyükşehir Belediyelerine devredilmiştir. 43

44 Harita 2: KGM Karayolu Ağı Durumu (2011) 44

45 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Karayolları geometrik olarak tam erişme kontrollü otoyollar, bölünmüş yollar, 1.Sınıf, 2.Sınıf ve 3.Sınıf yollar olarak sınıflandırılmaktadır. Geometrik standartların tespit edilmesi veya yükseltilmesinde, ilgili karayolunun öngörülen süreç içerisindeki trafik talebi, hareketlilik, sosyal ihtiyaçlar, trafik taşıma kapasitesi, trafik kaza potansiyeli ve güvenlik beklentileri, topografik yapı, maliyet gibi proje ön değerlendirme kriterleri dikkate alınmaktadır. KGM yol ağı ve diğer kuruluşların sorumluluğunda bulunan kırsal yollar dikkate alındığında karayolu yoğunluğu (km/km2) 0.54 seviyesindedir. Grafik 25 de görüldüğü gibi yüzölçümü düşük olan Belçika ve Hollanda gibi ülkelerin karayolu yoğunluğu oldukça yüksektir ancak ülkemize coğrafi genişlik olarak benzeyen Almanya, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin karayolu yoğunluğu ise Türkiye nin 3 katı seviyesindedir. Ülkemizde otoyol uzunluğunun toplam yol ağına oranı ise yaklaşık %3 tür. Karayolu ağının diğer bir değerlendirme kriteri de kaplamalı yollar oranıdır. KGM sorumluluğundaki karayollarında yaklaşık %100 lük kaplamalı yol oranına rağmen il belediyeleri dışında diğer kuruluşların sorumluluğundaki yollarda kaplama yüzdesi yeterli değildir ,54 0,11 5,03 Türkiye Avusturya Belçika 1,7 0,23 1,73 Danimarka Finlandiya Fransa Grafik 25: Bazı ülkelerin yol ağı yoğunlukları karşılaştırması (km² ye düşen yol ağı) Kaynak: IRF (Uluslararası Yol Federasyonu), Dünya Yol İstatistikleri, 2010 (Veri Yılı:2007) 1,8 1,62 Almanya İtalya 3,28 0,29 1,32 Hollanda Norveç İspanya 1,28 1,72 İsveç İngiltere Karayolu ağımızın %21 inin üstyapısı BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) kaplamadır. Mevcut yol ağımızın %73,7 sini oluşturan sathi kaplamalı yolların trafikte ağır taşıtların oranının yüksekliği dikkate alınarak BSK kaplamaya dönüştürülmesi gerekmektedir. Fiziki ve geometrik standartların yükseltilmesi ile zaman ve taşıt işletme giderlerindeki kayıplar azaltılarak konforlu ulaşımın gerçekleştirilmesi sonucunda ekonomiye katkı sağlanacaktır % 21,0 BSK YILLAR 47,912 % 73,7 Sathi Kaplama Grafik 26: KGM yol ağı üstyapı satıh durumu ( ) DEVLET VE İL YOLLARI BSK SK TOPLAM Parke Stabilize Toprak Diğer OTOYOLLAR GENEL TOPLAM 2002 SONU GENEL TOPLAM Tablo 6: Yıllara ve satıh cinslerine göre bölünmüş yol uzunlukları 212 % 0, % 1,7 721 % 1, % 2,2 45

46 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Geçmiş yıllarda devlet ve il yollarında yılda ortalama km asfalt yenileme çalışması yapılırken, yılları arasında yıllık ortalama km asfalt yenileme çalışması yapılmıştır yılı sonu itibarıyla; km si BSK kaplamalı, km si sathi kaplamalı olmak üzere toplam km yolda asfalt yapım ve onarım çalışması yapılmıştır. Sözkonusu proje 377 km otoyol ve 44 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 421 km uzunluğundadır. YİD modeli ile gerçekleştirilecek Sabuncubeli Tüneli projesinin yapım sözleşmesi imzalanmış ve yapım çalışmaları başlamıştır. YİD modeli ile gerçekleştirilecek 414 km lik Kuzey Marmara Otoyolu (3.Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi ihale edilmiştir ve Öncesi Sathi Kaplama Grafik 27: Yıllara göre asfalt yapım ve onarımı yapılan yol uzunlukları 222 KGM sorumluluğundaki karayollarımızın %76 lık bölümü taşıyıcı niteliği bulunmayan altyapıyı koruma özelliğine sahip sathi kaplamalıdır. Sathi kaplamalı yolların 1-3 yıl arası hizmet vermesi ve sürekli bakım altında tutulması ihtiyacı büyük çoğunluğu zor kış şartlarına sahip ülkemiz için önemli bir problemdir yılı sonu itibarıyla km otoyol ve bağlantı yolu trafiğe açılmış durumda iken; 2003 yılında 39 km, 2004 yılında 26 km, 2005 yılında 5 km, 2006 yılında 241 km, 2008 yılında 14 km, 2009 yılında 114 km, 2010 yılında 72 km ve 2011 yılında 11 km otoyol ve bağlantı yolu olmak üzere yılları arasında toplam 522 km otoyol trafiğe açılmıştır. Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle yapılması planlanan km uzunluğunda otoyol projelerinin finansmanının özel sektör tarafından temin edilmesi hedeflenmektedir. Yap-İşlet-Devret modeli ile Gebze-Orhangazi- İzmir (İzmit Körfez geçişi ve bağlantı yolları dâhil) Otoyolu Projesi nin yapım çalışmaları başlamıştır BSK Karayolu Trafik Güvenliği Dünya Sağlık Örgütü raporuna göre, önümüzdeki dönemde karayollarında acil ve etkili önlemler alınmaması durumunda, trafik kazalarının dünyada meydana gelen ölümlerin nedenleri arasında beşinci sırada olacağı tahmin edilmektedir. Ülkemizde son 10 yılda tüm yollarda meydana gelen kaza verileri incelendiğinde, trafik kazalarında günde ortalama 12 kişi yaşamını yitirmekte ve 440 kişi yaralanmaktadır. Yaralanmalı kazalar sonucu bir çok kişi ciddi travma yaşadığı gibi ömür boyu sakat kalabilmektedir. Maddi hasarlar kazaların diğer önemli bir boyutu olup yılda uğranılan kayıplar Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın %1-2 si düzeyine ulaşmaktadır. Yaralanmalı kaza sayısı x Fransa İtalya İngiltere Polonya Almanya İsveç Grafik 28: Bazı AB ülkeleri yaralanmalı kaza sayıları (2009) Kaynak: ERF 2011Avrupa Karayolu İstatistikleri 46

47 ve yaralı sayısında artış olmasına rağmen, ölü sayısı önemli oranda azalmıştır. Son 10 yılda nüfusta %7,58, 1000 kişiye düşen araç sayısında %65 oranında bir artış meydana gelirken kazalarda hayatını kaybeden kişi sayısında %7,77 lik bir azalma olduğu, taşıt ve kişiye düşen ölü sayılarının Grafik 32 de yıllar itibarıyla azaldığı görülmektedir. (Tablo 7) ÖLÜMLÜ ve YARALANMALI KAZA SAYISI YARALI SAYISI Grafik 29: Türkiye genelinde yıllara göre kaza (ölümlü ve yaralanmalı) ve yaralı sayıları Kaynak: TÜİK, Trafik Kaza İstatistikleri (Karayolu), 2010 YILLAR MOTORLU TAŞIT NÜFUS ÖLÜ SAYISI 2000 YILINA GÖRE DEĞİŞİM (%) Kazada ölen sayısı Grafik 30: Bazı AB ülkelerinde trafik kazalarında ölen sayıları (2009) Kaynak: ERF 2011 Avrupa Karayolu İstatistikleri Bulgaristan Çek Cum. Almanya Yunanistan İspanya , , , , , , , , ,77 Tablo 7: Türkiye genelinde yıllara göre motorlu araç, nüfus ve ölü sayısındaki değişimler Kaynak: TÜİK, Motorlu Kara Taşıtları İstatistikleri (2010) Grafik 31: Türkiye genelinde yıllara göre ölü sayıları Kaynak: TÜİK, Trafik Kaza İstatistikleri (Karayolu), Grafik 29 ve 31 incelendiğinde, Ülkemizde son 10 yılda karayollarımızdaki fiziki ve geometrik standartların iyileştirilmesine bağlı olarak seyahat hızları, ölümlü-yaralanmalı trafik kaza sayısı 2006 ÖLÜ SAYISI ,000 ARAÇ BASINA DÜŞEN ÖLÜ SAYISI 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 51, ,4 47,3 5, ,3 5, ,2 6,3 6,3 43, , Grafik 32: Yıllara göre taşıt ve nüfusa düşen ölü sayıları Kaynak: TÜİK, Trafik Kaza İstatistikleri (Karayolu), ,1 37,9 38, ,9 6,0 100,000 ARAÇ BASINA DÜŞEN ÖLÜ SAYISI 100,000 KİŞİYE DÜŞEN ÖLÜ SAYISI 30, ,2 5, ,8 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 100,000 KİŞİYE DÜŞEN ÖLÜ SAYISI 47

48 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ YILLAR 100 Milyon Taşıt x Km ye Düşen Kaza Sayısı 100 Milyon Taşıt x Km ye Düşen Ölü Sayısı 100 Milyon Taşıt x Km ye Düşen Yaralı Sayısı , , , , , , , , , Tablo 8: Yıllara göre 100 milyon taşıt-km ye düşen kaza, ölü ve yaralı sayıları (yerleşim yeri dışı) Kaynak: KGM Trafik Kazaları Özeti 2010 Not: 1) 2006 yılından itibaren Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine ilave olarak Jandarma bölgesinde meydana gelen kaza, ölü ve yaralı değerleri toplamı alınmıştır. 2) Taşıma miktarı otoyol, devlet yolu, il yolu toplamı olduğundan şehir içinde meydana gelen kaza, ölü ve yaralı sayıları değerlendirme dışında tutulmuştur. Avrupa Birliği (AB) ile Karayolu Altyapısı Çerçevesinde İlişkiler KGM, Avrupa Birliği ile müzakere sürecinde AB Müktesebatının Türk mevzuatına aktarılması ve uygulanması açısından Taşımacılık Politikası müzakere başlığında sorumlu, Trans-Avrupa Ağları, Çevre, Malların Serbest Dolaşımı ve İstatistik başlıklarında ise ilgili kurum konumundadır. Taşımacılık Politikası faslı, 1999/62/EC sayılı Belirli Altyapıların Kullanımı İçin Ağır Yüklü Taşıtların Ücretlendirilmesi direktifi, 2006/38/EC sayılı direktif, 2004/52/EC sayılı Toplulukta Elektronik Yol Ücret Toplama Sistemlerinin Birlikte İşletilebilirliği, 2004/54/EC sayılı Trans-Avrupa Karayolu Ağı Üzerindeki Tüneller İçin Minimum Güvenlik Gereksinimleri KAZA SAYISI YARALI SAYISI ÖLÜ SAYISI Grafik 33: Yıllara göre 100 milyon taşıt-km ye düşen kaza, ölü ve yaralı sayıları (yerleşim yeri dışı) Kaynak: Kaza İstatistikleri Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) sitesinden alınmıştır. Tablo 8 şehirler arası yollarda 100 Milyon taşıtkm ye düşen kaza, ölü ve yaralı sayılarını göstermektedir yılı verileri 2001 yılı ile karşılaştırıldığında, 100 Milyon taşıt-km ye düşen trafik kaza sayısında %52 oranında azalma, yaralı sayısında artış ve ölü sayısında ise yatay bir seyir izlenmektedir. direktiflerinin üyelikle birlikte uyumlaştırılması ve uygulanması gerekmektedir. Trans-Avrupa Ağları, Malların Serbest Dolaşımı, Çevre ve İstatistik müzakere başlıklarında ise diğer kurumlarca uyumlaştırılan/uyumlaştırılacak mevzuatın uygulanmasında ilgili kurumdur. Ulaşım Altyapı İhtiyaç Değerlendirmesi TINA Türkiye Projesi (Transportation Infrastructure Needs Assessment-) kapsamında karayolu altyapısı için ulusal önceliklerimiz ifade edilmiş, ülkemiz için E-Yolları ile Kuzey-Güney Avrupa Otoyolu (Trans European North - South Motorway - TEM) çalışmalarında belirlenen karayolu güzergahlarının, TINA Türkiye Projesi Omurga Ağı nda bulunması temel karayolu ulaşım ihtiyaçlarını karşılayabileceği öngörülerek km.lik karayolu kesiminin proje kapsamında yer alması sağlanmıştır. TINA Türkiye Projesi ile belirlenen, 21 Fasıl TEN-T müzakerelerinde Türkiye ve Avrupa Komisyonu arasında mutabakat sağlanan ve AB üye- 48

49 liği ile TEN-T nin bir parçası haline gelecek ulaşım koridorlarının AB TEN-T müktesebatına uyumu kapsamında; Trans-Avrupa Ulaştırma Şebekesinin Geliştirilmesi ile ilgili Topluluk Hedeflerine ilişkin 23 Temmuz 1996 tarihli ve 1692/96/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı ile bu kararın 1346/2001/EC sayılı deniz, iç su yolu, limanlar ve intermodal terminaller ile ilgili düzeltme kararı ve 884/2004/EC sayılı diğer düzeltme kararı, Trans-Avrupa Şebekesi Alanında Topluluk Mali Yardımının Verilmesine İlişkin Genel Kuralları Belirleyen 18 Eylül 1995 tarihli ve 2236/95/EC sayılı Konsey Tüzüğü konuları takip edilmekte, bu çerçevede TINA Türkiye Projesi kapsamında tespit edilen öncelikli karayolu projeleri ile katılım öncesi mali yardım aracı olarak tanımlanan IPA fonlarının kullanımına yönelik ekonomik ve sosyal uyum kapsamında yer alan karayolu projelerine ilişkin faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Ülkemiz, AB ye üye olması halinde Trans Avrupa Ulaştırma Ağının bir parçası haline gelecek ve büyük bir iç pazar özelliği taşıyan AB de Türkiye, lojistik bir ulaşım üssü olma özelliği kazanacaktır. Türkiye nin ulaşım altyapısını kullanarak Avrupa dan Kafkasya, Orta Asya, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz e mal ve hizmet sevkiyatı yapan/yapacak ülkelerin lojistik firmalarının hızlı, kesintisiz, kapıdan kapıya ve yüksek trafik güvenliği sunan bir karayolu altyapısı beklentileri halihazırda mevcut olup gelecek yıllarda da artan bir şekilde devam edecektir. Bunu sağlamak amacıyla geometrik, fiziksel ve idari altyapılardaki homojenliği sağlanmış bir ulaşım altyapı sistemi ile sistem içinde bir bölüm oluşturan karayolu altyapısı üzerinde trafik güvenliğinin istenen düzeylere ulaştırılması sürecince AB nin Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi 2008/96/EC adlı direktifi ulaşım konusunda çıkarılan Beyaz Kitap tan sonra 2009 yılından itibaren önemli bir aşamayı oluşturmaktadır. 21. Fasıl TEN-T Teknik Müzakereleri sonucunda ortaya çıkan ve tüm modları içeren ulaştırma ağı AB üyeliğiyle birlikte Trans Avrupa Ulaşım Ağınının Türkiye bölümünü oluşturacaktır. Bu ağın karayolu bölümü üzerinde 2008/96/EC direktifinin öngördüğü güvenli karayolu altyapısının yasal unsurlarının teşkili için sürece ihtiyaç vardır. Ancak, konuyla ilgili teknik ve idari paydaşların eşgüdüm içerisinde çalışarak direktifin talep ettiği yasal altyapının kurulması için AB deki başarılı örneklerin incelenmesi, bu konuda gereken eğitim programlarının hazırlanması ve ihtiyaç duyulan eğitimlerin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Uluslararası Çalışmalar Günümüzde önemli finans, mal ve bilgi akışının yoğunlaştığı zengin kaynaklara sahip ülkeleri/ bölgeleri üretim yerlerine ve pazar bölgelerine bağlamayı hedefleyen projeler önem kazanmaktadır. AB/TEN-Tr(Avrupa Birliği/Trans Avrupa Ağları- Ulaştırma), UN/ESCAP (Birleşmiş Milletler/Asya, Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), E-Yolları, TEN (Trans Avrupa Ağları) ve ECO (Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) gibi küresel ve bölgesel organizasyonların oluşturduğu güzergâhlarda mevcut ve gelecekte oluşabilecek problemlerin çözülmesi, birbirine entegrasyonu, ortak kullanımı ve sürdürülebilir bir ulaştırma sisteminin sağlanması gittikçe daha çok ön plana çıkmaktadır. Ülkemiz bölgesel ve bölgeler arası karayolu bağlantılarını sağlamaya yönelik birçok uluslararası proje ve organizasyonda yer almaktadır. Genel Müdürlüğümüz TEM, E- Yolları, ECO, TRACE- CA, BSEC, A- Yolları vb. Organizasyonlar karayolu güzergahlarının yönetilmesinden sorumludur. Bu güzergahların en uzunu yaklaşık 9000 km. ye erişen AGR Anlaşması ile yürütülen E- Yollarıdır (Tablo 9). Çoğunluğu Ülkemizin ana taşımacılık koridorları üzerinde yer alan toplam uzunluğu km. ye erişen uluslararası güzergahların birlikte gösterimi Harita-3 te verilmektedir. 49

50 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ ULUSLARARASI KARAYOLU UZUNLUKLARI ORGANİZASYON ADI UZUNLUK (Km.) Kuzey-Güney Avrupa Otoyolu (Trans European Motorway- TEM) 6962 E-Yolları Ağı Ana Trafik güzergahları için Avrupa Anlaşması (AGR) 9361 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (Economic Cooperation Organization- ECO) 9301 Pan-Avrupa Koridor ve Alanları (Pan-European Korridors and Areas) 261 Avrupa, Kafkasya Ve Asya Ulaştırma Koridoru (TRACECA) (Transport Corricor for Europa, Caucasia and Asia) 8241 Avrasya Ulaştırma Bağlantıları Euro-Asian Transport Links BM/İç Kara Ulaşım Komitesi 5663 Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ( Black Sea Economic Cooperation- BSEC) 4472 Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu ( Asya Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu- UN/ ESCAP ) 5247 Tablo 9: Uluslararası karayolu uzunlukları 50

51 Harita 3: Türkiyedeki uluslararası karayolu güzergahları 51

52 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Kuruluşun Faaliyet Alanıyla İlgili Planlar ve Programlar ile Uyum Kuruluşun faaliyet alanıyla ilgili belirleyici temel plan, program ve stratejiler aşağıda sıralanmıştır: Ulaştırma Ana Planı Stratejisi Dönemi Dokuzuncu Kalkınma Planı Bölgesel Kalkınma Planları Orta Vadeli Program Orta Vadeli Mali Plan Ulaştırma Bakanlığı Stratejik Planı Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi: Hedef Ulaştırma Şurası Şubat 2005 de tamamlanan Ulaştırma Ana Planı Stratejisi Sonuç Raporunun karayolu alt sektörüne ilişkin başlangıç bölümünde; karayollarının yolcu ve yük taşımacılığındaki payının % 90 seviyesinin üzerinde olduğu ve bu dengesiz dağılımın diğer ulaşım modlarına kaydırılması, karayollarımızda seyreden aşırı yüklü ağır taşıt oranının % 30 düzeyinde olduğu ve taşıtların aşırı yüklenmesi sonucunda karayollarının beklenenden daha hızlı bozulması sebebiyle sistemli bir şekilde ağırlık kontrollerinin yapılmasının gerekliliği, trafikte beklenen artışların yaşandığı kesimlerde, bölünmüş yol çalışmalarına devam etme ihtiyacı, mevcut sathi kaplamalı yolların ağır taşıt kompozisyonuna bağlı olarak belli bir öncelik sırasına göre bitümlü sıcak karışıma dönüştürülmesi, karayolu trafik güvenliği çalışmalarının Avrupa Birliği müktesebatına uygun şekilde artırılarak sürekliliğinin sağlanması, bakım ve onarım hizmetlerinin düzenli şekilde ve zamanında yapılması tespitleri yer almaktadır dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planı nda Türkiye de Ekonomik ve Sosyal Gelişmeler in ele alındığı 5. Bölümde; Ülkemizde başta karayolları olmak üzere trafik güvenliğinin yeterli olmayışının önemli bir sorun olmaya devam ettiği (paragraf 139); Türkiye de artan ulaşım talebine uygun olarak demiryolu ve denizyolu fiziki altyapısının yeterince geliştirilememesi ve kapıdan kapıya taşımacılık için en uygun ulaştırma türünün karayolu taşımacılığı olmasının, yük ve yolcu taşımalarının ağırlıklı olarak karayolu ağına yüklenilmesine yol açtığı, bu durumun taşıma türleri arasında dengesiz ve verimsiz bir ulaşım sisteminin oluşmasına sebep olduğu (paragraf 140); VIII. Plan döneminde yurt içi yük taşımacılığında karayollarının payının %90, yurt içi yolcu taşımacılığında %95,2 seviyesine ulaştığı (paragraf 141); trafik kazaları sonucu ortaya çıkan can kayıplarının yanı sıra uğranılan ekonomik kayıpların önemli bir sorun olmaya devam ettiği (paragraf 153); 2005 yılı başı itibarıyla km uzunluğundaki devlet ve il yolunun km sinin stabilize ve toprak halde olduğu (paragraf 154); taşımacılık sektöründe karayolunun ağırlığının hissedilmekte olduğu, taşınan malların ulaştırma modları arasında dengeli bir şekilde paylaştırılması ihtiyacının devam ettiği (paragraf 217) belirtilmiştir. Dokuzuncu Kalkınma Planı nın Temel Amaçlar: Gelişme Eksenleri başlıklı 7. Bölümünün ulaştırma alt bölümünde: Başta karayolu olmak üzere ulaştırmanın tüm modlarında trafik güvenliğinin artırılmasına, mevcut altyapının korunmasına, verimli kullanımının sağlanmasına, bilgi ve iletişim teknolojilerinden en üst düzeyde yararlanılmasına önem ve öncelik verilecektir (paragraf 416) ve Trafik kazalarının yoğun olarak görüldüğü kara noktalar giderilecek, trafikte denetim hizmetlerinin etkinleştirilmesine ve hedef programlar çerçevesinde yaygınlaştırılmasına, trafik eğitiminin ilköğretimden başlatılarak halkın bilinçlendirilmesine önem ve öncelik verilecek, trafik güvenliği konusunda hazırlanacak programlara kamuoyunun ve sivil toplum örgütlerinin desteğinin artırılması, özel sektörüntrafik güvenliği ile ilgili projelere katılımının sağlanması özendirilecektir (paragraf 441) Ana karayolu güzergahları bitümlü sıcak karışım (BSK) standardında bölünmüş yol haline getirilecektir (paragraf 439) 52

53 Yol yapım, bakım fayda ve maliyetleri, tüm dışsallıkları da içerecek şekilde belirlenecektir (paragraf 442) Karayollarında, bakım-onarım hizmetlerinin zamanında ve yeterli düzeyde karşılanmasını teminen üstyapı yönetim sisteminin uygulanmasına başlanacak ve bu hizmetler önleyici bakım kavramı esas alınarak yürütülecek, bu kapsamda, bakım ve onarım hizmetlerinin ağırlıklı olarak özel kesim eliyle yürütülmesi için gerekli yasal ve kurumsal düzenlemeler gerçekleştirilecektir (paragraf 440) Müktesebat uyumu ve gerekli diğer yapısal düzenlemelerin tamamlanmasıyla birlikte, kurumsallaşmış, insana ve çevreye saygılı, sürdürülebilir bir rekabet ortamında faaliyet gösteren karayolu taşımacılığı sektörüne ulaşılması amaçlanmıştır (paragraf 437). Dokuzuncu Kalkınma Planı nda hedef ve tahminlerin ele alındığı 6. Bölümde; plan döneminde Ulaştırma Hedefleri kapsamında, karayolu yük taşımalarında %5,6 oranında artış (Dokuzuncu Kalkınma Planı, Tablo 6.7) öngörülmüştür. Buna paralel olarak km olan karayolu bölünmüş yol uzunluğunun 2013 yılına kadar km ye, BSK kaplamalı Devlet ve İl yolu uzunluğunun da plan dönemi sonunda km ye çıkarılması hedeflenmiştir (Dokuzuncu Kalkınma Planı, Tablo 6.6). Ulaştırma sektörünün plan döneminde kamu yatırımlarından en büyük payı almakla birlikte, büyük projelerin yıllar itibarıyla tamamlanacak olması ve aynı dönemde özel sektör katılımını içerecek finansman modellerinden azami ölçüde yararlanılacak olması nedeniyle, sektörün kamu yatırımları içindeki payı azalacaktır denmektedir (paragraf 340). Bu oranının %32 den %26 ya düşürülmesi öngörülmüş olup, bu azalma sektörü olumsuz etkileyebilecektir. Bölgesel planlar kapsamında GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi Ana Planı), DAP (Doğu Anadolu Projesi Ana Planı), DOKAP (Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planı), ZBK (Zonguldak-Bartın- Karabük Bölgesel Gelişme Projesi) YHGP (Yeşil Irmak Havza Gelişim Projesi) ve Kırsal Alan Geliştirme Projeleri sayılabilir. Temmuz 2002 de yayımlanan Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma Planının Bölgesel Ulaşım başlığı altında 2010 yılından itibaren bazı yol kesimlerinde bölünmüş yol yapımı,tırmanma şeridi ve yerel iyileştirmeler öngörülmektedir. Doğu Anadolu Projesinin 2000 yılında yayınlanan Ana Planında, Doğu Anadolu Bölgesindeki tüm ulaşım türlerine ait altyapıların hem ülke ortalamasına hem de kabul edilen genel standartlara oranla daha düşük olduğu, topoğrafik özelliklerin ulaşım altyapısı maliyetlerini artırdığı, iklimsel özelliklerin ulaşım hizmetlerinin her mevsimde aynı düzeyde sunulmasını güçleştirdiği belirtilmektedir. Ayrıca, bölgede özellikle tarımsal üretimin pazara yönelik kısmının sınırlı olması, halkın düşük gelir düzeyi ve yerleşimlerin küçük ve mekanda dağınık olarak yer almasının ulaşım taleplerinin de düşük ve dağınık olmasına yol açmakta olduğu, dağınık ve küçük taşıma taleplerinin bu tür taşımacılığa daha uygun olan karayoluna yönelmesinin, demiryollarının yolcu ve yük taşımacılığında önemini yitirmesine ve karayolları üst yapısının beklenen sürelerden daha çabuk bozulmasına yol açtığı belirtilmektedir. Ağustos 2000 de yayınlanan Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planının Sonuç Raporunda ulaşım sisteminin bölgesel gelişme amaçlarını gerçekleştirecek şekilde ve temel ilke olarak kara, demir ve hava ulaşım sistemlerinin birbirini destekleyecek şekilde bir bütün olarak geliştirilmesi gereği ortaya konmaktadır. Orta Vadeli Program da ( ) ulaştırma sektöründe temel amaç; taşıma türleri arasında dengenin vebirbirlerini tamamlayıcılığın sağlandığı,kombine taşımacılığın yaygınlaştığı, çağdaş teknoloji ve uluslararası kurallarla uyumlu, çevreye duyarlı, ekonomik, güvenli ve hızlı taşımacılığın yapıldığı bir ulaştırma altyapısının oluşturulmasıdır. Bu çerçevede, trafik güvenliği artırılacak, bölünmüş yol yapım çalışmalarına devam edilecek,bitümlü sıcak karışım kaplama yapım çalışmaları ile karayollarının standartları iyileştirilecektir. AB kaynaklarından azami ölçüde yararlanılarak ulusal ulaşım altyapısının Trans-Avrupa 53

54 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Ulaştırma Ağları ile bütünleşmesinin sağlanacağı ifade edilmektedir. Orta Vadeli Mali Plan da ( ) ortave uzun vadede ekonominin verimliliğini veüretken yapısını destekleyen altyapıyatırımlarına ağırlık verileceği,eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ilebilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımlarına öncelikverileceği belirtilmektedir. Ulaştırma Bakanlığı Stratejik Planı ( ) sürdürmek ve ağır taşıt trafiği yoğun sathi kaplamalı yolların bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplamalı hale dönüştürülmesine hız vermek, 3000 km. si kamu-özel sektör işbirliği modeli ile olmak üzere toplam 6500 km. lik kısmını 2013 yılı sonuna kadar tamamlamak. HEDEF 2.7 de Trafik kazalarının yoğun olarak görüldüğü kaza kara noktaları ve kaza potansiyeliyüksek kesimleri iyileştirmek. ifadelerine yer verilmiştir. Stratejik Amaç 5 in altında Stratejik Amaç 1 in altında HEDEF 1.1 de Karayollarının geometrik ve fiziksel standartlarını iyileştirerek, ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmak ; HE- DEF 1.2 de Trafik yoğunluğunun yüksek olduğu öncelikli arterlerde, kamu-özel sektör işbirliği çerçevesinde alternatif finans kaynakları kullanılarak, yeni devlet yolu ve otoyol projeleri gerçekleştirmek üzere; İstanbul - İzmir (Körfez Geçişi dahil), Edirne - İzmir (Çanakkale Boğaz Geçişi dahil), Ankara - İzmir otoyolları ile İstanbul Boğazı 3.Köprü ve bağlantı yolları, İzmir Tüp Geçişi / Köprü, 3500 km. BSK yol kaplama işlerini yapmak. Karayollarına yönelik hedefler olarak belirlenmiştir. Ayrıca, HEDEF 1.9 da tüm ana limanların karayolu ve demiryolu bağlantılarının tamamlanması ifade edilmektedir. Stratejik Amaç 2 ninaltında HEDEF 2.4 de Karayolu ve demiryolu ulaşımında güvenliğe katkı sağlamak üzere, AkıllıUlaşım Sistemleri nden yararlanmak. HEDEF 2.5 te Karayolu altyapısını ülke ekonomisinin ihtiyaçları doğrultusunda, uluslar arası taşıma talebini de dikkate alacak şekilde geliştirmek. HEDEF 2.6 da Bölünmüş yol çalışmalarını HEDEF 5.4 de ise Karayollarında, bakım ve onarım hizmetlerinin kamu-özel sektör işbirliği modeliyle yürütülmesi için gerekli yasal ve kurumsal düzenlemeleri gerçekleştirmek ifadesi yer almaktadır. Ülke kalkınmasının altyapısı ve lokomotifi konumundaki ulaşım ve iletişim sektörlerinde, sınırlı olan ülke kaynaklarını en rasyonel şekilde kullanarak, atılkapasite yaratmadan, insanımıza ulaşım ve iletişim sektörlerinde daha kaliteli, daha ucuz, daha hızlı, daha güvenli hizmet sunabilmek için 2023 yılına kadar, öncelikle hangi tür hedef ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesine ihtiyaç duyulduğunun ortaya koyulması amacıyla 15 Şubat 2011 tarihinde Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi: Hedef 2023 belgesi tamamlanmıştır yılında gerçekleştirilen uluslararası nitelikteki 10. Ulaştırma ve Haberleşme Şurası sonuçlarını da temel alarak hazırlanan Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi: Hedef 2023 belgesinde karayolu sektörünün stratejik amacı: Ulusal ve uluslararası alanda; ekonomik, ticari, sosyal, teknolojik, hukuki ve stratejik gelişmeleri dikkate alarak; kullanıcı talebini karşılayan, güvenli, konforlu, çevreye duyarlı, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu, çağdaş karayolu ulaştırma altyapı ağını kurmak, yönetmek ve işletimini sağlamak. olarak belirlenmiştir. Karayolu sektörü için Stratejik hedefler ve öneriler bölümünde yer alan konular aşağıda verilmektedir: 54

55 2023 yılı sonu itibariyle karayolu altyapısında; - Halen km olan bölünmüş yollarımızın toplamı km ye, - YİD modeliyle yapılacak km. ilave otoyol projeleriyle otoyol uzunluğu km ye, - Dönem sonunda toplam km. ye ulaşacak karayolu ağının tamamı bitümlü sıcak karışım asfalta (BSK) dönüştürülmüş olacaktır. Artan trafik talebine bağlı olarak paralı otoyolların YİD modeline göre yapılması ile yeni yatırımlarda özel sektörün katılımı sağlanacaktır. Kamuözel sektör işbirliğini otoyolların yanı sıra devlet yollarının fiziki ve geometrik standartlarının iyileştirilmesinde de kullanarak karayolu projelerine yönelik kamu katkı paylı değişik finansman modelleri hayata geçirilecektir. Tam erişim kontrollü otoyolların yanı sıra yarı erişim kontrollü ekspres yollar ile önemli sanayi, turizm ve tarım bölgeleri birbirleriyle bağlanacaktır yılına kadar ağımızda bulunan karayollarında kaza kara noktalarını ortadan kaldırılacak ve kaza potansiyeli yüksek yerlerin oluşmaması için gerekli çalışmalar sürdürülecektir. Trafik kazalarında 100 milyon taşıt x km başına düşen ölümlerin 1 in altına indirilmesine yönelik karayolu altyapı projeleri gerçekleştirilecektir. Karayollarında yol kullanıcısının kazaya sebep olma riskini en aza indiren affedici yollar karayolu standart ve projelendirmesinde yer alacaktır. Mevcut karayolu ağımızın şehir geçişlerinin olduğu yerlerde kesintisiz akımın sağlanması amacı ile çevre yolu ve farklı seviyeli kavşak uygulamasının yaygınlaştırılacaktır. Çevreye duyarlı yol projeleri uygulaması kapsamında ses ve hava kirliliğini önleyici projeler gerçekleştirilecek, yol kaplamalarında özel karışımlar kullanılarak gürültü seviyesinin belirli limitler içinde tutulması sağlanacaktır. Tüm liman ve Organize Sanayi Bölgeleri nin bölünmüş yollarla bağlantıları kurulacaktır. Uluslararası karayolu koridorları ile birlikte tüm il merkezlerinin karayolu ulaşımı BSK kaplamalı bölünmüş yollar ile sağlanacaktır. Şehir geçişlerinde yapılacak yarı erişim kontrollü çevre yolları ve farklı seviyeli kavşak uygulamaları ile yerel ve transit trafiğin ayrımı gerçekleştirilecek; kesintisiz bir trafik akımı sağlanacaktır. Karadeniz Bölgesi nin Güneydoğu ve Akdeniz Bölgesi ne yüksek standartlı karayolları ile bağlanması için kuzey-güney karayolu koridorları iyileştirilecektir. Karadeniz e kıyısı olan ülkeler ile kesintisiz kıyı otoyol bağlantısı tesis edilmesi Karayolu kullanıcılarına acil kurtarma, tıbbi yardım ve güvenlik hizmetlerinin zamanında yapılabilmesi için Yol Boyunca İstasyonlarının kurulması sağlanacak, bu konuda sürücüler bilgilendirilecektir. Mevcut yol kenarı denetim istasyonlarına ilaveten Türkiye de tüm illerin giriş ve çıkış noktalarına Yol Kenarı Denetim İstasyonu kurularak, tüm karayolu ağını kapsayacak etkin bir denetim sağlanacaktır. Yol, köprü, tünel ve viyadük yapılarının trafiğe güvenli geçit verebilmesi için zamanında bakım onarımının yapılmasına yönelik bütçe-zaman denklemini içine alan optimum seçenekler sunan Yönetim Sistemleri hayata geçirilecektir. Mevcut yol ağımızda bölünmüş yolların yapımı, iki şeritli yollarda fiziki-geometrik standartların geliştirilmesi ve trafik akışını rahatlatan ITS 55

56 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ (Akıllı UlaşımSistemleri) vb. Trafik Yönetim Sistemlerinin kullanılması ile hareketlilik artırılacaktır. Şehir geçişlerinin yerleşim yeri merkezinden geçtiği durumlarda karayolunun çevreye verdiği zararları azaltıcı gürültü önleyen ses perdeleri, gaz emisyonunu azaltan tedbirler ve bisiklet yolları kullanımı özendirilecektir. Yolların ekonomik ve güvenli kullanımı için araçların yük/güç dengesininab standartlarına uygun hale getirilmesi sağlanacaktır. Trafik Güvenliği çerçevesinde yeterli işaretlemeler ve bilgilendirmelerin yanısıra trafik denetimine ve yol kullanıcılarının eğitimine önem verilecektir. Karayolunun inşasında ve kullanımında çevreye verilen zararlardan (Doğanın tahribatı, yapılaşma kirliliği ve sera gazları gibi) korunma tedbirlerinin alınmasına azami özen gösterilecektir. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak karayolu işletmeciliğinin (yol boyu tesislerivb.) özel sektörkamu işbirliğince yapılmasına önem verilecektir. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak otomatik taşıt kayıt ve kontrol sistemleri, telematik uygulamaları ile gerçek zamanlı karayolu yönetim sistemlerinin geliştirilmesi konularında araştırmalarda bulunulacaktır. Daha düşük enerjiyle üretilen çevre dostu bitümlü karışımlar üzerine araştırma yapılacak, kazılan asfalt karışımların tamamının geri kazanılması konusunda sürdürülen çalışmalar geliştirilecektir. Trafik planlama, karayolu tasarımı, trafik güvenliği analizi, trafik hacmi, trafik istatistikleri, trafik yönetimi, karayolu ekipmanı ve toplu taşıma konularında araştırmalar yapılacaktır. Her türlü doğal afetlere karşı karayolu sanat yapılarının güvenli hale getirmek için projeler geliştirilecek ve uygulanacaktır. Daha uzun ömürlü sathi kaplama ve BSK kaplama üzerine uygulanabilen şerit çizgi malzemeleri ile reflektör özelliğini uzun süre koruyan malzemeler hakkında araştırmalar sürdürülecektir. Karayolu şantiyelerinin, proje gerçekleşme durumlarının on-line izlenmesi ve kontrol ve denetimleri gerçekleştirmek üzere uydu destekli erişim ve izleme altyapısının kurulması sağlanacaktır. Karayollarımızın geliştirilmesinde irileşen kentlerle gelişen seyahat taleplerine uygun yeni güzergahların araştırılması yapılacaktır. Karayolu yapımında kullanılan malzemeler, karayolu yapım teknikleri, trafik güvenliği ile karayolu bakımı üzerine araştırmalar yapılacaktır. Büyük sanat yapılarıyla ilgili (Özellikle tüneller ve geniş açıklıklı köprüler) yapım yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetleri geliştirilecektir. Karayolları Genel Müdürlüğünün Stratejik Plan ( ) amaç, hedef ve stratejileri belirlenirken gerek yukarıda açıklanan Ulaştırma Ana Planı Stratejisi, Dokuzuncu Kalkınma Planı, Bölgesel planlar, Orta Vadeli Program( ), Orta Vadeli Mali Plan ( ) gerekse Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi: Hedef 2023 gibi diğer karayolu plan ve programlar ile uyum dikkate alınmıştır. Dünyadaki Durum, Gelişmeler ve Genel Eğilimler Dünyada karayolu taşımacılığı gerçek anlamda İkinci Dünya Savaşı sonrası hızlı bir şekilde artış eğilimine girmiş ve karayolları 2000 li yıllarda ge- 56

57 lişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde hakim sistem haline gelmiştir. Karayolu ulaştırmasının baskın ulaştırma türü haline gelmesiyle beraber trafik sıkışıklığı, kazalar, gürültü, hava kirliliği ile yarattığı bölgesel çevre sorunları ve küresel iklim değişikliği olgusuna olumsuz etkileri nedeniyle ulaştırma sektörü, dünya gündeminin üst sıralarında yer alarak sürdürülebilir ulaştırma politikaları nın oluşturulmasına yönelik yoğun çabaların temel konusu haline gelmiştir. Sürdürülebilir ulaştırma politikalarının hayata geçirilebilmesi için ulaştırma faaliyetlerinin farklı anlayışla planlanarak yeniden düzenlenmesine, kamu ve özel sektör işbirliğinin artırılmasına ve insanların ulaştırma alışkanlıklarının ekonomik ve çevresel beklentiler doğrultusunda değiştirilmesine gerek duyulmaktadır. Alan Odaklı Karayolu Altyapı Planlaması Çevre sorunları, sürdürülebilirlik, kaynakların kıtlığı, trafik sıkışıklığı gibi karayolu altyapısında etkili olan hususlar Alan Odaklı Karayolu Altyapı Planlaması yönündeki eğilimleri artırıcı olmuştur. Bu anlayışa göre, bir karayolu yalnızca yol ağının değil doğal çevrenin de bir parçasıdır. Dünyadaki yeni eğilim çevreyi yol yapımından korumak yerine karayolunu ve çevresindeki alanı birlikte düzenlemek ve geliştirmek doğrultusundadır. Bu bağlamda mekansal kalite ve sürdürülebilirlik önemli kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Sözkonusu anlayış genişletilerek daha tümleşik planlama haline dönüştürülmektedir. İklim Değişiklikleri ve Çevre Dostu Altyapı Küresel ısınmada ulaşımdan kaynaklanan negatif etkiler; taşıtların hareketi, yakıt tüketimi, taşıt üretimi ve ulaştırma altyapısının inşaasıdır. Küresel ısınmanın en büyük nedenlerinden biri insan eliyle üretilen CO2 gazıdır. Bu nedenle, taşıtların çıkardığı emisyon ölçümleri ve taşıt muayeneleri oldukça önemlidir. Toplum ve doğal yaşam alanı üzerindeki olumsuz çevresel etkileri en aza indirmek son derece önemlidir. Çevre dostu altyapı; projeler ve düzenlemeler yoluyla trafiğin gürültü ve hava kirliliği gibi olumsuz etkilerini minimize ederken enerji tüketimini uygun hale getirir. Yol yapımında yeni malzemeler kullanılarak doğal kaynakların kullanımı azaltılabilir. Sürdürülebilir Ulaştırma ve Güvenlik Sürdürülebilir ulaştırma, küresel sürdürülebilirliğin bir alt boyutu olup bugünkü ihtiyaçların gelecek nesillerin ihtiyaçlarını (çevre, ekonomi, toplumsal) tüketmeden karşılayabilmek olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram arazi planlaması ile ekonomik ve sosyal gelişmeye bağlı genel ulaştırma politikalarında bazı değişikliklerin ortaya çıkmasına neden olabilecektir. Dolayısıyla, karayolu ulaştırması ile çevre arasındaki ilişkilerin daha uyumlu olmasını sağlayacak çalışmalar üzerinde yoğunlaşılması gerekecektir. Güvenli ulaşım altyapısı trafik akımını gözlemleyen, yorumlayan, çözüm üreten, güvenli ve konforlu seyahati geliştiren ve altyapı elemanlarının güvenli konumlarını sürdürmelerine yardımcı olan altyapı sistemini ifade etmektedir. Güvenli altyapı, tüm yol kullanıcıları ve yapım çalışmaları için trafik akımını optimize eder. Kendini İfade Eden Yollar İnsan kapasitesinin sınırları olduğunu kabul eden bir yaklaşımla trafik içindeki hataların olumsuz sonuçlarının minimize edilebilmesi için karayolu altyapısı ve çevresinde insan hatalarını tolere edebilecek geometrik düzenlemeler içerecek şekilde tasarlanmış bir karayolu altyapısı, fonksiyonu ile uyumlu olarak yapılmış kendini ifade eden bir karayolu sınıflandırması gerektirmektedir. 57

58 1. DURUM ANALİZİ ÇEVRE ANALİZİ Akıllı Altyapı Güvenli ve akıllı karayolu altyapısını gerçekleştirmek için karayolu kaplamalarında yeni teknoloji, karayolu altyapısı yönetim performansı, otomatik geçiş sistemleri, sinyalizasyon, değişebilir panolar, Akıllı Ulaşım Sistemleri trafik denetim donanımı, kullanıcıların bakış açılarının değerlendirilmesi, sürdürülebilir ulaştırma, haberleşme/bilgi devrimi, karayolu sistemlerinin etkinlik performansı ve karayolu gelişiminin kabul edilebilir düzeyleri gibi konular üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir. Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi Avrupa ülkelerinde Karayolu Altyapısı Güvenlik Yönetimi, 2008/96/EC Direktifi ile hayata geçirilmeye çalışılan önemli bir husustur. Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi unsurları karayolu altyapısının planlamadan işletme aşamasına kadar tüm yaşam döngüsünü içerir. Karayolunun tasarım, yapım ve işletme aşamalarında Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi uygulanmakta olup aşağıda verilen 4 bölümü kapsamaktadır: Karayolu trafik güvenliği etki değerlendirmeleri (RSIA), Karayolu trafik güvenliği denetimleri (RSA), Karayolu ağı güvenlik yönetimi (NSM), Trafik güvenliği kontrolleri (RSI) ile ilgili prosedürlerin belirlenmesi ve uygulanması Çok Modlu ve Kombine Taşımacılığın Geliştirilmesi 21.yüzyılın başlarında özellikle kentlerde trafik sıkışıklığı ulaştırmanınen büyük problemlerden biri haline gelmeye başlamış, bu nedenle talebin azaltılmasını sağlamak amacıyla sıkışıklık ücretlendirmesi veya karayolunda oluşan fazla arzın diğer modlara kaydırılması için çok modlu taşıma politikaları uygulanmaya başlamıştır. Yükün taşınmasında her ne kadar paketleme sistemlerinin gelişmesi nedeniyle karayolunda artışlar gerçekleşse de kargo konteynerlerindeki gelişmeler ve aktarmalardaki kolaylıklar nedeniyle özellikle uzun mesafeler ve ülkeler arası taşımada çok modlu taşıma sistemleri kullanılmaya başlanmıştır. Ulaştırma sistemlerinin birbirine karşı üstünlüklerinin birbirlerini tamamlayacak şekilde kullanılması ile ülke genelinde katma değer oluşturulmasına büyük katkılar sağlanabilmektedir. Bu nedenle birçok ülkenin son dönem planlarında çok modlu ve kombine taşıma politikaları benimsenmekte ve karayolundaki trafik yükünün azaltılmasıyla çevreye önemli katkılar sağlanmaktadır. Alternatif Finans Temin Modelleri Altyapı yatırımları, sosyal ve ekonomik kalkınmayı doğrudan etkileyen, zamanında ve etkin olarak sağlandığında gelişme ve toplumsal refahı artıran hizmetlerdir. Bu yönü ile ulaştırma altyapı hizmetleri kamu yatırımı niteliği taşımaktadır. Genel bütçeden ayrılan kaynakların yanı sıra örneğin ABD de Highway Trust Fund-Karayolu Koruma Fonu, Yeni Zelanda da Trans Fund Ulaşım Fonu gibi tümüyle karayolu projelerinde kullanılmak üzere fonlar oluşturulmaktadır. Ayrıca tahvil finans yöntemleri ve yolların ücretlendirilmesi de kullanılan yöntemlerdendir. Ancak pek çok ülkede alt yapı projeleri için geleneksel finans yöntemlerinin dışına çıkılarak alternatif finansyöntemleri kullanılmaktadır. Bunlar özelleştirme veya kamu-özel sektör işbirliği (yap-işlet-devret, yap-devret-işlet, kirala-geliştir-işlet v.s.) projeleri olabilmektedir. Aslında özel sektörün finans teminine katılımı, diğer bir deyişle özelleştirme yeni bir model olmayıp Fransa ve İspanya da 1960 lı yılların sonlarında uygulanmış ve pek çoğu başarılı olmamış yöntemlerdir. Başarısızlığın sebebi ise 1970 li 58

59 yıllarda yaşanan enerji krizine bağlanmış ve özelleştirme ve kamu - özel işbirliği 20.yüzyılın sonlarında tekrar kullanılmaya başlanmıştır. Özel sektörün finans teminine katılımı ücretli yolların pek çok ülkede artışı ile gelişim göstermektedir. Bu nedenle kullanıcıların direkt ücretlendirilmesine dayalı finans yöntemleri ön plana çıkmamaktadır. Bunun en büyük sebeplerinden birisi yakıt tasarrufu yüksek araçların imal edilmesi ve yol kullanıcılarının ödedikleri vergi oranlarının yola ve çevreye verdikleri zararın altında olmasıdır. Ulaşım Hizmeti Veren Kuruluşların Yeniden Yapılandırılması Ulaşım politikasındaki değişiklikler hükümetlerin sektördeki rolünün değişmesine neden olmaktadır. Kamu kurumlarının hizmet sunucu işlevi azalırken, düzenleyici görevi artmaktadır. Yapılanma, rekabeti düzenleyici, çevreyi ve sosyal faydaları dikkate alan bir şekle dönüşmektedir. Kamu kurumları, rekabet için uygun kurumsal çerçeveyi oluşturmak, kamusal olarak sağlanan altyapının kullanımı için yeterli ekonomik kaynağı temin etmek, kıt kamu kaynaklarının uygun dağılımı ve karar alma sürecine toplumun katılımını sağlamak durumundadırlar. Kamu kurumlarının bu durumda yapacakları şey, özel sektörü etkin çalışır hale getirmek ve özel sektörün yapamadıklarını yapmaktır. Bu arada özel sektörün çalışabilmesi, kısmen piyasa koşullarına bağlıdır. Kamu kurumları bunu yaparken üç temel rol üstlenirler; 1. Yerel karar vericilere destek verici bir özel sektör piyasası oluşturmak, 2. Çevresel ve sosyal hedefleri göz önünde bulundurarak özel sektöre konu olmayacak piyasa süreçlerinde kritik kararları vermek, 3. Ulaştırmanın gelişmesinden zarar görenlerin zararlarının tazmin edilmesi ve korunmasını sağlamak. 59

60 1. DURUM ANALİZİ 1.6. Kuruluşun GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler) Analizi Kuruluşun GZFT analizinde, çoğulcu katılım ilkesi doğrultusunda paydaşların görüşleri alınarak Güçlü Yanlar ve Zayıf Yanlar belirlenmiş, PEST (Politik, Ekonomik, Sosyal ve Teknolojik Değerlendirme) yöntemiyle kuruluşa ilişkin uzun dönemde oluşabilecek Fırsatlar ve Tehditler tespit edilmiştir (Tablo 10). Bu tespitler sonucunda elde edilen veriler Kuruluşun stratejik amaçlarının ve hedeflerinin belirlenmesinde kullanılmıştır. GÜÇLÜ YÖNLER Türkiye çapında geniş örgütlenme ve iletişim ağının iyi olması Teknik bilgi birikimi, teknolojik gelişme ve uygulamalara yatkınlığı Ulaştırma denilince ilk akla gelen kuruluş olması Özverili çalışanlara sahip olması Karayolu projelerinde öncü kuruluş olması Kamuoyundaki olumlu imajı Kaynak tüketen bir kamu kurumu olmayıp, ekonomiye katma değer ve kaynak yaratan bir kuruluş olması Şevkli (memnuniyeti ve bağlılığı yüksek) çalışan personelin fazla olması Bir laboratuvarın spesifik testleri gerçekleştirme konusunda yetkin olduğunun tanınması için karşılanması gereken genel gereklilikleri açıklayan uluslararası bir standart olan TS EN ISO/IEC standardına göre deney ve kalibrasyon hizmetlerinden akredite olmuş laboratuvarlarının olması Diğer kurumlarla güçlü iletişim, işbirliği ve güven sağlanması ZAYIF YÖNLER Kamu personeli ücretlerinin hizmet sınıfları ve ünvanlara göre kurum aleyhine gelişmesi Görevde yükselmeye ilişkin belirlenen esasların uygulamasında karşılaşılan güçlükler Hizmet yılı az olan teknik hizmetler sınıfı personelinin kuruma bağlılığının oluşturulamaması Sosyal faaliyet ve tesis yetersizliği AR-GE çalışmalarının yetersizliği Kuruluşun halkın projelere katılımına ve görüşlerine yeterince önem vermeyişi Halkla ilişkiler Yol danışma hizmetlerinin tanıtım yetersizliği Kişisel ve mesleki gelişim için ihtiyaç duyulan eğitimlerin eksikliği Kamu personel istihdamı ve teşkilatlanmasına ilişkin mevzuat hükümleri karşısında, aktif organizasyon değişikliklerinin ve personel planlamasının zamanında yapılamaması sonucu görev dağılımında yaşanan dengesizlikler Türkiye genelindeki mevcut yol ağında, sıcak karışım kaplamalı yol ağı oranının düşük olması Bakım çalışmalarına yeterli ödenek ayrılmaması Kurumun verdiği hizmetlere uygun, mesleğe özel yarışma sınavı ile alınacak kariyer uzmanlarının (karayolu uzmanı) istihdam edilememesi Personelin kurumsal sorumluluklarına dair karşılaştıkları hukuksal sıkıntılarda, kurumdan yeterli destek bulamaması FIRSATLAR Personel reformu ve bunun sonucunda kurum içi ve kurumlar arası ücret adaletsizliğinin giderilmesi ve çalışma barışının sağlanması amacıyla yapılan yasal düzenlemeler 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesi (Bilgi Teknolojileri, Trafik Güvenliği gibi hizmet birimlerinin kurulması) Siyasi otoritelerin karayolu yatırımlarına desteği Karayolu ağımızın sıcak karışım kaplamalı hale getirilerek yol konforunun arttırılması ve bakım çalışmalarının azaltılması Diğer ulaşım türlerindeki (havayolu, demiryolu, kombine taşımacılık) gelişmelerin karayolu trafik yükünü azaltması Yatırım ve hizmetlerin, performansa veya garanti şartnamelerine göre ihale edilmesi Mali kaynak yaratma ve yatırımlara hızlı geçişi sağlama konusunda Kamu-Özel Sektör İşbirliğinin katkısı (YİD Projeleri vb.) Bilişim ve haberleşme sektöründeki gelişmeler Taşıt ve inşaat yapım teknolojisindeki gelişmeler Karayolu yatırımlarının yeni istihdam imkânları Trafik güvenliği ve yol bakım-onarım hizmetlerinde kamuoyu beklentilerinin yüksek olması Karayolu Taşıma Kanunu Tablo 10: Kuruluşun GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler) Analiz Sonucu TEHDİTLER Siyasilerin olumsuz müdahaleleri sonucu Kurumun zayıflaması Aşırı proje yükü nedeniyle yetersiz kalan ödenekler Petrol ürünlerinin fiyatlarının artması ile yapım, bakım ve işletme masraflarının artması Bölünmüş yollardaki hız limitlerinin artırılması Taşıt sahipliliğindeki artış eğiliminin devam etmesi Küresel mali krizin Dünyadaki etkilerinin sürmesi Kentleşme sürecinin hızlı bir şekilde devam etmesi Aşırı yüklü taşıtların fazla olması Emeklilik hakkını kazanan memur personelin, emekliliğinde ücret kaybının yüksek olması Özelleştirilen kurumlardan yapılan personel nakilleri 60

61 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.1. Misyon, Vizyon ve Temel Değerler MİSYON VİZYON Karayolundan faydalananların talebini karşılayacak, diğer ulaşım sistemleri ile uyumlu, güvenli, konforlu, çevreye duyarlı, çağdaş ihtiyaçlara cevap verecek bir şekilde otoyollar, devlet ve il yollarını planlamak, projelendirmek, inşa etmek, her türlü iklim şartlarında bakım ve işletmesini yapmak suretiyle ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmaktır. Güvenilir ve konforlu ulaşım hizmeti veren, Gelişmiş teknolojileri kullanan, Gerçekçi, insana ve çevreye duyarlı karayolu projeleri üreten, Güçlü mali yapıya sahip, Gülümseyen çalışanlara ve çağdaş yönetime sahip bir kuruluş olmaktır. Temel değerler KALİTELİ HİZMET SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK YENİLİKÇİ ve ÖNCÜ OLMAK TARAFSIZLIK VERİMLİLİK Yol kullanıcılarının memnuniyetini esas alarak güvenli ve konforlu seyahat edecekleri yolları tesis etmek Hizmetlerin kesintisiz şekilde mesai saati düşünülmeksizin (7 gün 24 saat) sağlanması Ar-Ge çalışmalarına önem vererek bilim ve teknolojideki gelişmeleri takip etmek, gelişime açık olmak, yaratıcı çözümler üretmek ve risk almak Hizmet üretim sürecinin her alanında ve aşamasında rasyonel kriterleri göz önünde bulundurmak Kaynakları etkin kullanmak DUYARLILIK SOSYAL SORUMLULUK BİLİNCİ Faaliyetlerini insana, doğaya ve çevreye duyarlı olarak yürütmek Toplumsal menfaatlerin öncelikle dikkate alınmasını sağlamak TUTARLILIK ve ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK ŞEFFAFLIK KARAYOLCULUK RUHU KARİYER PLANLAMASINA ÖNEM VERİLMESİ Plan, program ve bütçeye bağlı çalışarak hedefleri tutturmak Hizmet sürecinde paydaşların katılımına açık ve hesap verebilir olmak Kurum kültürüne sahip çıkmak, etik değerlere bağlı olmak Personelin uzmanlık dalının geliştirilmesi desteklenerek çalışma koşullarını ve sosyal yaşam standartlarını iyileştirmek, kurum içi iletişimi açık tutmak 61

62 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Stratejik Amaçlar Karayolları Genel Müdürlüğü nce; Hareketlilik Karayolu Trafik Güvenliği Kurumsal Mükemmeliyet ve Sürekli Gelişme Karayolu Ağının Korunması ve Geliştirilmesi İnsan ve Çevreye Duyarlılık olmak üzere 5 stratejik amaç belirlenmiştir. Amaçlar belirlenirken daha önceki planlar göz önünde bulundurulmuş, amaçlar bu plan ve politikalarla uyumlu olacak şekilde, hizmetimizden yararlananların ihtiyaçları, çağın gereksinimleri ve paydaşların görüşleri göz önünde bulundurularak tespit edilmiştir. Belirlenen amaçlar altındaki hedefler zaman zaman birden fazla farklı amaca hizmet edebilmektedir. İç içe girmeler de görülebilmekle birlikte hedefler en uygun ve en çok hizmet ettiği amaç altında verilmiştir. Stratejik Amaç 1: HAREKETLİLİK Yolcu ve yük taşımacılığında konforu artırmak, zaman kayıplarını ve ekonomik kayıpları en aza indirmek. Hedef 1.1. Ulaşım politikaları doğrultusunda karayolu ağının geçiş ücretli olarak alternatif finans kaynakları kullanılarak geliştirilmesi sağlanacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 1.1: Gerekli mali ve ekonomik yapılabilirlik analizleri yapılacaktır. Belirlenen koridordaki etüt-proje-çevremühendislik hizmetlerine ait çalışmalar yapılacaktır. İhtiyaç duyulan her türlü taşınmazın kamulaştırmaları yapılacaktır. Özellik arzeden otoyol, köprü, tünel gibi standardı yüksek alternatif güzergahlar tesis edilerek YİD modeliyle hayata geçirilecektir. Performans göstergeleri 1.1 : No 1 2 Gösterge İş kalemleri bazında fiziki gerçekleşme oranları % Müşavirlik hizmetlerinin gerçekleşme oranı % Değerlendirileceği Yıllar

63 Hedef 1.2 Ulaşım politikaları doğrultusunda otoyol ve bağlantı yollarından kamu kaynaklarıyla yapılabilirliği tespit edilen projelerin %60 ının yapımı gerçekleştirilecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 1.2: Öncelikleri tespit etmek amaçlı gerekli analizlerin (trafik talep tahminleri, kapasite analizi, faydamaliyet analizi, çoklu kriter analizi vb.) yapılacaktır. Mevcut yollardaki etüt proje mühendislik hizmetlerine ait çalışmaları yapılacaktır. Karayolu araştırma mühendislik hizmetleri yürütülecektir. İhtiyaç duyulan her türlü taşınmazın kamulaştırmaları yapılacaktır. Performans göstergeleri 1.2 : Hedef No Gösterge Trafiğe açılan yol kesim uzunluğu (km) Parasal gerçekleşme oranı % (Projelere ayrılan kaynağın ne kadarı harcandı) Otoyollarda taşıt x km artış oranı % Hedef 1.3. Akıllı ulaşım sistemlerinin ana arterler üzerinde kurulması ve yaygınlaştırılması sağlanacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 1.3: Değerlendirileceği Yıllar Her Bölge Müdürlüğünde bir adet Trafik Yönetim Sistemi Merkezi (TYSM) ve Genel Müdürlükte de Trafik Yönetim Sistemi Merkezlerinin bağlı olduğu Ana Trafik Yönetim Sistemi Merkezi kurulacaktır. Akıllı Ulaşım Sistemlerinin ve diğer sistemlerin haberleşme ihtiyacını karşılamak üzere 7500 km karayolu ağına fiber optik kablo iletişim altyapısı tesis edilecektir. Taşıt-yol haberleşmesine dayalı sistemlerin kurulmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır. Otoyollar üzerinde trafik izleme kameralarının tesis edilmesi ve Değişken Mesaj İşaretleri ile trafik yönlendirmesinin yapılması sağlanacak, mevcut olan sistemlerin nitelik olarak iyileştirilmesi sağlanacaktır. Gişe alanlarında, kart satış ve dolum işlemi yapılmayacak, otoyol üzerinde bulunan hizmet tesislerinde bu hizmetler verilecektir. Gişe alanlarında durmadan geçişi sağlayan Otomatik Geçiş Sistemine aboneliğin artırılması sağlanacaktır yılına kadar geçişlerin %80 oranında OGS ve %20 oranında KGS ile yapılması sağlanacaktır. Ücretli yollarda durmadan geçişi sağlamak için yeni sistemlerin geliştirilmesi ve kurulumu sağlanacaktır. Bölünmüş yollar öncelikli olmak üzere seçilecek karayolu kesimlerinde, trafik yönetimi ve sürücü/yolcu bilgilendirmeye esas teşkil edecek; kameralı izleme sistemleri, olay algılama sistemleri, meteorolojik bilgi istasyonları, değişken mesaj işaretleri, çok şeritli araç algılayıcılar gibi ihtiyaç duyulan sistemler tesis edilecektir. Performans göstergeleri 1.3: Yapılan TYSM proje sayısı/ 1 Hedeflenen TYSM proje sayısı Yapımı tamamlanan TYSM 2 sayısı/ Hedeflenen TYSM sayısı Tesis edilecek Akıllı Ulaşım Sistemi bileşenlerine dair 3 kapsamlı çalışma yapılması ve raporlanması (E/H) Trafik yönetim sistemi tesis 4 edilen karayolu uzunluğu (km) Sürücü bilgilendirme sistemi 5 tesis edilen karayolu uzunluğu (km) Haberleşme sistemi tesis edilen 6 karayolu uzunluğu (km) Trafik yönetim sistemi tesis 7 edilen ücretli karayolu uzunluğu (km) OGS ve KGS kullanım oranları 8 dağılımı (%)

64 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Hedef 1.4. Ulaşım politikaları doğrultusunda önemli koridorlar üzerinde coğrafi engelleri aşacak tüneller ve büyük sanat yapıları gibi özellik arzeden önemli projeler hayata geçirilecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 1.4: Kuzey-Güney aksındaki önemli koridorlardaki sahillerimiz ile sınır kapılarını birbirine bağlayan güzergah üzerinde mal ve insan taşımacılığı kalitesinin artırılması hususunda; limanlar, demiryolları ve karayollarının intermodal taşımacılık ile gerçekleştirilmesi için ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanacaktır. Özellik arzeden tüneller ve büyük sanat yapılarının yapımının gerçekleştirilebilmesi için yeni teknolojiler ve ekipmanın araştırılması yapılacak ve dünyadaki örnekleri izlenecektir. Özellik arzeden tüneller ve büyük sanat yapılarının bağlantı yollarının yapımı da birlikte inşa edilecektir. Özellik arzeden tüneller ve büyük sanat yapılarının yapımının gerçekleştirilebilmesi için alternatif finansman metodları araştırılacaktır. Performans göstergeleri 1.4 : Hedef No Gösterge Tamamlanan tünel sayısı Tamamlanan köprü uzunluğu (m) Parasal gerçekleşme oranı % (Projelere ayrılan kaynağın ne kadarı harcandı) Değerlendirileceği Yıllar Amaç 1: Hedef- Sorumlu- İlgili Birim İlişkisi Daire Başkanlıkları Hedefler HEDEF 1.1 HEDEF 1.2 HEDEF 1.3 HEDEF 1.4 S İ S İ S İ S İ Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk * * Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk * * * Yol Yapım Dai. Bşk. X X Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. * Trafik Güvenliği Dai. Bşk. * * X * İşletmeler Dai. Bşk. X * X Makine ve İkmal Dai. Bşk Sanat Yapıları Dai. Bşk. X Taşınmazlar Dai.Bşk. * * * Program ve İzleme Dai Bşk. * * * Strateji Geliştirme Dai Bşk. * * * Teftiş Kurulu Başkanlığı Hukuk Müşavirliği * * * İç Denetim Birimi İnsan Kaynakları Dai Bşk. Destek Hizmetleri Dai Bşk. Bilgi Teknolojileri Dai Bşk. * S: Sorumlu Birim x, İ: İlgili Birim * 64

65 Stratejik Amaç 2: KARAYOLU TRAFİK GÜVENLİĞİ Karayolu ağı üzerinde trafik güvenliğini sürekli olarak artırmak. Hedef 2.1. Karayolu ağı üzerinde trafik güvenliğini artırıcı önlemler alınacak, sürekliliği sağlanarak geliştirilecek ve karayolu ağında 100 Milyon taşıtkm ye düşen ölü sayısı 3 veya 3 ün altına düşürülecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 2.1: Kaza kara nokta analizi yapılarak projeler önceliklendirilecektir. Performans göstergeleri 2.1: Değerlendirileceği Yıllar No Gösterge Milyon TaşıtxKm ye düşen ölü sayısı İyileştirilen KKN sayısı/ Programlanan KKN sayısı FSK a dönüştürülen geçit sayısı/ Programlanan FSK sayısı Kontrolü yapılan kavşak proje sayısı Kontrolü yapılan proje uzunluğu (km) Her yıl programa alınan kaza kara noktası ve kaza potansiyeli yüksek noktaların tamamının iyileştirmesi sağlanacaktır. Trafik güvenliği hizmetlerinde çalıştırılacak makine parkının yenilenme ve dengelenmesine ait çalışmalar sürdürülecektir. Otomatik bariyerli hemzemin demiryolu geçitlerinden gerekenler farklı seviyeli kavşak haline getirilecektir Denetimi yapılan yol uzunluğu (km) Yol çizgi uygulamaları (yatay işaretleme) ile ilgili yol kullanıcı memnuniyeti Trafik işaretleri (düşey işaretleme) ve ışıklı uyarı levhalarının uygulanması ile ilgili yol kullanıcı memnuniyeti Affeden Yol Kavramı çerçevesinde çalışmalar başlatılacaktır. Planlanan ve projesi hazırlanan yaklaşık 3000 km. uzunluğundaki projenin trafik güvenliği kontrolü yapılacaktır. 9 Diğer güvenlik önlemlerin alınması (yaya, alt ve üst geçit, otokorkuluk, bariyer v.b.) ile ilgili yol kullanıcı memnuniyeti 3 3 YOGT (Yıllık Ortalama Günlük Trafik) değeri nin üzerinde olan (yaklaşık km) devlet yollarının %30 unun trafik güvenliği denetimi yapılacaktır. Karayolu ağı yatay ve düşey işaretleme çalışmaları sürdürülecek ve standartlar yükseltilecektir. Yapımı planlanan tünellerin yapısal güvenlik önlemlerine ilişkin projeler gerçekleştirilecektir FSK ya çevrilen kavşaklarda öncesonra analizleri ile kazalarda azalma oranı (yaralanmalı ve ölümlü kaza sayısı, ölü ve yaralı sayısı) Otoyollardaki trafik güvenliği hizmetleri birim maliyeti (TL/km) DY ve İl Yollarındakii trafik güvenliği hizmetleri birim maliyeti (TL/km) 65

66 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Hedef 2.2. Kurumumuz sorumluluğunda bulunan 2008/96/EC Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi direktifi ile ilgili eğitim çalışmaları yapılacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 2.2: Direktifin teknik altyapısı ve ilgili birimlerin sorumlulukları tespit edilecektir. Karayolu güvenlik etki değerlendirme, karayolu güvenlik kontrolü, karayolu güvenlik denetimi ve ağ güvenlik yönetimi uzmanlarının yetiştirilmesi ve uygulama metodolojisi için planlama, proje ve trafik güvenliği konularında gerekli çalışmalar ile eğitimler tamamlanacaktır. Performans göstergeleri 2.2: No 1 2 Gösterge Gerçekleştirilen eğitim sayısı Eğitimlere katılan kişi sayısı Değerlendirileceği Yıllar Alternatif karayolu buz çözücüleri ile ilgili standart test metotlarına geçiş yapılacak ve alternatif buz çözücülerinin kullanımı yaygınlaştırılacaktır. Kar mücadelesi çalışmaları için gerekli malzemeler zamanında temin edilecek ve depolanacaktır. Emanet olarak yürütülen kar mücadelesinde çalıştırılacak makine parkının yenilenme ve dengelenmesine ait çalışmalar sürdürülecektir. Özel sektörün kar mücadelesi çalışmalarına katılımı hususunda gerekli çalışmalar yapılacaktır. Her yıl kar mücadelesi başlangıcında yedek parça satın alınması yapılacak, makine-teçhizat onarımı yapılarak yerlerine konuşlandırılacaktır. Performans göstergeleri 2.3: No Gösterge Kar mücadelesine ilişkin yol kullanıcı memnuniyeti Tespit edilen karayolu sıvı buz çözücüleri standartlarına göre yapılan test sayısı Kar ve buz mücadelesinde kullanılacak makine parkındaki araçların ortalama yaşları Alınan yedek parça sayısı veya maliyeti DY da kullanılan tuz ve çözeltilerin toplam buz çözücüler içindeki dağılım oranları (%) OY da kullanılan tuz ve çözeltilerin toplam buz çözücüler içindeki dağılım oranları (%) Değerlendirileceği Yıllar Verilen sertifika sayısı Hedef 2.3. Karayolu ağı üzerinde yürütülen kar ve buzla mücadele çalışmalarında, uygun malzeme ve çağdaş ekipman kullanılmasını sağlamaya yönelik gerekli tedbirler alınacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 2.3: Amaç 2: Hedef- Sorumlu- İlgili Birim İlişkisi Hedefler HEDEF 2.1 HEDEF 2.2 HEDEF 2.3 Daire Başkanlıkları S İ S İ S İ Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk X X Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk * * Yol Yapım Dai. Bşk. X Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. * X Trafik Güvenliği Dai. Bşk. X X * İşletmeler Dai. Bşk. X X Makine ve İkmal Dai. Bşk X X Sanat Yapıları Dai. Bşk. X Taşınmazlar Dai.Bşk. * Program ve İzleme Dai Bşk. * X * Strateji Geliştirme Dai Bşk. * X * Teftiş Kurulu Başkanlığı Hukuk Müşavirliği * * İç Denetim Birimi İnsan Kaynakları Dai Bşk. Destek Hizmetleri Dai Bşk. Bilgi Teknolojileri Dai Bşk. * S: Sorumlu Birim x, İ: İlgili Birim * 66

67 Stratejik Amaç 3: KURUMSAL MÜKEMMELİ- YET VE SÜREKLİ GELİŞME Eğitim, AR-GE ve teknolojiye önem veren sürekli gelişmeye açık kurumsal yapı oluşturmak, kurum çalışanlarının gelişimini ve iş tatminini sağlamak. Hedef 3.1. Karar destek ve yönetim sistemi altyapısı kurularak kullanıcıların hizmetine sunulacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 3.1: 2012 yılı sonuna kadar Kurumun bilişim sistemlerine yönelik yazılı politika belgesi oluşturulacaktır. Bilgi Güvenliği ve İş Sürekliliği Yönetim Sistemleri standartlara uygun olarak kurulacaktır. Karayollarının merkez ve taşra teşkilatında kurulan internet ve intranet ağının yenilenmesi, Performans göstergeleri 3.1: No 1 Gösterge Geliştirilen uygulamalarla ilgili kullanıcı memnuniyeti Değerlendirileceği Yıllar geliştirilmesi ve sürekli aktif tutulması sağlanacaktır. Elektronik Belge ve Arşiv Yönetim Sistemi e-imza entegrasyonu dahil olmak üzere 2 yıl içinde kurulacaktır. Bitümlü malzeme taşıyan taşıtların takip ve yönetim sistemi 3 yıl içerisinde kurulacaktır. Özel Yük Taşıma İzin Belgesi uygulamasında güzergahın coğrafi altlık ve yol envanter veri tabanı kullanılarak tespiti için gerekli uygulama geliştirilecektir. Vatandaşa hizmet veren uygulamaların (özel yük izin belgesi v.b.) e-devlet kapısı entegrasyonu sağlanacaktır. Hedef 3.2 Karayolu ağı, geometrisi, altyapısı, elemanları, durum bilgileri, trafik bilgileri, kaza bilgileri, karayolu yönetim sistemleri (insan kaynakları, bütçe, ihaleler v.b.) ile ilgili bilgilerin zamanında, güvenilir ve sürekli tutulmasına ilişkin her türlü çalışmalar yapılacak ve gerekli sistemler kurulacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 3.2: Geliştirilen uygulamalarla ilgili eğitim verilen kullanıcı sayısı Taşıt Takip Sistemi kurulumu (E/H) Dış paydaşların kurumun teknoloji kullanımı yeterliliği konusundaki memnuniyeti Kurum çalışanların kurum içi bilgi akışı, iletişim ve işbirliği hususunda ki memnuniyeti Elektronik Belge ve Arşiv Yönetim Sistemi (E/H) Elektronik belge ve arşiv yönetim sistemi kullanan personelin toplam personel sayısına oranı (%) Genel Müdürlüğün ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi/bilişim, karar destek ve yönetim sistemlerinin, coğrafi bilgi teknolojilerini de kullanarak ilgili birimlerin taleplerine uygun şekilde ve işbirliği içinde kurulması, işletilmesi ve sürekliliği sağlanacaktır. Bakım Yönetim Sistemi, Yol ve Sanat Yapıları Proje Yönetim Sistemi coğrafi tabanlı olarak 1 yıl içerisinde kurularak 3 yıl içerisinde taşra teşkilatınca kullanılması sağlanacaktır. Coğrafi Tabanlı Arşiv Sistemi 2 yıl içerisinde kurulacaktır. Kurum içi koordinasyon sağlanarak veri ihtiyaç analizi yapılacak, veri toplama sistemleri ve periyotları ilgili taraflarla görüşülerek belirlenecektir. Veri arşiv sistemi belirlenecek ve raporlaması yapılacaktır. 67

68 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Karayolu bilgi otomasyon sistemi, özellikle idari kayıt ile elde edilen verilerin arşivlenmesi, paylaşımı ve raporlanmasında aktif ve yaygın olarak kullanılacaktır. Devlet yollarındaki sabit trafik sayım ve sınıflandırma istasyonlarının sayısı 3 yıl içerisinde 2 katına çıkartılacaktır. Türkiye Köprü Mühendisliğinde Tasarım ve Yapımına İlişkin Teknolojilerin Geliştirilmesi Projesi 3 yıl içerisinde tamamlanarak Bölgesel Deprem Haritaları oluşturulacak ve Türkiye ye özgü yük standartları ve yapım kriterleri belirlenecektir. Üstyapı yönetim sistemi kapsamında gerekli performans ölçümleri alınacak, değerlendirilecek ve raporlanacaktır. Performans göstergeleri 3.2: No Gösterge Karayolları Coğrafi Tabanlı Arşiv Sisteminin kurulması (E/H) Veri Tabanı Analizinin Yapılması (E/H) Üstyapı Yönetim Sistemi Köprü Yönetim Sistemi Bakım Yönetim Sistemi Tünel Yönetim Sistemi İlgili birimlerle kurulacak sistemlere ilişkin karar destek algoritmasının oluşturulması (E/H) Kurulumu gerçekleşen trafik sayım istasyon sayısı/ hedeflenen trafik sayım istasyon sayısı Ana koridorlarda 500 km.ye düşen sabit trafik sayım istasyonu sayısı Değerlendirileceği Yıllar Hedef 3.3. Kurum çalışanlarının kurumsal memnuniyeti 5 yıl içerisinde %10 artırılacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 3.3: Karayolu sektöründe çalışanların niteliklerinin teknolojik bilgi açısından en üst düzeye ulaştırılabilmesi için daha fazla kaynak ayrılarak kurum içi ve dışı eğitime ağırlık verilecektir. Eğitimler için gerekli olan araç, gereç ve dokümanlar güncellenecektir. KGM görev alanına giren konularda kendi kurum personeline ücretsiz, diğer kamu kurum/kuruluşlarına ve özel sektöre ücret karşılığında sertifikalı eğitim verilmesi amacıyla 2012 yılı içerisinde KGM Sertifikalı Eğitimler Yönetmeliği yayımlanacaktır. Gelişen teknolojinin takibi ve adaptasyonu için kurum personelinin her yıl %30 u kişisel ve mesleki gelişim eğitimine tabi tutulacaktır. Teknolojinin takibi açısından teknik personelin her yıl %10 u ulusal ve uluslararası seminer, sempozyum, fuar v.b. teknik etkinliklere katılımı sağlanacak ve edindiği bilgiler rapor halinde derlenip kurum personeline aktarılacaktır. Kurum içi ve kurum dışı yayınlara ilişkin elektronik kütüphane çalışmaları başlatılacaktır. Personelin çalıştırıldığı yerde modern çalışma koşulları sağlanacak ve her türlü sosyal faaliyetlerin (servis, yemek, kültürel ve sosyal etkinlikler, misafirhane hizmetleri vb.) hizmet seviyesi ve kalitesi artırılacaktır. Her yıl sosyal tesis ve idari binaların bakım ve onarımı için kaynak ayrılacaktır. Sosyal tesisler iç paydaşlarımızın talepleri ve kurum politikaları doğrultusunda daha etkin hale getirilecektir. 68

69 Performans göstergeleri 3.3: No Gösterge Kurum çalışanlarının sosyal tesislere ve etkinliklere ilişkin kurumsal memnuniyeti Gerçekleştirilen sosyal etkinlik sayısı Binaların bakım ve onarımı için ayrılan kaynak oranı (%) Sertifikalı EğitimlerYönetmeliğinin tamamlanma durumu (E/H) Kişisel ve mesleki gelişim eğitimine katılan personel sayısı Ulusal ve uluslararası seminer, sempozyum, fuar vb. etkinliklere katılan personel sayısı (etkinlik x kişi) Kurum çalışanlarının mesleki ve kişisel gelişimi konusundaki memnuniyet oranı Kurum çalışanlarının çalışma koşulları ve ortam ile ilgili memnuniyet oranı Değerlendirileceği Yıllar Ar-Ge projeleri geliştirilmesine ilişkin kurumsal kapasitenin artırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilecektir. Uluslararası gelişmeler ve tüm paydaşların talepleri dikkate alınarak Kurumun görev alanları ile ilgili bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayacak, Ar- Ge projeleri geliştirilerek uygulanacaktır. KGM Merkez ve Bölge Araştırma-Geliştirme Başmühendisliklerinin laboratuvar ortam koşulları iyileştirilerek, güncel standartlara göre deney yapabilecek duruma getirilecektir. TS EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi belgesinin alınıp, deney hizmetlerinden TS EN ISO/IEC standardına göre akredite olunarak, deney hizmetlerinin kalitesi ve güvenilirliği uluslararası ölçeğe taşınacaktır. 3 adet Bölge Araştırma ve Geliştirme Başmühendisliğine üstyapı tabakaları ileri performans deneylerini yapacak laboratuvar cihaz ve ekipmanları temin edilerek laboratuvar aktif hale getirilecektir. 5 adet Bölge Araştırma ve Geliştirme Başmühendisliğinde yatay ve düşey trafik işaretleme malzemeleri ve sertleşmiş beton malzemelerinin performans deneylerini yapacak laboratuvar cihaz ve ekipmanları temin edilerek laboratuvar aktif hale getirilecektir. Zemin mekaniği ve tünel hizmetleri, jeolojik hizmetler, yol üst yapıları ve ileri malzeme teknolojileri vb. öncelikli araştırma alanların- Performans göstergeleri 3.4: Hedef 3.4. Kuruluşun araştırma, geliştirme konusundaki uluslararası kabul edilebilir ve güvenirlik seviyesinde olan faaliyetleri geliştirilerek sürdürülecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 3.4: No Gösterge Değerlendirileceği Yıllar Yeni alınan EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi belge sayısı TS EN ISO/IEC ne göre akredite olunan deney ve kalibrasyon sayısı Ortam şartları iyileştirilen laboratuvar sayısı Arazi ve laboratuvarlara alınan cihaz sayısı Kalibrasyonu ve ara kontrolü yapılan cihaz sayısı/ Kalibrasyonu ve ara kontrolü yapılması gerekli cihaz sayısı 6 Yapılan deney sayısı 7 8 Ar-Ge ile ilgili eğitime alınan personel sayısı Ar-Ge kapsamında yürütülen ve tamamlanan proje sayısı 69

70 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri da bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayacak Ar-Ge projeleri yürütülecektir. Tasarım çalışmalarına veri oluşturan deneylerin yürütüldüğü özel sektör laboratuvarları yerinde denetlenecektir. Kurumumuzca yürütülen her türlü arazi çalışmasından (sondaj, gözlem ve araştırma çukuru, jeofizik çalışma v.b.) elde edilen sonuçlarla ilgili veri tabanı oluşturulacaktır. Arazide yapılan çalışmaların (sondaj, jeofizik, inklinometre v.b.) güvenilirliği artırıcı faaliyetler yürütülecektir. Araştırma Mühendislik Hizmeti alınan firmaların performans ve çalışmalarının ölçülebilmesi, değerlendirilmesi ve derecelendirilmesine yönelik faaliyetler yürütülerek, buna yönelik gerekli mevzuat oluşturulacaktır. Malzeme ocakları bilgilerinin ulaşılabilir ve güncel tutulmasına yönelik faaliyetler yürütülecektir. Hedef 3.5. Kurumda uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 3.5: Uzmanlık ihtiyacı duyulan hizmet konuları ve uzman nitelikleri belirlenecektir. Mevcut personelin uzmanlık alanları ve hizmet süreleri belirlenecektir. Uzman ve uzman yardımcılığı kadrolarının kuruma tahsisi sağlanacaktır. Tahsis edilen kadrolarda uzman ve uzman yardımcısı istihdamı için gerekli düzenlemeler sağlanacaktır. Performans göstergeleri 3.5: No Gösterge Kurumda görev yapan personelin uzmanlık alanına göre kariyer ve hizmet süreleri belirlenmesi (E/H) İstihdam için gerekli düzenlemelerin yapılması (E/H) İç paydaşların kariyer planlaması ile ilgili memnuniyeti Değerlendirileceği Yıllar Amaç 3: Hedef- Sorumlu- İlgili Birim İlişkisi Hedefler HEDEF 3.1 HEDEF 3.2 HEDEF 3.3 HEDEF 3.4 HEDEF 3.5 Daire Başkanlıkları S İ S İ S İ S İ S İ Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk * * * * * Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk * X * X * Yol Yapım Dai. Bşk. * * * * * Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. * X X * * Trafik Güvenliği Dai. Bşk. * X * * * İşletmeler Dai. Bşk. * * * * * Makine ve İkmal Dai. Bşk * * * * * Sanat Yapıları Dai. Bşk. * * * * * Taşınmazlar Dai.Bşk. * * * * * Program ve İzleme Dai Bşk. * * X * * Strateji Geliştirme Dai Bşk. * * * * * Teftiş Kurulu Başkanlığı * * * Hukuk Müşavirliği * * * İç Denetim Birimi * * * İnsan Kaynakları Dai Bşk. * * * X Destek Hizmetleri Dai Bşk. * X * Bilgi Teknolojileri Dai Bşk. X X * * * S: Sorumlu Birim x, İ: İlgili Birim * 70

71 Stratejik Amaç 4: KARAYOLU AĞININ KO- RUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ Karayolu sistemi üzerinde hareketliliği, konforu artırıcı iyileştirmeleri ve gelişmeleri sağlamak ve sürdürmek. Hedef 4.1. Ulaşım politikaları doğrultusunda karayolu fiziki ve geometrik standartları iyileştirilecek ve geliştirilecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 4.1: Performans göstergeleri 4.1 : No Gösterge Değerlendirileceği Yıllar Tüneller ve büyük 1 sanat yapılarının fiziksel gerçekleşmesi (adet) Yol kullanıcı memnuniyeti Toplam yol ağı (DY,İY) içerisindeki BY oranı (%) Toplam yol ağı (DY,İY) içerisindeki BSK lı yol oranı (%) 3 3 Öncelikleri tespit etmek amaçlı gerekli analizlerin (trafik talep tahminleri, kapasite analizi, faydamaliyet analizi, çoklu kriter analizi v.b.) yapılması veya yaptırılması sağlanacaktır. Bölünmüş olarak yapılması planlanan yollardaki etüt, proje, çevre ve mühendislik hizmetlerine ait çalışmaların yapılması veya yaptırılması sağlanacaktır. Bölünmüş yollar dışındaki güzergahlarda etütproje-çevre- mühendislik hizmetlerine ait çalışmaların yapılması veya yaptırılması sağlanacaktır. Karayolu araştırma mühendislik hizmetleri yürütülecektir. İhtiyaç duyulan her türlü taşınmazın kamulaştırmaları yapılacaktır. Yol üzerinde özellik arz eden tünel ve büyük sanat yapıları yolun standardına uygun hale getirilecektir. Ağımızda olmayan turistik yolların yapımı ile ilgili Bakanlığın sağlayacağı ödenekler ve öncelikleri doğrultusunda yapılacaktır. *Ulaştırma ve Haberleşme Strateji belgesi hedef 2023 e uygun olarak; Büyük yerleşim merkezleri çevre yolu ile geçilecektir. Kuzey- Güney karayolu koridorları iyileştirilecektir. Bölünmüş yolların yapımı sürdürülecektir. Mevcut yollarımız önceliklendirilerek BSK kaplamalı hale getirilecektir. Hedef 4.2. Geometrik standardı düşük köprülerin yenilenmesi ve sismik onarım gerektiren köprülerin güçlendirilmesi önceliklendirilerek gerçekleştirilecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 4.2: Belirlenen koridordaki etüt-proje-mühendislik hizmetlerine ait çalışmaların yapılması veya yaptırılması sağlanacaktır. Performans göstergeleri 4.2: No 1 2 Gösterge Yenileme yapılan köprü sayısı/yenileme gereken köprü sayısı Güçlendirme yapılan köprü sayısı/ Güçlendirme gereken köprü sayısı Hedef 4.3. Yol bakım, onarım ve büyük onarım hizmetlerinin standartları her mevsimde konforlu ve güvenli ulaşımı sağlayacak şekilde yükseltilerek 5 yıl içerisinde yol kullanıcı memnuniyeti %10 artırılacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 4.3: Değerlendirileceği Yıllar Yıllık yol bakım birim fiyatları ile ağımızdaki 71

72 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Performans göstergeleri 4.3: No Gösterge Alınan bakım ödeneği/hedeflenen bakım ödeneği Yenileme yapılan SK lı yol uzunluğu/ Yenileme ihtiyacı olan SK lı yol uzunluğu IRI değerleri iyi olan yol uzunluğu (km) Doğal afet türlerine göre hasarların giderilme süreleri DY ve İY da bakım ve onarımı yapılan tünel uzunluğu (m)/ bakım ve onarım ihtiyacı olan tünel uzunluğu (m) Değerlendirileceği Yıllar Yol kullanıcı memnuniyeti Yol bakım onarım birim maliyeti (TL/km) 3 3 devlet ve il yolları uzunluğunun çarpımından az olmamak üzere her yıl bakım ödeneği ayrılması yönünde çalışmalar yapılacaktır. Karayolu araştırma mühendislik hizmetleri yürütülecektir. Bakım hizmetleri ve doğal afet gibi işlerde çalıştırılacak makine parkının yenilenme ve dengelenmesine ait çalışmalar sürdürülecektir. Sathi kaplamalı yolların her yıl dörtte biri yeterli ödenek temin edilmesi halinde yenilenerek onarılacaktır. Doğal afetler sebebiyle ortaya çıkacak hasarlar en kısa sürede giderilecektir. Ağımızda olmayan turistik yolların bakım ve onarımı ile ilgili Bakanlığın sağlayacağı ödenekler ve öncelikleri doğrultusunda yapılacaktır. Yol bakım hizmetlerinin yürütüleceği tesislerin her yıl bakım- onarımı yapılacak, ortaya çıkacak yeni ihtiyaçlar program dahilinde inşa edilecektir. Devlet ve il yollarındaki tünellerin her yıl bakım ve onarımı yapılacaktır. Devlet ve il yolarındaki köprülerin bakım ve onarımı yapılacaktır. Mevcut ücretli karayolları ve bağlantı yollarında üst yapısı bozulan kesimlerinin büyük onarımı yapılacaktır. İhtiyaç duyulan kesimlerde kar siperleri ve çığ tünelleri yapılacaktır. BSK lı Devlet ve İl yollarının üstyapısı bozulan kesimlerinin büyük onarımı yapılacaktır. Hedef 4.4. Ulusal güvenlik açısından stratejik önemi haiz güzergahlarda iyileştirme yapılacak ve alternatif güzergahlar geliştirilecektir. Faaliyet ve Projeler 4.4: Karayolu araştırma mühendislik hizmetleri yürütülecektir. Etüt-proje-çevre-mühendislik hizmetlerine ait çalışmalar yapılacaktır. Ulusal güvenlik ve olası doğal afetler dikkate alınarak belirlenen alternatif güzergahlar iyileştirilecek ve geliştirilecektir. Belirlenen güzergahlar üzerinde geometrik standardı ve taşıma gücü düşük yollar iyileştirilecek gerekli durumlarda yenilenecektir. Ulusal güvenlik arz eden güzergahlarda, ağımızdaki kaplamasız yollar kaplamalı hale getirilecektir. Performans göstergeleri 4.4: No 1 2 Gösterge Değerlendirileceği Yıllar Ulusal Güvenlik yollarında parasal gerçekleşme oranı (%) Kaplamalı güvenlik yollarının toplam güvenlik yollarına oranı (%) 72

73 Hedef- Sorumlu- İlgili Birim İlişkisi 4: Hedefler HEDEF 4.1 HEDEF 4.2 HEDEF 4.3 HEDEF 4.4 Daire Başkanlıkları S İ S İ S İ S İ Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk * * * * Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk * * * * Yol Yapım Dai. Bşk. X * X X Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. X * Trafik Güvenliği Dai. Bşk. * * * * İşletmeler Dai. Bşk. X Makine ve İkmal Dai. Bşk X Sanat Yapıları Dai. Bşk. * X * Taşınmazlar Dai.Bşk. * * * Program ve İzleme Dai Bşk. * * * * Strateji Geliştirme Dai Bşk. * * * * Teftiş Kurulu Başkanlığı Hukuk Müşavirliği * İç Denetim Birimi İnsan Kaynakları Dai Bşk. Destek Hizmetleri Dai Bşk. Bilgi Teknolojileri Dai Bşk. * S: Sorumlu Birim x, İ: İlgili Birim * Stratejik Amaç 5: İNSAN VE ÇEVREYE DUYARLILIK Karayolu ulaşım sisteminden kaynaklanan, doğal çevreye ve insana zarar veren çevresel etkiler azaltılarak ve enerji tasarrufu sağlanarak yaşam kalitesini artırmak, tarihi ve kültürel varlıkları korumak. Hedef 5.1. Yol boyu gelişim ve erozyon kontrolü çalışmaları hızlandırılacak, uygulama aşamasında mevcut ve yeni projelendirilecek yollarda insan ve çevreyi gözeten peyzaj çalışmaları yapılacaktır. Performans göstergeleri 5.1: No 1 2 Gösterge Dikilen fidan sayısı/dikilmesi hedeflenen fidan sayısı Yol kullanıcılarının çevre düzenlemesi ve peyzaj hakkındaki memnuniyeti Değerlendirileceği Yıllar Stratejiler ve Faaliyetler 5.1: Yol boyu ağaçlandırma ve peyzaj çalışmaları yapılacak ve her yıl 1 milyon ağaç fidanı dikilecektir. Ücretli karayolları peyzaj çalışmalarında her yıl 100 bin fidan dikilecektir. Hedef 5.2. Yol, malzeme ocakları ve tesislerin çevresel etkilerinin ve alınabilecek çevre koruyucu önlemlerin belirlenmesi için gerekli çalışmaların yapılması sağlanacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 5.2: Yol ve ocaklar için ÇED Raporu /Proje Tanıtım Dosyası hazırlanacaktır. İlgili mevzuat gereğince gürültü azaltıcı önlemler almak üzere Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği gereğince gürültü haritası ile ilgili çalışmalar yapılacaktır. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği gereğince Kuruluşumuz faaliyetleri için emisyon raporları hazırlanacaktır. 73

74 2. KURULUŞUN GELECEĞE BAKIŞI 2.2. Stratejik Amaçlar, Hedefler, Stratejiler ve Performans Göstergeleri Performans göstergeleri 5.2: No Gösterge Yol ve ocaklar için hazırlanan ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası sayısı / Hazırlanması hedeflenen rapor ve dosya sayısı Gürültü haritası hazırlama yol uzunluğu (km) Kuruluşumuz faaliyetleri için hazırlanan emisyon raporları sayısı Malzeme ocaklarıyla ilgili dış paydaş anket sayısı ve dış paydaş memnuniyeti Değerlendirileceği Yıllar Performans göstergeleri 5.3: No Gösterge İzolasyonu yapılan bina sayısı İzolasyonu yapılan asfalt stoklama tankı sayısı Doğal gaz çevrimi yapılan tesis sayısı Güçlendirmesi yapılan tesis sayısı Tesislerin ısınma amaçlı doğalgaz harcama miktarı Değerlendirileceği Yıllar Hedef 5.3. Mevcut tüm tesislerde enerji tasarrufuna ilişkin tedbirler alınacak, güçlendirme, bakım ve onarım hizmetleri tamamlanacaktır. Stratejiler ve Faaliyetler 5.3: Mevcut tüm tesislerin su ve ısı izolasyon çalışmaları yapılacak, enerji kaybına neden olan sorunlar tespit edilip çözüm için gereken faaliyetler gerçekleştirilecektir. Asfalt stoklama tanklarımızdan izolasyonsuz olanların tamamının izolasyonu 5 yıl içerisinde tamamlanacaktır. Mevcut hizmet tesislerinin %75 inde kullanılan ve çevreye ve insan sağlığına zarar veren yakıt türlerinden vazgeçilip, doğalgaz çevrimleri yapılacaktır yılında çıkan Deprem Yönetmeliğine göre mevcut durumu tespit edilen tesislerin güçlendirmesi yapılacaktır. Ekonomik ömrünü doldurmuş ve can güvenliğini tehdit eden sistemler ve mekanlarda iyileştirme çalışmaları yapılacaktır. Manuel ve mekanik sistemlerle insan gücünden yararlanılarak yapılan bahçe ve fidan sulama sistemleri otomasyona çevrilecek, park, bahçe, yürüme yolları iyileştirilecektir. Hedef 5.4. İnsana ve çevreye duyarlı Ar-Ge çalışmaları yürütülecektir. Stratejiler ve Faaliyetler 5.4: Ilık karışım asfaltlarla ilgili gerekli literatür, laboratuvar ve arazi araştırma çalışmaları yapılacaktır. Üstyapı Yönetim Sistemi (ÜYS) kapsamında gerekli performans ölçümleri yapılacak, değerlendirilerek, raporlanacak ve ÜYS yazılımı etkin olarak kullanılacaktır. Bakım-onarım ve sürüş konforunu artırıcı bitümlü ince yüzey kaplamalarının kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla gerekli laboratuvar ve arazi çalışmaları yürütülecektir. Geri dönüşümlü malzeme kullanımı artırılacaktır. Çevre dostu su bazlı yol çizgi boyası geliştirilecek ve soğuk uygulanan solvent bazlı yatay işaretleme yol çizgi boyası yol performans özellikleri artırılacaktır. Yarmalarda ve tünel portalinde kazı imalatlarını azaltacak tasarım faaliyetleri yürütülecektir. 74

75 Performans göstergeleri 5.4: No Gösterge Değerlendirileceği Yıllar Hedef 5.5. Tarihi Köprülerin yakın çevresi ile birlikte restore edilerek korunması ve cazibe merkezi haline getirilmesi sağlanarak, koruma bilincinin oluşturulmasına katkıda bulunulacaktır Yol üst yapısı ile ilgili yapılan deneme yolu sayısı ve uzunluğu Laboratuvarda yapılan toplam deney sayısı Üstyapı performans ölçümleri ve değerlendirme yapılan yol uzunluğu (km.) Stratejiler ve Faaliyetler 5.5: Ülkemizde yer alan çeşitli dönemlere ait tarihi köprülerin tespit ve tescil işlemlerinin yapılması/ yaptırılması, envanterlerinin oluşturulması, tarihi köprü restorasyonlarına ait proje ve uygulama çalışmalarının yaptırılması, denetlenmesi sağlanacaktır. Performans göstergeleri 5.5: Üstyapı performans çalışmalarına katılan personel sayısı Su bazlı yol çizgi boyasının denenmesi ve performans değerlendirilmesi çalışmaları (E/H) Tünel portalinde kazı imalatları hususunda yapılan tasarım faaliyeti sayısı No Gösterge Envanteri yapılan tarihi köprü sayısı Tescili yapılan tarihi köprü sayısı Restorasyon uygulama projeleri tamamlanan tarihi köprü sayısı Restorasyon uygulamaları tamamlanan tarihi köprü sayısı Değerlendirileceği Yıllar Hedef- Sorumlu- İlgili Birim İlişkisi 5: Daire Başkanlıkları Hedefler Etüt Proje ve Çevre Dai. Bşk HEDEF 5.1 HEDEF 5.2 HEDEF 5.3 HEDEF 5.4 HEDEF 5.5 S İ S İ S İ S İ S İ X Araştırma ve Geliştirme Dai. Bşk * X * Yol Yapım Dai. Bşk. * Tesisler ve Bakım Dai. Bşk. X * X * Trafik Güvenliği Dai. Bşk. * İşletmeler Dai. Bşk. X Makine ve İkmal Dai. Bşk * Sanat Yapıları Dai. Bşk. * X Taşınmazlar Dai.Bşk. * Program ve İzleme Dai Bşk. Strateji Geliştirme Dai Bşk. * * * * Teftiş Kurulu Başkanlığı Hukuk Müşavirliği İç Denetim Birimi İnsan Kaynakları Dai Bşk. Destek Hizmetleri Dai Bşk. Bilgi Teknolojileri Dai Bşk. * S: Sorumlu Birim x, İ: İlgili Birim * 75

76 3. MALİYETLENDİRME Stratejik Amaç 1: HAREKETLİLİK Yolcu ve yük taşımacılığında konforu artırmak, zaman kayıplarını ve ekonomik kayıpları en aza indirmek. HEDEF NO Yatırım Cari HEDEFLER YILLAR/TL TOPLAM (Milyon TL.) 1.1 Y C Ulaşım politikaları doğrultusunda karayolu ağının geçiş ücretli olarak alternatif finans kaynakları kullanılarak geliştirilmesi sağlanacaktır. 0,40 1,02 1,17 0,83 0,42 3, Y C Ulaşım politikaları doğrultusunda otoyol ve bağlantı yollarından kamu kaynaklarıyla yapılabilirliği tespit edilen projelerin %60 ının yapımı gerçekleştirilecektir , , , , , , Y Akıllı ulaşım sistemlerinin ana 4,00 9,00 90,00 130,00 145,00 378,00 arterler üzerinde kurulması ve C yaygınlaştırılması sağlanacaktır. 5,00 8,00 13, Y Ulaşım politikaları doğrultusunda önemli koridorlar üzerinde 850, , ,76 965, , ,66 C coğrafi engelleri aşacak tüneller ve büyük sanat yapıları gibi özellik arzeden önemli projeler hayata geçirilecektir. 0,58 0,75 0,83 0,91 1,00 4,07 STRATEJİK AMAÇ 1 İN TOPLAM MALİYETİ 2.226, , , , , ,27 Tablo 11: Amaç 1 in toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 76

77 Stratejik Amaç 2: KARAYOLU TRAFİK GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI Karayolu ağı üzerinde trafik güvenliğini sürekli olarak artırmak. HEDEF NO Yatırım Cari HEDEFLER YILLAR/TL TOPLAM (Milyon TL.) Y Karayolu ağımız üzerinde trafik güvenliğini artırıcı önlemler 3,00 255,00 255,00 256,00 257, ,00 C alınacak,sürekliliği sağlanarak geliştirilecek ve karayolu ağında 100 Milyon taşıt- km ye düşen ölü sayısı 3 veya 3 ün altına düşürülecektir. 22,00 22,00 23,00 24,00 24,00 115,00 Y C Kurumumuz sorumluluğunda bulunan 2008/96/EC Karayolu Altyapısı Trafik Güvenliği Yönetimi direktifi ile ilgili eğitim çalışmaları yapılacaktır. 0,10 0,10 0,05 0,05 0, Y Karayolu ağı üzerinde yürütülen kar ve buzla mücadele çalışmalarında, 255,00 276,75 293,84 316,28 339, ,96 uygun malzeme ve çağ- daş ekipman kullanılmasını sağlamaya yönelik gerekli tedbirler C alınacaktır. 238,36 250,64 264,47 278,90 293, ,31 STRATEJİK AMAÇ 2 NİN TOPLAM MALİYETİ 518,36 804,49 836,41 875,23 914, ,58 Tablo 12: Amaç 2 nin toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 77

78 3. MALİYETLENDİRME Stratejik Amaç 3: KURUMSAL MÜKEMMELİYET VE SÜREKLİ GELİŞME Eğitim, AR-GE ve teknolojiye önem veren sürekli gelişmeye açık kurumsal yapı oluşturmak, kurum çalışanlarının gelişimini ve iş tatminini sağlamak. HEDEF NO Yatırım Cari HEDEFLER YILLAR/TL TOPLAM (Milyon TL.) Y Karar destek ve yönetim sistemi 13,02 13,86 12,87 11,00 11,00 61,75 C altyapısı kurularak kul- lanıcıların hizmetine sunulacaktır. 1,58 1,58 1,58 1,58 1,58 7,90 Y Karayolu ağı, geometrisi, altyapısı, elemanları, durum bilgileri, 3,45 8,94 9,58 11,00 11,00 43,97 C trafik bilgileri, kaza bil- gileri, karayolu yönetim sistemleri (insan kaynakları, bütçe, ihaleler vb.) ile bilgilerin zamanında, güvenilir ve sürekli tutulması ile ilgili her türlü çalışmalar yapılacak ve gerekli sistemler kurulacaktır. 0,18 0,18 0,18 0,18 0,18 0,88 Y Kurum çalışanlarının kurumsal 0,45 0,47 0,50 0,52 0,55 2,49 memnuniyeti 5 yıl içeri- C sinde % 10 artırılacaktır. 0,32 0,32 0,33 0,33 0,34 1, Y Kuruluşun araştırma, geliştirme 7,05 7,20 8,15 9,00 9,80 41,20 C konusundaki uluslara- rası kabul edilebilir ve güvenirlik seviyesinde olan faaliyetleri geliştirilerek sürdürülecektir. 0,16 0,18 0,20 0,22 0,23 0,98 Y Kurumda uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilecektir. C 5,16 5,67 6,24 6,86 23,93 STRATEJİK AMAÇ 3 ÜN TOPLAM MALİYETİ 26,20 37,89 39,05 40,06 41,53 184,73 Tablo 13: Amaç 3 ün toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 78

79 Stratejik Amaç 4: KARAYOLU AĞININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ Karayolu sistemi üzerinde hareketliliği, konforu artırıcı iyileştirmeleri ve gelişmeleri sağlamak ve sürdürmek. HEDEF NO Yatırım Cari HEDEFLER YILLAR/TL TOPLAM (Milyon TL.) 4.1 Y Ulaşım politikaları doğrultusunda 8.338, , , , , ,18 C karayolu fiziki ve geometrik standartları iyileştirilecek ve geliştirilecektir. 6,09 6,70 7,37 8,11 8,92 37, Y Geometrik standardı düşük köprülerin yenilenmesi, 9,96 43,94 15,81 41,48 6,92 118,11 sismik onarım gerektiren köprülerin güçlendirilmesi C önceliklendirilerek gerçekleştirilecektir. 6,27 6,90 7,59 8,35 9,19 38,31 Y Yol bakım, onarım ve büyük onarım hizmetlerinin standartları 1.096, , , , , ,88 C güvenli ulaşımı sağlayacak şekilde yükseltilerek 5 yıl içerisinde yol kullanıcı memnuniyeti % 10 artırılacaktır. her mevsimde konforlu ve 1.918, , , , , , Y Ulusal güvenlik açısından stratejik 219,11 189,41 166,68 66,14 74,11 715,44 C önemi haiz güzergahlarda iyileştirme yapılacak ve alternatif güzergahlar geliştirilecektir. 190,00 165,00 147,00 52,00 56,00 610,00 STRATEJİK AMAÇ 4 ÜN TOPLAM MALİYETİ , , , , , ,12 Tablo 14: Amaç 4 ün toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 79

80 3. MALİYETLENDİRME Stratejik Amaç 5: İNSAN VE ÇEVREYE DUYARLILIK Karayolu ulaşım sisteminden kaynaklanan, doğal çevreye ve insana zarar veren çevresel etkiler azaltılarak, enerji tasarrufu sağlanarak yaşam kalitesini artırmak, tarihi ve kültürel varlıkları korumak. HEDEF NO Yatırım Cari HEDEFLER YILLAR/TL TOPLAM (Milyon TL.) 5.1 Y C Yol boyu gelişim ve erozyon kontrolü çalışmaları hızlandırılacak, uygulama aşamasında mevcut ve yeni projelendirilecek yollarda insan ve çevreyi gözeten peyzaj çalışmaları yapılacaktır. 40,00 44,00 48,00 53,00 58,00 243, Y C Yol, malzeme ocakları ve tesislerin çevresel etkilerinin ve alınabilecek çevre koruyucu önlemlerin belirlenmesi için gerekli çalışmaların yapılması sağlanacaktır. 1,50 6,58 7,15 7,79 8,42 31, Y Mevcut tüm tesislerde enerji tasarrufuna ilişkin tedbirler 57,00 88,00 94,00 100,00 106,00 445,00 alınacak, güçlendirme, C bakım ve onarım hizmetleri tamamlanacaktır. 10,00 11,00 12,00 13,00 14,00 60, Y 0,95 1,00 1,00 1,10 1,20 5,25 İnsana ve çevreye duyarlı üstyapı Ar-Ge çalışmaları yürütülecektir. C 0,03 0,04 0,04 0,05 0,05 0, Y Tarihi Köprülerin yakın çevresi ile birlikte restore edilerek korunması 3,82 5,73 7,45 8,94 11,62 37,55 C ve cazibe merkezi haline getirilmesi sağlanarak, koruma bilincinin oluşturulmasına katkıda bulunulacaktır. 5,48 6,03 6,63 7,29 8,02 33,45 STRATEJİK AMAÇ 5 İN TOPLAM MALİYETİ 118,78 162,37 176,27 191,16 207,31 855,88 Tablo 15: Amaç 5 in toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 80

81 STRATEJİK AMAÇLARIN TOPLAM MALİYETİ AMAÇLAR YILLAR/TL TOPLAM MilyonTL Stratejik Amaç 1: Hareketlilik Yolcu ve yük taşımacılığında konforu artırmak, zaman kayıplarını ve ekonomik kayıpları en aza indirmek. Y 2.220, , , , , ,20 C 5,58 8,75 0,83 0,91 1,00 17,07 Stratejik Amaç 2: Karayolu trafik güvenliğinin sağlanması Yol ağımız üzerinde trafik güvenliğini sürekli olarak artırmak. Y 258,00 531,85 548,94 572,33 596, ,26 C 260,36 272,64 287,47 302,90 317, ,31 STRATEJİK AMAÇ 3: Kurumsal mükemmeliyet ve sürekli Y 23,97 30,47 31,10 31,52 32,35 149,41 gelişme Eğitim, AR-GE ve teknolojiye önem veren sürekli gelişmeye açık kurumsal yapı oluşturmak, kurum çalışanlarının C 2,23 7,42 7,95 8,54 9,18 35,33 gelişimini ve iş tatminini sağlamak STRATEJİK AMAÇ 4: Karayolu ağının korunması ve Y 9.663, , , , , ,61 geliştirilmesi Karayolu sistemi üzerinde hareketliliği ve konforu artırıcı iyileştirmeleri ve C 2.120, , , , , ,51 gelişmeleri sağlamak ve sürdürmek. STRATEJİK AMAÇ 5: İnsan ve çevreye duyarlılık Karayolu ulaşım sisteminden kaynaklanan, Y 103,27 145,30 157,60 170,82 185,24 762,23 doğal çevreye ve insana zarar veren çevresel etkiler azaltılarak, enerji tasarrufu sağlanarak yaşam kalitesini artırmak, tarihi ve kültürel varlıkları C 15,51 17,06 18,67 20,34 22,07 93,65 korumak. STRATEJİK AMAÇLARIN TOPLAM MALİYETİ , , , , , ,58 Tablo 16: Stratejik amaçların toplam maliyeti Y: Yatırım C: Cari 81

82 3. MALİYETLENDİRME Stratejik Amaçların Yatırım Maliyeti x Milyon TL TOPLAM AMAÇ , , , , , ,20 AMAÇ 2 258,00 531,85 548,94 572,33 596, ,26 AMAÇ 3 23,97 30,47 31,10 31,52 32,35 149,41 AMAÇ , , , , , ,61 AMAÇ 5 103,27 145,30 157,60 170,82 185,24 762,23 TOPLAM , , , , , ,71 Tablo 17: Stratejik amaçların yatırım maliyeti Yap-İşlet-Devret Otoyollar Harcamaları x Milyon TL TOPLAM Tablo 18: Stratejik amaçların Yap-İşlet-Devret Otoyollar Harcamaları Stratejik Amaçların Cari Maliyeti x Milyon TL TOPLAM AMAÇ 1 5,58 8,75 0,83 0,91 1,00 17,07 AMAÇ 2 260,36 272,64 287,47 302,90 317, ,31 AMAÇ 3 2,23 7,42 7,95 8,54 9,18 35,33 AMAÇ , , , , , ,51 AMAÇ 5 15,51 17,06 18,67 20,34 22,07 93,65 TOPLAM 2.404, , , , , ,87 Tablo 19: Stratejik amaçların cari maliyeti 82

83 Stratejik Plan Finansman Kaynakları KAYNAKLAR TOPLAM (bin TL) ÖZEL BÜTÇE Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri Alınan bağış, yardım ve özel gelirler Diğer gelirler Sermaye gelirleri GENEL TOPLAM Tablo 20: Stratejik plan finansman kaynakları 83

84 STRATEJİK PLAN DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ 1: YOL VE TRAFİK GÜVENLİĞİ Yol ağımız üzerindeki trafik güvenliğini sürekli olarak artırmak. HEDEF yılına kadar yol ağımızda, kar ve buzla mücadele uygun malzeme ve çağdaş ekipman kullanılarak yapılacaktır. Gerçekleşme Durumu: a. Kar ve buzla mücadelede kullanılan agregalarla ilgili Karayolu Teknik Şartnamesi 524. Kısım da revizyon yapılarak, tarih ve sayılı yazı ile teşkilata yayımlanmıştır. b. Buz çözücü ve önleyici sıvılarla ilgili olarak şartname hazırlanmıştır. c. Tüm malzemelerin (Tuz, agrega ve eriyik) standartları belirlenmiştir. d. Kar mücadelesinde çalıştırılacak makine parkının yenilenmesi ve dengelenmesi faaliyeti yerine getirilerek makine parkının yaş ortalaması düşürülmüştür. HEDEF 1.2 Yol bakım, onarım ve trafik güvenliği hizmetlerinin standartları her mevsimde konforlu ve güvenli ulaşımı sağlayacak şekilde yükseltilerek 5 yıl içerisinde müşteri memnuniyeti %20 artırılacaktır. Gerçekleşme Durumu: HEDEF 1.3. Karayollarından kaynaklanan ölümlü ve yaralanmalı kazalar (2005 yılı verilerine göre % 0,14) 5 yıl içerisinde % 40 azaltılacaktır. Gerçekleşme Durumu: a. Bu dönemde yıllık ortalama 90 adet KKN(Kaza Kara Noktası) ve KPYN (Kaza Potansiyeli Yüksek Noktalar) yapılmıştır. b. Tüm Projelerde Trafik Güvenliği denetimi yapılmıştır. c. Yol Yapım programında iki yönlü yolların bölünmüş yol yapım çalışmaları sürdürülmektedir. AMAÇ 2: HAREKETLİLİK Yolcu ve yük taşımacılığında konforu artırmak, zaman kayıplarını ve ekonomik kayıpları en aza indirmek. HEDEF 2.1. Sosyo-ekonomik ihtiyaçlar gözetilerek belirlenen yol koridorlarının fayda-maliyet analizleri sonuçları doğrultusunda yapılabilirliği tespit edilenleri projelendirilerek inşa edilecektir. Gerçekleşme Durumu: a. Sosyo-ekonomik ihtiyaçlar gözetilerek Yatırım Programına teklif edilen yeni işlerin faydamaliyet analizleri sonucunda yapılabilirliği tespit edilenler programa alınmıştır. a. Bölge Müdürlüklerinin talebi doğrultusunda gerekli malzemeler yeterli miktarda temin edilerek Bölge Müdürlüklerine gönderilmektedir. b. Her yıl yatay ve düşey işaretlemeler %100 e yakın tamamlanmakta olup çeşitli sebeplerle yıpranan levhalar yenilenmektedir. c yılları arasında yol bakım-onarım çalışmaları konforlu ve güvenli ulaşımı sağlayacak şekilde artırılmıştır. Daha kaliteli, konforlu ve güvenli bakım-onarım çalışmaları yapılabilmesi için mevcut ödeneklerin artırlması ile sağlanabilecektir. HEDEF 2.2. Fiziki ve geometrik standardı düşük devlet yollarının % 30 u ile il yollarının % 20 si 5 yıl içinde iyileştirilecektir. Gerçekleşme Durumu: a. Öncelikleri tespit etmek amaçlı gerekli analizlerin (fayda-maliyet analizi, çoklu kriter analizi vb.) yapılarak yollarda iyileştirme çalışmaları yapılmıştır. b bölünmüş yol hedefine 5 yılın sonunda ulaşılmış olup 2011 yılı Aralık ayı itiba- 84

85 riyle Km. bölünmüş yol yapılmıştır. c. Kaplamasız yolların tamamı (stabilize, toprak) asfalt kaplamalı hale getirilme çalışmaları devam etmektedir. d. Sathi Kaplamalı yolların trafik hacmine göre fiziki standardlarının yükseltilme çalışmaları devam etmektedir. HEDEF yılı sonu itibarıyla önemli fiziki gerçekleşme sağlanmış projeler önceliklendirilerek 3 yıl içerisinde bitirilecektir. Gerçekleşme Durumu: a. Bir yıl içinde tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilecek projelere öncelik verilmiştir. b. Dış finansmanı sağlanan projelerde fiziki gerçekleşmeleri %70 oranına gelmiş olan projelerin tamamı bitirilmiş olup, kesin hesap aşamasına gelinmiştir. c. Kasım 2011 tarihi itibariyle Km.yol yapılmış, ton bitüm kullanılmış ve Km yolda asfalt yapım ve onarımı yapılmıştır. AMAÇ 3: KURUMSAL MÜKEMMELİYET VE SÜREKLİ GELİŞME b. Yol durumu coğrafi altlık üzerinden internetten sunulmaktadır. Yine internetten sunulan Güzergah Analizi uygulaması ile kapalı yollar, çalışma yapılan yollar, hava durumu sunulmakta ve yol kullanıcılarına istedikleri güzergahtan seyahatlerini planlayabilme imkanı sağlanmaktadır. Güzergah Analizi uygulamasının cep telefonu uygulaması da mevcuttur. HEDEF 3.2. Karayolu sektöründe çalışanların niteliklerinin teknolojik bilgi açısından en üst düzeye ulaştırılabilmesi için kurum içi ve kurum dışı eğitime ağırlık verilecektir. Gerçekleşme Durumu: a. Kuruma yeni giren teknik personelin tamamı temel eğitime tabii tutulmuştur. b SP dönemi için planlanan eğitim programlarının %75 i gerçekleştirilmiştir. c. Toplam personel sayısının %30 u kurum çalışanlarının gelişimine yönelik eğitimler ile gelişen teknolojinin takibi ve adaptasyonu eğitimlerine katılmışlardır. d. Teknolojinin takibi açısından teknik personelin her yıl % 7.68 i ulusal ve uluslararası seminer, sempozyum, fuar vb. toplantılara katılmıştır. Eğitim, AR-GE ve teknolojiye önem veren sürekli gelişmeye açık kurumsal yapı oluşturmak, kurum çalışanlarının gelişimini ve iş tatminini sağlamak. HEDEF yıl içerisinde akıllı ulaşım sistemleri uygulaması yaygınlaştırılacaktır. Gerçekleşme Durumu: a. Mevcut web tabanlı yol durumu uygulaması ilgili kurum personelinin internet erişimi olan her yerden yol durumu veri tabanına bilgi girişine imkan vermektedir. Veri girişlerinin Şube Şeflikleri personelince yapılması için Şube personeli eğitilmelidir. HEDEF 3.3. Kurum çalışanlarının kurumsal memnuniyeti 5 yıl içerisinde % 10 artırılacaktır. HEDEF 3.4. Karar destek ve yönetim sistemi geliştirilerek 5 yıl içerisinde kullanıcıların hizmetine sunulacaktır. Gerçekleşme Durumu: a. e-dönüşüm projesi kapsamında kurulmakta olan Ulusal Ulaştırma Portalı ve Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulumu Projesinde Ulaşım Katmanını sağlayan ve Kurumumuzda Karar Destek ve Yönetim Sistemlerine temel teşkil eden Karayolları Coğrafi Altlığı oluşturulmuştur. Köprü Yönetim Sistemi projesi için köprü ve 85

86 STRATEJİK PLAN DEĞERLENDİRİLMESİ yol verisi sağlanmıştır. Üstyapı Yönetim Sistemi projesi için araziden toplanan veriler veri tabanına eklenmiş ve yol envanter altlığı ile ilişkilendirilmiştir. Kurumsal Bilgi Otomasyonu kapsamında temel bilgi sistemleri geliştirilmektedir. b. Üstyapı Yönetim Sistemi (ÜYS) çalışmaları kapsamında, düzgünsüzlük, yüzey bozulmaları, taşıma gücü ve kayma direnci ölçümlerinde kullanılan araçların yenilenmesi, modernizasyonu ve kalibrasyonları gerçekleştirilmiştir. Üstyapı yönetim sistemi kurma ve uygulama çalışmaları kapsamında üstyapı yönetim sistemi yazılımı hazırlanması devam etmektedir. HEDEF 3.5. Kuruluşun araştırma laboratuvarları 5 yıl içerisinde geliştirilecektir. Gerçekleşme Durumu: AMAÇ 4: ULUSAL GÜVENLİK Karayolu sistemi üzerinde ulusal güvenlik amaçlı hareketliliği artırıcı gelişmeleri, iyileştirmeleri ve diğer ulaşım alt sistemleri ile bütünleşmeyi sağlamak. HEDEF 4.1. Ulusal güvenlik açısından stratejik önemi haiz güzergahlarda 5 yıl içerisinde iyileştirme yapılarak, alternatif güzergahlar geliştirilecektir. Gerçekleşme Durumu: a. Ulusal Güvenlik arz eden yollar için gelen talepler doğrultusunda kaplamasız yollar kaplamalı hale getirilmektedir. a. Genel Müdürlüğümüz 2006 yılından bugüne, TS EN ISO/IEC standardına göre akreditasyon kapsamını sürekli arttırmış, akredite deney sayısını 45 e çıkartmış ayrıca 6 adet kalibrasyon hizmetinden de akredite olmuştur. b. Hem Yapı Malzemeleri Yönetmeliği ne uyumunu sağlamak, hem de TSE tarafından harmonize edilen Avrupa Standartlarına geçiş yapmak üzere, Merkez ve Bölge laboratuvarlarımızın yeni standartlara uyum çalışmalarının başlatılması zorunlu hale gelmiştir. c yılında alınan Genel Müdürlük OLUR u ile Pilot Bölge olarak 1.Bl. Md., 4. Bl. Md., 6. Bl. Md., 8. Bl. Md. ve 10. Bl. Müdürlüklerimiz seçilmiş ve bu kapsamda TS EN ISO 9001 ve TS EN ISO/IEC standartlarına uygun cihaz, ekipman ve ortam koşulları yönünden teknik alt yapıları iyileştirilmiştir. d. Pilot Bölgelerimizde, TS EN ISO 9001 standardının tüm şartlarını karşılayacak şekilde bir Kalite Yönetim Sistemi kurulmuş ve TSE den ISO 9001 belgesi alınmıştır. AMAÇ 5: İNSAN VE ÇEVREYE DUYARLILIK Karayolu ulaşım sisteminden kaynaklanan, doğal çevreye ve insana zarar veren çevresel etkilerin azaltılarak yaşam kalitesini artırmak. HEDEF 5.1. Yol boyu gelişim ve erozyon kontrolü çalışmaları hızlandırılacak, uygulama aşamasında mevcut ve yeni projelendirilecek yollarda insan ve çevreyi gözeten peyzaj çalışmaları yapılacaktır. Gerçekleşme Durumu: a. Her yıl yol boyu ağaçlandırma ve peyzaj çalışmaları yapılarak adet fidan dikimi gerçekleştirilmiştir. HEDEF yılından itibaren karayolu projelendirmesi ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) çalışmalarında yer alan çevre koruyucu önlemlerin (gürültü azaltıcı önlemler, rezervi bitmiş ocakların rehabilitasyonu vb.) uygulanması sağlanacaktır. 86

87 Gerçekleşme Durumu: a. KGM de laboratuvar çalışmaları sırasında deneylerde kullanılan kimyasal sarf malzemeleri ve testi yapılan malzemelerin insan sağlığı ve çevreye zararlarının önlenmesi amacıyla 2009 Yılında yaklaşık 1600 kg. deney amaçlı kullanılan kimyasal atık malzeme ücret karşılığında özel bir firma olan İzaydaş a gönderilerek imha edilmiştir. HEDEF yılları arasında mevcut tüm tesislerin bakım ve onarım hizmetleri tamamlanarak idare binalarının her türlü eksikliği giderilmiş olacaktır. Gerçekleşme Durumu: a yılları arasında belirlenen hedefler eleman ve ödenek yetersizliği nedeniyle gerçekleşmemiştir. 87

88 5. İZLEME VE DEĞERLENDİRME Stratejik plan, performans programı ve yıllık faaliyet raporları birbirlerine veri sağlayan ve destekleyen performans esaslı bütçelemenin 3 ana unsurudur. Plan Gelişmelerinin İzlenmesi: Planın onaylanması ve uygulamaya konulması ile birlikte planda yer alan hedefleri izleme süreci başlayacaktır. İzleme sürecinde, stratejik planda ortaya konulan amaç ve hedeflere ne ölçüde erişildiği sistematik olarak Performans Programının izlenmesi ile yapılacak ve belirli periyotlarda raporlanacaktır. Raporlama, izleme sürecinin temel çıktısı olacaktır. Rapor, stratejik hedeflerin gerçekleşme düzeyleri hakkında sorumlu birimlerden elde edilen açıklama ve yorumları içerecektir. Performans Değerlendirilmesi: Değerlendirme aşamasında izleme raporları göz önünde bulundurularak, planlanan performans hedeflerinin gerçekleşen uygulama sonuçları ile karşılaştırılması yapılacaktır. Performans değerlendirilmesi, performans programının hazırlanması esnasında belirlenen performans göstergeleri kullanılarak gerçekleştirilecek ve değerlendirmeyi geri besleme süreci takip edecektir. Bu süreçte stratejik planın gözden geçirilmesi, beklenmeyen sonuçların ortaya çıkması halinde planın ilgili merciler tarafından değerlendirilmesi ve gerekli revizyonun yapılarak uygulamaya devam edilmesi sağlanacaktır. İzleme ve değerlendirme amacıyla Genel Müdür Yardımcısı Başkanlığında Merkez Harcama Birimi Yetkililerinden oluşan komisyon yıllık uygulamaları takip etmek üzere ilk 6 aylık uygulamalar için Temmuz ayı içerisinde ve sonraki yılın Ocak ayı içerisinde düzenli toplantılar yapacaktır. Her yıl yapılan KGM Bölge Müdürleri toplantısının bir oturumunda SP nın uygulanmasına ilişkin değerlendirmeler yapılacaktır. Söz konusu toplantılarda hedef ve faaliyetlerin gerçekleşme durumları, gerçekleşmesinde gecikme olanların nedenleri, bütçe kullanım oranları ve benzeri hususlar değerlendirilecektir. Komisyonun yapacağı toplantılarda koordinasyon ve sekreterya hizmetlerini Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı yürütecektir. Toplantılara ilişkin görüşme tutanakları rapor halinde getirilerek Genel Müdürlük Makamına sunulacaktır. Dönemsel toplantı ve raporlarda varsa programa olumsuz yönde etki yapan gelişmeler saptanarak ilave tedbirler geliştirilecektir. Yıllık değerlendirme toplantısı sonucunda hazırlanacak rapor; yıllık İdare Faaliyet Raporunun dayanağı olacaktır. Ayrıca, Genel Müdürlük Teftiş Kurulu Başkanlığı ve İç Denetim Birimi tarafından merkez ve taşra birimlerinde yapılan denetimler sonucunda hazırlanacak raporlarda Stratejik Planın uygulanmasına ilişkin hususlara yer verilerek Plan uygulamalarına ilişkin takip ve kontrol mekanizmasının sağlıklı işletilmesine katkı sağlanacaktır. İzleme sırasında alınacak raporlara göre her bir faaliyet, faaliyet için kullanılan kaynak, işin ulaştığı nokta ve ortaya çıkan ürün ile hizmetin değerlendirilmesine de imkan sağlanacaktır. İzleme işlemleri sonucunda düzenlenecek raporlarda Devlet Planlama Teşkilatı nca yayımlanan Kamu Kuruluşları İçin Stratejik Planlama Rehberi nin izleme ve değerlendirme başlığında belirtilen ilkelere uyulacaktır. Karayolları Genel Müdürlüğü nün yeniden yapılanma sürecinin yasal mevzuatı tarihinde resmi gazetede yayımlanan Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği ile tamamlanmıştır. Mevzuatın tamamlanmasının ardından dönemi Stratejik Plan çalışmaları başlatılmış ancak Planın tamamlanması 2012 yılı ortalarında gerçekleşmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü nün yapılanma süreci içinde olması nedeniyle koordinasyonda yaşanan zorluklar Stratejik Planın zamanında bitirilememesine neden olmuştur. Değişim sürecinin getirdiği zorluklara rağmen Stratejik Planın hazırlanmasında katılımcılık ve paylaşımcılık sağlanabilmiştir. 88

89 6. SONUÇ Karayolları Genel Müdürlüğü nün yeniden yapılanma sürecinin yasal mevzuatı tarihinde resmi gazetede yayımlanan Karayolları Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği ile tamamlanmıştır. Mevzuatın tamamlanmasının ardından dönemi Stratejik Plan çalışmaları başlatılmış ancak Planın tamamlanması 2012 yılı ortalarında gerçekleşmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü nün yapılanma süreci içinde olması nedeniyle koordinasyonda yaşanan zorluklar Stratejik Planın zamanında bitirilememesine neden olmuştur.değişim sürecinin getirdiği zorluklara rağmen Stratejik Planın hazırlanmasında katılımcılık ve paylaşımcılık sağlanabilmiştir. Genel Müdürlüğün Stratejik Planında; Misyon, Vizyon ve amaçlarımız Stratejik planda yer alanmisyon ve Vizyon ile aynı kalmıştır. Önceki SP de yer alan Ulusal Güvenlik amacı çıkarılarak Karayolu Ağının Korunması ve Geliştirilmesi amaç olarak eklenmiştir. Böylece yeni SP Kurum misyon ve vizyonu ile daha uyumlu hale gelmiştir. Ancak hedeflerimiz değişmiş ve sayısı artmıştır. Hedeflerin Bakanlığımız hedefleriyle uyumlu olmasına özen gösterilmiş ve AR-GE ye daha çok ağırlık verilmiştir. Bir önceki Stratejik Planda ilke tanımının farklı kabul edilmesi nedeniyle ilkelerimiz Stratejik Planda yeniden belirlenmiştir Stratejik planda eksikliğimiz olan Kurum Kaynaklarımız ve hedeflerin maliyetlendirilmesi Stratejik Planda Orta Vadeli Mali Plan ve Orta Vadeli Program ile uyumlu olacak şekilde yapılmış ve bir önceki Stratejik Planda yer alan hedeflerin gerçekleşme durumu da ayrıca belirtilmiştir. Stratejik Planın uygulanmasında; diğer kurum ve kuruluşlar ile Karayolları Genel Müdürlüğü çalışanlarının olumlu katkıları başarıya ulaşmakta önemli bir unsur teşkil edecektir. Karayolları Genel Müdürlüğü Stratejik Plan ile daha güçlü kurumsal bir yapıya kavuşmak ve karayolu ulaşımını planda belirlenen amaçlar doğrultusunda, daha ileriye götürmeyi umut etmektedir. 89

90 7. EKLER EK-1 Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında 2003 yılından 04/11/2011 e kadar çıkarılmış kanunlar KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAKKINDA 2003 YILINDAN 04/11/2011 E KADAR ÇIKARILMIŞ KANUNLAR SIRA NO RESMİ GAZETE YAYIN TARİHİ KANUN SAYISI KANUNUN ADI Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verilebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere, kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemektir. Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşaasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun Bu Kanunun amacı; ülkemizin ihtiyacı olan bölünmüş yol yapımının seri ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesidir.bu Kanun; bölünmüş yol yapımı ile ilgili hizmetlerin görülmesini hızlandırmak üzere, Karayolları Genel Müdürlüğünce ihtiyaç duyulacak her türlü makine ve ekipmanın tahsisi, bunların giderleri ve bölünmüş yol yapımı hizmetlerinde çalıştırılacak personelin temini, malî ve sosyal hakları ve bazı taşınmazların satışından elde edilecek gelirlerin yol yapım işlerinde kullanılabilmesi ile ilgili usûl ve esasları kapsar. Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 657 sayılı kanundaki memur personele ilişkin konularda, bazı vergisel konularda ve işsizlik sigortasına yapılacak ödemelerde düzenlemeler yapılmıştır Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Bu Kanun ile 15 inci maddede belirtilen kamu idarelerinde Strateji Geliştirme Başkanlığı, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve Müdürlüklerin kurulması düzenlenmiştir Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Bu kanun ile karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunlu hale getirilmiştir. Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun (18/07/2001 tarihli işbu kanuna 24/07/2008 tarihinde geçici madde 10 eklenmiştir.) Bu Kanunun amacı; Hazineye ait taşınmazların daha kısa sürede ekonomiye kazandırılmasıdır. 90

91 Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Bu kanunda, karayolu bakımı ve onarımı amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek konulmasıyla ilgili bir hüküm ve Hazineye ait taşınmazlardan KGM ye tahsisli ve kullanımında olanlara ilişkin bir geçici madde bulunmaktadır. Asya Karayolları Ağı Hükümetlerarası Anlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun KGM, İhtisaslaşmış Devlet Kuruluşu olarak sayılmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun EK-2 Karayolları Genel Müdürlüğü Hakkında 2003 Yılından 04/11/2011 e Kadar Çıkarılmış Yönetmelikler SIRA NO RESMİ GAZETE YAYIN TARİHİ RESMİ GAZETE SAYISI YÖNETMELİĞİN ADI Karayolları Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Karayolları Genel Müdürlüğünde çalışan memurların görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Karayolları Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Personel Şubesi Müdürlüğü ve İşçi Münasebetleri Şubesi Müdürlüğü ile Sosyal İşler Şubesi Müdürlüğü ve Teknik Hesaplar Şubesi Müdürlüğüne atanabilme şartları değiştirilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu(otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik Bu Yönetmelik, tüm tesisleri ile birlikte erişme kontrollü karayollarının (otoyolların) veya Genel Müdürlükçe yapılmış veya yapılacak otoyollar üzerindeki yolculukla ilgili hizmet tesislerinin yapımı, bakımı ve işletilmesi ile sermaye şirketlerinin görevlendirilmesi, mevcut otoyolların işletme haklarının devri, sözleşme yapılması, görevlerin yürütülmesi, denetlenmesi, sona ermesi ve tarifelerin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar. Karayolları Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 29/3/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Karayolları Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin ekinde yer alan EK-2 Merkez Teşkilatı Nitelik ve Öğrenim Çizelgesi ve EK-3 Taşra Teşkilatı Nitelik ve Öğrenim Çizelgesi değiştirilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü Sicil Amirleri Yönetmeliği Bu Yönetmeliğin amacı, Karayolları Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının birinci, ikinci ve üçüncü sicil amirlerini belirlemektir

92 7. EKLER Karayolları Genel Müdürlüğü Sicil Amirleri Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmeliği Karayolları Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Karayolları Taşımacılık yetki belgesine ilişkin hükümleri içermektedir. Karayolları Genel Müdürlüğü Görev Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği Bu Yönetmeliğin amacı, Karayolları Genel Müdürlüğünün 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunla belirtilen esas ve usullere uygun olarak çalışma düzeninin oluşturulması ile merkez ve taşra teşkilatının görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, yürütülecek faaliyet ve hizmetlerin işbirliği ve hiyerarşik düzen içerisinde yerine getirilmesini sağlamaktır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Bu Yönetmelik ile; karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerine ilişkin Sağlık Bakanlığı nın görevlerine ilişkin düzenlemeler, taşıt tesciline,motorlu araç trafik belgesi ve geçerliliğine ilişkin değişiklikler yapılmıştır. EK 3. Çalışan Memnuniyetine İlişkin Özet Tablolar 50% 50% 40% 40% 30% 20% 21,41% 29,49% 30,78% 30% 20% 26,10% 29,62 25,06 15,79% 10% 0% GENEL İDARE HİZMETLERİ TEKNİK HİZMETLER 0,57% 0,41% SAĞLIK HİZMETLERİ AVUKATLIK HİZMETLERİ 5,59% YARDIMCI HİZMETLER SANAT SINIFI 11,75% CEVAP YOK 10% 0% 3,44 GEÇTİĞİMİZ YIL BU KADAR ÇALIŞMIYORDUM DAHA KÖTÜYE GİTMEKTEDİR GEÇTİĞİMİZ YILA GÖRE BİR FARK GÖREMİYORUM DAHA İYİYE GİTMEKTEDİR CEVAP YOK Grafik 3.1. Ankete katılanların hizmet sınıflarına göre dağılımı Grafik 3.3. Ankete katılanların KGM yi geçtiğimiz yıllara göre değerlendirme oranları 50% 41,40% 50% 40% 30% 17,20% 20% 12,76% 9,67% 7,84% 7,63% 10% 3,50% 0% 1 YILDAN AZ 1 YIL - 5 YIL 5 YIL - 10 YIL 10 YIL - 15 YIL 15 YIL - 20 YIL 20 YIL ÜSTÜ CEVAP YOK Grafik 3.2. Ankete katılanların hizmet sürelerine göre dağılımı 40% 30% 20% 10% 0% 8,68% HİÇ MEMNUN DEĞİLİM 15,80% BİRAZ MEMNUNUM 32,92% MEMNUNUM 11,31% ÇOK MEMNUNUM 17,20% SON DERECE MEMNUNUM 14,08% CEVAP YOK Grafik 3.4. KGM de çalışmaktan duyulan memnuniyet düzeyi dağılımı 92

93 EK.4 Müşteri Memnuniyetine İlişkin Özet Tablolar ANKET TİPİ Kamuoyu (Hane Bazında) Şoför (Yük ve Yolcu Taşımacılığı Yapan) Firma (Yük ve Yolcu Taşımacılığı Alanında Faaliyet Gösteren) ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜ GERÇEKLEŞTİRİLEN ANKET SAYISI Tablo 4-1: Örneklem plan tablosu ve gerçekleştirilen anket sayıları ,5 49,5 Kadın Erkek Kamuoyu (%) Firma (%) Grafik 4.1. Müşteri anketine katılanların cinsiyete göre dağılımı 94, ,6 4, yaş arası 2,5 24,9 32,2 28, yaş arası 22,0 36,0 33, yaş arası 16,0 16,8 26, yaş arası 11,8 8,4 8, yaş arası 7,8 1,9 0,8 65 yaş ve üstü ,7 0,5 0,0 Lisansüstü 10,5 26,8 Üniversite 2,1 2,2 5,7 1,8 Yüksek okul 26,2 43,4 Lise 24,4 13 8,9 Ortaokul 23,5 38,9 14,4 İlkokul 47,7 8,4 Eğitimi yok 0,3 0,5 Kamuoyu (%) Firma (%) Şoför (%) Kamuoyu (%) Firma (%) Şoför (%) Grafik 4.2 Müşteri anketine katılanların yaşlarına göre dağılımı Grafik 4.3. Müşteri anketine katılanların eğitim durumlarına göre dağılımı 70 61, ,5 2,2 0,9 7,4 5,4 5,5 26,4 Çok Kötü Kötü Orta İyi Çok İyi Kamuoyu (%) Firma (%) Şoför (%) Grafik 4.4. Müşteri anketine katılanların Türkiye Karayollarını değerlendirme oranı 47,8 40,4 37,0 44,3 4,6 7,6 8,9 93

94 7. EKLER Müşteri Anketine Katılanların Türkiye Karayollarını Değerlendirme Oranları ÇALIŞMA ALANLARI Ağırlıklı Puanlar (Kamuoyu) Ağırlıklı Puanlar (Firma) Ağırlıklı Puanlar (Şoför) Yeni yolların yapılmasında 72,8 70,3 75,2 Mevcut yolların işaretlenmesinde 71,4 66,4 71,1 Yolların sürekli trafiğe açık tutulmasında 69,6 68,0 71,4 Mevcut yolların onarılmasında 69,5 63,4 67,7 Teknolojik gelişmelerin takibi 69,1 66,3 71,1 Projelerin gerekliliği 68,6 67,2 69,5 Kar mücadelesi 67,4 63,6 66,5 Doğal afetlerdeki (sel, heyelan, vb.) performansı 67,1 62,2 64,0 Çevreye duyarlılık (yol boyu ağaçlandırma, peyzaj, gürültü perdeleri vb.) 67,1 63,8 67,7 Yol yüzeyi, banket, hendek ve refüj temizliği 66,9 62,0 67,5 Yol yüzeyi düzgünlüğü 66,5 59,4 64,2 Yol danışma hizmetleri 64,1 58,0 61,2 Halkla ilişkiler 61,4 57,6 58,6 Halkın projelere katılımı ve görüşleri 59,9 54,5 56,0 GENEL ORTALAMA 67,3 62,9 66,6 Tablo 4-2: Müşteri anketine katılanlar açısından, KGM çalışma alanlarına göre başarı puanları EK-5 Dış Paydaş Beklenti ve Memnuniyeti Anketine Katılanların Kurum Türlerine Göre Dağılımı KURULUŞ TÜRÜ SAYI YÜZDE (%) Kamu Kuruluşu ,03 Özel Sektör 65 2,17 Belediyeler ve İl Özel İdareleri ,87 Sivil Toplum Kuruluşları 44 1,47 Sendikalar 7 0,23 Kamu İktisadi Teşebbüsleri 82 2,73 Meslek Odaları 36 1,20 Üniversiteler 133 4,43 Diğer 26 0,87 TOPLAM ,00 50% 40% 30% 20% 10% 0% 8,70% ÜST DÜZEYDE BİLGİ SAHİBİYİM 42,67% ORTA DÜZEYDE BİLGİ SAHİBİYİM 34,73% AZ DÜZEYDE BİLGİ SAHİBİYİM 13,90% HERHANGİ BİR BİLGİ SAHİBİ DEĞİLİM Grafik 5.1. KGM ve sunduğu hizmetler hakkında sahip olunan bilgi düzeyine göre yüzde dağılımları Tablo 5-1: Dış paydaş beklenti ve memnuniyeti anketine katılanların kurum türlerine göre dağılımı (Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Avrupa Birliği Bakanlığı, Başbakanlık,Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Dış İşleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Harita Genel Komutanlığı, İçişleri Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Tedaş Genel Müdürlüğü, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği, T.C. Danıştay Başkanlığı, T.C. Sayıştay Başkanlığı, T.C. Yargıtay Başkanlığı, Tüpraş, Türk Telekom A.Ş. Ulaştırma Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Banka, Sendika, Birlik, Dernek veya Oda, Üniversite, Valilik, Belediye, Sivil Toplum Kuruluşu, İl Özel İdaresi, Firma-Müteahhit, Diğer) 94

95 Grafik 5.2. Çalışılan konuların yoğunluğu ve konulara ilişkin iletişim sıklığı 95

96 7. EKLER Grafik 5.3. Çalışılan konularla ilgili hareket planı Kod Konu Başlığı S1 S2 S3 S4 S5 Sürekli hizmetin sağlanması Kolaylıkla, uygun KGM çalışanına ulaşılabilmesi Süreçlere/şikâyetlere/olaylara ilişkin geri dönüş yapılması Hızlı geri dönüş süresi Personelin iletişim sürecindeki olumlu tavrı S6 İşlevsel sektörel bilgilere sahip olmaları S7 Sorulara/sorgulamalara cevap vermeye istekli olmaları S8 Birbirleri ile iletişim içinde olmaları S9 Çalışanların aynı konulara tutarlı cevap vermeleri S10 Çözüm üretmeleri S11 Yeterli sayıda uzman personele sahip olması Tablo 5-2: Çalışanlarla ilgili konuların hareket planı 96

97 8. KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği AR-GE: Araştırma-Geliştirme AUS: Akıllı Ulaşım Sistemleri BSK: Bitümlü Sıcak Karışım CBS: Coğrafi Bilgi Sistemi CCTV: Kapalı Devre Televizyon Sistemi (Closed Circuit Television) ÇED: Çevresel Etki Değerlendirme DAP: Doğu Anadolu Projesi DOKAP: Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planı DPT: Devlet Planlama Teşkilatı (Bugünkü Kalkınma Bakanlığı) E-YOLLARI: Avrupa Yollar EGM: Emniyet Genel Müdürlüğü EC: Ekonomi Komisyonu FSK: Farklı Seviyeli Kavşak GAP: Güneydoğu Anadolu Projesi GPS: Global Yer Belirleme Sistemi GSYİH, GSYH: Gayri Safi Yurtiçi Hasıla GZFT: Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı IPA: Avrupa Birliği ne katılım öncesi mali yardım enstrumanı (The Instrument for Pre-Accession Assistance) IRF: Avrupa Yol Federasyonu ITS: Akıllı Ulaşım Sistemleri ISO: Uluslararası Standartlar Teşkilatı TS EN ISO/IEC 17025: Bir laboratuvarın spesifik testleri gerçekleştirme konusunda yetkin olduğunun tanınması için karşılanması gereken genel gereklilikleri açıklayan uluslararası bir standarttır İ: İlgili kuruluş KGM: Karayolları Genel Müdürlüğü KKN: Kaza Kara Noktası KPYN: Kaza Potansiyeli Yüksek Noktalar 97

98 8. KISALTMALAR OHT: Otoyol üzerinde bulunan hizmet tesisleri OY: Otoyol PEST: Politik, Ekonomi, Sosyal ve Teknolojik Değerlendirme S: Sorumlu kuruluş SCADA: Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sistemi (Supervisory Control And Data Acquisition) SK: Sathi Kaplama SOS: Uluslararası Mors Alfabesi acil durum sinyali SP: Stratejik Plan TEN-T: Trans-Avrupa Ulaşım Ağları TEIEN: Türkiye Çevresel Veri Değişim Ağı Projesi TINA: Ulaşım Altyapı İhtiyaç Değerlendirmesi TEM: Kuzey-Güney Avrupa Otoyolu TYSM:Trafik Yönetim Sistemi Merkezi TS: Türk Standartları TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumu ÜYS: Üstyapı Yönetim Sistemleri VMS: Değişken Mesaj İşaretleri VoIP: Sesli Haberleşme VPN: Sanal Özel Ağ (Virtual Private Network) YHGP: Yeşil Irmak Havza Gelişim Projesi YİD: Yap-İşlet-Devret YOGT: Yıllık Ortalama Günlük Trafik ZBK: Zonguldak-Bartın-Karabük Bölgesel Gelişme Projesi 98

99 9. KAYNAKÇA 5018 Sayılı Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Kamu İdareleri için Stratejik Planlama Klavuzu (DPT 2. Sürüm Haziran) Karayolları Genel Müdürlüğü nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında 6001 Sayılı Kanun Ulaşım Ana Plan Stratejisi Dönemi 9. Kalkınma Planı Bölgesel Kalkınma Planları Orta Vadeli Program Orta Vadeli Mali Plan Ulaştırma Bakanlığı Stratejik Planı Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi Hedef Ulaştırma Şurası 99