GİRİŞ... 1 FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI...

Transkript

1

2 İÇİNDEKİLER PROGRAMIN YAPISINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR... iii KISALTMALAR... iv GİRİŞ... 1 FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI... 3 Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması... 7 Öncelik 1.2 Malların serbest dolaşımı kapsamında idari yapılanma için yasal mevzuatın hazırlanması FASIL 3: İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ Öncelik 3.1 Ulusal mesleki yeterliliklerin belirlenmesi ve ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması Öncelik 3.2 Doktorluk, hemşirelik, ebelik, diş hekimliği, veterinerlik, eczacılık ve mimarlık-mühendislik alanlarında meslek standartlarının belirlenmesi FASIL 4: SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Öncelik 4.1 Sermayenin serbest dolaşımına yönelik ilgili mevzuattaki kısıtlamaların belirlenmesi Öncelik 4.2 Ödeme hizmetleri alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 4.3 Kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin mevcut mevzuatın FATF ve AB gereklilikleri doğrultusunda güncellenmesi ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması FASIL 5: KAMU İHALELERİ Öncelik 5.1 Kamu ihale alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU Öncelik 6.1 Şirketler hukuku alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 7: FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU Öncelik 7.1 Telif hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 7.2 Sınai mülkiyet hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 7.3 Fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik uygulamaların AB müktesabatına uyumlu hale getirilmesi FASIL 8: REKABET POLİTİKASI Öncelik 8.1 Rekabet politikası alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 9: MALİ HİZMETLER Öncelik 9.1 Sigortacılık alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 9.2 Elektronik para hizmetleri alanında AB müktesebatına uyum sağlanması FASIL 11: TARIM VE KIRSAL KALKINMA Öncelik 11.1 Tarım ve kırsal kalkınma alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 12: GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNER VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKASI Öncelik 12.1 Gıda güvenliği alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 12.2 Veteriner alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması i

3 Öncelik 12.3 Bitki sağlığı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 14: ULAŞTIRMA POLİTİKASI Öncelik 14.1 Yol ulaşımı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması FASIL 18: İSTATİSTİK Öncelik 18.1 AB ye uyumlu istatistik sisteminin oluşturulabilmesi için gerekli idari yapılanmanın oluşturulması ve kapasitesinin güçlendirilmesi Öncelik 18.2 Demokrafik ve sosyal istatistiklere uyum sağlanması (Domain 1) Öncelik 18.3 Makro-ekonomik istatistiklere uyum sağlanması (Domain 2) Öncelik 18.4 İş istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 3) Öncelik 18.5 Tarım, ormancılık ve balıkçılık istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 4) Öncelik 18.6 İstatistiki veri üretiminin desteklenmesi (Domain 6) FASIL 19: SOSYAL POLİTİKALAR VE İSTİHDAM Öncelik 19.1 Sosyal politika ve istihdam alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 19.2 Sosyal hizmetlerin geliştirilmesi yönünde ilgili mevzuatın hazırlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması FASIL 27: ÇEVRE VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ Öncelik 27.1 Su kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.2 Atık yönetimi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.3 Doğa koruma alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.4 Yatay konulardaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.5 Hava kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.6 Kimyasallar alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.7 Endüstriyel kirlilik kontrolü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.8 Gürültü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.9 İklim değişikliği alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması FASIL 28: TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI Öncelik 28.1 Tüketicinin korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması Öncelik 28.2 Sağlığın korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması FASIL 32: MALİ KONTROL Öncelik 32.1 Kamu iç mali kontrol alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve ilgili yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 32.2 Dış denetim alanında Lima ve Meksika Deklerasyonlarına ve INTOSAI standartlarına uyum sağlanması ii

4 PROGRAMIN YAPISINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR - AB Müktesebatına Uyum Programı (MUP) yıllarını kapsamaktadır. - MUP ta yer alan 16 fasla ilişkin stratejiler iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, fasılla ilgili AB deki genel sektörel durum, uyum sağlanacak AB mevzuatı ve bu mevzuatı uygulamadaki idari yapılanma gereklilikleri İkinci bölümde, fasılda günümüze kadar kaydedilen yasal ve idari gelişmeler, öncelikler çerçevesinde mevzuat uyum ve idari düzenleme tabloları yer almaktadır. - Mevzuat uyum takvimi tablosunda yer alan birincil düzenlemeler için verilen tarih Meclise, ikinci düzenlemeler için verilen tarih ise Bakanlar Kuruluna sevk zamanını belirtmektedir. - Her fasla ilişkin programda yer alan AB mevzuatı, öncelikler çerçevesinde uyum sağlanacak olan mevzuatı anlatır. iii

5 KISALTMALAR AB AET AT BEC BÇUS BOP CDD CITES CN COFOG COICOP CPA ÇED EAGGF EKÖK ELURS ESA 95 EURATOM EUROSTAT FATF GDO GIS ISCO 88 IACS INTOSAI Avrupa Birliği Avrupa Ekonomik Topluluğu Avrupa Topluluğu Geniş Ekonomik Gruplara Göre Sınıflama Bütünleştirilmiş Çevre Uyumlaştırma Stratejisi Ödemeler Dengesi Müşterini Tanı Soyu Tehlikedeki Türlerin Uluslararası Ticareti Konvansiyonu Birleştirilmiş Mal Sınıflaması Devlet Fonksiyonlarının Sınıflandırılması Kişisel Tüketim Harcamalarının Amaca Göre Sınıflanması Avrupa Birliği nde Faaliyete Göre Ürünlerin İstatistiki Sınıflaması Çevre Etki Değerlendirme Avrupa Tarımsal Garanti ve Yönlendirme Fonu Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifi Epidemiyolojik Tarama ve Erken Uyarı ve Yanıt Sistemi Avrupa Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sistemi Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Mali Eylem Görev Gücü Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar Coğrafi Bilgi Sistemi Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması Entegre İdare ve Kontrol Sistemi Uluslararası Yüksek Denetim Kuruluşları Örgütü iv

6 KİMK LPİS LIFE MABEB MUB MUP Nace Rev 2.0 OTP ÖÇKB PCB PCT PRODCOM SÇD SITC TRACES UNFCCC Kamu İç Mali Kontrol Arazi Parsel Tanımlama Sistemi Çevre için AB Parasal Enstrümanı Mali Bilgi Edinme Birimi Merkezi Uyum Birimi Avrupa Birliği Müktesebatına Uyum Programı Avrupa Birliği Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması Ortak Tarım Politikası Özel Çevre Koruma Bölgesi Poliklorinebifeniller Poliklorineterifeniller Avrupa Birliği Sanayi Ürünleri Listesi Stratejik Çevresel Değerlendirme Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması Ülke Dışına Olan Hareketleri Kontrol Eden Sistem Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Konvansiyonu v

7 GİRİŞ Kıbrıs ta kalıcı bir anlaşmaya varılabilmesi için 24 Nisan 2004 tarihinde adanın her iki tarafında gerçekleştirilen eş zamanlı referandumlarda, Kıbrıs Türk halkının ortaya koymuş olduğu çözüm ve Avrupa Birliği yanlısı tutum karşısında, Avrupa Birliği Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi, Kıbrıslı Türklerin izolasyonunun kaldırılması kararını almış ve Avrupa Komisyonu na bu yönde öneri sunması için çağrı yapmıştır. Konsey tarafından yapılan çağrıya karşılık olarak Avrupa Komisyonu, Kıbrıslı Türklerin ekonomik kalkınmasını, AB ile ilişkilerinin geliştirilmesini ve çözün durumunda AB müktesebatını uygulamaya hazır hale gelmelerini hedefleyen Mali Yardım nü önermiş ve söz konusu Tüzük 2006 yılında onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Mali Yardım nün yürürlüğe girmesiyle birlikte Avrupa Komisyonu, Genişleme Genel Müdürlüğü Kurumsal Yapılanma Birimine bağlı TAIEX enstrümanı aracılığıyla sunduğu teknik yardımın, n dayandırıldığı orta-vadeli yaklaşıma paralel şekillenebilmesi yönünde Kıbrıs Türk tarafından müktesebatın üstlenilmesine ilişkin çok yıllı bir planlama yapmasını talep etmiştir. Bu çerçevede, yıllarını kapsayan Müktesebata Uyum Programı, Avrupa Komisyonu ile yakın istişare ve işbirliği içerisinde hazırlanmıştır. Söz konusu Program, ekonomik ve sosyal önceliklerimize göre belirlenen 12 müktesebat faslını kapsamakta olup uygulanması safhasında önemli sayıda yasa ve tüzük AB müktesebatına uyumlu olarak hazırlanıp yürürlüğe girmiştir. Bunun yanı sıra, yürürlüğe giren mevzuatın uygulanmasına dönük gerekli idari yapılar oluşturulmuş veya mevcut yapılar da güçlendirilmiştir döneminde AB mali yardımının yıllık olarak belirlenmesi, Müktesebata Uyum Programı kapsamındaki uyum stratejilerinin de yıl bazında güncellenmesini beraberinde getirmiştir. Mali yardımın, yoğun siyasi girişimler sonucu AB nin dönemini kapsayan çok yıllı mali çerçevesi içine dâhil edilmesi neticesinde ise yeniden orta vadeli planlama yaklaşımı benimsenmiştir. Bu doğrultuda, uyum sürecini yönlendirmek ve izlemek amacıyla bakanlar seviyesinde Dışişleri Bakanı Sayın Özdil Nami nin başkanlığında oluşturulan AB Uyum Yönetim Grubu, Müktesebata Uyum Programı nın yıllarını kapsayacak şekilde güncellenmesine ilişkin bir karar almıştır. AB Uyum Yönetim Grubu nun kararı doğrultusunda, Bakanlıklardan ve bağlı dairelerinden her düzeyde temsilci ile AB Koordinasyon Merkezi nin eşgüdümünde yürütülen çalışmalar sonucu Müktesebata Uyum Programı nda yer alan uyum stratejileri, dört yeni müktesebat faslı 1 daha eklenmek suretiyle güncellenmiştir. Bu çalışmayı müteakip süreçte, toplam 16 müktesebat faslına ilişkin uyum stratejileri kamuoyunun bilgisine sunulmuş, ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri de alınarak yıllarını kapsayan Programa son hali verilmiştir. 1 Malların Serbest Dolaşımı; Fikri Mülkiyet Hakları; Mali Kontrol; İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi 1

8 Müktesebata Uyum Programı nda, yol güvenliğinin iyileştirilmesinden güvenli gıda zincirinin oluşturulmasına, özel sektör iş kurma koşullarının basitleştirilmesinden, tüketici haklarının korunmasına, sürdürülebilir kalkınma politikalarının etkinleştirilmesine kadar birçok alanda Kıbrıs Türk halkının günlük ihtiyaçlarını ve karşılaştıkları yapısal sorunları giderici önlemler yer almaktadır. Bunun yanı sıra Program, adada varılacak bir çözüm durumunda AB müktesebatının Kıbrıslı Türkler tarafından etkin bir şekilde üstlenilmesine katkı sağlayarak, yaratılacak yeni koşullara adaptasyonu hızlandıracak ve çözümün tüm parametreleri ile gecikmeksizin uygulanmasını mümkün kılacaktır. Bu bağlamda, her iki lider tarafından çözüme ulaşma yönünde ortak bir iradenin ortaya konması ve yapılandırılmış müzakere sürecinin 2014 yılı itibariyle yeniden başlayacak olması, Müktesebata Uyum Programı nda yer alan hedeflerin belirtilen takvime uygun olarak hayata geçirilmesini daha önemli bir hale getirmektedir. Müktesebata Uyum Programı nda yer alan hedeflerin tam olarak başarıya ulaşması, yatay nitelikteki reform adımlarının da Programın uygulanmasına eş zamanlı atılması ile gerçekleşebilecektir. Bu bağlamda, kamu yönetimi reformunun bel kemiğini oluşturan yeni Kamu Görevlileri Yasa Tasarısı nın en kısa sürede yasalaşarak yürürlüğe girmesi; bunu takiben Bakanlıkların ve bağlı dairelerinin kuruluş, görev ve çalışma esaslarını düzenleyen yasal çerçevenin hizmet birimlerinin fonksiyonelliğini ve esnekliğini artıracak şekilde yenilenmesi; mevzuat hazırlama kalitesinin iyileştirilmesi ve onay sürecinin etkinleştirilmesi; kamu harcamaları sisteminin ve bütçe yönetim sürecinin rasyonelleştirilmesi, Müktesebata Uyum Programı nın uygulanmasından elde edilecek faydanın optimuma ulaşmasını sağlayacaktır. Avrupa Komisyonu nun bugüne kadar TAIEX aracılığıyla sunduğu teknik yardım, Kıbrıs Türk tarafı için öncelikli kabul edilen müktesebat fasıllarında yürütülen çalışmalar ile sınırlı kalmış olup, AB ye tam uyum için gerekli olan siyasi ve ekonomik kriterler ile kamu yönetimi reformu ile ilişkili diğer yatay nitelikli reformları kapsamamıştır. Yasal ve idari yapılarını AB ye uyumlaştırma yönünde çaba ortaya koyan diğer yönetimlere sağlanan imkânlara kıyasla oldukça kısıtlı kalan bu teknik yardımın, yeni siyasi gelişmeler ışığında konsolide edilmesi ve kapsamının genişletilmesi ise AB uyum çalışmalarının tam randımanlı ve olası bir çözüme gerçek anlamda hizmet edecek şekilde yürütülmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Ülkemizin 70 li yıllarda inşa edilen ve günümüzün ihtiyaçlarını karşılayacak yönde reform edilmeyen yasal ve idari yapılarının, AB üye devletlerinin ortak akıl ile oluşturdukları müktesebata uyumlaştırılması için hazırlanan Müktesebata Uyum Programı nda yer alan hedeflerin hayata geçmesi, söz konusu yapıların kapsamlı bir şekilde yenilenmesi ve halka sunulan hizmetlerin iyileştirilmesi suretiyle Kıbrıs Türk halkının hayat kalitesinin artırılmasını beraberinde getirecektir. 2

9 FASIL 1: MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI 1.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Malların Serbest Dolaşımı, Avrupa Birliği ni oluşturan ilkelerin dört temel serbestisinden bir tanesidir. Bu çerçevede üye devletler tarafından Birlik iç pazarına sunulan sanayi ürünleri ile belirli kurallar çerçevesinde Birliğe ithal edilen üçüncü ülke sanayi ürünlerinin herhangi bir teknik engelle karşılaşmadan Birlik dahilinde serbest dolaşımı hedeflenmektedir. Ayrıca, fasıl kapsamında malların serbest dolaşımının tam olarak sağlanabilmesi için gümrük vergisi, eş etkili vergiler ile miktar kısıtlamalarının yanı sıra ticarette teknik engellerin de kaldırılması gerekmektedir. Temel olarak teknik nitelikleri düzenleyen mevzuatı ve uygulamaya dair kuralları içeren malların serbest dolaşımı faslı, ticarete konu olan ürünlere ilişkin teknik niteliklerin Birlik genelinde kabul edilecek kurallar ile belirlenmesini amaçlamaktadır. Malların serbest dolaşımının sağlanması için teknik mevzuatın uyumlaştırılması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, pazara giren ürünlerin üretildikleri mevzuata olan uygunluğunu kontrol edecek kamu laboratuvarları ile ürünlere pazara arz edilmeden önce yapılması gereken test ve belgelendirme işlemlerini yapacak özel laboratuvarlar (uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşlar) için gerekli altyapının kurulması ve kamu ile özel sektörde yer alan bu iki laboratuvar grubunun birbirlerinden bağımsız olarak faaliyet göstermelerinin sağlanması gerekmektedir. 1.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 21 Aralık 1989 tarih ve 89/686/AET sayılı Konsey Direktifi, kişisel koruma ekipmanına ilişkin hususları düzenlemektedir. 20 Haziran 1990 tarih ve 90/385/AET sayılı Konsey Direktifi, vücuda yerleştirilebilen tıbbi cihazlar ile ilgili hususları düzenlemektedir. 14 Haziran 1993 tarih ve 93/42/AET sayılı Konsey Direktifi, tıbbı cihazlara ilişkin hususları düzenlemektedir. 22 Temmuz 1993 tarih ve 93/68/AET sayılı Konsey Direktifi, 87/404/AT (Basit Basınçlı Kaplar), 88/378/AET (Oyuncak Güvenliği), 89/106/AET (yapı malzemeleri), 89/336/AET (Elektromagnetik Uyumluluk), 89/392/AET (makine), 89/686/AET (Kişisel Koruma Ekipmanları), 90/384/AET (Otomatik Olmayan Kaldırma Cihazları), 90/385/AET (Vücuda Yerleştirilen Aktif Tıbbi Cihazlar), 90/396/AET (Gaz Yakan Cihazlar), 91/263/AET (Telekomünikasyon Terminal Donanımı), 92/42/AET (Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gerekleri) ve 73/23/AET (Elektrikli teçhizatın belirli voltaj limitleri içerisinde kullanımı) tadil edilmelerini düzenlemektedir. 29 Haziran 1995 tarih ve 95/16/AT Konsey Direktifi, asansörler ile ilgili hususları düzenlemektedir. 29 Mayıs 1997 tarih ve 97/23/AT Konsey Direktifi, basınçlı teçhizata ilişkin hususları düzenlemektedir. 22 Haziran 1998 tarih ve 98/34/AT Konsey Direktifi, teknik standartlara ilişkin hususları düzenlemektedir. 3

10 27 Ekim 1998 tarih ve 98/79/AT Konsey Direktifi, vücut dışı kullanılan tanı cihazlarına ilişkin hususları düzenlemektedir. 6 Kasım 2001 tarih ve 2001/82/AT Konsey Direktifi, veteriner tıbbi ürünlere ilişkin hususları düzenlemektedir. 6 Kasım 2001 tarih ve 2001/83/AT Konsey Direktifi, insan kullanımı için tıbbi ürünlere ilişkin hususları düzenlemektedir. 31 Mart 2004 tarih ve (AT) 648/2004 Konsey, deterjanlara ilişkin hususları düzenlemektedir. 31 Mart 2004 tarih ve 2004/28/AT Konsey Direktifi, veteriner tıbbi ürünler ile ilgili 2001/82/AT sayılı Direktif uyarınca Birlik kodunu değiştirmektedir. 31 Mart 2004 tarih ve 2004/22/AT Konsey Direktifi, ölçüm aletlerine ilişkin hususları düzenlemektedir. 31 Mart 2004 tarih ve (AT) 726/2004 Konsey, Avrupa ilaç ajansının kurulması ile ilgili ve veteriner ve insan kullanımı amaçlı kullanılacak tıbbi ürünlerin denetimi ve izinlendirilmesi ile ilgili prosedürleri belirler. 17 Mayıs 2006 tarih ve 2006/42/AT Konsey Direktifi, makineler ile ilgili hususları düzenlemektedir. 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/95/AT Konsey Direktifi, elektrikli teçhizatın belirli voltaj limitleri içerisinde kullanımını düzenlemektedir. 5 Eylül 2007 tarih ve 2007/47/AT Konsey Direktifi, 90/385/AET (vücuda yerleştirilebilen tıbbi cihazlar), 93/42/AET (tıbbi cihazlar) ve 98/8/AT (biyosit) sayılı Konsey Direktiflerin tadil edilmesini düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve (AT) 764/2008 Konsey, malların serbest dolaşımının sağlanması ve karşılıklı tanıma ilkesinin uygulanması için takip edilecek kuralları düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT Konsey Kararı, ürünlerin pazarlanmasına ilişkin ortak çerçeveyi düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve (AT) 765/2008 Konsey, akreditasyon ve piyasa gözetimi ile ilgili ürünlerin pazarlanmasına ilişkin hususları düzenlemektedir. 10 Şubat 2009 tarih ve 2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi, veteriner tıbbi ürünlerinin kullanımını düzenlemektedir. 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/23/AT Konsey Direktifi, otomatik olmayan ölçüm aletlerine ilişkin hususları düzenlemektedir. 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/28/AT Konsey Direktifi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı hususlarını düzenlemektedir. 6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 Konsey, hayvansal gıdalardaki aktif maddelerin farmakolojik kalıntı limitlerinin oluşturulmasına yönelik prosedürleri içermektedir. 4

11 18 Haziran 2009 tarih ve 2009/48/AT Konsey Direktifi, oyuncak güvenliğine ilişkin hususları düzenlemektedir. 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/105/AT Konsey Direktifi, basit basınçlı kaplara ilişkin hususları düzenlemektedir. 30 Kasım 2009 tarih ve (AT) 1223/2009 Konsey, kozmetik ürünlerine ilişkin hususları düzenlemektedir. 9 Mart 2011 tarih ve 2011/17/AB Konsey Direktifi, metrolojiye ilişkin hususları düzenlemektedir. 9 Mart 2011 tarih ve (AB) 305/2011 Konsey, inşaat malzemelerinin tüketici ürünü olarak piyasada pazarlanmasına ilişkin hususları düzenlemektedir. 27 Eylül 2011 tarih ve (AB) 1007/2011 Konsey, tekstil isimleri ve tekstil ürünlerinin etiketlenmesine ilişkin hususları düzenlemektedir. 25 Kasım 2012 tarih ve 2012/27/AB Konsey Direktifi, enerji verimliliği hakkındadır. 1.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Malların serbest dolaşımı faslı altında AB müktesebatına uyum sağlanması için gerekli mevzuat düzenlemelerinin hayata geçirilmesi yönünde çeşitli kurum ve kuruluşlarla koordinasyonun sağlanarak çalışmaların yapılması gerekmektedir. Düzenleyici, standart belirleyici, akreditasyon ve uygunluk bildiriminden sorumlu kurum ve kuruluşların kesin olarak belirlenmesi ilgili direktiflerin uygulanabilmesi için büyük önem taşımaktadır. Tercihen kamu makamları piyasa gözetimi fonksiyonları ile ilgili yasama ve yürütme yetkilerini korumalıdır. Bunun yanında düzenleyici uygunluk şartları ile ilgili üçüncü tarafların da teknik yeterlilik ve bağımsızlık ilkeleri ile değerlendirme yapması ileri düzeyde sağlamalıdır. Malların serbest dolaşımının sağlanması ayrıca laboratuvarların teknik olarak yeterliliklerinin ulusal düzeyde bu amaç doğrultusunda tesis edilmiş üçüncü bir tarafça belgelendirilmesi, laboratuvarlarda kullanılacak olan cihazların ölçme kabiliyetlerinin düzenlenmesi ve teknik mevzuatın uygulanmasını sağlayacak AB standartlarının benimsenmesi, uygulanması ve bu çerçevede Avrupa standardizasyon kuruluşlarına tam üyeliğin sağlanması gerekmektedir. 1.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 1.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Fasıl 1 malların serbest dolaşımı altında uyuma ilişkin hazırlık çalışmaları 2012 yılında başlamıştır. Bu kapsamda, faslın uygulamasından sorumlu olacak ilgili kurum ve kuruluşlara malların serbest dolaşımı ile ilgili AB müktesebatına ilişkin bilgilendirme yapılmıştır. Bu bilgilendirmeler ışığında ise, yılları arasında gerçekleştirilecek olan uyum çalışmalarına ilişkin öncelikler belirlenmiştir. 5

12 1.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması Öncelik 1.2 Malların serbest dolaşımı kapsamında idari yapılanma için yasal mevzuatın hazırlanması 6

13 1.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 1.1-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 1 Veteriner Tıbbi Ürünleri Yasa Tasarısı Amaç/Kapsam Veteriner tıbbi ürünleri ile ilgili sektörün ve ticaretin gelişimini engellemeden; hayvan sağlığını iyileştirilmesi ve veteriner tıbbi ürünlerinin üretimi, dağıtımı ve düzgün kullanımına ilişkin kuralların belirlenmesi 2 Enerji Verimliliği Yasa Tasarısı Enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması 3 Oyuncaklar Oyuncak güvenliğine ilişkin mevzuatın AB mevzuatına uyumlaştırılması amacıyla Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -6 Kasım 2001 tarih ve 2001/82/AT Konsey Direktifi -31 Mart 2004 tarih ve (AT) 726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -10 Şubat 2009 tarih ve 2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi 25 Kasım 2012 tarih ve 2012/27/AB Konsey Direktifi 18 Haziran 2009 tarih ve 2009/48/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Enerji işlerinden sorumlı Bakanlık Ekonomi işlerinden 7

14 1.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Yenilenebilir Enerji (Değişiklik) Yasa Tasarısı Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimi veya ısıtma amaçlı kullanımının düzenlenmesi 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/28/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Enerji işlerinden 5 Yapı Malzemeleri Yasa Tasarısı Yapı malzemelerinin temel karakteristikleri ile ilgili performans beyanlarının ve yapı malzemelerine CE işaretlerinin kurallarını oluşturarak yapı malzemelerinin piyasaya arz edilmesi ve piyasada bulundurulması ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi 9 Mart 2011 tarih ve 305/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Yapı Malzemeleri Direktifi 2015 yılının birinci Bayındırlık işlerinden 6 Kozmetik Yasa Tasarısı İlgili yasaya yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 30 Kasım 2009 tarih ve 1223/2009 Konsey 2015 yılının birinci Sağlık işlerinden 7 Veteriner Tıbbi Ürünleri Komisyonunun Rolü ve Çalışma Esasları Veteriner Tıbbi Ürünleri Komisyonunun rolü ve danışma prosedürleri ile ilgili detaylı kuralların belirlenmesi amacıyla Veteriner Tıbbi Ürünler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -6 Kasım 2001 tarih ve 2001/82/AT Konsey Direktifi -31 Mart 2004 tarih ve (AT) 726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -31 Mart 2004 tarih ve 2004/28/AT Konsey Direktifi -6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -10 Şubat 2009 tarih ve 2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 8

15 1.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 8 Asansörler Denetim Asansörler ile ilgili standardizasyon getirilmesinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak tüzük 29 Haziran 1995 tarih ve 95/16/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Çalışma işlerinden 9 Basınçlı Kaplar Denetim Basınçlı Kaplar ile ilgili standardizasyon getirilmesinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak tüzük 29 Mayıs 1997 tarih ve 97/23/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Çalışma işlerinden 10 Beşeri Tıbbi Ürünler Yasa Tasarısı İlgili yasaya yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 6 Kasım 2001 tarih ve 2001/83/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Sağlık işlerinden 11 Tıbbi Cihazlar ve Malzemeler Yasa Tasarısı Cihazların tıbbi cihaz olarak sınıflandırılabilmesi ve işlem görebilmesi için aranacak şartların belirlenmesi ve yapılması gereken ön izin işlemlerinin tanımlanması, söz konusu tıbbi cihaz olarak beyan edilen cihazların AB nin ilgili tıbbi cihaz mevzuatına uyumlulukların nasıl kontrol edileceğinin belirlenmesi ve tıbbi cihazların ülkeye giriş yaptıktan sonra kullanım şartları ve kullanım yerleri ile ilgili düzenlemelerin ve yapılması gereken kontrollerin belirlenmesi -20 Haziran 1990 tarih ve 90/385/AET sayılı Konsey Direktifi -14 Haziran 1993 tarih ve 93/42/AET sayılı Konsey Direktifi -27 Ekim 1998 tarih ve 98/79/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Sağlık işlerinden 9

16 1.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 12 Veteriner Tıbbi Ürünlerinin İmalat ve Pazarlama Yetkilendirmeleri, Ambalajanması, Etiketlenmesi, Satışı ve Dağıtımı ile Farmakovijilans ve Gözetim Hakkındaki Tüzük Veteriner tıbbi ürünlerini pazarlama, üretim, paketleme, etiketleme, dağıtım, reçetelendirme, piyasadan toplatılma, kullanım, denetim ve yaptırımlar hakkındaki kuralların belirlenmesi amacıyla Veteriner Tıbbi Ürünler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -6 Kasım 2001 tarih ve 2001/82/AT Konsey Direktifi -31 Mart 2004 tarih ve (AT) 726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -10 Şubat 2009 tarih ve 2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 13 Uygulanacak Teknik Şartnamelerin Yayınlanması Hakkında Tüzük Yapı malzemelerini içeren uyumlaştırılmış standartların yasal mevzuat içerisine alınmasının sağlanması amacıyla Yapı Malzemeleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -22 Haziran 1998 tarih ve 98/34/AT Konsey Direktifi - 9 Mart 2011 tarih ve 305/2011 Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Bayındırlık işlerinden 14 Tekstil İsimleri ve Tekstil Ürünlerinin Etiketlenmesine İlişkin Tüzük Tekstil isimleri ve tekstil ürünlerinin etiketlenmesine ilişkin hususların düzenlenmesi amacıyla Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 27 Eylül 2011 tarih ve (AB) 1007/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 15 Otomatik Olmayan Ölçüm Aletlerine İlişkin Tüzük Otomatik olmayan ölçüm aletlerine ilişkin hususların düzenlenmesi amacıyla Metroloji Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 23 Nisan 2009 tarih ve (AT) 2009/23 Konsey 2015 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 10

17 1.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam 16 Ölçüm Aletlerine İlişkin Tüzük Ölçüm aletlerine ilişkin hususların düzenlenmesi amacıyla Metroloji Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 17 Deterjanlar Tüzügü Deterjanların piyasaya sürülmesi prosedürlerinin düzenlenmesi amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 18 Basit Basınçlı Kaplar Denetim 19 Kaldırma Cihazları ve Aksamları Denetim Basit Basınçlı Kaplar ile ilgili standardizasyon getirilmesinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Kaldırma cihazları ile ilgili standardizasyon getirilmesinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 20 Kişisel Koruyucu Donanım Kişisel koruyucu ekipman ile ilgili standardizasyon getirilmesinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -31 Mart 2004 tarih ve (AT) 2004/22 Konsey -23 Nisan 2009 tarih ve 2009/23/AT Konsey Direktifi -9 Mart 2011 tarih ve 2011/17/AB Konsey Direktifi 31 Mart 2004 tarih ve (AT) 648/2004 Konsey 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/105/AT Konsey Direktifi 17 Mayıs 2006 tarih ve 2006/42/AT Konsey Direktifi 21 Aralık 1989 tarih ve 89/686/AET sayılı Konsey Direktifi Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden Çevre işlerinden Çalışma işlerinden Çalışma işlerinden Çalışma işlerinden 11

18 1.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 21 Yenilenebilir Enerji,Uygulama ve Denetim (Değişiklik) Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımındaki uygulamaları düzenlenmesi ve denetlenmesi amacıyla Yenilenebilir Enerji Yasası altında çıkarılacak tüzük değişikliği 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/28/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Enerji işlerinden 22 Elektrikli Teçhizatın Belirli Voltaj Limitleri İçerisinde Kullanımına İlişkin Tüzük Elektrkli techizatın belirli voltaj limitleri içerisinde kullanımına ilişkin Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/95/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 23 Makineler ile İlgili Hususları Düzenleyen Tüzük Makineler ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 17 Mayıs 2006 tarih ve 2006/42/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Ekonomi işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 1.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Enerji işlerinden, Bayındırlık işlerinden, Sağlık işlerinden, Çevre işlerinden sorumlu Bakanlık, Tarım işlerinden, Ekonomi işlerinden ) 1 Malların serbest dolaşımı alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Enerji işlerinden 1 Yenilenebilir enerji konusunu takip edecek bir birimin oluşturulması (Enerji Dairesinin teşkil edilmesi durumunda bu daireye ait bir birim olacak) 2 Enerji verimliliği konusunu takip edecek bir birimin oluşturulması (Enerji Dairesinin teşkil edilmesi durumunda bu daireye ait bir birim olacak)

19 1.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Bayındırlık işlerinden Uygulama Tarihi 1 Yapı malzemeleri ile ilgili Bayındırlık işlerinden teknik personeline konu ile ilgili eğitim verilmesi Yapı malzemeleri ile ilgili Bayındırlık işlerinden bünyesinde ilgili dairesinde birim oluşturulması ve istihdam sağlanarak personele eğitim verilmesi ve yurt dışına çalışma ziyaretlerinin düzenlenmesi Yapı malzemeleri ile ilgili kurum kuruluş, meslek odaları ve sivil toplum örgütleri ile istişarelerde bulunulması Sağlık işlerinden 1 İlaç ve Eczacılık Dairesine ilgili personelin görevlendirilmesi İlaç ve Eczacılık Dairesi personeli için AB deki uygulamaya yönelik eğitimlerin düzenlenmesi Tıbbi cihazların nasıl kontrol edileceğinin belirlenmesi ve tıbbi cihazların ülkeye giriş yaptıktan sonra kullanım şartları ve yerleri ile ilgili kontrollerin nasıl yapılacağına ilişkin eğitimlerin düzenlenmesi 4 Sağlık işlerinden için orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması, personelin eğitilmesi ve ithalatçıların, halkın ve paydaşların bilgilendirilmesi ve yurt dışına çalışma ziyaretlerinin düzenlenmesi Çevre işlerinden 1 Deterjanlar konusunda çalışacak personelin eğitilmesi ve çalışma ziyaretlerini düzenlenmesi 2014 Tarım işlerinden Veteriner tıbbi ürünler ile ilgili denetim yapacak personele teorik ve pratik eğitim verilmesi Mevzuattan etkilenecek kesimlerin bilgilendirilmesi ve eğitimcilerin eğitilmesi Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların hazırlanması Veteriner Tıbbi Ürünlerinin reçetelendirilmesi ve kayıtlarının tutulması

20 Öncelik 1.2 Malların serbest dolaşımı kapsamında idari yapılanma için yasal mevzuatın hazırlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 1.2-a Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanan AB Mevzuatı 1 Yapı Malzemeleri Teknik Komitesinin Oluşumu ve Görevlerine Dair Tüzük 2 Piyasa Gözetimi ve Denetimi Faaliyetlerinde Çalışacak Denetim Elemanlarının Görevlendirilmesi Hakkında Tüzük Teknik şartnamelerin ve mevzuat uyumunun sağlanarak uygulamaya yönelik sorunların çözümü için kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odalarından oluşacak komitenin düzenlenmesi amacıyla Yapı Malzemeleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla Yapı Malzemeleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 9 Mart 2011 tarih ve 305/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 9 Mart 2011 tarih ve 305/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Meclis / Bakanlar Kurulu Onay Tarihi 2015 yılının ikinci 2016 yılının birinci Düzenlemeden Sorumlu Kurum/lar Bayındırlık işlerinden Bayındırlık işlerinden 14

21 b) İdari Düzenleme Tablosu 1.2-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Ekonomi işlerinden, Maliye işlerinden ve ilgili diğer bakanlıklar) Uygulama Tarihi 1 Onaylanmış kuruluş görevlendirmede takip edilecek usullerin ve test laboratuvarlarının belirlenmesi Maliye işlerden 1 Gümrük tarifelerinin AB tarifelerine uygun olarak güncellenmesi Gümrük Dairesi için ihtiyaç duyulan personelin istihdamı Gümrük Dairesinin otomasyona geçmesi için çalışmaların yapılması Gümrük Dairesi personeline yönelik hizmet içi eğitimlerin verilmesi 2016 Bayındırlık işlerinden 1 Yapı Malzemeleri Teknik Komitesinin oluşumu ile ilgili çalışmalar yapılması kurum kuruluş, meslek odaları ve sivil toplum örgütleri ile istişarelerde bulunulması 2 Yapı malzemeleri piyasa gözetmenleri biriminin oluşturulması, personele hizmet içi eğitimlerin verilmesi ve yurt dışında çalışma ziyareti düzenlenmesi Sağlık işlerinden İlaç ve Eczacılık Dairesine ihtiyaç duyulan eczacı istihdamının gerçekleştirilmesi ve Sağlık işlerinden sorumlu Bakanlığa ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi 2 Sağlık işlerinden, Yataklı Tedavi Kurumları Dairesi, Bakım-Onarım Şubeye bağlı Tıbbi Cihaz Ön İzinleri ve Kontrolleri Biriminin ve gerekli diğer birimlerin oluşturulması 3 Tıbbi Cihaz Ön İzinleri ve Kontrolleri Biriminde görev yapmak üzere 1 adet I. Derece Biyomedikal Mühendis, 1 adet II. Derece Biyomedikal Mühendis ve 2 adet III. Derece Biyomedikal Mühendis Kadrolarının ilgili teşkilat şemalarına yerleştirilmesi ve ihtiyaç duyulan Biyomedikal Mühendislerin bu birimde kullanılmak üzere istihdam edilmesi Ekonomi işlerinden 1 Ekonomi işlerinden bünyesinde yürütülmekte olan AB mevzatlarına ilişkin çalışmaları koordine edecek birimin oluşturulması Piyasa Gözetim ve Denetim Birimine ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi ve eğitimlerinin sağlanması

22 1.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 3 Piyasa gözetimi ve denetimi esnasında kullanılacak olan gerekli araç ve teçhizatın tedarik edilmesi Çalışma işlerinden 1 Çalışma işlerinden için ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi ve eğitimlerinin sağlanması AB'deki uygulamaya yönelik yurt dışında çalışma ziyaretleri düzenlenmesi 2016 Tarım işlerinden 1 Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi ve eğitimlerinin sağlanması

23 FASIL 3: İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ 3.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi İş kurma ve hizmet sunumu serbestisi, Avrupa Birliği nin dört temel serbestisinden (malların, kişilerin, hizmetlerin, sermayenin serbest dolaşımı) birini oluşturmaktadır. Bu fasıl, genel olarak sınai ve ticari nitelikteki faaliyetler ile birlikte el sanatları faaliyetlerini ve serbest meslek faaliyetlerini kapsamaktadır. Fasıl temel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar; iş kurma hakkı ve hizmet sunumunu; mesleki niteliklerin tanınmasına yönelik düzenlemeleri ve posta hizmetleri düzenlemeleridir. Avrupa Birliği nde hizmetler sektörü ekonomik aktivitelerin %70 ini, istihdamların %67 sini, ancak Birlik içi ticaretin sadece %20 sini kapsamaktadır. Avrupa Birliği, özellikle kişi ve hizmetlerin serbest dolaşımına halel getirmeksizin serbestçe dolaşımına izin verilen meslek alanlarındaki hizmet ve sunuluş kalitesinin standardizasyonuna önem vermektedir. Avrupa Birliği nde hizmet sunumu serbestisi, üye devletler arasında mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması hususunu da düzenlemektedir. Üye devletler, herhangi bir üye devletteki AB uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin iş kurma hakları ve sınır ötesi hizmet sağlama özgürlüklerini AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma da belirtilen istisnalara tabi olmakla birlikte ulusal mevzuatça engellenmemesini sağlamakla yükümlüdürler. 3.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi, AB deki iş kurma hakkı ve hizmet sunumu serbestisi bağlamında üye devletler arası mesleki niteliklerin karşılıklı tanınmasını düzenlemektedir. 3.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Bu alanda, AB müktesebatına uyum sağlanarak gerekli mevzuat düzenlemelerinin hayata geçirilmesi yönünde çalışma yapılması amacı ile çeşitli kurum ve kuruluşların koordinasyonunun sağlanması gerekmektedir. Bu kapsamda, her mesleğe yönelik yeterlilik kıstaslarının belirlenmesi ve iligli mesleki belgelerin onaylanmasından sorumlu olacak bir yapının kurulması sağlanmalıdır. 17

24 3.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 3.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Fasıl 3 iş kurma hakkı ve hizmet sunumu serbestisi başlığı altında bir öncelik olarak belirlenen mesleki niteliklerin karşılıklı tanınmasına uyum sağlamak için hazırlık çalışmaları 2012 yılında başlamıştır. Bu kapsamda, faslın uygulamasından sorumlu olacak ilgili kurum ve kuruluşlara mesleki niteliklerin karşılıklı tanınmasını ile ilgili AB müktesebatına ilişkin bilgilendirme yapılmıştır. Bu bilgilendirmeler ışığında ise, yılları arasında gerçekleştirilecek olan uyum çalışmalarına ilişkin öncelikler belirlenmiştir. 18

25 3.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 3.1 Ulusal mesleki yeterliliklerin belirlenmesi ve ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması Öncelik 3.2 Doktorluk, hemşirelik, ebelik, diş hekimliği, veterinerlik, eczacılık ve mimarlık-mühendislik alanlarında meslek standartlarının belirlenmesi 19

26 3.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 3.1 Ulusal mesleki yeterliliklerin belirlenmesi ve ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 3.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 1 Mesleki Yeterlilik Yasa Tasarısı Meslek yaşamına standardizasyon getirilmesinin sağlanması ve mesleki yeterlilik kurumun kurulması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Eğitim işlerinden Çalışma işlerinden 2 Çıraklık Çıraklık ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Mesleki Yeterlilik Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Eğitim işlerinden Çalışma işlerinden 3 Ustalık Ustalık ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Mesleki Yeterlilik Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Eğitim işlerinden Çalışma işlerinden 4 Mesleki Yeterlilik Kurumu Personel Mesleki Yeterlilik Kurumunun çalışma usul ve esaslarının ve personel görevlerinin belirlenmesi amacıyla Mesleki Yeterlilik Yasa Tasarısı altında çıkarılacak yeni tüzük 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Eğitim işlerinden 20

27 3.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 5 Sertifikasyon Sistemi Sertifikasyon sisteminin AB deki sertifikasyon sistemiyle uyumlaştırılması ve KKTC de çalışmak isteyen şahısların AB üye devletlerinde sahip oldukları mesleki yeterlilik sertifikalarının doğruluğunun belirlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsayacak şekilde mesleki yeterlilik, sınav ve belgelendirme usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla Mesleki Yeterlilik Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Eğitim işlerinden Çalışma işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 3.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Yüksek Öğrenim ve Akreditasyondan sorumlu kurum, Tabipler Birliği, Eczacılar Birliği, Hemşireler ve Ebeler Birliği Sendikası, Veteriner Hekimler Birliği, Mimar ve Mühendis Odaları Birliği) 1 Mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Eğitim işlerinden bünyesinde tüm meslek grupları ile istişarede bulunacak bir temas noktasının oluşturulması Ulusal Mesleki Yeterlilik Kurumunun Oluşturulması ve kurum personelinin görevlendirilmesi AB deki mesleki yeterlilik esaslarını düzenleyen kurumların işleyişinin incelenmesine yönelik çalışma ziyaretlerinin düzenlenmesi

28 Öncelik 3.2 Doktorluk, hemşirelik, ebelik, diş hekimliği, veterinerlik, eczacılık ve mimarlık-mühendislik alanlarında meslek standartlarının belirlenmesi a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 3.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 2 Eczacılar Birliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 3 Eczacılar Birliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 4 Eczacılık ve Zehirler (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 5 Hastabakıcılık ve Ebelik (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 6 Kıbrıs Türk Veteriner Hekimler Birliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden 22

29 3.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 7 Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı İlgili meslek grubuna dahil profesyonellerin mesleki yeterliliklerinin tanınmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin yapılması 7 Eylül 2005 tarih ve 2005/36/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Bayındırlık işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 3.2-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Yüksek öğrenim ve akreditasyondan sorumlu kurum, Tabipler Birliği, Eczacılar Birliği, Hemşireler ve Ebeler Birliği Sendikası, Veteriner Hekimler Birliği, Mimar ve Mühendis Odaları Birliği) 1 Diploma yeterliliklerin değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi Mesleki yeterlilik ön lisans değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi Yüksek öğrenim müfredatların gözden geçirilerek yeniden düzenlenmesi Meslek odaları ve birliklerin ve diğer ilgili tarafların mesleki yeterlilik ve meslek standartlarına yönelik farkındalığın artırılmasına yönelik faaliyetler düzenlenmesi 5 Mesleğe giriş kriterlerinin AB standartlarında yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalar kapsamında ilgili mesleki oda ve birliklerle çalışmalar yapılması

30 FASIL 4: SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI 4.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Sermayenin serbest dolaşımı üzerine oluşturulan AB müktesebatı hem AB içinde ve hem de üye devletler ile üçüncü ülkeler arasındaki sermaye hareketleri üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını düzenler. Aynı zamanda, güvenlik bakımından havale emirlerinin gerçekleştirilmesi ve sınırlar arası ödemelere dair kuralları da içerir. AB nin kara para aklamaya ve terörizmin finansmanına karşı mücadele mevzuatı, bankaların ve diğer ekonomik birimlerin, özellikle yüksek değerde kıymetli kağıtlar ve para işlemlerinde bulunurken, müşterilerin esas kimliklerinin ortaya çıkarılmasını ve belirli bazı işlemlerin gerekli mercilere rapor edilmesini öngörmektedir. Mali suçlar ile mücadelede anahtar gereksinimlerden bir tanesi, denetim, icra ve adalet kurumları arasında işbirliği dahil, etkin bir idari ve icra yapısının tesisidir. 4.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Sermaye Hareketleri Avrupa Birliği nde doğrudan yatırımlar, gayrimenkul yatırımları, sermaye piyasasında işlem gören menkul kıymetler, kolektif yatırım kuruluşlarının payları üzerindeki işlemler, normalde para piyasasında işlem gören menkuller, ödünç ve krediler, kefaletler, diğer garantiler ve ipotekler, sigorta sözleşmelerinin ifasındaki devirler v.s. gibi konular sermayenin serbest dolaşımı kapsamındadır. Şu anda sermayenin serbest dolaşımı rejimi AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın maddeleri (eski şekli ile maddeler) ile düzenlenmektedir. Aynı şekilde, üçüncü ülkelerle olan güvenlik ve yabancı politikalara ilişkin kısıtlamalar yeniden düzenlemiş ve AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın V. Bölümü altında yer alan özgürlük, güvenlik ve adalet alanlarına giren 75 inci madde altında düzenlenmiştir. AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın 63. maddesinin 1. paragrafında Bu Bölümde yer alan hükümler çerçevesinde, üye devletler arasındaki ve üye devletlerle üçüncü ülkeler arasındaki sermaye hareketlerine uygulanan tüm kısıtlamalar yasaktır hükmü öngörülürken, aynı maddenin 2. paragrafında ise Bu Bölümde yer alan hükümler çerçevesinde, üye devletler arasındaki ve üye devletlerle üçüncü ülkeler arasındaki ödemelere uygulanan tüm kısıtlamalar yasaktır ifadesi yer almıştır. Sermayenin üçüncü ülkelere veya ülkelerden dolaşımına ilişkin mevcut olan bazı kısıtlamaların korunması hususu, AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın 64. maddesinde yer alan Avrupa Parlamentosu ve Konsey, olağan yasama usulü uyarınca hareket ederek, üye devletlerle üçüncü ülkeler arasında sermayenin serbest dolaşımı hedefini en ileri düzeyde gerçekleştirmeye gayret ederek ve Antlaşmalar ın diğer Bölümlerine halel gelmeksizin, üçüncü ülkelere yönelik veya bu ülkeler kaynaklı gayrimenkul yatırımları da dahil doğrudan yatırımlar, iş kurma, mali hizmetlerin sunulması veya menkul kıymetlerin sermaye piyasalarına kabulünü içeren sermaye hareketleriyle ilgili tedbirleri kabul eder hükümleriyle düzenlenmektedir. Konsey, özel yasal prosedür çerçevesinde, oybirliği ile ve Avrupa Parlamentosuna danıştıktan sonra üçüncü ülkelerden ve ülkelere sermaye dolaşımını serbestleştirme yönünde geri adım atarak yaptırımlar uygulayabilir. 24

31 AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın 65. maddesi Avrupa Birliği ne üye devletler arasındaki sermaye hareketlerini düzenlemeye yönelik bazı kurallar sağlamaktadır. Sermayenin serbest dolaşımı üye devletlerin haklarına halel gelmeksizin; - ikametgah ve/veya sermaye yatırım yerleri farklılık gösteren yatırımcılar için vergi mükelleflerini birbirlerinden ayırt edici vergi mevzuatlarındaki ilgili hükümleri uygulamak, - vergilendirme ve mali kurumların ihtiyatlı denetimi alanında ulusal yasaların ya da tüzüklerin ihlalini önlemek için gerekli bütün önlemleri alma, veya idari veya istatistiksel bilgi toplama amacıyla sermayenin dolaşımının bildirimi ile ilgili prosedürleri koymak, kamu düzeni veya kamu güvenliği nedeniyle önlem alma imkanı tanımaktadır. AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın 66. maddesine göre istisnai hallerde, üçüncü ülke menşeli ya da üçüncü ülkelere yönelik sermaye hareketleri özellikle Ekonomik ve Parasal Birliğin işleyişini korumak üzere, Komisyonun önerisi ve Avrupa Merkez Bankasına danışıldıktan sonra, çok gerekli görülmesi durumunda üçüncü ülkelere karşı 6 ayı aşmayacak bir süre için koruma önlemleri alabilir. AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın maddelerine göre bu çerçevede ciddi bir ödemeler dengesi krizi ile karşı karşıya olan bir üye devlet üçüncü ülkelere yönelik miktara yönelik kısıtlamalarını tekrar koyabilir veya diğer koruyucu önlem alabilir. Bu tür önlemler iç pazarın çalışmasını mümkün olan asgari sıkıntı yaratacak şekilde olmalı ve aniden ortaya çıkan zorlukları ortadan kaldırmaktan başka bir amaç içermemelidir. Ödeme Hizmetleri İç Piyasada Ödeme Hizmetleri konulu 13 Kasım 2007 tarih ve 2007/64/AT Konsey Direktifi nin amacı tüm Avrupa Birliği içerisinde ödemelerin daha hızlı ve kolayca yapılmasını sağlayacak bütünleştirilmiş ödeme pazarının oluşturulması için modern ve uyumlu yasal çerçevenin kurulması amaçlanmaktadır. Ödeme hizmetlerinin iki temel amacı vardır: birincisi ödeme piyasasına giriş bariyerlerini kaldırarak rekabeti artırmak ve finansal piyasada yeni oyuncuların girişini sağlayarak adil piyasa erişimini sağlamaktır, ki bu ödeme kuruluşlarının, faaliyete geçebilmeleri için birtakım niteleyici ve miktara bağlı gereksinimleri yerine getirmek zorundadırlar. İkinci amaç ise bilgi gereksinimleri hususunda basitleştirilmiş ve tam uyumlu kurallar ve ödeme hizmetlerinin kullanımı ve sağlanması ile ilgili hak ve zorunlulukları sağlamaktır. Ödeme Hizmetleri Direktifi Avrupa Birliği içerisinde ödeme sağlayıcıları için birtakım kurallar ortaya koymakta olduğundan, ödeme hizmeti sağlayıcıları için yasal maliyetleri düşürmekte, ödeme sağlayıcıları arasındaki rekabeti artırmaktadır. Ödeme Hizmeti Direktifi ödeyen kişinin ve alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısının Avrupa Birliği nde olması durumunda, Avrupa Birliği para birimleri ile yapılan tüm ödemeleri kapsamaktadır. 16 Eylül 2009 tarih ve (AT) 2009/924 Konsey, Birlik içerisindeki sınır ötesi ödemelere ilişkin hususları düzenlemektedir. 25

32 Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesi 2005//60/AT sayılı Konsey Direktifi, kara paranın mali sistem aracılığıyla aklanmasının önlenmesi için kredi kurumlarına ve mali kurumlara, müşteri kimliğinin belirlenmesi, işlemlere ilişkin kayıtların en az beş yıl süreyle saklanması, kara paranın aklanması ile ilgili olabilecek her türlü işlemin özenle ve dikkatle incelenmesi, mali istihbarat birimlerinin kurulması, şüphelenilen işlemlerin derhal yetkili makamlara bildirilmesi ve yetkili makamlara yardımcı olunması, kara paranın aklanması eyleminin ortaya çıkarılması ve önlenmesi için iç denetimin sağlanması ve eğitim programlarının gerçekleştirilmesi yükümlülüklerini getirmektedir. Ayrıca bütün kredi kurumları ve mali kurumların yanı sıra sigorta şirketlerinin de direktifte öngörülen önlemlerle kara paranın aklanmasında aracı olarak kullanılmalarının engellenmesine çalışılmıştır. Direktif ile üye devletlere uyuşturucu suçları da dahil olmak üzere tüm organize suçlar, kaçakçılıktan elde edilen gelirlerin aklanması ve terörizmin finansmanı ile mücadele hükmü getirilmektedir. Direktifin kapsamı, kara para aklayıcıları tarafından kötüye kullanılan mali sektör dışındaki belirli faaliyetleri ve meslek gruplarını da içine alacak şekilde düzenlenmiştir. Böylece muhasebeci ve denetçiler, emlak komisyoncuları, noterler, mali işlemlerle uğraşan avukatlar, kıymetli taş ve maden satıcıları, para transfer edenler ve kumarhanelere de müşteri kimlik tespiti, kayıtların saklanması ve şüpheli işlem bildirim yükümlülükleri getirilmiştir. Kumarhanelerin ruhsata bağlanması zorunlu kılınmıştır. Yetkili makamların direktif kapsamındaki yükümlülerin direktifle belirlenen yükümlülüklere uyum göstermesini sağlamak amacıyla etkin denetim yapması ve gerekli tedbirleri alması yükümlü kılınmıştır. Müşterini Tanı ilkesi düzenlenmiştir. Müşteri özen ilkesi; müşterinin kimlik tespiti ve kimlik teyidi, müşterinin iş bilgilerinin temini, müşterinin risk bakımından sürekli bir şekilde takip edilmesi hususlarını kapsamalıdır. Ayrıca, kara para aklama ve terörizmin finansmanı riski durumuna göre genişletilmiş veya basitleştirilmiş müşterini tanı önlemlerin uygulanabileceği düzenlenmiştir. Avrupa Komisyonu son olarak 5 Şubat 2013 tarihinde kara paranın aklanmasıyla mücadele ve fon transferleriyle ilgili AB nin mevcut kurallarının güçlendirilmesi için iki önergeyi Avrupa Parlamentosuna ve AB Konseyine sevk etmiştir. Önergeler Müşterini Tanı prensibi kurallarının netlik ve şeffaflığını artırılması, siyasi bilinirliği olan kişilerle ilgili hükümlerin kapsamının genişletilmesi, esas faydalanıcıların tespit edilmesi için net bir mekanizma oluşturulması, şirketlerin gerçekte arkasında duranların kimliklerine dair kayıt tutulması ve üye devletlerin Mali Bilgi Edinme Birimleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gibi noktalarda iyileştirme ve bir dizi sıkı önlem düzenlemelerinin 2005/60/AT Konsey Direktifi ne eklenmesini öngörmektedir. 26

33 4.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Sermayenin Serbest Dolaşımı hususunda AB müktesebatının uygulanması adına sermaye hareketlerinin önündeki engelin kaldırılması için yeni yasal düzenlemelerin ve idari bir altyapının oluşturulması, ayrıca ödeme hizmetlerini yürütecek bir yetkili otoritenin kurulması gerekmektedir. Kara paranın aklanması ile mücadele etmek amacıyla mali bilgi edinmeden sorumlu bir biriminin kurulması ve bu birimde güçlü bir bilgi işlem merkezinin oluşturulması gerekmektedir. 4.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 4.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Sermaye Hareketleri Sermayenin serbest dolaşımı alanında Ekonomi işlerinden başkanlığında diğer bakanlık temsilcilerinden oluşan genişletilmiş çalışma grubu oluşturulmuş ve sermaye hareketlerinin önündeki kısıtlamaların kaldırılması için bir çerçeve yasa tasarısı hazırlanmıştır. Yasa tasarısının, AB müktesebatının askından indirilmesinden sonra yürürlüğe girmesi hedeflenmektedir. Çerçeve yasanın yanı sıra ilgili diğer mevzuattaki sermaye hareketlerine yönelik kısıtlamalar da tespit edilmiştir yılları arasında da ilgili Bakanlık ve bağlı kurumların mevzuatı incelenmiş olup mevzuattaki sermaye hareketleri önündeki kısıtlamalar tespit edilmiştir. Ödeme hizmetleri Bu alandaki çalışmalar 2011 yılında başlatılmış olup ödeme hizmetlerine yönelik Ekonomi işlerinden başkanlığında, Maliye işlerinden ve Merkez Bankası yetkililerinin katıldığı bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Söz konusu çalışma grubu, ödeme hizmetleri ile ilgili bir yasa tasarısı hazırlamaya başlamıştır. Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesi Kara para aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesi konusunda Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tavsiyeleri ve ilgili AB mevzuatına uygun hazırlanan Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası, şans oyunu salonu izni verilmesinin koşullarının belirlenmesi, bu salonların işleyiş ve denetimleri ayrıca ve şans oyunu salonları üzerinden suç gelirlerinin aklanmasını önlemesi amacıyla Şans Oyunları Yasası ve FATF tavsiyeleriyle uyumu gözetilerek periyodik olarak güncellenen Şüpheli İşlem Kriterleri ile Şüpheli İşlem Bildirim Usul ve Esasları, Nakdi Para Limitini Aşan İşlem Bildirimleri Usul ve Esasları Tebliğleri yürürlüğe konmuştur. Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası altında oluşturulan bir üst Kurul olan Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Kurulu altında Maliye Bakanlığı Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesi bünyesinde Mali Bilgi Edinme Birimi (MABEB) faaliyete girmiştir. 27

34 4.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 4.1 Sermayenin serbest dolaşımına yönelik ilgili mevzuattaki kısıtlamaların belirlenmesi Öncelik 4.2 Ödeme hizmetleri alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 4.3 Kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin mevcut mevzuatın FATF ve AB gereklilikleri doğrultusunda güncellenmesi ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması 28

35 4.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 4.1 Sermayenin serbest dolaşımına yönelik ilgili mevzuattaki kısıtlamaların belirlenmesi a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Bu öncelik altında kısa vadede bir mevzuat uyum çalışması öngörülmemektedir. b) İdari Düzenleme Tablosu 4.1-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Ekonomi işlerinden, Maliye işlerinden ve ilgili diğer tüm Bakanlıklar) 1 Yürürlükteki mevzuatta Sermayenin Serbest Dolaşımı alanındaki kısıtlamalarının tespit edilmesi ve ilgili kurum ve kuruluşların kapasitesinin geliştirilmesi Uygulama Tarihi

36 Öncelik 4.2 Ödeme hizmetleri alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 4.2-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri Yasa Tasarısı 2 Ödeme Hizmeti sunulmasının sağlanması - 13 Kasım 2007 tarih ve 2007/64/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 16 Eylül 2009 tarih ve (AT) 2009/924 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının birinci Ekonomi işlerinden Maliye işlerinden Merkez Bankası 2 Başvuru Belgelerinin Niteliğini ve Şeklini Belirleyen Usul ve Esaslar Tebliği Ödeme hizmeti sunan kuruluşların başvuru esnasında yetkili otoriteye sunacakları bilgi ve belgelerin niteliğinin ve içeriğinin belirlenmesi 13 Kasım 2007 tarih ve 2007/64/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Ekonomi işlerinden Maliye işlerinden Merkez Bankası 2 Fasıl 9 Mali Hizmetler başlığında öncelik 2 elektronik para hizmetleri alanında AB müktesebatına uyum sağlanması altında da yer almaktadır. 30

37 b) İdari Düzenleme Tablosu 4.2-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Ekonomi işlerinden, Maliye işlerinden, Merkez Bankası) Uygulama Tarihi 1 Ödeme Hizmetleri mevzuatı ile ilgili Bakanlıkların kapasite artırımı Ödeme Hizmetleri mevzuatı kapsamında yeni bir otoritenin kurulması, teknik ve idari altyapısının oluşturulması Öncelik 4.3 Kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin mevcut mevzuatın FATF ve AB gereklilikleri doğrultusunda güncellenmesi ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 4.3-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasa Tasarısı Suç gelirlerinin aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesi konusunda yeni FATF tavsiyelerine ve değişecek olan AB mevzuatına uyum sağlanması 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2014 yılının birinci Maliye işlerinden 2 Şans Oyunları (Değişiklik) Yasa Tasarısı Şans oyunu salonlarının işleyiş ve denetimlerine ilişkin usul ve esaslar ile cezaların güncellenen Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası'na göre düzenlenmesi ve şans oyunu salonları üzerinden suç gelirlerinin aklanmasının önlemesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının birinci Maliye işlerinden 31

38 4.3-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Şüpheli İşlem Kriterleri ile Şüpheli İşlem Bildirim Usul ve Esasları Şüpheli işlem kriterleri ve şüpheli işlem bildirimi ile ilgili usul ve esasların yeni FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi amacıyla Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 4 Nakdi Para Limitini Aşan İşlem Bildirimleri Usul ve Esasları Nakdi para limitini aşan işlem bildirimleri ile ilgili usul ve esasların yeni FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi amacıyla Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 5 Kimlik Tespiti ve Teyidi için Gerekli Belge Türleri ve Beyan Formu İçeriğinin Usul ve Esasları Kimlik tespiti ve teyidi için gerekli belge türleri ve beyan formu içeriğinin usul ve esaslarının yeni FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi amacıyla Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 6 Elektronik Fon Transfer Hizmetlerinde Uyulacak Müşteri Tanı Hizmetleri ile İlgili Önlemlere İlişkin Usul ve Esasları Elektronik fon transferi ile ilgili müşteri tanı prensiplerinin FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi amacıyla Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının birinci Maliye işlerinden 32

39 4.3-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 7 Bakanlığın Belirleyeceği Finansal Kuruluşlar Tebliği Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası nda belirtilen finans kuruluşlarına verilebilecek ek yükümlülüklerin FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının birinci Maliye işlerinden 8 İrtibat Görevlilerinin Nitelikleri ve Çalışma Usul ve Esasları Tebliği İrtibat görevlilerinin nitelikleri ve çalışma usul ve esaslarının FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının birinci Maliye işlerinden 9 Basitleştirilmiş Müşterinin Tanınması Prensibinde Yükümlülerin Alması Gereken Asgari Önlemler Basitleştirilmiş müşterinin tanınması prensibinde yükümlülerin alması gereken asgari önlemlerin FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının ikinci Maliye işlerinden 10 Bilgi ve Belge Talebiyle İlgili Usul ve Esaslar Tebliği Yükümlülerden ve kamu kurum ve kuruluşlarından talep edilecek bilgilerin esas ve usullerinin belirlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının ikinci Maliye işlerinden 11 Diğer Üçüncü Ülkeler Listesiyle İlgili Tebliğ Yasa kapsamında tanımlanan üçüncü ülkeler dışında gerekliliklere uyan ülkelerin listesinin hazırlanması 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2015 yılının ikinci Maliye işlerinden 12 İstatistiki Bilgilerin İçeriği ve Gönderimi ile ilgili Usul ve Esaslar Tebliği İstatistiki bilgilerin içeriği ve gönderimi ile ilgili usul ve esasların FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2016 yılının birinci Maliye işlerinden 33

40 4.3-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 13 Yükümlülük Denetimi Tebliği Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasa Tasarısı'nda belirtilen yükümlüler dışındaki yükümlülerin yükümlülük denetimlerinin hangi kurumlar tarafından yapılacağının FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2016 yılının birinci Maliye işlerinden 14 Esas Faydalanıcının Belirlenmesi için Gerekli Kriterler Tebliği Esas faydalanıcının belirlenmesi için gerekli kriterlerin FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden 15 Yasada Sayılmayan Yükümlülerin Yükümlülük Denetiminin Hangi Kurumlar tarafından Yapılacağı Tebliği Yükümlülük denetimi ile ilgili usul ve esasların FATF tavsiyelerine göre düzenlenmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden 16 Uluslararası Standartlara Göre Değişen Hizmetlerin Duyulmasına Yönelik Tebliğ FATF'ın belirlediği hizmetlere dair yeni düzenlemelerin takip edilmesi 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/60/AT sayılı Konsey Direktifi FATF Tavsiyeleri ve Metodolojileri 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden 34

41 b) İdari Düzenleme Tablosu 4.3-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (MABEB, Polis Genel Müdürlüğü, Gümrük ve Rüsumat Dairesi, Maliye Tefdiş ve İnceleme Kurulu, Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesi, Merkez Bankası ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlar) 1 Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Yasası nın gerekliliklerinin ilgili kurumlar tarafından etkinlikle yerine getirilmesi yönünde MABEB personelinin, polisin, gümrük görevlilerinin, Maliye Teftiş İnceleme personelinin, sigorta denetmenlerinin, KKTC Merkez Bankası teftiş uzmanlarının eğitilmesi Maliye işlerinden (Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesi) 1 Mali Bilgi Edinme Biriminin (MABEB) kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla personel istihdamı yapılması Kara paranın aklanmasının önlenmesi alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması

42 FASIL 5: KAMU İHALELERİ 5.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Avrupa Birliği kamu ihale sektöründe üye devletlerin uyması gereken bir dizi ilkeler vardır. Bunları, ayrımcı olmama, eşit muamele gösterme, şeffaflık, karşılıklı tanıma olarak sıralamak mümkündür. Öte yandan AB ihale mevzuatı, kamu ihalelerinin tüm üye devlet isteklilerine eşit koşullarda açılmasını ve teklif vermenin daha şeffaf yapılmasını temin etmektedir. Diğer bir önemli husus da, kamusal ve yarı kamusal kuruluşlara daha iyi kalitede mal ve hizmeti daha iyi fiyattan satın alma fırsatı tanınmış olması ve böylelikle de rekabetin teşvik edilerek ekonomik gelişmeye katkıda bulunulmasıdır. Kamu ihale usullerine ilişkin Avrupa Birliği düzenlemelerin genel amaçları, malların, işgücünün, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımını sağlamak ve bu konudaki hukuksal ve fiili engelleri kaldırmak, ortak ve yeknesak ihale usulleri yoluyla, ulusal ihalelere başka üye devletlerden katılımı kolaylaştırmak ve artırmak, ihalelere katılım koşullarını düzenleyerek engelleyici uygulamaları önlemek, hem kaynak kullanımı hem de denetim bakımından saydamlığı sağlamak ve bu yolla ulusal kayırmacılığı, örtülü kaynak aktarımını ve rekabeti bozucu devlet yardımlarını engellemektir. AB de kamu ihalesi konusu, AB yi oluşturan yasal belgeler, politikalar, yasal çerçeve ve kurumsal yapının tamamı olan AB müktesebatının önemli bir parçasını teşkil etmektedir. Avrupa Birliği global ekonomik kriz ortamının olumsuz etkilediği üye devletlerin kamu bütçelerinin toparlanma sürecine ivme kazandırması ve yılları arasında AB gayri safi hasılasının ortalama %18'ini oluşturan kamu ihalelerinin daha hızlı ve etkin sonuçlandırılması yönünde bir dizi önlemler paketini hayata geçirmeye hazırlanmaktadır. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu ihale prosedürlerinin daha basitleştirilmesi, su, enerji ve ulaştırma sektörleriyle ilgili ihale direktiflerinin yeniden gözden geçirilerek revize edilmesi, mal ve hizmetleri kapsayan kamu ihalelerinin süreç öncesi ve sonrası denetimlerinin sıkılaştırılması gibi hususlarda yasal düzenlemelere eklemeler yapılması için bir önerge sunmuştur. 5.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi, klasik sektör-kamu yapım işleri, mal alımları ve hizmet ihalelerinin sonuçlandırılması usullerinin koordine edilmesine ilişkin kuralları düzenlemektedir. 11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi, klasik sektör -kamu yapım işleri, mal alımları ve hizmet ihalelerine yapılan itirazların değerlendirilmesi usullerini düzenlemektedir. 36

43 5.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Avrupa Birliği üye devletleri arasında kamu ihaleleri alanında AB müktesebatının uygulanmasının temel sebebi, AB Antlaşması bünyesinde şart koşulan kişilerin, malların, sermayenin ve hizmetlerin serbest dolaşımının eşit muamele ve milliyet kaynaklı ayrımcılığın önlenmesi ilkelerine sadık kalınması sağlanarak güvence altına alınmasının amaçlanmasıdır. Bu sebeple kamu ihaleleri alanına düzenlemeler getiren direktiflerin öngördüğü düzenlemelerin etkin bir biçimde uygulanmasının önünü açacak gerekli merkezi bir kurumsal yapının oluşturulması önem taşımaktadır. Bu bağlamda AB nin kamu ihaleleri ile ilgili mevzuatının etkin uygulanabilmesi için, kamu ihale politikasını oluşturup yönetebilen, bu alanda mevzuat hazırlayabilen ve uygulama sürecinde gerekli teknik desteği sağlayabilecek, bunun yanında gerekli bilgi akışını ve uygulamadaki olası aksaklıkları giderme amaçlı kontrol mekanizmasını içinde barındıran bir kurumun varlığına ihtiyaç duyulacaktır. Bunun yanında, kamu ihale sürecinde istekliler ve ihalelerin hangi isteklilere verileceğine karar veren yetkililer arasındaki koordinasyonun sağlanması ihalelerin başarıyla sonuçlandırılması için hassas bir olgu olduğundan, kamu ihalelerine taraf olan bu kişilerin AB ye uyumlu ilgili yerel mevzuatı çok iyi öğrenmeleri sağlanmalıdır. AB nin kamu ihaleleri mevzuatını etkin uygulanabilir kılacak başka bir yöntem de uyumlu yerel yasanın doğru anlaşılmasını ve takip edilmesini, ihaleye taraf olanlar arasında bir ihale kararı öncesinde veya sonrasında yaşanabilecek olası anlaşmazlıkların çözümlenmesini mümkün kılacak bağımsız denetim ve yargı mekanizmalarının kurulmasıdır. Söz konusu sorumluluğu üstlenecek olan bu kurum, yürüteceği çalışmaları AB Kamu İhalelerinde ihtilafların giderilmesine dair izlenecek yolun işaret edildiği direktifler çerçevesinde şekillendirmelidir. 37

44 5.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 5.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme AB kamu ihale mevzuatında öngörülen kıstaslar ve ihale uygulamaları referans alınarak ve ilgili ekonomik örgütler ve sivil toplum temsilcileri ile danışılarak Kamu İhale Yasa Tasarısı hazırlanmıştır. Kamu İhale Yasa Tasarısı altında uygulamaya konulması öngörülen Kamu Sözleşmelerinin Düzenlenmesi ve Uygulanması Usulleri, Çerçeve Anlaşmalar için Teknik Esas ve Usuller, Kamu İhale Kodları ve Terminolojisi, Yapım İşleri İhaleleriyle İlgili Teknik Esas ve Usuller Tüzükleri ve Kamu İhale Genel Tebliği hazırlanması ve bu alanda etkin ekonomik örgütler ile danışma süreci yürütülmesi hedeflenmektedir. Yeni ihale mevzuatının eksiksiz uygulanması yönünde tüm ihale katılımcılarına, sektör paydaşlarına ve kamu görevlilerine kamu ihale mevzuatına yönelik olarak kapsamlı ve yoğun eğitim programları başlatılmıştır. Öncelikli bir hedefi olan ekonominin iyileştirilmesi yönünde tasarlanan ve yatırım ile icraatlara aracı olması öngörülen ihalelerin niteliğine, günümüzün kamu ihtiyaçlarına cevap verebilen ve etkin bir denetim olanağı sağlayan Kamu İhale Yasa Tasarısı nın yasallaşması halinde kamu bütçesinde belirlenen tasarruf hedeflerine de ulaşılması öngörülmektedir. Genel bütçeye dahil bakanlıklar ve bakanlıklara bağlı dairelerin ihale sürecini yürütmeye devam edecek olan Merkezi İhale Komisyonu nun yapısının AB de bu görevi etkin bir biçimde yerine getirmekten sorumlu kurumların idari yapılarına denk hale getirilmesi için hazırlanan Merkezi İhale Komisyonu Kuruluş Görev ve Çalışma Esasları Yasa Tasarısı da Kamu İhale Yasa Tasarısı ile eş zamanlı olarak Meclis e sevk edilecektir. 38

45 5.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 5.1 Kamu ihale alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması 39

46 5.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 5.1 Kamu ihale alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve mevzuatın uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 5.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Kamu İhale Yasa Tasarısı Kamu ihalelerinin bütüncül bir anlayış içerisinde tutarlı ve günümüz ihtiyaçlarını karşılayan bir yapıya kavuşturulması amacıyla AB mevzuatıyla uyumlaştırılması -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi 11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2014 yılının birinci Maliye işlerinden sorumlu Bakanlık(Merkezi İhale Komisyonu) 2 Merkezi İhale Komisyonu (Kuruluş Görev ve Çalışma Esasları) Yasa Tasarısı Merkezi İhale Komisyonu görev, yetki ve sorumlulukların netleştirilmesi, komisyonun çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi -11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2014 yılının birinci Maliye işlerinden sorumlu Bakanlık(Merkezi İhale Komisyonu 3 Yapım İşleri İhaleleriyle İlgili Teknik Esas ve Usuller Yapım işleri ihalelerinde uygulanacak esas ve usullerin düzenlenmesi amacıyla Kamu İhale Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi -11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden /Merkezi İhale Komisyonu 4 Kamu Sözleşmelerinin Düzenlenmesi ve Uygulanması Usulleri Kamu ihale sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla Kamu İhale Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden / Merkezi İhale Komisyonu 40

47 5.1-a (Devam) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 5 Çerçeve Anlaşmalar için Teknik Esas ve Usuller Mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin çerçeve anlaşmlar ve yapacakları münferit sözleşmelerin imzalanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Kamu İhale Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi -11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden / Merkezi İhale Komisyonu 6 Kamu İhale Kodları ve Terminolojisi AB Ortak İhale Terminolojisi nin uygulamaya konması -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi -11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Maliye işlerinden / Merkezi İhale Komisyonu 7 Kamu İhale Genel Tebliği Kamu İhale Yasası nın uygulayıcı kuruluşlar tarafından daha iyi anlaşılabilmesi ve etkin uygulanabilmesi -31 Mart 2004 tarih ve 2004/18/AT Konsey Direktifi -11 Aralık 2007 tarih ve 2007/66/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Maliye işlerinden / Merkezi İhale Komisyonu 41

48 b) İdari Düzenleme Tablosu 5.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Maliye işlerinden, Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Kıbrıs Türk Sanayi Odası, Kıbrıs Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği, Müteahhitler Birliği, Başsavcılık ve diğer ilgili örgütler) 1 Kamu ihaleleri alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Merkezi İhale Komisyonu üyelerinin ihale mevzuatının uygulanmasına yönelik eğitimi Merkezi İhale Komisyonunun idari kapasitesinin artırılması ve komisyonun etkin çalışmasına yönelik ihtiyaç duyulan personel istihdamının sağlanması Merkezi İhale Komisyonu altında oluşturulacak olan hizmet biriminin eğitimi Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik Belediye personelinin eğitimi Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik Rekabet Kurulu üyelerinin eğitimi Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik ilgili Odalar ve Birliklerinin eğitimi (meslek ve sektörel birlikler) Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik yargıç ve savcıların eğitimi Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik ilgili devlet kurumlarının eğitimi Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile kendileri alım yapmaktan sorumlu diğer kamu tüzel kişilerin personelinin eğitimi

49 FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU 6.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Şirketler hukuku mevzuatı, şirketler ile muhasebe ve denetim konularını kapsamaktadır. Şirketler konusuna ilişkin kurallar, şirketlerin kurulumu, tescili, birleşmesi, bölünmesi, şubeleri, ortakları ve alacakları ile ilgili esasları düzenlemektedir. Muhasebe ve denetim konusuna ilişkin kurallar ise, Uluslararası Muhasebe Standartlarının uygulamasını, anonim ve limited şirketlerin bilanço esaslarını, finansal raporlama ilkelerini, denetim ve muhasebe ilkelerini, profesyonel bütünlüğe ve bağımsızlığa ilişkin temel kuralları düzenlemektedir. 6.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 17 Aralık 1982 tarih ve 82/891/AET sayılı Altıncı Konsey Direktifi, halka açık sınırlı sorumlu şirketlerin bölünmesi konusunu düzenlemektedir. 21 Aralık 1989 tarih ve 89/666/AET sayılı Onbirinci Konsey Direktifi, başka bir devlet hukukuna tabi bazı şirket türleri tarafından bir üye devlette açılan şubeler hakkında açıklama zorunluluklarına ilişkin konularını düzenlemektedir. 27 Eylül 2001 tarih ve 2001/65/AT Konsey Direktifi, belirli şirket türleri, bankalar ve diğer mali kuruluşların yıllık ve konsolide hesaplarını değerleme kuralları ile ilgili 86/635/AET, 83/3497AET ve 78/660/AET sayılı direktiflerin tadil edilmesini düzenlemektedir. 19 Temmuz 2002 tarih ve 1606/2002 sayılı Uluslararası Muhasebe Standartlarının Uygulanmasına ilişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey, uluslararası muhasebe standartlarına ilişkin konuları düzenlemektedir. 18 Haziran 2003 tarih ve 2003/51/AT Konsey Direktifi, belirli tip şirketler, bankalar ve diğer mali kuruluşlar ile sigorta şirketlerinin yıl sonu ve konsolide mali tabloları hakkında 78/660/AET, 83/349/AET, 86/635/AET ve 91/674/AET sayılı Direktiflerin tadil edilmesini düzenlemektedir. 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/56/AT Konsey Direktifi, sınır ötesi birleşmelerle ilgili hususları düzenlemektedir. 17 Mayıs 2006 tarih ve 2006/43/AT Konsey Direktifi, yıllık hesapların ve konsolide hesapların kanuni denetimi ve değiştirilen 78/660/AET ve 83/349/AET sayılı Konsey Direktifleri ve yürürlükten kaldırılan 84/253/AET sayılı Konsey Direktifi ni ifade etmektedir, ayrıca, yasal denetim hususunda üye devletlerin bu direktifle getirilen şartlar haricinde başka şartlar daha uygulama konusunu düzenlemektedir. 14 Haziran 2006 tarih ve 2006/46/AET Konsey Direktifi, Direktif altında kabul edilen birçok uygulamalar tüm şirketlere ayni şekilde uygulanmayabilir. Üye devletler bilanço dışı düzenlemeler ve ilgili tarafları ilgilendiren düzenlemelerden muaf tutulabilmektedirler. Uluslararası Muhasebe Standardlarına göre 43

50 doğru ve adil olarak nitelendirilen şirketlerin, hesap yükümlülüklerini daha da detaylı bildirmeleri gerekmemektedir. Kurul üyelerinin kolektif sorumluluğu, ilgili taraf işlemlerine ilişkin şeffaflık ve bilanço-dışı düzenlemeler ve kurumsal yönetim beyanını düzenlemektedir. 13 Kasım 2007 tarih ve 2007/63/AT Konsey Direktifi, halka açık sınırlı sorumlu şirketlerin bölünmeleri veya birleşmeleri konusunda bağımsız uzman raporunun gerekliliğini ve 78/855/AET sayılı ve 82/891/AET sayılı Direktifler in tadil edilmesini düzenlenmektedir. 11 Mart 2008 tarih ve 2008/30/AT Konsey Direktifi, yıllık hesapların ve konsolide hesapların kanuni denetimini içeren 2006/43/AT sayılı Direktif değişikliklerini düzenlemektedir. 18 Haziran 2009 tarih ve 2009/49/AT Konsey Direktifi, belirli şirket türlerinin yıllık muhasabeleri ile ilgili 78/660/AET sayılı direktifi ve konsolide hesaplar ile ilgili 83/349/AT sayılı direktifin tadil edilmesini düzenlenmektedir. 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/101/AT Konsey Direktifi, ortakların ve üçüncü şahısların menfaatlerinin korunması için, üye devletlerce, Antlaşma nın 48. Maddesinin ikinci paragrafındaki anlamıyla şirketlerden talep edilen güvenceleri düzenlemektedir. 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/102/AT Konsey Direktifi, tek ortaklı şirket kurulması ile ilgili hususları düzenlemektedir. 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/109/AT Konsey Direktifi, şirket birleşmeleri ve bölünmeleri hususunda raporlama ve belgelendirme yükümlülüklerine ilişkin 77/91/AET, 78/855/AET, 82/891/AET ve 2005/56/AT sayılı direktiflerin tadil edilmesini düzenlemektedir. 5 Nisan 2011 tarih ve 2011/35/AB Konsey Direktifi, halka açık sınırlı sorumlu şirketlerin birleşmeleri düzenlemektedir. 25 Ekim 2012 tarih ve 2012/30/AB Konsey Direktifi, halka açık sınırlı sorumlu (anonim) şirketlerin kurulması ve sermayelerinin idamesi ve değiştirilmesi ile ilgili olarak, ortakların ve başkalarının çıkarlarının korunması için, üye devletlerce, Antlaşma nın 54. maddesinin ikinci paragrafındaki anlamıyla şirketlerden talep edilen güvencelerin eşdeğer kılınmasını düzenlemektedir. 26 Haziran 2013 tarih ve 2013/34/AB Konsey Direktifi, yıllık finansal tabloları, konsolide finansal tabloları ve belli taahhütler hakkındadır ve 2006/43/AT Konsey Direktifinin tadil edilmesini ve 76/660/AET ve 83/349/AET sayili Konsey Direktiflerinin yürürlükten kaldırılmasını düzenlemektedir. 44

51 6.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Şirketlerin kaydını ve sicilinin elektronik ortamda tutulabilmesi için gerekli olan merkezi sistemin kurulması en önemli idari yapılanmalardan biri olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca, şirketlerin kuruluş işlemlerinin kontrol edilebilmesi için bir idari veya yargı otoritesi belirlenerek, bu otorite tarafından şirket kuruluşlarının kontrolü sağlanmaktadır. Şirket muhasebesi ve denetlenmesi konusunda gerekli görülen idari yapılanmada ise, ilk olarak muhasebe standartlarını belirleyecek özel kuruluş ve/veya kamu kuruluşunun belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca söz konusu standartların takibini yapacak olan bir idari yapı oluşturulmalı ve bu idari yapı içerisinde belirlenmiş olan Standartların doğru uygulanıp uygulanmadığını denetlenmelidir. Bunlara ek olarak, Müktesebatın uygulanmasına yönelik gerekli idari altyapıyı oluşturmak için ise mesleki prensiplerini belirleyecek olan özel veya yarı kamusal bir kuruluşun oluşturulması bir diğer idari gereklilik olarak belirtilmektedir. 6.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 6.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Şirketler hukuku faslına bağlı olarak Şirketler Yasası ve Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasa Tasarı ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Şirketler Yasası nın tamamının gözden geçirilip ilgili AB mevzuatına uyumlaştırılması ve söz konusu uyumun sağlanması için gerekli değişikliklerin yapılması konusunda başlatılan çalışmalara devam edilmektedir. Şirketler Yasası ile ilgili yapılan çalışmalar Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi temsilcilerinin, Ekonomi işlerinden sorumlu Bakanlığın ve Maliye işlerinden sorumlu Bakanlığın temsilcilerinin yer aldığı bir çalışma grubu tarafından yürütülmektedir. Yapılan çalışma ile şirketlerimizin uluslararası rekabet gücünün artırılması hedeflenmekte olup, getirilecek olan yeni düzenlemeler arasında şirketlerin kuruluşu, satın almaları, birleşmesi, bölünmesi gibi konular yer almaktadır. Yapılacak olan çalışmanın sonunda Şirketler Yasası na yeni düzenlemeler eklenerek güncellenmiş bir Şirketler Yasası nın hazırlanması hedeflenmektedir. Fasıl kapsamında ele alınan bir diğer çalışma olan muhasebe ve denetim meslek mevzuatı ile ilgili çalışmalar Maliye işlerinden sorumlu Bakanlığa bağlı Gelir ve Vergi Dairesi temsilcilerinden oluşan bir çalışma grubu tarafından yürütülmekte olup gerektiği noktada Ekonomi işlerinden temsilcileri ile istişare edilmektedir. Hazırlanan Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasa tasarısında son aşamaya gelinmiş olup yasanın 2014 yılının ilk nda Bakanlar Kuruluna sevk edilmesi planlanmaktadır. 45

52 6.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 6.1 Şirketler hukuku alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Şirketler Yasası nın AB mevzuatına uyumlaştırılması ve uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması Ana Unsur Muhasebe Meslek Yasa Tasarısı nın ve uygulayıcı tüzüklerin hazırlanarak yürürlüğe konması 46

53 6.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 6.1 Şirketler hukuku alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 6.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Ana Unsur Şirketler Yasası nın AB mevzuatına uyumlaştırılması ve uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması 1 Şirketler (Değişiklik) Yasa Tasarısı Tek ortaklı şirketlerin kurulmasının, şirketlerin vermesi zorunlu evraklar ve sermayenin yanı sıra şirket satın almaları, şirketlerin birleşme ve bölünmesi ve deniz aşırı şirketler ile ilgili AB mevzuatına uyumun sağlanması -17 Aralık 1982 tarih ve 82/891/AET sayılı Altıncı Konsey Direktifi -21 Aralık 1989 tarih ve 89/666/AET Onbirinci Konsey Direktifi - 26 Ekim 2005 tarih ve 2005/56/AT Konsey Direktifi -13 Kasım 2007 tarih ve 2007/63/AT Konsey Direktifi -18 Haziran 2009 tarih ve 2009/49/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -16 Eylül 2009 tarih ve 2009/102/AT Konsey Direktifi -16 Eylül 2009 tarih ve 2009/109/AT Konsey Direktifi - 5 Nisan 2011 tarih ve 2011/35/AB Konsey Direktifi - 25 Ekim 2012 tarih ve 2012/30/AB Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden 47

54 - 26 Haziran 2013 tarih ve 2013/34/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Ana Unsur Muhasebe Meslek Yasa Tasarısı nın ve uygulayıcı tüzüklerin hazırlanarak yürürlüğe konması 1 Muhasebe ve Denetim Meslek Yasa Tasarısı Şirketlerin denetimini yapacak olan muhasip murakıplarının sertifikalandırılması yönünde AB Muhasebe Mevzuatına uyum sağlanması ve grup şirketlerinin hesap sunma ve denetiminin düzenlenmesi 2 Mesleki Yeterlilik Sınavı Yeni oluşturulacak Muhasebe ve Denetim Kurulu tarafından mesleki yeterlilik sınavının hangi kuruluşlara yaptırılacağı, sınava başvuru ve değerlendirme ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Muhasebe Meslek Yasası altında çıkarılacak tüzük - 17 Mayıs 2006 tarih ve 2006/43/AT Konsey Direktifi - 11 Mart 2008 tarih ve 2008/30/AT Konsey Direktifi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ilk Maliye işlerinden 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 3 Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip ve Denetçiler Enstitüsünün Çalışma Usul ve Esasları Yetki belgesi alan muhasipler ile muhasip ve denetçiler tarafından oluşturulacak enstitünün çalışma usul ve esasları ile enstitü altında kurulacak organların görev ve çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 4 Muhasebe Mesleği İcra Esasları Muhasebe mesleğinin icrası ve işlemleri ile ilgili kuralların düzenlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 48

55 6.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 5 Yetki Belgesi Sahiplerinin Mesleki Etik Kurallarını Düzenleyen Tebliğ Yetkili muhasip ile yetkili muhasip ve denetçilerin dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yetkinlik ve özen konularının düzenlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 6 Mesleki Pratik Eğitim Tebliği Pratik eğitim verecek olan yetkili muhasip ile yetkili muhasip ve denetçilerde aranacak şartların belirlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 7 Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip ve Denetçiler Enstitüsünün Bütçesini Düzenleyen Yönetmelik Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip ve Denetçiler Enstitüsünün bütçesinin gelir ve harcama esaslarının belirlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 8 Kalite Güvence Muhasebe ve Denetim Kurulu bünyesinde oluşturulacak Kalite Güvence Biriminin kuruluşu, organizasyonu, kaynakları, uygulama yöntem ve kurallarının düzenlenmesi amacıyla Muhasebe Meslek Yasası altında çıkarılacak tüzük 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ilk Maliye işlerinden 9 Sürekli Mesleki Eğitim Konusunda Yönetmelik Yetkili muhasip ile yetkili muhasip ve denetçilere yönelik sürekli meslekli eğitimlerin konuları, süreleri ve koşullarının belirlenmesi 19 Temmuz 2002 tarih ve (AT) 1606/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ilk Maliye işlerinden 49

56 b) İdari Düzenleme Tablosu 6.1-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Ekonomi işlerinden, Maliye işlerinden ) Uygulama Tarihi 1 Şirketler hukuku alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Ana Unsur Şirketler Yasası nın AB mevzuatına uyumlaştırılması ve uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması Ekonomi işlerinden 1 Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi Otomasyonu e-devlet projesi kapsamında yapılacaktır Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi personeline yönelik otomasyon ile ilgili eğitim verilmesi e-devlet projesi kapsamında yapılacaktır. 3 Şirketler Yasası nda getirilen yeni düzenlemeler ile ilgili ekonomik operatörlere ve tüm ilgili paydaşlara yönelik bilgilendirme seminerlerinin düzenlenmesi Ana Unsur Muhasebe Meslek Yasa Tasarısı nın ve uygulayıcı tüzüklerin hazırlanarak yürürlüğe konması Maliye işlerinden ve Muhasebe ve Denetim Kurulu 1 Muhasebe ve Denetim Kurulu üyelerinin atanması Oluşturulması planlanan Muhasebe ve Denetim Kurulu üyelerine AB üye devletlerindeki kurul çalışmaları hakkında eğitimlerin verilmesi İyi yönetişim konusunda bilgilendirme çalışmalarının düzenlenmesi Muhasebe ve Denetim Kurulu üyeleri ile çalışma grubu üyelerinin AB uygulamalarının yerinde görülebilmesi için çalışma ziyareti Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip ve Denetçiler Enstitüsünün oluşturulması Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip ve Denetçiler Enstitüsünün üyelerine yeni yürürlüğe girmiş olan birincil mevzuat ve bunun altında hazırlanacak olan ikincil mevzuatın kapsamı hakkında bilgilendirme seminerlerinin düzenlenmesi

57 FASIL 7: FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU 7.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB üyesi devletlerde fikri mülkiyet haklarının korunması; ekonomik büyümenin sağlanması, serbest piyasada yenilik ve rekabetin oluşması ile kamu sağlığı ve güvenliğinin artırılmasına katkı koyar. Bu nedenden dolayı Avrupa Birliği, fikri mülkiyet hukukunun uygulanmasına büyük önem vermektedir. Fikri mülkiyet haklarının korunması ile ilgili AB müktesebatının telif haklarının korunması kısmı, düşün ürünlerinin artırılmasını ve korunmasını amaçlamaktadır. Bu ürünler ticari ürünler haline getirilecekse, ticari hakların ve üretimle ilgili bağlantılı hakların da korunması gerekmektedir. Bundan dolayı telif hakları ve komşu hakların korunmasına ilaveten sınai mülkiyet haklarının korunması da önem arz etmektedir. AB de sınai mülkiyet hakların korunmasına yönelik olarak ticari marka, patent, tasarım, coğrafi işaretler ve entegre devre topografyaları başlıkları yer almaktadır. Bu başlıklar altında geliştirilen yasal mevzuat ile firmalar veya kişilerin ürettikleri ürünlerin veya hizmetlerin tescili yoluyla haklarının koruma altına alınması amaçlanmaktadır. Böylece başkalarının bu ürün ve hizmetlerin sahtelerini veya taklitlerini üretmeleri önlenebilecektir. Son zamanlarda AB de fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik hukuki, cezai ve idari yönden alınan tedbirler geliştirilmektedir. Malların bir üye devlete girişinin ve çıkışının kontrol edildiği gümrüklerde alınması gereken tedbirler konusunda, üye devletlere büyük sorumluluklar yüklenmiştir. AB de fikri mülkiyet hakları ile ilgili yasal mevzuatın uygulanmasında ve hakların korunmasında polis birimlerine de ayrıca büyük görev düşmektedir. Bazı üye devletlerde polis diğer ilgili birimler ile işbirliği içinde uygulama yaparken, bazılarında bunu tek başına yapmaktadır. 7.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Telif Hakları 27 Eylül 1993 tarih ve 93/83/AET Konsey Direktifi, telif hakları ile ilgili, uydu yayıncılığı ve kablolu yayınlara uygulanacak olan belirli kuralların koordinasyonu ile ilgilidir. 11 Mart 1996 tarih ve 96/9/AT Konsey Direktifi, veri tabanlarının korunması ile ilgilidir. Bu direktifle korunan veri tabanları elektronik veya elektronik olmayan veri tabanları olarak ikiye ayrılmıştır. 22 Mayıs 2001 tarih ve 2001/29/AT Konsey Direktifi, bilgi toplumunda eser sahibinin ve komsu haklarının uyumlaştırılması ile ilgilidir. Eser sahibinin veya komşu (bağlantılı hak sahiplerinin dijital ortamlardaki haklarının da korunması, uygulanması ve sınırlandırmaları ile ilgilidir. 27 Eylül 2001 tarih ve 2001/84/AT Konsey Direktifi, orijinal sanat eseri sahibi lehine yeniden satış hakkını düzenlemektedir. Bu direktif ile eserin orijinal nüshasını elinden çıkarmış olan eser sahibine eserin daha sonraki el değiştirmelerinin direktifte belirtilen ücretlere ulaşması halinde bu bedelin belirli bir yüzdesinin ödenmesinin sağlanması amaçlanmaktadır. 51

58 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/115/AT Konsey Direktifi, bir eserin kiralanması ve ödünç verilmesi ile ilgilidir. Bu direktif eserin, eser sahibi ve bağlantılı hak sahiplerinin de kiralanması ve ödünç verilme hakları ile ilgilidir. Hem eser sahibi hem de komşu hakları (bağlantılı hak sahipleri) için geçerli olacak şekilde kiralanması ve ödünç verilmesi, eser satıldıktan veya dağıtıldıktan sonraki haklarının devam edeceği ile ilgilidir. 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/116/AT Konsey Direktifi, eser sahibinin eser üzerindeki haklarının korunma süreleriyle koşulları ile ilgilidir. Bu direktifle sadece basılı ürünler değil görsel işitsel eserler tarih ve inde korunması ile ilgili düzenlemelere de yer almaktadır. 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/24/AT Konsey Direktifi, orijinal programların çoğaltma, tercüme, düzenleme dağıtım ve kamuyla paylaşımlar düzenlenmiştir. Bilgisayar teknolojisinde ki hızlı gelişme bilgisayar programların korunmasında çok büyük önem oluşturmuştur. 25 Ekim 2012 tarih ve 2012/28/AB Konsey Direktifi, öksüz eserlerin kullanım haklarına yönelik izinlendirme ile ilgilidir. Sınai Mülkiyet Hakları 13 Aralık 1995 tarih ve (AT) 2868/95 sayılı Komisyon, bir ticaret markasının tescili için gerekli koşulları açıklamaktadır. 22 Ekim 2008 tarih ve 2008/95/AT Konsey Direktifi, üye devletlerin ticari markalarıyla ilgili yasalarının birbirleriyle yakınlaştırılması amaçlamaktadır. 26 Şubat 2009 tarih ve (AT) 207/2009 sayılı Konsey, ticaret markasının bağlı olacağı kuralları anlatmaktadır. Fikri Mülkiyet Hukukunun Uygulanması 29 Nisan 2004 tarih ve 2004/48/AT Konsey Direktifi, fikri mülkiyet hakkı ihlaline konu mal veya hizmetlerin kaynağı ve dağıtım ağları hakkındaki bilgilerin, ihlal eden ve/veya herhangi biri tarafından temin edilmesini yetkili adli makamların emredebilmesini temin eder. Ayrıca ihlal nedeniyle ödenmesi gereken herhangi bir tazminat için gerekli tedbirlerin alınmasını emredebilir. 12 Haziran 2013 tarih ve (AB) 608/2013 Konsey, belirli fikri mülkiyet haklarını ihlal eder nitelikteki şüpheli mallara karşı gümrük idaresinin alacağı önlemler ile bu hakları ihlal ettiği tespit edilen mallara karşı alınacak önlemleri anlatır. Tüzük, fikri mülkiyet haklarını ihlal eden mallarla ilgili kimlerin başvuru yapabileceğini, gümrük idaresinin yetki ve sorumluluklarını ve idarenin işlemlerde izleyeceği yolu, ihlal eden mallarla ilgili olarak alınacak tedbirleri, hak sahibi ve gümrük mercilerinin sorumluluklarını ayrıntılı bir şekilde anlatmaktadır. 4 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1352/2013 sayılı Komisyon, 608/2013 Konsey nde yer alan fikri mülkiyet hakları bağlamında gümrük uygulamalarına ilişkin gerekli formları düzenlemektedir. 52

59 7.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma AB de fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik uygulamalarda üye devletler arasında farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bazı üye devletlerde çeşitli devlet kurumlarının yakın işbirliği içerisinde bu sorumluluğu paylaştığı, bazılarında ise tek bir devlet kurumunun bu sorumluluğu üstlendiği görülmektedir. Bu işbirliği hem üye devlet içindeki hem de üye devlete giriş çıkışlardaki uygulamaları da kapsamaktadır. 7.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 7.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Fasıl 7 Fikri Mülkiyet Hakları alanındaki müktesebata uyum çalışmaları, MUP kapsamında yer alan stratejiler doğrultusunda başlatılacaktır. 53

60 7.B. 2. Öncelikler Listesi Öncelik 7.1 Telif hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 7.2 Sınai mülkiyet hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması Öncelik 7.3 Fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik uygulamaların AB müktesebatı ile uyumlu hale getirilmesi 54

61 7.B.2. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 7.1 Telif hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 7.1.a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Kültür Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Telif haklarının korunması ve uygulanması için bu Daire altında bulunan Kütüphaneler ve Yayın Şubesinin görevlerinin yeniden düzenlenmesi 22 Mayıs 2001 tarih ve 2001/29/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Kültür işlerinden 2 Telif Haklarının Korunması ve Uygulanması Yasa Tasarısı Telif haklarının korunması ve uygulanmasına yönelik hususların düzenlenmesi -19 Kasım 1992 tarih ve 92/100/AET Konsey Direktifi -27 Eylül 1993 tarih ve 93/83/AET Konsey Direktifi -11 Mart 1996 tarih ve 96/9/AT Konsey Direktifi -22 Mayıs 2001 tarih ve 2001/29/AT Konsey Direktifi -27 Eylül 2001 tarih ve 2001/84/AT Konsey Direktifi -12 Aralık 2006 tarih ve 2006/115/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -12 Aralık 2006 tarih ve 2006/116/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Kültür işlerinden 55

62 -23 Nisan 2009 tarih ve 2009/24/AT Konsey Direktifi -25 Ekim 2012 tarih ve 2012/28/AB Konsey Direktifi b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 7.1-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Başbakanlık, Kültür ve Mali işlerden lar) Uygulama Tarihi 1 Fikri mülkiyet hakları alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Mevzuatın uygulanması için gerekli yasal ve idari düzenlemeler hakkında genel farkındalığın artırılması Kültür Dairesi, Kütüphaneler ve Yayın Şubesi ile Güzel Sanatlar Şubesi ndeki en az 2 personelin eğitmen olarak, diğer personelin ise uygulamaya dönük eğitilmesi 4 Kültür Dairesinin, bilgisayar programları ve veri tabanlarının telif haklarının korunması ve uygulanabilmesi için ilgili diğer kurumlar ile etkin bir işbirliği içerisinde çalışmasını sağlayacak bir modelin geliştirilmesi Kültür Dairesinin, ülke içerisindeki bütün telif hakları ihlallerinin kovuşturulabilmesi için Polis Genel Müdürlüğü ve yerel yönetimler ile etkin bir işbirliği içerisinde çalışmasını sağlayacak bir modelin geliştirilmesi 6 Güzel Sanatlar ile ilgili sivil toplum örgütlerinin bilgilendirilmeleri ve örgütlerinin telif haklarının korunması ile ilgili güçlendirilmesi ve bilinçlendirilmesi için hizmet içi eğitiminin yapılması Ülkemizde üretilen bilim ve sanat eserleri ile ilgili bir veri bankasının oluşturulması Gümrük ve Rüsumat Dairesinin, ülkeye girecek ve çıkacak olan malların telif haklarının korunabilmesi ve uygulanabilmesi için personeline gerekli eğitimlerin verilmesi ve Kültür Dairesi ile etkin işbirliği içerisinde çalışmasını sağlayacak bir modelin geliştirilmesi

63 Öncelik 7.2 Sınai mülkiyet hakları alanında AB Müktesebatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 7.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 1 Ticaret Markaları (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Ticaret Markaları (Değişiklik) Amaç / Kapsam Ticari markalar ile ilgili mevcut yasanın yeniden düzenlenmesi Ticari markalar ile ilgili mevcut tüzüğün yeniden düzenlenmesi amacıyla Ticaret Markaları Yasası altında çıkarılacak tüzük değişikliği Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -13 Aralık 1995 tarih ve 2868/95 sayılı Komisyon -26 Şubat 2009 tarih ve 207/2009 sayılı Konsey -13 Aralık 1995 tarih ve 2868/95 sayılı Komisyon -26 Şubat 2009 tarih ve 207/2009 sayılı Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 7.2-b Yapılması Gerekenler Ekonomi işlerinden 1 Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi Ticaret Markaları Bölümünde çalışan en az 2 personelin eğitmen olarak, diğer personelin ise uygulamaya yönelik eğitilmesi ve markaların tescili ve ihtiyaç duyulacak bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması Uygulama Tarihi

64 Öncelik 7.3 Fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik uygulamaların AB müktesabatına uyumlu hale getirilmesi a)mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 7.3-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Gümrük ve İstihsal (Değişiklik)Yasa Tasarısı Fikri Mülkiyet Haklarının Korunmasına yönelik önlemlerin Gümrük ve İstihsal yasasında yer alacak şekilde değişiklik yapılması 12 Haziran 2013 tarih ve (AB) 608/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden 2 Fikri Mülkiyet Haklarını İhlal Eder Nitelikteki Eşyaya İlişkin Gümrükçe yapılacak işlemler ve Fikri Mülkiyet Haklarını İhlal Ettiği Kesinleşen Eşyaya ilişkin Önlemler Fikri Mülkiyet Haklarına ilişkin sınır önlemlerinin iç hukuka aktarılması amacıyla Gümrük ve İstihsal Yasası altında çıkarılacak tüzük değişikliği -12 Haziran 2013 tarih ve (AB) 608/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -29 Nisan 2004 tarih ve 2004/48/AT Konsey Direktifi -4 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1352/2013 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 7.3- b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Başbakanlık, Maliye İşlerinden Sorumlu Bakanlık ve Yerel Yönetimler) Uygulama Tarihi 1 Gümrük ve Rüsumat Dairesi personelinden en az 2 personelin eğitmen olarak, diğer personelin ise uygulamaya yönelik eğitilmesi Polis Genel Müdürlüğü personelinden en az 2 personelin eğitmen olarak, diğer personelin ise uygulamaya yönelik eğitilmesi Beş ana Belediye personelinden en az 2 personelin eğitmen olarak, diğer personelin ise uygulamaya yönelik eğitilmesi

65 FASIL 8: REKABET POLİTİKASI 8.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Rekabet Hukuku ile ilgili AB müktesebatı hem genel rekabet politikasının hem de devlet yardımlarının kontrolünü kapsar. İçinde şirketler tarafından serbest rekabet kurallarının ihlalini engelleyen, işletmeler arasındaki birleşmeleri detaylı olarak incelemeye yarayan ve işletmeler arasında kısıtlayıcı anlaşmalar ve hakim durumun kötüye kullanılması gibi iç piyasada serbest rekabeti engelleyen veya bozan devlet yardımlarının düzenlenmesini içeren kural ve prosedürler yer almaktadır. Genel olarak rekabet kuralları, AB nin tümünü doğrudan kapsayan kurallardır ve bunların uygulanması için Komisyon ile tam bir işbirliği içinde olunması gerekmektedir. 8.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Avrupa Birliği Antlaşması nın 101 den 109 a kadar olan maddeleri, AB nin Temel Rekabet Politikasını belirlemektedir. 2 Mart 1965 tarih ve (AET) 19/65 sayılı Konsey, belirli kategorilerdeki anlaşma ve uyumlu eylemlere AB Antlaşması nın 81(3). maddesinin uygulanmasını düzenlemektedir. 20 Aralık 1971 tarih ve (AET) 2821/71 sayılı Konsey, AB Antlaşması nın 81(3). maddesinin anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere uygulanmasını düzenlemektedir. 7 Mayıs 1998 tarih ve (AT) 994/98 sayılı Konsey, AB Antlaşması nın 112. ve 113. maddelerinin bazı yatay devlet yardımlarına uygulanmasını düzenlemektedir. 22 Mart 1999 tarih ve (AT) 659/1999 sayılı Konsey, AB Antlaşması nın 113. maddesinin uygulanmasına ilişkin detaylı kuralları belirlemektedir. 16 Aralık 2002 tarih ve (AT) 1/2003 sayılı Konsey, AB Antlaşması nın 101 ve 102. maddelerince belirlenen rekabet kurallarının uygulanmasını düzenlemektedir. 20 Ocak 2004 tarih ve (AT) 139/2004 sayılı Konsey, teşebbüsler arasındaki yoğunlaşmanın kontrolünü düzenlemektedir. 7 Nisan 2004 tarih ve (AT) 802/2004 sayılı Komisyon, teşebbüsler arası yoğunlaşmanın kontrolüne ilişkin (AT) 139/2004 sayılı Konsey nü uygulamaktadır. 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 794/2004 sayılı Komisyon, AB Antlaşması nın 113. maddesinin uygulanmasına ilişkin detaylı kuralları belirleyen 659/1999/AT sayılı Konsey nü uygulamaktadır. 16 Kasım 2006 tarih ve 2006/111/AT sayılı Komisyon Direktifi, üye devletler ve kamu teşekkülleri arasındaki mali ilişkilerin saydamlığı ve bazı işletmeler bünyesindeki mali saydamlığa ilişkin esasları düzenlemektedir. 59

66 2006 tarihli Komisyon Bildirisi, kartel davalarında cezaların azaltılması ve cezalardan muafiyete ilişkin esasları düzenlemektedir. 6 Ağustos 2008 tarih ve (AT) 800/2008 sayılı Komisyon (Genel Blok Muafiyeti ), belirli alanlarda sağlanan devlet yardımlarının AB Antlaşması nın 107 ve 108. maddelerinin uygulanması çerçevesinde Ortak Pazar ile uyumlu olduğunu ilan etmektedir tarihli Komisyon Bildirisi, devlet garantileri hakkındaki usulleri düzenlemektedir. 20 Nisan 2010 tarih ve (AB) 330/2010 sayılı Komisyon, Dikey anlaşma türlerine ve uyumlu eylemlere AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın 101 (3). maddesinin uygulanmasını düzenlemektedir. 14 Aralık 2010 tarih ve (AB) 1218/2010 sayılı Komisyon, AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın 101 (3). maddesinin uzmanlaşma anlaşma kategorilerine uygulanmasını düzenlemektedir tarihli Kılavuz, dikey sınırlamalara ilişkin esasları düzenlemektedir tarihli Komisyon Bildirisi, AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın 101. maddesinin yatay işbirliği anlaşmalarına uygulanmasını düzenlemektedir. 8.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Karteller, kısıtlayıcı anlaşmalar ve hakim durumun kötüye kullanılması gibi rekabeti kısıtlayacak ortamların giderilmesi için gerekli düzenlemeleri uygulayacak yerel bir rekabet otoritesinin kurulması gerekmektedir. Bu otoritenin rekabeti önleyici uygulamaların araştırılması, soruşturulması ve gerekli durumlarda bu uygulamaların durdurulması ile yaptırım uygulanması kararını alabilecek yetkilerle donatılması sağlanmalıdır. Devlet yardımlarının etkili kontrolü için AB ye katılım öncesinde düzgün bir altyapı ve çerçeve oluşturulmasına yönelik bir ulusal devlet yardımı gözetim otoritesinin kurulması, katılımla birlikte ise devlet yardımlarının gözetimi ve kontrolü rolünü tümüyle Avrupa Komisyonunun üstlenmesi sağlanmalıdır. 60

67 8.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 8.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Rekabet Politikası faslına ilişkin olarak müktesebata uyum çalışmalarına 2004 yılında başlanmıştır. Bu kapsamda, mal ve hizmet piyasalarında rekabeti engelleyen anlaşmaları, uyumlu eylemler ile birleşme ve devralmaları veya teşebbüslerin hakim durumlarının kötüye kullanmalarının önlenmesi, rekabeti korumak amacıyla rekabeti engelleyen teşebbüslerin denetlenmesi, gerekli yaptırımların uygulanması ve devlet yardımları ile ilgili şeffaf kuralların oluşturulmasını düzenleyen Rekabet Yasası, Nisan 2009 tarihinde Meclis tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından Rekabet Kurulu üyeleri Aralık 2010 tarihinde atanarak göreve başlamıştır. Rekabet Kurulu üyelerine ve ilgili diğer paydaşlara AB müktesebatının uygulanmasına ilişkin bilgilendirme ve kapasite artırımı çalışmalarının yanı sıra tüzük, tebliğ ve kılavuz hazırlamaya yönelik teknik yardım sağlanmıştır. Bu kapsamda, Rekabet Yasası nı uygulayacak nitelikte ve AB müktesebatı ile uyumlu İhlallerle ilgili Kurul un Nihai Kararlarında Bulunması Gereken Hususları Belirleyen Nihai Kararlar Ocak 2013 tarihinde, Hangi Yoğunlaşma İşlemlerinin Kurula Bildirilerek İzin Alınması Gerektiği ve Yoğunlaşmaların Kontrolü ile İlgili Usul ve Esasları Belirleyen Yoğunlaşmalar Tebliği Ocak 2013 tarihinde, Kurula İntikal Eden Şikayet Başvurularındaki İşlem Usullerini Düzenleyen Şikayetler Tebliği Ocak 2013 tarihinde, Kurula Yapılacak Muafiyet Başvurularını ve Başvuruların Değerlendirilme Esaslarını Belirleyen Muafiyet Başvuruları ve Değerlendirilmeleri Tebliği Ocak 2013 tarihinde, Hakim Konumun Tespitinde Kullanılacak Olan Kriterleri Belirleyen Hakim Konum Tespitinde Kullanılacak Kriterler Tebliği Ekim 2013 tarihinde ve Piyasada Daha Güçlü Olan Teşebbüslerin Daha Küçük veya Daha Zayıf Rakiplerini Piyasa Konumlarını Kullanarak Adil Olmayan Bir Şekilde Engellemelerinin ve Özellikle Maliyet Altı Satışların Değerlendirilme Esaslarını Belirleyen Maliyet Altı Satışlar Tebliği Aralık 2013 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir. 61

68 8.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 8.1 Rekabet politikası alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması 62

69 8.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 8.1 Rekabet politikası alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 8.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 1 Rekabet Kurulu Hizmet Birimi Teşkilat Yasa Tasarısı Amaç / Kapsam Rekabet Kurulu na bağlı çalışacak hizmet biriminin oluşum ve yapısının düzenlenmesi 2 Rekabet (Değişiklik) Yasa Tasarısı Rekabet Kurulu nun daha etkin çalışması için gerekli kurumsal düzenlemelerin yapılması 3 Rekabet Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Kurulun yönetim ve işlemlerinde takip edilecek yöntem usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla Rekabet Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 4 Bütçe Rekabet Kurulu ve Hizmet Biriminin bütçe planlaması ve yönetimi ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Rekabet Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 5 Personel Personelin istihdam, atama, yükselme ve disiplini ile ilgili yöntemlerin belirlenmesi amacıyla Rekabet Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı AB Antlaşması nın 101 den 109 a kadar olan maddeleri AB Antlaşması nın 101 den 109 a kadar olan maddeleri 16 Aralık 2002 tarih ve (AT) 1/2003 sayılı Konsey AB Antlaşması nın 101 den 109 a kadar olan maddeleri AB Antlaşması nın 101 den 109 a kadar olan maddeleri Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden 63

70 8.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 6 Devlet Yardımları Bildirim Rekabet Kurulu nun devlet yardımları ile ilgili alacağı bildirimler, yapacağı değerlendirme, denetim ve raporlamaya yönelik uygulama usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla Rekabet Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük - 22 Mart 1999 tarih ve (AT) 659/1999 sayılı Konsey - 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 794/2004 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 7 Devlet Yardımları Devlet Yardımları kapsamına girebilecek sektör, konu ve oranların belirlenerek yardımların düzenlenmesi amacıyla Rekabet Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -7 Mayıs 1998 tarih ve (AT) 994/98 sayılı Konsey -22 Mart 1999 tarih ve (AT) 659/1999 sayılı Konsey - 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 794/2004 sayılı Komisyon -16 Kasım 2006 tarih ve 2006/111/AT sayılı Komisyon Direktifi -6 Ağustos 2008 tarih ve (AT) 800/2008 sayılı Komisyon tarihli Devlet Garantileri Hakkındaki Usulleri Düzenleyen Komisyon Bildirisi 2015 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 64

71 8.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 8 Blok Muafiyetler Tebliği Tüketiciler için avantajlı bir durum yaratması, malların üretim ve dağıtımının iyileştirilmesi, teknolojik ve ekonomik gelişime katkı sağlayan belirli kriterleri taşıyan ve alt veya üst sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerarası anlaşmalara ve ortak davranışlara uygulanacak muafiyetlere ilişkin tebliğ 9 Pişmanlık Tebliği Rekabeti bozucu antlaşmalara taraf olanların yapacağı bildirimler için uygulanacak indirimlerin düzenlenmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 2 Mart 1965 tarih ve (AET) 19/65 sayılı Konsey - 20 Aralık 1971 tarih ve (AET) 2821/71 sayılı Konsey - 14 Aralık 2010 tarih ve (AB) 1218/2010 sayılı Komisyon tarihli Dikey Sınırlamalara ilişkin Kılavuz - 20 Nisan 2010 tarih ve (AB) 330/2010 sayılı Komisyon tarihli AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma Madde 101 in yatay işbirliği anlaşmalarına uygulanması hakkındaki Bildirim - 20 Ocak 2004 tarih ve (AT) 139/2004sayılı Konsey - 7 Nisan 2004 tarih ve (AT) 802/2004 sayılı Komisyon tarihli Kartel Davalarında Cezaların Azaltılması ve Cezalardan Muafiyete İlişkin Komisyon Bildirisi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2016 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Rekabet Kurulu Rekabet Kurulu 65

72 b) İdari Düzenleme Tablosu 8.1-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Mesleki ve Sektörel Birlikler) Uygulama Tarihi 1 Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik ilgili mesleki ve sektörel birliklerin eğitimi Mevzuatın yürütülmesi ve etkin uygulanmasına yönelik ilgili devlet kurumlarının eğitimi Devlet Yardımları konusundaki envanter çalışması hakkında ilgili devlet kurumlarının eğitimi Devlet Yardımları konusunda envanter çıkarılması Rekabet Kurulu 1 Rekabet alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Rekabet Kurulu üyelerinin hazırlanacak olan mevzuata yönelik eğitimi Rekabet Kurulu üyelerinin hizmet içi eğitimi Rekabet Kurulu altında oluşturulacak olan hizmet biriminin eğitimi Rekabet politikası ile ilgili güncel dokümanların ve diğer kurumsal bilgilerin temin edilmesi Yoğunlaşma Başvuruları Kılavuzu, Şafak Baskını Kılavuzu, İlgili Pazarın Tanımlanmasına ilişkin Kılavuz, Muafiyetler Kılavuzu, Cezalar Kılavuzu, Uzlaşma Prosedürleri Kılavuzu gibi kılavuzların etkin uygulanması için gerekli düzenlemelerin yapılması

73 FASIL 9: MALİ HİZMETLER 9.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB de ekonominin işlemesi yönünde mali pazarların çok büyük önemi bulunmaktadır. Bu çerçevede mali pazarlar ne kadar bütünleştirilmiş olursa sermayenin tahsisi ve uzun dönemde ekonomik performans da o kadar verimli olacaktır. Bu nedenle AB de mali hizmetler iç pazar şemsiyesi altında toplanmayı hedeflemektedir. Mali hizmetlerin iç pazar çerçevesinde tanımlanması Avrupa Birliği nde daha dinamik, yenilikçi ve çekici iş olanaklarının oluşmasını hedeflemektedir. Bu bağlamda AB de güçlü bir mali pazarın temeli yıllarını kapsayan Mali Hizmetler Eylem Planında oluşturulmuştur. Bu planla mali hizmetlerde bir takım değişikler gerçekleştirilerek düzensiz bir küresel çevre olmasına rağmen mali sektörün performansında iyileştirme gözlemlenerek likiditede artış, daha yüksek rekabet seviyeleri ve daha fazla mali istikrar tespit edilmiştir. Buna göre, Avrupa Komisyonunun Mali Hizmetlere yönelik hazırladığı yıllarını kapsayan Beyaz Belge de, bütünleştirilmiş, açılmış, kapsamlı, rekabetçi ve ekonomik olarak verimli bir AB mali piyasasına ulaşılması hedeflenmiştir. Avrupa Birliği, sigorta şirketlerinin ürünlerini Avrupa Birliği içerisindeki tüm üye devletlerde serbestçe satabildiği, tüketicilerin de sigortacılık işlemleri için herhangi bir üye devlet sigorta şirketine başvurabildiği tek sigorta piyasasını oluşturmuştur. İş kurma hakkı, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımının sağlanması ile sigorta sektöründe ortak bir pazar oluşturulmuştur. Sigorta denetim hukukunda meydana getirilen uyumlaştırma ile bir sigorta şirketi Avrupa Birliği üyesi devletlerde iş kurma ve hizmet sunma özgürlüğü çerçevesinde sigortacı olarak faaliyet gösterebilmektedir. Bir üye devletten izin alan sigorta şirketinin Tek Pasaport ilkesi gereği diğer üye devletlerden izin alması gerekmemektedir. Ev sahibi ülkenin denetim ilkesi bir sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu üye devlet, şirketin Avrupa Birliği üye devletlerindeki tüm faaliyetlerinin denetiminden sorumludur. Sigorta sektöründe son yıllarda yaşanan küresel mali krizler sonucunda Avrupa Birliği düzenleyici kuruluşlar mali yeterlilik, sermeye yeterliliği, yükümlülük karşılama yeterliliği, ödeme gücü ya da solvency gibi kavram ve prensiplere dayalı yeni bir disiplin geliştirmeye başlamıştır. AB tarafından uzun bir süredir çalışmaları sürdürülen çok yönlü ve kapsamlı Solvency II düzenlemesi çerçevesinde ortaya çıkan yönetişim sistemi; risk yönetimi fonksiyonunu, uygunluk fonksiyonunu, iç denetim fonksiyonunu ve aktüeryal fonksiyonu içermektedir. Avrupa Birliği kapsamında tüm sigorta ve reasürans kuruluşlarının faaliyetlerinin sağlam ve sürdürülebilir şekilde yönetilmesini sağlayacak etkin bir yönetişim sistemine sahip olmaları zorunlu tutulmaktadır. Solvency II nin genel amacı AB sigorta piyasasının bütünleşmesini sağlamak, poliçe sahiplerini ve lehdarları daha iyi korumak, AB sigorta ve reasürans şirketlerinin rekabet edebilirliklerini artırmak ve daha iyi düzenlemeleri teşvik etmektir. Bu durumda önümüzdekı yıllarda AB'de Solvency II'nin pekişmesi sonucunda küçük ölçekli, ürün çeşitliliği sınırlı olan sigorta şirketleri için oldukça zorlu bir süreçten geçmesi ve yaşanan süreçte şirket birleşmeleri sonucunda daha az sayıda sigorta şirketi fakat daha fazla ürün çeşitliliği görülmesi beklenmektedir. 67

74 9.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Sigortacılık Yükümlülük Karşılama Yeterliliği (SOLVENCY II) Direktifi, Sigorta ve Reasürans Sektöründe Faaliyete Geçiş ve Faaliyetin Sürdürülmesine İlişkin 17 Aralık 2009 tarihli ve 2009/138/AT sayılı Avrupa Parlementosu ve Konseyi Direktifi, aşağıdaki direktifleri konsolide ederek kapsamlı tek bir direktif kapsamına almakta ve sigortacılık alanındaki ilgili uygulamaları güçlendirmektedir: 30 Mayıs 1978 tarih ve 73/239/AET Konsey Direktifi, hayat sigortası dışında kalan sigortacılık faaliyetlerinde başlama ve yürütme ile ilgili kanun, tüzük ve idari düzenlemeleri kapsamaktadır. 30 Mayıs 1978 tarih ve 78/473 AET Konsey Direktifi, üye devletlerin koasürans alanındaki kanun, tüzük ve idari düzenlemelerini içermektedir. 22 Haziran 1987 tarihli 87/344/AET Konsey Direktifi, hukuki korunma sigortası ile ilgili kanun, tüzük ve idari düzenlemelerin koordinasyonunu sağlamaktadır. 22 Haziran 1988 tarih ve 88/357/AET Konsey Direktifi, hayat sigortası dışında kalan sigortacılık faaliyetine ilişkin kanun, tüzük ve idari düzenlemelerin koordinasyonu, hizmet sunma serbestisinin fiilen kolaylaştırılması hakkında olup ve 73/239/AET sayılı Direktifi değiştirmektedir. 18 Haziran 1992 ve 92/49/AET Konsey Direktifi, hayat sigortası dışında kalan sigortacılık faaliyeti ile ilgili kanun, tüzük ve idari düzenlemelerin koordinasyonu hakkında ve 73/239/AET sayılı Direktif ile 88/357/AET sayılı Direktifi değiştirmektedir. 27 Ekim 1998 tarih ve 98/78/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi bir sigorta grubundaki sigorta şirketlerinin tamamlayıcı denetimi hakkındaki hususları düzenlemektedir. 19 Mart 2001 tarih ve 2001/17/AT Konsey Direktifi, sigorta şirketlerinin yeniden yapılandırılması ve tasfiyesine ilişkin düzenlemeleri kapsamaktadır. 5 Kasım 2002 tarih ve 2002/83/AT Konsey Direktifi, hayat sigortası uygulamalarında gözetilecek kuralları düzenlemektedir 11 Mayıs 2005 tarih ve 2005/14/AT Konsey Direktifi, motorlu taşıtların kullanımı ile ilgili üçüncü şahıslara karşı hukuki sorumluluk kapsamında sigorta düzenlemeleri içermektedir. 16 Kasım 2005 tarih ve 2005/68/AT Konsey Direktifi, reasürans hususuna ilişkin düzenlemeler hakkındadır. 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/103/AT Konsey Direktifi, motorlu taşıtların kullanımı ile ilgili hukuki sorumluluğa karşı sigorta ile ilgili kuralları düzenlemektedir. 68

75 Elektronik Para Hizmetleri: 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/110/AT Konseyi Direktifi, elektronik para hizmetlerinin verilebilmesi için elektronik para kuruluşlarının faaliyete geçme, yürütme ve denetimleri hakkında kurallar koymakta olduğundan, ödeme hizmeti sağlayıcılarının tümü için eşit ve adil rekabet zemini temin edilecek bir uygulamayı kapsamaktadır. 9.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Sigortacılık Sigortacıların AB de faaliyet gösterip hizmetleri serbestçe başlatabilmesine ve sunabilmesine izin veren, ekonomik verimliliği ve pazar entegrasyonunu destekleyen tek bir sigorta pazarının oluşmasına yönelik bir çerçeve gerekmektedir. Sigorta ve reasürans şirketlerinin kuruluşu izin ve ruhsata tabidir. İzinlerin verilmesinde ve makul şartların izlenmesinde sigorta girişimlerini denetlemeye yönelik denetleyici makamların kurulması gerekmektedir. Elektronik Para Hizmetleri İç piyasada elektronik para hizmetleri verecek kuruluşların kurulması ve denetlenmesi için yetkili bir otorite kurulması gerekmektedir. 69

76 9.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 9.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Sigortacılık sektörünün daha güvenli ve istikrarlı çalışmasını, sigorta ve reasürans faaliyetleri ile aracılık faaliyetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, garanti fonunun tesis edilmesi, sigorta tahkim komisyonunun oluşturulması, teknik karşılıkların yatırılacağı aktiflerin belirlenmesi, sigorta şirketlerinin yükümlülük karşılama yeterliliğinin belirlenmesi amacıyla Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Gözetim)Yasası hazırlanarak Aralık 2010 tarihi itibariyle yürülüğe girmiştir. Yasa tahtında hazırlanması öngörülen teknik tüzükler sektör ihtiyaçlarına göre önceliklendirilerek hayata geçirilmektedir. Bu çalışmalar kapsamında: Sigortacılık sektörünün daha güvenli ve istikrarlı çalışması, aracılık faaliyetlerinin düzenlenmesi amacıyla Sigorta Acenteleri, Sektörde sigorta ve reasürans faaliyetlerinin düzenlenmesini hedef alan Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları, Sigorta Bilgi Merkezinin işleyişine ve sigorta şirketlerinin bu konudaki yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenleyen Sigorta Bilgi Merkezi, Sigorta şirkentlerinin teminat güvencelerinin düzenleyen Sigorta Teminat, Sigorta ve reasürans şirketlerinin mevcut yükümlülüklerini karşılayacak miktarda teknik karşılık ayırmalarını sağlanması ve bu karşılıkların yatırılacağı varlıklara ilişkin usul ve esasların düzenleyen Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Teknik Karşılıklarının Yatırılacağı Aktifler ve Bu Aktiflerin Değerlendirilmesine ilişkin Tüzük, Sigorta ve reasürans şirketlerinin mevcut yükümlülükleri ile potansiyel riskleri nedeniyle oluşabilecek zararlarına karşı yeterli miktarda özsermaye bulundurulmasını sağlayan Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Yükümlülük Sermaye Yeterliliğine İlişkin Tüzük, Sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünü üstlenecek tahkim komisyonunun işleyişine ilişkin usul ve esasların düzenleyen Sigorta Tahkim Komisyonunun Çalışma ve Başvuru ile ilgili Usul ve Esasları, Belli bir sigorta ilişkisine girmek isteyen kişilerin, gerek sözleşmenin müzakeresi gerekse kurulması sırasında sözleşmenin konusu, teminatları ve diğer özellikleri hakkında oluşabilecek bilgi eksikliklerinin giderilmesi ile sözleşmenin devamı sırasında ortaya çıkabilecek ve sözleşmenin işleyişi ile ilgili olarak sigorta ettireni, sigortalı veya lehdarı etkileyebilecek nitelikteki değişiklik ve gelişmelerden ilgililerin haberdar edilebilmesini teminen sigortacı tarafından yerine getirilmesi gereken görev ve yükümlülüklere dair usul ve esasları düzenleyen Bilgilendirme, Sigorta sözleşmesinde hasarın karşılanması ile ilgili prim oranınlarının düzenleyen Zamlı Prim Uygulaması, Sigorta ve/veya reasürans brokerliği yapacak gerçek ve tüzel kişilerin niteliklerine ve faaliyetlerine dair usul ve esasların belirleyen Brokerler yürülüğe girmiştir. 70

77 9.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 9.1 Sigortacılık alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Sigorta Hizmetleri (Denetim ve Düzenleme) Yasası nın uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması Ana Unsur Motorlu araç sigortalarına ilişkin AB Mevzuatına uyum sağlanmasına yönelik yürürlükteki mevzuatın gözden geçirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması Öncelik 9.2 Elektronik para hizmetleri alanında AB müktesebatına uyum sağlanması 71

78 9.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 9.1 Sigortacılık alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 9.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Ana Unsur Sigorta Hizmetleri (Denetim ve Düzenleme) Yasası nın uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 İç Denetim ve Risk Yönetim Sigorta şirketlerinin karşılaştıkları risklerin izlenmesi ve kontrollerinin sağlanması amacıyla kuracakları iç denetim sistemleri ile risk yönetim sistemlerine ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Gözetim)Yasası alında çıkarılacak yeni tüzük 17 Aralık 2009 tarih ve 2009/138/AT Konsey Direktifi 2014 yılının birinci Maliye işlerinden 2 Garanti Fonunun İşleyişine İlişkin Usul ve Esaslar Garanti fonundan yapılacak ödemeler ile garanti fonunun oluşumu ve uygulanması ile ilgili usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Gözetim)Yasası alında çıkarılacak yeni tüzük 17 Aralık 2009 tarih ve 2009/138/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 72

79 9.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Sigorta Aktüerleri Aktüerlik giriş ile çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesi ve aktüerlerin yetki, sorumluluk, yükümlülük ve niteliklerinin belirlenmesi amacıyla Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Gözetim)Yasası alında çıkarılacak yeni tüzük 17 Aralık 2009 tarih ve 2009/138/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Maliye işlerinden Ana Unsur Motorlu araç sigortalarına ilişkin AB Mevzuatına uyum sağlanmasına yönelik yürürlükteki mevzuatın gözden geçirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması 1 Motorlu Araçlar (Üçüncü Şahıs Sigortası) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Motorlu araç kazalarında ortaya çıkan hasarlara karşı üçüncü şahısların korunması - 11 Mayıs 2005 tarih ve 2005/14/AT Konsey Direktifi - 16 Eylül 2009 tarih 2009/103/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Maliye işlerinden / Gelir ve Vergi Dairesi 73

80 b) İdari Düzenleme Tablosu 9.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Sigorta Hizmetleri (Denetim ve Düzenleme) Yasası nın uygulayıcı tüzüklerinin hazırlanarak yürürlüğe konması Maliye işlerinden Uygulama Tarihi 1 Sigortacılık alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesi bünyesinde sigorta denetim kapasitesinin iyileştirilmesi ve denetim alanında ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi Yasa tahtında hazırlanıp uygulamaya girecek tüzüklere ilişkin tüm uygulayıcılara yönelik eğitim seminerleri düzenlenmesi Ana Unsur Motorlu araç sigortalarına ilişkin AB Mevzuatına uyum sağlanmasına yönelik yürürlükteki mevzuatın gözden geçirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması Ortak Çalışmalar (Gelir ve Vergi Dairesi, Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı Dairesi) 1 Motorlu Araçlar (Üçüncü Şahıs Sigortası) Yasası uygulayıcılarının eğitilmesi

81 Öncelik 9.2 Elektronik para hizmetleri alanında AB müktesebatına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 9.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri Yasa Tasarısı 3 Elektronik para hizmetleri konusundaki yasal altyapının oluşturulması 16 Eylül 2009 tarih ve 2009/110/AT Konseyi Direktifi 2015 yılının birinci Ekonomi işlerinden Maliye işlerinden Merkez Bankası b) İdari Düzenleme Tablosu 9.2-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Ekonomiden, Maliyeden, Merkez Bankası) Uygulama Tarihi 1 Elektronik para hizmetleri mevzuatı ile ilgili Bakanlıkların kapasite artırımı Elektronik para hizmetleri mevzuatı kapsamında yeni bir otoritenin kurulması, teknik ve idari altyapısının oluşturulması Fasıl 4 Sermayenin Serbest Dolaşımı başlığında öncelik 2 ödeme hizmetleri alanında AB müktesebatına uyum sağlanması altında da yer almaktadır. 75

82 FASIL 11: TARIM VE KIRSAL KALKINMA 11.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Avrupa Birliği üye devletlerinin tarım politikalarını siyasi ve ekonomik anlamda bütünleştiren Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası (OTP), ilk olarak ortak fiyatların korunması amacıyla oluşturulmuş, çeşitli kurallar çerçevesinde işleyen geniş kapsamlı bir mekanizmadır. Avrupa ülkelerinin ekonomileri içerisinde %5 lik bir yer tutan genel tarım sektörüne, Birlik ortak bütçesinin yaklaşık aktarılmaktadır. Tarım sektörü çalışanlarının gelir düzeyinin korunması ve üye devletlerin ulusal tarım politikaları arasındaki derin farklılıkların giderilmesi gerekliliği, üye devletleri bir ortak tarım politikası oluşturmaya yöneltmiştir. AB nin İşleyişi Hakkında Antlaşma nın 39. maddesinde yer alan OTP hedefleri; teknik ilerlemenin teşvik edilmesi, tarımsal üretimin gerçekleştirilmesi, üretim ve iş gücü faktörlerinin optimum kullanımının sağlanması; tarım ile uğraşan kesimin bireysel kazançlarının artırılması yoluyla adil yaşam standartlarına kavuşması, piyasa istikrarının sağlanması, ürün arzının garanti altına alınması ve tarım ürünlerinin tüketicilere uygun fiyatlarla ulaştırılmasının sağlanması olarak sıralanmıştır. OTP nin genel çerçevesini, Avrupa Birliği tarımsal ve kırsal alanların rekabet edebilirlik ve süredürülebilirliğini sağlayan iki temel unsur oluşturmaktadır. Bu doğrultuda birinci unsur, tarım piyasaları ve gıda arz zincirinin işleyişine ilişkin enstrümanları yasal yönetim gereklilikleri ve iyi tarım ve çevre uygulamaları ile ilgili doğrudan ödemeleri içermektedir. İkinci unsur olan kırsal kalkınma politikası ise tarım sektöründeki rekabetin artırılmasını, çevreye duyarlı yerel ürünlerin geliştirilmesini, kırsal alanlarda ekonomik faaliyetlerin ve yaşam kalitesinin artırılmasını hedeflemektedir. Bu önlemler büyük ölçüde gönüllülük esasına dayalı olarak sözleşmeler vasıtasıyla uygulanmakta, eş finansman gerektirmekte ve Avrupa, ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki ihtiyaçlar göz önüne alınarak stratejik bir çerçevede aktarılmaktadır. AB düzeyindeki temel yıllık ödemeleri içeren birinci unsur ile yerel özellikleri stratejik bir yaklaşımla destekleyen ikinci unsur önlemlerinin oluşturduğu destek mekanizması, doğrudan ödemeler ile hedef eylemleri biraraya getirerek AB düzeyinde fark yaratan bir politika oluşturmaktadır yılı sonrası AB bütçesinin yeniden şekillendirilmesine ilişkin Avrupa Komisyonun 19 Ekim 2010 tarihinde yayımladığı raporda, AB bütçesinin temel ilkeleri ve işleyişi konularının kapsamlı bir şekilde ele alınmasının yanı sıra, bütçenin büyük bir bölümünü oluşturan OTP de Avrupa Stratejisinin ışığında önemli birtakım değişikliklerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, 2013 yılında OTP de yeni bir reform süreci gerçekleşmiştir. Yeni OTP, bütüncül bir çerçevede destek politikalarında mevcut iki unsurun daha güçlü bir yapıda korunması, daha hedef odaklı,entegre ve tamamlayıcı nitelikte bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Bu kapsamda, doğrudan ödemelerin yeniden düzenlenmesi, OTP nin çevre ve iklim değişikliği konularına daha fazla önem veren bir yapıya bürünmesi ve üye devletler arasındaki dengesiz dağılımı bertaraf edecek şekilde doğrudan ödeme seviyelerinin yeniden ayarlanması, daha etkin bir kırsal kalkınma stratejisinin öncelik kazanması gibi konularda yenilikler ortaya koymaktadır. 4 Avrupa 2020 Stratejisi: COM (2010) 2020 Komisyon Bildirimi: Akıllı, kapsamlı büyüme ve sürdürülebilirlik için Avrupa 2020 Stratejisi 76

83 11. A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 5 Yatay Konular 17 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1306/2013 Konsey, Ortak Tarım Politikasının izlenmesi, yönetimi ve finansmanı ile ilgili kuralları içermektedir. 17 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1310/2013 Konsey, 2014 yılına ilişkin kaynakların ve dağılımları ile ilgili (AB) 1305/2013, (AB) 1306/2013, (AB) 1307/2013 Konsey Tüzükleri ni ve (AT) 73/2009 Konsey nü tadil eden ve Avrupa Tarım Fonu tarafından Kırsal Kalkınma destek kurallarının geçiş kurallarını içermektedir. Doğrudan Ödemeler 26 Mayıs 2008 tarih ve (AT) 485/2008 sayılı Konsey, Avrupa Garanti Tarım Fonu tarafından finansman sistemi kapsamında yapılan işlemlerin üye devletler tarafından incelenmesini ile ilgili kuralları içermektedir. 19 Ocak 2009 tarih ve (AT) 73/2009 sayılı Konsey, (AT) 1782/2003 sayılı Tüzük ü yürürlükten kaldıran, (AT) 1290/2005, (AT) 247/2006, (AT) 378/2007 Tüzükleri ni değiştiren Ortak Tarım Politikası altında çiftçilere doğrudan destek sağlayan kurallarını içermektedir. 29 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1120/2009 sayılı Komisyon, (AT) 73/2009 sayılı Konsey nün başlık III ünde yer alan tek ödemelerin Ortak Tarım Politikası altında çiftçilere doğrudan destek sağlayan detaylı kuralların uygulamasına ilişkin kurallarını içermektedir. 29 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1121/2009 sayılı Komisyon, (AT) 73/2009 sayılı Konsey nün başlık IV ve V inde yer alan çiftçilere destek sağlayan detaylı kurallarını içermektedir. 17 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1307/2013 sayılı Konsey, Ortak Tarım Politikası çerçevesinde çiftçilere yönelik destek programları kapsamında doğrudan ödeme kurallarını içermektedir. Kırsal Kalkınma 30 Kasım 2009 tarih ve (AT) 1122/2009 sayılı Komisyon, çiftçilere yönelik yapılan doğrudan destekler altında çarpraz uyum,modülasyon ve entegre idare ve sistemi kurallarını uygulayan (AT) 73/2009 sayılı Konsey nün ve (AT) 1234/2007 sayılı Konsey nün şarap sektörü çarpraz uyum desteklerine ilişkin uygulama kurallarını içermektedir. 5 AB Ortak Tarım Politikası mevzuatına ilişkin devam eden gözden geçirme sürecininin tamamlanması ile yürürlüğe girecek olan yeni AB tarım mevzuatı bu program çerçevesinde dikkate alınacaktır. 77

84 27 Ocak 2011 tarih ve (AB) 65/2011 sayılı Komisyon, (AT) 1698/2005 sayılı Konsey nü uygulayan ve kırsal kalkınma destek önlemlerine ilişkin kontrol prosedürleri ve çarpraz uyumun uygulanması ile ilgili kuralları içermektedir. 17 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1305/2013 sayılı sayılı Konsey, kırsal kalkınma için Avrupa Tarım Fonu tarafından sağlanan kırsal kalkınma destek kurallarını içermektedir. Ortak Pazar Organizasyonu 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 917/2004 sayılı Komisyon, (AT) 797/2004 sayılı Konsey nün arıcılık alanındaki faaliyetlerin uygulamasına ilişkin kuralları içermektedir. 22 Ekim 2007 tarih ve (AT) 1234/2007 sayılı Konsey, Tek Ortak Piyasa Düzenine İlişkin tüm hükümleri içermektedir. 17 Aralık 2007 tarih ve (AT) 3/2008 sayılı Konsey, üçüncü ülkelerde ve iç pazarda tarımsal ürünlere ilişkin promosyon ve kurallara ilişkin önlemleri içermektedir. 23 Nisan 2008 tarih ve (AT) 376/2008 sayılı Komisyon, tarımsal ürünlerin ithalat ve ihracatı izni için gerekli başvuru ve belirli sertifikalandırma kurallarını içermektedir. 26 Mayıs 2008 tarih ve (AT) 485/2008 sayılı Konsey, Avrupa Garanti Tarım Fonu tarafından finansman sistemi kapsamında yapılan işlemlerin üye devletler tarafından incelenmesini ile ilgili kuralları içermektedir. 3 Haziran 2008 tarih ve (AT) 491/2008 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007/AT sayılı Konsey nün tahıl sektöründeki üretim ödemelerine ilişkin başvuru kurallarını belirlemektedir. 5 Haziran 2008 tarih ve (AT) 501/2008 sayılı Komisyon, (AT) 3/2008 sayılı Konsey nün uygulamasına ilişkin detaylı kuralları içermektedir. 23 Haziran 2008 tarih ve (AT) 589/2008 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey nün yumurtalar konusunda piyasa standartlarına ilişkin kuralları içermektedir. 27 Haziran 2008 tarih ve (AT) 617/2008 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Komisyon nün çiftlik tavukları ve tavuk yumurtalarına ilişkin piyasa standartlarının uygulayıcı kuralları içermektedir. 10 Temmuz 2008 tarih ve (AT) 657/2008 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey kuralları ile eğitim sağlanılan yerlerde süt ürünlerinin öğrencilere temin edilmesine ilişkin kurallarını içermektedir. 3 Eylül 2008 tarih ve (AT) 867/2008 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey kuralları ile işletmelerin zeytin sektöründeki örgütlerine, iş programlarına ve mali konularına ilişkin kuralları içermektedir. 78

85 7 Nisan 2009 tarih ve (AT) 288/2009 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey nün okul meyve programı kapsamında meyve, sebze, işlenmiş meyve, işlenmiş sebze ve muz ürünlerinin eğitim yerlerinde çocuklara temin edilmesine ilişkin kuralları içermektedir. 12 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 388/2009 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey nün tahıl ve pirinçten işlenen ürünlerin ithalat ve ihracatına ilişkin başvuru kurallarını belirlemektedir. 11 Aralık 2009 tarih ve (AB) 1272/2009 Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey nün kamu müdahalesi altında olan tarımsal ürünlerin alış ve satışı ile ilgili uygulayıcı kurallarını belirlemektedir. 15 Aralık 2009 tarih ve (AB) 1233/2009 sayılı Komisyon, süt sektörüne ilişkin belirli piyasa destek önlemleri kurallarını içermektedir. 3 Aralık 2010 tarih ve (AB) 1125/2010 sayılı Komisyon, (AT) 1173/2099 sayılı Tüzük ü değiştiren tahıl müdahale merkezlerine ilişkin kuralları içermektedir. 7 Haziran 2011 tarih ve (AB) 543/2011 sayılı Komisyon, (AT) 1234/2007 sayılı Konsey kurallarının uygulaması ile ilgili kurallara ilişkin olarak meyve, sebze, işlenmiş meyve ve sebzelere ilişkin kuralları içermektedir. 17 Haziran 2011 tarih ve (AB) 585/2011 sayılı Komisyon, Meyve ve sebze sektörüne ilişkin istinai destek önlemleri ile ilgili uygulayıcı kuralları içermektedir. 13 Haziran 2012 tarih ve (AB) 29/2012 sayılı Komisyon Uygulama, zeytin yağına ilişkin piyasa standartları ile ilgili kuralları içermektedir. 30 Temmuz 2013 tarih ve (AB) 737/2013 sayılı Komisyon Uygulama, üçüncü devletlerde ve iç pazarda tarımsal ürünlere ilişkin promosyon önlemleri ve enformasyon kurallarını içermektedir. 13 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1335/2013 sayılı Komisyon Uygulama, (AB) 29/2012 sayılı Komisyon Uygulama nü tadil eden ve zeytin yağına ilişkin market standartları ile ilgili kuralları içermektedir. 17 Aralık 2013 tarih ve (AB) 1308/2010 sayılı Konsey, tarımsal ürünlerin piyasasına ilişkin ortak kuralları içermektedir. Organik Tarım ve Kalite Politikası 28 Haziran 2007 tarih ve (AT) 834/2007 sayılı Konsey, organik üretim ve organik ürünlerin etiketlenmesine ilişkin kuralları içermektedir. 5 Eylül 2008 tarih ve (AT) 889/2008 sayılı Komisyon, organik ürünlerin etiketlenmesi, üretimi ve kontrolüne ilişkin (AT) 834/2007 sayılı Konsey nün uygulayıcı kurallarını içermektedir. 8 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1235/2008 Komisyon, (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan ve üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 79

86 19 Haziran 2009 tarih ve (AT) 537/2009 Komisyon, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü tadil eden ve üçüncü ülkelerin listesi ile Birlik içinde organik üretime tabi olmuş tarımsal ürünlerin piyasaya sunulması ile ilgili kuralları içermektedir. 24 Mart 2010 tarih ve (AB) 271/2010 sayılı Komisyon, (AT) 889/2008 ve (AT) 834/2007 sayılı Komisyon Tüzükleri nin değişmesiyle organik üretim logosuna ilişkin kurallarını içermektedir. 31 Mayıs 2010 tarih ve (AB) 471/2010 Komisyon, üçüncü ülkelerin listesi ile AB içinde organik üretime tabi olmuş tarımsal ürünlerin piyasaya sunulması ile ilgili kuralları içermektedir. 20 Haziran 2011 tarih ve (AB) 590/2011 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Konsey nü tadil eden ve (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan ve üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 27 Ekim 2011 tarih ve (AB) 1084/2011 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü tadil eden ve (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 6 Aralık 2011 tarih ve (AB) 1267/2011 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü tadil eden, (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 21 Kasım 2012 tarih ve (AB) 1151/2012 sayılı Konsey, tarımsal ürünlerin ve gıdaların kalite programları ile ilgili kuralları içermektedir. 8 Mart 2012 tarih ve (AB) 203/2012 Komisyon Uygulama, (AT) 889/2008 sayılı tadil eden ve (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan organik şarap ile ilgili detaylı kuralları içermektedir. 20 Haziran 2012 tarih ve (AB) 508/2012 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü tadil eden, (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 16 Ağustos 2012 tarih ve ( AB) 751/2012 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü düzelten, (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. 13 Şubat 2013 tarih ve (AB) 125/2013 Komisyon Uygulama, (AT) 1235/2008 sayılı Komisyon nü tadil eden, (AT) 834/2007 sayılı Konsey nü uygulayan üçünü ülkelerden organik ürünlerin ithali ile ilgili kuralları içermektedir. Ödemeler ve Mali Sistem 21 Haziran 2006 tarih ve (AT) 883/2006 sayılı Komisyon, gelirlerin, harcama beyanlarının ve ödeme ajansının hesap başvuruları kurallarını belirleyen (AT)1290/2005 sayılı Konsey nün ve Avrupa Tarımsal Yönlendirme Garanti Fonu ve Kırsal kalkınma için Avrupa Tarımsal Fonu kapsamındaki tazminatlar ile ilgili koşulları belirlemektedir. 80

87 21 Haziran 2006 tarih ve (AT) 884/2006 sayılı Komisyon, Avrupa Tarımsal Yönlendirme Garanti Fonunu düzenleyen (AT) 1290/2005 sayılı Konsey nün uygulanmasına ilişkin ve üye devletlerin ödeme ajansları tarafından kamusal muhafaza işlemleri ve kamusal muhafaza işlermlerinin muhasebesi ile ilgili müdahale önlemleri konusunda detaylı kuralları belirlemektedir. 21 Haziran 2006 tarih ve (AT) 885/2006 sayılı Komisyon, Avrupa Tarımsal Yönlendirme Garanti Fonu ve Kırsal kalkınma için Avrupa Tarımsal Fonu kapsamındaki hesapların gümrük belgeleri ve ödeme ajansının akreditasyonu ile ilgili kuralları belirleyen (AT)1290/2005 sayılı Konsey nün başvuruları ile ilgili kuralları belirlemektedir. Yukarıdaki AB mevzuatına ek olarak Tarım ve Kırsal Kalkınma alanında yürütülecek uyum çalışmalarında 2005 yılında oluşturulan idari yapılanmaya ilişkin AB Klavuz belgeleri bilgi dokümanından da yararlanılacaktır. 11.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma OTP nin uygulanması, yönetilmesi ve kontrol edilmesi, uygun idari yapılar oluşturulmasını, mevcut olanların tadil ve/veya takviye edilmesini gerektirir. Bazı durumlarda, müktesebat, daha büyük veya daha küçük ölçüde, gerekli idari yapılar için ayrıntılı düzenlemeler öngörür. Tarım müktesebatınının uygulanması için gereken idari yapılar, açıkça belirlenmiş değildir. Pek çok durumda, müktesebat, gerekli olan idari yapıya atıf yapmak için sadece yetkili otorite terimini kullanır. Bunun anlamı, müktesebatın etkin uygulanmasından hangi kurumun sorumlu olacağının her bir üye devletin kendi kararına bırakılmış olmasıdır. Pratikte bu kurum, çoğu zaman, Tarımdan tır veya onun sorumluluğu altında ajans gibi yetkili bir otoritedir. Ancak, üye devletlerin kurdukları idari yapılar yoluyla yerine getirme yetkisine sahip olmaları gereken işlevler müktesebatta açıkça belirtilmiştir. Yatay Konular Avrupa Tarımsal Garanti ve Yönlendirme Fonu (EAGGF) Garanti Bölümü çerçevesinde OTP harcamalarını düzenlemekten sorumlu idari yapılar ve sistemler, bazı gereklilikleri karşılamalıdır. Bütün ödeme kurumları akredite edilmelidir. Bu kurumlar, özellikle, aşağıdaki hususlarda yeterli garantiler sunabilmelidir: - Taleplerin ve AB kurallarına uygunluğun ödeme onayından önce kontrol edilmesi; - Yapılan ödemelerin, hesaplara doğru ve tam bir şekilde kaydının gerçekleştirilmesi; - Gerekli belgelerin, Birlik kurallarına uyumlu bir sürede ve biçimde sunulması; - Yapılan ödemeleri gerekçelendiren ve uygulanan idari ve fiziksel kontrolleri ayrıntılı olarak gösteren kayıtların tutulması; - Birden fazla ödeme kurumu tesis edilmiş ise, bir merkezi koordinasyon biriminin de kurulması; - Her bir ödeme kurumuna akreditasyon verilmesi ve akreditasyonun geri alınmasından hangi makamın sorumlu olduğunun, ilgili üye devlet tarafından Komisyona bildirimi Entegre İdare ve Kontrol Sistemi (IACS) bilgisayarlı bir veri tabanı, tarımsal araziler için bir alfanümerik tanımlama sistemi, ödeme işlemleri için bir tanımlama ve kayıt sistemi, destek uygulamaları, entegre kontrol sistemi, destek başvurusunda bulunan her çiftçinin kimlik bilgilerinin kaydedileceği tek bir sistem ve hayvanların tanımlanması ve kaydedilmesi için bir sisteme sahip olmalıdır. 81

88 Belirlenmiş olmayan idari yapıların yerine getireceği işlevlere ilişkin bazı örnekler: Üçüncü ülkeler ile ticareti düzenleyen Ortak Piyasa Organizasyonu mekanizmalarının işletilmesi alanındaki idari yapı, ihracat iadelerinin ve ihracat vergilerinin yönetilmesi, ithalat/ihracata ilişkin yetkilendirme, tarife kota yönetimi, ihracata ilişkin bir kontrol sisteminin işletilmesi ve AB Gümrük Mevzuatı nın ilgili kurallarının uygulanması görevlerini yerine getirebilmelidir. Üye devletler, müktesebatın istatistiksel unsurlarının gereklerini de etkili şekilde yerine getirmelidirler. Bununla ilgili idari yapı, tarımsal sayım, tarımla ilgili yapısal araştırmalar, çiftlik gelir anketi, Tarla bitkilerinin ekim alanları ve verim miktarları gibi konulard veri toplanması gibi bazı görevleri yerine getirebilmelidir. Üye devletler, organik tarım ile ilgili Birlik mevzuatını etkili biçimde uygulayacak idari yapılara da sahip olmalıdırlar. Belirlenen yetkili otorite, diğer görevlerinin yanında, işletmecilerden alınan bazı bildirimlerin kaydedilmesi gibi idari yönetim görevleri, bir denetim sisteminin kurulması ve etkili yaptırım tedbirlerinin uygulanması görevlerini de yerine getirebilmelidir. Kalite politikası ile ilgili Birlik mevzuatının uygulanması. Belirlenen yetkili otorite, diğer görevlerinin yanında, aşağıdakileri de yerine getirebilmelidir: - Coğrafi işaret veya özel bir menşe saptaması veya özel nitelikteki bir belgelendirme için yapılan başvurunun gerekçelendirildiğinin kontrol edilmesi; - Onaylı denetim yapılarının kurulmasının sağlanması Kırsal Kalkınma AB müktesebatı kırsal kalkınma alanında, sadece tek bir yapının oluşturulması açıkça belirtilmektedir. Bu doğrultuda, her üye devlet, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasının etkinliğinin ve kalitesinin değerlendirilmesi için İzleme Komiteleri oluşturmalıdır. Her üye devlet, kendi koşullarına ve gereksinmelerine göre, ilgili AB kurallarını kullanmayı veya kullanmamayı seçebilir. Dolayısıyla, üye devletlerin bu konudaki tek yükümlülüğü, uyguladıkları tedbirler için idari yapılar kurmak ve sürdürmektir. Bununla birlikte, kurulan bütün idari yapılar, kırsal kalkınma önlemlerinin uygulanmasına ilişkin kesin AB kurallarına uyumunu temin etmelidir. Yetkili otoriteler, ulusal makamlarca belirlenmeli ve daha sonra Komisyon tarafından onaylanmalıdır. Belirlenmiş olmayan idari yapılar aşağıdaki işlevleri yerine getirebilmelidir: - Kırsal bölgelerdeki yapısal gereksinmelerin belirlenmesi; - Kırsal kalkınma programlarının tasarlanması, uygulanması ve yönetilmesi; - Mali akışların ve uygulanan tedbirlerin kontrol edilmesi; - Programların ve bireysel eylemlerin izlenmesi, raporlanması, denetlenmesi ve değerlendirilmesi Bu işlevleri yerine getirmek üzere kurulan idari yapılar, AB mevzuatının gereklerine uygun olmalıdır. Dolayısıyla, başka hususlar yanında aşağıdaki özellikleri taşımalıdır: - Bütün sosyal tarafların katılımı; - Bölgesel ve yerel yönetimlerin ve diğer yetkili kamu yönetimlerinin katılımının sağlanması; 82

89 Ortak Piyasa Düzeni Bazı sektörlerde müdahale uygulanması ve ürünün geri çekilmesi için gereken Müdahale Ajansları ve Merkezler kurulmalıdır. Farklı sektörler için ajanslar, ayrı ayrı veya tek bir organ olarak kurulabilir. Kesin düzenleme sektörden sektöre değişmekle beraber, bu ajanslar normal olarak aşağıdaki görevleri yapabilmelidir: - Piyasanın ve fiyatların düzenli olarak izlenmesi; - AB standartlarında oldukları onaylanan işletmelerde satın alma, kamusal depolama, satış ve stok kontrolü; - Müdahale ürünlerinin kullanımına ilişkin kontrol sisteminin faaliyete geçirilmesi; - Sektörlere ilişkin diğer müdahale görev ve gereklerinin oluşması Bazı sektörlerde, müktesebat, Üretici Organizasyonu için kesin kurallar ortaya koymaktadır. Bir üretici örgütünün Birlik desteğinden yararlanabilmesi için bu kuralların yerine getirilmesi gerekmektedir. Örneğin, meyve ve sebze sektöründe, üretici örgütleri, başka hususlar yanında aşağıdakileri yerine getirmelidir: - Belirli kategorilerde ürünleri yetiştiren üreticiler kendi insiyatifleriyle biraraya gelerek üretici gruplarını oluşturmalıdır; - Birlik kurallarında öngörülen gereklere uygun nitelikte bir kuruluş tüzüğüne sahip olmalı; - Çevresel bakımdan sağlıklı yetiştirme yöntemleri uygulanmasında üyelerinin teknik destek alabilmelerini sağlamalı; - En az belirli sayıda üyeleri olmalı ve belirli bir hacimde pazarlanabilir üretimi kapsamalıdır. Belirlenmiş olmayan idari yapıların yerine getireceği işlevler: AB arz yönetimi araçlarının işletilmesi sağlanmalıdır. Üye devletler, karkas sınıflandırması ve sığırlar gibi canlı hayvan için fiyatların bildirilmesi işlemlerini yerine getirebilmek için gerekli idari yapıya sahip olmalıdırlar. Üye devletler, tarım ürünlerinin serbest dolaşımıyla ilgili olarak, belirli sektörler için Ortak Piyasa Organizasyonlarının spesifik kurallarını da uygulamalı ve uygulatmalıdırlar. Bu alandaki idari yapı, aşağıdaki hususları etkili biçimde sağlayabilmelidir: - Çeşitli pazarlama, (büyüklüğe göre) sınıflandırma ve ambalaj standartlarına uyulması; - Etiketleme (örneğin, şarap ve sığır eti sektörlerinde), tahlil, muayene ve izleme konularındaki kurallara uyulması. Bu gereklilikleri karşılamaya hazırlanırken, ilgili ülkeler, kamu sektörü içinde kurumlaşma üzerinde yoğunlaşmalıdır. Bununla birlikte, özel sektör, tarımsal ekonominin rekabet gücünü artırmak için üretici örgütlerinin geliştirilmesi yanında üretim, işleme ve pazarlama koşullarının iyileştirilmesini sağlamalıdır. Sağlık ve çevre standartlarına uyulması yanında, ürünlerin sunulması ve etiketlenmesi konusunda Birlik standartlarına ve kurallarına daha yakın pazarlama standartları ve kuralları da aşamalı olarak devreye sokulmalıdır. 83

90 11.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 11.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme AB Mali Yardım Programı Kapsamında Kırsal Kalkınma Sektör Programı altında yürütülen projeler bağlamında Kırsal Kalkınma Planı ve üç bölge için de Yerel Kalkınma Stratejileri hazırlanmıştır. Hazırlanmış olan plan ve stratejiler doğrultusunda Kırsal Kalkınma ve Toplum Kalkınması alanlarında toplam altı hibe programı yürütülmüştür. Ayrıca hazırlanmış olan bu plan ve startejiler doğrultusunda yerel kaynaklardan da finasman sağlanarak kırsal alanların geliştirilmesi ve rekabet gücünün artırılması için mali destek programları uygulanmıştır. Avrupa Birliği ne uyumlu Tarım ve Kırsal Kalkınma Mevzuatını yürütecek idari kapasitenin oluşturulmasına yönelik olarak Tarım işlerinden bünyesinde 2006 yılında Kırsal Kalkınma Birimi oluşturulmuş, bu birimde görev alacak personel yetkilendirilmiş ve Avrupa Birliği ne uyumlu Tarım ve Kırsal Kalkınma Mevzuatını yürütecek şekilde kapasiteleri geliştirilmiştir. 84

91 11.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 11.1 Tarım ve kırsal kalkınma alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Tarım ve kırsal kalkınma alanında desteklere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Tarımsal üretici gruplarının ve çiftçilerin temsiliyetinin düzenlenmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Tarımsal danışmanlık hizmetleri ve çiftlik kayıtlarına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Organik tarıma yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Kalite politikası kapsamındaki ürünlere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Ödemelerin ve sigorta politikalarının geliştirilmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Tarımsal alanların yönetimine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 85

92 11.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 11.1 Tarım ve kırsal kalkınma alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 11.1-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Tarım ve kırsal kalkınma alanında desteklere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasa Tasarısı Tarımsal alanlara verilecek desteklerin tek tabanlı bir şekilde yapılması ve ilgili mekanizmaların kurulması -(AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1307 /2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1310/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 73/2009 sayılı Konsey - (AT) 1120/2009 sayılı Komisyon - (AT) 1121/2009 sayılı Komisyon - (AT) 1122/ 2009 sayılı Komisyon - (AT) 485/2008 sayılı Konsey - (AT) 1166/2008 sayılı Konsey - (AT) 3/2008 sayılı Konsey - (AT) 501/2008 sayılı Komisyon - (AT) 501/2008 sayılı Komisyon Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden 86

93 - (AB) 737/2013 sayılı Komisyon Uygulama - (AT) 1234/2007 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon - (AB) 1125/2010 sayılı Komisyon - (AT) 388/2009 sayılı Komisyon - (AT) 491/2008 sayılı Komisyon - (AB) 1272/2009 sayılı Komisyon - (AT) 376/2008 sayılı Komisyon - (AT) 657/2008 sayılı Komisyon 2 Kırsal Kalkınma Alanlarına Verilecek Destekler Yasa Tasarısı Kırsal kalkınma alanlara verilecek desteklerin tek tabanlı bir şekilde yapılması ve ilgili mekanizmaların kurulması - (AB) 1305/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1310/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 1122/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Komisyon - (AB) 65/2011 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 3 Doğrudan Ödemelerde Çiftçilerin Uymakla Zorunlu Olduğu Temel Gereksinimler Doğrudan ödemelerden yararlanacak olan çiftçilerin uyması gereken temel gereksinimlerinin belirlenmesi ve listelenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1307/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 73/2009 sayılı Konsey - (AT) 1120/2009 sayılı Komisyon - (AT) 1121/2009 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 87

94 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Piyasa Müdahalesine Ilişkin Tüzük Piyasa müdahalesi esnasındaki kuralların ve yöntemin belirlenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 737/2013 sayılı Komisyon Uygulama - (AT) 3/2008 sayılı Konsey - (AT) 485/2008 sayılı Konsey, - (AT) 501/2008 sayılı Komisyon - (AT) 1234/2007 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon. - (AB) 1125/2010 sayılı Komisyon, - (AT) 388/2009 sayılı Komisyon, - (AT) 491/2008 sayılı Komisyon - (AB) 1272/2009 sayılı Komisyon - (AT) 376/2008 sayılı Komisyon - (AT) 657/2008 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 5 Zeytin Yağının Pazarlanmasına Ilişkin Tüzük Zeytinyağının pazarlanması ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1335/2013 sayılı Komisyon Uygulama - (AB) 29/2012 sayılı Komisyon Uygulama 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 88

95 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 6 Tarımsal Piyasa Bilgi Sistemi ve Veri Toplama ile İlgili Kuralları düzenleyen Tüzük Tarımsal üretimde izlenebilirliği sağlanması için Tarımsal Piyasa Bilgi Sistemi ve Veri Toplama ile İlgili Kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 7 Okullara Yönelik Süt Ürünlerinin Programına İlişkin Tüzük Okullardaki öğrencilerin beslenmesine yönelik verilecek süt ürünleri ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 657/2008 sayılı Komisyon - (AB) 1233/2009 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden Ana Unsur Tarımsal üretici gruplarının ve çiftçilerin temsiliyetinin düzenlenmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasa Tasarısı Tarımsal üretici gruplarının oluşturulmasına ve kaydına yönelik temel kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB)1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AB) 543/2011 sayılı Komisyon 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 2 Üretici Grupların Çok Yıllık İş Programı ile İlgili Temel Prensipleri İçeren Tüzük Üretici Gruplarıın çok yıllık iş programı ile ilgili temel prensiplerin belirlenmesi amacıyla Tarımsal Alanlara Verilecek Destekler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AB) 1308/2013 sayılı Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 89

96 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Oluşturulabilecek Üretici Grupları için Tarımsal Ürünler ve Ürün Gruplarının Listesine İlişkin Tüzük Oluşturulabilecek üretici grupları için tarımsal ürünlerdeki sektörel limitlerin belirlenmesi amacıyla Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon 2016 yılının birinci Tarım işlerinden 4 Üretici Grupları için Minimum Gerekliliklerine İlişkin Tüzük Üretici grupları ile ilgili yıllık üretim miktarı veya üye sayıları gibi asgari gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasası çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon 2016 yılının birinci Tarım işlerinden 5 Üretici Gruplarının Uygulama Hükümlerine İlişkin Tüzük Üretici gruplarının oluşturulmasındaki detay ve kriterlerin belirlenmesi amacıyla Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden 6 Branşlar Arası Örgütlerin oluşumuna yönelik kurallara ilişkin Tüzük Gıda zincirindeki işleyişin geliştirilmesi için branşlar arası örgütlerin oluşumuna yönelik kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Üretici Gruplarının ve Çiftçilerin Temsiliyetinin Düzenlenmesi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1308/2013 sayılı Konsey - (AB) 543/2011 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden 90

97 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Tarımsal danışmanlık hizmetleri ve çiftlik kayıtlarına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Danışmanlık Hizmetleri ve Çiftlik Kayıtları Yasa Tasarısı 2 Çiftlik Kayıtlarının Tutulmasına İlişkin Tüzük Çiftçilere Tarımsal danışmanlık hizmetlerin sağlanması ve çiftlik kayıtlarının düzenlenmesine ilişkin kuralların belirlenmesi Çiftlik kayıtlarının kontrol edilmesini sağlamak için çiftlik kayıtların tutulması amacıyla Tarımsal Danışmanlık Hizmetleri ve Çiftlik Kayıtları Yasa altında çıkacak Tüzük - (AB) 1305/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1307/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1305/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu Konsey - (AB) 1307/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden 3 Çiftlik Danışmanlık Hizmetine İlişkin Tüzük Çiftçilerin eğitimini sağlamaya yönelik olarak danışmanlık hizmetlerinin oluşturulması amacıyla Tarımsal Danışmanlık Hizmetleri ve Çiftlik Kayıtları Yasa altında çıkarılacak yeni tüzük - (AB) 1307/2013 sayılı Konsey - (AB) 1305/2013 sayılı Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden Ana Unsur Organik tarıma yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Organik Tarım Yasa Tasarısı Organik tarım faaliyetleri ile ilgili kuralların düzenlenmesi - (AT) 834/2007 sayılı Konsey - (AT) 889/2008 sayılı Komisyon -(AB) 271/2010 sayılı Komisyon 2014 yılının birinci Tarım işlerinden 91

98 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 2 Organik Ürünlerin Etiketlenmesine ilişkin Kurallar Organik ürünün içeriğine yönelik tanıtıcı her türlü yazılı, basılı bilgi, işaret, resim veya semboller aracılığı ile organik ürünün tanımlanmasına ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Organik Tarım Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AT) 834/2007 sayılı Konsey - (AT) 889/2008 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 3 Organik Ürün Logosunun Sunumu, Bileşimi, Boyutu, Özellikleri ve Tasarımına İlişkin Özel Kriterler İle Kullanımı Ürünlerin kontrol otoritesi tarafından organik olarak belgelendiğinin teyit edilmesi amacıyla logonun oluşumuna ilişkin kriterlerin belirlenmesi amacıyla Organik Tarım Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AT) 834/2007 sayılı Konsey - (AT) 889/2008 sayılı Komisyon - (AB) 271/2010 sayılı Komisyon Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 4 Organik Tarımın Üretim Kurallarına İlişkin Tüzük Hayvansal, bitkisel ve akuakültür ile ilgili her türlü organik üretim kurallarının belirlenmesi amacıyla Organik Tarım Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AT) 834/2007 sayılı Konsey - (AT) 889/2008 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 92

99 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 5 Organik Ürünlerin İthalat Kurallarına İlişkin Tüzük Amaç/Kapsam Organik ürünlerin üçüncü ülkelerden ithali ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Organik Tarım Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 6 Organik Şarap Organik şarap üretimi ile ilgili detaylı kuralları belirlenmesi amacıyla Organik Tarım Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AT) 889/2008 sayılı Komisyon -(AT) 1235/2008 sayılı Komisyon - (AT) 537/2009 sayılı Komisyon -(AB) 471/2010 sayılı Komisyon -(AB) 590/2011 sayılı Komisyon Uygulama -(AB) 1084/2011 sayılı Komisyon Uygulama -(AB) 1267/2011 sayılı Komisyon Uygulama -(AB) 508/2012 sayılı Komisyon Uygulama -(AB) 751/2012 sayılı Komisyon Uygulama -(AB) 125/2013 sayılı Komisyon Uygulama (AB) 203/2012 sayılı Komisyon Uygulama Ana Unsur Kalite politikası kapsamındaki ürünlere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Ürün ve Gıda Maddelerinin Kalite Programlarına İlişkin Yasa Tasarısı Tarımsal ürünlerin ve gıdaların kalite programlarına ilişkin kuralların belirlenmesi (AB) 1151/2012 sayılı Konsey Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Ekonomiden sorumlu Bakanlık 93

100 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 2 Tarımsal Ürün ve Gıda Maddelerinin Kalite Programlarına İlişkin Tüzük Amaç/Kapsam Tarımsal ürünlerin ve gıdaların kalite programlarına ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Tarımsal Ürün ve Gıda Maddelerinin Kalite Programlarına ilişkin Yasa altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı (AB) 1151/2012 sayılı Konsey AnaUnsur Ödemelerin ve sigorta politikalarının geliştirilmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarım Sigorta Yasa Tasarısı (Genel Tarım Sigorta Fonu Değişiklik Yasası) KII sayılı, 12 Ekim 2012 tarihli Bakanlar Kurulu kararı uyarınca Tarım ve Kırsal Kalkınma ödemelerine ilişkin mali prosedür ve işlemlerin yerine getirilmesine ilişkin kuralların yeni yapı oluşturulana kadar mevcut Tarımsal Sigorta Yasası kapsamında düzenlenmesi 2 Kontrollere İlişkin Tüzük Tarımsal ve Kırsal Kalkınma kapsamında verilecek deskteklerin kontrolüne ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Tarım Sigorta Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AB)1305/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB)1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1307/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey AT) 883/2006 sayılı Komisyon -(AT) 884/2006 sayılı Komisyon -(AT) 885/2006 sayılı Komisyon -(AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 65/2011 sayılı Konsey - (AT) 1122/2009 sayılı Komisyon - (AT) 485/2008 sayılı Konsey Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2014 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomiden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden Tarım işlerinden 94

101 11.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Entegre İdare Kontrol Sistemi Uygulama Entegre İdare ve Kontrol Sisteminin Uygulanmasına yönelik detaylı kuralları içeren Tüzük -(AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AB) 65/2011 sayılı Konsey - (AT) 1122/2009 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 4 Meyve-Sebze Sektöründeki Yardımların Kontrollerine Ilişkin Tüzük Meyve-Sebze sektöründeki yardımların kontrollerindeki izleme ve değerlendirmeye ilişkin prosedürlerin belirlenmesi amacıyla Ödemelerden Sorumlu Yapı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AB) 1308/2013 sayılı Konsey -(AB) 543/2011 sayılı Komisyon Uygulama -(AT) 1234/2007 sayılı Konsey 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden Ana Unsur Tarımsal alanların yönetimine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Alanların Korunmasına ilişkin Yasa Tasarısı Doğal ve sınırlı bir kaynak olan toprakların korunması, geliştirilmesi, sürekli üretken bir şekilde kullanımının sağlanması, sürdürülebilir kalkınma ve İyi Tarım ve Çevre Uygulamaları ilkelerine uygun olarak arazinin koruma, kullanım öncelikleri ve esaslarının belirlenmesi (AB) 1306/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 95

102 b) İdari Düzenleme Tablosu 11.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ana Unsur Tarım ve kırsal kalkınma alanında desteklere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden, Ekonomi işlerinden ve Başbakanlığa bağlı Devlet Planlama Örgütü) 1 Tarım ve Kırsal Alanlara Verilecek Destek Yasalarında öngörülen destekleme şekillerinin planlanması için gerekli kurumsal gerekliliklerin belirlenmesi Gerekli olan idari görevlerin tanımlanması ve mevcut yapılar ile uyumunun tespit edilmesi ve düzenlenmesi Kırsal kalkınma ve destekleme yapılarında görev alacak personelin eğitilmesi ve kapasitesinin artırılması Piyasa Bilgi Sisteminin oluşturulması ve verilerin tek bir elde toplanması Başbakanlık,Turizm, Eğitim, İçişleri ve Yerel Yönetimler, Sağlık, Bayındırlık ve Ulaştırma, Ekonomi işlerinden lar 1 Kırsal Kalkınma Strateji ve Planının hazırlanması Kırsal kalkınma ile ilgili izleme komitelerinin ve yerel uygulama ekiplerinin kurulması Tarım işlerinden 1 Tarım işlerinden sorumlu Bakanlığın yeniden yapılandırılması için bakanlığa bağlı ilgili tüm daire ve kurumlarla ortak çalışma yapılması ve kamunun yapılandırılması ve verimliliğinin artırılması ile ilgili devam eden diğer projeler ile işbirliği sağlanması 2 Doğrudan Ödemeler, Kırsal Kalkınma, Ortak Piyasa Organizasyonu uygulamalarına yönelik idari kurumların ve kurumsal ihtiyaçların belirlenmesi ve buna yönelik AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması 3 Tarım ve kırsal kalkınma desteklerinin hazırlanmasına ve ortak piyasa önlemlerinin belirlenmesine yönelik çalışacak personelin yurt içinde ve yurt dışında eğitimi 4 Bilgi teknolojileri ve yazılım uygulamalarının geliştirilmesi (Tarımsal Bilgi Sistemi, çiftçi kayıt sistemi, tarımsal danışmanlık hizmetleri kayıt sistemi, üretici birlikleri kayıtları vb.) 5 Tarım işlerinden bünyesinde tarım mevzuatı ile ilgili hukuk hizmetinin geliştirilmesi ve kapasitesinin artırılması teknik destek alınması

103 11.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Tarımsal üretici gruplarının ve çiftçilerin temsiliyetinin düzenlenmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Tarımsal üretici gruplarının ve çiftçilerin temsiliyetinin düzenlenmesine yönelik kurumsal ihtiyaçların belirlenmesi ve gerekli idari yapılanmanın gerçekleştirilmesi 2 Tarımdan bünyesindeki personelin ve diğer tüm paydaşların üretici gruplarına ilişkin kapasitenin geliştirilmesine yönelik eğitimlerin yapılması Uygulama Tarihi Üretici örgütlerinin çok yıllık iş programlarının hazırlanmasına yönelik destek sağlanması (zeytin ve zeytinyağı sektörü pilot çalışma) Ana Unsur Tarımsal danışmanlık hizmetleri ve çiftlik kayıtlarına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Tarımsal Danışmanlık Hizmetlerine yönelik idari kapasitenin oluşturulması amacıyla Tarım Dairesi, Hayvancılık Dairesi, Veteriner Dairesi, Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Devlet Üretme Çiftlikleri ile İşbirliği sağlanması 2 Tarımsal danışmanlık ve çiftlik kayıtlarına ilişkin Bakanlık bünyesinde görev alacak personelin ve ilgili tüm paydaşlara yönelik eğitim sağlanması 3 Tarımsal Danışmanlık Hizmetlerinin yürütmekte sorumlu olacak kamu ve/veya özel sektör kuruluşlarına yönelik hibe desteğinin sağlanması Tarımsal Danışmanlık Hizmetlerinin uygulanmasına ilişkin gerekli ekipman ve yazılım desteğinin sağlanması Ana Unsur Organik tarıma yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Organik tarımın gelişiminin ve sektörde inovasyon ve rekabet için verimli politikaların üretilmesi amacıyla organik tarım faaliyetlerinden sorumlu idari yapının belirlenmesi ve ilgili personelin görevlendirilmesi 2 Organik Tarım Yasası ve tüzüklerin uygulanmasına yönelik kılavuz belgelerin ve organik tarımla uğraşan müteşebbislerin denetlenmesi için formların hazırlanması 3 Organik tarım konusunda görev alacak personelin ve organik üreticilerinin yasa ve tüzüklerin uygulanmasına yönelik yurt içi ve yurt dışında eğitimleri Organik sertifika sağlayacak olan kuruluşların yetkilendirilmeleri için gerekli sistemin geliştirilmesi ve bilgi ağının oluşturulması

104 11.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Kalite politikası kapsamındaki ürünlere yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden, Ekonomi işlerinden ) Uygulama Tarihi 1 Kalite politikasının uygulanmasına yönelik kurumsal kapasitenin oluşturulması ve ilgili kurumlar ile denetime ilişkin işbirliği yapılması 2016 Ana Unsur Ödemelerin ve sigorta politikalarının geliştirilmesine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden, İçişlerinden ) 1 Arazi parsel tanımlama sisteminin (LPIS) oluşturulması amacıyla haritaların dijital ortama aktarılması ve LPIS sistemi ile uyumlaştırılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden ve Maliye işlerinden ) 1 Ödemelerden sorumlu yapının oluşturulan fonksiyonlarının genel mali kontrol prosedürleri ile uyumlaştırılması Tarım işlerinden 1 Tarımsal destek ödemelerine ilişkin uygulamaları orta vadede yürütecek olan yapının belirlenmesi ve görevlendirilmesi Ödemelerle ilgili görevlerini devredecek olan daire ve kurumlarla işbirliğinin sağlanması Görev alacak personelin yetkilendirilmesi ve eğitiminin sağlanması Tarım işlerinden sorumlu bakanlık bünyesinde Entegre idare ve Kontrol ve Tarım Bilgi Sistemleri merkezinin kurulması ve yeterli sayıda nitelikli personel istihdam edilmesi IACS ve LPIS sisteminin oluşturulması için gerekli veri tabanının oluşturulması için teknik destek alınması IACS ve LPIS konularında personelin yurtiçi ve yurt dışında eğitilmesi Ödemelerden sorumlu yapının işleyişi ile ilgili uygulama araçlarının ve prosedürlerinin oluşturulması Yeni AB Ortak Tarım Politikası kurallarına uygun olarak oluşturulacak ödemelerden sorumlu yapının oluşturulmasına yönelik çalışma yapılması Ana Unsur Tarımsal alanların yönetimine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden, Çevre işlerinden, İçişlerinden ) Tarımsal alanların korunması konusunda Ülkesel Fiziki Planlarının uygulanması aşamasında kurumlararası işbiriliğinin sağlanmasına yönelik çalışma grubunun oluşturulması

105 FASIL 12: GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNER VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKASI 12.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Gıda güvenliği, veteriner ve bitki sağlığı faslı, çiftlikten sofraya kadar olan süreçte tutarlı tedbirler ve yeterli izleme çalışmaları yolu ile Avrupa Birliği iç pazarının etkili biçimde işlemesini sağlayarak, gıda güvenliği, hayvan sağlığı, hayvan refahı ve bitki sağlığını yüksek düzeyde korumayı hedefleyen Birliğin gıda güvenliği konusundaki entegre yaklaşımını yansıtmaktadır. Genel gıda ve yem ile ilgili AB mevzuatı çerçevesinde insan sağlığının ve tüketici menfaatlerinin yüksek seviyede korunması amacıyla gıda güvenliğine karşı olası tehlike ve risk durumunda gıda ürünlerinin denetim ve kontrolünü yapabilecek bir mekanizma oluşturulmasını, izlenebilirlik ve şeffaflık ilkeleri çerçevesinde gıda enformasyonunun doğru şekilde yapılmasını hedeflenmektedir. Ayrıca, gıda mevzuatı ile tüketici menfaatleri korunarak, gıda işletmecilerinin sorumlulukları ile gıdanın üretim, işleme, depolama, dağıtım, pazarlama, ithalat ve ihracatının tüm aşamalarında hijyen ve resmi kontrolleri sağlanması amaçlanmaktadır. Veteriner alanındaki AB mevzuatı, ehil hayvanlar ile ilgili olarak hayvan sağlığının ve refahının korunmasını, hayvan hastalıklarının kontrol ve eradikasyon önlemlerinin düzenlenmesini, hayvan türlerinin ve işletmelerinin tanımlanması ve kaydı ile hayvan hareketlerinin izlenmesini kapsamaktadır. Aynı zamanda hayvanların yetiştirilmesinde kullanımı yasak maddeler, kalıntılarla ilgili kontroller, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin ithalat gereklilikleri ve iç piyasadaki hayvansal gıdaların güvenliğinin sağlanması için önemli olan ilkeleri belirleyip, uygulanmasına yönelik detaylı kuralları ortaya koymaktadır. Hayvan sağlığı ve refahının yanı sıra, bu mevzuat hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıklara karşı önleyici tedbirleri ortaya koyarak, çiftlikten sofraya gıda güvenliği anlayışı ile tüketici sağlığının en üst düzeyde korunmasını amaçlamaktadır. Bitki sağlığı mevzuatı ise, bitki kalitesini ve sağlığını güvence altına alırken bitkilerden elde edilen gıdaların güvenliğini sağlayacak temel kuralları ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, AB içerisindeki bitki ve bitkisel ürünlerin ticaretini düzenleyerek, AB üye devletlerine ithal edilecek bitki ve bitkisel ürünlerin uluslararası bitki sağlığı standartları ve kuralları paralelinde yapılmasını sağlamaktadır. Bitki koruma ürünleri ile ilgili AB mevzuatı, Birlik içerisinde bitki koruma ürünlerinin veya pestisitlerin kullanımı, satışı ve kalıntı miktarlarının düzenlenmesi ve denetlenmesi ile ilgili temel kuralları barındırmaktadır. Ayrıca, AB içerisinde kullanımı serbest ve piyasaya arzı yasaklı bitki koruma ürünleri bu mevzuat ile belirlenmiştir. Buna ek olarak, tohum ve diğer üretim materyallerinin üretimi, çoğaltılması ve ticareti (ithalat, ihracat, pazarlama) ile ilgili mevzuat, bitki sağlığını ve tarımsal üretimi koruyacak bir şekilde uygulanması ile ilgili temel ilkeler ve uygulama kurallarını içermektedir. 99

106 12.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Gıda Güvenliği: 1. Genel Gıda ve Yem Güvenliği Kuralları 28 Ocak 2002 tarih ve (AT) 178/2002 Konsey, gıda yasasının genel prensip ve gerekliliklerin düzenlenmesi, Avrupa Gıda Güvenlik Otoritesinin kurulması ve gıda güvenliği ile ilgili prensipleri içermektedir. 2. Hijyen Kuralları 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 852/2004 Konsey, gıda maddelerinde hijyenle ilgili hükümleri içermektedir. 15 Kasım 2005 tarih ve (AT) 2073/2005 sayılı Komisyon, gıda maddelerinde olması gereken mikrobiyolojik kriterleri ortaya koyar. 5 Aralık 2005 tarih ve (AT) 2074/2005 sayılı Komisyon, (AT) 853/2004, (AT) 882/2004, (AT) 854/2004 sayılı Tüzükler de anlatılan hijyen ile gıda ve yemin resmi kontrolleri ile ilgili uygulamaların nasıl yapıldığına ilişkin kuralları içermektedir. 17 Ekim 2008 tarih ve (AT) 1019/2008 sayılı Komisyon, gıda maddelerinde hijyenle ilgili hükümleri belirleyen (AT) 852/2004 Konsey nün ek II sini içermektedir. 3. Hayvansal Ürünlere ilişkin Özel Kurallar 6 17 Aralık 1992 tarih ve 92/118/AET sayılı Konsey Direktifi, 89/662/AET sayılı Direktif in Ek A(1) ve patojenlerle ilgili olarak 90/425/AET sayılı Direktif e tabii olmayan ürünler için, Birlik içi ticarette ve ithalatta hayvan sağlığı ve halk sağlığı için gerekli kurallarını içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 853/2004 Konsey, gıdaların hijyeni ile ilgili genel kuralları içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 854/2004 Konsey, insan tüketimi amaçlı hayvansal gıdaların resmi kontrolünün organizasyonuna ilişkin özel kuralları içermektedir. 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi, insan tüketimi amaçlı hayvansal orijinli ürünlerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve sunumu ile ilgili hayvan sağlığı kurallarını içermektedir. 6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 Konsey, hayvansal gıdalardaki aktif maddelerin farmakolojik kalıntı limitlerinin oluşturulmasına yönelik prosedürleri içermektedir. 6 Hayvansal ürünler Veteriner başlığı altında ele alınmıştır. 100

107 5 Aralık 2005 tarih ve (AT) 2074/2005 sayılı Komisyon, (AT) 853/2004, (AT) 882/2004, (AT) 854/2004 sayılı Tüzükler de anlatılan hijyen ile gıda ve yemin resmi kontrolleri ile ilgili uygulamaların nasıl yapıldığına ilişkin kuralları içermektedir. 4. Kontrol Kuralları 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 882/2004 Konsey, gıda ve yem yasası ile hayvan sağlığı ve hayvan refahı kurallarına uyumun doğrulanmasını sağlamaya yönelik olarak gerçekleştirilen resmi kontroller ile ilgili kuralları içermektedir. 5 Aralık 2005 tarih ve (AT) 2074/2005 sayılı Komisyon, (AT) 853/2004, (AT) 882/2004, (AT) 854/2004 sayılı Tüzüklerde anlatılan hijyen ile gıda ve yemin resmi kontrolleri ile ilgili uygulamaların nasıl yapıldığına ilişkin hükümleri belirler. 29 Eylül 2006 tarih ve 2006/677/AT sayılı Komisyon Kararı, denetimler ile ilgili kuralları ortaya koyan (AT) 882/2004 Konsey kapsamında gıda ve yem yasası, hayvan sağlığı ve hayvan refahı kuralları ile uygunluğunu doğrulamak için kılavuzları içermektedir. 21 Mayıs 2007 tarih ve 2007/363/AT sayılı Komisyon Kararı, üye devletlerin tek entegre çok yıllık yerel kontrol planlarının hazırlanmasına yardımcı olacak (AT) 882/2004 Konsey uyarınca kılavuzları içermektedir. 24 Temmuz 2009 tarih ve (AT) 669/2009 sayılı Komisyon, hayvansal kökenli olmayan bazı gıda ve yemlerin ithalatı ile ilgili resmi kontrollerin artırılmış seviyesi ile ile ilgili kuralları içermektedir. 23 Şubat 2006 tarih ve (AT) 401/2006 sayılı Komisyon, gıda maddelerinde mikotoksin seviyelerinin resmi kontrolü için analiz ve örnekleme yöntemlerini içermektedir. 5. Etiketleme Kuralları: 7 24 Eylül 1990 tarih ve 90/496/AET sayılı Konsey Direktifi, gıda maddelerinde beslenme ile ilgili etiketleme kurallarını içermektedir. 20 Mart 2000 tarih ve 2000/13/AT Konsey Direktifi, gıda maddelerinin etiketlenmesi, sunumu ve reklamına ilişkin hususları belirlemektedir. 18 Temmuz 2002 tarih ve 2002/67/AT sayılı Komisyon Direktifi, kininli su ve kafein içeren gıdaların etiketlenmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 25 Ekim 2011 tarih ve (AB) 1169/2011 Avrupa Parlamentosu ve Konsey, tüketicilere gıda bilgisi verilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 20 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1924/2006 Konsey, gıda maddelerinde beslenme ve sağlık uyarılarının bulunmasına ilişkin kuralları içermektedir. 13 Aralık 2011 tarih ve 2011/91/AB Konsey Direktifi, gıda maddelerinin ait olduğu gösterge ve işaretlere ilişkin kuralları içermektedir. 7 Etiketleme kuralları ile ilgili mevcut AB mevzuatı yeni kurallar yürürlüğe girene kadar geçerli olacaktır 101

108 30 Ocak 2008 tarih ve 2008/5/AT sayılı Komisyon Direktifi, bazı gıdalar üzerinde zorunlu işaret gösterilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 6. Katkı Maddeleri 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1331/2008 Konsey, gıda aromaları, enzimler ve katkı maddelerine ilişkin ortak izin prosedürünü içermektedir. 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1333/2008 Konsey, gıda katkı maddelerine ilişkin hükümleri içermektedir. 10 Mart 2011 tarih ve (AB) 234/2011 Konsey, (AT) 1331/2008 sayılı Tüzük te anlatılan gıda aromaları, enzimler ve katkı maddelerine ilişkin ortak izin prosedürü ile ilgili uygulamaların nasıl yapıldığına ilişkin hükümleri içermektedir. 17 Haziran 2008 tarih ve 2008/60/AT sayılı Komisyon Direktifi, gıda maddelerinde kullanılan tatlandırıcıların belirli saflık kriterlerini içermektedir. 22 Aralık 2008 tarih ve 2008/128/AT sayılı Komisyon Direktifi, gıda maddelerinde renklendiricilerin kullanımına ilişkin belirli saflık kriterlerini içermektedir. 27 Ağustos 2008 tarih ve 2008/84/AT sayılı Komisyon Direktifi, renklendirici ve tatlandırıcılar hariç gıdalarda katkı maddelerine ilişkin belirli saflık kriterlerini içermektedir. 9 Mart 2012 tarih ve (AB) 231/2012 sayılı Komisyon, (AT) 1333/2008 Konsey nün Ek II ve Ek III te listelenen gıda katkılarına ilişkin spesifikasyonları içermektedir. 25 Mart 2010 tarih ve (AT) 257/2010 sayılı Komisyon, (AT) 1333/2008 Konsey nün onaylanmış gıda katkılarının yeniden değerlendirilmesi ile ilgili programın oluşturulması ile ilgili kuralları içermektedir. 7. Bulaşanlar 8 Şubat 1993 tarih ve (AT) 315/93 sayılı Konsey, gıda maddelerindeki bulaşanlara ilişkin Birlikteki prosedürleri içermektedir. 19 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1881/2006 sayılı Komisyon, gıda maddelerindeki belli bulaşanların maksimum seviyelerini içermektedir. 19 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1882/2006 sayılı Komisyon, belli gıda maddelerindeki nitrat seviyelerinin resmi kontrolü için analiz ve numune alma yöntemlerini içermektedir. 23 Şubat 2006 tarih ve (AT) 401/2006 sayılı Komisyon, gıda maddelerinde mikotoksin seviyelerinin resmi kontrolü için analiz ve örnekleme yöntemleri içermektedir. 28 Mart 2007 tarih ve (AT) 333/2007 sayılı Komisyon, gıda maddelerindeki kurşun, kadmiyum, cıva, kalay, 3-MCPD ve benzoapyrene seviyelerinin resmi kontrolü için analiz ve numune alma yöntemlerini içermektedir. 12 Mart 2001 tarih ve 2001/18/AT sayılı Konsey Direktifi, 92/220/AET sayılı Konsey Direktifi ni yürürlükten kaldıran, genetik olarak yapıları değiştirilmiş organizmaların kasıtlı olarak çevreye bırakılması vegenetik yapısı değiştirilmiş organizmaların (GDO) çevreye bilinçli salımı ve pazara sürülmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 102

109 21 Mart 2012 tarih ve (AB) 252/2012 sayılı Komisyon, (AT) 1883/2006 sayılı Komisyon nü yürürlükten kaldıran ve belli gıda maddelerindeki dioksin ve dioksin benzeri poliklorlu bifenil (PCBs) seviyelerinin resmi kontrolü için analiz ve numune alma yöntemlerini içermektedir. 8. Gıda Temas Eden Maddeler 27 Ekim 2004 tarih ve (AT) 1935/2004 Konsey, gıda maddeleri ile temas eden madde ve malzemeleri içermektedir. 22 Aralık 2006 tarih ve (AT) 2023/2006 sayılı Komisyon, gıda maddeleri ile temas eden madde ve malzemelerin üretimindeki iyi üretim uygulamaları (GMP) içermektedir. 9. Takviye Edici Gıdalar 10 Haziran 2002 tarih ve 2002/46/AT Konsey Direktifi, takviye edici gıdalara ilişkin kuralları içermektedir. 20 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1925/2006 Konsey, vitaminlerin, minerallerin ve bazı diğer maddelerin gıda maddelerine ilave edilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 10. Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar 8 6 Mayıs 2009 tarih ve 2009/39/AT Konsey Direktifi, gıdalardaki besin kullanımına ilişkin kuralları içermektedir. 12 Haziran 2013 tarih ve (AB) 609/2013 Konsey, bebekler ve küçük çocuklar için gıdaların, özel amaçlı gıdaların ve toplam diet yerine ağırlık kontrolü ile ilgili kuralları içermektedir. 18 Haziran 1992 tarih ve 92/52/AT sayılı Konsey Direktifi, hazır ve devam mamalarının üçüncü ülkelere ihracatına ilişkin kuralları içermektedir. 22 Aralık 2006 tarih ve 2006/141/AT sayılı Komisyon Direktifi, bebek ve devam mamaları formüllerine ve (AT) 1999/21 sayılı Direktif in düzeltilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 11. İyonize Edilmiş Gıdalar 22 Şubat 1999 tarih ve 1999/2/AT Konsey Direktifi, iyonize radyasyonla muamele edilen gıda maddeleri ve gıda bileşenleri ile ilgili kuralları içermektedir. 8 Özel beslenme amaçlı gıdalar ile ilgili mevcut AB mevzuatı yeni kurallar yürürlüğe girene kadar geçerli olacaktır 103

110 22 Şubat 1999 tarih ve 1999/3/AT Konsey Direktifi, iyonize radyasyonla muamele edilen gıda maddeleri ve gıda bileşenlerinin Komisyonca belirlenen listesinin oluşturulmasına ilişkin kuralları içermektedir. 12. Hızlı Dondurulmuş Gıdalar 21 Aralık 1988 tarih ve 89/108/AET sayılı Konsey Direktifii, hızlı dondurulmuş gıdaların insan tüketiminde kullanımına ilişkin kuralları içermektedir. 13 Ocak 1992 tarih ve 92/2/AET sayılı Komisyon Direktifi, insan tüketimine yönelik hızlı dondurulmuş gıda maddelerinin sıcaklıklarının resmi kontrolü için numune alma prosedürü ve analiz metotlarını içermektedir. 12 Ocak 2005 tarih ve (AT) 37/2005 sayılı Komisyon, insan tüketimine yönelik hızlı dondurulmuş gıda maddelerinin taşınma, ambarda tutulma ve depolanma sırasında sıcaklıkların izlenmesine ilişkin kuralları içermektedir. 13. Mineral Sular 18 Haziran 2009 tarih ve 2009/54/AT Konsey Direktifi, doğal mineral suların pazarlanması ve işletilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 16 Mayıs 2003 tarih ve 2003/40/AT sayılı Komisyon Direktifi, konsantrasyon limitleri ve doğal mineral suların bileşenleri için etiketleme koşullarını ve doğal mineral suların ve kaynak suların işlemi için ozonla zenginleştirilmiş hava kullanılarak listenin oluşturulması ile ilgili kuralları içermektedir. 9 Şubat 2010 tarih ve (AB) 115/2010 sayılı Komisyon, içme suyu ve doğal mineral sularda bulunan florürün çıkarılması için aktiv alüminin kullanım koşullarını içermektedir. 14. Yeni Gıdalar 27 Şubat 1997 tarih ve (AT) 258/97 Konsey, yeni gıdalar ve yeni gıda girdilerini içermektedir. 15. Çözücü Ekstraksiyonlar 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/32/AT Konsey Direktifi, gıda bileşenlerinde ve gıda üretiminde ekstraksiyon çözücüsü kullanımına ilişkin kuralları içermektedir. 16. Tatlandırıcılar 28 Ekim 1996 tarih ve (AT) 2232/96 Konsey, gıdalarda kullanılacak tatlandırıcı maddeleri ile ilgili prosedürleri içermektedir. 104

111 10 Kasım 2003 tarih ve (AT) 2065/2003 Konsey, gıdalarda kullanılacak tütsü tatlandırıcı ile ilgili kuralları içermektedir. 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1331/2008 Konsey, gıda aromaları, enzimler ve katkı maddelerine ilişkin ortak izin prosedürünü içermektedir. 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1334/2008 Konsey, 2000/13/AT sayılı Konsey Direktifi, (AET) 1601/91, (AT) 2232/96, (AT) 110/2008 sayılı Konsey Tüzükleri ni değiştiren, gıda maddelerinde kullanılan aroma ve gıda bileşenlerine ilişkin kuralları içermektedir. 17. Gıda Enzimleri 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1332/2008 Konsey, 83/417/AET sayılı Konsey Direktifi, (AT) 1493/1999 sayılı Konsey, 2000/13/AT sayılı Konsey Direktifi, 2001/112/AT sayılı Konsey Direktifi ve (AT) 258/97 sayılı Konsey nü değiştiren, gıda emzimleri kurallarını içermektedir. 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1331/2008 Konsey, gıda aromaları, enzimler ve katkı maddelerine ilişkin ortak izin prosedürünü içermektedir. 18. Genetiği Değiştirilmiş Gıda ve Yemler 22 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1829/2003 Konsey, genetiği değiştirilmiş gıdalar ve yemler ile ilgili kuralları içermektedir. 22 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1830/2003 Konsey, genetiği değiştirilmiş organizmaların izlenebilirliği ve etiketlenmesi ve genetiği değiştirilmiş organizmalardan elde edilen gıda ve yemin izlenebilirliğine ilişkin hükümleri belirleyen ve 2001/18/AT sayılı Direktifin düzeltilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 19. Yemin Piyasaya Sunumu ve Kullanımı 13 Temmuz 2009 tarih ve (AT) 767/2009 Konsey, yemin piyasaya sunulması ve kullanımı ile ilgili kuralları içermektedir. Yem Katkı Maddeleri 22 Eylül 2003 tarih ve (AT)1831/2003 Konsey, hayvan yemlerinde kullanılan katkı maddeleri ile ilgili kuralları içermektedir. 20. Yemde İstenmeyen Maddeler 7 Mayıs 2002 tarih ve 2002/32/AT Konsey Direktifi, hayvan yemlerinde istenmeyen maddeler ile ilgili kuralları içermektedir. İlaçlı Yemler 26 Mart 1990 tarih ve 90/167/AET sayılı Konsey Direktifi, Birlik içerisinde ilaçlı yemlerin hazırlanması, pazara sunumu ve kullanım koşullarını içermektedir. 105

112 21. Yeme ilişkin Hijyen ve Kontrol Kuralları 12 Ocak 2005 tarih ve (AT) 183/2005 Konsey, yem hijyeni gerekliliklerini içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 882/2004 Konsey, gıda ve yem yasası ile hayvan sağlığı ve hayvan refahı kurallarına uyumun doğrulanmasını sağlamaya yönelik olarak gerçekleştirilen resmi kontroller ile ilgili kuralları içermektedir. 27 Ocak 2009 tarih ve (AT) 152/2009 sayılı Komisyon, yemin resmi kontrollerine ilişkin numune alma ve analiz yöntemlerini içermektedir. 10 Eylül 1998 tarih ve 98/68/AT sayılı Komisyon Direktifi, 95/53/AT sayılı Konsey Direktifi nin madde 91. maddesinde yer alan standart bir belge içeren ve üçüncü ülkelerden temin edilen yemin denetlenmesine ilişkin kuralları içermektedir. 25 Ekim 1995 tarih ve 95/53/AT sayılı Konsey Direktifi, hayvanların beslenmesi ile ilgili arazide yapılacak yasal denetimlere ilişkin kuralları içermektedir. Veteriner: AB İç Pazarında Kontrol Sistemi 1. Canlı Hayvanlar, semen, ova, embriyo 26 Haziran 1990 tarih ve 90/425/AET sayılı Konsey Direktifi, iç pazarın tamamlanması açısından Birlik içerisinde uygulanan belli canlı hayvanlarda ve ürünlerindeki veteriner ve zooteknik kontrolleri içermektedir. 2. Hayvansal Ürünler 11 Aralık 1989 tarih ve 89/662/AET sayılı Konsey Direktifi, iç pazarı tamamlamak amacıyla bazı canlı hayvan ve ürünlerin Birlik içi ticaretinde uygulanacak veteriner kontrolleri ile ilgili kuralları içermektedir. 3. Sertifikasyon 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi, insan tüketimi için olan hayvansal orijinli ürünlerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve pazara sunulmasıyla ilgili hayvan sağlığı kurallarını içermektedir. İthalatlar ile İlgili Kontrol Sistemi 1. Canlı Hayvanlar 15 Temmuz 1991 tarih ve 91/496/AET sayılı Konsey Direktifi, üçüncü ülkelerden Birliğe giren hayvanların veterinerlik kontrollerinden geçmesi ile ilgili örgütlenmeye ilişkin 106

113 ilkeleri içermektedir. 12 Kasım 1997 tarih ve 97/794/AT Komisyon Kararı, 91/496/AET sayılı Konsey Direktifi nin üçücü ülkelerden ithal edilen canlı hayvanların veteriner kontrolleri ile ilgili başvuru kurallarını içermektedir. 18 Şubat 2004 tarih ve (AT) 282/2004 sayılı Komisyon, üçüncü ülkelerden Birliğe giriş yapan hayvanların veteriner kontrolleri ve ilan edilen dokümanın tanıtılması ile ilgili kuralları içermektedir. 17 Nisan 2007 tarih ve 2007/275/AT sayılı Komisyon Kararı, 91/496/AET ve 97/78/AT sayılı Konsey Direktifleri kapsamındaki sınır denetim noktalarındaki kontrollere tabi olan hayvansal ürünlerin ve hayvan listeleri ile ilgili kuralları içermektedir. 26 Ağustos 2010 tarih ve 2010/57/AB sayılı Komisyon Direktifi, 91/414/AET sayılı Konsey Direktifi nin ek I ini değiştiren ve imazalilin aktif madde olarak yeniden dahil edilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 7 Ocak 2013 tarih ve (AB) 1399/2013 sayılı Komisyon Uygulama, belli kuşların Birliğe ithalatı ile ilgili hayvan sağlığı koşulları ve karantina koşullarını içermektedir. 2. Hayvansal Ürünler 18 Aralık 1997 tarih ve 97/78/AT sayılı Konsey Direktifi, üçüncü ülkelerden Birlik içerisine ürün girişlerinde veteriner kontrol prensiplerinin organizasyonuna ilişkin kuralları içermektedir. 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi, insan tüketimi için olan hayvansal orijinli ürünlerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve pazara sunulmasıyla ilgili hayvan sağlığı kurallarını içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 882/2004 Konsey, gıda ve yem yasası ile hayvan sağlığı ve hayvan refahı kurallarına uyumun doğrulanmasını sağlamaya yönelik olarak gerçekleştirilen resmi kontroller ile ilgili kuralları içermektedir. 20 Mayıs 1994 tarih ve 94/360/AT sayılı Komisyon Kararı, 90/675/AET sayılı Konsey Direktifi kapsamındaki üçüncü ülkelerden gelen bazı ürünlerin fiziksel sevkiyat kontrollerinin sıklığının azaltılması ile ilgili kuralları içermektedir. 8 Eylül 2000 tarih ve 2000/571/AT sayılı Komisyon Kararı, üçünü ülkelerden serbest bölgelere, serbest depolara, serbest gümrük depolarına veya deniz ulaşımı yoluyla sınır ötesi tedarik sağlayan işletmecilere sağlanılan ürünlerin veteriner kontrolleri yöntemlerine ilişkin kuralları içermektedir 22 Ocak 2004 tarih ve (AT) 136/2004 sayılı Komisyon, üçüncü ülkelerden ithal edilen ürünlerin Birlikteki sınır kontrol noktalarındaki veteriner kontrollerinin prosedürlerini içermektedir. 11 Ocak 2005 tarih ve 2005/34/AT sayılı Komisyon Kararı, üçüncü ülkelerden ithal edilen hayvansal orijinli ürünlerdeki belirli kalıntıları test etmek için birleştirilmiş standartları içermektedir. 107

114 2 Şubat 2005 tarih ve 2005/93/AT sayılı Komisyon Kararı, gümrük depolarındaki hayvansal ürünlerin sevkiyatındaki muhafaza gerekliliklerini içermektedir. 17 Nisan 2007 tarih ve 2007/275/AT sayılı Komisyon Kararı, 91/496/AET ve 97/78/AT sayılı Konsey Direktifleri kapsamındaki sınır denetim noktalarındaki kontrollere tabi olan hayvansal ürünlerin ve hayvan listelerini içermektedir. 5 Mart 2009 tarih ve (AT) 206/2009 sayılı Komisyon, (AT) 136/2004 sayılı değiştiren ve hayvansal orijinli ürünlerin kişisel olarak Birliğe girişi ile ilgili kuralları içermektedir. 4 Nisan 2011 tarih ve 2011/215/AB sayılı Komisyon Kararı, Birlik içerisine veya üçüncü ülkelere ithal edilmek üzere gönderilen ürünlerin sevkiyatında ve sınır denetim noktalarına aktarma ile ilgili 97/78/AT sayılı Konsey Direktifi ni uygulamaktadır. 11 Ocak 2012 tarih ve (AB) 28/2012 sayılı Komisyon, bazı bileşik ürünlerin Birliğe ithalatı ve geçişi ile ilgili sertifikasyon gerekliliklerini içermektedir. 19 Eylül 2011 tarih ve (AB) 931/2011 sayılı Komisyon Uygulama, 178/2002 Konsey nün hayvansal kökenli gıdaların izlenebilirlik gerekliliklerini içermektedir. 3. Sınır Kontrol ktaları 15 Temmuz 1991 tarih ve 91/496/AET sayılı Konsey Direktifi, üçüncü ülkelerden Birliğe giren hayvanların veterinerlik kontrollerinden geçmesi ile ilgili örgütlenmeye ilişkin ilkeleri koyan ve 89/662/AET, 90/425/AET ve 90/675/AET sayılı Direktifleri değiştirmektedir. 18 Aralık 1997 tarih ve 97/78/AT sayılı Konsey Direktifi, üçüncü ülkelerden Birlik içerisine ürün girişlerinde veteriner kontrol prensiplerinin organizasyonuna ilişkin kuralları içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 882/2004 Konsey, gıda ve yem yasası ile hayvan sağlığı ve hayvan refahı kurallarına uyumun doğrulanmasını sağlamaya yönelik olarak gerçekleştirilen resmi kontroller ile ilgili kuralları içermektedir. Hayvanların Tanımlanması ile Hayvanların ve İşletmelerin Kaydı 1. Küçükbaş Hayvanlar 17 Aralık 2003 tarih ve (AT) 21/2004 sayılı Konsey, (AT) 1782/2003 sayılı Tüzük ve 92/102/AET ve 64/432/AETsayılı Direktifleri değiştiren ve koyun, keçilerin tanımlama ve kaydı ile ilgili sistem oluşturulması ile ilgili kuralları içermektedir. 27 Kasım 1992 tarihi ve 92/102/AET sayılı Konsey Direktifi, hayvanların tanımlanması ve kaydı ile ilgili kuralları içermektedir. 108

115 29 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1782/2003 sayılı Konsey, OTP altında direkt destek planlarına ilişkin ortak kurallarını ve çiftçiler için belirli destek planlarını belirleyen Konsey 11 Ekim 2006 tarih ve (AT) 1505/2006 sayılı Komisyon, (AT) 21/2004 sayılı Konsey nün, koyun ve keçilerin kayıt ve tanımlanmaları ile ilgili olarak gerçekleştirilecek asgari kontrol düzeylerinin belirlenmesi bakımından uygulanmasını düzenlemektedir. 15 Aralık 2006 tarih ve 2006/968/AT sayılı Komisyon Kararı, (AT) 21/2004 sayılı Konsey nün koyun ve keçilerin elektronik tanımlanmalarıyla ilgili kural ve prosedürlerinin uygulanması ile ilgili kuralları içermektedir. 2. Tek Tırnaklılar 26 Haziran 1990 tarih ve 90/427/AET sayılı Konsey Direktifi, tek tırnaklı hayvanların Birlik içi ticarette zooteknik ve jinekolojik şartlarını içermektedir. 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/156/AT sayılı Konsey Direktifi, tek tırnaklıların hareketleri ve üçüncü ülkelerden ithalatına ilişkin sağlık koşullarını içermektedir. 6 Haziran 2008 tarih ve (AT) 504/2008 sayılı Komisyon, 90/426/AET ve 90/427/AET sayılı Konsey Direktifleri nin tek tırnaklıların tanımlanması uygulamaları ile ilgili kuralları içermektedir. Hayvan Hastalıklarına İlişkin Kontrol Önlemleri 1. ŞAP hastalığı 29 Eylül 2003 tarih ve 2003/85/AT sayılı Konsey Direktifi, şap hastalığının kontrolü için gerekli önlemleri içeren ve 85/511/AET sayılı Direktif ve 89/531/AET ve 91/665/AET sayılı Kararları fesheden ve 92/46/AET sayılı Direktif i değiştirmektedir. 11 Aralık 1991 tarih ve 91/666/AET sayılı Konsey Kararı, şap aşısı kaynaklarının oluşturulması ile ilgili kuralları içermektedir. 23 Temmuz 1993 tarih ve 93/455/AT sayılı Komisyon Kararı, şap hastalığının kontrol altına alınması için güvenilir acil eylem planlarını onaylamaktadır. 21 Aralık 1999 tarih ve 2000/111/AT sayılı Komisyon Kararı, şap hastalığı için antijen bankası kurulması ve antijenlerin nakli ve saklanması ile ilgili kuralları içermektedir. 22 Aralık 2006 tarih ve 2007/18/AT sayılı Komisyon Kararı, 2003/85/AT sayılı Konsey Direktifi ne uygun olarak, şap hastalığı acil eylem planının onaylanması ile ilgili kuralları içermektedir. 2. Afrika At Hastalığı 29 Nisan 1992 tarih ve 92/35/AET sayılı Konsey Kararı, Afrika at hastalığı kontrol kuralları ve ölçütlerini içermektedir. 109

116 3. Kuş Gribi ve Yalancı Veba (Newcastle hastalığı) 20 Aralık 2005 tarih ve 2005/94/AT sayılı Konsey Direktifi, kuş gribi hastalığı için Birlik kontrol önlemlerini içeren ve 92/40/AET sayılı Direktifi ortadan kaldırmaktadır. 4 Ağustos 2006 tarih ve 2006/437/AT sayılı Komisyon Kararı, 2005/94/AT sayılı Konsey Direktifinde belirtildiği gibi kuş gribi hastalığı için tanı yöntemlerinin onaylanması ile ilgili kuralları içermektedir. 22 Aralık 2006 tarih ve 2007/24/AT sayılı Komisyon Kararı, yalancı tavuk vebası ve kuş gribi için acil eylem planlarını onaylamaktadır. 16 Şubat 2007 tarih ve 2007/118/AT sayılı Komisyon Kararı, 2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi ne ilişkin alternatif tanımlama işaretlerini konusunda detaylı kuralları içermektedir. 28 Ağustos 2007 tarih ve 2007/598/AT sayılı Komisyon Kararı, hayvanat bahçeleri, enstitüler veya üye devletlerde bulunan merkezlerdeki kuşlara yüksek patojeniteye sahip Kuş Gribi (AI) hastalığının yayılmasını önlemek için yapılması gereken kuralları içermektedir. 25 Haziran 2010 tarih ve 2010/367/AT Komisyon Kararı, kanatlı ve yabani kuşlarda kuş gribine ilişkin tarama programlarının üye devletler tarafından uygulanması ile ilgili kuralları içermektedir. 14 Temmuz 1992 tarih ve 92/66/AET sayılı Konsey Direktifi, Newcastle hastalığının kontrolüne ilişkin Birlik önlemlerinin düzenlenmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 4. Balık ve Yumuşakçalar Hastalıkları 24 Ekim 2006 tarih ve 2006/88/AT sayılı Konsey Direktifi, akuakültür hayvanları ve ürünleri için sağlık gereksinimleri ve belli başlı hastalıklardan korunmasına ve kontrolüne ilişkin kuralları içermektedir. 30 Nisan 2008 tarih ve 2008/392/AT sayılı Komisyon Kararı, akuakültür üretim işletmeleri ve yetkili işleme tesislerinin bilgilerinin elektronik ortamda internet tabanlı bilgi sayfası yayınlanmasına ilişkin 2006/88/AT sayılı Komisyon Direktifi ni uygulamaktadır. 5. Mavi Dil Hastalığı 20 Kasım 2000 tarih ve 2000/75/AT sayılı Konsey Direktifi, mavi dil hastalığının kontrolü ve eradikasyonu için gereken spesifik şartları belirlemektedir. 26 Ekim 2007 tarih ve (AT) 1266/2007 sayılı Komisyon, 2000/75/AT sayılı Konsey Direktifi için mavi dil hastalığının kontrol, tarama çalışmaları, izlenme ve mavi dil hastalığına yatkınlığı olan belli hayvan türlerinin hareketlerinin yasaklanması ile ilgili kuralları içermektedir. 6. TSE hastalıkları 22 Mayıs 2001 tarih ve (AT) 999/2001 Konsey, belli transmissible spongiform encephalopatilerin korunma, kontrol ve eradikasyonu 110

117 için uygulanacak kuralları içermektedir. 19 Mart 2007 tarih ve 2007/182/AT sayılı Komisyon Kararı, geyiklerde görülen transmissible spongiform encephalopatiler için tarama çalışmaları ile ilgili kuralları içermektedir. 14 Haziran 2007 tarih ve 2007/411/AT sayılı Komisyon Kararı, 1 Ağustos 1996 tarihinden önce Birleşik Krallık ta doğmuş ya da yetiştirilmiş olan ve (AT) 999/2001 sayılı Tüzük te belirtilen kontrol ve eradikasyon ölçütlerinden muaf tutulmuş sığır cinsi hayvanların ürünlerinin piyasaya sürülmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 29 Haziran 2007 tarih ve 2007/453/AT sayılı Komisyon Kararı, üye devletler veya üçüncü ülkeler veya bölgelerin BSE açısından risk durumunu belirlemektedir. 28 Haziran 2013 ve (AB) 631/2013 sayılı Komisyon Uygulama, (AT) 546/2006 sayılı Komisyon ve (AB) 233/2012 sayılı uygulama nü yürürlükten kaldırmaktadır. 7. Zoonozlar 17 Kasım 2003 tarih ve (AT) 2160/2003 Konsey, salmonella ve diğer besin kaynaklı zoonoz ajanların kontrolü ile ilgili kuralları içermektedir. 17 Kasım 2003 tarih ve 2003/99/AT Konsey Direktifi, zoonozların ve zoonotik etkenlerin kontrolünü amaçlayan kuralları içermekte ve 90/424/AET sayılı Konsey kararını değiştiren ve 92/117/AET sayılı Konsey direktifini feshetmektedir. 20 Temmuz 2004 tarih ve 2004/564/AT sayılı Komisyon Kararı, zoonozların epidemiyolojisi ve salmonella için referans laboratuvarlarının kurulmasını ve salmonella için ulusal referans laboratuvarının kurulması ile ilgili kuralları içermektedir. 1 Ağustos 2006 tarih ve (AT) 1177/2006 sayılı Komisyon, kanatlı hayvanlarda görülen salmonella hastalığının kontrolü için yürütülen ulusal program çerçevesinde kullanılan özel kontrol metotları ile ilgili gereklilikler hakkındaki (AT) 2160/2003 Komisyon nün uygulanması ile ilgili kuralları içermektedir. 8 Kasım 2006 tarih ve 2006/759/AT sayılı Komisyon Kararı, tavuklardaki salmonella hastalığının kontrolüne ilişkin yerel programların onayı ile ilgili kuralları içermektedir. 12 Haziran 2007 tarih ve 2007/407/AT sayılı Komisyon Kararı, tavuk ve domuzlardaki salmonella hastalığının antimikrobik dayanıklılığının izlenmesine ilişkin kuralları içermektedir. 8. Diğer Hastalıklar 17 Aralık 1192 tarih ve 92/119/AET sayılı Konsey Direktifi, domuz vesikülar hastalığına ilişkin belli önlemlerin ve belli hayvan hastalıklarının kontrolüne ilişkin genel Birlik önlemlerini içermektedir. 111

118 28 Şubat 2008 tarih ve (AT) 180/2008 sayılı Komisyon, (AT) 882/2004 sayılı n yedinci ekini değiştiren Afrika at hastalığı hariç diğer at hastalıkları ve laboratuvar referansı ile ilgili kuralları içermektedir. 9. Hayvan Hastalıklarının Bildirimi 21 Aralık 1982 tarih ve 82/894/AET sayılı Konsey Direktifi, hayvan hastalıklarının ihbarı ile ilgili kuralları içermektedir. Birlik İçinde Canlı Hayvanarın Semen, Ova ve Embriyolarına İlişkin Ticareti 1. Büyükbaş Hayvanlar 26 Haziran 1964 tarih ve 64/432/AET sayılı Konsey Direktifi, Birlik içi ticareti etkileyen sığır ve domuz cinsi hayvanların sağlık problemlerini içermektedir. 15 Temmuz 2002 tarih ve 2002/598/AET sayılı Komisyon Kararı, 64/432/AET sayılı Konsey Direktifi çerçevesinde büyükbaş brusellasına karşı aşıların onaylanması ile ilgili kuralları içermektedir. 13 Aralık 1977 tarih ve 78/52/AET sayılı Konsey Direktifi, sığırlarda brusella, tüberküloz ve enzootik leükoz hastalıklarının hızlandırılmış eradikasyon planları için ulusal planların hazırlanmasındaki Birlik kriterlerini belirlemektedir. 23 Haziran 2003 tarih ve 2003/467/AT sayılı Komisyon Kararı, resmi olarak tüberküloz, brusella ve enzootik-bovine-leukosis hastalıklarından ari belli üye devletler ve bölgeleri içermektedir. 18 Eylül 2009 tarih ve 2009/712/AT sayılı Komisyon Kararı, zooteknik ve veteriner mevzuatı ile ilgili olan laboratuvar ve ilgili kurum listelerini içeren internet bazlı enformasyonun (AT) 2008/73 sayılı Konsey Direktifinin uygulayıcı kuralları içermektedir. 2. Küçükbaş Hayvanlar 28 Ocak 1991 tarih ve 91/68/AET sayılı Konsey Direktifi, koyun ve keçi cinsi hayvanların Birlik içi ticaretinde yol gösteren hayvan sağlığı şartları ile ilgili kuralları içermektedir. 3. Tek Tırnaklılar 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/156/AT sayılı Konsey Direktifi, tek tırnaklıların hareketleri ve üçüncü ülkelerden ithalatına ilişkin sağlık koşullarını içermektedir. 26 Haziran 1990 tarih ve 90/426/AET sayılı Konsey Direktifi, tek tırnaklı hayvanların hareketleri ve üçüncü ülkelerden ithalatı ile ilgili sağlık koşullarını içermektedir. 112

119 4. Kanatlı Kümes Hayvanları ve Kuluçkalık Yumurtalar 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/158/AT sayılı Konsey Direktifi, üçüncü ülkelerden ithal edilen tavuk yumurtası ve kümes hayvanlarının iç ticareti ile ilgili hayvan sağlığı kurallarını belirlemektedir. 8 Şubat 1993 tarih ve 93/152/AET sayılı Komisyon Kararı, rutin aşılama programı çerçevesinde Newcastle hastalığına karşı kullanılacak aşıların kriterlerini içermektedir. 7 Ocak 2013 tarih ve (AB) 139/2013 sayılı Komisyon Uygulama, Birlik içinde belli kuşların ithalinde hayvan sağlığı koşulları ve karantina şartlarını içermektedir. 5. Akuakültür 24 Ekim 2006 tarih ve 2006/88/AT sayılı Konsey Direktifi, akuakültür hayvanları ve ürünleri için sağlık gereksinimleri ve belli başlı hastalıklardan korunma ve kontrol ile ilgili kuralları içermektedir. 30 Nisan 2008 tarih ve 2008/392/AT sayılı Komisyon Kararı, akuakültür üretim işletmeleri ve yetkili işleme tesislerinin bilgilerinin elektronik ortamda internet tabanlı bilgi sayfası yayınlanmasını 2006/88/AT sayılı Komisyon Direktifi ni uygulamaktadır. 6. Büyükbaş hayvanların semenleri ve embriyoları 25 Eylül 1989 tarih ve 89/556/AET sayılı Konsey Direktifi, yerli cins büyükbaş hayvan embriyolarının Birlik içi ticareti ve ithalatı ile ilgili hayvan sağlığı koşullarını belirlemektedir. 14 Haziran 1988 tarih ve 88/407/AET sayılı Konsey Direktifi, yerli sığır türlerinin dondurulmuş semenlerinin Birlik içi ticareti ve ithalatı ile ilgili uygulanacak hayvan sağlığı koşullarını içermektedir. 7. Diğer Hayvanlar, Semen, Ova ve Embriyolar 13 Temmuz 1992 tarih ve 92/65/AET sayılı Konsey Direktifi, 90/425/AET sayılı Direktif in A (I) ekinde yer alan Birlik kuralları kapsamına girmeyen hayvanların semen, yumurta ve embriyolarının Birlik içi ticareti ve ithalatı ile ilgili uygulanacak hayvan sağlık koşullarını içermektedir. 18 Eylül 2009 tarih ve 2009/712/AT sayılı Komisyon Kararı, zooteknik ve veteriner mevzuatı ile ilgili olan laboratuvar ve ilgili kurum listelerini içeren internet bazlı enformasyonun 2008/73/AT sayılı Konsey Direktifi nin uygulayıcı kuralları içermektedir. Pet Hayvanların Ticari Olmayan Hareketleri 26 Mayıs 2003 tarih ve (AT) 998/2003 sayılı Avrupa Parlamento ve Konsey, pet hayvanların ticari olmayan hareketleri ile ilgili hayvan sağlığı gereklilikleri ve 92/65/AET sayılı Konsey Direktifi ni değiştiren kuralları içermektedir. 26 Kasım 2003 taih ve 2003/803/AT sayılı Komisyon Kararı, köpeklerin kedilerin ve feretlerin Birlik içi hareketleri için pasaport modelini oluşturmaktadır. 113

120 3 Aralık 2004 tarih ve 2004/839/AT sayılı Komisyon Kararı, Üçüncü ülkelerden topluluğa olan genç köpeklerin ve kedilerin ticari olmayan hareketlerine ilişkin şartları ortaya koymaktadır. 22 Aralık 2006 tarih ve 2007/25/AT sayılı Komisyon Kararı, yüksek patojenik kuş gribine ilişkin belli koruma önlemleri ve Birliğe bakıcıları beraberinde hareket eden pet kuşları ile ilgili kuralları içermektedir. 14 Temmuz 2011 tarih ve (AB) 1152/2011 sayılı Komisyon Delege, (AT) 998/2003 Avrupa Parlamentosu ve Konsey ne ek olarak köpeklerde ekinokok enfeksiyonunun kontrolüne ilişkin önleyici sağlık tedbirlerini içermektedir. 15 Aralık 2011 tarih ve 2011/874/AB sayılı Komisyon Uygulama Kararı, köpekler kediler ve feretlerin ithalatına ilişkin onaylı üçüncü ülke ve bölgeleri listeleyen ve 5 ten fazla kedi, köpek ve feretlerin Birliğe ticari olmayan hareketlerini ve bu hayvanların Birliğe ithalinde ve ticari olmayan hareketlerinde kullanılacak sertifika modellerini içermektedir. Maddelerin Yasaklanması ve Kalıntıların Kontrolü 1. Maddelerin Yasaklanması 29 Nisan 1996 tarih ve 96/22/AT sayılı Konsey Direktifi, hormonal veya thyrostatic etkisi olan belli maddelerin ve ß-agonistlerinin hayvan yetiştiriciliğinde kullanılmasının yasaklanması ile ilgili hükümleri içeren ve 81/602/AET, 88/146/AET ve 88/299/AET direktiflerini feshetmektedir. 17 Aralık 1999 tarih ve 1999/879/AT sayılı Konsey Kararı, bovine somatotrophin BST nin satışı ve uygulanması ile ilgili kuralları içermekte ve 90/218/AET sayılı kararı feshetmektedir. 2. Kalıntıların Kontrolü 29 Nisan 1996 tarih ve 96/23/AT sayılı Konsey Direktifi, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yapılacak belirli madde ve kalıntı kontrolü izleme programını içermekte ve 85/358/AET ve 86/469/AET direktiflerini ve 89/187/AET ve 91/664/AET kararlarını feshetmektedir. 27 Ekim 1997 tarih ve 97/747/AT sayılı Komisyon Kararı, 96/23/AT sayılı Direktif uyarınca, hayvansal ürünlerde yapılacak belirli madde ve kalıntı kontrolü izleme programı için numune alma prosedürü ve sıklığı ile ilgili kuralları içermektedir. 23 Şubat 1998 tarih ve 98/179/AT sayılı Komisyon Kararı, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerdeki belli maddelerin ve kalıntıların resmi örneklemelerindeki detaylı kuralların belirlenmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 12 Ağustos 2002 tarih ve 2002/657/AT sayılı Komisyon Kararı, 96/23/AT sayılı Direktif in uygulanabilmesi için kullanılacak analitik metotların ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 114

121 Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerin İthalat Gereklilikleri 1. Canlı Hayvanlar ile Semen, Ova ve Embriyoları Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanlar 26 Nisan 2004 tarih ve 2004/68/AT sayılı Komisyon Direktifi, belli canlı hayvanların Birlik içine ithali ve transit geçişindeki hayvan sağlığı kurallarını içermektedir. 22 Mayıs 2001 tarih ve (AT) 999/2001 Konsey, belli transmissible spongiform encephalopatilerin korunma, kontrol ve eradikasyonu için uygulanacak kuralları içermektedir. 29 Nisan 1996 tarih ve 96/23/AT sayılı Konsey Direktifi, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yapılacak belirli madde ve kalıntı kontrolü izleme programını içermekte ve 85/358/AET ve 86/469/AET sayılı Direktifleri ni ve 89/187/AET ve 91/664/AET sayılı Kararları nı feshetmektedir. 2. İnsan Tüketimine Yönelik Hayvansal Ürünler 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi, insan tüketimi için olan hayvansal ürünlerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve pazara sunulmasıyla ilgili hayvan sağlığı kurallarını içermektedir. 29 Nisan 2004 tarih ve (AT) 854/2004 Konsey, insan tüketimi amaçlı hayvansal gıdaların resmi kontrolünün organizasyonuna ilişkin özel kuralları içermektedir. 29 Nisan 1996 tarih ve 96/23/AT sayılı Konsey Direktifi, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yapılacak belirli madde ve kalıntı kontrolü izleme programını içermekte ve 85/358/AET ve 86/469/AET sayılı Direktifleri ni ve 89/187/AET ve 91/664/AET sayılı Kararları nı feshetmektedir. 17 Aralık 1992 tarih ve 92/118/AET sayılı Konsey Direktifi, 89/662/AET sayılı Direktif in Ek A(1) ve, patojenlerle ilgili olarak 90/425/AET sayılı Direktif e tabii olmayan ürünler için, Birlik içi ticarette ve ithalatta hayvan sağlığı ve halk sağlığı için gerekli kurallarını içermektedir. 3. Hayvsal Yan Ürünlerin İthalatı 21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1069/2009 Konsey, (AT)1774/2002 sayılı yürürlükten kaldıran, insan tüketimi amaçlı olmayan hayvansal ürünlerin sağlık kurallarını içermektedir. 25 Şubat 2011 tarih ve (AB) 142/2011 sayılı Komisyon, insan tüketimi amaçlı olmayan hayvansal yan ürünlerin ve bunlardan elde edilen ürünlerin sağlık kurallarını belirleyen (AT) 1069/2009 Konsey nü uygulayan ve sınır veteriner denetimlerinden muaf belli numune alımı ve maddeler ile ilgili 97/78/AT Konsey Direktifi ni uygulayan kuralları içermektedir. 115

122 Hayvan Refahı 1. Çiftlik Hayvanları 20 Temmuz 1998 tarih ve 98/58/AT sayılı Konsey Direktifi, çiftçilik amaçlı bulundurulan hayvanların korunması ile ilgili kuralları içermektedir. 14 Kasım 2006 tarih ve 2006/778/AT sayılı Komisyon Kararı, çiftçilik amaçlı bulundurulan belli hayvanların üretim yerlerinin denetimi esnasında elde edilecek bilgilerle ilgili minimum gereklilikleri içermektedir. 19 Temmuz 1999 tarih ve 1999/74/AT sayılı Konsey Direktifi, yumurta tavuklarının korunması ile ilgili minimum standartları belirlemektedir. 30 Ocak 2002 tarih ve 2002/4/AT sayılı Komisyon Direktifi, 1999/74/AT sayılı Konsey Direktifi kapsamında bulunan, yumurta tavuğu bulunduran işletmelerin kaydı ile ilgili kuralları içermektedir. 28 Haziran 2007 tarih ve 2007/43/AT sayılı Konsey Direktifi, et üretim amaçlı üretilen tavukların korunması için minimum kuralları içermektedir. 2. Hayvanların Taşınması 25 Haziran 1997 tarih ve (AT) 1255/97 sayılı Konsey, mola yerleri ile ilgili kıstaslar hakkındaki 91/628/AET sayılı Konsey Direktifi nin ekinde değinilen rota planını değiştirmektedir. 22 Aralık 2004 tarih ve (AT) 1/2005 sayılı Konsey, nakliye sırasında hayvanların korunması ve ilgili faaliyetler ile 64/432/AET ve 93/119/AET sayılı Direktifler in ve (AT) 1255/97 sayılı n değiştirilmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 18 Nisan 2013 tarih 2013/188/AB Komisyon Uygulama Kararı, 64/432/AET sayılı Direktif ve (AT) 1255/9 sayılı değiştiren ve hayvanların taşınması esnasında ve ilgili faaliyetlerde hayanların korunması ile ilgili (AT) 1/2005 sayılı Konsey uyarınca sağlanan ayrımcı olmayan denetimlerin yıllık raporları içermektedir. 3. Hayvanların Kesimi ve Öldürülmesi 24 Eylül 2009 tarih ve (AT) 1099/2009 Konsey, hayvanların öldürülme esnasında korunmasına ilişkin kuralları belirlemektedir. 4. Deney Hayvanları 22 Eylül 2010 tarih ve 2010/63/AB Konsey Direktifi, bilimsel deney amaçlı kullanılacak hayvanların korunması ile ilgili kuralları içermektedir. 116

123 Veteriner Tıbbi Ürünler 31 Mart 2004 tarih ve (AT) 726/2004 Konsey, Avrupa ilaç ajansının kurulması ile ilgili ve veteriner ve insan kullanımı amaçlı kullanılacak tıbbi ürünlerin denetimi ve izinlendirilmesi ile ilgili Toplum prosedürlerini belirlemektedir. 6 Kasım 2001 tarih ve 2001/82/AT Konsey Direktifi, veteriner tıbbi ürünlere ilişkin yönetmeliği belirlemektedir. 31 Mart 2004 tarih ve 2004/28/AT Konsey Direktifi, veteriner tıbbi ürünler ile ilgili 2001/82/AT sayılı Direktifi uyarınca Birlik kodunu değiştirmektedir. 10 Şubat 2009 tarih ve 2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi, veteriner tıbbi ürünlerinin kullanımı ve 2001/82/AT Konsey Direktifi uyarınca Birlik kodunu değiştirmektedir. 6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 470/2009 Konsey, hayvansal gıdalardaki aktif maddelerin farmakolojik kalıntı limitlerinin oluşturulmasına yönelik prosedürleri içermektedir. Bitki Sağlığı: ISPM 15, ahşap ambalaj malzelemeleri hakkında uluslararası standartlarını ifade eder. Zararlı Organizmalar 1. Genel Kontrol Önlemleri 8 Mayıs 2000 tarih ve 2000/29/AT sayılı Konsey Direktifi, bitki ve bitkisel ürünlere zararlı organizmaların Birliğe girişine ve yayılmasına karşı alınacak önlemleri düzenlemektedir. 7 Ekim 2004 tarih ve 2004/103/AT sayılı Komisyon Direktifi, 2000/29/AET sayılı Konsey Direktifi nin V ekinin B bölümünde liste halinde verilen bitkiler, bitkisel ürünler veya başka maddelerin Birlik içine ilk giriş kapısı dışındaki diğer yerlerde yapılacak teşhis ve bitki sağlığı kontrolleri ile bu kontrollerle ilgili koşulları içermektedir. 2. Özel Kontrol Önlemleri 8 Aralık 1969 tarih ve 69/464/AET sayılı Konsey Direktifi, patates kanseri hastalığının kontrolüne ilişkin hükümleri içermektedir. 4 Ekim 1993 tahih ve 93/85/AT sayılı Konsey Direktifi, patates halkalı çürüklüğün kontrolüne ilişkin kuralları içermektedir. 12 Haziran 2006 tarih ve 2006/56/AT sayılı Komisyon Direktifi, 93/85/AET sayılı Konsey Direktifi nin eklerini değiştiren patates halkalı çürüklüğün kontrolü ile ilgili kuralları içermektedir. 117

124 20 Temmuz 1998 tarih ve 98/57/AT sayılı Konsey Direktifi, ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. ın kontrolüne ilişkin kuralları içermektedir. 14 Temmuz 2006 tarih ve 2006/63/CE sayılı Komisyon Direktifi, 98/57/AT sayılı Konsey Direktifi nin ek II den ek VII e kadar olan eklerini değiştiren, ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al.kontrolüne ilişkin kuralları içermektedir. 11 Haziran 2007 tarih ve 2007/33/AT sayılı Konsey Direktifi, 69/465/AET sayılı Direktifi fesheden patates kist nematodunun kontrolü ile ilgili kuralları içermektedir. 3. Korunmuş Bölgeler 30 Temmuz 1992 tarih ve 92/70/AET sayılı Komisyon Direktifi, korunmuş bölgelerin tanınmasına ilişkin araştırmalar ile ilgili kuralları belirlemektedir. 24 Haziran 1993 tarih ve 93/51/AET sayılı Komisyon Direktifi, bazı bitkilerin hareketi ile ilgili kurallar ve korunmuş bölgelerdeki bitkisel ürünlerin veya diğer maddelerin hareketi ile ilgili kuralları belirlemektedir. 4 Temmuz 2008 tarih ve (AT) 690/2008 sayılı Komisyon, bitki sağlığı riski taşıyan korunmuş bölgelerin tanınması ile ilgili kuralları içermektedir. 4. İşletmecilerin Kaydı ve Bitki Pasaportları 3 Kasım 1992 tarih ve 92/90/AET sayılı Komisyon Direktifi, bitki üreticileri ve ithalatçıları ile bitkisel ürünler veya başka maddelerin tabi oldukları yükümlülükleri ve bunların kayıt altına alınmaları ile ilgili ayrıntıları içermektedir. 3 Aralık 1992 tarih ve 92/105/AET sayılı Komisyon Direktifi, belirli bitkilerin, bitkisel ürünlerin veya başka maddelerin Birlik içinde hareketleri için kullanılacak bitki pasaportları için bir standardizasyon derecesi ile bu tür bitki pasaportlarının yayımlanmasına ilişkin ayrıntılı usulleri ve bunların değiştirilmesi için koşullar ve ayrıntılı usulleri içermektedir. 24 Haziran 1993 tarih ve 93/50/AET sayılı Konsey Direktifi, üreticiler veya bu tür bitkilerin alanlarında bulunan depolar ve sevk merkezlerinin resmi bir kayıt listesinde verileceği AET 77/93 sayılı Konsey Direktifinin Ek V A kısmında liste halinde verilmemiş bazı bitkileri içermektedir. 21 Aralık 1976 tarih ve 77/93/AET sayılı Konsey Direktifi, bitkisel ürünler veya zararlı organizmalar ile ilgili koruyucu önlemleri içermektedir. 2 Mart 2005 tarih ve 2005/17/AT sayılı Komisyon Direktifi, 91/105/AET sayılı Direktifi değiştiren, bitki pasaportları ile ilgili kuralları içermektedir. 5. Denetimler ve Alıkonmanın Bildirimi 15 Nisan 1998 tarih ve 98/22/AT sayılı Komisyon Direktifi, Birliğe üçüncü ülkelerden gelen bitkiler, bitkisel ürünler veya başka maddelerin varış yeri dışındaki kontrol noktalarında bitki sağlığı kontrollerinin yapılması için asgari koşulları içermektedir. 118

125 17 Haziran 2008 tarih ve 2008/61/AT sayılı Komisyon Direktifi, 2000/29/AET sayılı Konsey Direktifi nin I ile V eklerinde liste halinde verilen bazı organizmalar, bitkiler, bitkisel ürünler veya başka maddelerin deneme veya bilimsel amaçlarla ve çeşitli türlere ilişkin çalışmalar için Birliğe sokulabileceği veya bazı korunmuş alanlarda dolaşabileceği koşulları içermektedir. 6. Bitki Koruma Ürünleri 21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1107/2009 sayılı Konsey, 79/117/AET ve 91/414/AET sayılı Konsey Direktifleri ni fesheden, bitki koruma ürünlerinin piyasaya arzı ile ilgili kuralları içermektedir. 25 Mayıs 2011 tarih ve (AT) 540/2011 sayılı uygulayıcı Komisyon, onaylanmış aktif madde listesi ile ilgili (AT) 1107/2009 sayılı uygulayıcı kuralları içermektedir. 21 Ekim 2009 tarih ve 2009/128/AT Konsey Direktifi, pestisitlerin sürdürülebilir kullanımına ilişkin kuralları içermektedir. 25 Kasım 2009 tarih ve (AT) 1185/2009 Konsey, pestisitlerin istatistiki verileri ile ilgili kuralları içermektedir. 10 Haziran 2011 tarih ve (AT) 544/2011 sayılı Komisyon, aktif maddelerin veri gereklilikleri ile (AT) 1107/2009 sayılı n uygulayıcı kurallarını içermektedir. 10 Haziran 2011 tarih ve (AT) 546/2011 sayılı Komisyon, bitki koruma ürünlerinin izinlendirilmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili uyumlu ilkeleri belirleyen (AT) 1107/2009 sayılı uygulayan kuralları içermektedir. 8 Haziran 2011 tarih ve (AT) 547/2011 Sayılı Komisyon, bitki koruma ürünlerinin etiketlenmesi ile ilgili gereklilikleri belirleyen (AT) 1107/2009 sayılı tüzüğü uygulayan kuralları içermektedir. 5 Mayıs 1999 tarih ve 1999/45/AT Konsey Direktifi, bitki koruma ürünlerinin sınıflandırılması, etiketlenmesi ve paketlenmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 7. Pestisit Kalıntıları 23 Şubat 2005 tarih ve (AT) 396/2005 Konsey, bitkisel ve hayvansal kökenli gıda ve yemlerde bulunan pestisitlerin maksimum kalıntı limitleri ile ilgili kuralları içermektedir. 28 Mart 2000 tarih ve 645/2000/AT sayılı Komisyon Direktifi, Birlik içindeki tahıl, meyve, sebze dahil bitkisel orijinli ürünlerdeki azami pestisit kalıntı limitlerinin izlenmesinin düzenlemesi usullerinin belirlenmesi ile ilgili kuralları içermektedir. 11 Temmuz 2002 tarih ve 2002/63/AT sayılı Komisyon Direktifi, Birlik içinde bitkisel ve hayvansal orijinli ürünlerde pestisit kalıntılarının resmi kontrolü için numune alma metotlarını içermektedir. 119

126 Tohumların ve Üretim Materyallerinin Kalitesi 14 Haziran 1966 tarih ve 66/401/AET sayılı Konsey Direktifi, yem bitkisi tohumlarının pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 14 Haziran 1966 tarih ve 66/402/AET sayılı Konsey Direktifi, hububat tohumlarının pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 9 Nisan 1968 tarih ve 68/193/AET sayılı Konsey Direktifi, bağ üretim materyallerinin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 23 Haziran 2005 tarih ve 2005/43/AT sayılı Komisyon Direktifi, asma bitkilerinin çoğaltım maddelerinin pazarlanması ile ilgili 68/193/AET sayılı Konsey Direktifi eklerini değiştirmektedir. 15 Temmuz 2008 tarih ve 2008/72/AT sayılı Konsey Direktifi, tohum harici sebze üretim ve bitki materyallerinin pazarlaması ile ilgili kuralları içermektedir. 29 Eylül 2008 tarih ve 2008/90/AT sayılı Konsey Direktifi, meyve üretimi amaçlı meyve bitkilerinin ve meyve bitkilerinin çoğaltım maddelerinin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 20 Temmuz 1998 tarih ve 98/56/AET sayılı Konsey Direktifi, süs bitkilerine ait çoğaltım materyallerinin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 22 Aralık 1999 tarih ve 1999/105/AT sayılı Konsey Direktifi, orman çoğaltım materyallerinin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 13 Haziran 2002 tarih ve 2002/53/AT sayılı Konsey Direktifi, tarımsal bitki türlerinin çeşitlerinin ortak kataloğu ile ilgilidir. 13 Haziran 2002 tarih ve 2002/55/AT sayılı Konsey Direktifi, sebze tohumlarının pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 13 Haziran 2002 tarih ve 2002/56/AT sayılı Konsey Direktifi, tohumluk patateslerin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 13 Haziran 2002 tarih ve 2002/57/AT sayılı Konsey Direktifi, yağlı tohumlar ve lifli bitki tohumlarının pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 2 Temmuz 1993 tarih ve 93/61/AET sayılı Komisyon Direktifi, tohumlar dışında, sebze üretme ve dikme malzemelerinde uyulması gereken kuralları gösteren programı belirlemektedir. 23 Haziran 1993 tarih ve 93/48/AET sayılı Komisyon Direktifi, meyve bitki çoğaltım materyalleri ve meyve üretim amaçlı olan meyve ürünlerinin 92/34/AET sayılı Konsey Direktifine uygun olarak kuralları belirlemektedir. 23 Haziran 1993 tarih ve 93/49/AET sayılı Komisyon Direktifi, süs çoğaltım materyalleri ve süs bitkileri ile ilgili 91/682/AET sayılı Direktif kurallarını programda belirlemektedir. 19 Aralık 1991 tarih ve 91/682/AET sayılı Konsey Direktifi, süs bitkileri ve süs çoğaltım materyallerinin pazarlanması ile ilgili kuralları içermektedir. 120

127 28 Haziran 1999 tarih ve 1999/67/AT sayılı Komisyon Direktifi, süs çoğaltım materyalleri ve süs bitkileri ile ilgili 91/682/AET sayılı Direktif kurallarını programda belirleyen 93/49/AET sayılı Komisyon Direktifini değiştirmektedir. 28 Haziran 1999 tarih ve 1999/68/AT sayılı Komisyon Direktifi, tedarikçiler tarafından muhafaza edilen süs bitkisi çeşit listelerine yönelik yeni kuralları içermektedir. 6 Ekim 2003 tarih ve 2003/90/AT sayılı Komisyon Direktifi, tarımsal bitki türlerinin incelenmesi ile ilgili asgari koşulları ve asgari kaplama özelliklerini belirleyen 2002/53/AT sayılı Konsey Direktifinin ek 7 sinde içeren amaçlar uyarınca uygulayıcı önlemleri belirlemektedir. 31 Ekim 2009 tarih ve 2009/94/AT sayılı Komisyon Direktifi, aktif madde olan borik asit ile ilgili 98/8/AT sayılı Komisyon Direktifini değiştirmektedir. 24 Nisan 2004 tarih ve (AT) 870/2004 sayılı Konsey, tarımdaki genetik kaynakların korunması, karakterizasyonu toplanması ve değerlendirilmesi ile ilgili Birlik programını oluşturan kuralları içermekte ve (AT) 1467/94 nü yürürlükten kaldırmaktadır. Bitki Çeşit Hakları 27 Temmuz 1994 tarih ve (AT) 2100/94 sayılı Konsey, bitki çeşitlilik hakları ile ilgili kuralları içermektedir. 24 Temmuz 1995 tarih ve (AT) 1768/95 sayılı Komisyon, bitki çeşitlilik hakları ile ilgili (AT) 2100/94 sayılı Konsey nün madde 14(3) hariç olmak üzere tarım kurallarını uygulamaktadır. 121

128 12.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma AB mevzuatının bu alanda öngördüğü kurumsal yapılar ve işlevleri şöyle sıralanabilir: Gıda, Veteriner, bitki sağlığı, tohum ve tohum üretim materyalleri ve hayvan besiciliği mevzuatının uygulanabilmesi için bu alanlarda ulusal yetkili otoritelerin belirlenmesi ve etkili uygulamanın yapılabilmesi için yeterli ve eğitilmiş personelin sağlanması; Hastalık kontrolü için acil fon da dahil olmak üzere yeterli bütçenin ayrılması; Görevlendirilmiş personele yeterli idari talimatların sağlanması ve hastalıklar için acil eylem planlarının hazırlanması; Resmi veterinerlerin yetkili merkezi veteriner otoritesi olarak belirlenmesi ve işletmelerin denetimi ile laboratuvar altyapılarına erişimlerinin sağlanması; Yetkili otorite tarafından atanan resmi denetçilerin yem üreten işletmeleri veya ithal edilen yem ya da yem maddesini kontrol etme görevinin verilmesi ve uygun laboratuvar altyapısına erişiminin sağlanması; Yetkili otorite tarafından atanan resmi gıda denetçilerinin piyasada bulunan gıdaların sağlığa uygun olup olmadığını kontrol etmesi ve yeterli laboratuvar kapasitesine erişiminin sağlanması; Resmi denetçilerin tohumun ve üretim materyalinin kalitesini kontrol etmesi ve bitki sağlığı ve kalite testi gibi yeterli laboratuvar kapasitesine erişiminin sağlanması; Üretildiği yerde ve sınırlarda veteriner, bitki sağlığı, bitki kalitesi ve hayvan besiciliği ile ilgili uygun yapıların ve denetim mekanizmalarının oluşturulması; İlgili işletmelerin AB standartlarına uyum açısından denetlenmesi ve böylece hayvan sağlığı, halk sağlığı, bitki sağlığı ve kalitesinin sağlanması; Yetkili veteriner otoritesinin hayvanların tanımlanması, işletmelerin güncel listesinin tutulması ve veritabanı dahil, hayvan hareketlerinin kontrol edilmesi konularında görev yapması; Yetkili bitki sağlığı otoritesi oluşturularak işletmecilerin kaydının yapılması, ithal bitkilerin kontrolünün yapılması, bitki ve bitkisel ürün üreten işletmelerin izlenmesiyle ilgili resmi kontrollerin yapılması; Ülke içerisinde veteriner ofislerin bağlayan bilgisayar sisteminin kurulması, ülke dışına olan hareketleri kontrol eden sistemin kurulması (TRACES), hayvan hastalıkları bildirim sistemi kurulması (ADNS); Kapsamlı kalıntı kontrol programlarının oluşturulması ve uygun laboratuvar altyapısına erişimin sağlanması, zoonoz kontrol programı oluşturulması, gözetim ve izleme programlarının oluşturulması; İstinaf hakkının korunması ve uzmanlar tarafından tartışmanın çözümlenmesi; Yetkili otoritenin kontrolünde soy defteri tutulmasını sağlamak için etkili üretici birliklerinin temin edilmesi ve son olarak tohum ve üretim materyallerinin ulusal kontrol kurumları tarafından resmi kontrollerinin yapılması. 122

129 12.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 12.B.1 Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Gıda güvenliği Gıda güvenliği alanında Tarım işlerinden ve Sağlık işlerinden biraraya gelerek bu alanda takip edilecek strateji konusunda uzlaşı sağlamışlardır. Bu doğrultuda, taslak Genel Gıda ve Yem Yasası hazırlanmıştır. Hijyen ve resmi kontroller ile ilgili Yasa çalışmaları ve her iki Bakanlığı ilgilendiren yatay konulardaki mevzuat çalışmaları ise halihazırda devam etmektedir. Gıda güvenliği ile ilgili uygulamalara ilişkin olarak ise Devlet Laboratuvarı Dairesi bünyesinde uluslararası standartlar paralelinde, pestisit kalıntı bölümüne yeni ekipman ve cihazlar sağlanılarak akreditasyon çalışmaları gerçekleştirilermiş ve yapılan analizlerin kapsamı genişletilmiştir. Buna paralel olarak ise, besin analizleri bölümüne ekipman alınmasına ilişkin çalışmalar başlatılmıştır. Son olarak, Avrupa Birliği Mali Yardım Kırsal Kalkınma Sektör Programı Hayvancılık Projesi kapsamında gıda güvenliği alanında seminerler, posterler ve broşürler vasıtasıyla bilgilendirme kampanyaları ile halk bilgilendirilmiştir. Veteriner Avrupa Birliği Mali Yardım Kırsal Kalkınma Sektör Programı Hayvancılık Projesi kapsamında Veteriner Dairesi bünyesindeki labaratuvarın güçlendirilmesine yönelik destek sağlanmıştır. Bu kapsamda, labaratuvar için tedarik edilmiş olan tüm ekipman teslim alınarak kurulumu yapılmıştır. Ayrıca, Hayvan Sağlığı ve Gıda Güvenliği Laboratuvarları için akreditasyon çalışmalarına başlanmıştır. Laboratuvar çalışmaları yanında veteriner alanında çeşitli konularda eğitimler düzenlenmiştir. Bu doğrultuda, hayvan sağlığı, bildirimi zorunlu hayvan hastalıkları, gıda güvenliği, mastitis, üreme, hastalıkların önlenmesi, veteriner ilaçları, zootekni ve AB veteriner mevzuatı konularında veterinerlere ve teknisyenlere yönelik eğitimler verilmiştir. Aynı zamanda, büyükbaş ve küçükbaş brusella, tübeküloz, koyun ve keçilerde maedi visna ve büyükbaşta mavi dil hastalıkları ile ilgili eradikasyon planları hazırlanmıştır. Son olarak, pilot epidemiyolojik hayvan hastalıkları çalışmaları kapsamında, büyükbaş ve küçükbaşta brusella, büyükbaşta maedi visna, büyükbaş ve küçükbaşta mavi dil hastalıkları ile ilgili tarama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Veteriner alanında gerçekleştirilen mevzuat çalışmaları kapsamında ise hayvan hastalıklarının önlenmesi ve eradikasyonuna ilişkin Hayvan Sağlığı Yasası yürürlüğe girerek, hayvan sağlığı alanında halk sağlığının ve tüketicinin korunmasına yönelik önemli bir adım atılmıştır. Ayrıca, yasanın uygulanmasında tamamlayıcı nitelikteki büyükbaş ve küçükbaş brusella hastalığının önlenmesi ve eradikasyonu ile ilgili iki Tüzük, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Hayvan refahı alanında ise hayvanların korunmasına yönelik Avrupa Birliği mevzuatı ve uluslararası kurallara uyumlu Hayvan Refahı Yasası yürürlüğe girerek, hayvan sağlığını tamamlayıcı kurallar yanında ticaretin sağlanmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Hayvanların ve İşletmelerin Tanımlanması ve Kaydı alanında ise ilgili yasa onaylanarak, yürürlüğe girmiş olup, hayvan sağlığını temin etmek amacıyla hayvan hareketlerinin etkin bir şekilde izlenebilmesi için yasal zemin oluşturulmuştur. Ek olarak, ilgili yasayı uygulayıcı nitelikteki Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvanların ve Köpeklerin Tanımlama ve Kayıt Tüzükleri de Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmış ve yürürlüğe girmiştir. 123

130 Son olarak, Avrupa Birliği destekli Hayvancılık Projesi tarafından hayvan sağlığı konusundaki farkındalığı ve bilinci artırmaya ilişkin bilgilendirme kampanyaları gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, seminerler, posterler ve broşürler vasıtasıyla hayvan sağlığı konularında bilgilendirme yapılmıştır. Bitki sağlığı Avrupa Birliği Mali Yardım Kırsal Kalkınma Sektör Programı Bitkisel Üretim Projesi kapsamında meyve, sebze ve kuru tarıma ilişkin denemeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, tarımsal amaçlı suyun çiftçiler tarafından verimli kullanımın sağlanması amacıyla tarımsal meteoroloji istasyonları kurulmuş ve sesli yanıt sistemi vasıtasıyla çiftçilere sulama miktarı ile ilgili tavsiyeler verilmesi amaçlanmıştır. Toprak ve Yaprak Analiz Laboratuvarı nın verdiği hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla gerekli ekipman sağlanmış, personele eğitimler verilerek, laboratuvar aktif hale getirilmiştir. Bunun yanında, sulama alt yapısının geliştirilmesi için gerekli ekipman alınmış ve Devlet Üretme Çiftlikleri, Tarım Dairesi ve Tarımsal Araştırma Enstütüsü tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Bitki koruma ürünleri alanında, Tarım Dairesi bünyesinde Avrupa Birliği kuralları doğrultusunda Pestisit Kalıntı Veritabanı oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, AB de yer alan pestisit listeleri dikkate alınarak, veritabanı üzerinde güncelleme çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Mevzuat çalışmaları kapsamında ise, Kırmızı Palmiye Böceği hastalığına ilişkin Emirname, AB Bitki Sağlığı Mevzuatı dikkate alınarak hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir. Son olarak, halkın bilinçlendirilmesi amacıyla iyi tarım uygulamaları ile ilgili çeşitli eğitim seminerleri, broşürler ve el kitapları hazırlanmış, bitki sağlığı alanında farkındalık artırılmıştır. 124

131 12.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 12.1 Gıda güvenliği alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması 9 Ana Unsur Genel gıda ve yem güvenliğine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Gıda maddelerine ilişkin tüketicinin korunmasına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Hayvansal kökenli olmayan birincil işlenmemiş ve belirli işlenmiş ürünlerin hijyeni ve resmi kontrollerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Yeme yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Öncelik 12.2 Veteriner alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Hayvanların ve işletmelerin tanımlanması ve kaydına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması ve Hayvan Kayıt Sisteminin uygulamasının güçlendirilmesi Ana Unsur Hayvan sağlığına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Hayvan refahına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Veteriner tıbbi ürünlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Veteriner hizmetlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Öncelik 12.3 Bitki sağlığı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Tarımsal karantinaya yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Bitki koruma ürünlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Tohumculuğa yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ana Unsur Bitki çeşitlilik haklarına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 9 Hayvansal gıdaların hijyen ve resmi kontrollerine ilişkin tedbirler Öncelik 12.2, Ana Unsur altında ele alınmıştır. 125

132 12.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 12.1 Gıda güvenliği alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 12.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Genel gıda ve yem güvenliğine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Genel Gıda ve Yem Yasa Tasarısı İnsan, hayvan sağlığı ve tüketici menfaatlerinin en üst düzeyde korunması amacıyla, gıda ve yem güvenliği olmak üzere, gıda ve yemin yönetimi ile ilgili genel ilkelerin belirlenmesini, gıda ve yem güvenliğine doğrudan veya dolaylı olarak etkisi olan konularda yapılması gerekenlerin belirlenmesini, gıda ve yemin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı ile ilgili tüm aşamalarını, gıda ve yem güvenliğinin tesis edilmesine ilişkin esasları ve Gıda Güvenliği Risk Değerlendirme Kurulunun oluşumu ile ilgili kuralların belirlenmesi 2 Gıda ve Yemde Hızlı Uyarı Sisteminin Kurallarını Belirleyen Tüzük İnsan sağlığına karşı doğrudan veya dolaylı bir riskin bildirimi için ulusal bilgi ağı sistemi oluşturularak, bunun derhal, ulusal temas noktasına bildirilmesine ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Genel Gıda ve Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Sağlık işlerinden Tarım işlerinden Sağlık işlerinden 126

133 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Gıda Güvenliği Risk Değerlendirme Kurulunun İşleyişiyle İlgili Kuralları Belirleyen Tüzük Gıda ve yem güvenliği üzerinde doğrudan veya dolaylı etkileri olan risklerin, niteliklerinin belirlenmesi ve izlenmesi için veri toplanması, bu verilerin analizlerinin yapılması ve gıda güvenliği konularında, bilimsel tavsiyeler, bilimsel ve teknik destek ile doğrudan veya dolaylı etki ve sonuçları olan bütün alanlarda politikalar üretilmesine ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Genel Gıda ve Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının birinci Tarım işlerinden Sağlık işlerinden 4 Kriz Biriminin Çalışma Esasları ve Gıda Güvenliği Kriz Yönetimi İle İlgili Kuralları Belirleyen Tüzük Gıda ve yemden kaynaklanarak insan sağlığına doğrudan veya dolaylı bir risk teşkil eden ve mevcut yasal düzenlemelerle önlenemeyen, ortadan kaldırılamayan, kabul edilebilir bir derecede azaltılamayan acil durum tedbirleri ile ilgili kriz yönetiminin planlanması ve iletişim yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla Genel Gıda ve Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden Sağlık işlerinden 127

134 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Gıda maddelerine ilişkin tüketicinin korunmasına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasa Tasarısı Gıda maddelerinin doğrudan veya çevre yoluyla insanlar için oluşturacağı risklerin önlenmesini, ortadan kaldırılmasını veya belirlenmiş seviyelere düşürülmesini, ayrıca ticaretinde adil uygulamaların temin edilmesi ve tüketici menfaatlerinin korunması, gıda işletmecilerinin sorumlulukları ile gıdanın üretim, işleme, depolama, dağıtım, pazarlama, ithalat ve ihracatının tüm aşamalarında hijyen ve resmi kontrolleri ve yasal yaptırımlarının düzenlenmesi ve gıda kodeks komitesinin oluşturulması -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 669/2009 sayılı Komisyon -(AB) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1331/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1332/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 1333/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -AET 315/93 sayılı Konsey -(AT) 1935/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2002/46/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 1925/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2009/39/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 89/108/AET sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - (AT) 2009/54 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 258/97 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2009/32/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT)2232/96 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Sağlık işlerinden 128

135 2 Gıda Maddelerinin Etiketlenmesi Gıda maddelerinin genel etiketleme, beslenme ve sağlık beyanları açısından etiketlenmesine ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 3 Gıda Katkı Maddeleri Gıda katkı maddelerinin gıdalarda kullanımına izin verilen en yüksek miktarları, saflık kriterleri ve bu katkı maddelerinin etiketlenmeleri ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 178/2002 sayılı /13/AT Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi /91/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 90/496/AET sayılı Konsey Direktifi /67/AT sayılı Komisyon Direktifi -1924/2006/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi /2003/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -1830/2003/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -1169/2011/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi /5/AT sayılı Komisyon Direktifi - (AT) 1333/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1331/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AB) 234/2011sayılı Komisyon -2008/128/AT sayılı Komisyon Direktifi -2008/60/AT sayılı Komisyon Direktifi -2008/84/AT sayılı Komisyon Direktifi -(AB) 231/2012 sayılı Komisyon -(AB) 257/2010 sayılı Komisyon 2015 yılının ikinci 2015 yılının birinci Tarım işlerinden Sağlık işlerinden Tarım işlerinden Sağlık işlerinden 129

136 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 4 Gıda Maddelerinde Bulaşanlar Amaç / Kapsam Gıda maddelerinde bulunabilen nitrit ve nitratların, mikotoksinlerin, bakteriyel toksinlerin, ağır metallerin, 3-monokloropropan-1,2- diolün, dioksinlerin, furanların, dioksin benzeri poliklorlubifenillerin (PCB), polisiklik aromatik hidrokarbonların ve erusik asitin maksimum miktarlarını ve analiz yöntemleri ile numune alma prosedürleri ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 5 Mikrobiyolojik Kriterler Gıdalarda uygulanan mikrobiyolojik analiz sonuçlarının AB ye uygun şekilde değerlendirilmesini sağlayacak standart değerlerin belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 6 Hayvansal Olmayan Gıdaların İthalat ve İhracat Kurallarını ve Kontrollerini Belirleyen Tüzük Birincil ürünler hariç hayvansal olmayan gıdaların ithalat ve ihracat gerekliliklerinin belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasa altında çıkarılacak Tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AT)315/93 sayılı Konsey -(AT)1881/2006 sayılı Komisyon -(AT)1882/2006 sayılı Komisyon -(AT) 401/2006 sayılı Komisyon -(AT)333/2007 sayılı Komisyon -2001/18/AT sayılı Konsey Direktifi -(AB) 252/2012 sayılı Komisyon /60/AT sayılı Komisyon Direktifi -(AT)2073/2005 sayılı Komisyon -(AT)2074/2005 sayılı Komisyon -(AT) 669/2009 sayılı Komisyon -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Sağlık işlerinden Tarım işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden 130

137 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 7 Hayvansal Olmayan Gıda Maddelerinin Resmi Kontrollerini Düzenleyen Tüzük Tarımsal birincil ürünler hariç gıda maddelerinin üretilmesinden son tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarındaki resmi kontrolleri ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2006/677/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/363/AT sayılı Komisyon Kararı 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 8 Toplu Tüketim Yerleri, Hazır Yemek İşletmeleri, Perakende Satış Yerleri ve Gıdanın Dağıtımının Sağlandığı Pazar Yerleri ve Oda Sıcaklığında Depolama Yapılan Yerler ile Hayvansal Olmayan Gıda İşletmelerinin Uyması Gereken Özel Kayıt ve Hijyen Kurallarını Belirleyen Tüzük Silo, tahıl ambarı, yumrulu bitki depoları ve diğer toplu muhafaza gerektiren hayvansal olmayan birincil ve işlenmemiş tarım ürünleri ve bununla ilgili işlemler ile çiftlikte üretim, marketler bünyesinde faaliyet gösteren et satış yerleri ve kasap dükkanları hariç gıdaların üretilmesinden son tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalardaki hijyen gereklilikleri ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Gıda Maddelerine İlişkin Tüketicinin Korunmasına Yönelik Hijyen ve Resmi Kontroller Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 1019/2008 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Sağlık işlerinden 131

138 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur Hayvansal kökenli olmayan birincil işlenmemiş ve belirli işlenmiş ürünlerin hijyeni ve resmi kontrollerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerinin Hijyeni ve Resmi Kontrolleri Yasa Tasarısı Hayvansal Olmayan Birincil Tarım Ürünleri ve İşlenmemiş Tarım Ürünlerinin doğrudan veya çevre yoluyla insanlar için oluşturacağı risklerin önlenmesinin, ortadan kaldırılmasının veya belirlenmiş seviyelere düşürülmesinin, ayrıca ticaretinde adil uygulamaların temin edilmesinin ve tüketici menfaatlerinin korunmasının, gıda işletmecilerinin sorumlulukları ile gıdanın üretim, işleme, depolama, dağıtım, pazarlama, ithalat ve ihracatının tüm aşamalarının hijyen ve resmi kontrollerinin ve yasal yaptırımlarının düzenlenmesi -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 2 Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerin Hijyenine ilişkin Genel ve Özel Kuralları Belirleyen Tüzük Birincil tarımsal gıda maddelerinin hijyeni hakkında gıda işletmecileri için genel ve özel kurallar belirlenmesi, gıda güvenliğinin güvenceye alınması ve tüketicilerin güvenli olmayan gıdaların tüketiminden korunması amacıyla Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerinin Hijyeni ve Resmi Kontrolleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AT) 1019/2008 sayılı Komisyon 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden 132

139 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 3 Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlere İlişkin Özel Resmi Kontroller ile ilgili Tüzük 4 Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerin İthalat ve İhracat, Kurallarını ve Kontrollerini Belirleyen Tüzük Amaç / Kapsam Birincil tarımsal gıda maddelerine uygulanacak resmi kontrollerin yürütülmesine yönelik olarak gıda işletmecilerinin gıda güvenliğini sağlamak amacıyla belirlenmiş yasal sorumluluklarıyla yetkili makamın sorumluluklarının detaylandırılması ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerinin Hijyeni ve Resmi Kontrolleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük İşlenmiş ürünler hariç hayvansal olmayan gıdaların ithalat ve ihracat gerekliliklerinin belirlenmesi amacıyla Hayvansal Kökenli Olmayan Birincil, İşlenmemiş ve Belirli İşlenmiş Ürünlerinin Hijyeni ve Resmi Kontrolleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /677/AT sayılı Komisyon Kararı /363/AT sayılı Komisyon Kararı - (AT) 669/2009 sayılı Komisyon -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden 133

140 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur Yeme yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Yem Yasa Tasarısı Yemin doğrudan veya çevre yoluyla hayvanlar ve insanlar için oluşturacağı risklerin önlenmesinin, ortadan kaldırılmasının veya belirlenmiş seviyelere düşürülmesinin ve yem işletmecilerinin sorumlulukları ile yemin üretim, işleme, depolama, dağıtım, pazarlama, ithalat ve ihracatının tüm aşamalarının hijyen ve resmi kontrollerinin ve yasal yaptırımlarının düzenlenmesi ile ilgili kuralların belirlenmesi -(AT)183/2005 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 767/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1831/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /32/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - (AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 2 Yem Hijyeni Yem işletmelerinin kaydı ve onayı dahil olmak üzere yem hijyeni gerekliliklerine ilişkin kuralların belirlenmesi amacıyla Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT)183/2005 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 3 Yemin Resmi Kontrolleri ve İthalatı Yem işletmelerinin resmi kontrolleri ve yemin ticareti ile ilgili kuralların belirlenmesi belirlenmesi amacıyla Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 95/53/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 152/2009 sayılı Komisyon -98/68/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 134

141 Tablo 12.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Yem Katkı Maddeleri Hayvan beslemede kullanılan katkı maddelerinin kullanımı ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 1831/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 5 Yemlerde İstenmeyen Maddeler Yemlerde bulunan ve hayvan veya insan sağlığına veya çevreye yönelik potansiyel tehlike oluşturan veya hayvansal üretimi olumsuz yönde etkileyen maddelerle ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Yem Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2002/32/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 12.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Genel gıda ve yem güvenliğine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Ortak Çalışmalar (Tarım işlerinden, Sağlık işlerinden ) Uygulama Tarihi 1 Gıda güvenliği alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Mevzuattan etkilenecek kesimlerin bilgilendirilmesi için eğiticilerin eğitimi Gıda mevzuatının uygulanmasında görev alacak personelin teorik ve pratikte eğitilmesi Genel gıda ve yem kapsamında Gıda Güvenliği Risk Değerlendirme Kurulu nun oluşturulması Hızlı Uyarı Sistemini yürütecek yapıların oluşturulması Risk Değerlendirme Kurulu, Hızlı Uyarı Sistemi ve Kriz Birimi nde görev alacak personelin yurt içi ve yurt dışında eğitimi

142 12.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Gıda maddelerine ilişkin tüketicinin korunmasına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Uygulama Tarihi Ortak Çalışma (Tarım işlerinden, Sağlık işlerinden ) 1 Gıda Kodeks Komitesinin oluşturulması Sağlık işlerinden 1 İşletme rehberleri ve prosedürlerinin hazırlanması Çok yıllı ulusal kontrol planlarının hazırlanması Gıda güvenliği mevzuatının uygulanmasında görev alacak personelin teorik ve pratikte eğitilmesi Devlet Laboratuvarı Dairesi bünyesindeki gıda analizleri ile ilgili şubelerin yeniden yapılandırılması Devlet Laboratuvarı Dairesi bünyesindeki gıda analizleri şubelerinin altyapılarının güçlendirerek akreditasyon kapsamlarının genişletilmesi Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Sağlık işlerinden bünyesinde yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması İşletmelerin kayıt altına alınması, sınıflandırılması, değerlendirilmesi ve denetlenmesi 2016 Ana Unsur Hayvansal kökenli olmayan birincil işlenmemiş ve belirli işlenmiş ürünlerin hijyeni ve resmi kontrollerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Gıda mevzuatının uygulanmasında görev alacak personelin teorik ve pratikte eğitilmesi İşletme rehberleri ve prosedürlerinin hazırlanması İşletmelerin kayıt altına alınması, sınıflandırılması, değerlendirilmesi ve denetlenmesi Yıllık ve çok yıllı ulusal kontrol planlarının hazırlanması İyi Tarım Uygulamalarının geliştirilmesi Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Tarım işlerinden bünyesinde yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, personel istihdamı ve personelin eğitilmesi

143 12.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Yeme yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden Uygulama Tarihi 1 Yasanın uygulanmasında görev alacak personelin teorik ve pratikte eğitilmesi Yem laboratuvarının hazırlanacak olan mevzuatı uygulayabilmek için geliştirilmesi Yem işletmelerinin kaydının ve onayının yapılması Yem işletmelerin denetim ve kontrolleri için işletme rehberleri ve prosedürlerinin hazırlanması Öncelik 12.2 Veteriner alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması 12.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur Hayvanların ve işletmelerin tanımlanması ve kaydına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması ve Hayvan Kayıt Sisteminin uygulamasının güçlendirilmesi 1 Koyun ve Keçi Cinsi Hayvanların Tanımlanma ve Kayıt (Değişiklik) İşletmelerin ve bu işletmelerde bulunan koyun ve keçi cinsi hayvanların tanımlama ve kayıt işlemleriyle hayvan hareketlerinin kayıt altına alınması, ulusal ve bölgesel eradikasyon programlarını desteklemek üzere, hayvan hareketlerinin ve hastalıklarının daha etkin kontrolü, ayni zamanda üreticilere sağlanılacak destekler bakımından ilgili birimlere gerekli olan hayvansal üretim, sağlık bilgileri ve istatistiklerin daha düzenli kayıt edilmesi ile ilgili -(AT) 21/2004 sayılı Konsey -(AT) 1782/2003 sayılı Konsey - 92/102/AET sayılı Konsey Direktifi - (AT)1505/2006 sayılı Komisyon /968/AT sayılı Komisyon Kararı 2014 yılının birinci Tarım işlerinden 137

144 2 Tek Tırnaklıların Tanımlanması ve Kaydı usullerin belirlenmesi amacıyla Hayvanların ve İşletmelerin Tanımlanması ve Kaydı Yasası altında çıkarılacak tüzük değişikliği Tek tırnaklı hayvanların tanımlanması, kaydının yapılması, hareketlerinin izlenmesi, ithalatı ve ticaretinde sağlık koşullarının ve prosedürlerin belirlenmesi amacıyla Hayvanların ve İşletmelerin Tanımlanması ve Kayıt Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ana Unsur Hayvan sağlığına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Sığır Tüberkülozunun Kontrol ve Eradikasyonuna İlişkin Kuralları Belirleyen Tüzük 2 Bulaşıcı Süngerimsi Ensefalopatilerin (TSE) Hastalığının Önlenmesi, Kontrolü ve Eradikasyonu için Kuralları Belirleyen Tüzük Sığır tüberkülozunun varlığının tespit edilerek duyarlı canlı hayvanlar ve ürünleri üzerindeki riskin kontrol altına alınması ve hastalığın eradikasyonunun sağlanması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Halk sağlığına yönelik riske veya hayvan popülasyonunda ekonomik kayıplara yol açabilecek bulaşıcı süngerimsi ensefalopatilerin (TSE) önlenmesi, kontrol altına alınması ve eradikasyonun sağlanması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 90/426/AET sayılı Konsey Direktifi - 90/427/AET sayılı Konsey Direktifi -2009/156/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 504/2008 sayılı Komisyon - 64/432/AET sayılı Konsey Direktifi -78/52/AET sayılı Konsey Direktifi -(AT)999/2001 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AB) 631/2013 sayılı Komisyon Uygulama -2007/182/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/411/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/453/AT sayılı Komisyon Kararı 2015 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 138

145 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 3 Kanatlı Kümes Hayvancılığı Sektöründe Önemli Hastalıkların Kontrol Edilmesi ile İlgili Tüzük 4 Şap Hastalığının Kontrolü için Alınması Şart Koşulan Önlemler 5 Hayvan Hastalıklarının Bildirimine Yönelik Koşulları Belirleyen Tüzük Amaç / Kapsam Halk sağlığı için potensiyel risk oluşturan ve hayvan popülasyonunda da kayba ve hayvan sağlığında bozulmaya yol açan Kuş Gribi ve Newcastle hastalığı gibi ciddi kanatlı kümes hayvanı hastalıklarının önlenmesi ve kontrol altına alınması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Hayvan sağlığında riske ve hayvan nüfusunda ekonomik zararlara sebep olabilen Şap hastalığının önlenmesi ve kontrol altına alınması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Bildirimi zorunlu hayvan hastalıkları listelerinin oluşturulması ve bu hastalıkların bildirimine yönelik kuralların belirlenmesi amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AB)139/2013 sayılı Komisyon Uygulama /94/AT sayılı Konsey Direktifi -2006/437/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/24/AT sayılı Komisyon Kararı -2002/99/AT sayılı Konsey Direktifi -2007/118/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/598/AT sayılı Komisyon Kararı -2010/367/AT sayılı Komisyon Kararı - 92/66/AET sayılı Konsey Direktifi - 93/152/AET sayılı Komisyon Kararı /85/AT sayılı Konsey Direktifi - 91/666/AET sayılı Konsey Kararı -93/455/AT sayılı Komisyon Kararı -2000/111/AT sayılı Komisyon Kararı /18/AT sayılı Komisyon Kararı 82/894/AET sayılı Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 139

146 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 6 Mavi Dil Hastalığının Kontrolü ve Eradikasyonu için Gerekli Esasları Belirleyen Tüzük Hayvan sağlığında riske ve hayvan nüfusunda ekonomik zararlara sebep olabilen Mavi Dil hastalığının kontrol altına alınması ve eradikasyonunun sağlanması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük /75/AT sayılı Konsey Direktifi - (AT) 1266/2007 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 7 Belli Başlı Hayvan Hastalıklarının Kontrolüne İlişkin Tüzük Hayvan sağlığında riske ve hayvan nüfusunda ekonomik zararlara sebep olabilen belli başlı hastalıkların kontrol altına alınması için gerekli önlemlerin belirlenmesi Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 92/119/AET sayılı Konsey Direktifi - (AT) 180/2008 sayılı Komisyon 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 8 Pet Hayvanlarının Belli Başlı Zoonoz Hastalıklarından Korunma ve Kontrol için Gerekli Koşulları Belirleyen Tüzük Pet hayvanları ve insanları etkileyen pet hayvanların belli başlı zoonoz hastalıklarının kontrolüne yönelik kuralların belirlenmesi amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AB) 1152/2011 sayılı Komisyon Delege 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 9 Pet Hayvanları Ticari Olmayan Hareketine İlişkin Hayvan Sağlığı Şartlarını Belirleyen Tüzük Evcil hayvanların ticari olmayan hareketinin denetimi yoluyla hayvan ve halk sağlığının yüksek düzeyde korunması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - (AT) 998/2003 sayılı Avrupa Parlamento ve Konsey /839/AT sayılı Komisyon Kararı /803/AT sayılı Komisyon Kararı /874/AB sayılı Komisyon Kararı /25/AT sayılı Komisyon Kararı 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 140

147 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 10 Akuakültür Hayvanlarındaki Belli Başlı Hastalıklardan Korunma ve Kontrol Önlemlerini Belirleyen Tüzük 11 Afrika At Hastalığının Kontrolü için Alınması Gereken Önlemleri Belirleyen Tüzük 12 Enzootik Sığır Lökozu Kontrol ve Eradikasyonuna Yönelik Tüzük 13 Canlı Hayvanların Hareketlerinde Uygulanan Hayvan Sağlığı Gerekliliklerine İlişkin Tüzük Amaç / Kapsam Halk sağlığı için potansiyel risk oluşturan ve hayvan sağlığını etkileyen akuakültür hayvanlarındaki belli başlı hastalıklardan korunma ve ekonomik zararların önlenmesi amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Hayvan sağlığında riske ve hayvan nüfusunda ekonomik zararlara sebep olabilen Afrika at hastalığının kontrol altına alınması için gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Hayvan sağlığında riske ve hayvan nüfusunda ekonomik zararlara sebep olabilen Enzootik Sığır Lökozu hastalığının kontrol altına alınması ve eradikasyonunun sağlanması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında Çıkarılacak Tüzük Hayvan hastalıklarının yayılmasını önlemek amacıyla ülke içerisinde hayvan hareketlerinin kontrolünün sağlanması amacıyla Hayvan Sağlığı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı /88/AT sayılı Konsey Direktifi -2008/392/AT sayılı Komisyon Kararı 92/35/AET sayılı Konsey Kararı - 64/432/AET sayılı Konsey Direktifi /467/AT sayılı Komisyon Kararı - 64/432/AET sayılı Konsey Direktifi - 91/68/AET sayılı Konsey Direktifi /156/AT sayılı Konsey Direktifi /158/AT sayılı Konsey Direktifi /88/AT sayılı Konsey Direktifi - 92/65/AET sayılı Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2016 yılının birinci 2016 yılının birinci 2016 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 141

148 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Hayvan refahına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Başıboş ve Tehlikeli Hayvanların Kontrol Altına Alınması ile ilgili Tüzük 2 Hayvancılık Amaçlı Beslenen Hayvanların Korunmasına Yönelik Önlemleri Belirleyen Tüzük 3 Öldürme Anında Hayvanların Korunmasına İlişkin Tüzük Başıboş ve tehlikeli hayvanların kontrol altına alınması ve zoonoz hastalıklarla mücadele edilmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Hayvancılık amaçları ile beslenen hayvanların korunması için genel asgari standartların belirlenmesi ve denetim şartlarının belirlenmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Gıda, yün, deri, kürk veya başka ürünler için yetiştirilen veya beslenen hayvanların öldürülmesine ve ayrıca nüfus azatlımı için hayvanların öldürülmesine ilişkin hayvan refahı kurallarının oluşturulması amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı AB üye devlet uygulamaları - 98/58/AT sayılı Konsey Direktifi -2006/778/AT sayılı Komisyon Kararı (AT) 1099/2009 sayılı Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 142

149 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Taşıma Süresince Hayvanların Korunması Hayvanların korunmasını ve refahını iyileştirmesi, bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlenmesi, taşıma sırasında ve sonrasında hayvanların sağlığının ve refahını temin etmek üzere ağrı ve acıyı önlemeye yönelik kuralların belirlenmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 1255/97 sayılı Konsey -(AT) 1/2005 sayılı Konsey -2013/188/AB Komisyon Uygulama Kararı 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 5 Yumurta Üretimi Amacıyla Barındırılan Tavukların Korunması için Asgari Kuralları Belirleyen Tüzük Yumurta üretimi amacıyla barındırılan tavukların sağlık ve refahının sağlanarak, ekonomik ve sosyal etmenler ve çevresel etkiler açısından korunmalarının geliştirilmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük /74 /AT sayılı Konsey Direktifi /4/AT sayılı Komisyon Direktifi 2016 yılının birinci Tarım işlerinden 6 Et Üretimi Amaçlı Barındırılan Tavukların Korunması için Asgari Kuralları Belirleyen Tüzük Et üretimi amacıyla barındırılan tavukların sağlık ve refahının sağlanarak, ekonomik ve sosyal etmenler ve çevresel etkiler açısından korunmalarının geliştirilmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2007/43/AT sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının birinci Tarım işlerinden 143

150 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 7 Laboratuvar ve Deney Hayvanlarının Refahı Amaç / Kapsam Bilimsel prosedürlerde kullanılan hayvanların acı, eziyet ya da kalıcı zarara maruziyet kapasitesini etkileyen faktörlerin hayvanların korunması ile ilgili minimum standartların yükseltilmesi açısından güncellenen bilimsel gelişmelere dayanılarak korunmalarının geliştirilmesi amacıyla Hayvan Refahı Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ana Unsur Veteriner tıbbi ürünlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Veteriner Tıbbi Ürünleri Yasası 10 Veteriner tıbbi ürünleri ile ilgili sektörün ve ticaretin gelişimini engellemeden; hayvan sağlığını iyileştirilmesi ve veteriner tıbbi ürünlerinin üretimi, dağıtımı ve düzgün kullanımına ilişkin kuralların belirlenmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 2010/63/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT)726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2001/82/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /9/AT sayılı Komisyon Direktifi /28/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2014 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden 10 Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması altında da yer almaktadır. 144

151 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 2 Veteriner Tıbbi Ürünleri Komisyonunun Rolü ve Çalışma Esasları 11 Veteriner Tıbbi Ürünleri Komisyonunun rolü ve danışma prosedürleri ile ilgili detaylı kuralların belirlenmesi ve bilimsel görüşlerin kamu ile çalışılması amacıyla Veteriner Tıbbi Ürünler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT)726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /82/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi -2004/28/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 3 Veteriner Tıbbi Ürünlerinin İmalat ve Pazarlama Yetkilendirmeleri, Ambalajanması, Etiketlenmesi, Satışı ve Dağıtımı ile Farmakovijilans ve Gözetim Hakkındaki Tüzük 12 Veteriner tıbbi ürünlerini pazarlama, üretim, paketleme, etiketleme, dağıtım, reçetelendirme, piyasadan toplatılma, kullanım, denetim ve yaptırımlar hakkındaki kuralların belirlenmesi amacıyla Veteriner Tıbbi Ürünler Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT)726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2001/82/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2009/9/AT sayılı Komisyon Direktifi /28/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 11 Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması altında da yer almaktadır. 12 Öncelik 1.1 Malların serbest dolaşımı kapsamında ilgili AB mevzuatına uyum sağlanması altında da yer almaktadır. 145

152 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Veteriner hizmetlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Veteriner Hizmetleri Yasa Tasarısı Veteriner sektörüne bağlı alanlarda en iyi hizmeti verebilmek, bilimsel bilgi, uygun beceri ve kalifikasyon temelinde insan ve hayvan sağlığına yönelik yüksek seviyede koruma sağlamaktır. Bu Yasa veteriner sektöründe veterinerler tarafından verilecek hizmetleri ve yetkili makamın, gıda işletmecilerinin ve diğer ilgili işletmecilerin yükümlülüklerinin belirlenmesi 2 Yetkili Makamın Veteriner Mevzuatına Uygunluğu Doğrulama Amacıyla Yapacağı Resmi Kontroller Tüketici çıkarlarının korunmasını hedefleyen kurallara uyumun doğrulanmasına yönelik resmi kontrollerin gerçekleştirilmesi için, insan ve hayvanlara yönelik risklere ilişkin genel kuralların ortaya konulması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AT) 178/2002 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 90/425/AET sayılı Konsey Direktifi - 89/662/AET sayılı Konsey Direktifi - 91/496/AET sayılı Konsey Direktifi - 97/78/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 853/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 854/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1069/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /99/AT sayılı Konsey Direktifi -(AB) 931/2011 sayılı Komisyon Uygulama -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT)854/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden 146

153 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Hayvansal Gıda Maddelerinde Mikrobiyolojik Kriterleri Düzenleyen Tüzük Gıda güvenliği ve işlem hijyeni sağlamak için belirli mikroorganizmalar, onların toksin ve metabolitlerine ilişkin mikrobiyolojik kriterlerin belirlenmesi amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 2073/2005 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 4 Çiftlik Hayvanlarında Belli Maddelerin Kullanımının Yasaklanmasına İlişkin Tüzük Listelenen maddelerin, eti veya ürünü insan tüketimine yönelik olan hayvanlara verilmek üzere, n amaçları dışında, piyasaya arz edilmesinin yasaklanması için yasal çerçeve oluşturulmasını ve sığır somatotrofinin ulusal sınırlar veya yetki sınırları içinde pazarlama ve süt ineklerine herhangi bir şekilde verilmesi amacıyla piyasaya arz edilmesinin yasaklanmasının sağlanması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 96/22/AT sayılı Konsey Direktifi -1999/879/AT sayılı Konsey Kararı 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 5 Hayvanlarda ve Hayvansal Gıda Maddelerinde Veteriner Ürün Kalıntılarının İzlenmesine İlişkin Tüzük Hayvanların ve hayvan kökenli başlıca ürünlerin üretim süreçleri; canlı hayvanlardaki kalıntı ve maddelerin, hayvanların dışkıları, vücut sıvıları ve dokularında, ayrıca hayvansal ürünlerde, yemde ve içme sularında varlığının tespiti amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 96/23/AT sayılı Konsey Direktifi - 97/747/AT sayılı Komisyon Kararı - 98/179/AT sayılı Komisyon Kararı -2002/657/AT sayılı Komisyon Kararı 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 147

154 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 6 Hayvansal Gıda Maddelerinde Veteriner Tıbbi Ürünlerinin Maksimum Kalıntı Limitleri Hayvansal gıda maddelerinde Veteriner Tıbbi Ürünlerinin maksimum kalıntı limitlerinin oluşturulması için gerekli prosedürün ortaya konması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 470/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT)726/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2001/82/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 7 Hayvansal Gıdaların Hijyenine ilişkin Genel ve Özel Kuralları Belirleyen Tüzük Gıda maddelerinin hijyeni hakkında gıda işletmecileri için genel ve özel kurallar belirlenmesi, ilk üretimden başlayan gıda zinciri boyunca gıda güvenliğinin güvenceye alınması ve tüketicilerin güvenli olmayan gıdaların tüketiminden korunması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 852/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 853/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının birinci Tarım işlerinden 8 Hayvansal Gıda Maddelerine Özel Resmi Kontrollerin Organizasyonu Hayvansal gıda maddelerine uygulanacak resmi kontrollerin yürütülmesine yönelik olarak gıda işletmecilerinin gıda güvenliğini sağlamak amacıyla belirlenmiş yasal sorumluluklarıyla yetkili makamın sorumluluklarının detaylandırılması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 854/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden 148

155 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 9 Canlı Hayvanların İthalat ve İhracat Kontrollerine İlişkin Tüzük 10 Hayvansal Gıda Maddelerini Etkileyen Zoonozlara Yönelik Önlemlerin Düzenlenmesine ilişkin Tüzük 11 Canlı Hayvanların İthalat ve İhracat Kurallarına İlişkin Tüzük Amaç / Kapsam Canlı kara ve su hayvanlarının ithalat ve ihracatlarında uygulanacak kontrol prosedürlerinin oluşturulması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Zoonoz hastalıklar, zoonotik etkenler ve ilgili antimikrobiyal direncin doğru bir şekilde denetlenmesini sağlamak ve gıda kaynaklı salgınlarda, doğru epidemiyolojik inceleme yapılmasını; ilgili eğilim ve kaynakların değerlendirilmesi için gerekli bilgilerin toplanmasının temin edilmesi amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Kara ve su hayvanlarının ticaretinde ve ülkeye yapılacak ithalatında uygulanacak prosedürlere yasal dayanak oluşturulması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 91/496/AET sayılı Konsey Direktifi - 97/794/AT sayılı Komisyon Kararı -(AT) 282/2004 sayılı Komisyon -2007/275/AT sayılı Komisyon Kararı -2010/57/AB sayılı Komisyon Direktifi -2003/99/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 2160/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -(AT) 1177/2006 sayılı Komisyon /759/AT sayılı Komisyon Kararı /564/AT sayılı Komisyon Kararı /407/AT sayılı Komisyon Kararı -2004/68/AT sayılı Komisyon Direktifi -96/22/AT sayılı Konsey Direktifi -96/23/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 999/2001 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2009/158/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 2160/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -2006/88/AT sayılı Konsey Direktifi - 89/556/AET sayılı Konsey Direktifi - 88/407/AET sayılı Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının birinci 2016 yılının birinci 2016 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 149

156 - 92/65/AET sayılı Konsey Direktifi 12 Hayvansal Ürünlerin İthalat ve İhracatta Sağlık Kurallarına İlişkin Tüzük Hayvansal ürünlerin ticaretinde ve ülkeye yapılacak ithalatında uygulanacak prosedürlere yasal dayanak oluşturulması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük /68/AT sayılı Komisyon Direktifi /99/AT sayılı Konsey Direktifi - (AT)854/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -96/23/AT sayılı Konsey Direktifi -96/22/AT sayılı Konsey Direktifi - (AT) 999/2001 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -92/118/AET sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının birinci Tarım işlerinden 13 Genetik Materyallerin Ticari Hareketleri ile ilgili Tüzük Hayvan hastalıklarının yayılmasını önlemek amacıyla genetik materyallerin hareketlerinin kontrolünün sağlanması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -92/65/AET sayılı Konsey Direktifi -89/556/AET sayılı Konsey Direktifi -2009/712/AT sayılı Komisyon Kararı - 88/407/AET sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden 150

157 12.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 14 Hayvansal Ürünlerin İthalat ve İhracat Kontrollerine İlişkin Tüzük 15 İnsan Tüketimi İçin Olmayan Hayvansal Yan Ürünlerin İçermesi Gereken Sağlık Kurallarını Belirleyen Tüzük Amaç / Kapsam Hayvansal ürünlerin ithalat ve ihracatlarında uygulanacak kontrol prosedürlerinin oluşturulması amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük İnsan tüketimine yönelik olmayan hayvansal yan ürünlerin içermesi gereken asgari sağlık kurallarının belirlenmesi amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 16 İlaçlı Yemler Hayvanlarında görülen hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere üretilecek ilaçlı yemlerin üretimi ve kullanımı ile ilgili şartların belirlenmesi amacıyla Veteriner Hizmetleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 97/78/AT sayılı Konsey Direktifi /99/AT sayılı Konsey Direktifi -(AT) 882/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -94/360/AT sayılı Komisyon Kararı /571/AT sayılı Komisyon Kararı -(AT) 136/2004 sayılı Komisyon -2005/34/AT sayılı Komisyon Kararı -2005/93/AT sayılı Komisyon Kararı -2007/275/AT sayılı Komisyon Kararı -2011/215/AB sayılı Komisyon Kararı -(AB) 28/2012 sayılı Komisyon -(AT) 1069/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - (AB) 142/2011 sayılı Komisyon 90/167/AET sayılı Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden Tarım işlerinden Tarım işlerinden 151

158 b) İdari Düzenleme Tablosu 12.2-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ana Unsur Hayvanların ve işletmelerin tanımlanması ve kaydına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması ve Hayvan Kayıt Sisteminin uygulamasının güçlendirilmesi Tarım işlerinden 1 Veteriner alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması Hayvan Kayıt Sistemi ile ilgili mevcut bilgisayar sisteminin güçlendirilmesi Hayvan Kayıt Sistemi uygulamasının güçlendirilmesi ve ilgili görev alan personelin eğitilmesi Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların hazırlanması Hayvan sahiplerinin bilgilendirilmesi ve eğitilmesi Köpeklerin Tanımlanması ve Kaydı ile ilgili yasal mevzuatın uygulanması 2014 Ana Unsur Hayvan sağlığına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların hazırlanması Bruselloz ve Tüberküloz, Scrapie gibi endemik hayvan hastalıklarının eradikasyon planlarının revize edilmesi ve uygulanması Şap, kuş gribi ve newcastle, mavi dil ve TSE hastalıkları için ulusal acil eylem planları ve uygulama kılavuzları hazırlanması ve görev alacak personelin eğitilmesi

159 12.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 5 Hayvan sağlığı ile ilgili verilerin bilgisayar ortamına aktarılması ve paylaşımı için bilgisayar ağının oluşturulması Hayvan hastalıklarının ihbarı ile ilgili ülke içinde ve uluslararası ağının oluşturulması Hayvanların bertaraf edilmesi için oluşturulması öngörülen rendering tesisinin fizibilite çalışmasının yapılması ve kurulması Referans laboratuarların belirlenmesi Laboratuvarların güçlendirilmesi ve akreditasyona uygun hale getirilmesi ve Laboratuvar analiz protokollerinin standartlara uygun olarak hazırlanması 10 Hastalıkların laboratuar teşhislerinde kullanılan referans metotların adapte edilmesi ile ilgili uluslararası referans laboratuarlarında eğitim sağlanması Salmonellozis ve kamplobakteriyosiz hastalıkları için izleme, gözetim ve eradikasyon programlarının hazırlanması Pet hayvanların zoonoz hastalıkları ile ilgili izleme ve gözetim programlarının hazırlanması (kuduz, ekinokok vb.) Pet hayvan pasaportlarının hazırlanması 2016 Ana Unsur Hayvan refahına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması Mevzuatın uygulanmasında görev alacak personelin eğitilmesi için programların hazırlanması ve bu kişilerin sertifikalandırılması Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların, prosedürlerin ve çizelgelerin hazırlanması Mevzuattan etkilenecek kesimlerin (sektörün) bilgilendirilmesi için eğiticilerin eğitilmesi İşletmelerin hayvan refahı açısından değerlendirilmesi ve raporlanması için çalışmanın başlatılması 2016 Ana Unsur Veteriner tıbbi ürünlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması

160 12.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 2 Veteriner Tıbbi ürünler ile ilgili denetim yapacak personelin teorik ve pratikte eğitimi Mevzuattan etkilenecek kesimlerin bilgilendirilmesi ve eğitimcilerin eğitilmesi Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların hazırlanması Veteriner Tıbbi Ürünlerinin reçetelendirilmesi ve kayıtlarının tutulması için çalışmalarının başlaması Ana Unsur Veteriner Hizmetlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Mevzuatın öngördüğü hizmetlerin etkin yerine getirilebilmesi için Veteriner Dairesinin yeniden yapılandırılması kapsamında yeni şube ve bölümlerin oluşturulması, ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimlerinin sağlanması Halk Sağlığı ve Gıda Laboratuvarının hayvansal gıdalarda ulusal referans laboratuvarı olarak belirlenmesi ve güçlendirilmesi Yasanın uygulanmasında görev alacak personelin eğitilmesi Et ve süt hijyeni ile ilgili denetim yapacak personelin teorik ve pratikte eğitimi Süt ve süt ürünleri ticaretinin sağlanmasına yönelik süt işletmelerinin, süt üreten çiftliklerin denetim programının hazırlanması, denetimlerinin yapılması, kayıtlarının güncellenmesi ve mikrobiyolojik kriterler ve katkı kalıntı programına uygun olarak gerekli program ve analizlerin belirlenmesi ve Laboratuvar kapasitesinin artırılması Kalıntı izleme programının hazırlanması ve uygulanmaya konması Hayvansal ürünlerde kalıntıların izlenmesi ile ilgili teorik ve pratikte eğitim Mevzuattan etkilenecek kesimlerin bilgilendirilmesi ve eğitilmesi Laboratuvarların güçlendirilmesi, akreditasyona uygun hale getirilmesi ve laboratuvar analiz protokollerinin standartlara uygun olarak hazırlanması Çok yıllık ulusal kontrol programlarının hazırlanması Mevzuatın uygulanmasına yönelik kılavuzların hazırlanması Veteriner Sınır Kontrol noktalarının Ercan Havaalanı nda ve Gazimağusa Limanı nda kurulması

161 Öncelik 12.3 Bitki sağlığı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması 12.3-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Tarımsal karantinaya yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tarımsal Karantina Yasa Tasarısı Giriş noktalarında ithalat kontrollerini artırarak zararlı organizmaların bitkilere, bitkisel ürünlere ve diğer maddelere geçişini ve yayılmasını engelleyip, ülke içerisindeki alanlarda denetimler ve incelemeler yaparak, bitki sağlığı hususunda denetim yapılmasını ve ayrıca bitki sağlığı ihracat kontrollerinin ithalatçı ülkelerin ithalat yasalarına göre ve uluslararası belirlenmiş standartlar ile uyumlu olarak yapılması 2 Tarımsal Karantina Bitki ve bitkisel ürünlerde zarar yapan hastalık ve zararlıların dış karantina önlemleri ile ülkeye girişinin önlenmesi, ülkede mevcut hastalık ve zararlılarla gerekli mücadelenin yapılması ve iç karantina önlemleri ile yayılmasının önlenmesi ve müfettişlerin yetki belgesi alma şartları, çalışma şekilleri, nitelikleri ve eğitimine ilişkin hususların düzenlenmesi amacıyla Tarımsal Karantina Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 2000/29/AT sayılı Konsey Direktifi -2000/29/AT sayılı Konsey Direktifi -92/90/AET sayılı Komisyon Direktifi -93/50/AET sayılı Konsey Direktifi -77/93/AET sayılı Konsey Direktifi -92/105/AET sayılı Komisyon Direktifi -2005/17/AT sayılı Komisyon Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 155

162 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Patates Kanseri Hastalığının Kontrolü Patates kanseri hastalığının kontrolünün sağlanması amacıyla Tarımsal Karantina Yasas altında çıkarılacak yeni tüzük 69/464/AET sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 4 Patates Kist Nematodunun Kontrolü Patates kist nematodunun kontrolünün sağlanması amacıyla Tarımsal Karantina Yasas altında çıkarılacak yeni tüzük 2007/33/AT sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 5 Patates Halkalı Çürüklük Hastalığının Kontrolü Patates halkalı çürüklük hastalığının kontolünün sağlanması amacıyla Tarımsal Karantina Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -93/85/AT sayılı Konsey Direktifi -2006/56/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 6 Patates Kahverengi Çürüklük Hastalığının Kontrolü Patates Kahverengi Çürüklük Hastalığının Kontrolünün sağlanması amacıyla Tarımsal Karantina Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 98/57/AT sayılı Konsey Direktifi /63/CE sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 7 Ülkeye İlk Giriş ktası Haricindeki Yerlerde Yapılacak Bitki Sağlığı Kontrolleri Ülkeye ilk giriş kapısı dışında yapılacak teşhis ve bitki sağlığı kontrolleri ile bunlara ilişkin koşulların neler olacağının belirlenmesi amacıyla Tarımsal Karantina Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -2004/103/AT sayılı Komisyon Direktifi -2000/29/AT sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 156

163 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 8 Bitki Sağlığını Koruma Önlemlerine Yönelik Ahşap Ambalaj Malzemelerin İşaretlenmesine Dair Usul ve Esasları Düzenleyen Tüzük Amaç / Kapsam Ahşap ambalaj malzemelerinin uluslararası bitki sağlığı standardtlarının belirlenmesi amacıyla Tarımsal Karantina Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı ISPM 15 Ana Unsur Bitki koruma ürünlerineyönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Bitki Koruma Ürünleri Yasa Tasarısı İnsan, hayvan sağlığı ve çevrenin korunması ve tarımsal üretimi iyileştirirken bitki koruma ürünlerinin üretimi, ithali, piyasaya sürülmesi ve kullanımı ile ilgili yasal kuralların düzenlenmesi ve iç pazarın işleyişinin geliştirilmesi 2 Bitki Koruma Ürünleri Etiket Bitki koruma ürünlerinin sınıflandırılması, paketlenmesi ile ilgili gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 3 Bitki Koruma Ürünlerinin Yetkilendirilmesi İçin Başvuruların Teslimi, İşlenmesi ve Değerlendirilmesi Bir bitki koruma ürünün piyasa sürülmesi için ruhsat alımı ile ilgili gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 1107/2009 sayılı Konsey -(AT) 540/2011 sayılı uygulayıcı Komisyon /128/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - (AT) 1185/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey /45/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -(AT) 1107/2009 sayılı Konsey -(AT) 547/2011 sayılı Komisyon -(AT) 1107/2009 sayılı Konsey -(AT) 546/2011 sayılı Komisyon Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2014 yılının ikinci 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 157

164 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Bitkisel ve Hayvansal Kökenli Gıda ve Yemlerde Bulunmasına İzin Verilen Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitlerini Belirleyen Tüzük İnsan ve hayvan sağlığını korumaya yönelik olarak pestisitlerin maksimum kalıntı limitlerinin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 396/2005 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 645/2000/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 5 Bitkisel ve Hayvansal Kökenli Gıda ve Yemlerde Bulunmasına İzin Verilen Pestisitlerin Kalıntılarının Resmi Kontrolü için Örnek Alma Yöntemleriyle İlgili Tüzük Gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla numune alma prosedürlerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2002/63/AT sayılı Komisyon Direktifi 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 6 Bitki Koruma Ürünleri Yasası Kapsamında Alınacak Ücretlerle ilgili Tüzük Bitki koruma ürünleri ile ilgili yapılacak işlemler karşılığında alınacak ücretlerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 1107/2009 sayılı Konsey 2015 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 7 Bitki Koruma Ürünlerinin Perakende ve Toptan Satış ve Depolanma Yerleriyle ilgili Gereklilik ve Teknik Koşulları Düzenleyen Tüzük Bitki koruma ürünlerinin satışı ve depolanması ile ilgili gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 1107/2009 sayılı Konsey 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 8 Aktif Maddeler, Safener ve Sinerjistlerin Listesiyle İlgili Tüzük Bitki koruma ürünleri içerisinde bulunmasına izin verilen maddelerle ilgili gerekliliklerin belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -(AT) 1107/2009 sayılı Konsey -(AT) 547/2011 Sayılı Komisyon 2016 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 158

165 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 9 Bitki Koruma Ürünlerinin, Boş Ambalajlarının Toplanması, Depolanması ve Bertaraf Edilmesiyle İlgili Tüzük Amaç / Kapsam Çevre kirliliğinin önlenmesi için Bitki Koruma ürünlerinin ambalajlarının toplanması, depolanması ve nasıl imha edilmesi ile ilgili kuralların belirlenmesi amacıyla Bitki Koruma Ürünleri Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ana Unsur Tohumculuğa yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Tohumculuk Yasa Tasarısı Tarla teftişleri, tohum teftişleri, sonradan denetim, tohum örnekleme ve analiz metodolojileri vasıtasıyla, Çeşitler Listesi ne dayalı zorunlu sertifikasyonla, ekilecek tohumların ve diğer üretim materyallerinin üretiminin, satışının, ticaretinin (ithalatının ve ihracatınınn), denetiminin ve kalitesinin düzenlenmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 2009/128/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -66/401/AET sayılı Konsey Direktifi -66/402/AET sayılı Konsey Direktifi -68/193/AET sayılı Konsey Direktifi -2005/43/AT sayılı Komisyon Direktifi -2008/72/AT sayılı Konsey Direktifi -2008/90/AT sayılı Konsey Direktifi - 98/56/AET sayılı Konsey Direktifi /105/AT sayılı Konsey Direktifi -2002/53/AT sayılı Konsey Direktifi /55/AT sayılı Konsey Direktifi -2002/56/AT sayılı Konsey Direktifi -2002/57/AT sayılı Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Çevre işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 159

166 -93/61/AET sayılı Komisyon Direktifi -93/48/AET sayılı Komisyon Direktifi -93/49/AET sayılı Komisyon Direktifi -91/682/AET sayılı Konsey Direktifi -1999/67/AT sayılı Komisyon Direktifi -1999/68/AT sayılı Komisyon Direktifi -2003/90/AT sayılı Komisyon Direktifi -2009/94/AT sayılı Komisyon Direktifi -(AT) 870/2004 sayılı Konsey 2 Tahıl Tohumlarının Pazarlanması Tahıllarda verim ve kaliteyi artırmak için uygun tohumların kullanılmasının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 66/402/AET sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 3 Yem Bitkileri Tohumlarını Pazarlama Yemlik bitkilerin yetiştirilmesine uygun tohumların kullanılmasının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 66/401/AET sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 160

167 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Tohumluk Patateslerin Pazarlanması Patateste verim ve kaliteyi artırmak için uygun tohumların kullanılmasının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2002/56/AT sayılı Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 5 Sebze Tohumlarının Pazarlanması Sebzelerde verim ve kaliteyi artırmak için uygun tohumların kullanılmasının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2002/55/AT sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 6 Tarımsal Bitki Türlerinin Çeşitlerine Ait Kataloğun Oluşturulmasına ilişkin Tüzük Tarımsal bitki türlerinin çeşitleri ile ilgili listenin oluşturulması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -2002/53/AT sayılı Konsey Direktifi -2003/90/AT sayılı Komisyon Direktifi -2009/94/AT sayılı Komisyon Direktifi 2016 yılının birinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 7 Tohum Harici Sebze Üretim ve Bitki Materyallerinin Pazarlaması Sağlıklı ve iyi kalitede sebze çoğaltma ve dikim materyali almasını sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2008/72/AT sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 8 Asma Çoğaltım Materyalleri Pazarlama Sağlıklı ve güvenli asma çoğaltım materyallerinin piyasaya arzının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 68/193/AET sayılı Konsey Direktifi -2005/43/AT sayılı Komisyon Direktifi 2016 yılının ikinci Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 161

168 12.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 9 Meyve Çoğaltım Materyallerinin Pazarlama 10 Fidanlık Fidelik, Süs Bitkileri ve Çiçek Soğanı Üretimi Yapılan Yerlerin, Seraların Ruhsatlandırılmasına ilişkin Tüzük Amaç / Kapsam Sağlıklı ve kaliteli meyve çoğaltım materyallerinin piyasaya arzının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Sağlıklı ve kaliteli fide, fidan, soğan gibi çoğaltım materyallerinin üretiminin denetim altına alınması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 11 Süs Bitkilerini Pazarlama Sağlıklı ve kaliteli süs bitkisi üretim materyali almasının sağlanması amacıyla Tohumculuk Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ana Unsur Bitki Çeşitlilik Haklarına yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması 1 Bitki Çeşit Hakları Yasa Tasarısı Bitki çeşitlerinin geliştirilmesinin sağlanması, yeni çeşitlerin ve ıslahçı haklarınının korunmasının sağlanması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2008/90/AT sayılı Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci - 91/682/AET sayılı Konsey Direktifi - 93/48/AET sayılı Komisyon Direktifi - 93/61/AET sayılı Komisyon Direktifi /67/AT sayılı Komisyon Direktifi -1999/68/AT sayılı Komisyon Direktifi (AT) 2100/94 sayılı Konsey 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık Tarım işlerinden sorumlu Bakanlık 162

169 b) İdari Düzenleme Tablosu 12.3-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ana Unsur Tarımsal karantinaya yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Bitki sağlığı alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Bitki sağlığı mevzuatını etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamak üzere ilgili birimlerin yapılandırılması ve gerekli eğitimlerin sağlanması Bitki Sağlığı ve Karantina Laboratuvarının (yem ve tohum dahil) oluşturulması ve laboratuvar personelinin eğitimi Sınır Denetim ktaları altyapılarının oluşturulması ve iyileştirilmesi Tarla kontrolünde çalışacak personelin yurt içinde ve yurt dışında eğitimi Bitki pasaportu, ticarete yönelik denetimler, üretici ithalatçıların kaydı ve denetimi ile ilgili konularda görev yapacak personelin eğitimi Müfettişlerin yapacağı denetimlerde kullanılmak üzere kılavuzların hazırlanması Ana Unsur Bitki koruma ürünlerine yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Bitki koruma ürünlerinin kullanımı ve yönetimi ile ilgili oluşturulan veritabanının güncellenmesi Devlet Laboratuvarı Dairesi Müdürlüğü bünyesinde pestisit kalıntı analizleri şubesinin altyapılarının güçlendirerek akreditasyon kapsamlarının genişletilmesi Bitki denetimlerine ilişkin intranetin oluşturulması Bitki koruma ürünlerinin ruhsat başvurularının değerlendirilmesi ve ruhsatlandırılma konusunda görev yapacak personelin yurt içi ve yurt dışında eğitimi Bitki koruma ürünlerinin piyasaya arzını müteakip yapılacak kontrolleri konusunda çalışılacak personelin yurt içi ve yurt dışı eğitimi Kalıntı kontrolleri ve pestisit hastalıklar ile ilgili olarak numune alımında görev yapacak personelin eğitimi Bitki koruma ürünlerinin denetim planının oluşturulması, pestisit Kalıntı Kontrol Programlarının hazırlanması ve personelin bu konuda eğitilmesi

170 12.3-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 8 Bitki koruma ürünleri ruhsatlandırma, pazarlama ve kullanımı ile ilgili Bitki Koruma Ürünleri Ruhsat Danışma Kurulunun oluşturulması Bitki koruma ürünlerinin kullanımı ile ilgili anketin değerlendirilmesi ve uygulamaya aktarılması Bitki koruma ürünleri ve kalıntıları konusunda risk analizi gerçekleştirilmesi 2016 Ana Unsur Tohumculuğa yönelik yasal ve idari düzenlemenin yapılması Tarım işlerinden 1 Tohumculuk ve üretim materyallerinin ithalat ve ihracat yasal standartlarına yönelik eğitim AB standartlarına yönelik farklı bitki türlerinde tarla kontrolü, tohum tescil ve sertifikasyon eğitimi Tohum partilerinin numune alımına ilişkin kurallar konusunda eğitim

171 FASIL 14: ULAŞTIRMA POLİTİKASI 14.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB ulaştırma politikası, güvenli, verimli ve çevre bakımından sağlam ve kullanıcı dostu ulaştırma hizmetlerini teşvik etmek suretiyle iç piyasanın daha iyi işlemesini amaçlamaktadır. Ulaştırma müktesebatı karayolu, demiryolu, iç sular, birleşik ulaştırma, havacılık ve deniz taşımacılığı sektörlerini kapsamına almıştır. AB ulaştırma politikası, iç taşımacılık pazarı açısından teknik ve güvenlik standartları, güvenlik, sosyal standartlar, devlet yardımlarının denetimi ve piyasaların serbestleştirilmesi ile de ilgilenir. Avrupa Birliği karayolu ulaşımı politikası etkin, güvenli ve çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltılmış sürdürülebilir bir mobiliteyi amaçlamaktadır. Karayolu ulaşımı hizmetleri Avrupa Birliği nin gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) nın %1,6 sını teşkil etmekte ve AB deki 4,5 milyon kişiye iş olanağı sağlamaktadır. Malların %44 ü kamyonla ve kişilerin %88 i arabalar ve otobüslerle taşınmakta olduğundan, etkin karayolu ulaşımı AB ekonomisi ve toplumunun temel taşını oluşturmaktadır. AB karayolu ulaşımı politikası, etkili karayolu navlun ücretleri ve yolcu ulaşım hizmetlerini sağlamayı; adil rekabet ortamı yaratmayı; daha güvenli ve çevre dostu teknik standartların uyumunu sağlamayı, ayrıca AB ile mali ve sosyal uyumu sağlamayı ve karayolu ulaşımındaki kuralların ayırım gözetmeksizin uygulanmasını amaçlamaktadır. 14.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Genel anlamda daha etkin ve hizmet odaklı bir karayolu taşımacılığı için Avrupa Birliği, aşağıda sıralanan ilgili alanlarda yasal düzenlemeler yapmaktadır. Sürüş Ehliyetleri 21 Mart 2000 tarih ve 2000/275/AT sayılı Komisyon Kararı, üye devletlerin aralarındaki ehliyet kategorilerinin denkliklerini düzenler. 20 Aralık 2006 tarih ve 2006/126/AT Konsey Direktifi ile AB üye devletleri arasında plastik olmak üzere belirli bir standartta tek tip ehliyet düzenlenmesinin 10 Ocak 2011 tarihine kadar yasal, 19 Ocak 2013 tarihine kadar uygulamada hayata geçirilmesi amaçlanmıştır. Bu tarihten itibaren tüm AB üye devletlerindeki sürüş ehliyetleri en geç 2033 yılına kadar yeni standartlardaki sürüş ehliyetleri ile değiştirilmesi gerekmektedir. Bir AB üye devletinden sürüş ehliyeti alan bir kişi, bu sürüş ehliyetini geri vermek şartı ile yeni ikamet ettiği üye devletin sürüş ehliyetini sınava gerek kalmaksızın alabilir. 4 Mayıs 2012 tarih ve (AB) 383/2012 sayılı Avrupa Komisyonu, kayıt olanağı bulunan (mikroçip) sürüş ehliyetlerinde teknik gereksinimleri belirler. 165

172 Motorlu Araçların Sınıflandırılması ve Kayıt Edilmesi Motorlu Araçlar aşağıda belirtilen üç direktife göre sınıflandırılmaktadırlar. Bu sınıflandırmalar araçların kayıtlarının ortak bir standarda göre yapılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. 29 Nisan 1999 tarih ve 99/37/AT sayılı Konsey Direktifi, motorlu araç kayıt belgelerini düzenler ve AB üye devletleri arasındaki motorlu araç kayıt belgelerinin denkleştirilmesini sağlar. 18 Mart 2002 tarih ve 2002/24/AT Konsey Direktifi, iki veya üç tekerlekli motorlu araçların tip onayı çerçevesini belirler. Ayrıca bu tip araçların tip onayı çerçevesinde genel sınıflandırmaları da içerir. 26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/37/AT Konsey Direktifi, tarım ve ormancılık araçlarının tip onayı çerçevesini belirler. Ayrıca bu tip araçların tür onayı çerçevesinde genel sınıflandırmaları da içerir. 5 Eylül 2007 tarih ve 2007/46/AT Konsey Direktifi, genel olarak motorlu araçlar ve römorklerin tip onayı çerçevesini belirler. Ayrıca tip onayı çerçevesinde genel sınıflandırmaları da içerir. Motorlu Araç Muayenesi 20 Aralık 1996 tarih ve 96/96/AT sayılı Konsey Direktifi, tüm üye devletlerde araçların bir kontrol merkezinde yola elverişliliklerinin kontrolünün yapılmasını (araç muayenesini) zorunlu kılmakta ve buna yönelik üye devletlerdeki yasal mevzuatları birbiri ile uyumlu hale getirmektedir. Bu sayede her üye devlette yapılan araç muayenelerinin kalitesinin aynı standartlarda yapılması sağlanacak ve araç aksamlarından kaynaklanan trafik kazaları azaltılarak trafik kazalarından meydana gelen ölüm ve yaralanmalar asgari seviyeye indirilerek araç güvenliği dolayısıyla da trafik güvenliği en üst seviyeye çıkarılacaktır. Direktifin uygulanmasıyla, kirliliğin azaltılması (karbon dioksit emisyonunun düşürülmesi) ve yakıt tüketiminin azaltılması yoluyla enerji tasarrufu da sağlanmış olacaktır. 6 Haziran 2000 tarih ve 2000/30/AT Konsey Direktifi, yük ve yolcu taşımacılığında kullanılacak ticari araçların yola elverişliliklerinin yol kenarında muayene edilme standartlarını içerir. Bu uygulamalar ile araç aksamlarının arızalanmasından kaynaklanan trafik kazalarının azaltılması, kirliliğin azaltılması (karbon dioksit emisyonunun düşürülmesi) yöntemiyle çevreye verilen zararın ve yakıt tüketiminin azaltılması yoluyla enerji tasarrufu sağlanması hedeflenmektedir. 6 Mayıs 2009 tarih ve 2009/40/AT Konsey Direktifi, her türlü motorlu aracın ve bunlara bağlanabilen römorkların yola elverişlilik muayenelerinin (periyodik muayene) tüm üye devletlerde aynı standartlarda yapılmasını sağlamaktadır. 166

173 Yük ve Yolcu Taşımacılığı Konularında Pazara Giriş Koşulları 21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1071/2009 Konsey ile Avrupa Birliği nde yük ve yolcu taşımacılığı konularında pazara giriş koşulları belirtilmektedir. 21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1072/2009 Konsey, AB içerisinde uluslararası karayolu yük taşımacılığı pazarına erişime ilişkin ortak kuralları belirler. 21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1073/2009 Konsey, AB içerisinde lüks yolcu otobüsü (coach) ve otobüs servislerinin uluslararası piyasalara erişebilmelerine yönelik genel kuralları belirler. Bu tüzükler ile taşımacılık işletmelerinin uymaları gereken iyi itibar, uygun mali durum ve mesleki ehlilik gibi asgari AB kriterleri belirlenmiş ve üye devletler arasında diplomaların, sertifikaların ve diğer niteliklerin karşılıklı tanınması amaçlanmaktadır. Ayrıca ticari anlamda taşımacılıktan gelir elde eden tüm şoförlerde aranacak kriterleri belirleyen Profesyonel Sürüş Sertifikasını da zorunlu kılmaktadır. Bu sertifika 15 Temmuz 2003 tarih ve 2003/59/AT Konseyi Direktifinde belirtilen yük ve yolcu taşıyan belli karayolu araçlarının sürücülerinin ilk yeterlilik ve periyodik eğitimine ilişkin kurallara göre verilmektedir. 14.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Avrupa Birliği nde karayolu taşımacılığı sektörünü düzenleyen yasal mevzuatın çok önemli bir bölümünün özel bir idari yapı kurulmasını gerektirmediği görülmektedir. Avrupa Birliği nde genel olarak konu ile ilgili müktesebatı hangi kurumun yürüteceği konusu üye devletlerin yetkisine bırakılmış olup, bu kurum çoğunlukla ulaştırmadan sorumlu bakanlıktır. Müktesebatın uygulanması sırasında, ilgili alanda politika oluşturmaktan sorumlu ve sertifikaların verilmesini, emniyet kurallarına uyulmasını, pazara ve mesleğe giriş koşullarını ve işletmecilerin görev alanlarını belirlemek ve denetlemekten sorumlu bir Ulaştırma Bakanlığı ya da onun sorumluluğunda bir otorite olmalıdır. Karayolu taşımacılığı sektöründe, idari yapılanma daha çok sosyal mevzuat, ehliyet verilmesi, taşımacılıkta piyasaya giriş, teknoloji ve güvenlik konularında ortaya çıkmaktadır. Araçların yola uygunluk muayeneleri devlet tarafından ya da devletin tayin ettiği ve denetlediği bir kurum tarafından yerine getirilmekte ve böylece güvenlik ve çevre kirliliği ile eşit düzeyde ilgili bir standart sağlanabilmektedir. Genellikle üye devlet otoriteleri, bu alandaki görevleri özel şirketlere yönlendirmektedirler. Bu şirketler ve trafikten sorumlu polis hem bu konudaki uygulamayı hem de yol kenarı muayenelerini gerçekleştirmektedir. 167

174 14.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 14.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme KKTC Cumhuriyet Meclisi tarafından 4 Haziran 2012 tarihinde onaylanan ve 16 Aralık 2012 tarihinde yürürlüğe giren 29/2012 sayılı Emniyet Kemerleri Yasası ile emniyet kemerinin sadece ön koltuklarda değil tüm koltuklarda kullanılması ve araçlarda Çocuk Koruma Sistemlerinin kullanımının zorunlu kılınarak bir kaza halinde araçtaki sürücü ve tüm yolcuların korunması amaçlanmaktadır. Ayrıca ülkeye AB standartları dışında emniyet kemerlerinde yoksun araçların ithal edilmesinin engellenmesi hususu da düzenlenmektedir. Bu yasa 16 Aralık 1991 tarih ve 91/671/AET sayılı Konsey Direktifi baz alınarak hazırlanmıştır. Kaza Verilerinin Toplanmasına ilişkin 51/84 sayılı Polis Örgütü Yasası altında çıkarılan Polis İç Örgütlenme ne ilişkin 30 Kasım 1993 tarih ve 93/704/AET sayılı Konsey Kararı baz alınarak yapılan boşluk analizinde mevcut yasal mevzuatın karara ilişkin gerekleri yerine getirdiği tespit edilmiştir. Kaza verilerinin toplanması ve paylaşılmasındaki amaç Karayollarında meydana gelen kazalarla ilgili bir veri tabanın oluşturulması ve gerekli teknik analizler yapılarak kaza kara noktalarının tespit ve rehabilite edilmesidir. Böylece ölümlü trafik kazalarının minimuma indirilmesi hedeflenmektedir. Mevcut dağınık idari yapıların tek elde toplanarak daha verimli ve hızlı çalışmasının sağlanması için hangi birimlerin tek çatı altında toplanacağı Siber(K-I) sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiştir. Öte yandan, mevcut dağınık idari yapıların tek elde toplanarak daha verimli ve hızlı çalışmasının sağlanması için hangi yasaların değiştirileceği Y(K-I) sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiştir. 23 Aralık 2013 tarihinde gerçekleştirilen Meclis Genel Kurulunda Araç Işıkları (Değişiklik) Yasası, Yol Güvenliği (Değişiklik) Yasası, Yol Kuralları (Değişiklik) Yasası, Klakson ve Düdük Yasaklama (Değişiklik) Yasası, Kamu Yolları (Değişiklik) Yasası, Araçlar ve Trafik Düzenleme (Değişiklik) Yasası, Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı (Değişiklik) Yasası, Motorlu Araçlar (Geçici Kurallar) (Değişiklik) Yasası ve Trafik Hizmetlerinin Planlanması, Koordinasyonu ve Denetimi (Değişiklik) Yasası kabul edilmiştir. Bu yasalara ek olarak Motorlu Araçlar ve Yol Trafik (Değişiklik) Yasası ile Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasası 20 Ocak 2014 tarihinde Meclis tarafından kabul edilmiştir tarihli Avrupa Birliği Mali Yardım Programı kapsamında Yol Güvenliğinin Artırılması projesiyle, Polis Genel Müdürlüğü bünyesindeki Kaza Veri Tabanı AB standartlarına uyumlaştırılmıştır. İdari yapılanma çalışmaları çerçevesinde, periyodik araç muayeneleri için AB Mali Yardım Programı kapsamında Yol Güvenliğinin Artırılması Projesi ile bir araç muayene hattı oluşturulmuştur. Ayrıca, Yol Güvenliğinin Artırılması Projesi dâhilinde sürüş ehliyetleri müfettişleri ve sürüş okulları eğitimcileri AB standartlarında sürüş eğitimi ve sınavları konusunda bilgilendirilmişlerdir. Ayrıca ülkemiz şartlarına göre Sürüş Ehliyetleri konusunda bir idari yapılanma önerilmiştir. Yine bu proje dâhilinde, muayene müfettişlerine yönelik AB deki araç muayene yöntemleri konusunda seminerler düzenlenmiştir. Son olarak, bu proje altında Karayolları Dairesi Müdürlüğü ve Belediyelerde yer alan ilgili personele Mart, Eylül ve Kasım 2010 tarihleri arasında kara yollarındaki kaza kara noktalarının belirlenmesine ilişkin bilgilendirme çalıştayı düzenlenmiştir. 168

175 14.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 14.1 Yol ulaşımı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur Sürüş ehliyetleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur Yol kenarı ve periyodik araç muayeneleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur Taşımacılık sektöründe piyasaya giriş konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur Araç kayıt sistemi konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur Avrupa Birliği ne uyumlu yol ulaşımı mevzuatını üstlenecek idari yapılanmanın oluşturulması 169

176 14.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 14.1 Yol ulaşımı alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 14.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Sürüş ehliyetleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması 1 Gelir ve Vergi Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Trafik Hizmetleri Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasa Tasarısı 3 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik (Değişiklik) 4 Sürüş Eğitim İzni ve Sürüş Ehliyetleri Sağlık 5 Ehliyet Sınav ve Sürüş Ehliyet Müfettişleri ile ilgili Usul ve Kurallar 6 Şoför Okulları ile ilgili Esas ve Kıstasları Düzenleme (Değişiklik) Sürüş ehliyetleri müfettişlerinin Trafik Hizmetleri Dairesi bünyesine aktarılması Sürüş ehliyetleri müfettişlerinde aranacak niteliklerin AB standartlarına uyumlaştırılması Sürüş ehliyetlerinin verilmesi usulü, ehliyet kategorilerini ve şekillerini AB standartlarına uyumlaştırılması Sürücü ve sürücü adaylarında aranacak sağlık koşullarının AB standartlarına uyumlaştırılması Sürücü ve sürücü adaylarına yönelik yapılacak pratik ve teorik sınav koşullarının AB standartlarına uyumlaştırılması ayrıca Sürüş Ehliyet Müfettişleri ile ilgili gerekliliklerin AB standartlarına uyumlaştırılması Şoför okullarında ve sürüş eğitmenlerinde aranacak koşulların AB standartlarına uyumlaştırılması -21 Mart 2000 tarih ve 2000/275/AT sayılı Komisyon Kararı -20 Aralık 2006 tarih ve 2006/126/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -4 Mayıs 2012 tarih ve (AB) 383/2012 sayılı Avrupa Komisyonu Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Maliye işlerden Ulaştırma işlerinden 170

177 14.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Yol kenarı ve periyodik araç muayeneleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması 1 Yol Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı (Değişiklik) Yasa Tasarısı Periyodik ve yol kenarı muayenelerine ilişkin suç ve cezaların AB direktiflerine göre yeniden düzenlenmesi -20 Aralık 1996 tarih ve 96/96/AT sayılı Konsey Direktifi -6 Haziran 2000 tarih ve 2000/30/AT Konsey Direktifi -6 Mayıs 2009 tarih ve 2009/40/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ulaştırma işlerinden Polis Genel Müdürlüğü 2 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik (Değişiklik) Araç muayenelerine yönelik eski maddelerin yürürlükten kaldırılması -20 Aralık 1996 tarih ve 96/96/AT sayılı Konsey Direktifi -6 Haziran 2000 tarih ve 2000/30/AT Konsey Direktifi -6 Mayıs 2009 tarih ve 2009/40/AT Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Ulaştırma işlerinden Polis Genel Müdürlüğü 3 Motorlu Araçlar Periyodik Muayene Periyodik araç muayenelerinin AB standartlarına uyumlaştırılması -20 Aralık 1996 tarih ve 96/96/AT sayılı Konsey Direktifi -6 Mayıs 2009 tarih ve 2009/40/AT Konsey Direktifi 4 Ticari Araç Yol Kenarı Muayene Yol Kenarı Araç Muayenelerinin AB standartlarına uyumlaştırılması -20 Aralık 1996 tarih ve 96/96/AT sayılı Konsey Direktifi -6 Haziran 2000 tarih ve 2000/30/AT Konsey Direktifi 171

178 14.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Taşımacılık sektöründe piyasaya giriş konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması 1 Motorlu Araçlarda Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Kamu Taşımacılığında Kullanılan Motorlu araçların Sağ Tarafında Bulunan Kapıların Tehlike Çıkış Kapısı Olarak Kullanımı (Değişiklik) 3 Taksimetre Genel ve Teknik Özellikleri (Değişiklik) 4 Lüks Otobüs ve Minibüslerle Ulusal ve Uluslararası Yolcu Taşımacılığı 5 Taksi ve Dolmuş ile Yolcu Taşımacılığı Yük ve yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması Yük ve yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması Yük ve yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması Yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması Yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması 6 Kiralık Motorlu Araçlar Yük ve yolcu taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması 7 Karayolu ile Yük Taşımacılığında Uygulanacak Koşullar 8 Yolcu Taşıyan Araç Mesleki Sürücü Belgesi verilmesi ve Uyulması Gereken Kurallar (Değişiklik) Yük Taşımacılığının AB standartlarına uyumlu olarak yapılması Yolcu taşıyan araç mesleki sürücü belgesi verilmesi ve uyulması gereken kuralların AB de uygulanan CPC verilmesine ilişkin yöntem ve usullere uyum sağlanması -21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1071/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1072/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -21 Ekim 2009 tarih ve (AT) 1073/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey -15 Temmuz 2003 tarih ve 2003/59/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ulaştırma işlerinden 172

179 14.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Araç kayıt sistemi konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması 1 Motorlu Araçlar Yol ve Trafik (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik (Değişiklik) Araç kayıt sisteminin oluşturulması ve araç tanımları ve sınıflarının yeniden düzenlenmesi Araç Kayıt Sisteminin AB Standartlarına uyumlaştırılması ve araç tanımları ve sınıflarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Motorlu Araçlar Yol ve Trafik Yasası tahtında yapılacak tüzük değişikliği -29 Nisan 1999 tarih ve 99/37/AT sayılı Konsey Direktifi -18 Mart 2002 tarih ve 2002/24/AT Konsey Direktifi -26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/37/AT Konsey Direktifi -5 Eylül 2007 tarih ve 2007/46/AT Konsey Direktifi -29 Nisan 1999 tarih ve 99/37/AT sayılı Konsey Direktifi -18 Mart 2002 tarih ve 2002/24/AT Konsey Direktifi -26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/37/AT Konsey Direktifi -5 Eylül 2007 tarih ve 2007/46/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ulaştırma işlerinden Ulaştırma işlerinden 173

180 14.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur Avrupa Birliği ne uyumlu yol ulaşımı mevzuatını üstlenecek idari yapılanmanın oluşturulması 1 Trafik Hizmetleri Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasa Tasarısı Karayolu ulaştırma politikası ile ilgili AB mevzuatına uyumun sağlanabilmesi için ilgili idari yapıların Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde toplanması için bir Dairenin Kurulması amacıyla yeni bir yasanın hazırlanması Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Başbakanlık Ulaştırma işlerinden Mali işlerinden İçişlerinden sorumlu Bakanlık 2 Bakanlıkların Kuruluş İlkeleri ve Çalışma Esasları (Değişiklik) Yasa Tasarısı İzin Kurulu Sekreterliğinin Trafik Hizmetleri Dairesine intibak ettirilebilmesi 2014 yılının ikinci İçişlerinden sorumlu Bakanlık Ulaştırma işlerinden 3 Gelir ve Vergi Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Araç Kayıt ve Ruhsatlandırma Şubesi ve Sürüş Ehliyetleri Müfettişliği Şubesinin Trafik Hizmetleri Dairesine intibak ettirilebilmesi 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden Ulaştırma işlerinden 174

181 b) İdari Düzenleme Tablosu 14.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Sürüş ehliyetleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ortak Çalışmalar (Ulaştırma işlerinden, Mali işlerden ) Uygulama Tarihi 1 Yeni sürüş ehliyetleri sisteminin baştan sona uygulanışını görmek ve eğitim almak maksatları için yurt dışında bir çalışma düzenlenmesi 2014 Ulaştırma işlerinden 1 Şoför okullarındaki eğitim düzeyinin daha üst seviyeye çıkarılması için eğiticilere gerekli eğitimlerin verilmesi Ehliyet müfettişlerinin hizmet içi eğitiminin yapılması İlçelere bilgisayarlı sınav merkezlerinin kurulması için bina tahsisinin yapılması, bilgisayar ağının Kamunet üzerinden kurulması, sınav soru bankasının geliştirilmesi 4 Yeni tip sürüş ehliyetlerinin basımı ile ilgili bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması, soru bankası yazılımı ile entegrasyonunun yapılması ve personelin eğitimi 5 Sürüş ehliyetlerinde uygulamalı sınav ile ilgili bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması, soru bankası yazılımı ile entegrasyonunun yapılması ve personelin eğitimi Sağlık işlerinden 1 Sürücü adaylarında aranacak sağlık şartları konularında Sağlık Kurulunun oluşumunun ve mevzuatının incelenmesi ve uyumlaştırılması 2014 Ana Unsur Yol kenarı ve periyodik araç muayeneleri konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ortak Çalışmalar (Başbakanlık, Ulaştırma işlerinden ) 1 Araç muayene rejiminin yeniden yapılandırılması için stratejinin belirlenmesi Devlete ait araçların muayenelerinin yapılabilmesi ve yeniden muayenelerin yapılabilmesi için Lefkoşa ve Gazimağusa da tam donanımlı hafif ve ağır araç muayene hatlarının kurulması, personel istihdamı ve eğitimi 3 Yeni araç muayene sisteminin baştan sona uygulanışını görmek ve eğitim almak maksatları için yurtdışında bir çalışma ziyaretinin düzenlenmesi AB Mali Yardım Trafik Güvenliğinin Geliştirilmesi Programı Araç Muayene ve Ehliyetler Faaliyeti kapsamında ele alınan rapor ve TAIEX eli ile sağlanan teknik yardım kapsamında sunulan raporun değerlendirilerek hayata geçirilmesi 175

182 14.1-b (Devamı) Başbakanlık Yapılması Gerekenler 1 Araç muayene sistemi ile ilgili bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması ve diğer ilgili sistemler ile entegrasyonunun yapılması ve ihtiyaç duyulan personelin istihdamı ve eğitimi Ana Unsur Taşımacılık Sektöründe Piyasaya Giriş konusundaki yerel mevzuatın AB Mevzuatına uyum sağlanması Ortak Çalışmalar (Ulaştırma işlerinden, İçişlerinden ) Uygulama Tarihi 1 Yeni piyasaya giriş sisteminin baştan sona uygulanışını görmek ve eğitim almak maksatları için bir çalışma ziyaretinin düzenlenmesi 2016 Ulaştırma işlerinden 1 Yolcu ve eşya taşıması yapan araçların kayıtları ile ilgili bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması, diğer ilgili sistemler ile entegrasyonunun yapılması ve personel eğitimi 2 İzin Kurulu Sekreterliğinin işlevini yerine getirebilmesi için yeni bina tahsisinin yapılması, yeni personel istihdamının yapılması İzin Kurulu Sekreterliğinin işlevini yerine getirebilmesi için motorlu araç tahsisinin yapılması 2016 Ana Unsur Araç kayıt sistemi konusundaki yerel mevzuatın AB mevzuatına uyum sağlanması Ortak Çalışmalar (Ulaştırma işlerinden, Maliye işlerinden ) 1 Yeni araç kayıt sisteminin baştan sona uygulanışını görmek ve eğitim almak maksatları için yurtdışında bir çalışma ziyaretinin düzenlenmesi 2015 Ulaştırma işlerinden 1 Mevcut Araç Kayıt Sistemi içinde bulunan kayıt belgelerinin AB mevzuatına göre yeniden düzenlenmesi ve kayıtların AB mevzuatına göre yapılması hususunda donanım ihtiyacının ve personel eğitiminin sağlanması 2 Araç Kayıt şubelerinin bina tahsisi Araç Kayıt sistemi ile ilgili bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması ve diğer ilgili sistemler ile entegrasyonunun yapılması ve personel istihdamı ve eğitimi Ana Unsur Avrupa Birliği ne uyumlu yol ulaşımı mevzuatını üstlenecek idari yapılanmanın oluşturulması Ortak Çalışmalar (Başbakanlık, Ulaştırma işlerinden, Maliye işlerinden ve İçişlerinden ) 1 Yol ulaşımı konusunda AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Karayolu ulaştırma politikası ile ilgili AB mevzuatına uyumun sağlanabilmesi için ilgili idari yapıların Ulaştırmadan bünyesinde toplanması için bir dairenin kurulması, mevcut birimlerin personelleri ile birlikte yeni daire bünyesine aktarılması

183 14.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 3 Ana Unsurların etkin bir şekilde uygulanabilmesi için Ulaştırmadan sorumlu Bakanlığın idari kapasitesinin güçlendirilmesi İlgili Bakanlıklar, Başbakanlık Personel Dairesi ve Kamu Hizmeti Komisyonu işbirliği ile Trafik Hizmetleri Dairesi bünyesinde toplanacak kuruluşların mevcut personelinin intibaklarının yapılması 5 Trafik Hizmetleri Dairesinin merkez teşkilatı ve ilçe şubeleri için bina tahsislerinin yapılması, gerekli bilgisayar yazılım ve donanımının satın alınması, birimler arası entegrasyonunun yapılması ve personel eğitimi Trafik Hizmetleri Dairesinin işlevlerini yerine getirebilmesi için motorlu araç tahsisinin yapılması

184 FASIL 18: İSTATİSTİK 18.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Avrupa Birliği politikalarına yönelik kararlar, planlama ve uygulamaların güvenilir ve karşılaştırılabilir istatistiklere dayandırılması gereği, Birliğin daha ilk zamanlarından itibaren fark edilmişti. Bu nedenle Avrupa Birliği seviyesinde karşılaştırılabilir istatistikleri sağlamak amacıyla her geçen gün gelişim gösteren Avrupa İstatistik Sistemi (ESS) kurulmuştur. Avrupa İstatistik Sistemi, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat, Birlik üyesi devletlerde resmi istatistiksel verileri derleyen istatistik birimleri, bakanlıklar, merkez bankaları, kurum ve kuruluşlar ile Birliğe üye olmayan İzlanda, rveç ve Lihtenştayn ı içermektedir. 18.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı İstatistik alanındaki AB müktesebatı, resmi istatistiksel bilgilerin yayımlanması, kişisel verilerin gizliliği, şeffaflık, güvenirlilik ve tarafsızlık gibi prensipler temeline oturtulmuş bir istatistiksel altyapının varlığını gerektirir. Ulusal istatistik kurumları, istatistiksel bilgilerin temel bilim, üretim ve yayımı ile ilgili referans ve çapa noktaları olarak vazife görürler. Bu alandaki AB müktesebatı, makro ekonomik ve fiyat istatistikleri, demografik ve sosyal istatistikler, bölgesel istatistikler ve ticaret istatistikleri, taşıma, ihracat, tarım, çevre ve bilim ve teknoloji gibi değişik alanlarda veri toplamaya dönük temel bilim, sınıflandırma ve prosedürleri kapsar. Avrupa Birliği İstatistik Sistemi, Birlik politikalarının formülasyon, uygulanma, izlenme ve değerlendirilmesinde programlanan sistematik istatistik üretimini düzenleyen 4 Mart 2009 tarih ve (AT) 223/2009 Konsey ile oluşturulmaktadır. Avrupa İstatistik Sistemi; AB nin istatistik programını oluşturan mevzuatları, AB İstatistik Ofisi Eurostat ın görev ve sorumluluklarını düzenleyen Tüzük, Direktif ve Birliğin istatistik alanı ile ilgili uygulama prensiplerini ve çalışma içermektedir. Avrupa İstatistik Sistemi, Eurostat ile ulusal istatistik otoriteleri arasında, istatistiklerin uyumu için işbirliğini yönlendirici bir ağ görevi yürütmektedir. Eurostat ise çalışmalarını Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), BM, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlarla koordineli bir şekilde sürdürmektedir. Avrupa İstatistik Sistemi, her üye devletin AB kriterlerinde istatistiksel veri üretim ve yayımlanmasından sorumlu ulusal istatistik kurumları ve diğer ulusal istatistik birimleri ile Eurostat arasındaki ilişkileri düzenler. Eurostat, temel düzenlemesinin 10. maddesinde belirlenen, tarafsızlık, güvenilirlik, ilgililik, maliyet etkinliği, istatistiksel gizlilik ve şeffaflık prensiplerine uyumlu olarak görevlerini yürütür. Aynı zamanda, AB içerisinde tarafsızlık, güvenilirlik, ilgililik ve maliyet etkinliği kriterlerinde istatistiksel veri üretimini sağlayan uygulama prensipleri ve çalışma koşulları gibi norm ve metotları geliştirir; Birlik istatistiklerine erişimi sağlar; istatistikle ilgili metodoloji ve teknolojiler üzerine araştırmalar yapar ve geliştirir; Birlik istatistiklerinin karşılaştırılabilirliğini geliştirmek için üye devletlerin uygulayacağı standartları hazırlar ve geliştirir; ulusal istatistik otoritelerinden ve uluslararası kuruluş sekretaryasından AB nin ihtiyacı olan istatistikleri toplar; uluslararası kuruluşlar ve üçüncü ülkelerle AB istatistiklerinin karşılaştırılabilirliğini kolaylaştırmak için birlikte çalışır ve AB istatistikleri alanında çalışan personelin istatistikle ilgili profesyonel bilgi ve becerilerini artırır. 178

185 İstatistik Gereksinimleri Dokümanı (Statistical Requirements Compendium) istatistik alanındaki müktesebat için bir referans belge niteliğindedir. Bu belge, Avrupa da istatistik üretimi için gerekli anahtar referans bilgileri özetlemektedir. Eurostat bu belgeyi her yıl AB istatistikleri ile ilgili gelişmeleri ve yeni yasa/tüzükleri gözönüne alarak güncellemektedir. Avrupa İstatistik Sistemindeki müktesebat, compendium da detaylı şekilde anlatılan 7 alanda (domain) veri derlemek için gerekli olan temel bilim, sınıflama ve prosedürleri kapsamaktadır. Avrupa İstatistik Sisteminde tanımlanan istatistik hizmetleri alanları (Statistical Domains) aşağıda belirtilmektedir; İstatistik Konusundaki Alanlar (Domains) Temalar (Themes) Modüller (Modules) 1. Demografik ve Sosyal İstatistikler: Makroekonomik İstatistikler: İş İstatistikleri: Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık İstatistikleri: Birden fazla alana etki eden istatistikler: İstatistik çıktı için destek alanları: Politika stratejisi ve koordinasyon: 1 1 Yukarıdaki tablodan da görülebileceği üzere 7 farklı İstatistik hizmetleri alanı 45 temadan oluşurken bu temalar da 99 modülden oluşmaktadır. Tüm bu modüller için spesifik gereksinimler, yasalar/tüzükler, metodlar, girdiler/çıktılar, tanımlar ve uyulması gerekli takvimler geliştirilmiştir. Avrupa Birliği istatistik müktesebatında yer alan diğer mevzuat aşağıdaki gibidir: İstatistik otoritesinin görev ve sorumlulukları ve uyacağı prensipler 11 Haziran 1990 tarih ve (Euratom, AET) 1588/90 sayılı Konsey, istatistik gizliliğe tabi verilerin Avrupa Birliği İstatistik Ofisine belirli ilke ve minimum standartlarla iletilmesini düzenler. 21 Nisan 1997 tarih ve 97/281/AT sayılı Komisyon Kararı, AB istatistiklerinin üretilmesinde Eurostat ın rolünü düzenlemektedir. 11 Mart 2009 tarih ve (AT) 223/2009 Konsey, Avrupa istatistiklerine ilişkindir. 17 Haziran 2013 tarih ve (AB) 557/2013 Konsey, AB istatistiklerine ilişkin gizli verilere bilimsel amaçlı erişime ilişkin konuları düzenler. 179

186 AB Sınıflama Sistemine uyum 9 Ekim 1990 tarih ve (AET) 3037/90 sayılı Konsey, AB de ekonomik faaliyetlerin ortak bir biçimde istatistiksel sınıflandırılmasına ilişkin hususları düzenler. 17 Haziran 1998 tarih ve (AET) 1264/98 sayılı Komisyon, Kombine manklatürdeki bazı malların sınıflandırılmasına ilişkindir. 28 Kasım 2005 tarih ve (AT) 1949/2005 sayılı Komisyon, AB dışı ülkelerle olan dış ticaret istatistiklerine ilişkin 1172/95 sayılı Konsey nün uygulanması için belirli hükümleri ortaya koyan 7 Eylül 2000 tarih ve (AT) 1917/2000 sayılı Komisyon nü değiştiren, belirli adımlar ve işlemlerin iyileştirilmesine yönelik ticareti durdurma hakkındadır. 23 Nisan 2008 tarih ve (AT) 451/2008 Konsey, AB de faaliyete göre İstatistiksel Ürün sınıflamasına (CPA) ilişkindir. 6 Mayıs 2009 tarih ve (AT) 471/2009 Konsey, AB dışı ülkelerle olan dış ticaret istatistiklerine ilişkin hususları düzenler. 9 Şubat 2010 tarih ve (AB) 113/2010 sayılı Komisyon, AB dışı ülkelerle olan dış ticaret istatistiklerine ilişkin (AT) 471/2009 Konsey nün uygulanması için belirli hükümleri ortaya koymaktadır. Adres Kayıtları ve güncelleme işlemlerinin yapılması 15 Mart 1993 tarih ve (AET) 696/93 sayılı Konsey, AB de üretim sisteminin analizi ve gözetimi için istatistiksel birimlere ilişkindir. İş Yerleri Sayımı ve İş Kayıtları 20 Şubat 2008 tarih ve (AT) 117/2008 Konsey, iş kayıtlarının istatistiksel amaçlarla tutulmasına yönelik Birlik içi koordinasyonuna ilişkin hususları düzenler. Genel Tarım Sayımı ve Çiftlik Kayıtları 8 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1242/2008 sayılı Komisyon, tarımsal işletmeler için bir Birlik tipolojisini oluşturmaktadır. 30 Kasım 2009 tarih ve (AT) 1200/2009 sayılı Komisyon, birim hayvan katsayıları ve karakteristiklerin tanımına yönelik çiftlik yapısı anketleri ve tarımsal üretim anketine ilişkin (AT) 1166/2008 Konsey nün uygulanmasına ilişkindir. Ulusal Hesaplar Sisteminin ESA 95 e uyumu 25 Haziran 1996 tarih ve (AT) 2223/96 sayılı Konsey, AB nin istatistiksel gereksinimleri için ulusal hesaplar hazırlarken üye devletlerin uygulayacağı ortak standart ve tanımların belirlenmesine yöneliktir. 180

187 7 Kasım 2000 tarih ve (AT) 2516/2000 Konsey, vergiler ve sosyal yardımlar ile ilgili olarak Avrupa Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sisteminin (ESA 95) sosyal yükümlülükler ve vergilerle ilgili olarak ortak prensiplerini değiştirmektedir. 22 Mayıs 2001 tarih ve (AT) 995/2001 sayılı Komisyon, vergiler ve sosyal yardımlar ile ilgili olarak, ESA 95 in sosyal yükümlülükler ve vergilerle ilgili olarak ortak prensiplerini değiştiren Avrupa Parlamentosu ve Konseyin 7 Kasım 2000 tarih ve (AT) 2516/2000 sayılı nün uygulanmasına ilişkindir. 16 Haziran 2003 tarih ve (AT) 1177/2003 Konseyi, Birliğin gelir ve yaşam koşulları istatistiklerine ilişkin hususları içermektedir. Ödemeler Dengesi Hesaplamalarının Manual 5 e göre geliştirilmesi 12 Ocak 2005 tarih ve (AT) 184/2005 Konsey, ödemeler dengesi, uluslararası hizmet ticareti ve doğrudan dış yatırımlar ile ilgili istatistikler hakkındadır. 18 Nisan 2006 tarih (AT) 601/2006 sayılı Komisyon, 184/2005/AT Konsey nün veri iletimi ve yöntemine ilişkin uygulanmasına yönelik hususları düzenlemektedir. 18 Nisan 2006 tarih ve (AT) 602/2006 sayılı Komisyon, veri ihtiyaçlarının güncellenmesine ilişkin (AT) 184/2005 Konsey nü uyarlamaya yöneliktir. Hanehalkı Bütçe Anketi 21 Ekim 2003 tarih ve (AT) 1982/2003 sayılı Komisyon, Birliğin gelir ve yaşam koşulları istatistiklerine yönelik (AT) 1177/2003/AT Konsey nü uygulayan örnekleme ve izleme kurallarını içermektedir. 28 Şubat 2007 tarih ve (AT) 215/2007 sayılı Komisyon, aşırı borçlanma ve finansal dışlanma ile ilgili ikincil değişkenlerin listesi ile ilgili olarak Birliğin gelir ve yaşam koşulları istatistiklerine ilişkin 16 Haziran 2003 tarih ve (AT) 1177/2003 Konseyi nün uygulanmasına yöneliktir. Hanehalkı İşgücü Anketi 9 Şubat 1976 tarih ve (AET) 311/76 sayılı Konsey, yabancı işçilerle ilgili istatistiklerin derlenmesine yöneliktir. 9 Mart 1998 tarih ve (AT) 577/1998 sayılı Konsey, İşgücü Örnekleme Anketinin düzenlenmesi hakkındadır. 9 Mart 1999 tarih ve (AT) 530/1999 sayılı Komisyon, gelir ve işgücü maliyeti istatistiklerinin üretilmesine yöneliktir. 8 Eylül 1999 tarih ve (AT) 1924/1999 sayılı Komisyon, İşgücü Örnekleme Anketinin düzenlenmesi hakkındaki 9 Mart 1998 tarih ve (AT) 577/1998 sayılı Konsey nün uygulanmasına yönelik işgücü örnekleme araştırmasının adhoc modülleri programına ilişkindir. 8 Eylül 1999 tarih ve (AT) 1925/1999 sayılı Komisyon, AB de bir işgücü örnekleme araştırmasının düzenlenmesi hakkındaki (AT) 577/98 sayılı Konsey nü uygulayan okuldan iş yaşamına geçiş hakkındaki 2000 adhoc modülünün tanımlanmasına ilişkindir. 181

188 19 Temmuz 2000 tarih ve (AT) 1575/2000 sayılı Komisyon, 2001 den itibaren verilerin transferinde kullanılacak kodifikasyon hakkında işgücü örnekleme anketinin düzenlenmesi hakkındadır. 7 Eylül 2000 tarih ve (AT) 1897/2000 sayılı Komisyon, işgücü örnekleme anketinde işsizliğin tanımına ilişkin 9 Mart 1998 tarih ve (AT) 577/1998 sayılı Komisyon nün uygulanması hakkındadır. 12 Temmuz 2001 tarih ve (AT) 1566/2001 sayılı Konsey, 2002 özürlü fertlerin istihdamı modülünün uygulanmasına ilişkin bir işgücü örnekleme anketinin düzenlenmesi hakkındaki (AT) 577/98 sayılı Konsey nü uygulanmasına yöneliktir. 28 Kasım 2002 tarih ve (AT) 2104/2002 sayılı Komisyon, 19 Temmuz 2000 tarih ve (AT) 1575/2000 sayılı Komisyon nün eğitim alanında kullanılacak değişkenler ve bunlarla ilgili 2003 ten itibaren verilerin transferinde kullanılacak kodifikasyon hakkındadır. Tüketici Fiyat Endeksi 23 Ekim 1995 tarih ve (AT) 2494/95 sayılı Konsey, Harmonize Tüketici Fiyat Endeksini oluşturmaktadır. 20 Kasım 1996 tarih ve (AT) 2214/96 sayılı Komisyon, Harmonize Tüketici Fiyatları Endekslerinde alt grup endekslerin gönderilmesi ve yayımlanması hakkındadır. 9 Eylül 1996 tarih ve (AT) 1749/96 sayılı Komisyon, Harmonize Tüketici Fiyatları Endeksi ile ilgili (AT) 2494/95 sayılı Konsey ne yönelik ilk uygulama önlemleri hakkındadır. Mevcut kaynak kullanımının geliştirilmesi ve istatistik yayımlarının artırılmasına yönelik planlama 29 Nisan 2004 tarih ve 2004/452/AT sayılı Komisyon Kararı, araştırmacıların bilimsel amaçlar için gizli istatistiksel verilerine erişebileceği birimlerin listelenmesine yöneliktir. Demografik ve Sosyal İstatistikler 9 Mart 1998 tarih ve (AT) 577/98 sayılı Komisyon, Hanehalkı İşgücü örnek anketi düzenlemeye yöneliktir. 11 Temmuz 2007 tarih ve (AT) 862/2007 sayılı Komisyon, göç ve uluslararası korumaya ilişkin istatistiklere yöneliktir. 23 Nisan 2008 tarih ve (AT) 452/2008 sayılı Konsey, Eğitim ve yaşam boyu öğrenim istatistiklerinin üretilmesi ve geliştirilmesine yönelik hususları düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve (AT) 763/2008 sayılı Komisyon, nüfus ve konut sayımı ile ilgilidir. 16 Aralık 2008 tarih ve (AT) 1338/2008 sayılı Komisyon, halk sağlığı, sağlık ve işyeri güvenliğine yöneliktir. 182

189 Turizm İstatistikleri 6 Temmuz 2011 tarih ve (AB) 692/2011 Konsey, turizm alanında istatistiki bilgi toplamaya yöneliktir. 18.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma İstatistik müktesebatı, yasal bir konu olmaktan öte daha bir gerçeğe dayalı olup, yasal yer değiştirmeye karşı tekrarlanmayan kalıcı uygulama gerektirmektedir. Uygulama kapasitesi AB müktesebatında düzenlenmiş olup Birlik, istatistik üretiminde temel prensiplere saygılı olma koşulu uygulamaktadır. Bu, diğer bir ifadeyle istatistik yasası olarak tanımlanır ve gizliliğin korunması, kalite ve istatistik üretiminde şeffaflık gibi konular yanında idari veri kaynaklarına erişimi de düzenlemektedir. Kurumsal yapı modelleri ülkeden ülkeye değişebilmektedir. Genel olarak her ülkede bulunan ulusal istatistik kurumları, tüm istatistik üretiminde eşgüdüm sağlayan bir birim olup, temel prensiplerin kalitesi ve itibarından da sorumludur. Bu kurumlar ayrıca, istatistiğin büyük çoğunluğunu üretip yayınlamaktadır. Bunu gerçekleştirirken istatistik kurumu, çoğu zaman mali yetkililer, sosyal sigorta, kayıtlama gibi diğer birçok kurum ve kuruluşun idari kaynaklarını da kullanmaktadır. Genel olarak ödemeler dengesi gibi belli istatistik türleri ve bazı mali istatistikler, merkez bankaları tarafından bağımsız olarak veya istatistik kurumu ile işbirliği içinde saptanmaktadır. 18.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 18.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme İstatistik Yasası İstatistik ve Araştırma Dairesinin Devlet Planlama Örgütü nden ayrılması ve Başbakanlık altında bağımsız bir kurum olarak kurulması için ilgili yasa taslağı sonuçlandırılmıştır Müktesebata Uyum Programı kapsamında İstatistik ve Araştırma Dairesi ne AB tarafından 27 bilgisayar alınmıştır. Yine bu dönem içerisinde İstatistik ve Araştırma Dairesinin teknik kapasitesi de ülke içinde ve ülke dışında sağlanan imkanlar dahilinde artırılmıştır. Demokrafik ve sosyal istatistikler (Domain 1) Hanehalkı İşgücü Anketi soru formu AB normlarına getirilip revize edilmiştir. Eğitim İstatistikleri ve Sağlık İstatistikleri bağlamında AB normlarına ulaştırılması için eğitim çalışmalar başlatılmıştır. 183

190 Makro-ekonomik istatistikler (Domain 2) Ulusal Hesaplar Sisteminin ESA 95 e uyumlaştırılması için sürdürülen çalışmalar kapsamında teknik kapasite sınırlı olarak sunulan imkanlar dahilinde artırılmıştır. Bu bağlamda, kayıt dışı ekonomi konusunda bazı hesaplamalar yapılmıştır. Ayrıca 1977 bazlı Milli Gelir hesaplamalarının, 1998 yılı verileriyle oluşturulan girdi/çıktı tablolarından yararlanılarak 1998 yılını baz alacak şekilde revize edilmesi için gerekli olan çalışmalar başlatılmıştır. Ödemeler Dengesi alanında ise AB tarafından gerçekleştirilen misyonlarda KKTC Merkez Bankası ile birlikte çalışılması konusunda girişimler yapılmış ve Merkez Bankası ile bu konuda ortak çalışma kararı alınmıştır. Kamu mali istatistiklerinin AB kriterlerine göre üretilmesi için gerekli olan işbirliği Maliye Bakanlığı ile tesis edilerek, ortak çalışmalar başlatılmıştır. İş istatistikleri (Domain 3) İçe Yönelik Turizm Anketi olarak adlandırılan ve KKTC ye gelen turistlerin harcamalarını kapsayan turizm anketi alan uygulaması sonuçlandırılmıştır. Bu alandaki veri seti analiz çalışmaları ise sürdürülmektedir. Ayrıca önümüzdeki yıldan itibaren de Dışa Yönelik Turizm Anketi olarak bilinen ve KKTC de yaşayan insanların yurt dışında turizm alanında yaptıkları harcamalara ilişkin verileri de sağlayacak olan anketin İçe Yönelik Turizm Anketi ile birlikte uygulanması için bir ön çalışma gerçekleştirilmiştir. İşyeri kayıtları alanında ise 2012 yılı itibariyle gerçekleştirilen işyerleri sayımı sonuçlandırılmış olup veritabanı analiz çalışmalarına başlanmıştır. Tarım, ormancılık ve balıkçılık istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 4) Tarımsal istatistiklerinin geliştirilmesi kapsamında KKTC de 2010 yılı verilerinin derlendiği bir tarım sayımı gerçekleştirilmiştir. Bu sayım için ilgili personelin teknik kapasitelerinin artırılması sağlanmıştır. Çiftlik kayıt sisteminin oluşturulması için çalışmalar halen devam etmekte olup personel için gerekli teknik kapasite artırımına yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir. İstatistiki veri üretiminin desteklenmesi (Domain 6) Uluslararası sınıflama sistemine entegre olarak geliştirilmiş olan Avrupa Birliği Sınıflama Sistemine geçiş sağlamak amacıyla personelin teknik kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmalara başlanılmıştır. 184

191 18.B.2. Öncelikler Listesi 14 Öncelik 18.1 AB ye uyumlu istatistik sisteminin oluşturulabilmesi için gerekli idari yapılanmanın oluşturulması ve kapasitesinin güçlendirilmesi Ana Unsur İstatistik Kurumunun kurulması ve idari kapasitesinin güçlendirilmesi Ana Unsur Verilerin derlenmesi ve zamanlılığı konusunda AB mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur Adres kayıtlarının oluşturulması ve güncelleme işlemlerinin yapılması Ana Unsur İdari kayıtların kullanılması konusunda AB mevzuatına uyum sağlanması Öncelik 18.2 Demokrafik ve sosyal istatistiklere uyum sağlanması (Domain 1) Ana Unsur Nüfus (Tema 1.01) Ana Unsur İş piyasası (Tema 1.02) Ana Unsur Eğitim ve yaşam boyu öğrenim (Tema 1.03) Ana Unsur Kültür (Tema 1.04) Ana Unsur Sağlık ve güvenlik (Tema 1.05) Ana Unsur Gelir dağılımı ve yaşam koşulları (Tema 1.06) Ana Unsur Suç ve ceza adaleti (Tema 1.10) Ana Unsur Demokrafik ve sosyal istatistik alanındaki diğer işler (Tema 1.12) Öncelik 18.3 Makro-ekonomik istatistiklere uyum sağlanması (Domain 2) Ana Unsur Yıllık ekonomik hesaplar (Tema 2.01) Ana Unsur Kamu finans istatistikleri (Tema 2.04) Ana Unsur Malların ticareti (Tema 2.07) Ana Unsur Hizmet ticareti ve ödemeler dengesi (Tema 2.08) 14 Müktesebata Uyum Programı (MUP) kapsamında formatta birtakım değişikliklere gidilmiştir. Bu yeni yaklaşıma göre öncelikler İstatistik Hizmeti Alanları (domains), Temalar (themes) ve Modüller (modules) baz alınarak belirlenmiştir. İstatistik faslında hazırlanan stratejide belirtilen faaliyetlerde, istatistiksel işlemlerin AB müktesebatına uygun olarak üretilmesi amacıyla ilgili öncelikler belirlenmiştir. Bu nedenden dolayı, diğer fasıllardaki mevzuat uyum çalışmalarından farklı olarak, istatistik faslı altında takvimlendirilen faaliyetlerin büyük kısmında mevzuat uyum tablolarına yer verilmemiştir. Ayrıca, genelde her istatistiksel modül için birden fazla AB mevzuatı mevcut olduğundan ve bu mevzuatın iç hukuka aktarılmasına gerek olmadığından, bu dokümanın daha okunabilir olabilmesi için her modül için bir veya birkaç anahtar tüzük esas alınmıştır. MUP , İstatistik Gereksinimleri Dokümanı (statistical requirements compendium) içerisinden seçilen 38 modülden ve 5 genel konudan oluşmaktadır. Bazı modüller (ör. ulusal hesaplarla ilgili olanlar) birlikte ele alınabileceği gibi, bazıları da ayrı olarak ele alınacaktır. MUP yapısı İstatistik Gereksinimleri Dokümanına uygun olacak şekilde istatistiksel alanlar ilk hane, temalar ikinci hane ve modüller üçüncü hane olarak hazırlanmıştır. 185

192 Öncelik 18.4 İş istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 3) Ana Unsur Yıllık iş istatistikleri (Tema 3.01) Ana Unsur Kısa dönemli iş istatistikleri (Tema 3.02) Ana Unsur Turizm istatistikleri (Tema 3.05) Ana Unsur İşyeri kayıtları (Tema 3.06) Öncelik 18.5 Tarım, ormancılık ve balıkçılık istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 4) Ana Unsur Tarımsal istatistikler (Tema 4.01) Ana Unsur Tarımsal yapılar (Tema 4.02) Öncelik 18.6 İstatistiki veri üretiminin desteklenmesi (Domain 6) Ana Unsur Kalite, değerlendirme, istatistiki koordinasyon ve sınıflamalar (Tema 6.01) Ana Unsur Veri güvenliği ve istatistiksel gizlilik (Tema 6.11) 186

193 18.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 18.1 AB ye uyumlu istatistik sisteminin oluşturulabilmesi için gerekli idari yapılanmanın oluşturulması ve kapasitesinin güçlendirilmesi a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 18.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur İstatistik Kurumunun kurulması ve idari kapasitesinin güçlendirilmesi 1 İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasa Tasarısı Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı İstatistik Kurumunun kurulması 4 Mart 2009 tarih ve (AT) 223/2009 Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar İstatistik ve Araştırma Dairesi 2 Kişisel Verilerin Korunması (Değişiklik) Yasa Tasarısı İstatistik Kurumu Yasası nın etkin bir şekilde uygulanmasını kısıtlayan maddelerinin değiştirilmesi 17 Haziran 2013 tarih ve (AB) 557/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Başbakanlık 3 Hayvanların ve İşletmelerin Tanımlanması ve Kaydı (Değişiklik) Yasa Tasarısı İstatistik Kurumu Yasası nın etkin bir şekilde uygulanmasını kısıtlayan maddelerinin değiştirilmesi - 11 Haziran 1990 tarih ve (Euratom, AET) 1588/90 sayılı Konsey - 21 Nisan 1997 tarih ve 281/97/AT sayılı Komisyon Kararı - 4 Mart 2009 tarih ve (AT) 223/2009 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2014 yılının ikinci Tarım işlerinden 187

194 18.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 4 Resmi İstatistiklerin Üretilmesi ve Yayımlanması 2 Amaç / Kapsam Resmi istatistik programı kapsamındaki kurum ve kuruluşların çalışmaların düzenlenmesi amacıyla İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası altında çıkarılacak olan tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Program Kapsamına Alınacak İstatistiklerle İlgili AB Mevzuatları Ana Unsur Verilerin derlenmesi ve zamanlılığı konusunda AB mevzuatına uyum sağlanması 1 İstatistiksel Veri Derleme ve Yayımlama İstatistiksel veri derleyecek kurum ve kuruluşların istatistik alanındaki çalışmalarının düzenlenmesi amacıyla İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası altında çıkarılacak olan tüzük Ana Unsur Adres kayıtlarının oluşturulması ve güncelleme işlemlerinin yapılması 1 Yerel Yönetimler (Belediye ve Kaymakamlıklar) Yasa Tasarısı 2 Merkezi Nüfus Kayıt Dairesi Yasa Tasarısı Adres kütüklerinin oluşturulması ve güncelleme işlemlerinin yapılması Adrese dayalı nüfus kayıtlarının oluşturulması ve güncelleme işlemlerinin yapılması 3 İş Kayıtları Ülkedeki iş kayıtlarında standart adres bilgisiyle birlikte minimum standart değişkenlerin tutulması 4 Adres Kayıtları Ülkedeki kişisel adres kayıtlarında standart adres bilgisiyle minimum standart değişkenlerin tutulması 21 Nisan 1997 tarih ve 97/281/AT sayılı Komisyon Kararı 20 Şubat 2008 tarih ve (AT) 117/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar İstatistik Kurumu İstatistik Kurumu İçişlerinden sorumlu Bakanlık İçişlerinden sorumlu Bakanlık İstatistik Kurumu İçişlerinden sorumlu Bakanlık 2) İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası yürürlüğe girdikten sonra Resmi İstatistik kapsamı, istatistik konularının mevcut yapılarının da dikkate alınmasıyla öncelikler belirlenerek aşamalı olarak geliştirilecektir. Bu nedenle hangi konuların kapsama alınacağı kararı henüz verilmediğinden uyumu sağlanacak ilgili AB mevzuatı kesinleşmemiştir. 188

195 18.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur İdari kayıtların kullanılması konusunda AB mevzutına uyum sağlanması 1 Mikro Verilerin Yayımlanması Kullanıcı ihtiyaçlarını da dikkate alarak üretilecek istatistiksel verilerde ve mikro verilerin yayımlanmasında idari kayıtları ve veri kaynakları kullanılacak kurum ve kuruluşların çalışmalarının düzenlenmesi, anket çalışmalarının artırılarak geliştirilmesi ve istatistikle ilgili yayımların geliştirilmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 17 Haziran 2013 tarih ve (AB) 557/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar İstatistik Kurumu 189

196 b) İdari Düzenleme Tablosu 18.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur İstatistik Kurumunun kurulması ve idari kapasitesinin güçlendirilmesi İstatistik Kurumu Uygulama Tarihi 1 İstatistik alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası nın sonlandırılması ve yasanın onaylanmasından sonra kurulacak İstatistik Kurumunun idari kapasitesinin artırılması amacıyla orta vadeli teknik destek alınması 3 İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası nın yürürlüğe girmesinden sonra Kurumun, Devlet Planlama Örgütü bünyesinden ayrılarak temin edilecek yeni binasında istatistik hizmetlerini sürdürmesi İstatistik Kurumunun idari ve teknik kapasitesinin geliştirilmesi ve ihtiyaç duyulan personelin istihdam edilmesi Ana Unsur Verilerin derlenmesi ve zamanlılığı konusunda AB mevzuatına uyum sağlanması Ortak Çalışmalar (İstatistik Kurumu ve istatistiki veri derleyen diğer tüm kurum ve kuruluşlar) 1 İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası nın yürürlüğe girmesiyle istatistiksel veri derleyecek kurum ve kuruluşların ilgili personeline Nizamnamenin (Code of Practice) uygulanması ile ilgili eğitimin verilmeye başlanması 2 İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası nın uygulanması kapsamında istatistiksel veri derleyecek kurum ve kuruluşların ilgili personeline Kalite Yönetimi Yaklaşımları konusunda eğitim verilmeye başlanması Eurostat tarafından geliştirilen Nizamnameye (Code of Practice) uyum sağlanması Kalite Yönetimi Yaklaşımlarının uygulanmaya başlanması Ana Unsur Adres kayıtlarının oluşturulması ve güncelleme işlemlerinin yapılması Ortak Çalışmalar (İstatistik Kurumu, Belediyeler, Kaymakamlıklar, Maliye işlerinden ve İçişlerinden ) 1 Yerel yönetimlerin (belediyeler ve kaymakamlıklar) idari ve teknik kapasitelerinin geliştirilmesi Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitliği Dairesi, Kooperatif İşleri Dairesi Mukayyitlik Birimi ile Gelir ve Vergi Dairesinin idari ve teknik kapasitelerinin geliştirilmesi Merkezi Nüfus Kayıt Biriminin oluşturulması

197 18.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler 4 Tüm belediyelerin bağlı oldukları ilçe kaymakamlığıyla koordineli bir şekilde çalışarak kendi yönetim alanlarındaki adres kayıtlarını tutması ve güncellenmesi, her bir ilçe kaymakamlığının kendine bağlı belediyelerin adres kayıtlarından sorumlu olması ve adres kayıtlarının veritabanına aktarılması, bunun devamlılığının yasada öngörüldüğü şekilde sağlanması 5 Kamu iş yerleri ile sivil toplum örgütleri (partiler, dernekler, odalar, sendikalar v.s) kayıtlarının, belirlenecek standartlarda İçişlerinden sorumlu Bakanlık tarafından oluşturulması 6 KKTC deki adres kayıtlarının düzenli olarak İstatistik Kurumu tarafından kontrol edilmesi, sorunlar tespit edilirse veya önceden Belediyeler tarafından gündeme getirilirse zaman geçirilmeden ilgili belediye ve kaymakamlıkla birlikte hareket edilerek çözümlenmesi 7 Tüm birimlerin kayıtlarındaki adres bilgilerini veritabanından kontrol ederek güncellemesi ve bundan sonra da oluşturacakları kayıtlar için gerekli adres bilgilerini buradan temin etmesi 8 Merkezi Nüfus Kayıt Biriminin Adrese Dayalı Nüfus kayıtlarını oluşturarak kayıtlarındaki adres bilgilerini veritabanından kontrol edip güncellemesi ve bundan böyle oluşturacağı kayıtlar için gerekli adres bilgilerini de buradan temin etmesi 9 İstatistik Kurumu tarafından; Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitliği Dairesi, Kooperatif İşleri Dairesi Mukayyitlik Birimi, Gelir ve Vergi Dairesi ve diğer ilgili birimlerin ve yerel yönetimlerin işbirliğiyle veritabanı ve üretim, girdi kullanımı, kapasite kullanımı ve bunlar gibi birçok alanda yapılacak olan sektörel anket çalışmalarının yardımıyla iş kayıtlarındaki adres bilgilerinin güncellenmesi 10 İstatistik Kurumunun yapacağı Hanehalkı İşgücü Anketi, Hanehalkı Bütçe Anketi gibi hanehalklarına yönelik anket çalışmalarının yardımı ile veritabanı, Merkezi Nüfus Kayıt Birimi ve yerel yönetimlerin işbirliği doğrultusunda nüfus kayıtlarındaki adres bilgilerinin güncellenmesi Uygulama Tarihi İstatistik Kurumu 1 İstatistik Kurumunun 2011 Nüfus ve Konut Sayımından yararlanarak oluşturduğu adres veri setindeki kayıtlarını inceleyerek numarasız iş yerlerine ve konutlara numara verilmesini sağlaması ve adres veri setine eklemesi Nüfus ve Konut Sayımı ile elde edilen adres ve bazı değişken veriler ile 2013 yılında sonuçlanan işyerleri sayımından elde edilen adres ve bazı değişken verilerin İstatistik Kurumu tarafından yerleşim yerleri bazında birleştirilerek ilgili Belediye ve Kaymakamlıklarla paylaşılması Ana Unsur İdari kayıtların kullanılması konusunda AB mevzutına uyum sağlanması İstatistik Kurumu 1 İstatistik Kurumu tarafından oluşturulacak istatistik kayıtlarının güncellenmesinde idari kayıtları kullanılacak kurum ve kuruluşların belirlenmesi

198 18.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 2 Bu kurum ve kuruluşların kendi idari kayıtları kapsamında güncelleme işlemleri için bulundurmaları gereken değişkenlerin saptanması Gizli olarak tanımlanan birim kayıt dosyalarına ilişkin mikro verilerin yayımlanması, veri ve araştırmacıların güvenlik ve ulaşım koşullarını belirleyen politikanın oluşturulması 4 Kısmi olarak elektronik hizmetlerin ve genel olarak da elektronik yayımların, kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak için geliştirilmesi İstatistik veritabanının oluşturulması İnternet sunumunun teknik standartlarıyla birlikte tasarımının ve içeriğinin de uluslararası tavsiye ve standartlara göre geliştirilmesi Kalite konularına yönelik açıklamaların kullanıcılara verilmesi ve hesaplanmış standart hataların veri veya bazı örneklerle birlikte yayınlarda açıklanması 2015 Öncelik 18.2 Demokrafik ve sosyal istatistiklere uyum sağlanması (Domain 1) a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 18.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur İş Piyasası (Tema 1.02) 1 İş İstatistiklerinin Derlenmesi ve Yayınlanması Uzun yıllar için yıllık ve kısa dönem için gelir ve işgücü maliyeti istatistiklerinin üretilmesi 9 Mart 1999 tarih ve (AT) 530/1999 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci İstatistik Kurumu 192

199 b) İdari Düzenleme Tablosu 18.2-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Nüfus (Tema 1.01) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu, Belediyeler, İçişlerinden ve Kaymakamlıklar) 1 Yıllık olarak demokrafik istatistiklerin elde edilmesi ve geliştirilmesi amacıyla Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Demografi, sayım ve projeksiyonlar ile ilgili istatistik işlemlerinin uyumlaştırılması ve bu amaç doğrultusunda ilgili istatistiki veri derleyen kurumlar ile işbirliği yapılması 2 Göç ve iltica istatistiklerinin üretilmesi ve geliştirilmesi amacıyla Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Göç ve iltica ile ilgili istatistik işlemlerinin uyumlaştırılması ve bu amaç doğrultusunda ilgili istatistiki veri derleyen kurumlar ile işbirliği yapılması 3 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminin oluşturulması için esas teşkil edecek olan Adres Veri Tabanının oluşturulmasında, İstatistik Kurumunun 2011 KKTC Nüfus ve Konut Sayımı kayıtlarındaki adres alt yapısını Belediyelerle paylaşımı 4 Belediyeler kendi yönettikleri yerleşim yerleri ile ilgili çalışmalarını tamamlayarak, bunları sorumlu oldukları kaymakamlık koordinasyonunda sisteme yüklemesi 5 İstatistik Kurumunun Demografi, sayım ve projeksiyonlar ile göç ve iltica konularında gerekli istatistikleri üretmek için idari kayıtlarını kullanacağı ve/veya İstatistik kurumuna veri sağlayacak; Polis Muhaceret, Muhaceret, Merkezi Nüfus Kayıt Dairesi, Belediyeler, Kaymakamlıklar ve Aile Mahkemeleri gibi birimlerin idari kayıtlarının ve/veya veri altyapılarının geliştirilmesi Ana Unsur İş Piyasası (Tema 1.02) Uygulama Tarihi Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Çalışma işlerinden ) 1 Gelir ve işgücü maliyeti konusunda Çalışma işlerinden ile işbirliği içerisinde Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Gelir ve işgücü maliyeti istatistiklerinin geliştirilmesi için anketlerin geliştirilmesi İstatistik Kurumu 1 İlgili anketin alan uygulamasının planlanması

200 18.2-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Eğitim ve yaşam boyu öğrenim (Tema 1.03) Uygulama Tarihi Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Eğitimden Sorumlu Bakanlık) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Eğitim istatistikleri ve Modül Mesleki eğitim ve yaşam boyu öğrenim istatistiklerine uygun olarak ilgili istatistik işlemlerinin geliştirilmesi için anketlerin hazırlanması ve Eğitimden Sorumlu Bakanlığın çeşitli birimleri tarafından tutulan idari kayıtların geliştirilmesi 2015 İstatistik Kurumu 1 Eğitim İstatistikleri alanında hazırlanacak anketlerin alan uygulamasının planlanması ile anket sonuçları ve Bakanlık altındaki çeşitli birimlerin idari kayıtlarının kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmeye başlanması Ana Unsur Kültür (Tema 1.04) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Kültür işlerinden ) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Kültür İstatistiklerine uygun istatistik işlemlerinin yürütülebilmesi için ilgili verileri derleyen kurumlarla işbirliği içerisinde çalışmaların başlatılması İstatistik Kurumu 1 Kültür işlerinden sorumlu Bakanlığa bağlı çeşitli birimlerin idari kayıtlarının kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmesi Ana Unsur Sağlık ve güvenlik (Tema 1.05) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Sağlık işlerinden ) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Halk sağlığı ve Modül İşçi sağlığı ve güvenliği istatistiklerinin geliştirilmesi ve ilgili verileri derleyen kurumun idari kayıtlarının geliştirilmesi İstatistik Kurumu 1 Halk sağlığı ve işçi sağlığı alanlarında hazırlanacak anketlerin alan uygulamasının geliştirilmesi ile anket sonuçları ve Bakanlık altındaki çeşitli birimlerin idari kayıtlarının kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmeye başlanması

201 18.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Gelir dağılımı ve yaşam koşulları (Tema 1.06) Uygulama Tarihi İstatistik Kurumu 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Hanehalkı Bütçe Anketine uygun Hanehalkı Bütçe Anketi için hazırlık çalışmalarının başlatılması Hanehalkı Bütçe Anketi alan uygulamasının başlatılması Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Gelir, sosyal içerme ve yaşam koşulları istatistiklerine uygun olarak tüketim harcamaları konusunda uyumlaştırılmış veri setinin oluşturulması Modül ye uygun gelir, sosyal içerme, emeklilik maaşları ve yaşam kosulları hakkında veri setinin oluşturulması Ana Unsur Suç ve ceza adaleti (Tema 1.10) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Polis Genel Müdürlüğü) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Suç ve ceza adaleti ile Modül mağduriyet istatistiklerine uygun suç ve adalet istatistiklerinin ürütetilmesi için çalışmaların başlatılması İstatistik Kurumu 1 İlgili birimin idari kayıtlarının kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmeye başlanması Ana Unsur Demokrafik ve sosyal istatistikler alanındaki diğer işler (Tema 1.12) İstatistik Kurumu 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Cinsiyet istatistiklerine uygun istatistiki verilerin toplanması için gerekli çalışmaların başlatılması

202 Öncelik 18.3 Makro-ekonomik istatistiklere uyum sağlanması (Domain 2) a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Bu öncelik altında bir mevzuat uyum çalışması öngörülmemektedir. b) İdari Düzenleme Tablosu 18.3-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Yıllık ekonomik hesaplar (Tema 2.01) İstatistik Kurumu 1 Çiftlik Kayıtları ile iş kayıtlarının oluşturulmasından sonra gerekli anket çalışmaları ve idari kayıtlardan yararlanılarak ESA 2008 e uyumlu Ulusal Hesaplar Sisteminin geliştirilmesi ve sistemin tüm bileşenlerinin, kurumsal sektörlerin ve arz-kullanım, girdi-çıktı tablolarının geliştirilmesi (Modül Avrupa Hesaplar Sistemi, Modül Ulusal Hesaplar: Tüm bileşenler, Modül Yıllık sektör hesapları ve Modül Arz, kullanım, girdi-çıktı tabloları) 2 GSYİH ve GSMH hesaplamalarının revize edilmesine yönelik mevcut durum ve 1998 girdi/çıktı tablolarının değerlendirilmesi, revize çalışmaları için gerekli verilerin derlenmesi ve revize çalışmalarının başlatılması Uygulama Tarihi Ana Unsur Kamu finans istatistikleri (Tema 2.04) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Maliye işlerinden ) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Kamu finans istatistikleri veri üretimi ile Modül Kamu açığı ve borcu alanındaki istatistiklere uyumlu olarak kamu finans istatistiklerinin üretilebilmesi için ilgili veri derleyen kurumlarla başlatılan ortak çalışmalara devam edilmesi 2014 İstatistik Kurumu 1 Maliye Işlerinden sorumlu Bakanlığa bağlı ilgili kurum ve kuruluşların idari kayıtlarının kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmesi

203 18.3-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Malların Ticareti (Tema 2.07) Uygulama Tarihi Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu, Ekonomi işlerinden ve Maliye işlerinden ) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Malların ticaretine uyumlu istatistiklerin üretilebilmesi için ilgili veri derleyen kurumlarla ortak çalışmaların gerçekleştirilmesi İstatistik Kurumu 1 Ekonomi işlerinden ve Maliye işlerinden sorumlu Bakanlığa bağlı ilgili kurum ve kuruluşların idari kayıtları kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmesi 2015 Ana Unsur Hizmet ticareti ve ödemeler dengesi (Tema 2.08) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu, Ekonomi işlerinden, Maliye işlerinden, Turizm işlerinden, Polis Genel Müdürlüğü ve KKTC Merkez Bankası) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Üç aylık ödemeler dengesi, Modül Doğrudan dış yatırım ve Modül Uluslar arası hizmet ticaretine uyumlu olarak ilgili istatistiklerin derlenebilmesi için KKTC Merkez Bankası ile Turizm Planlama Dairesi, Ticaret Dairesi ve Gümrük Dairesinin idari ve teknik kapasitesinin geliştirilmesi 2 KKTC Merkez Bankası, Turizm Planlama Dairesi, Ticaret Dairesi, Bütçe Dairesi, Muhaceret Dairesi ile Polis Muhaceret Biriminin Ödemeler Dengesi Hesapları ile ilgili idari kayıtlarının geliştirilmesi, gerekli anket çalışmalarının yapılması ve Eurostat ın önerdiği detayları da içerecek şekilde Manual 5 e uyumlu Ödemeler Dengesi Hesapları sisteminin geliştirilmesi İstatistik Kurumu 1 Ödemeler Dengesi Hesaplarının revize edilmesine yönelik mevcut durumun değerlendirilmesi, revize çalışmaları için ihtiyaç duyulan verilerin belirlenmesi ve revize çalışmalarının planlanması

204 Öncelik 18.4 İş istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 3) a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 18.4-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur İşyeri kayıtları (Tema 3.06) 1 İş Kayıtlarının Oluşturulması ve Güncellenmesi AB mevzuatlarında önerilen iş kayıtlarının oluşturulması ve güncellenmesi 20 Şubat 2008 tarih ve (AT) 177/2008 sayılı Konsey 2014 yılının ikinci Kıbrıs Türk İstatistik Kurumu b) İdari Düzenleme Tablosu 18.4-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Yıllık iş istatistikleri (Tema 3.01) İstatistik Kurumu 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Yapısal iş istatistikleri üretimi, Modül Yapısal iş istatistiklerinin geliştirilmesi ve Modül Yabancı iştirakler istatistiklerine uyumlu iş istatistiklerin yıllık olarak toplanması, işlenmesi ve yayımlanması Uygulama Tarihi İmal edilen mallarla ilgili verilerin toplanması, işlenmesi ve yayımlanması

205 18.4-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Kısa-dönemli iş istatistikleri (Tema 3.02) İstatistik Kurumu 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Kısa Dönemli İş İstatistiklerine uyumlu verilerin derlenmesi amacıyla çalışmaların gerçekleştirilmesi ve bunun sonucunda aylık ve üç aylık ekonomik göstergelerin (endüstriyel imalat, çıktı fiyatları, inşaat üretimi, perakende ticaret filosu vs.) elde edilmesi Uygulama Tarihi Ana Unsur Turizm istatistikleri (Tema 3.05) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Turizm işlerinden ) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Turizm istatistiklerine uyumlu verilerin derlenebilmesi amacıyla ilgili kurumla işbirliği içerisinde Dışa Yönelik Turizm Anket (Outbound) çalışmasının başlatılması ve anketlerin geliştirilmesi Çalışmalarına daha önce başlanan İçe Yönelik Turizm Anketi nin (Inbound) devam ettirilmesi 2015 İstatistik Kurumu 1 İlgili kurum ve kuruluşların idari kayıtları kullanılarak bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerinde üretilmesi Ana Unsur İşyeri kayıtları (Tema 3.06) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu, Başbakanlık, Ekonomi işlerinden ve Maliye işlerinden ) 1 İlgili tüm birimlerin görevlendireceği personele; ISCO 88, Nace Rev.2.0 ve gerekli diğer sınıflamalara yönelik eğitim verilmesi İstatistik Kurumunun ilgili birimler ve UBİSİS, ilgili birimlerin ise UBİSİS ile on-line bağlantısının sağlaması 2015 İstatistik Kurumu 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül İşyeri kayıtları ve istatistiki birimlere uyum sağlanması amacıyla iş kayıtlarının oluşturulması ve düzenli olarak ilgili birimlerin ortak çalışmalarıyla güncellenmesi

206 Öncelik 18.5 Tarım, ormancılık ve balıkçılık istatistiklerine uyum sağlanması (Domain 4) a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Bu öncelik altında bir mevzuat uyum çalışması öngörülmemektedir. b) İdari Düzenleme Tablosu 18.5-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Tarımsal istatistikler (Tema 4.01) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Tarım işlerinden ) Uygulama Tarihi 1 Tarım işlerinden sorumlu Bakanlığın ilgili daireleri tarafından tutulan idari kayıtların geliştirilmesi Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Bitkisel üretim istatistiklerine uyumlu verilerin toplanması, işlenmesi ve yayımlanması 3 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanında yer alan Modül Hayvancılık, et ve yumurta istatistiklerine uyumlu verilerin toplanması, işlenmesi ve yayımlanması 4 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanında yer alan Modül Süt ve süt ürünleri istatistiklerine uyumlu verilerin toplanması, işlenmesi ve yayımlanması İstatistik Kurumu 1 Çiftlik Kayıtlarının kullanılması ile tarım istatistiklerinin üretilmesine yönelik olarak örnekleme çalışmalarının yapılması 2015 Ana Unsur Tarımsal yapılar (Tema 4.02) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve Tarım işlerinden ) Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Çiftlik yapısı anketlerine uyum sağlanması kapsamında Tarımsal Yapılar İstatistiklerinin geliştirilmesine katkı koyacak çiftlik yapısı anketinin hazırlıklarının tamamlanması ve ilgili bakanlığın çeşitli birimleri tarafından tutulan idari kayıtların geliştirilmesi

207 18.5-b (Devamı) Yapılması Gerekenler İstatistik Kurumu 1 Çiftlik yapısı anketlerinin alan uygulamasının gerçekleştirilmesi ve anket sonuçları ile Bakanlık altındaki çeşitli birimlerin idari kayıtlarının kullanılması ile bu alandaki istatistiklerin AB kriterlerini karşılar bir yapı içerisinde üretilmesi Uygulama Tarihi 2015 Öncelik 18.6 İstatistiki veri üretiminin desteklenmesi (Domain 6) a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 18.6-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Kalite, değerlendirme, istatistiki koordinasyon ve sınıflamalar (Tema 6.01) Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Gümrük Vergileri Tarife (Değişiklik)Yasa Tasarısı Bazı malların tarife sınıflandırmasında değişiklik yapılması 17 Haziran 1998 tarih ve (AET) 1264/98 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Maliye Işlerinden / Gümrük ve Rüsumat Dairesi 2 Sınıflama Sisteminin Uygulanması İdari kayıtları ulusal kayıt kapsamına girecek kurum ve kuruluşların standart sınıflamaları ve terminolojileri kullanmalarının sağlanması - 9 Ekim 1990 tarih ve (AET) 3037/90 sayılı Konsey - 23 Nisan 2008 tarih ve (AT) 451/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2015 yılının birinci İstatistik Kurumu Maliye Işlerinden / Gümrük ve Rüsumat Dairesi Ekonomi Işlerinden sorumlu bakanlık / Ticaret Dairesi 201

208 18.6-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 3 Gümrük ve Rüsumat Dairesi ile Ticaret Dairesi tarafından Halen Kullanılmakta Olan GTİP Sınıflama Sistemini Geliştirilmelerine, BEC, SITC Rev. 3 ve CPA Sınıflamalarını da bu İstatistiklerde Kullanılmalarına Yönelik Protokol 4 Gümrük ve Rüsumat Dairesi ile Ticaret Dairesi Tarafından Gerçekleştirilen Dış Ticaret İşlemlerine Ait Bilgilerin, Dış Ticaret İstatistiklerini Oluşturmak Üzere, Kıbrıs Türk İstatistik Kurumuna Verilmesine Yönelik Protokol Amaç / Kapsam Dış ticaret istatistiklerinin AB kriterlerine taşınması Dış ticaret istatistiklerinin AB kriterlerine taşınması Ana Unsur Veri güvenliği ve istatistiksel gizlilik (Tema 6.11) 1 Veri Güvenliği ve İstatistiksel Gizliliğin Uygulanması İstatistiksel veri derleyen ve üreten tüm kurum ve kuruluşların veri güvenliğini ve istatistiksel gizliliği Kıbrıs Türk İstatistik Kurumu Yasa Tasarısında öngörüldüğü şekilde uygulamalarının sağlanması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 17 Haziran 1998 tarih ve (AT) 1264/98 sayılı Komisyon 28 Kasım 2005 tarih ve (AT) 1949/2005 sayılı Komisyon - 11 Haziran 1990 tarih ve (Euratom, AET) 1588/90 sayılı Konsey - 21 Nisan 1997 tarih ve 97/281/AT sayılı Komisyon Kararı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar İstatistik Kurumu Maliye Işlerinden / Gümrük ve Rüsumat Dairesi Ekonomi Işlerinden sorumlu bakanlık / Ticaret Dairesi İstatistik Kurumu Maliye Işlerinden / Gümrük ve Rüsumat Dairesi Ekonomi Işlerinden sorumlu bakanlık / Ticaret Dairesi İstatistik Kurumu 202

209 b) İdari Düzenleme Tablosu 18.6-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Kalite, değerlendirme, istatistiki koordinasyon ve sınıflamalar (Tema 6.01) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve İstatistiki Veri Derleyen Tüm Kurum ve Kuruluşlar) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül İstatistiksel Koordinasyon ve Sınıflamalar kapsamında İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası kapsamında Resmi İstatistik üretiminde görev alacak çeşitli kurum ve kuruluşların İstatistik Kurumunun eşgüdümünde istatistik hizmetlerinin yeniden yapılandırılması 2 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Malların ticareti istatistikleri ile ilgili sınıflamalara uyum sağlanması Uygulama Tarihi İstatistik Kurumu 1 İstatistik Kurumu tarafından AB önerileri doğrultusunda öncelik arz eden bütün sınıflamaların (Nace rev.2.0, Isco 88, GTIP, SITC, BEC, PRODCOM, CPA, COFOG, CN, BOP, COICOP) belirlenerek Türkçe tercümelerinin temin edilmesi ve bir sınıflama sunucusunun oluşturulması 2014 Ana Unsur Veri güvenliği ve istatistiksel gizlilik (Tema 6.11) Ortak Çalışma (İstatistik Kurumu ve İstatistiki Veri Derleyen Tüm Kurum ve Kuruluşlar) 1 Eurostat İstatistik Gereksinimleri Dokümanı nda yer alan Modül Veri güvenliği ve korunması ile Modül İstatistiksel gizlilik için koordinasyon konularında AB kriterlerine uyum sağlanabilmesi amacıyla İstatistik Kurumu personeli ile istatistiki veri derleyen diğer tüm kurum ve kuruluşlarda görevli personele veri güvenliği ve istatistiksel gizliliğin uygulanmasına yönelik teknik kapasitelerinin artırılması 2014 İstatistik Kurumu 1 Kurumun veri güvenliği ve istatistiksel gizliliği tesis edebilmesi amacıyla ekipman ihtiyacının karşılanması

210 FASIL 19: SOSYAL POLİTİKALAR VE İSTİHDAM 19.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB istihdam ve sosyal politikasının amacı, aktif, katılımcı ve sağlıklı bir topluma ulaşmak amacıyla yaşam kalitesinin iyileştirilmesidir. Bu politikanın kapsamına, işsizlerden yaşlılara, özürlülerden sosyal olarak dışlanan ve ayrımcı muameleye maruz kalan bütün Birlik vatandaşları dahil edilmektedir. Yaşam ve çalışma koşullarını düzenlemeye yönelik tedbir ve çabaların bütününü teşkil eden sosyal politika ve istihdam kavramına ilişkin olarak Avrupa Birliği nin tam anlamıyla uyumlaştırılmış bir politikası olmayıp, sosyal politika alanındaki birçok konu hala üye devletler düzeyinde ele alınmaktadır. Ancak fasıl genelinde yeknesak uygulamaların yerleşmesi görüşünden yola çıkılarak üye devletlerin, iş hukuku, iş sağlığı ve güvenliği, ayrımcılığın önlenmesi, kadın-erkek eşitliği, sosyal koruma politikaları arasında uyum sağlanması yönünde kararlar üretilmekte sosyal politika ve istihdam alanında tüzük ve direktifler çıkarılmaktadır. İnsani ve ekonomik gerekçelerle çalışma koşullarının iyileştirilmesi AB nin önem verdiği hususlardan biridir. Daha kaliteli ve daha fazla iş olanağı yaratmak sosyal politikanın ana hedefidir. İş sağlığı ve güvenliği ise kaliteli işin başlıca gereğidir. İş sağlığı ve güvenliği konusu günümüzde AB nin en fazla ilerleme kaydettiği sosyal politika alanlarından birisidir. AB üye devletleri ayrımcılığın önlenmesi alanında verilen mücadelenin cinsiyet, ırk veya etnik köken, din veya inanç, özürlülük, yaş ve cinsel yönelim temelinde yürütülmesini benimsemişlerdir. Kadın-erkek eşitliği Avrupa Birliği için temel hak ve ortak bir değerdir ve Birliğin gelişme, istihdam ve sosyal birleşme hedeflerine ulaşması için ana koşuldur. Her ne kadar eşitsizlik halen var olsa da kadın-erkek eşitliği konusunda AB son on yılda kayda değer bir ilerleme kaydetmiştir. Bu ilerleme eşit muamele direktifleri, toplumsal cinsiyet yaklaşımı ve kadınların statüsünün iyileştirilmesi amacıyla alınan tedbirlerle sağlanmıştır. Ulusal makamlar, mahkemeler dahil, ulusal uyum ölçütleri ile uygulamalardan sorumludurlar. Komisyon, Avrupa Birliği yasalarının uyumlu hale getirilmesini kontrol etmekte, sistematik olarak bunların doğru bir şekilde uygulanmasını gözlemlemektedir. Avrupa Adalet Divanı, anlaşmazlıkların çözümünde önemli bir rol oynamakta, üye devletlere, kurumlara, ulusal mahkemelere ve komisyona ilgili direktiflerin nasıl uygulanacağı hususunda yol göstermekte ve mütalaalarda bulunmaktadır. AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma nın 160. maddesi uyarınca sosyal hizmetler alanındaki AB uygulamaları, merkezi hükümet ile birlikte yerel yönetimler, sivil toplum örgütler ve benzeri paydaşlarla çok taraflı katılımla yürütülmektedir. Bu alanda gözlemlenen çok taraflı katılım toplumsal farkındalığı AB düzeyinde artırmıştır. Sosyal hizmetlerin en önemli alanlarından biri olan engellilik konusunda da göze çarpan yüksek seviyedeki farkındalık, ilgili alandaki gerekli düzenlemelerin çok hızlı ve sistematik bir şekilde hayata geçirilmesine yardımcı olmaktadır. 204

211 19.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı İş Hukuku 14 Kasım 1991 tarih ve 91/533/AET Konsey Direktifi işverenlerin hizmet akdi veya iş ilişkisinde uygulanacak kuralları ve çalışanların bilgilendirme usullerini düzenlemektedir. 19 Ekim 1992 tarih ve 92/85/AET Konsey Direktifi hamilelik ve emzirme izni ile ilgili kuralları düzenlemektedir. 3 Haziran 1996 tarih ve 96/34/AT Konsey Direktifi, bir çocuğun doğması halinde çalışma hayatındaki ebeveynlerin izin haklarını düzenlemektedir. 15 Aralık 1997 tarih ve 97/81/AT Konsey Direktifi kısmi zamanlı çalışmaya ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. 20 Temmuz 1998 tarih 98/59/AT Konsey Direktifi toplu işten çıkarmalarla ilgili gözetilecek temel hususları içermektedir. 28 Temmuz 1999 tarih ve 1999/70/AT Konsey Direktifi belirli süreli iş hakkında uygulanacak usulleri düzenlemektedir. 12 Mart 2001 tarih ve 2001/23/AT Konsey Direktifi işletmenin veya işletmenin bir bölümünün devri halinde çalışanların haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeleri içermektedir. 23 Eylül 2002 tarih ve 2002/74/AT Konsey Direktifi, ödeme güçlüğünde bulunan işverene karşı çalışanların haklarının korunmasını düzenlemektedir. 4 Kasım 2003 tarih ve 2003/88/AT Konsey Direktifi çalışma saatlerinin düzenlemesinde gözetilmesi gereken usul ve esasları düzenlemektedir. 21 Mayıs 2008 tarih ve 2008/52/AT Konsey Direktifi, işçi ile işveren arasında yaşanan anlaşmazlığın çözüme kavuşturulmasında izlenecek ilke ve yöntemleri düzenlemektedir. İş Sağlığı ve Güvenliği 2 Haziran 1989 tarih ve 89/39/AET Konsey Direktifi çalışanların işyerlerindeki sağlık ve güvenlik önlemlerinin iyileştirilmesinin teşvik edilmesi sağlamaktadır. 22 Haziran 1994 tarih ve 94/33/AT Konsey Direktifi genç kişilerin işyerinde korunmasına yönelik uygulamaları düzenlemektedir. 29 Mayıs 1990 tarih ve 90/270/AET Konsey Direktifi ekranlı araçlarla çalışan işçilerin asgari düzeyde güvenliğinin sağlanması için alınan önlemleri içermektedir. 205

212 25 Haziran 2002 tarih ve 2002/44/AT Konsey Direktifi işyerlerinde titreşimli ortamlardan kaynaklanan risklere karşı işçilerin sağlığının korunmasını sağlayacak önlemleri içermektedir. 24 Haziran 1992 tarih ve 92/57/AET Konsey Direktifi geçici ve taşınabilir inşaat alanlarında çalışan işçilerin güvenliğinin sağlanması ile ilgili tedbirlerin alınmasını düzenlemektedir. 18 Eylül 2000 tarih ve 2000/54/AT Konsey Direktifi işçilerin biyolojik ajanlardan korunmasına yönelik önlemlerin alınmasını sağlamaktadır. 7 Nisan 1998 tarih ve 98/24/AET Konsey Direktifi, 8 Haziran 2000 tarih ve 2000/39/AT Konseyi Direktifi, 7 Şubat 2006 tarih ve 2006/15/AT Konsey Direktifi ve 27 Şubat 2009 tarih ve 2009/161/AT Konsey Direktifi çalışanların sağlıklarını işyerinde kimyasal ajanlardan, kanserojen ve mutajenlerden korunmasına ilişkin kuralları düzenlemektedir. 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/148/AT Konsey Direktifi çalışanların işyerinde asbest ve asbest ihtiva eden maddelerden korunmasını sağlayacak tedbirlere ilişkin kuralları düzenlemektedir. Ayrımcılığın Önlenmesi 29 Temmuz 2000 tarih ve 2000/43/AT Konsey Direktifi sosyal hayat çerçevesinde koşulsuz eşit muameleye ilişkin kuralları içermektedir. 29 Kasım 2000 tarih ve 2000/78/AT Konsey Direktifi özellikle istihdam alanında eşit muamele prensibi gözetilerek ayrımcılığın önlenmesini amaçlamaktadır. 13 Aralık 2004 tarih ve 2004/113/AT Konsey Direktifi mallara ve hizmetlere erişimde kadın ve erkekler arasında eşit muamele ilkesini bozucu düzenlemelerin ilkeye uygun şekilde yeniden düzenlenmesi ve bu hususlarda ayrımcılığı ortadan kaldıracak uygulamaları düzenlemektedir. 5 Temmuz 2006 tarih ve 2006/54/AT Konsey Direktifi meslek ve istihdam konularında kadın ve erkeğe eşit muamele ve fırsat eşitliği ilkesinin uygulanmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Direktif, bu maksatla terfi de dahil olmak üzere istihdam edilme ve mesleki eğitime erişim, ücret dahil çalışma şartları ve mesleki sosyal güvenlik sistemlerinde eşit muamele ilkesinin uygulaması konusunda ve uygun prosedürler tesis edilmesi yoluyla bu tip uygulamaların daha etkin olmasını sağlayacak hükümleri içermektedir. 206

213 19.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma AB müktesebatı Sosyal Politika ve İstihdam faslının üye devletlerce etkin biçimde uygulanması adına bazı kurumsal yapıların varlığının gereksinimine işaret etmektedir. Bu kapsamda çeşitli direktiflerin öngördüğü kurumsal yapının oluşturulması veya varolan kurumların idari kapasitesinin geliştirilmesi ile istihdam politikalarının ilgili faslın direktiflerine uygunluğunun kontrol edilmesi üye devletlere, dolayısıyla da ilgili faslın sorumluluğunu üstlenen bakanlığa bırakılmaktadır. Buna göre; İşverenlerin İflası Durumunda Çalışanların Korunması ile Bağlantılı Olarak Üye Devlet Yasalarının Yakınlaştırılmasına İlişkin 80/987/AET sayılı Konsey Direktifi ni Tadil Eden 23 Eylül 2002 tarih ve 2002/74/AT Konsey Direktifi nin öngördüğü şekliyle işverenin iflası durumunda çalışanların haklarının gözetilmesi için bağımsız teminat kurumlarının oluşturulması gerekmektedir. Hizmetlerin Yürütümü Çerçevesinde İşçilerin Başka Bir Üye Devlette Görevlendirilmesine İlişkin 16 Aralık 1996 tarih ve 96/71/AT Konsey Direktifi kapsamında işçilerin bir ülkeden diğerine görevli olarak gönderilmesinin düzgün biçimde yapılmasını, üye devletler arasında işbirliğinin sağlanması ve bariz istismarlar ve yasadışı faaliyetler olmamasını izlemekten sorumlu bir veya daha fazla irtibat büroları veya yetkili ulusal organlar oluşturulmalıdır. Bu organlar, yeni yapılar olabileceği gibi, gerekli işleri yapma kabiliyetine sahip halihazırda mevcut yapılar da olabilir. Ayrıca Toplu İşten Çıkarma Hakkında Üye Devletlerin Yasalarının Yakınlaştırılmasına Dair 20 Temmuz 1998 tarih ve 98/59/AT sayılı Konsey Direktifi, toplu işten çıkarma ile ilgili tüm idari ve yasal işlemlerin yürütülmesini yetki sahibi bir kamu otoritesine bırakmaktadır. Üye devletlerde genellikle bu sorumluluk ilgili kamu kurum veya kurumları tarafından verilmektedir. Bu kurumlarda görevlendirilebilecek ilgili konularda uzman hukukçulara ihtiyaç duyulacaktır. Avrupa Sosyal Fonunun uygulanması yoluyla Avrupa İstihdam Stratejisinin uygulanmasında yer alan emek piyasası kurumları bulunmaktadır. Buna sadece ilgili icracı bakanlıklar ve onların kuruluşları değil, aynı zamanda, Maliye Bakanlığı ve bölgesel ve yerel yönetimler gibi diğer partnerler ile işbirliğine yönelik yapılar da dahildir. Diğer önemli kurumlar arasında mesleki eğitim kurumları ve kamu istihdam servisleri bulunmaktadır. Özellikle kamu istihdam servisleri içinde yerel istihdam büroları ağı zaman içerisinde Avrupa İstihdam Stratejisini uygulamak için yeterince donanımlı ve yaygın olmalıdır. İşyerlerinde sağlık ve güvenlik, çalışma yasaları ve fırsat eşitliği alanlarında sağlık hizmetleri, yangın önleme hizmetleri ve araştırma-geliştirme hizmetlerini yürütecek kurumların kurulmuş olmasını ve bunların etkin biçimde çalışmasını sağlamak için gereken yetkilere ve idari kapasiteye sahip çalışma müfettişlikleri gibi icracı kurumlar oluşturulmalıdır. Üye devletlerde her temelde ayrımcılığın önlenmesi hususlarında yetkili kurumların varlığına ihtiyaç duyulmaktadır. Örneğin: Irk ve Etnik Kökene Bakılmaksızın Kişilere Eşit Muamele Edilmesi İlkesinin Uygulamaya Konmasına İlişkin 29 Temmuz 2000 tarih ve 2000/43/AT sayılı Konsey Direktifi ışığında ayrımcılıkla mücadele amacıyla bu kurumların da ayrımcılığa maruz kalanların şikayetlerinin değerlendirilebileceği (assist) bir yapıya sahip, her türlü ayrımcılıkla mücadelede gereken desteği sağlayabilen, bağımsız araştırmalar yapabilen, bağımsız rapor, tavsiye ve görüş beyanında bulunabilme yetisine haiz olmaları gerekmektedir. Sürdürülebilir ve adil sosyal koruma sistemlerinin geliştirilmesi ile ilgili kuralların uygulanması bakımından ve özellikle (kişilerin serbest dolaşımı çerçevesinde) sosyal güvenlik sistemlerini koordine etme gereğiyle ilgili olarak sosyal güvenlik kurumlarına ihtiyaç duyulmaktadır. AB mevzuatına uyumun hazırlanması ve uygulanması konusundaki rollerini de özellikle dikkate alarak, sosyal partner örgütleri dahil, işçilerin ve işverenlerin temsilcilerinden oluşan sosyal diyalog mekanizmalarının kurulması gerekmektedir. İş mahkemeleri yoluyla veya hukuk ve idare mahkemeleri yoluyla, yürürlüğe girdiğinde yasanın uygulanması hukukçular ve yargıçların varlığıyla temin edilecektir. Yetkili ulusal otoritelerin kadınlar ve erkekler için fırsat eşitliği veya ırkçılığa karşı mücadele gibi alanlarda politika geliştirilmesine nezaret eden bağımsız komisyonların ombudsmanların sorumluluk üstlenmesi sağlanırken, sosyal koruma, fırsat eşitliği, yoksulluğa karşı mücadele, ırkçılığa karşı savaş gibi alanlarda faaliyet gösteren kamu kurumlarının ve sivil örgütlerin etkin koordinasyonu sağlanmalıdır. 207

214 19.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 19.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme İş Yasası na kısmi zamanlı çalışmaya ilişkin usul ve esaslar, çocuk bakımı hususları dahil münferit izin hakları ve işverenlerin iflası durumunda çalışanların korunmasına yönelik düzenlemeler eklenerek mevzuat iyileştirilmiştir. Çalışanların iş kazalarından korunması ve işyerlerindeki sağlık ve güvenlik önlemlerinin sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası 14 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Çalışanların işyerlerindeki sağlık ve güvenlik önlemlerinin iyileştirilmesi ve AB standartlarında çağdaş iş ortamlarının yaratılarak görev yapmalarının sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında yılları arasında da İş Yerlerinde Risk Analizi, Risk Analizi Yapacak Kişilerin Sertifikasyonu ve Patlayıcı Ortamlar uygulamaya konulmuştur. Hamile, Yeni Doğum Yapmış veya Emziren Çalışanların İşyerlerinde Sağlık ve Güvenliklerinin Korunması Bakanlar Kuruluna gönderilmiştir. Tamamlanan mevzuat çalışmalarına ek olarak İş Sağlığı ve Güvenliği alanında ülkemizin gelişimi açısından hayati önem arz eden turizm ve otelcilik sektörüne yönelik ilgili AB uzmanlarının katılımıyla Girne, Gazimağusa ve Lefkoşa da otellerde, restoranlarda ve catering hizmeti sunan işletmelerde sağlanması gereken minimum iş sağlığı ve güvenliği standartları konulu seminerler düzenlenmiştir. Ülkemizde verilen sosyal hizmetlerin AB ülkelerindeki gelişmiş yöntemler uyarınca yeniden yapılandırılması ve kalitesi artırılan sosyal hizmetlerle birlikte engelli bireylerin istihdamı önündeki zorlukların ortadan kaldırılması ve engelli bireylerin rehabilitasyonuna ilişkin verilen hizmetlerin kapasitesinin artırılması yönünde Lefkoşa, Gazimağusa, Girne ve Güzelyurt engelli rehabilitasyon merkezleri incelenerek, bu merkezlerde görev yapan uzmanların kapasitesinin artırılması yönünde eğitim çalışmaları yapılmıştır. 208

215 19.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 19.1 Sosyal politika ve istihdam alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur İş Hukuku Ana Unsur İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Unsur Cinsiyet Eşitliği ve Ayrımcılığın Önlenmesi Öncelik 19.2 Sosyal hizmetlerin geliştirilmesi yönünde ilgili mevzuatın hazırlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması 209

216 19.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 19.1 Sosyal politika ve istihdam alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 19.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur İş Hukuku 1 İş (Değişiklik) Yasa Tasarısı Çalışma yaşamında çalışan işveren ilişkilerini düzenleyen, çalışma koşulları ile ilgili standartları belirleyen kamu ve özel sektör işyerlerinde geçerli olacak bir temel düzenlemelerin hayata geçirilmesi -14 Kasım 1991 tarih ve 91/533/AET Konsey Direktifi -19 Ekim 1992 tarih ve 92/85/AET Konsey Direktifi -15 Aralık 1997 tarih ve 97/81/AT Konsey Direktifi -20 Temmuz 1998 tarih 98/59/AT Konsey Direktifi -28 Temmuz 1999 tarih ve 1999/70/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi -12 Mart 2001 tarih ve 2001/23/AT Konsey Direktifi -4 Kasım 2003 tarih ve 2003/88/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 210

217 19.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 2 Bireysel İş Uyuşmazlıklarını Çözümleme Yasa Tasarısı Çalışan ve işveren arasındaki iş uyuşmazlıklarının arabuluculuk yöntemiyle çözümlenmesi 21 Mayıs 2008 tarih ve 2008/52/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 3 Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasa Tasarısı 4 Sosyal Güvenlik (Değişiklik) Yasa Tasarısı Bir çocuğun doğması veya evlat edinilmesi halinde onun bakımı için kadın ve erkek çalışanların münferit haklarının belirlenmesi 3 Haziran 1996 tarih ve 96/34/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 5 Ebeveyn İzinlerine İlişkin Tüzük Bir çocuğun doğması veya evlat edinilmesi halinde onun bakımı için kadın ve erkek çalışanların ebeveyn izinlerine ilişkin Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasa Tasarısı altında çıkarılacak olan yeni tüzük 3 Haziran 1996 tarih ve 96/34/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 6 İşverenlerin İflası Durumunda Çalışanların Korunmasına İlişkin Tüzük İşverenin ödeme güçlüğü içine düşmesi halinde çalışanların ödenmeyen ücret ve diğer alacaklarının bu Tüzükte öngörülen kıstaslar çerçevesinde karşılanması amacıyla bir fon oluşturulması ve bu fondan çalışanlara yapılacak ödemelerle ilgili olarak uyulması gereken usul ve esasları belirlenmesi amacıyla İş (Değişiklik)Yasa Tasarısı altında çıkarılacak yeni tüzük 23 Eylül 2002 tarih ve 2002/74/AT Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden Bakanlık 211

218 19.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur İş Sağlığı ve Güvenliği 1 İş Sağlığı ve Güvenliği (Değişiklik) Yasa Tasarısı Çalışanların İşyerlerindeki Sağlık ve Güvenlik Önlemlerinin İyileştirilmesinin Teşvik Edilmesi 2 Haziran 1989 tarih ve 89/39/AET sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Çalışma işlerinden 2 İşçilerin Titreşimden Kaynaklanan Risklere Maruz Kalmasıyla İlgili Minimum Sağlık ve Güvenlik Gereklilikleri hakkında Tüzük Çalışanların titreşimden kaynaklanan risklere maruz kalmasıyla ilgili minimum sağlık ve güvenlik gerekliliklerinin belirlenilmesi amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 25/6/2002 tarih ve 2002/44/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2014 yılının birinci Çalışma işlerinden 3 Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Tüzük Ekranlı araçlarla çalışmalarda asgari sağlık ve güvenlik koşullarının sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 29 Mayıs 1990 tarih ve 90/270/AET sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 4 Çalışanların İşyerinde Biyolojik Ajanlardan Korunmasına İlişkin Tüzük Çalışanların sağlıklarını işyerinde biyolojik ajanlardan korunması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 18 Eylül 2000 tarih ve 2000/54/AT Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 212

219 19.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 5 Çalışanların İşyerinde Kimyasal Ajanlar, Kanserojen ve Mutajenlerden korunmasına İlişkin Tüzük Çalışanların sağlıklarını işyerinde kimyasal ajanlardan, kanserojen ve mutajenlerden korunması - 7 Nisan 1998 tarih ve 98/24/AET Konsey Direktifi -8 Haziran 2000 tarih ve 2000/39/AT Konsey Direktifi -7 Şubat 2006 tarih ve 2006/15/AT Konsey Direktifi -27 Şubat 2009 tarih ve 2009/161/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2014 yılının ikinci Çalışma işlerinden 6 Genç Kişilerin İşyerinde Korunmasına İlişkin Tüzük Genç kişilerin işyerinde tehlikelere ve risklere karşı korunmasının sağlanması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 22 Haziran 1994 tarih ve 94/33/AT sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Çalışma işlerinden 7 Geçici ve Taşınabilir İnşaat Alanlarında Sağlık Koşullarına İlişkin Tüzük İnşaat alanlarında çalışanların sağlıklarının korunması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 24 Haziran 1992 tarih ve 92/57/AET sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Çalışma işlerinden 8 Çalışanların İşyerinde Asbest ve Asbest İhtiva Eden Maddelerden Korunmasına İlişkin Tüzük Çalışanların sağlıklarını işyerinde asbest ve asbest ihtiva eden maddelerden korunması amacıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/148/AT sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Çalışma işlerinden 213

220 19.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Cinsiyet Eşitliği ve Ayrımcılığın Önlenmesi 1 Ayrımcılığı Önleme Yasa Tasarısı Eşit muamele ilkesini geçerli kılmak amacıyla ırk veya etnik kökene dayalı ayrımcılıkla mücadele ve işe alınma ve mesleki açıdan din, inanç, özürlülük, yaş ve cinsel yönelime dayalı nedenlerle ayrımcılık yapılmasına karşı mücadele için yeni yasal düzenleme hazırlanması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -29 Temmuz 2000 tarih ve 2000/43/AT sayılı Konsey Direktifi - 27 Kasım 2000 tarih ve 2000/78/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çalışma işlerinden 2 Kadın Erkek Eşitliği Yasa Tasarısı Çalışma yaşamında kadın ve erkeklere eşit muamele prensibini sağlamak amacıyla ödemede, işe almada, çalışma koşullarında, mesleki yükselme ve mesleki eğitime erişimde çalışanlar arasında sırf cinsiyetleri nedeniyle farklı muamele yapılmasını ve her türlü ayrımcılığı önleyici hükümleri içeren yeni yasal düzenleme hazırlanması -13 Aralık 2004 tarih ve 2004/113/AT sayılı Konsey Direktifi -5 Temmuz 2006 tarih ve 2006/54/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının ikinci Çalışma işlerinden 214

221 b) İdari Düzenleme Tablosu 19.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 1 Sosyal politika ve istihdam alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Ana Unsur İş Hukuku Çalışma işlerinden 1 İş Yasası nın uygulanmasına yönelik farkındalık artırma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi Çalışma Dairesinde görevli müfettişlerin iş hukukunu düzenleyen mevzuatın etkin uygulanması için eğitilmesi AB İş Hukuku mevzuatına uyum sağlanması amacıyla yapılan mevzuat çalışmalarına yönelik ilgili diğer paydaşlara eğitim verilmesi Ana Unsur İş Sağlığı ve Güvenliği Çalışma işlerinden 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüklerinin uygulanmasına yönelik farkındalık artırma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi Çalışma Dairesinde görevli müfettişlerin iş sağlığı ve güvenliği konularını düzenleyen mevzuatın etkin uygulanması için eğitilmesi Ana Unsur Cinsiyet Eşitliği ve Ayrımcılığın Önlenmesi Çalışma İşlerinden Sorumlu Bakanlık 1 Ayrımcılığın Önlenmesi Yasası nın uygulanmasına yönelik farkındalık artırma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi Ayrımcılığın Önlenmesi ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ile ilgili birimin kurulması

222 Öncelik 19.2 Sosyal hizmetlerin geliştirilmesi yönünde ilgili mevzuatın hazırlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 19.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 18 Yaş Üstü Engellilerin Rehabilitasyonu 18 Yaş Üstü Engellilerin Rehabilitasyon tekniklerinin geliştirilerek çağdaş uygulamaların hayata geçirilmesi AB nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşmanın 160. Maddesi 2015 yılının birinci Çalışma İşlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 19.2-b Yapılması Gerekenler Çalışma işlerinden Uygulama Tarihi 1 Engelli Bakım Merkezlerinde görev yapan personelkin 18 yaş üstü engellilerin rehabilitasyonuna ilişkin eğitim alınması Engellilik alanındaki uygulamaların en üst düzeyde uygulandığı bir AB üye devletinde gözlem ve inceleme yapma amacıyla çalışma ziyareti düzenlenmesi

223 FASIL 27: ÇEVRE VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ 27.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi 27.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Avrupa Birliği nin çevre politikası, insan faaliyetlerinden kaynaklanan kirliliğin ortadan kaldırılmasını, azaltılmasını ve önlenmesini, doğal kaynakların ekolojik dengeyi bozmadan kullanılmasının temin edilerek sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesini, kirliliğin kaynağında önlenmesini, çevre politikasının diğer sektörel politikalarla (enerji, ulaştırma v.b.) entegre edilmesini güvence altına almayı hedeflemektedir. Yıllar içerisinde değişen iklim şartları, azalan doğal kaynaklar ve çevre alanındaki yasal mevzuatın geliştirilmesine duyulan gerekliliklerden dolayı Birlik bünyesinde daha bütünleşmiş ve gelecek odaklı çevre stratejilerinin yaratılması ihtiyacı zorunlu kılınmıştır. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından 20 Kasım 2013 tarihli kararıyla kabul edilen AB Çevre Uygulama Programı 2020 değişen bu ihtiyaçları karşılamak için bir araç niteliğinde olup, temel hedefleri arasında doğal kaynakların korumansı ve artırılması, kaynakların verimli kullanılmasının daha fazla teşvik edilmesi, düşük-karbon ekonomisine geçişin hızlandırılmasının yanı sıra çevresel nedenlerden kaynaklı felaketlerle mücadele edilmesi yer almaktadır. Bu hedeflerin yerine getirilmesiyle, sürdürülebilir kalkınma sağlanacağı ve yeni iş olanaklarının artırılacağı, bununla birlikte Birliğin daha yaşanabilir bir yer olmasına katkı sağlanacağı inancı bulunmaktadır. Yeni stratejinin hedefe ulaşabilmesi için AB kurumlarının ve üye devletlerin sorumluluklarının yerine getirmesi bağlamında yeni altyapı yatırımların ve mevzuatın uygulamaya konmasının zorunluluğu büyük önem taşımaktadır. Sürdürülebilir bir çevre ve daha kaliteli bir yaşamın sağlanması açısından aşağıda yer alan temel unsurların öncelikli hedef olarak benimsenmesi gerekmektedir: Doğanın korunması ve ekolojik dengenin güçlendirilmesi, Düşük-karbonlu kaynak-verimliliği ile sürdürülebilir büyümenin artırılması, Sağlığı etkileyen çevresel kaynaklı tehditlerin etkili bir şekilde ele alınması, Çevre alanındaki AB mevzuatının uygulanmasına daha iyi katkı sağlanması, Çevre politikalarının bilimden faydalanmasının sağlanması, Çevre ve iklim değişikliği politikasını destekleyen yatırımların korunmasının sağlanması, Diğer politika alanlarına da çevresel önceliklerin entegre edilmesinin sağlanması, AB şehirlerinin sürdürülebilirliğinin artırılması, ve Çevre ve iklim değişikliği açısından bölgesel ve küresel mücadelede AB nin etkinliğinin artırılması 217

224 Amsterdam Antlaşması ile çevre konusunda Birlik düzeyinde ciddi bir yasal düzenleme getirilmiştir. Buna göre, üye devletlerin genel AB çevre politikası yükümlülüklerine entegre etmeleri gereken ve mevzuatın yorumlanmasında yardımcı olacak aşağıdaki ilkeler temel olarak alınmaktadır: Bütünleyicilik İlkesi; çevrenin korunması Birliğin diğer politikaları içine entegre edilmesidir. Yüksek Seviyede Koruma İlkesi; bütün kurumlar tarafından Birliğin farklı bölgelerindeki çevre koşullarını da hesaba katarak yüksek seviyede çevre korumasının sağlanmasını amaçlamaktır. İhtiyatlılık İlkesi; belli bir hareketin çevre açısından olumsuz ve zararlı sonuçlar doğuracağına ilişkin ciddi bir şüphe mevcutsa, bilimsel kanıtın ortaya çıkmasına kadar beklemeden ve çok geç olmadan önlem alınması anlamına gelmektedir. Önleme İlkesi; zararın tam olarak ortaya çıkmasından önce gerekli önlemlerin alınması gereğinin altını çizmektedir. Yerine getirilmesi gereken koşullar; bilginin tüm karar vericiler için kullanılabilir olması, gerçek durumunun ve karar alma süreçlerinde kabul edilmiş olan önlemlerin üye devlet iç hukuklarına aktarılıp aktarılmadığının izlenmesidir. Kaynakta Önleme İlkesi; çevresel zararın, öncelikli olarak kaynağında önlenmesine dayanmaktadır. Çevre alanındaki AB mevzuatı bu ilkeyi özellikle emisyon standartlarının çevre kalite ölçütlerini aştığı su ve atık alanına uygulamaktadır. Atık alanında, atık nakillerinin sınırlandırılması amacıyla mümkün olduğunca üretim yerine yakın bir yerde yok edilmesi gerekmektedir. Kirleten Öder İlkesi; çevreyi kirletenlere, sebep oldukları kirlilik ile mücadelenin bedelinin ödettirilmesi, onları kirliliği azaltmaya ve çevreyi daha az kirleten ürün ve teknolojiler bulmaya teşvik etmektedir. Bu ilke, kirleticilerin uyması gereken çevre standartları konularak da uygulanabilmektedir. Birlik düzeyinde ortak bir çevre politikası oluşturma amacıyla çevre alanındaki yeni yasal düzenlemeler ve değişen ihtiyaçlara yönelik yapılan son değişikliklerle ana politikalarda yeni oluşumlar gerçekleşmiştir: Hava Kalitesi: Artan endüstriyel faaliyetler ve fosil yakıt tüketimi ile kötüleşen hava kalitesini, insan sağlığını tehdit etmeyecek sınırlara çekmek için AB kurumlarını yasal düzenlemeler hazırlatmaya yöneltmiştir. Kimyasallar: Günlük yaşamımızda her an karşılaştığımız kimyasalların sağlığımıza ve çevreye en az seviyede zarar verecek şekilde üretilmesi ve kullanılmasını düzenleyen yasal mevzuatlar bulunmaktadır. Endüstri: Eko-etiket, Eko-yönetim ve Denetim (EMAS), Entegre Ürün Politikası (IPP), Endüstriyel Emisyonlar (IED), Yeşilci Kamu İhaleleri gibi politikaların uygulanmasına dair mevzuatlar bu konu altında yer almaktadır. Uluslararası Konular: İklim değişikli, biyo-çeşitliliğin korunması, hava ve su kirliliği gibi sorunların çözümünü uluslararası alanda da ele alan AB, Birleşmiş Milletler tarafından alınan çevresel kararların uygulanması, Birlik dışındaki devletlerle imzalanan Çok Taraflı Çevresel Antlaşmalar ve Yeşil Diplomasi ile çevre politikalarını daha geniş çerçevede yürütmektedir. Arazi Kullanımı: Arazi kullanımı dört ayrı başlık altında toplanmış olup, bu başlıklar Coğrafik Bilgi Sistemleri, Bütünleştirilmiş Kıyı Bölgeleri Yönetimi, Kentsel Çevre ve Çevresel Değerlendirme şeklinde adlandırılmaktadır. Çevresel Değerlendirme ise kendi içinde üç kısma ayrılmaktadır. Bunlar, Çevresel Etki Değerlendirme, Stratejik Çevresel Değerlendirme ve Uygun Değerlendirmedir. Kıyılar ve Denizler: İnsan faaliyetleri, kıyı ve deniz ekosistemlerine zarar vermektedir. Balıkçılık, turizm ve kıyılardaki şehirleşmeden kaynaklanan kirlenmeden dolayı, değerli habitatların kaybolması ve bozulması söz konusudur. AB kurumları bu endişelere karşılık mevzuat ve uygulamaya yönelik kriterler ortaya koymaktadır. 218

225 Doğa Koruma: Dünyadaki yaşamı oluşturan gen, tür ve ekosistem çeşitlerinin korunmasını içermektedir. Günümüzde biyolojik çeşitliliğin sürekli bir kaybına tanık olmaktayız ve bunun doğal yaşam ile insan refahı üzerinde kökten etkileri bulunmaktadır. AB, hazırladığı mevzuatlar yanında Avrupa nın birçok yerinde doğa koruma alanları oluşturmaktadır. Gürültü: Artan trafik, inşaat ve sanayi faaliyetleri nedeniyle AB kurumları, gerek yasal gerekse de uygulama yöntemleri ile önlemler alıp AB vatandaşlarının huzurlu ortamlarda yaşayabilmesine çalışmaktadır. Kaynakların Verimliliği: AB, ülkelerin limitli kaynaklarından doğaya zarar vermeden yararlanmayı ve düşük-karbon ekonomisine geçişi teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Birlik, bu politikayı gerçekleştirebilmek için 2020 ye kadar yapılmasını öngören bir yol haritası sunmaktadır. Toprak: Toprak ile ilgili olarak Komisyon tarafından hazırlanmış olan bir Tematik Strateji Belgesi bulunmaktadır. Yasal mevzuatın üye devletler tarafından tartışılmasına devam edilmektedir. Sürdürülebilir Kalkınma: Bu politika alanında bağlayıcı bir mevzuat olmamakla birlikte Komisyon tarafından hazırlanan bir strateji belgesi mevcuttur. Sektör politikası dört ana başlıktan oluşmaktadır. Bunlar; kaynak verimliliği, sürdürülebilir tüketim ve üretim, sürdürülebilir şehirler ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı olarak sıralanmaktadır. Atık: Artan tüketim ve gelişmekte olan ekonomi daha büyük miktarlarda atıkların ortaya çıkmasına yol açmakta ve bu atıkların azaltılması ve önlenmesi için her geçen gün daha fazla çaba gerekmektedir. Bu alanda, ambalajlardan hurda araçlara, elektrik ve elektronik ekipmandan akülere kadar birçok atık grubuna yönelik mevzuat ve uygulamalar yer almaktadır. Su: Su kaynaklarının korunması ve entegre bir politikanın sağlanabilmesi için AB seviyesinde bir çok mevzuat ve strateji belgeleri mevcuttur. Çevre alanındaki AB Müktesebatına uyumda yatırımın yanı sıra, ulusal ve yerel düzeyde güçlü ve iyi donanımlı etkin ve etkili bir yönetim ile toplumun her düzeyinde farkındalık, mevzuatın yürürlüğe konması ve uygulanması için vazgeçilmez unsurlardır. 27.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Su Kalitesi Hayatın en temel gereği olan su kaynaklarının, geleceğe yeterli su bırakılması için korunması ve muhafazası, su arz ve talebinin etkin bir şekilde yönetilmesini içeren sürdürülebilir ve bütünleştirilmiş bir su politikası oluşturulması hedeflenmektedir. AB su kalitesi mevzuatı gereklilikleri, su kaynaklarının ve su kalitesinin korunmasını, suyun sürdürülebilir kullanımının sağlanmasını, içme ve yüzme suları için sağlık esaslı standartların oluşturulmasını, endüstriyel kirlilik kontrollerini, doğa, insan sağlığı ve çevrenin korunmasını içermektedir. AB Çevre Faslının on sekiz ayrı mevzuattan oluşan su kalitesi sektörü kapsamında, ilk aşamada öncelikle sekiz mevzuatın uyumlaştırılması öngörülmektedir. Bu direktifler şu şekildedir: 1991/271/AET sayılı Kentsel Atıksu Direktifi, yerleşim birimlerinde atık su toplama ve arıtma tesislerinin kurulması ile ilgili şartları ve arıtılmış atık su deşarjları ile ilgili standartları düzenlemektedir. 1991/676/AET sayılı Nitrat Direktifi, tarımsal kaynaklı nitratın neden olduğu kirlenmeye karşı yüzey ve yer altı sularının korunması ile ilgili standartları düzenlemektedir. 219

226 1998/83/AT sayılı İçme Suyu Direktifi, içme suyu nitelikli suların standartlarını ve tüketiciye ulaşıncaya kadar gözetilmesi ve uygulanması gereken işlem, parametre ve tahlil yöntemlerini düzenlemektedir. 2000/60/AT sayılı Su Çerçeve Direktifi, tüm yeraltı ve yüzey sularının, geçiş sularının ve kıyı sularının, belli kıstaslar çerçevesinde (kimyasal ve ekolojik kalite ve miktar açısından) bütünsel olarak korunması ve iyileştirilmesini düzenlemektedir. 2006/7/AT sayılı Yüzme Suları Direktifi, insanların yüzmek için kullandıkları sularla ilgili standartları belirleyip, kirliliğin önlenmesi amacıyla yapılan tahlillerin, yöntem ve parametrelerini düzenlemektedir. 2006/118/AT sayılı Yeraltı Suyu Direktifi, yeraltı sularının korunması ve iyileştirilmesini düzenlemektedir 2007/60/AT sayılı Taşkın Riskleri Değerlendirme ve Yönetimi Direktifi, taşkın riski değerlendirmesi ve yönetimini ilgilendiren su taşkınlarının insan sağlığı, çevre, kültürel miras ve ekonomik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasını düzenlemektedir. 2008/56/AT sayılı Deniz Stratejisi Çerçeve Direktifi, Su Çerçeve Direktifine uygun olarak kıyı ve geçiş sularının kalite durumlarının belirlenmesi ve sınıflandırılması, kıyılarda iyi çevre durumuna ulaşmasını sağlayacak hedefleri düzenlemektedir. Atık Yönetimi Avrupa Birliği nin atık yönetim gereklilikleri, atık önleme girişimleri, kaynakların daha iyi kullanılması ve sürdürülebilir bir tüketim alışkanlığının teşvik edilmesi sonucu ortaya çıkan atığı önemli ölçüde azaltarak bu atığın geri dönüşümünü amaçlamaktadır. AB nin atık yönetimi politikası Atık Yönetimi Stratejisinde ortaya konulmuştur. Buna göre atık yönetimi konusunda yedi üst ilke belirlenmektedir: Atık yönetimi hiyerarşisi (önleme, geri kullanım, geri dönüşüm, geri kazanım, güvenli bertaraf) Birlik seviyesinde kendine yeterlilik Aşırı masraflara neden olmayan En İyi Mevcut Tekniklerin kullanımı Yakınlık ilkesi (atıkların üretildiği yere yakın bir yerde işlenmesi) İhtiyatlılık ilkesi Üreticinin sorumluluğu (tasfiyenin çevresel etkisini en aza indirmek amacıyla ürünlerin faydalı ömürlerinin sonunda ürünlere yönelik yükümlülük) Kirleten öder ilkesi Çevre alanındaki AB müktesebatının on yedi temel mevzuattan oluşan Atık Yönetimi kapsamında, ilk aşamada öncelikli olarak on mevzuatın uyumlaştırılması öngörülmektedir. Bu alandaki ilgili mevzuat aşağıdaki gibidir: (AT) 1013/2006 sayılı Atıkların Taşınması, atıkların gerek yerel, gerekse AB içerisinde taşınması ile ilgili ilkeleri ve kuralları ortaya koymaktadır. Atıkların nakledilmesini kontrol edecek sistemi kurmak amacıyla hazırlanmış ve atıkların AB ye girmesi ve çıkması sırasında ve AB içerisindeki taşınması sırasında gözetleme ve denetleme şartlarını düzenlemek üzere yürürlüğe konmuştur. Tüzük, tehlikeli ve tehlikeli olmayan atıkları da kapsamaktadır. 220

227 1994/62/AT sayılı Ambalaj & Ambalaj Atıkları Direktifi, ambalaj atıklarının çevre üzerindeki etkilerini azaltmak, bu tip atıkların üretimini azaltıp geri kazanım olanaklarını artırarak atık hiyerarşisini bu tip atıklar üzerinde uygulanması hakkındadır. 1996/59/AT sayılı PCB ler & PCT ler Direktifi, çevreye ve halk sağlığına olumsuz etkiler yaratabilecek, yapımlarında poliklorlu bifenil ve poliklorlu terfenil içeren atıkların yönetilmesini içermektedir. PCB ve PCT içeren aletlerin atılma yöntemlerini ve kullanılmış PCB ve PCT lerin bu maddelerden arındırılarak bertaraf edilme yöntemlerini belirlemektedir. 1999/31/AT sayılı Düzenli Depolama Direktifi, atık bertaraf metotlarından biri olan düzenli depolama ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Çevrede özellikle yüzey ve yeraltı sularında, toprak, hava ve insan sağlığı üzerinde meydana gelebilecek olumsuz etkileri önleme ve azaltma amacı benimsenmiştir. Düzenli depolama tesislerini atık türlerine göre tehlikeli olmayan, tehlikeli ve inert (fiziki değişmeye müsait olmayan durağan atıklar) olarak sınıflandırmakta ve her sınıf için teknik ölçütler vermektedir. 2000/53/AT sayılı Ömrünü Tamamlamış Araçlar Direktifi, ömrünü tamamlamış araçların çevreye zararının en aza indirilmesini amaçlamaktadır. Direktif ayrıca ömrünü tamamlamış araçların bertaraf edilmesini azaltmayı ve bu konuda faaliyet gösteren işletmelerin çevresel performansını artırmayı hedeflemektedir. Üretici sorumluluğu ilkeleri de bu direktif içerisinde yer almaktadır. 2006/21/AT sayılı Maden Endüstrisinden Kaynaklanan Atıklar Direktifi, Atık Çerçeve Direktifi nin ilkelerine göre, maden endüstrisinden kaynaklanan atıkların çevreye olan etkilerinin önlenmesi ve azaltılması amaçlamaktadır. Direktif, işletmecilerin uygulanabilir en iyi teknikleri kullanarak çevreye verilen zararları önleme/azaltma için gerekli önlemleri almalarını, işletmeleri için atık yönetim planı hazırlamalarını, kazalara karşı politika ve acil önlem planları hazırlamalarını, izinlendirmelerini ve izinlendirme sırasında halkın katılımını içermektedir. 2006/66/AT sayılı Atık Piller & Akümülatörler Direktifi, bazı tehlikeli maddeler içeren pil ve akümülatör atıklarının iyileştirilmesini ve bertaraf yöntemlerini belirlemektedir. Üye devletler, bu malzemelerdeki ağır metal miktarını azaltmak için plan ve program yapmalıdır. 2008/98/AT sayılı Atık Çerçeve Direktifi, geçmiş dönemde üç ayrı Direktif olan Atık Çerçeve Direktifi, Tehlikeli Atıklar Direktifi ve Atık Yağlar Direktifinin birleştirilmesi ve geliştirilmesi ile ortaya çıkmıştır. Direktif, atıkların yönetimi ile ilgili genel ilkeleri ve kuralları ortaya koyan temel bir direktiftir. Direktif, atıkların çevre ve insan sağlığına en düşük seviyede etki ederek yönetilmesini öngörmektedir. 2011/65/AB sayılı Tehlikeli Maddelerin Elektrik ve Elektronik Ekipmanlarda Kullanımının Kısıtlanması Direktifi, elektrik ve elektronik eşyalardaki ağır metaller ve diğer tehlikeli maddelerin daha geniş ürün çeşidi içinde yasaklanmasına ilişkin yeni kuralları ortaya koyan bir direktiftir. 2012/19/AB sayılı Elektrikli ve Elektronik Ekipman Atıkları Direktifi, elektrikli ve elektronik ekipmanlar kapsamında spesifik olarak büyük ve küçük ev aletleri (bilgisayar, televizyon, buzdolabı, tıbbi aletler vb) dahil 6 kategoriyi kapsamaktadır. Üretici sorumluluğu ilkeleri içerisinde finansal sorumluluk, bilgilendirme ve etiketlendirme ile ilgili bilgiler içermektedir. Ayrıca atık sektörü mevzuatının diğer alanlardaki mevzuatla önemli bağlantıları vardır. 2010/75/AB sayılı Endüstriyel Emisyon Direktifi, su kalitesi alanından bazı direktifler ve yatay konulardan Çevresel Etki Değerlendirme Direktifi ve Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi, düzenli depolama alanları ve büyük yakma tesisleri gibi atık yönetimi üzerindeki etkileri nedeniyle konuyla en çok ilgili olanlardır. 221

228 Doğa Koruma AB nin doğa koruma mevzuatı, üye devletlerin doğal ve kültürel mirası ile birlikte eko-sistemlerini koruma amacını taşımaktadır. Çevre alanındaki AB müktesebatının dokuz ana direktiften oluşan Doğa Koruma kapsamındaki üç mevzuata uyum sağlanması öngörülmektedir. Bu mevzuat şu şekildedir: (AT) 338/97 sayılı Flora ve Faunanın Düzenleyici Ticaret ile Korunması Hakkında Konsey, Yaşam Ortamları Direktifi ve Yaban Kuşlar Direktifi, Avrupa Vahşi Yaşam ve Doğal Yaşam Ortamlarının Korunması Konvansiyonu (Bern Konvansiyonu) ve Göçmen Türler Konvansiyonu nda (Bonn Konvansiyonu) belirtilen uluslararası yükümlülükleri yerine getirmektedir. Tüzük ayrıca BM Soyu Tehlikedeki Türlerin Uluslararası Ticareti Konvansiyonunun (CITES) uygulanması hakkındadır. 2009/147/AT sayılı Yaban Kuşlar Direktifi, doğada üreyen kuşların ve düzenli olarak göçen türlerin doğal durumlarında, yumurtaları, yuvaları ve yaşam ortamları ile birlikte korunmasını, yönetimini ve kontrolünü içermektedir. Yaban Kuşlar Direktifi kapsamında belirlenen Özel Koruma Alanları, Natura 2000 şebekesini oluşturacak şekilde Yaşam Ortamları Direktifi kapsamında yaşam ortamlarının korunmasını tamamlayacaktır. Sulak alanların ve özellikle de uluslararası öneme sahip sulak alanların korunmasına önem verilmektedir. 1992/43/AET sayılı Yaşam Ortamı (Habitat) Direktifi nin hedefi, doğal yaşam ortamı ve yaban flora ve faunanın korunması suretiyle biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesine katkıda bulunmaktır. Seçili yaşam ortamları ve türlerinin aynı düzeyde korunduğu ya da uygun bir koruma durumuna getirildiği Natura 2000 olarak bilinen ve Birlik açısından önemi olan tutarlı bir Avrupa ekolojik bölgeleri ağı kurmayı amaçlamaktadır. Yatay Konular Bu başlık altında yaygın olarak bilinen su, atık, doğa koruma, endüstriyel kirlilik kontrolü, hava kirliliği kontrolü, gürültü ve benzeri tüm alanlarda çevresel politika ve uygulamalara ilişkin hususlar yer almaktadır. Burada prosedürle ilgili metotlarının ve mekanizmalarının çevresel karar almada, sektörler arası bir çerçeve oluşturduğu ve böylece çevresel sorumluluğu yüksek bir mekansal gelişmeyi güçlendirdiği için özel önemi vardır. Yatay konular, AB gerekliliklerinin yerine getirilmesi için ilgili alanların mekansal gelişme ve planlamaya entegre edilmesi, farkındalık, anlayış, sahiplilik, karşılıklı çıkara ve paylaşılan sorumluluğa dayanan daha katılımcı bir yaklaşımı ve paydaşların çevresel koruma, planlama ve gelişme kararları hakkında bilgilendirilmelerini ve sürece dahil edilmelerini amaçlanmaktadır. Çevre alanındaki AB müktesebatında, on üç temel mevzuattan oluşan yatay konular kapsamında, ilk aşamada, öncelikle beş mevzuatın ve gereklerinin uyumlaştırılması öngörülmektedir. Bu mevzuat aşağıdaki gibidir: 2001/42/AT sayılı Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Direktifi, diğer çevre sektörlerindeki AB gereklilikleriyle bağlantılıdır. Bunlar; politika, strateji, plan ve program hazırlanmasını gerektiren sektörlerdir. Atık Çerçeve Direktifi (2008/98/AT) kapsamındaki atık yönetim planları ve tehlikeli atık planları ile Su Çerçeve Direktifi (2000/60/AT) kapsamındaki nehir havzası yönetim planları stratejik çevresel değerlendirmeye tabidir. 2003/4/AT sayılı Çevresel Bilgiye Erişim (ÇBE) Direktifi, her türlü kamu otoritesi elindeki çevreyle ilgili bilgiye halkın erişim hakkını kullanabilmesini sağlamaya yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır. 2004/35/AT sayılı Çevresel Yükümlülük Direktifi, çevresel zararların önlenmesi ve telafi edilmesinde kirleten öder prensibini göz önünde bulundurularak çevresel yükümlülüğün çerçevesini oluşturan direktiftir. 2007/2/AT sayılı Mekansal Bilgi için Altyapı (INSPIRE) Direktifi, üye devletler arasında birbirine uyumlu ve kullanılabilir mekansal veri tabanı altyapılarının sağlanması için ortak uygulama kurallarının gereklerini içeren direktiftir. 222

229 2011/92/AB sayılı Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Direktifi, herhangi bir yatırıma izin verilmeden önce olası çevresel etkilerini ve alınaması gereken önlemlerle ilgili üye devletlerin uyması gereken kuralları düzenler. Yukarıdaki mevzuata ek olarak, çevre konularına ilişkin bilgiye erişim, karar alma süreçlerine katılım ve hak arama hakkına ilişkin BM Aarhus Konvansiyonun AB tarafından kabulüne yönelik 17 Şubat 2005 tarih ve 2005/370/AT sayılı Komisyon Kararı da yer almaktadır. Hava Kalitesi Artan trafik, endüstri faaliyetleri ve enerji kaynağı üretimi nedeniyle çevre ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen emisyonların kontrol altına alınabilmesi için AB, hava kalitesi alanında bir dizi mevzuat ve strateji geliştirmektedir. Bunlar arasında, akaryakıt kalitesinin artırılmasının yanı sıra hava kalitesi gerekliliklerinin mekansal planlama, enerji ve ulaştırma politikalarına entegre edilmesi de yer almaktadır. Komisyon son olarak, daha katı ulusal emisyon tavan değerleri ve yeni hava kalitesi hedefleri belirleyerek güncellenen Avrupa için Temiz Hava Programını 2030 yılına kadar uygulamayı hedeflemektedir. AB Çevre Faslının yedi ayrı mevzuattan oluşan hava kalitesi kapsamında tüm mevzuatın uyumlaştırılması öngörülmektedir: 1994/63/AT sayılı Petrolün Depolanması ile Terminallerden Servis İstasyonlarına Dağıtılmasından Kaynaklanan Uçucu Organik Bileşik (VOC) Emisyonlarının Kontrolü ile İlgili Direktifi, petrolün bir terminalden diğer terminale veya bir terminalden bir servis istasyonuna aktarılması, depolanması, yüklenmesi ve taşınması için kullanılan yöntemleri ve yapılan işlemleri, tesisleri, nakil araçlarını ve gemilere ilişkin uygulamaları düzenlemektedir. 1998/70/AT sayılı Benzin ve Dizel Yakıtların Kalitesine ilişkin Konsey Direktifi, benzin ve diğer akaryakıt kalitesinin kontrolü ve standartların oluşumunu düzenleyen direktiftir. 1999/32/AT sayılı Konsey Direktifi, bazı sıvı yakıtların yakılmasından kaynaklanan kükürt dioksit emisyonunu ve bu emisyonların insan ve çevre üzerindeki zararlı etkilerini azaltmayı amaçlamaktadır. 2004/107/AT Konsey Direktifi (4 Kardeş Direktifi), dış ortam havasındaki arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve poliaromatik hidrokarbon (PAH) konsantrasyonlarını tayin etmeyi ve bunların konsantrasyonları için limit değerler oluşturmayı amaçlamaktadır. 2008/50/AT sayılı Dış Ortam Hava Kalitesi ve Avrupa için Temiz Havaya Dair Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (CAFE), hava kalitesinin tayini ve yönetimi ile ilgili prosedürleri ve havadaki temel kirleticiler için standartları belirlemektedir. Bu direktif, genel yöntemler ve kriterler bazında dış ortam hava kalitesinin tayinini, hava kalitesi ölçüm değerlerini halkın bilgisine getirmeyi ve hava kalitesinin iyi olduğu yerlerde bu durumu muhafaza etmeyi, aksi durumda iyileştirmeyi amaçlamaktadır. 2009/28/AT Konsey Direktifi, biyo-yakıt ve biyo-sıvılar gibi yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerjinin kullanımının teşvik edilmesi ve kalitesinin kontrolünün sağlanması ile ilgili direktiftir. 2009/126/AT Konsey Direktifi, akaryakıt istasyonlarında motorlu taşıtların yakıt ikmalinden kaynaklanan yakıt buharları emisyonlarının kontrolüne ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. 223

230 Kimyasallar AB de, kimyasallara ilişkin mevzuat kapsamlı olup REACH ve GHS (CLP) tüzükleri temelinde yüksek seviyede insan sağlığını ve çevreyi korumayı amaçlayan önlemler uer almaktadır. Bunlar, yetkili kuruma ön bildirimleri ve yetkili kurumdan alınan izinleri, risk değerlendirmesi prosedürlerini, kayıt altına alınan maddelerin sınıflandırılmasını, ambalajlanmasını ve etiketlenmesini, kullanım ve teminine ilişkin kısıtlamaları, kontrol ve piyasa gözetimini/denetimini kapsamaktadır. AB Çevre Faslında Kimyasallar kapsamında mevzuatın tümünün uyumlaştırılması öngörülmektedir. Bu mevzuat aşağıda belirtilmektedir: (AT) 304/2003 sayılı Tehlikeli Kimyasalların İthalat ve İhracatına İlişkin Konsey, bazı kimyasalların ön bildirimli kabul sistemine göre ithal ve ihracatına ilişkindir. (AT) 1907/2006 sayılı REACH (Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals/ Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi ve İzni), AB nin kimyasalların yönetimine ilişkin yeni stratejilerin uygulanmasını öngörmekte ve kimyasal maddelerin kayıt edilmesi, değerlendirilmesi, üretim ve ithalatı ile ilgili izinlerin alınması ve sınırlanması ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. (AT) 1272/2008 sayılı Kürsel Uyumlaştırma Sistemi, kürsel uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketleme sistemiyle uyumlu Kimyasalların sınıflandırılması, paketlenmesi, etiketlenmesi ve reklamlarının yapılması konularının düzenlenmesi ile ilgilidir. 1967/548/AET sayılı Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi ile ilgili Konsey Direktifi, tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması ve etiketlenmesi ile ilgilidir. (AB) 528/2010 sayılı Biyosidal Ürünlerin Piyasaya Çıkarılması ve kullanımı ile ilgili Avrupa Parlamentosu ve Konsey, biyosidal ürünlerin piyasaya sürülmesi ve kullanımını insan sağlığını ve çevrenin korunmasını dikkate alarak düzenleyen tüzüktür. 1999/45/AT sayılı Tehlikeli Karışımların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesine İlişkin Konsey Direktifi, tehlikeli karışımların sınıflandırılması, ambalajlanması ve etiketlenmesi ile ilgilidir. Endüstriyel Kirlilik Kontrol Endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan emisyonların kontrol edilmesi ayrıca atık üreten, hava ve su gibi kaynakların temel kirletici ya da risk potansiyeli olan endüstriyel kuruluşlar ve diğer kuruluşların risk yönetimini kapsamaktadır. Endüstriyel Kirlilik Kontrolü ile ilgili temel mevzuat 2010 yılında kabul edilen ve bir dizi mevzuatı yürürlükten kaldıracak olan 2010/75/AB sayılı Endüstriyel Emisyon Direktifidir. AB Çevre Faslının, on bir ayrı mevzuattan oluşan Endüstriyel Kirlilik Kontrolü (EKK) kapsamında ilk aşamada altı mevzuatın uyumlaştırılması öngörülmektedir. Bu mevzuatlar aşağıda yer almaktadır: (AT) 1980/2000 sayılı Eko-Etiket, çevre dostu ürünleri yaygınlaştırarak kaynakların daha etkin kullanımının sağlanması, tüketicilere bu ürünler hakkında rehberlik ederek doğru ve bilimsel bilgilerin sunulmasını hedeflemektedir. (AT) 1221/2009 sayılı Endüstri Sektöründeki Şirketlerin Bir Topluluk Eko-Yönetim ve Hesap-Denetimi Sistemine Gönüllü Olarak Katılımlarına İzin Veren Konsey (EMAS), çevresel etkiye sahip kuruluşların çevre performansında sürekli bir ilerlemeyi desteklemek amacıyla gönüllü bir eko-yönetim ve kontrol programı kurmaktadır. Bu tüzük ile kuruluşların çevresel performanslarının değerlendirilmesi ve iyileştirilmesini hedeflemektedir. 2000/76/AT sayılı Atıkların Yakılması Direktifi, ülke genelinde toplanacak olan atıkların yakılarak enerjiye dönüştürülmesi ve emisyonların kontrol altına alınması için gerekli olan usul ve esasların sağlanmasını içermektedir. 224

231 2001/80/AT sayılı Büyük Yakma Tesisleri Direktifi, enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonların kontrol altına alınması, insanın ve çevresinin hava alıcı ortamındaki kirlenmelerinden doğacak tehlikelerden korunmasını hedeflemektedir. Direktif, SO 2, NO x ve toz emisyonu standartlarını belirlemektedir. Aynı zamanda, kullanılan yakıtın türü ne olursa olsun (katı, sıvı ve gaz) 50 MW ya da daha fazla nominal termal girdiye sahip her yakma tesisine uygulanmaktadır. 2010/75/AB sayılı Endüstriyel Emisyon Direktifi, sanayiden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesine yöneliktir. Bu direktifle, Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrolü Direktifi, Büyük Yakma Tesisleri Direktifi ve Atık Yakma Direktifleri birleştirilmiş ve geliştirilmiştir. Entegre kirlilik önleme ve kontrolünü sağlamak, çevreyi bir bütün olarak üst düzeyde korumak amacıyla, çeşitli endüstriyel tesisler için oluşturulacak ulusal izin sistemi ile ilgili gereklilikleri ortaya koymaktadır. Aynı zamanda, hava, su ve karaya endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan emisyonların (atıklar dâhil) engellenmesi ya da azaltılması için gerekli standartları belirlemektedir. Endüstriyel kuruluşların, ilgili endüstriyel süreçlere yönelik Mevcut En İyi Teknikler uygulaması suretiyle kirliliğe karşı tüm uygun önlemleri alarak faaliyet göstermesini gerektirmektedir. Bu sayede ciddi kirlilikler önlenecek, atık üretimi engellenecek, enerji etkin bir şekilde kullanılacak ve kazaları engellemek ve sonuçlarını sınırlamak için gerekli önlemler alınacaktır. Büyük Yakma Tesislerinde ise, enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonların kontrol altına alınması, insanın ve çevresinin hava alıcı ortamındaki kirlenmelerinden doğacak tehlikelerden korunmasını hedeflemektedir. Direktif, SO 2, NO x ve toz emisyonu standartlarını belirlemektedir. Aynı zamanda, kullanılan yakıtın türü ne olursa olsun (katı, sıvı ve gaz) 50 MW ya da daha fazla nominal termal girdiye sahip her yakma tesisine uygulanmaktadır. Atık yakma konusunda ise atıkların hangi standartlarda yakılacağı ve yakma işlemi sırasında çevreye olan etkilerinin en aza indirilmesi için ne gibi önlemler alınacağı belirtilmektedir. 2012/18/AB sayılı Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında (Seveso III) Direktif, tehlikeli maddeler bulunduran kuruluşlarda büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve muhtemel kazaların, insanlara ve çevreye olan zararlarının en aza indirilmesi amacıyla yüksek seviyede, etkili ve sürekli korumayı sağlamak için alınması gerekli önlemlerin belirlenmesidir da İtalya da gerçekleşen büyük çaplı bir endüstriden adını alan bu direktif belirtilen miktarda tehlikeli maddeye sahip tesislerin engelleyici önlemler almasını ve kaza durumları için acil durum planları geliştirmelerini gerektirmektedir. 2001/331/AT sayılı Çevresel Denetime İlişkin Komisyon Tavsiye Kararı, üye devletlerdeki çevresel denetimlerin daha etkin ve sistemli sağlanması için usul ve esasları belirtmektedir. Gürültü Belirli bir eşiğin üzerindeki gürültü vatandaşların sağlığını etkilemektedir. AB gürültü alanındaki gereklilikler, AB vatandaşlarının sağlığını olumsuz yönde etkileyen gürültü seviyelerinden korunmasını hedeflemektedir. Bu amaç, AB ulusal ve yerel seviyede paylaşılan sorumluluğa dayandırılmakta ve farklı eylemlerin tutarlılığına ve iyileştirilmesine yardımcı olacak önlemleri içermektedir. Yapılaşmış alanlarda, yerleşim alanlarında, halka açık parklarda ve diğer gürültüsüz alanlarda, okul, hastane ve diğer gürültüye hassas alanların yakınlarında, insanların algıladığı gürültüyü kontrol etme amacını taşıyan yasal çerçeve, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetilmesi Direktifi (2002/49/AT) ile belirlenmektedir. Yetkili makamların uyumlaştırılmış göstergeler bazında stratejik gürültü haritalarını üretmeleri, gürültüye maruz kalma ve etkileri hakkında kamuyu bilgilendirmeleri ve gürültü konularını çözecek eylem planlarını hazırlamaları gerekmektedir. AB Çevre Faslının Gürültü Sektörü kapsamında aşağıda belirtilen mevzuata uyumlaştırılması öngörülmektedir. 2002/49/AT sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetilmesi Direktifi, çevresel gürültüye maruz kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnetinin beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli önlemlerin alınmasını öngörmektedir. Bu bağlamda, değerlendirme yöntemleri kullanılarak çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin, hazırlanacak gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu ile belirlenmesi, çevresel gürültü ve etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, gürültü haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu sonuçları esas alınarak; özellikle çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere yol açmasının mümkün olduğu ve çevresel gürültü kalitesini korumanın gerekli olduğu yerlerde gürültüyü önleme ve 225

232 azaltmaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve bu planların uygulanması, kademeli olarak uygulamaya konulması ve gürültü haritası ve akustik rapor hazırlanması zorunlu olmayan diğer gürültü kaynaklarından yayılan çevresel gürültüyü azaltmaya yönelik kontrol önlemlerinin alınmasını amaçlamaktadır. İklim Değişikliği İklim değişikliği gezegenimizin karşı karşıya olduğu en büyük çevresel, sosyal ve ekonomik tehditlerden birisi olmakla beraber, AB için en önemli çevresel öncelikler arasındadır. Sera gazı emisyonlarını azaltma yönünde önlem alınmaması halinde bu yüzyılda küresel ortalama yüzey ısısının C daha artması beklenmektedir. Sera gazları önemli ölçüde azaltılmadıkça aşırı hava olaylarının daha sıkça olması, sahilleri ve küçük adaları tehlikeye sokacak şekilde su seviyelerinde artış gibi geri dönüşsüz değişikliklerin gerçekleşmesi beklenmektedir. AB, iklim değişikliğine neden olan hava kirletici emisyonların azaltılmasını hedefleyen 1992 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Konvansiyonu (UNFCCC) ve 1997 Kyoto Protokolü gibi uluslararası alandaki anlaşmalara öncülük etmiştir. Kyoto Protokolü kapsamında, 2004 öncesi on beş AB üye devletin ve daha sonra üye olan devletlerin 2012 ye kadar sera gazı emisyonlarını 1990 yılı miktarlarının %8 i oranında azaltmaya ya da sınırlamaya çalışacaklarını taahhüt ettiler. AB üye devletleri protokol yükümlülüklerini yerine getirebilmek için bir yük paylaşımı anlayışı olan Emisyonların Ticareti Direktifi ni (2003/87/AT) kendi ulusal mevzuatlarına aktarmışlardır. Bununla birlikte, AB liderleri 2050 ye kadar bir dizi stratejiyi uygulama kararı aldı. Kısa vadede AB üye devletleri 2020 yılına kadar sera gazı emisyonlarını 1990 yılı miktarlarının %20 si ve 2050 ye kadar ise bu miktarın %80-90 oranında azatlamayı hedeflemektedir. Bu hedefler, AB yi daha çevre dostu teknolojilerin kullanıldığı ve düşük enerji tüketen ekonomik bir güç haline getirmeyi amaçlamaktadır. AB Çevre Faslının iklim değişikliği ile ilgili iki direktifin uyumlaştırılması öngörülmektedir: 1999/94/AT sayılı Yolcu Araçlarının Enerji Etkinliği Etiketleri Direktifi, üye devletlerde satışa sunulan veya kiralanan yeni yolcu araçlarının yakıt tüketimi verimliliğine ve karbondioksit emisyonuna dair bilgileri içeren etiketlendirmeye ilişkin üye devletlerin uyması gereken düzenlemeleri içermektedir 2002/91/AT sayılı Binaların Enerji Performansı Direktifi, mevcut ve yeni binaların enerji verimliliğinin artırılması için üye devletlerin uymaları gereken minimum gereklilikleri belirlemektedir ve binaların sertifikalandırılmasına ilişkin düzenlemeleri içermektedir. 226

233 27.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma AB müktesebatının uygulanmasından ülke düzeyinde en az bir makamın yetki ve sorumluluk yüklenmesi gerekmektedir. Yetkili makamlar, Direktifler gereği izinlendirme ve yaptırım yetkilerine sahip olduklarından, normal olarak kamusal kurumlar veya çevre ajanslar şeklinde olmalıdırlar. Yetki ve sorumluklar aynı veya farklı düzeydeki birden fazla farklı kamular arasında paylaştırabilmektedir. Yerel veya ülkesel düzeydeki makamlar, havaya suya veya toprağa emisyonların izinlendirilmesinde yetkili ve sorumlu olabilmektedirler. İzleme ve yaptırım kısmen veya tamamen yerel veya bölgesel makamlara devredilebilmektedir. Ancak farklı kurumlar ve makamlar arasında yetkilerin paylaşımı, yetki ve sorumlulukların dağılımı, idari prosedürler ve mekanizmalar çok açık ve anlaşılır olmalıdır. Çevre müktesebatının kapsamının geniş olması nedeniyle, birçok alanda birçok kuruma büyük yük ve sorumluluk düşmektedir. Etkin ve verimli çalışma için ise kurumlararası kesin ve mutlak işbirliği ve koordinasyona dayalı bir sisteme gerek vardır. Çevre müktesebatı birçok alanı etkileyen özel yapısı dolayısıyla, her düzeyde çevre hukukçuların, çevre bilimcilerinin, ekologların, plancıların, mühendislerin, biyologların ve çevre ve doğal kaynaklarla ilgili farklı meslek ve bilim alanlarından, mesleki uzmanlık, bilgi ve beceri sahibi meslek insanlarının bulunduğu bir kurumsal yapının oluşmasını gerektirmektedir. Ayrıca, yeterli kaynağa sahip, yasalara aykırı hareket edenlere karşı etkili ve caydırıcı cezai sistemler çerçevesinde, merkezi ve bölgesel düzeyde etkili olarak çalışacak, görevine bağlı, kararlı ve güçlü çevre müfettişlerine ihtiyaç bulunmaktadır. Çevreye karşı ciddi suçlara karşı cezai müeyyideler ile ilgili yasal düzenlemeler de gerekmektedir. Çeşitli alanlarda yetkili olan kurumlar, görev ve sorumluklarını yerine getirebilmeleri için gerek özel, gerekse de kamusal kaynaklardan gerekli bilgilerin elde edebilme olanaklarına sahip olmalıdırlar. Gerektiği taktirde bu yetkili makamlar Komisyona rapor verebilmelidir. Çevre sektörünün tümü için yerine getirilmesi gereken anahtar idari görevler ve bunların uygulanabilmesi için gerekli kurumsal yapılar aşağıda özet olarak verilmektedir. Yatay Mevzuat (a) ÇED (Çevre Etki Değerlendirme) Direktifine uygun olarak halkın katılımını düzenlemelerini içerecek şekilde, izinlendirme ve değerlendirme prosedürlerine uygulamak için yetkili makam ve makamları oluşturmak, (b) SÇD (Stratejik Çevresel Değerlendirmesi) Direktifin hangi özel plan ve programlara uygulanacağına karar verecek olan makam veya makamları belirlemek, (c) (ç) Çevresel Bilgiye Erişim Direktifinin gereklerini yerine getirmek için, personel alımı, veri tabanı oluşturma, veriye ve bilgiye erişim, raporlama ve yayınlama ile ilgili hizmetleri sağlayacak kurumların gerekli organizasyonunu sağlamak ve Çevrenin Durumu Raporunun hazırlanması ve yayını için gerekli düzenlemenin yapılmasını sağlamak, Halkın Katılımı Direktifi plan, program ve projelerin hazırlanma aşamasında, bunların çevresel değerlendirme, karar verme, izinlendirme ve izleme süreçlerine ilgili paydaşların ve halkın dahil edilmesini, bunlarla ilgili prosedürel önlemlerin, yetkili makam veya makamların hakkında bilgi verilmesini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, (d) Raporlama Direktifinin gereklerinin yerine getirilmesi için ilgili yetkili makam veya makamları belirlemek, Komisyona raporlama için gerekli bilgi ve verinin toplanması için gerekli idari prosedürleri oluşturmak, (e) (f) Avrupa Çevre Ajansı uygulaması için, Avrupa Çevresel Bilgi ve Gözlem Ağı (EIONET) ile işbirliği için uygun kurum ve kuruluşları belirlemek, LIFE (Çevre için AB Parasal Enstrümanı) Programı hakkında Tüzük bağlamında Komisyon ile iletişim sağlayacak makamı belirlemek, 227

234 (g) Çevre Yükümlülük Direktifi kapsamında çevresel zararların önlenmesi ve iyileştirilmesi ile ilişkili direktifin gereklerinin yerine getirilmesinden sorumlu olacak ve çevresel zararlara neden olan veya tehdit olan veya yetkili makamlardan gerekli önlemleri almasını talep etme hakkına sahip olan, çevre sivil toplum örgütleri dahil, ilgili üçüncü tarafların da temas halinde olacağı bir veya birden fazla yetkili makamı belirlemek. Hava kalitesi Hava kalitesi konusunda teknik uzmanlığa haiz hükümet ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkileri yürütecek, yaptırım güçleri olan ve Komisyona raporlama yetkisine uygun yetkili makamı belirlemek. Atık yönetimi Atık mevzuatını uygulamak için uygun yetkili makam veya makamları belirlemek ve merkezi yönetim, merkezi yönetime bağlı çevre ajansları, bölgesel ve yerel makamlar, belediyeler, atık yönetim şirketleri, endüstriyel/ ticari atık üreticiler, kamu araştırma kurumları gibi değişik makamlar arasındaki yetki paylaşımını net bir şekilde oluşturmak. Su Kalitesi Yetkili makamlar olarak çalışacak kaynakları ve uzmanları olan kurumları oluşturmak, su numune alma programlarını yürütebilecek kurumları belirlemek, akredite olmuş ve standart metotları tanımlanmış yöntemlere uygun olan su ve atık su analizlerini yapabilecek laboratuvarları oluşturmak. Doğa Koruma AB politikaları ve mevzuatına uyumlaştırma sürecinin gerçekleştirilmesine yönelik planlama ve yönetim yetki ve sorumluluğu tek bir ulusal merkezi makama vermek. Endüstriyel Kirlilik Kontrol Bu alandaki kurumsal çerçevenin bütünlüklü bir temelde çalışabileceğinin garanti eden yetkili makamı belirlemek. Kimyasallar Yetkili bir makamı veya makamları belirlemek, belirlenen makamın ilgili paydaşlarla danışman yönünde adımları atmak ve paydaşlar için kılavuz belgenin hazırlanıp basıldığını garanti etmek. Gürültü Gürültü ile ilgili teknik uzmanlığı, hükümet ve sivil toplum örgütleri ile ilişkileri, yaptırım güçleri ve Komisyon raporlama yetkisine uygun yetkili makamı tayin etmek. 228

235 27.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 27.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Halkımızın ekonomik refahı ve sosyal bütünleşmesini sağlamak için, 15 Şubat 2006 da Bakanlar Kurulu kararı ile bir Çevre Politikası Bildirgesini onaylanmıştır. Bu bildirge ile KKTC mevzuatının AB çevre mevzuatıyla ve politikalarıyla uyumlaştırma yönündeki kararlılıkları teyit edilmiş ve çevre politikasının temel ilkeleri belirlenmiştir. Çevre Politikası aşağıdaki üç temel ilkeye dayanmaktadır: Sürdürülebilir Kalkınma: Kuzey Kıbrıs ın doğal ve kültürel mirasını ve kaynaklarını koruyacak şekilde sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlama. AB Çevre Standartlarıyla Uyumlaştırma: Bu şekilde çevreyi ve KKTC vatandaşlarının yaşamlarını ve sağlıklarını koruma ve muhafaza etme. Ortaklaşa Çevre Yönetimi: Ekonominin tüm sektörleri ve vatandaşlar arasında, ana paydaşları bilgilendirecek ve onları çevresel karar verme sürecine dahil edecek ortaklık modelini oluşturma. Bu politika çerçevesinde, eşsiz doğal ve kültürel varlıkları korunan, çevresel riskleri minimum seviyelerde tutan, çevresel altyapılara sahip, çevre kirliliği en aza indirilmiş, sosyal ve ekonomik gelişme ile çevresel korumanın, mekansal gelişmenin bütünleştirildiği, ekonominin her bir sektörünün gelişmesini ve tüm vatandaşların yaşam kalitesini artıran, sağlıklı bir çevrede yaşamasını, sosyal ve ekonomik refahını, sosyal bütünlüğünü sağlayan, kurumsal yapıları ve yönetim mekanizmaları etkin ve etkili çalışan, toplumun tüm kurumları ve kesimlerinin ortaklaşa çevre yönetimine ve sorumluluğuna dayanan, AB standartlarında, sürdürülebilir gelişmeyi yakalamış bir gelecek hedeflenmektedir. Bu geleceği gerçekleştirmek ve belirtilen hedeflere ulaşmak amacı ile çevre ile ilgili tüm sektörleri kapsayan Bütünleştirilmiş Çevre Uyumlaştırma Stratejisi (BÇUS) hazırlama çalışmaları Kasım 2007 de tamamlanmıştır. Kıbrıs Türk Halkı nın AB çevresel gerekliliklere uyması için, gerçekleştirilmesi gereken faaliyetlerin belirlendiği ve kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri kapsayan BÇUS, 2006 Çevre Politikası Bildirgesi nde belirtilen hedeflerine ulaşılması ve AB çevre standartlarına uyumlaştırmanın sağlanmasında yönlendirici bir yol haritası görevini görmektedir. BÇUS, hazırlandığı tarihteki AB çevre müktesebatının gerekliliklerinin düzenlendiği, Su ve Atık Su, Katı Atık, Doğa Koruma, Yatay Konular, Hava Kalitesi, Endüstriyel Kirlilik Kontrolü, Kimyasallar ve Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar, Gürültü ve İklim Değişikliği alanlarındaki dokuz ayrı çevre alt sektörünü kapsamakta ve bu sektörlerin her biri ile ilgili Sektörel Uyum Stratejisine dayanmaktadır. BÇUS, AB müktesebatının KKTC mevzuatına yansıtılması ve uyumlaştırma yapılması, uygulamanın geliştirilmesi, AB standartlarına uyum için yatırımların gerçekleştirilmesi, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve toplumsal düzeyde farkındalığın yaratılması olmak üzere dört ana alanda değişimi öngörmektedir. Bütünleştirilmiş Çevre Uyumlaştırma Stratejisi, Sektörlerin ve Mekansal Boyutlarının Uyumlaştırılması çerçevesindeki, Yansıtma Öncelikleri kapsamında, farklılık analizi ve yansıtma faaliyetleri altında, KKTC deki mevzuatın, idari yapıların ve teknik standartların mevcut durumunun AB gerekliliklerine göre farklılıklarının boşluklarının belirlenmesi, değerlendirilmesi ve bu farklılıkların giderilerek AB gereklilikleriyle uyumlu hale getirilebilmesi için gerekli düzenlemelerin aşama aşama yapılması öngörülmektedir. Uygulama Öncelikleri kapsamında, izinlendirme, izleme, teftiş ve yaptırım ile veri yönetimi ve benzeri konularda kurumsal kapasitenin oluşturulması ve alınacak idari önlemleri, uygulanması gerekli yaklaşımı ele almakta ve mevzuatın etkin bir şekilde uygulanması için gerçekleştirilmesi gerekli Strateji ve Planlamaya, Program/Sistem Uygulamasına ve Kapasite Oluşturulmasına ve Kurumsal Güçlendirmeye yönelik faaliyetler düzenlemektedir. Yatırım Öncelikleri kapsamında, AB standartlarına tam uyum için gerekli olan ve KKTC deki gerek kamu, gerekse özel sektör tarafından yapılması gerekli yatırımların öncelikleri belirlenmektedir. 229

236 BÇUS kapsamındaki dördüncü ana unsur olan Çevresel Açıdan Halkın Farkındalığı ve İletişim çerçevesinde, Avrupa Birliği ne tam uyumun gerçekleştirilmesi için, KKTC düzeyinde her kesimde ve her düzeyde gerekli olan, çevresel farklındalığın ve iletişimin sağlanmasına, daha geniş çapta ortak anlayış geliştirilmesine, ortaklıklar oluşturulmasına ve çevresel alanlarda uzmanlığın geliştirilmesine yönelik stratejileri düzenlenmektedir. AB Çevre Faslı nın yukarıda belirtilen dokuz sektörün her biri ile ilgili, AB, Direktifi ve Kararından oluşan 300 den fazla mevzuatı arasından, yukarıda belirtilen stratejiler çerçevesinde KKTC ye en uygun olan 70 ayrı ve farklı konudaki mevzuata uyum sağlanması öngörülmektedir. Ancak, tüm sektörlerde öngörülen işlemlerin ayni anda gerçekleştirilmesi mümkün olmadığından, belirli bir takvim çerçevesinde sektörel öncelikler belirlenmiştir yılından itibaren sürdürülen çevre alanındaki AB mevzuatı çalışmaları kapsamında 2009 yılında hazırlanan ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmış olan MUP çerçevesinde öncelikli yasalardan biri olan 18/2012 sayılı Çevre Yasası 2012 yılında yürürlüğe girmiştir. Çerçeve yasa niteliğindeki Çevre Yasası, birçok konuyu kapsayan alanlarda tüzük yapma yetkisi vermektedir. Değişen şartlar ve günümüzün ihtiyaçlarına yönelik olarak hazırlanan Yasa, çevrenin korunması, iyileştirilmesi, doğal kaynakların sürdürebilirliliğinin sağlanması, insan sağlığını olumsuz etkileyen, su, toprak, hava kirliliğinin ve gürültünün önlenmesini amaçlamaktadır. Ayrıca, ülkenin bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerinin korunarak gelecek kuşakların sağlık, kültür, yaşam düzeylerinin geliştirilmesi ve güvence altına alınması için yapılacak düzenlemeleri, alınacak önlemlerle birlikte ekonomik-sosyal kalkınma hedeflerini temel ilkeler çerçevesinde düzenlemesini de hedeflemektedir. Yasanın etkin ve verimli şekilde uygulanması açısından en önemli unsur ikincil mevzuatların hazırlanmasıdır. Bu nedenle, yasa çalışmalarına paralel olarak tüzük çalışmaları da sürdürülmektedir. Yasa altında çıkarılan ilk tüzük özelliği taşıyan Ekolojik Etki Değerlendirme, Özel Çevre Koruma Bölgeleri (ÖÇKB) içerisindeki tüm faaliyetlerin plan ve projelerinin etkilerinin değerlendirmesine ilişkin usul ve esasları düzenlenmeyi amaçlamaktadır. Bir başka değişle, ÖÇKB ler içerisinde yapılması planlanan herhangi bir faaliyet Çevre Koruma Dairesinin izni alındıktan sonra gerçekleşebilecektir. Bu önemli adımla özel koruma bölgesi ilan edilen alanlardaki ekolojik dengenin korunması üst düzeye çıkarılmış olacaktır. Bir diğer onaylanan tüzük ise Motorlu Taşıt Egzoz Emisyon dür. Bu ikincil mevzuatın temel amacı, trafikte seyreden motorlu taşıtlardan kaynaklanan egzoz gazlarının neden olduğu hava kirliliği etkilerinden canlıları ve çevreyi korumak amacıyla egzoz gazı kirleticilerinin azaltılmasını sağlamak, denetimler yaparak kontrol etmek ve kirliliğe karşı gerekli yaptırımları uygulamak üzere gerekli usul ve esasları belirlemektir. Tüzükle birlikte motorlu taşıtların belirlenen standartlara uyup uymadıklarını düzenli olarak denetlenip daha sağlıklı bir çevre ortamında yaşanılması sağlanacaktır. Büyük yakma tesislerinden havaya salınan kirletici emisyonlarına sınırlamalar getiren Büyük Yakma Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirletici Emisyonlarının Sınırlandırılması, Çevre Yasası kapsamında onaylanan bir diğer mevzuattır. Bu tüzükle birlikte, ülkemizde bulunan ve çevrenin yanı sıra insan sağlığını da olumsuz etkiler yaratan elektrik santralleri gibi tesislerin kirletici emisyonlarının kontrolü düzenlenmiş olacaktır. Ayrıca, Çevre Yasası kapsamında Flora, Fauna ve Yaban Kuşlarının Korunması Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Ülkemiz doğasının korunması açısından en önemli mevzuatlardan biri olan tüzük, flora ve fauna ile birlikte yaban kuşların korunması ve gelecek nesillere biyo-çeşitlilik bağlamında daha zengin bir yelpaze bırakılmasını amaçlamaktadır AB Müktesebatına Uyum Programında yer alan Kimyasallar Yasa Taslağı Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Meclis AB Komitesine sevk edilmiştir. Bu yasanın amacı, kimyasal maddelerin imalatı, ithal edilmesi ve kullanılması sonucu oluşabilecek insan ve çevre için potansiyel zararları ve riskleri kontrol etmek ve yönetmektir. Yasa yürürlüğe girdiği zaman ülkemizde kimyasallar kapsamındaki sanayi faaliyetlerine ve buna bağlı olarak kimyasal maddelerin üretimine, ithal edilmesine ve kullanılmasına ilişkin AB standartlarına uyum sağlanarak insan ve çevre için oluşabilecek potansiyel zararların ve risklerin kontrol edilmesi ve yönetilmesi mümkün olacaktır. 230

237 27.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 27.1 Su kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.2 Atık yönetimi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.3 Doğa koruma alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.4 Yatay konulardaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.5 Hava kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.6 Kimyasallar alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.7 Endüstriyel kirlilik kontrolü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.8 Gürültü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması Öncelik 27.9 İklim değişikliği alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması 231

238 27.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 27.1 Su kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 1 Su Kaynakları Yönetimi Yasa Tasarısı 2 Atıksu Yönetimi (Arıtma, Boşaltımlar ve Yeniden Kullanım) ve Arıtma Çamuru Yönetimi Amaç / Kapsam Su kaynaklarının korunup daha iyi yönetiminin sağlanması Kentsel atık suların ve endüstriyel atık suların deşarjının olumsuz etkilerine karşı çevrenin korunması, arıtılmış olan atık suların bertaraf edilmesinde kullanılan metotların çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin en aza indirgenmesi ve dolayısıyla geri kazanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 23 Ekim 2000 tarih ve 2000/60/AT Konsey Direktifi (Su Çerçeve Direktifi) 21 Mayıs 1991 tarih ve 91/271/AET sayılı Konsey Direktifi (Kentsel Atıksu Arıtma Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılını birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Su, tarım, jeoloji ve maden işlerinden /lar/ Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Tarım Dairesi, Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Planlama ve Yerel Yönetimlerden Sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi, Kaymakamlıklar Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Tarımdan ve Su İşlerinden sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi ve Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi 232

239 Tablo 27.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 İçme Suyu Standartları İçme Sularının kalitesinin iyi kalitede olmasının sağlanması amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 3 Kasım 1998 tarih ve 98/83/AT sayılı Konsey Direktifi (İçme Suyu Direktifi) 2015 yılının ikinci Sağlıktan sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, Su, Jeoloji ve Maden işlerinden / Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 4 Yüzme Suyu Standartları Yüzme sularının kalitesinin iyi olmasını sağlayacak standartların düzenlenmesi amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 15 Şubat 2006 tarih ve 2006/7/AT Konsey Direktifi (Yüzme Suları Direktifi) 2015 yılının ikinci Sağlıktan sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, Su işlerinden Sorumlu Bakanlık/ Su İşleri Dairesi, Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 5 Yeraltı Su Kaynaklarının Korunması ve Yönetimi Yeraltı sularının miktar ve kalitesinin korunmasının sağlanması amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/118/AT Konsey Direktifi (Yeraltı Suyu Direktifi) 2015 yılının ikinci Su işlerinden Sorumlu Bakanlık Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Planlamadan ve Yerel Yönetimlerden /lar/ Şehir Planlama Dairesi, Kaymakamlıklar 233

240 Tablo 27.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 6 Nitrat Tarımsal amaçlı kullanılan nitratın yeraltı ve yüzey sularında yaratacağı kirlenmelere karşı gerekli önlemlerin alınmasını sağlamak amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 12 Aralık 1991 tarih ve 91/676/AET sayılı Konsey Direktifi (Nitrat Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Su ve tarımdan /lar/ Su İşleri Dairesi, Tarım Dairesi, Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 7 Su Kuyusu Açma ve Su Çekimleri Standartları Ülkemizdeki kıt su kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Su Kaynakları Yönetimi Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 23 Ekim 2000 tarih ve 2000/60/AT Konsey Direktifi (Su Çerçeve Direktifi) 2016 yılının ikinci Su, jeoloji ve maden işlerinden sorumlu Bakanlık/lar/ Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.1-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Tarım Dairesi, Şehir Planlama Dairesi, Temel Sağlık Dairesi, Belediyeler, Kaymakamlıklar) 1 Yetkili ve ilgili kurumlara gerekli personel istihdamının sağlanması Su kaynakları yönetiminde kurumlararası yetki ve sorumlukların ve AB gerekliliklerinin belirlenmesine yönelik yasal, idari ve uygulama farklılık analizi çalışmalarını yapmak üzere su yönetimi ile ilgili Bakanlıklar ve kurumlar arasında koordinasyon grubunun oluşturulması Su kalitesi alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Nehir havzaları yönetim planı hazırlanması ve bunların ilgili mekansal planlama karaları ve enstrümanlarına entegre edilmesi Yetkili ve ilgili kurumların personelinin su yönetimi, planlama izinlendirme ve izleme konusunda eğitimi

241 Tablo 27.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Çevre Koruma Dairesi, Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Tarım Dairesi, Şehir Planlama Dairesi 1 Özel koruma gerektiren alanların (yüzey suları ve yeraltı sularının) belirlenip kayıt altına alınması ve bunların mekansal planlama enstrümanına entegre edilmesi Çevre Koruma Dairesi, Belediyeler Uygulama Tarihi Ülke genelinde kanalizasyon ve atık su arıtma sisteminin iyileştirilmesi için plan hazırlanması Kurulacak yeni altyapı ve tesislerin işletilmesi ve yönetimi için ilgili dairelerin personelinin eğitimi Çevre Koruma Dairesi 1 Endüstriyel atık sular ve atık çamuruna ilişkin yönetim planı hazırlanması ve pilot proje hazırlanması Çevre Koruma Dairesi, Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi 1 Su arz ve talebi envanterinin hazırlanması Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi ile Çevre Koruma Dairesinin altyapılarının güçlendirilmesi (atık sular, kuyular, göletler, dereler, su havzaları) ile ilgili GIS sistemi ve veritabanı oluşturulması Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi Kuyu envanterinin hazırlanması Su fiyatlandırma sistemi için seçeneklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi Su çekim ve kullanımının yönetimini sağlayacak bir sistemin kurulması Su İşleri Dairesi 1 Ülke genelinde içme suyu altyapısının iyileştirilmesi projesinin hazırlanması ve uygulamaya konması Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Temel Sağlık Dairesi 1 Yüzme amaçlı kullanılan sahillerin düzenli izlenmesi ve halkın bilgilendirilmesi için bir sistem oluşturulması Çevre Koruma Dairesi, Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Belediyeler 1 Su tasarrufu ve arıtılmış atık su kullanımı konularında kamuoyunun bilinçlendirilmesi

242 Öncelik 27.2 Atık yönetimi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 1 Atık Listesi Atık listesinin oluşturulması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2 Tıbbi Atıkların Kontrolü ve İmhası Tıbbi atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 3 Atık Yönetim Atık yönetiminin insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden gerçekleşebilmesi için genel çerçeveyi belirleme ve genel ilkelerin ve prensiplerin ortaya konulması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 4 Düzenli Depolama Atık bertaraf yöntemlerinden düzenli depolama ile ilgili gerekli standartların ortaya konulması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 5 Ömrünü Tamamlamış Araçlar Ömrünü tamamlamış araçların çevreye ve insan sağlığına zarar vermeden yönetilmesi ve kontrolü ile ilgili düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 3 Mayıs 2000 tarih ve 2000/532/AT sayılı Konsey Kararı (Atık Listesi Kararı) 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) 26 Nisan 1999 tarih ve 99/31/AT sayılı Konsey Direktifi (Düzenli Depolama Direktifi) 18 Eylül 2000 tarih ve 2000/53/AT Konsey Direktifi (Hurda Araçlar Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık /Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 236

243 Tablo 27.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 6 Tehlikeli Atıklar Tehlikeli atıkların etkin bir şekilde oluşturulması ve uygulanması için gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 7 Madeni Atık Yağlar Madeni atık yağların taşınması, depolanması, geri kazanımı veya bertaraf edilmesi ile ilgili düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 8 Bitkisel Atık Yağlar Bitkisel atık yağların taşınması, depolanması, geri kazanımı veya bertaraf edilmesi ile ilgili genel düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 9 Atıkların Taşınması Atıkların güvenli bir şekilde nakliyatının sağlanması için gerekli düzenlemelerin hazırlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 10 Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Ambalaj ve ambalaj atıklarının yönetimi ve kontrolü ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 11 Atık Piller ve Akümülatörler Atık pillerin ve akümülatörlerin yönetimi ve kontrolü ile ilgili düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) 14 Haziran 2006 tarih ve (AT) 1013/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (Atıkların Nakliyatı ) 20 Aralık 1994 tarih ve 94/62/AT Konsey Direktifi (Ambalaj & Ambalaj Atıkları Direktifi) 6 Temmuz 2006 tarih ve 2006/66/AT Konsey Direktifi (Atık Piller & Akümülatörler Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci 2015 yılının ikinci 2016 yılının birinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 237

244 Tablo 27.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 12 Elektrikli ve Elektronik Ekipman Atıkları Elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının yönetimi ve kontrolü ile ilgili düzenlemelerin yapılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 4 Temmuz 2012 tarih ve 2012/19/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Elektrikli ve Elektronik Ekipman Atıkları Direktifi) 2016 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.2-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, İçişlerinden, Ticaret Dairesi, Sağlık işlerinden, Gelir ve Vergi Dairesi, Belediyeler, Kaymakamlıklar) 1 Çevre Koruma Dairesi Atık Birimine gerekli personel istihdamının yapılması İçişlerinden bünyesinde bulunan Yerel Yönetimler Birimi ve Belediyelerin katı atık birimlerine gerekli olan istihdamın 2014 sağlanması 3 Katı atık alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması İçişlerinden, Çevre Koruma Dairesi 1 Güngör Düzenli Depolama tesisinin ikinci hücre altyapı çalışmalarının tamamlanması Atık Yönetim Planının güncelleştirilmesi Geri dönüşümü gerçekleşebilecek atıkların fizibilite çalışmasının yapılması Sızıntı Suyu Arıtma Tesisinin tamamlanması Belli atık çeşitlerinin yönetim planlarının hazırlanması Sağlık işlerinden, Çevre Koruma Dairesi 1 Tıbbi Atık Bertaraf Tesisinin eksikliklerinin giderilmesi Tıbbi atıkların yönetimi ile ilgili strateji planlarının hazırlanması İçişlerinden, Çevre Koruma Dairesi, Belediyeler 1 Katı Atık Yönetimi ile ilgili maliyet çalışmalarının başlatılması Ayrıştırma tesisinin planlaması ve uygulanmasının sağlanması Katı atık ile ilgili veri tabanının oluşturulması

245 Tablo 27.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi 4 Az ve orta riskli mevcut çöp alanlarının kapatılması ve birleştirilmesi ile ilgili strateji planlarının hazırlanması İnşaat Atıkları Yönetim Planının hazırlanması Tehlikeli Atıklar Yönetim Planının hazırlanması Transfer istasyonlarının strateji planlarının hazırlanması ve uygulanması Katı atık konusunda farkındalık çalışmalarının devam edilmesi Kompostlaştırma faaliyetlerinin yaygınlaştırılmasının sağlanması Tehlikeli atıklar için merkezi bir bertaraf tesisinin planlanması Çevre Koruma Dairesi, Belediyeler 1 Atıkları kaynağında ayırmak ile ilgili pilot projelerin planlanması ve uygulanması Çevre Koruma Dairesi, Vergi Dairesi 1 Atık konusu ile ilgili olarak üretici sorumluluğunun geliştirilmesi için uygulamaların başlatılması İçişlerinden, Çevre Koruma Dairesi, Vergi Dairesi 1 Belirli atık çeşitlerinin uygulanmasında pilot projelerin uygulanması Öncelik 27.3 Doğa koruma alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.3-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Av ve Yabani Kuşlar (Değişiklik) Yasa Tasarısı Av hayvanları ile ilgili düzenlemlerin yapılması 30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) 2015 yılının birinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 2 Flora ve Fauna ile ilgili Yasaklanmış Faaliyetlere Yönelik (Bilimsel Araştırma, Muhafaza, Kamu Sağlığı Yasaklanmış bir faaliyette bulunacak kişi ya da kurum adına yapılan başvurulara izin verilirken gerekli -30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa 2014 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 239

246 ve Güvenliği) Usul ve Esasları koşullara ve kısıtlamalara ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) -21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) 3 Koruma Altına Alınacak Olan Flora ve Fauna Listesinin Hazırlanması ve Koruma Seviyelerinin Belirlenmesi Ülkemizde bulunan flora ve faunanın envanterinin çıkarılmasının ve envantere göre listelerin belirlenmesinin sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) -21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) 2015 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/Çevre Koruma Dairesi 4 Sulak Alanlar Sulak alanların korunması ve yönetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) -21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) 2015 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 240

247 Tablo 27.3-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 5 Flora ve Faunanın Düzenleyici Ticaret ile Korunması Ülkedeki koruma altında bulunan flora ve faunanın ticaretinin korunmasını ve kontrol altına alınmasına sağlamaya yönelik usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 9 Aralık 1996 tarih ve (AT) 338/97 sayılı Konsey (Flora ve Faunanın Düzenleyici Ticaret ile Korunması (CITES) ) 2015 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Hayvancılık ve tarımdan sorumlu Bakanlık/lar/ Hayvancılık Dairesi, Tarım Dairesi ve Veteriner Dairesi, Gümrük işlerinden / Gümrük Rüsumat Dairesi 6 Özel Çevre Koruma Bölgesi Seçiminde İzlenecek Kural ve Esaslar Çevre yasasında belirtilen ÖÇKB ilan etme gerekçelerine yönelik usul ve esasları düzenlemek amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) -21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) 2016 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi 241

248 b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.3-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Orman Dairesi, Şehir Planlama Dairesi) Uygulama Tarihi 1 Doğa koruma alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Çevre mevzuatının etkin ve verimli uygulanabilmesi için ilgili kamu kurum ve kuruluşlar ile STÖ lerine gerekli olan yurt içi ve yurt dışı eğitimlerinin sağlanması 3 ÖÇKB Yönetim Planlarının Çevre Planlarına entegre edilmesi Coğrafi Bilgi Sistemi (GIS) oluşturularak ilgili kurumlar arası bilgi paylaşımının sağlanması Çevre Koruma Dairesi 1 Dört ayrı Özel Çevre Koruma Bölgesinde yönetim için gerekli fiziki altyapı projelerinin tamamlanması Flora ve faunasında tehlikede olan türlerin belirlenmesi çalışmalarının yapılması ve tamamlanması CITES türlerinin teşhis ve tanımlanmasında kullanılacak verilerin envanterinin bilgisayar ortamında oluşturulması Çevre Koruma Dairesi, Şehir Planlama Dairesi 1 Bütünleştirilmiş Kıyı Alanları Yönetim Planının (ICZMP) Hazırlanması

249 Öncelik 27.4 Yatay konulardaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.4-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 1 İmar (Değişiklik) Yasa Tasarısı Su kaynaklarının koruma ve yönetiminin mekansal planlanmaya entegre edilmesi, katı atık ile ilgili mekansal gereklerin yerine getirilmesi, doğa koruma ve doğal koruma alanlarının planlanması ile ilgili düzenlemelerin yapılması, Mekansal Plan hazırlama ve planlama uygunluğun sağlanması süreçlerine çevresel değerlendirme süreçlerinin dahil edilmesi, sürdürülebilir mekansal gelişme gereklerinin dahil edilmesi, endüstriyel kirliliği önleme gerekliliklerinin yansıtılması, gürültü gerekliliklerinin ve gürültü ile ilgili planlamaya aktarılması gerekli sair gerekliliklerin dahil edilmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -30 Kasım 2009 tarih ve 2009/147/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Yaban Kuş Direktifi) - 13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) -21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) - 3 Kasım 1998 tarih ve 98/83/AT sayılı Konsey Direktifi (İçme Suyu Direktifi) - 26 Nisan 1999 tarih ve 99/31/AT sayılı Konsey Direktifi (Düzenli Depolama Direktifi) - 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) -25 Haziran 2002 tarih ve 2002/49/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Çevresel Gürültü Yönetimi ve Değerlendirmesi Direktifi) -28 Ocak 2003 tarih ve 2003/4/AT Konsey Direktifi (Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi Su işlerinden sorumlu Bakanlık/ Su İşleri Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 243

250 - 15 Şubat 2006 tarih ve 2006/7/AT Konsey Direktifi (Yüzme Suları Direktifi) - 19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) - 23 Ekim 2000 tarih ve 2000/60/AT Konsey Direktifi (Su Çerçeve Direktifi) - 4 Temmuz 2012 tarih ve 2012/18/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Seveso III Direktifi) 2 DPÖ Kuruluş (Değişiklik) Yasa Tasarısı Ekonomik ve sosyal planlamadan sorumlu kurumun görev ve sorumluluklarının ortaklaşa çevre yönetimi, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde yeniden tanımlanması, beş yıllık kalkınma planı ve yıllık program süreçlerine SÇD ve ÇBE gereklerinin yansıtılması - 13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) - 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) - 28 Ocak 2003 tarih ve 2003/4/AT Konsey Direktifi 2016 yılının birinci Devlet Planlama Örgütü Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi 3 Turizm Endüstrisi Teşvik (Değişiklik) Yasa Tasarısı Turizm teşvik sistemine çevre politikaları ile ÇED mevzuatının gereklerinin yansıtılması - 13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) - 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) 2016 yılının birinci Devlet Planlama Örgütü Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Turizmden sorumlu Bakanlık/ Turizm Planlama Dairesi Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi 244

251 Tablo 27.4-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 4 Teşvik (Değişiklik)Yasa Tasarısı Genel teşvik sistemine çevre politikaları ile ÇED mevzuatının gereklerinin yansıtılması - 13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) - 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) 2016 yılının birinci Devlet Planlama Örgütü Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Turizmden sorumlu Bakanlık/ Turizm Planlama Dairesi Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi 5 Belediye (Değişiklik) Yasa Tasarısı İçme suyu ve atık su gereklerinin yansıtılması amacıyla çerçeve yasa yapılması, atık yönetiminde uygulayıcı olan belediyelerimizin atık yönetimini etkin bir şekilde uygulayabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması ve gürültünün etkin olarak izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin yetkilerin düzenlenmesi -19 Kasım 2008 tarih ve 2008/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Atık Çerçeve Direktifi) -21 Mayıs 1991 tarih ve 91/271/AET sayılı Konsey Direktifi (Kentsel Atıksu Arıtma Direktifi) -3 Kasım 1998 tarih ve 98/83/AT sayılı Konsey Direktifi (İçme Suyu Direktifi) -26 Nisan 1999 tarih ve 99/31/AT sayılı Konsey Direktifi (Düzenli Depolama Direktifi) -25 Haziran 2002 tarih ve 2002/49/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Çevresel Gürültü Yönetimi ve Değerlendirmesi Direktifi) 2016 yılının birinci Yerel yönetimlerden, Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi, Su, jeoloji ve maden işlerinden sorumlu Bakanlık/lar/ Su İşleri Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi 245

252 Tablo 27.4-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 6 Yollar ve Binaları Düzenleme (Değişiklik) Yasa Tasarısı Amaç / Kapsam Binaların enerji performansları ile ilgili, inşaat izni aşamasında aranacak standartlar ve kriterlere ilişkin düzenlemelerin yapılması 7 Kıyı Koruma Yasa Tasarısı Kıyı alanlarının ve denizel yaşam ortamın korunmasını ve kullanımının yönetilmesini sağlayacak, usul, esas ve düzenlemelerin yapılması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/91/AT Konsey Direktifi (yeni ve mevcut Binaların enerji verimliliğinin artırılmasına ilişkin Direktif) - 21 Mayıs 1992 tarih ve 92/43/AET sayılı Konsey Direktifi (Habitat Direktifi) - AB Denizsel Yaşam Politikası Gereklilikleri Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Planlamadan ve Yerel Yönetimlerden Sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi Kaymakamlıklar Belediyeler Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi İçişlerinden sorumlu Bakanlık (Kaymakamlıklar, Şehir Planlama Dairesi) Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Hayvancılıktan / Hayvancılık Dairesi Liman işletmelerinden Sorumlu Bakanlık, Limanlar Dairesi 246

253 Tablo 27.4-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 8 Aarhus Konvansiyonun Kabul Edilmesi için Yasa Tasarısı Çevresel Bilgiye Erişim, Çevresel Konularda Halkın Katılımı ve Yargıya Erişim konusunda uluslararası anlaşmanın, iç hukuk sistemine dahil edilmesi 17 Şubat 2005 tarih ve 2005/370/AT sayılı Konsey Kararı (Aarhus Konvansiyonunun AB tarafından kabulüne ilişkin Karar) 2016 yılının ikinci Başbakanlık/ Mevzuat Dairesi Devlet Planlama Örgütü Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 9 Çevresel Etki Değerlendirme Gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilmesi planlanan bu Tüzük kapsamına giren projelerin yapısı, boyutu veya konumuna bağlı olarak çevre üzerinde meydana getirebileceği tüm olası önemli etkileri belirlemek, değerlendirmek ve olumsuz etkileri engelleyecek ve/veya en aza indirgeyecek önlemleri belirlemek için, bir çevresel etki değerlendirmesi süreci içinde uyulması gereken idari ve teknik usul ve esasları düzenlemek amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) 2014 yılının birinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 10 Çevresel Bilgiye Erişim Çevresel bilgiye erişim konusundaki AB gerekliliklerinin, yansıtılması ve bunlara uygun olarak çevresel bilginin toplanması ve yönetilmesi, mevcut sistemleri güncellenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 28 Ocak 2003 tarih ve 2003/4/AT Konsey Direktifi (Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi) 2015 yılının birinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 247

254 Tablo 27.4-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 11 Stratejik Çevresel Değerlendirme Amaç / Kapsam Ekonomik, sosyal ve fiziki nitelikteki plan ve programın çevresel değerlendirmeye tabii olmasını, karar verme aşamalarına yerel ve merkezi yönetim düzeyinde halkın katılımının dahil edilmesi ve Stratejik Çevresel Değerlendirmenin ekonomik sosyal ve fiziki planlama ve programlama süreçlerinin parçası haline getirilmesinin sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 12 Planlama Onayı (Değişiklik) Planlama Onayı sistemi ile ÇED ereklerini birbirini tamamlaması ve uyumlu hale getirilmesi amacıyla İmar Yasası altında çıkarılacak tüzük değişikliği 13 Çevresel Yükümlülük Çevresel zararların önlenmesi ve telafi edilmesinde kirleten öder prensibi göz önünde bulundurularak çevresel yükümlülüğün çerçevesini belirleyen usul ve esasların sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 14 Halkın Katılımı Stratejik Çevresel Değerlendirme gerekliklerini yansıtacak ve planlamaya halkın katılımını sağlayacak önlemlerin düzenlemesi amacıyla İmar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) 13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) -21 Nisan 2004 tarih ve 2004/35/AT Konsey Direktifi (Çevresel Yükümlülük Direktifi) -13 Aralık 2011 tarihli 2011/92/AB Konsey Direktifi (ÇED Direktifi) - 27 Haziran 2001 tarih ve 2001/42/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci 2015 yılının ikinci 2016 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Planlamadan Sorumlu Bakanlık/Şehir Planlama Dairesi Devlet Planlama Örgütü Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 248

255 b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.4-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Eğitimden, Çevre Koruma Dairesi, Şehir Planlama Dairesi, Devlet Planlama Örgütü) Uygulama Tarihi 1 ÇED raporlarının kalitesinin artırılması, değerlendirme ve halkın katılımı gibi AB gerekliliklerini yerine getirebilmesi için ilgili 2014 kurumların personelinin kapasitesinin artırılması 2 Çevresel etki değerlendirmeye tabii devlete veya özel sektöre ait projeler ile ilgili kurumlararası bilgi alışverişi, danışma, eşgüdüm ve 2014 işbirliğini sağlayacak mekanizma ve prosedürler geliştirilmesi 3 ÇED Direktifinin gereklerinin tam olarak uygulanabilmesi için Ülkesel Fiziki Plan yürürlüğe girinceye kadar geçecek sürede planlama onayı sisteminin tüm ülkede yürürlüğe girmesini sağlayacak bir planlama enstrümanın hazırlanması 4 AB politika ve çevre mevzuatı gerekliliklerine uygun mekansal gelişme politika, planlama onayı ve izinlendirme prosedürlerini iyileştirecek politika ve mevzuat paketinin hazırlanması ve kabul edilmesi 5 Çevreye saygılı mekansal gelişmeyi destekleyici teşvik edici, ekonomik ve mali enstrümanlar dahil (devredilebilir imar hakları, destekleyici, caydırıcı düzenlemeler v.b) yeni planlama araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması 6 SÇD nin karar verme mekanizmasına entegre edilmesini ve SÇD yi gerçekleştirecek kapasitenin oluşturulmasını sağlayacak ilgili kurumlara yönelik eğitimin sağlanması 7 Halkın çevresel bilgiye erişimi için elektronik veritabanı sistemi ve prosedürleri geliştirilmesi Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tabii sektörel ve mekansal politika planlar, programlar ile ilgili kurumlar arası bilgi alışverişi, danışma, eşgüdümü ve işbirliğini sağlayacak mekanizma ve prosedürler geliştirilmesi 9 Çevresel etkilerin en az düzeyde tutulmasına yönelik medya kampanyaları düzenlenmesi Çevresel koruma, çevresel veri ve bilgiye halkın erişimi konularında ve halkın farkındalığını artırmak için kampanyalar ve programlar düzenlenmesi 11 İş çevreleri, sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler ve merkezi yönetim arasında çevresel etkiler ve bunların en az düzeyde tutulmasına yönelik alınacak önlemler ile ilgili ortaklaşa sorumluluğa dayanan mekanizma ve prosedürler oluşturulması 12 Çevresel değerlendirme, halkın katılımı, çevresel bilgiye erişim, ÇED, planlama onayı ve izinlendirme izleme ve yaptırım konularında gerekli farkındalık, bilgi ve beceri alanları ile mesleki uzmanlık alanlarının belirlenmesi ve orta eğitim düzeyinde müfredat ve üniversite düzeyinde teşvik edilecek eğitim alanlarına yönelik bir plan ve program hazırlanması 13 KKTC için Sürdürülebilir Gelişme Stratejisinin hazırlanması Çevresel Etki Değerlendirmelerinin kalitesini artırmak için ÇED uygulayıcılarına yönelik bir akreditasyon sistemi geliştirilmesi KKTC Çevrenin Durumu Raporunun hazırlanması Bireysel projelerde uygulanmak üzere yönlendirici ilkeler, standartlar ve uygulamaların hazırlanması

256 Tablo 27.4-b Yapılması Gerekenler Şehir Planlama Dairesi Uygulama Tarihi 1 Bir bölgesel mekansal gelişme stratejik planı niteliğinde Ülkesel Fiziki Planın tamamlanması Çevresel değerlendirme ve çevresel bilgiye ilişkin veri tabanı oluşturma, planlama onayı, izinlendirme, izleme, denetleme ve yaptırım konularında çevresel hassasiyetlerin dikkate alınarak Şehir Planlama Dairesinin kurumsal altyapısının geliştirilmesi 3 Kaymakamlıklar ve belediyelerde mekansal gelişme yönetimi konusunda personel kapasitesinin ve organizasyonunun geliştirilmesi Kaymakamlıklar ve belediyelerde mekansal gelişim yönetimi konusunda teknik kapasite oluşturulması Çevre Koruma Dairesi 1 Çevresel kontrolü güçlendirmek için IMPEL ağıyla bağlantı kurulması Çevresel Teftiş Konusunda Tavsiyeler hakkında Çevre Koruma Dairesi personelinin eğitilmesi ve kapasitesinin güçlendirilmesi Çevresel izinlendirme, izleme, denetim ve yaptırım sisteminin oluşturulması

257 Öncelik 27.5 Hava kalitesi alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.5-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 1 Hava Kalitesinin Değerlendirmesi ve Yönetimi Amaç / Kapsam Dış ortam hava kalitesi ile ilgili kriterler, standartlar gibi teknik detayların konulması ve bu teknik detayların tanımlarının yerleştirilmesi ve tanımlanmış yöntem ve kriterler baz alınarak hava kalitesinin tayin edilmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2 Hava Kalitesinin Kontrolü Partiküler maddeler, kükürtlü maddeler, organik maddeler, hidrokarbonlar, azotlu maddeler gibi doğal hava bileşimini bozan bütün maddelerin emisyon standartları ve bu emisyon salınımına sebep olan tesis ve faaliyetlerin uyması gereken usul ve esasların gerekliliğinin yansıtılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 15 Aralık 2004 tarih ve 2004/107/AT sayılı (4 Kardeş Direktif) Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 21 Mayıs 2008 tarih ve 2008/50/AT Konsey Direktifi (CAFE) - 21 Mayıs 2008 tarih ve 2008/50/AT Konsey Direktifi (CAFE) - 15 Aralık 2004 tarih ve 2004/107/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (4 Kardeş Direktif) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Enerjiden Sorumlu Bakanlık/Akaryakıt Birimi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Enerjiden Sorumlu Bakanlık/Akaryakıt Birimi 251

258 Tablo 27.5-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Sıvı Yakıt Niteliklerine ve Bunların Niteliklerini İzleme Yolları ve Yöntemlerine İlişkin Gereklilikler Hakkında Teknik Tüzük İthal edilen akaryakıtların, kalitesinden depolanmasına, taşınmasına ve tüketimine kadar tüm safhalarında AB nin yakıtlarla ilgili direktiflerinin gerekliliklerinin yansıtılması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak olan Tüzük - 20 Aralık 1994 tarih ve 94/63/AT Konsey Direktifi - 13 Ekim 1998 tarih ve 98/70/AT Konsey Direktifi - 26 Nisan 1999 tarih ve 99/32/AT sayılı Konsey Direktifi -06 Temmuz 2005 tarih ve 2005/33/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Enerjiden sorumlu Bakanlık/Akaryakıt birimi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 4 Petrol Depolama, Yükleme veya Boşaltımından Kaynaklanan Uçucu Organik Bileşik (UOB) Salınımlarının Kontrolüne İlişkin Teknik Tüzük Petrolün bir terminalden diğer terminale veya bir terminalden bir servis istasyonuna aktarılması, depolanması, yüklenmesi ve taşınması için kullanılan yöntemleri ve yapılan işlemleri, nakil araçları ve gemilere ilişkin uygulamaların düzenlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak olan Tüzük 20 Aralık 1994 tarih ve 94/63/AT Konsey Direktifi 2015 yılının birinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Enerjiden Sorumlu Bakanlık/Akaryakıt birimi 5 Motorlu Araçların Akaryakıt İstasyonlarında Yakıt İkmali Yaparken Uçucu Organik Bileşenlerin Emisyonunun İzlenmesine İlişkin Teknik Tüzük Akaryakıt istasyonlarında motorlu taşıtların yakıt ikmali sırasında yayılan uçucu organik bileşenlerin kontrolünün düzenlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak olan Tüzük -21 Ekim 2009 Tarih ve 2009/126/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi 2015 yılının birinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Enerjiden Sorumlu Bakanlık/Akaryakıt birimi 6 Akaryakıt Satışı ve İştigali (Denetim ve Düzenleme) (Değişiklik) Akaryakıtın istasyonlara taşınması ve depolanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak olan Tüzük 29 Şubat 1994 tarih ve 94/63/AT Konsey Direktifi (Uçucu organik birleşenler) 2015 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 252

259 Tablo 27.5-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 7 Biyo-yakıt Kalitesinin İzlenmesine ve Sera Gazı Salınımının Azaltılmasına İlişkin Teknik Tüzük Amaç / Kapsam Biyo-yakıt kalitesinin izlenmesine ve sera gazı salınımının azaltılmasına ilişkin, otomotiv ve ısıtma amaçlı biyo-yakıtların kalitesinin izlenmesine, sera gazı salınımlarının azaltılmasının hesaplanmasına yönelik metodoloji ile sorumlu kurumun gereklilikleri ve görevlerinin düzenlenmesi amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak olan Tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 23 Nisan 2009 tarih ve 2009/28/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 2016 yılı birinci Akaryakıttan sorumlu Bakanlık/Akaryakıt Birimi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.5-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Akaryakıt Birimi, Belediyeler) 1 Hava kalitesi sektörüne bağlı olarak akaryakıt biriminin kapasitesinin güçlendirilmesi Hava kalitesi alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Emisyon kaynaklarını belirleyen envanter çalışmasının yapılması AB nin petrol kalitesi ve sıvı yakıtlardaki kükürt gerekliliklerini yansıtan bir mevzuatın kabul edilmesi, motorlu araçlar için iyi kalitede petrole ve dizel yakıta geçiş ve enerji üretiminde düşük kükürtlü ağır akaryakıt kullanımı için bir strateji planının geliştirilmesi 5 Çevre Koruma Dairesi ile ilgili kurumların teknik altyapısının geliştrilmesi Çevre Koruma Dairesi 1 Hava kalitesi ölçüm istasyonlarından gelecek olan verilerin izlenmesi ve raporlama için kapasite ve sistem geliştirilmesi Akaryakıt Birimi 1 Akaryakıt laboratuvarının teknik kapasitesinin güçlendirilmesi

260 Öncelik 27.6 Kimyasallar alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo: 27.6-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Tehlikeli Kimyasalların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Paketlenmesi Piyasada bulunan tehlikeli maddelerin ve preparatların sınıflandırılma, paketlenme, tanımlanma ve tanıtımını yapma usullerinin düzenlenmesi amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 67/548/AET ve 1999/45/AT sayılı Direktifleri yürürlükten kaldıran ve (AT) 1907/2006 sayılı tadil eden, maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve paketlenmesine ilişkin 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1272/2008/ Konsey 2015 yılının birinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden /lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi 2 Sınıflandırılmış Maddeler Listesi Kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve paketlenmesi ile küresel uyumlaştırma sistemi tüzüklerinde kullanılacak olan maddeler listesinin düzenlenmesi amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1272/2008/ sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (Küresel Uyumlaştırma Sistemi ) 2015 yılının birinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan Sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden Sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi 254

261 Tablo: 27.6-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Küresel Uyumlaştırma Sistemi Küresel Uyumlaştırılmış Sınıflandırma ve Etiketleme Sistemiyle uyumlu kimyasalların sınıflandırılması, paketlendirilmesi, etiketlendirilmesi ve reklamlarının yapılması konularının düzenlenmesi amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1272/2008/ sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (Küresel Uyumlaştırma Sistemi ) 2015 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan Sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden Sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi 4 Kimyasallar ile ilgili Güvenlik Veri Belgesi İşyerleri ve depolar gibi yerlerde muhafaza edilen kimyasalların insan sağlığının korunması, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması ve çevrenin korunması bağlamında gerekli önlemlerin sağlanması amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük (AT) 1907/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (REACH ) 2015 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan Sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden Sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi 255

262 Tablo: 27.6-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 5 Tehlikeli Kimyasalların Depolanması ve Perakende Satışına İlişkin Tüzük Amaç / Kapsam Tehlikeli kimyasalların depolanması sırasında insan sağlığını ve çevreyi korumanın yanı sıra belli kimyasal grupların tesisler ve tesis içerisindeki yerleşimlerinin korunması amacıyla gerekli olan özel teknik ve kurumsal önlemlere yönelik gereklilikler ve muafiyetleri sağlar. 6 Biyosidal Ürünler Biyosidal ürünlerin üretimi, ithali, kaydedilmesi ve satışı ile ilgili tüm usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Kimyasallar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı -(AT) 1907/2006 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (REACH ) -67/548/AET ve 1999/45/AT sayılı Direktifleri yürürlükten kaldıran ve (AT) 1907/2006 sayılı tadil eden, maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve paketlenmesine ilişkin 16 Aralık 2008 tarihli ve (AT) 1272/2008/ Konsey -22 Mayıs 2012 tarih ve (AB) 528/2012 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (Biyosidal Ürünlerinin Pazara Sunulması ve Kullanılması) 22 Mayıs 2012 tarih ve (AB) 528/2012 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey (Biyosidal Ürünlerinin Pazara Sunulması ve Kullanılması) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının ikinci 2016 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan Sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden Sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sağlıktan Sorumlu Bakanlık/ Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İlaç Eczacılık Dairesi Tarım ve veterinerden Sorumlu Bakanlık/lar/ Tarım Dairesi, Veteriner Dairesi 256

263 b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.6-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Sağlık işlerinden, İlaç ve Eczacılık Dairesi, Tarım Dairesi, Çevre Koruma Dairesi, Ticaret Dairesi, Devlet Laboratuvarı, Gümrük ve Rüsumat Dairesi, Veteriner Dairesi ) 1 Kimyasallar Yasası nın uygulanabilmesi için Çevre Koruma Dairesine gerekli personel istihdamın yapılması Yetkili makamların kimyasallar, kimyasal madde ve karışımların kontrolü ile ilgili mevzuatın uygulanması konusunda eğitilmeleri Kimyasallar alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Kimyasal maddelerin kontrol edilebilmesi için yöntemlerin belirlenerek ilgili kontrol sisteminin oluşturulması İlgili kurumlarda kimyasal maddeler ve karışımlar ile ilgili görev yapacak personelin mevzuat uyumu ve uygulanması konusunda eğitilmeleri ve bu çerçevede eğitim rehberlerinin hazırlanması Piyasaya arz edilen kimyasal maddeler ile ilgili envanterin oluşturulması Kimyasallar için bir veri bankasının oluşturulması Sağlık Bakanlığı bünyesindeki devlet laboratuvarının kimyasal maddeler ile karışımların ve biyosidal ürünlerin kontrol ve analizlerini yapabilecek şekilde teknik donanım eksikliklerinin giderilmesi ve güçlendirilmesi Kimyasalların güvenliği konusunda halkın bilinçlendirilmesi çalışmalarının gerçekleştirilmesi

264 Öncelik 27.7 Endüstriyel kirlilik kontrolü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.7-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 1 Atık Yakma Tesisleri Ülke genelinde toplanacak olan atıkların yakılarak enerjiye dönüştürülmesi ve emisyonların kontrol altına alınması için gerekli olan usul ve esasların sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 2 Büyük Yakma Tesisleri Enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu ortaya çıkan kirletici emisyonların kontrol altına alınması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 3 Çevre Denetim ve Çevresel İzin Ülkemizdeki çevresel denetimlerin daha etkin ve sistemli bir şekilde yürütülmesi için usul ve esasların sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 4 Sanayi Emisyon Önemli endüstriyel tesislerden kaynaklanan kirliliğin kontrol altına alınması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 4 Aralık 2000 tarih ve 2000/76/AT Konsey Direktifi (Atıkların Yakılması direktifi) - 24 Kasım 2010 tarih ve 2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Endüstriyel Emisyonlar Direktifi) -23 Ekim 2001 tarih ve 2001/80/AT Konsey Direktifi (Büyük Yakma Tesisi Direktifi) - 24 Kasım 2010 tarih ve 2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 4 Nisan 2001 tarih ve 2001/331/AT sayılı Çevresel Denetime ilişkin Komisyon Tavsiye Kararı -15 Ocak 2008 tarih ve 2008/1/AT Konsey Direktifi (Entegre Kirlilik Önleme Kontrol (EKÖK) Direktifi) -24 Kasım 2010 tarih ve 2010/75/AB Konsey Direktifi (Endüstriyel Emisyonlar Direktifi) Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci 2015 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sanayiden Sorumlu Bakanlık/Sanayi Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sanayiden sorumlu Bakanlık/Sanayi Dairesi Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 258

265 Tablo 27.7-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 5 Gönüllü Çevresel Yönetim ve Tetkik Sistemi Tesislerin geri dönüşüm sistemleri oluşturularak çevreye yapacağı etkilerin azaltılması ve yönetimi için usul ve esasların sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 25 Kasım tarih ve (AT) 1221/2009 sayılı Eko-yönetim ve Denetime (EMAS) ilişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey 2016 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 6 Uçucu Organik Bilişenlerin (VOC) Emisyonları Azaltmak İçin Çözücüler Kullanan Tesisler Sanayi tesislerinde kullanılan çözücülerden meydana gelecek olan Uçucu Organik Bileşenler emisyonlarını azaltmak için usul ve esasların sağlanması amacıyla Çevre Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük 11 Mart 1999 tarih ve 1999/13/AT sayılı Konsey Direktifi (Uçucu Organik Bileşenler Emisyonları Azaltma Direktifi) -24 Kasım 2010 tarih ve 2010/75/AB Konsey Direktifi (Endüstriyel Emisyonlar Direktifi) 2016 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.7-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Belediyeler, Kaymakamlıklar, KIBTEK) 1 Endüstriyel kirlilik ve kontrol alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Emisyon kaynaklarını belirleyen envanter çalışmasının yapılması EKÖK Direktifi nin uygulanmasına yönelik bir pilot proje yapılması Endüstriyel tesislere izin verilmesi sürecinde halk katılımı konusunda bir pilot proje yapılması Çevre mevzuatının etkin ve verimli uygulanabilmesi için ilgili kamu kurum ve kuruluşlar ile STÖ lere gerekli olan yurt içi ve yurt dışı eğitimlerinin sağlanması

266 Tablo 27.7-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Çevre Koruma Dairesi 1 Çevresel izinlendirme, izleme, denetim ve yaptırım sisteminin oluşturulması En İyi Mevcut Tekniklerin gerekliliklerinin uygulanması için plan ve program hazırlanması Genel bağlayıcı kuralların hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin rehberlerin hazırlanması EKÖK mevzuatında hazırlanacak olan tüzüklerin kılavuzlarının tamamlanması Endüstriyel kirlilik ve kontrol alanını için Çevre Koruma Dairesine gerekli personel istihdamının yapılması Çevresel kontrolü güçlendirmek için IMPEL ve Avrupa Çevre Ajansı ağı ile bağlantı kurulması Öncelik 27.8 Gürültü alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.8-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Gürültü ve Ses Kontrol İç ve dış ortam gürültü seviyeleri konusunda standartların belirlenmesi, çevresel gürültünün esas ve kriterlerinin belirlenmesi, kamuoyunun gürültü konularında bilgilendirilmesi, gürültüyü azaltmaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve uygulanmasının sağlanması 25 Haziran 2002 tarih ve 2002/49/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (Çevresel Gürültü Yönetimi ve Değerlendirmesi Direktifi) 2015 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi 260

267 b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.8-b Yapılması Gerekenler Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Sivil Havacılık Dairesi, Karayolları Dairesi, Belediyeler) Uygulama Tarihi 1 Gürültü alanında AB mevzuatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Gürültü haritalarının hazırlanması ve bu haritaların diğer planlama alanlarına dahil edilmesi Çevre mevzuatının etkin ve verimli uygulanabilmesi için ilgili kamu kurum ve kuruluşlar ile STÖ lerine gerekli olan yurt içi ve yurt dışı eğitimlerinin sağlanması 4 Belirlenecek ses kirlilik kaynakları ve ses seviyelerine dair veri tabanlarının oluşturulması Çevre Koruma Dairesi 1 Gürültü izleme ve teftiş sistemlerinin kurulması Gürültü sektöründe çalışmak üzere Çevre Koruma Dairesine gerekli personel istihdamın sağlanması

268 Öncelik 27.9 İklim değişikliği alanındaki AB mevzuatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu Tablo 27.9-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Binaların Enerji Performansı Yasa Tasarısı Binaların Enerji performansı ile ilgili yasal çerçevenin oluşturulması 16 Aralık 2002 tarih ve 2002/91/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Çevreden sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Meteoroloji işlerinden / Meteoroloji Dairesi Planlamadan sorumlu Bakanlık/ Şehir Planlama Dairesi, Yerel yönetimlerden yorumlu Bakanlık/ Belediyeler Enerjiden sorumlu Bakanlık/ KIBTEK 2 Yolcu Araçlarının Enerji Etkinlik Etiketlenmesi Yasa Tasarısı KKTC de yolcu araçlarının uygun standartta olmasının sağlanması ve enerji bilgilerini gösteren etiketlendirmenin yapılabilmesi için düzenleme yapılması 13 Aralık 1999 tarih ve 1999/94/AT Konsey Direktifi 2016 yılının ikinci Çevreden Sorumlu Bakanlık/ Çevre Koruma Dairesi Sanayiden Sorumlu Bakanlık/ Sanayi Dairesi, Ticaret Dairesi Gümrük işlerinden Sorumlu Bakanlık/ Gümrük Dairesi 262

269 b) İdari Düzenleme Tablosu Tablo 27.9-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ortak Çalışmalar (Çevre Koruma Dairesi, Tarım Meteoroloji Dairesi, Su İşleri Dairesi, Şehir Planlama Dairesi, Gümrük Dairesi, Ticaret Dairesi, Araç Kayıt Dairesi, Kaymakamlıklar, KIB-TEK, Belediyeler) 1 Uluslararası raporlandırma gerekliliklerine göre sera etkisi yapan gaz emisyonlarının bir envanterini hazırlama konusunda orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması 2 İklim değişikliğine bağlı olası sorunlar ile bunların azaltılması için alınacak olan önlemlerin belirlenmesine yönelik bir strateji planının hazırlanması 3 Hükümet binalarında enerji etkinliğini artırmaya yönelik yatırım programı hazırlanması Yenilenebilir enerji programı hazırlanması Mevcut karbondioksit ve diğer sera gazı seviyelerini tespit etmek için emisyon envanteri çalışmalarının başlatılması Enerji tasarrufu, yenilenebilir kaynak kullanımı için vergi muafiyeti ve teşvikler düzenlenmesi İklim değişikliği ile ilgili düzenlemelerin yapılması için personel ve teknik kapasitenin oluşturulması Enerji performansı yüksek olan bina tasarımı, izinlendirme konusunda ilgili kurumlara ve meslek kurumlarına yönelik eğitim sağlanması Mekansal gelişim politikaları ve hedeflerinin uygulanması ve uygulamanın izlenmesi konusunda daha etkin ve etkili bir bilgi paylaşımı ve işbirliği için ŞPD/ÇKD/DPÖ arasında teknik kapasitenin oluşturulması

270 FASIL 28: TÜKETİCİNİN VE SAĞLIĞIN KORUNMASI 28.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB tüketici politikası, temelde Avrupa Birliği vatandaşlarının çıkarlarının korunmasını ve buna dayanarak yaşam standartlarının yükseltilmesini hedeflemektedir. Tüketicinin korunması mevzuatı; tüketicinin ekonomik çıkarları ile tüketici güvenliğinin korunması amacıyla belirli standartlar getirmeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda, AB üye devletlerinde oluşturulan tüketici ağ merkezleri ile tüketici sorunlarına daha kısa zamanda çözüm bulunması ve mevcut mevzuata bağlı kalarak, AB üye devletlerinde yaşayan herkes için güvenli ve kaliteli mal ve hizmet sunumu yoluyla tüketicilerin yaşam standartlarının iyileştirilmesi hedeflenmektedir. Sağlığın korunması alanında ise, yetkilerin genel olarak üye devletlere ait olmasına rağmen AB nin sınır ötesi sağlık tehditleri, hastaların dolaşımı ve sağlıkta eşitsizliklerin azaltılması gibi üye devletin eylemlerini tamamlayıcı olan bazı eylemleri üstlenme zorunluluğu vardır. Ayrıca AB de sağlığı iyileştirmek için dört prensip ve üç stratejik tema üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Stratejinin prensipleri şunlardır; paylaşılan sağlık değerleri, sağlık en büyük zenginliktir, geliştirilecek tüm politikalarda sağlık, ve global sağlıkta AB nin sesinin güçlendirilmesi. Stratejik temalar ise; yaşlanmakta olan Avrupa da iyi sağlığı teşvik etmek, vatandaşları sağlık tehditlerinden korumak, dinamik sağlık sistemleri ile yeni teknolojileri içermektedir. Avrupa nın tümünde, birçok Birlik politikalarının ve eylemlerinin sağlık ve sağlık sistemleri üzerinde etkisi vardır. Bunlar, birçok kez değişik bir politik yaklaşımı ile geliştirilmişlerdir. Ancak karar verme mekanizmasında yer alanlar, genelde potansiyel sağlık etkilerinin farkında değildirler. Önemli sağlık belirleyicilerini yalnızca sağlık politikaları değil aynı zamanda çevre, sosyal veya ekonomi politikaları gibi diğer politika alanları da etkilediğinden koordineli eylemlere ihtiyaç vardır. 28.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı Tüketicinin Korunması: a. Tüketicileri Koruma Yasası 27 Ekim 2004 tarih ve (AT) 2006/2004 Konsey, tüketicileri koruma mevzuatının uygulamasına yönelik yetkili makamalar arasında oluşturulan işbirliğini düzenlemektedir. 11 Mayıs 2005 tarih ve 2005/29/AT Konsey Direktifi, iç pazarda işletmeden tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalara ilişkin konuları düzenlemektedir. 12 Aralık 2006 tarih ve 2006/114/AT Konsey Direktifi, yanıltıcı ve karşılaştırmalı reklamlara ilişkin konuları düzenlemektedir. 23 Nisan 2008 tarih ve 2008/48/AT Konsey Direktifi, tüketici kredi sözleşmeleri hakkındadır. 264

271 b. Genel Ürün Güvenliği 3 Aralık 2001 tarih ve 2001/95/AT Konsey Direktifi, genel ürün güvenliğine ilişkin konuları düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve 765/2008 sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey, akreditasyon ve piyasa gözetimi ile ilgili ürünlerin pazarlanmasına ilişkin hususları düzenlemektedir. 9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT sayılı Avrupa Parlementosu ve Konsey Kararı, ürünlerin pazarlanmasına ilişkin ortak çerçeveye ilişkin hususları düzenlemektedir. Sağlığın Korunması: a. Tütün ve Tütün Ürünlerinin Zararlarının Korunma 5 Haziran 2001 tarih ve 2001/37/AT Konsey Direktifi, üye devletlerin tütün ürünlerinin üretim, sunum ve satışları ile ilgili yasa, tüzük ve idari hükümlerinin yakınlaştırılmasına ilişkin konuları düzenlemektedir. 26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/33/AT Konsey Direktifi, tütün ürünlerinin reklamı ve sponsorluğuna ilişkin konuları düzenlemektedir. 11 Aralık 2007 tarih ve 2007/65/AT Konsey Direktifi, üye devletlerin televizyon yayıncılık etkinliklerinin izlenmesini düzenler. b. Bulaşıcı Hastalıkların Tarama ve Kontrolü 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/57/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolü için erken uyarı ve yanıt sistemine ilişkin konuları düzenlemektedir. 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/96/AT sayılı Komisyon Kararı, kurulan ağ tarafından giderek kapsanacak bulaşıcı hastalıklara ilişkin konuları düzenlemektedir. 19 Mart 2002 tarih ve 2002/253/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların rapor edilmesi için vaka tanımlarının ortaya konulmasına ilişkin konuları düzenlemektedir. 17 Temmuz 2003 tarih ve 2003/542/AT sayılı Komisyon Kararı, tahsis edilmiş tarama ağının çalışması hakkındadır. 29 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1882/2003 Konsey, prosedüre konu olan enstrümanlarda yer alan uygulayıcı güçlerin çalışmalarına yardımcı olan düzenleyici komiteye ilişkin koşulları düzenlemektedir. 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 851/2004 Konsey, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi kurulmasına ilişkin konuları düzenlemektedir. 18 Aralık 2007 tarih ve 2007/875/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların listelenmesine ilişkin konuları düzenlemektedir. 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/351/AT sayılı Komisyon Kararı, erken uyarı ve cevap sistemi içinde bulaşıcı hastalıkların kontrol ve korunmasına ilişkin raporlanması gereken olayları düzenlemektedir. 265

272 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/426/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların Birlik ağına raporlanması için vaka tanımlarına ilişkin düzenleme getirmektedir. 2 Nisan 2009 tarih ve 2009/312/ AT Sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların listelenmesine ilişkin konuları düzenlemektedir 30 Nisan 2009 tarih ve 2009/363/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların raporlanması için vaka tanımlarını düzenlemektedir. 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/539/ AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların listelenmesine ilişkin konuları düzenlemektedir. 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/540/AT sayılı Komisyon Kararı, bulaşıcı hastalıkların raporlanması için vaka tanımlarına ilişkin hususları düzenlemektedir. 3 Eylül 2012 tarih ve 2012/492/AB sayılı Komisyon Kararı, 2000/96/AT sayılı Kararın eklerindeki bulaşıcı hastalıkların listesinin tadil edilmesini düzenlemektedir. 22 Ekim 2013 tarih ve 1082/2013/AB Konsey Kararı, sağlık açısından tehlike oluşturan sınır ötesi tehditlere ilişkin konuları düzenlemektedir. c. Kan ve Kan Bileşenleri 6 Kasım 2001 tarih ve 2001/83/AT Konsey Direktifi, insan kullanımına yönelik tıbbi ürünlere ilişkin Birlik kurallarını düzenlemektedir. 27 Ocak 2003 tarih ve 2002/98/AT Konsey Direktifi, insan kanı ve kan bileşenlerinin toplanması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması ve dağıtımına ilişkin güvenlik ve kalite standartlarını düzenlemektedir. 22 Mart 2004 tarih ve 2004/33/AT sayılı Direktifi, 2002/98/AT Konsey Direktifi nde yer alan kan ve kan bileşenlerinin bazı teknik gerekliliklerinin uygulanmasını düzenlemektedir. 30 Eylül 2005 tarih ve 2005/61/AT sayılı Komisyon Direktifi, 2002/98/AT Konsey Direktifi nin izlenebilirlik gerekleri ve ciddi yan etkilerinin bildirimine ilişkin hükümlerin uygulanmasını düzenlemektedir. 30 Eylül 2005 tarih ve 2005/62/AT sayılı Komisyon Direktifi, 2002/98/AT Konsey Direktifinin, kan kuruluşları için bir kalite sistemi oluşturulmasına dair Birlik standartlarının ve spesifikasyonlarının uygulanmasını düzenlemektedir. d. Hücre, Doku ve Organ Nakli 31 Mart 2004 tarih ve 2004/23/AT Konsey Direktifi, insan hücre ve dokuların bağışlanmasına, elde edilmesine, test edilmesine, işlenmesine, korunmasına, saklanmasına ve dağıtımına ilişkin kalite ve güvenlik standartlarını düzenlemektedir. 8 Şubat 2006 tarih ve 2006/17/AT sayılı Komisyon Direktifi, insan doku ve hücrelerinin bağışlanması, elde edilmesi ve test edilmesine ilişkin belirli teknik şartlara dair 2004/23/AT sayılı Direktif in uygulanmasını düzenlemektedir. 266

273 24 Ekim 2006 tarih ve 2006/86/AT sayılı Komisyon Direktifi, insan hücre ve dokularının bağışlanması, elde edilmesi, test edilmesi, işlenmesi, korunması, saklanması ve dağıtımı için kalite ve güvenlik standartlarına ilişkin 31 Mart 2004 tarih ve 2004/23/AT Konsey Direktifinin uygulanmasını düzenlemektedir. 7 Temmuz 2010 tarih ve 2010/45/AT Konsey Direktifi, nakil amacı ile kullanılacak olan organların standart kalitesini ve güvenliğini düzenlemektedir. 267

274 28.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Tüketicinin Korunması Tüketicinin korunması alanında kamu yönetimi bünyesinde yeterli düzeyde kurumsal yapılanmanın gerekliliği vurgulanmakta ve bu yapılanma içerisinde temel olarak kamu tüketici otoritelerinin yetkilendirilmesi hedeflenmektedir. Tüketicilerin haklarını mahkeme aracılığıyla arama imkanlarının yanı sıra alternatif çözüm yollarının üretilebilmesi için mahkeme dışı organların oluşturulmasının gerekliliği kurumsal yapılanma kapsamında ele alınmaktadır. Söz konusu mahkeme dışı organların ise diğer üye devletlerdeki benzer kuruluşlarla bağlantılı ve sınır ötesi sorunların çözümlenmesinde yardımcı olacak nitelikte olması gerekli görülmektedir. Kamu yönetimi bünyesinde gerekli görülen kurumsal yapılanma çerçevesinde, güvenlik önlemleri ile ilgili bir takım idari yapılanma ve uygulama gerekliliğine de değinilmektedir. Ürün güvenliğinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için üye devletlerde olması gereken ortak noktalara ise kurumsal yapılanma çerçevesinde değinilmektedir. Bu kapsamda dikkate alınması gereken hususlar şunlardır: - Gerekli görüldüğü durumlarda, etkili ve caydırıcı yöntemlerin uygulanması; - Tüketici korunmasına yönelik sistematik ve koordineli bir şekilde piyasa gözetiminin yapılması; - Piyasa gözetiminin şeffaf olması ve piyasa gözetimi kapsamında elde edilen sonuçlara tüketici ile diğer paydaşların erişiminin sağlanması; - Piyasa gözetimi sonuçları hakkında düzenli aralıklarla Avrupa Komisyonunun bilgilendirilmesi; - Uygulama otoriteleri arasında işbirliğinin oluşturulabilmesi için Avrupa Komisyonunun da katılımıyla bir çerçeve kurulması; - İlgili otoritelerin son bilimsel gelişmelerden haberdar olması ve söz konusu gelişmelerin uygulanması; - Tehlikeli tüketim mallarının üye olmayan ülkelere ihracatının yasaklanması; - Satışa sunulan tehlikeli tüketim mallarının toplatılması ve risk faktörleriyle ilgili olarak tüketicinin bilgilendirilmesi; - Belli ürünler için inceleme ve risk faktörleri ile ilgili değerlendirme tamamlanana kadar bu ürünlerin satışa sunumunun geçici süreliğine yasaklanması; - Önemli risklerin mevcut olduğu durumlarda, hızlı ve erken müdahale imkanının olması; - Hızlı Uyarı Sistemi aracılığıyla satışa sunulması engellenen ürünler ile kısıtlama getirilen ürünler hakkında Avrupa Komisyonunun bilgilendirilmesi. Birliğin gerekliliklerinin yerine getirilmesi için bağımsız ve etkili piyasa gözetiminin yanı sıra uygulama mekanizmalarının oluşturulması bir diğer gereklilik olarak belirtilmiştir. Bu kapsamda tüketicinin korunması ile ilgili ihlallerin tespit edilmesi ve tüketicinin güvenliği ile ekonomik çıkarlarının korunmasına yönelik yapılacak olan piyasa gözetimi, ilgili yerel otoriteler eliyle yürütülmelidir. Tüketici şikayetlerine cevap verebilecek nitelikte otoritelerin oluşturulması ve söz konusu otoritelerin tüketicinin korunmasına yönelik kuralların işleyişiyle birebir ilgili olması amaçlanmaktadır. Bu otoriteler kamu kuruluşu ve sivil toplum örgütü niteliğini taşıyabilmeli, tüketici çıkarlarının ihlali ile ilgili diğer üye devletlerden sevk edilen konularla ilgilenmeli ve ayrıca gerekli görüldüğü takdirde uyarı yayınlayabilmelidir. Birlik müktesebatı çerçevesinde kesin bir gereklilik olarak belirtilmemesine rağmen, tüketici dernekleri tarafından, tüketiciyi koruyan menfaatlerin, tüketici derneklerinin uygulama ve yaptırımlarının gelişmekte olan politika içerisinde etkinliği sağlanmalıdır. Ayrıca tüketicinin bilgilendirilebilmesi ve söz konusu hakların kullanılabilmesi amacıyla doğrudan veya dolaylı olarak tüketici dernekleri tarafından tüketici hakları ile ilgili eğitimler verilmelidir. 268

275 Sağlığın Korunması Bulaşıcı hastalıkların kontrolü ve epidemiyolojik taraması için bir ağ oluşturulmasına ilişkin hükümleri içermekte ve bulaşıcı hastalıkların tarama ve kontrolüne ilişkin ulusal sistemlerin varlığını kabul etmektedir. Bu ağın iki elemanı vardır: epidemiyolojik tarama ve erken uyarı ve yanıt sistemi (EWRS). Üye devlet bulaşıcı hastalıkların epidemiyolojik taraması için ulusal seviyede bilgi toplamaktan ve bunları Birlik seviyesinde dağıtmaktan sorumlu olacak yetkili otoriteleri ve ayni zamanda kamu sağlığını korumak için gerekli olabilecek önlemleri belirlemekten sorumlu olacak yetkili kamu sağlığı otoritelerini belirler. Ulusal epidemiyolojik tarama sisteminin kapsamında olması gereken bulaşıcı hastalıkların listesi 2000/96/AT sayılı Karar içinde yer almaktadır. Bulaşıcı hastalıkların raporlanması için vaka tanımları 2002/253/AT sayılı Karar içinde tanımlanmıştır. 2000/57/AT sayılı Komisyon Direktifi nin uygulanması; üye devletlerden bulaşıcı hastalıklara ilişkin potansiyel sağlık tehdidi olan olaylarda hızlı bilgi değişimi amacıyla EWRS için günde yirmi dört saat ve haftada yedi gün çalışacak temas noktası organize etmeleri ve koruyucu önlemleri almadan önce gerekli danışmanın yapılacağını garanti etmeleri beklenmektedir. 2003/542/AT Komisyon Kararı na göre üye devletler; belirlenmiş kurumsal yapıları ve/veya otoriteleri aracılığıyla, her bir tarama ağı için bir temas noktası oluşturup, bunları bilgi ve veri temin edici ulusal temsilcisi olarak delege edeceklerdir. Bu kurumlardan ayrı olarak, hangi yapıyı kullanacağı kararı tamamen üye devletin kendisine aittir, ancak mevzuatın gerekliliklerinin uygulanması ile başarılacak etkinin temin edilmesi önemlidir. Uluslararası Sağlık Tüzükleri hastalıkların uluslararası yayılmasını önleme, yayılması halinde ondan korunmayı kontrol etme ve ona eşdeğer olabilecek ve halk sağlığı risklerini sınırlayacak oranda ve gereksiz uluslararası taşınmayı ve ticareti engelleyecek bir kamu sağlığı sistemi oluşturmayı hedeflemektedir. Uluslararası Sağlık Tüzükleri, sağlık olaylarını ve bulaşıcı, kimyasal, çapraz referans, radyo-nükleer ve bilinmeyen çıkış noktalı sağlık risklerini içermektedir. IHR ye bulaşıcı hastalıkları da kapsadığı için 2007/875/AT sayılı Karar a bu gibi olayların üye devlet tarafından Dünya Sağlık Örgütüne bildirimi ile ilgili eylemleri AB seviyesinde kontrol etmek için bir çapraz referans da yerleştirilmiştir. Uluslararası Sağlık Tüzükleri, ayni zamanda ulusal yapı ve kaynakların en az çekirdek kapasite gerekliliklerini uygulamak için farz olan koşulları da temin etmektedir. Kapasite oluşturma, ağa iletilen epidemiyolojik taramaya ve uygulanmış olan kontrol önlemlerine ilişkin bilginin anında üye devletlerin ve Komisyonun diğer katılımcı otoritelerine iletildiğini garanti etmek için yaşamsal bir elemandır. Jenerik planların yanı sıra evrensel veya diğer sağlık tehditlerine karşı hazırlıklı olma planlarının da oluşturulması tavsiye edilmektedir. Ayrıca, uygun laboratuvar kapasitesinin belirtilmesi de gereklidir. Bunun yanında, üye devletler AB kamu sağlığı programlarını takip edebilecek ve gerektiğinde bu programlara katılabilecek uygun ve yeterli idari altyapıyı da oluşturmalıdırlar. 269

276 28.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 28.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Ekonomi işlerinden sorumlu Bakanlığa bağlı Ticaret Dairesi bünyesinde yürütülmekte olan çalışmalar iki bölümden oluşmaktadır. Bu bağlamda sayılı Tüketicileri Koruma Yasası nın revize edilerek AB mevzuatına uyum sağlanmasına ilişkin bir çalışma yürütülmektedir. Bir diğer çalışma ise ürün güvenliğine yöneliktir. Söz konusu çalışmalar kapsamında Tüketicileri Koruma Yasası nda bazı değişiklikler yapılmış olup bu değişikliğe bağlı olarak bazı ikincil düzenlemeler hazırlanıp Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmıştır. Bu ikincil düzenlemeler; Devre Tatil Sözleşmelerine İlişkin Tüzük; Ticari Garantiler, Garanti Belgesi ve Kusurlu Malların Onarımına İlişkin Esaslar ; Paket Tur Sözleşmelerine İlişkin Usul ve Esaslar ; ve Tüketici Sözleşmelerinde Haksız Koşullara İlişkin Tüzük olarak yasallaşmıştır. Bu mevzuat ile tüketici çıkarlarının korunması ve tüketicilerin daha iyi şartlarda hizmet alabilmelerinin sağlanması hedeflenmektedir. Bu fasıl bünyesinde yürütülen bir diğer çalışma ise ürün güvenliği alanındadır ve bu çalışma kapsamında yeni bir mevzuatın kaleme alınması ve piyasa gözetiminin nasıl daha etkin bir şekilde yapılabileceği ile ilgili konuların incelenmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda AB mevzuatına uyumlu olarak hazırlanmış olan Ürün Güvenliği Yasa tasarısı Ekim 2012 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Meclis e sevk edilmiştir. Sağlığın korunması alanında ise, 44/2008 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası çerçevesinde ilgili Yasanın uygulamasının iyileştirilmesi için Yasa da AB mevzuatının öngördüğü şekilde değişikliklerin gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Hücre, doku ve organ nakli konusunda başlatılan çalışmalar kapsamında ise İnsan Hücre, Doku ve Organlarının Bağışlanması, Tedarik Edilmesi, Korunması, Saklanması, Dağıtımına ve Gereğinde İmhasına İlişkin Güvenlik ve Kalite Standartlarının Belirlenmesi Yasa Tasarısı hazırlanmış olup, bu Yasa tasarısı ile insanlarda kullanılacak insan hücre, doku ve organlarının kalite, etik ve güvenlik standartlarının düzenlenmesi ve insan sağlığının en üst düzeyde tedavisi ve korunmasının temin edilmesi hedeflenmektedir. Buna ek olarak hem ülke genelinde kurulan veya kurulmakta olan hücre, doku ve organ merkezlerinin denetlenmesini ve izlenmesini sağlayacak bir kurulun oluşturulması için denetim mekanizmasının yapısı kurulmuştur. Söz konusu mevzuat Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Meclis e sevk edilmiştir ve Meclis Alt Komitede görüşülmeye başlanmıştır. Bulaşıcı hastalıklar konusu ile ilgili çalışmalara devam edilmekte olup bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolünün sağlanması amacıyla Bulaşıcı Hastalıklar Yasa taslağı ile ilgili çalışmalara devam edilmektedir. Ayrıca Uluslararası Sağlık, 2013 yılında Uygun Bulma Yasası olarak Meclis tarafından onaylanmıştır. Kan ve kan bileşenleri konusunda yürütülen çalışmalar kapsamında Kan ve Kan Bileşenlerinin Kalite ve Güvenliği Yasa tasarısı kaleme alınmış olup, bu mevzuat Bakanlar Kurulu tarafından onaylanıp Meclis e sevk edilmiştir. Söz konusu mevzuat ile insanlarda kullanılacak kan ve kan bileşenleriyle ilgili kalite, etik kurallar ve güvenlik standartları düzenlenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca kan ve kan bileşenlerinin toplanması, test edilmesi, işlenmesi, depolanması ve dağıtımı, transfüzyonunun takibine ilişkin hemovijilans ve kalite sisteminin oluşturulmasını ve kan kuruluşlarının teftiş ve ruhsatlandırma işlemlerini düzenlenmektedir. 270

277 28.B.2. Öncelikler Listesi Öncelik 28.1 Tüketicinin korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması Ana Unsur Tüketici mevzuatının AB müktesebatına uyumlu hale getirilmesi Ana Unsur Ürün güvenliği mevzuatının çıkarılması ve uygulanması Öncelik 28.2 Sağlığın korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması Ana Unsur AB tütün ve tütün ürünlerinin zararlarından korunması mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur AB bulaşıcı hastalıkların taranması ve kontrolü mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur AB kan ve kan ürünleri mevzuatına uyum sağlanması Ana Unsur AB doku, hücre ve organ nakli mevzuatına uyum sağlanması 271

278 28.B.2. Mevzuat Uyum Takvimi, İdari Düzenleme ve Finansman Tabloları Öncelik 28.1 Tüketicinin korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 28.1-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur Tüketici mevzuatının AB müktesebatına uyumlu hale getirilmesi 1 Tüketicileri Koruma (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Ticaret Dairesi (Kuruluş, Görev ve Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Haksız ticari uygulamalar, yanıltıcı reklamlar ve tüketici kredileri konularında yeni düzenlemelerin yapılması Tüketicilerin korunması, ürün güvenliği ve metroloji alanlarında hazırlanan yasal mevzuatın uygulanabilmesi amacıyla Ticaret Dairesi bünyesinde bir Tüketici Hakları Biriminin oluşturulması ve mevcut olan Piyasa Denetim Bölümünün geliştirilmesi Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 11 Mayıs 2005 tarih ve 2005/29/AT Konsey Direktifi - 12 Aralık 2006 tarihli ve 2006/114/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 23 Nisan 2008 tarih ve 2008/48/AT Konsey Direktifi AB Kurumsal Yapılanma Rehberi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden 272

279 28.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam 3 Haksız Ticari Uygulamalar Tüketicilere yönelik ekonomik amaçlı haksız ticari uygulamaların tanımlanması ve bu alanda tüketici haklarının korunması amacıyla Tüketicileri Koruma Yasası altında yeni tüzük çıkarılması 4 Yanıltıcı Reklamların Önlenmesine İlişkin Tüzük Yanıltıcı reklamların tanımlanması ve tüketicilerin yanıltıcı reklamlar karşısında korunması amacıyla mevcut Ticari Reklam ve İlanlar nün kaldırılarak yeni bir tüzük çıkarılması 5 Tüketici Kredileri Tüketici kredileri verilirken uyulması gereken hususların düzenlenmesi ve bu alandaki tüketici haklarının korunması amacıyla Tüketicileri Koruma Yasası altında yeni tüzük çıkarılması Ana Unsur Ürün güvenliği mevzuatının çıkarılması ve uygulanması 1 Piyasa Gözetimi ve Denetiminin Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük 2 Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarının Yeterliliğine İlişkin Asgari Kriterlere İlişkin Tüzük Ürün güvenliği yasası çerçevesinde piyasa gözetimi ve denetiminin en iyi şekilde yapılması amacıyla Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Avrupa Birliği mevzuatına uygun uygunluk değerlendirme kuruluşları kriterlerinin belirlenmesi amacıyla Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı 11 Mayıs 2005 tarih ve 2005/29/AT Konsey Direktifi 12 Aralık 2006 tarihli ve 2006/114/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi 23 Nisan 2008 tarih ve 2008/48/AT Konsey Direktifi -9 Temmuz 2008 tarih ve 765/2008 Konsey -9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı -9 Temmuz 2008 tarih ve 765/2008 Konsey -9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci 2015 yılının ikinci 2016 yılının birinci 2015 yılının birinci 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden Ekonomi işlerinden 273

280 28.1-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 Riskleri Önlemeye Yönelik İşbirliğine İlişkin Tüzük Riskleri önlemeye yönelik yapılan işbirliği hususunda Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -9 Temmuz 2008 tarih ve 765/2008 Konsey -9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı 2016 yılının ikinci Ekonomi işlerinden 4 Ciddi Risk Teşkil Eden Ürünlerde Alınacak Önlemlerle İlgili Kılavuz Kurallara İlişkin Tüzük Ciddi risk teşkil eden ürünlerde alınacak önlemlerle ilgili kılavuz kurallarına ilişkin Ürün Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük -9 Temmuz 2008 tarih ve 765/2008 Konsey -9 Temmuz 2008 tarih ve 768/2008/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı 2016 yılının ikinci Ekonomi işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 28.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur Tüketici mevzuatının AB müktesebatına uyumlu hale getirilmesi Ekonomi işlerinden Uygulama Tarihi 1 Tüketicinin korunması alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Ticaret Dairesi bünyesinde tüketici hakları konusunda çalışan personelin sayısının artırılması ve personelin eğitilmesi Hakem Heyeti Üyelerine mevzuat çerçevesinde eğitim verilmesi Tüketici ve satıcıların yeni mevzuatların uygulanması ile ilgili bilgilendirme kampanyalarının düzenlenmesi

281 28.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur Ürün güvenliği mevzuatının çıkarılması ve uygulanması Uygulama Tarihi Ekonomi işlerinden 1 Ürün güvenliği alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Ürün güvenliği konusunda personel görevlendirilmesi İthalat ve ihracatlardaki izinlerin Ürün Güvenliği mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi Piyasaya ürün sunan satıcıların yeni mevzuat hakkında bilgilendirilmesi Piyasa Gözetleme ve Denetleme Kurulu ile Ürün Güvenliği Üst Kurulunun oluşturulması Öncelik 28.2 Sağlığın korunması alanındaki AB müktesebatına uyum sağlanması ve uygulanması yönünde gerekli idari yapıların oluşturulması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 28.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Ana Unsur AB tütün ve tütün ürünlerinin zararlarından korunması mevzuatına uyum sağlanması 1 Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim (Değişiklik) Yasa Tasarısı Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının yasak olduğu alanların, bar ve benzeri eğlence yerlerinde ayrı bir mekan olarak tahsis edilen kapalı tütün ve tütün ürünleri içme alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi ve tütün ve tütün ürünleri paketleri üzerindeki uyarıcı yazıların resmi dilde bulundurulması - 5 Haziran 2001 tarih ve 2001/37/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/33/AT Konsey direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Sağlık işlerinden 275

282 28.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 2 Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Amaç / Kapsam Tütün ve tütün ürünlerinin denetiminden sorumlu birimin oluşturulması Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 5 Haziran 2001 tarih ve 2001/37/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 26 Mayıs 2003 tarih ve 2003/33/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 11 Aralık 2007 tarih ve 2007/65/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - AB Kurumsal Yapılanma Rehberi Ana Unsur AB bulaşıcı hastalıkların taranması ve kontrolü mevzuatına uyum sağlanması 1 Bulaşıcı Hastalıklar Yasa Tasarısı Bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolünün sağlanması, esas bulaşıcı hastalıklar listesinin belirlenmesi, erken uyarı ve yanıt sistemi altında raporlanması gereken olayların belirlenmesi, vaka tanımlarının yapılması, salgın hastalıklara karşı müdahale, tarama ve kontrol mekanizmaları oluşturulması, ağ yapısının, ihbar ve bildirim sisteminin ve erken uyarı sisteminin oluşturulması 2 Bilgi Akış Sistemi, Bildirimi Zorunlu Hastalıklar Listesi, Seçim Ölçütleri ve Vaka Tanımları Bulaşıcı Hastalıkların İhbarı ve Bildirim Sisteminin yapısı, işleyişi ile ilgili usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla Bulaşıcı Hastalıklar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/57/AT sayılı Komisyon Kararı - 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/96/AT sayılı Komisyon Kararı -19 Mart 2002 tarih ve 2002/253/AT sayılı Komisyon Kararı - 29 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1882/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 17 Temmuz 2003 tarih ve 2003/542/AT sayılı Komisyon Kararı - 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 851/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 18 Aralık 2007 tarih ve 2007/875/AT sayılı Komisyon Kararı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2016 yılının ikinci 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden 276

283 3 Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yataklı tedavi kurumlarında sağlık hizmetleri ile ilişkili olarak gelişen enfeksiyon hastalıklarının önlenmesi ve kontrol altına alınması, konu ile ilgili sorunların tespit edilmesi, çözümüne yönelik faaliyetlerin düzenlenmesi ve yataklı tedavi kurumları düzeyinde alınması gereken kararları gerekli mercilere iletmek üzere, enfeksiyon kontrol komitesi teşkili ile bu komitenin çalışma şekline, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla Bulaşıcı - 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/351/AT sayılı Komisyon Kararı - 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/426/AT sayılı Komisyon Kararı - 2 Nisan 2009 tarih ve 2009/312/AT sayılı Komisyon Kararı - 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/539/AT sayılı Komisyon Kararı - 30 Nisan 2009 tarih ve 2009/363/AT sayılı Komisyon Kararı - 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/540/AT sayılı Komisyon Kararı -3 Eylül 2012 tarih ve 2012/492/AB sayılı Komisyon Kararı -22 Ekim 2013 tarih ve 1082/2013/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı - 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/57/AT sayılı Komisyon Kararı - 22 Aralık 1999 tarih ve 2000/96/AT sayılı Komisyon Kararı -19 Mart 2002 tarih ve 2002/253/AT sayılı Komisyon Kararı - 29 Eylül 2003 tarih ve (AT) 1882/2003 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 17 Temmuz 2003 tarih ve 2003/542/AT sayılı Komisyon Kararı 2014 yılının ikinci Sağlık işlerinden 277

284 4 Bulaşıcı Hastalıklarda Sürveyans ve Kontrol Programları ve Erken Uyarı Sistemi Hastalıklar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ulusal ve uluslararası tehdit oluşturacak bulaşıcı hastalıkların vaktinde tespit edilmesi ve yayılma potansiyeli olan ve zamanında müdahale gerektiren hastalık tehditleri için sürveyans, erken uyarı ve yanıt sisteminin oluşturulması amacıyla Bulaşıcı Hastalıklar Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük - 21 Nisan 2004 tarih ve (AT) 851/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey - 18 Aralık 2007 tarih ve 2007/875/AT sayılı Komisyon Kararı - 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/351/AT sayılı Komisyon Kararı - 28 Nisan 2008 tarih ve 2008/426/AT sayılı Komisyon Kararı - 2 Nisan 2009 tarih ve 2009/312/AT sayılı Komisyon Kararı - 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/539/AT sayılı Komisyon Kararı - 30 Nisan 2009 tarih ve 2009/363/AT sayılı Komisyon Kararı - 10 Temmuz 2009 tarih ve 2009/540/AT sayılı Komisyon Kararı -3 Eylül 2012 tarih ve 2012/492/AB sayılı Komisyon Kararı -22 Ekim 2013 tarih ve 1082/2013/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı 2014 yılının ikinci Sağlık işlerinden 278

285 28.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Ana Unsur AB kan ve kan ürünleri mevzuatına uyum sağlanması 1 Yataklı Tedavi Kurumları Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı Yataklı Tedavi Kurumları Dairesi bünyesinde bir Ulusal Kan Hizmetleri Merkezinin 2 Kan Kuruluşlarının ve Hastane Kan bankalarının Yetkilendirilmesi veya Ruhsatlandırılması Esaslarını Düzenleyen Tüzük 3 Donörlerin Uygunluğu, Kan ve Kan Bileşenleri ve Kalite Kontrol Esasları İçin Teknik Gereklilikler 4 Kan Kuruluşları ve Hastane Kan Bankalarında Kalite Sisteminin Oluşturulması ve Uygulanması Esasları oluşturulması Kan kuruluşlarının ve kan bankalarının faaliyete geçmeden önce teftiş edilmesi, personelinin ruhsatlandırılması veya sertifikalandırılmasına ilişkin esasların belirlenmesi için Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Kan kuruluşlarına ve kan bankalarına kan bağışlayacak olan donörlerin uygunluk kriterlerinin belirlenmesi için Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Kan kuruluşlarında ve kan bankalarında uygulanacak olan standart operasyon prosedürlerinin oluşturulması, uygulanması ve denetlenmesi amacıyla Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı AB Kurumsal Yapılanma Rehberi 27 Ocak 2003 tarih ve 2002/98/AT Konsey Direktifi 22 Mart 2004 tarih ve 2004/33/AT sayılı Direktifi 30 Eylül 2005 tarih ve 2005/62/AT sayılı Komisyon Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının birinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden 279

286 28.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 5 İzlenebilirlik Gereklilikleri ve Hemovijilans Esaslarını Düzenleyen Tüzük 6 Kan Hizmetleri Teftiş Kurulunun Oluşturulması ve Çalışma Esaslarını Düzenleyen Tüzük Amaç / Kapsam İstenmeyen ciddi olay veya etkinin meydana gelmesi durumunda Kan ve kan bileşenlerinin donasyondan transfüzyona kadar olan tüm aşamalarının izlenmesine olanak sağlayan bir sistemin oluşturulması amacıyla Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Kan Hizmetleri Teftiş Kurulunun oluşturulması ve çalışma esaslarını düzenlenmesi amacıyla Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Ana Unsur AB doku, hücre ve organ nakli mevzuatına uyum sağlanması 1 Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri ve Yöntemleri 2 Organ Naklinin İşleyişine İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen Tüzük Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezlerinin kuruluşu, işleyişi, yumurta ve spermin nasıl sağlanacağı ve nasıl muhafaza edileceği hususlarının düzenlenmesi amacıyla Hücre, Doku ve Organ Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Tedavi amacıyla organ bağışlanması, ve tedarik edilmesine ilişkin hususların düzenlenmesi ve organ nakil merkezlerinin ruhsatlandırılması amacıyla Hücre, Doku ve Organ Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 27 Ocak 2003 tarih ve 2002/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi - 30 Eylül 2005 tarih ve 2005/61/AT sayılı Komisyon Direktifi - 30 Eylül 2005 tarih ve 2005/62/AT sayılı Komisyon Direktifi -30 Eylül 2005 tarih ve 2005/62/AT sayılı Komisyon Direktifi - 8 Şubat 2006 tarih ve 2006/17/AT sayılı Komisyon Direktifi - 24 Ekim 2006 tarih ve 2006/86/AT sayılı Komisyon Direktifi - 31 Mart 2004 tarih ve 2004/23/AT Konsey Direktifi - 7 Temmuz 2010 tarihli ve 2010/45/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden Sağlık işlerinden 280

287 28.2-a (Devamı) Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı 3 Hücre ve Doku Nakli Esaslarının İşleyişine İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen Tüzük Amaç / Kapsam Tedavi amacıyla hücre ve dokuların bağışlanması, tedarik edilmesine ilişkin hususların düzenlenmesi ve doku kuruluşlarının, hücre nakil merkezinin ve doku nakil merkezlerinin ruhsatlandırılması amacıyla Hücre, Doku ve Organ Yasası altında çıkarılacak yeni tüzük Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı - 8 Şubat 2006 tarih ve 2006/17/AT sayılı Komisyon Direktifi - 24 Ekim 2006 tarih ve 2006/86/AT sayılı Komisyon Direktifi - 31 Mart 2004 tarih ve 2004/23/AT Konsey Direktifi Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi 2015 yılının birinci Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Sağlık işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 28.2-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur AB tütün ve tütün ürünlerinin zararlarından korunması mevzuatına uyum sağlanması Sağlık işlerinden Uygulama Tarihi 1 Tütün ve tütün ürünlerinin zararlarından korunması alanında AB müktesebatına uyum amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası nın daha iyi uygulanabilmesi için denetleme yetkisi olan müfettişlere yönelik eğitim verilmesi 3 Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası nın 2001/37/AT Direktifine göre Boşluk Analizi Tablosu hazırlanarak revize edilmesi Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası nın uygulamasının güçlendirilmesi amacıyla sivil toplum örgütlerinin sürece katılımlarının sağlanması ve bu yönde onlar nezdinde gerekli (seminer, broşür gibi) bilinç uyandırma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi 5 Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası nın insanlar üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkisinin araştırılması amacıyla anket çalışmaları yapılması 6 Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası nın daha iyi uygulanması amacıyla Sağlık işlerinden sorumlu bakanlığına bağlı Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi bünyesinde bir birimin oluşturulması ve gerekli olan bina, personel v.b. ihtiyaçların karşılanması

288 28.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Ana Unsur AB bulaşıcı hastalıkların taranması ve kontrolü mevzuatına uyum sağlanması Sağlık işlerinden Uygulama Tarihi 1 Bulaşıcı Hastalıklar Yasa Tasarısı ve yasa altında çıkarılacak tüzüklere yönelik orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Bulaşıcı hastalıkların taranması ve önlemlerin alınabilmesi için Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi bünyesine yer alan mikrobiyoloji laboratuarının kapasitesinin artırılması 3 Bulaşıcı Hastalıklar Yasası nın yürürlüğe girmesini müteakip Ulusal Odak ktası olarak görev yapacak personele AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi 4 Bulaşıcı Hastalıklar Yasası nın yürürlüğe girmesini müteakip sağlık işlerinden sorumlu bakanlık personelinden bir ekibin Sürveyans, Erken Uyarı ve Yanıt Sisteminde çalışmak üzere oluşturulması 5 Bulaşıcı Hastalıklar Yasası nın yürürlüğe girmesini müteakip Salgın Yönetimi konusunda görev yapmak üzere sağlık işlerinden sorumlu bakanlığa epidemiyoloji konusunda eğitimli 6 uzman personelin istihdam edilmesi Sürveyans, Erken Uyarı ve Yanıt Sistemi ekibine AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi Bulaşıcı Hastalıklar Yasa Tasarısı ve yasa altında çıkarılacak tüzüklere yönelik orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Bulaşıcı hastalıkların taranması ve önlemlerin alınabilmesi için Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi bünyesine yer alan mikrobiyoloji laboratuarının kapasitesinin artırılması 9 Bulaşıcı Hastalıklar Yasası nın yürürlüğe girmesini müteakip Ulusal Odak ktası olarak görev yapacak personele AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi 10 Bulaşıcı Hastalıklar Yasası nın yürürlüğe girmesini müteakip sağlık işlerinden sorumlu bakanlık personelinden bir ekibin Sürveyans, Erken Uyarı ve Yanıt Sisteminde çalışmak üzere oluşturulması Ana Unsur AB kan ve kan ürünleri mevzuatına uyum sağlanması Sağlık işlerinden Kan ve Kan Bileşenleri Kalite ve Güvenliği Yasa Tasarısı altında çıkarılacak tüzükler ve kalite sisteminin oluşturulması için orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması 2 Yataklı Tedavi Kurumları Dairesi bünyesinde bir Ulusal Kan Hizmetleri Merkezinin oluşturulması ve 2 doktor, 1 sekreter ve en az 3 hemşirenin istihdam edilmesi

289 28.2-b (Devamı) Yapılması Gerekenler 3 Kan kuruluşlarının ve Hastane Kan Bankalarının denetlenebilmesi için sağlık işlerinden sorumlu bakanlık bünyesinde koordinasyon kurulu ve kan hizmetleri teftiş kurulunun (yetkili makamın) oluşturulması 4 Kan ve kan bileşenleri ve gereği halinde diğer insan orijinli maddelerin bağışlanmasını teşvik etmek amacı ile bir kamu bilinçlendirme programının başlatılması Uygulama Tarihi 5 Kan çalışma grubuna kan kuruluşlarının ve hastane kan bankalarının teftişi ile ilgili bir AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi Ulusal Kan Hizmetleri Merkezinin kendi arasında ve şu anda oluşturulma aşamasında olan Ulusal Sağlık Sistemi veritabanı arasında bilgi akışını kolaylaştıracak olan bilgisayar destekli bir sistemin kurulması 7 Kan Kuruluşları ve Hastane Kan Bankalarında çalışan personelin nitelik ve eğitimlerinin, kullanılan cihaz, araç gereç, donanımın ve binanın uygunluğu gibi alt yapı gereklilikleri konusunda bir rehber niteliği taşıyacak olan bir el kitabının hazırlanması Ana Unsur AB doku, hücre ve organ nakli mevzuatına uyum sağlanması Sağlık İşlerinden Sorumlu Bakanlık İnsan Hücre, Doku ve Organlarının Bağışlanması, Nakil, Tedarik Edilmesi, Test Edilmesi, İşlenmesi, Korunması, Saklanması, Dağıtımına ve Gereğinde İmhasına İlişkin Güvenlik ve Kalite Standartlarının Belirlenmesi Yasası altında çıkarılacak tüzüklere yönelik orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması Doku ve organ nakli için tam teşekküllü bir ameliyathane ve yoğun bakım ünitesi oluşturulması Doku ve organ bağışlanmasını teşvik etmek amacıyla bilgilendirme ve bilinçlendirme kampanyası yapılması; hücre (özellikle yardımlı üreme), doku ve organ nakli uygulamaları konusunda rehberler hazırlanması Yardımlı Üreme Merkezlerini denetleyecek komitenin Ulusal Hücre, Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Kurulu tarafından oluşturulması Organ nakli için kontrol ve denetleme otoritesinin ve beyin ölümü teşhis ekibinin Ulusal Hücre, Doku ve Organ Nakli Koordinasyon Kurulu tarafından oluşturulması Organ nakli denetleme otoritesi ve beyin ölümü ekibine AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi Yardımlı Üreme Merkezlerini denetleyecek komite üyelerine AB üye devletinde yerinde uygulamalı eğitim verilmesi Sağlık Hizmetlerinin otomasyon projesinin parçası olarak, insan hücre, doku ve organlarının bağışına ve kullanımına ilişkin verilerin kayıt altına alınabilmesi amacıyla bir kayıt sisteminin geliştirilmesi 9 Diğer ülkelerde gerçekleştirilen doku ve organ nakilleri sonrasındaki izlemelere ilişkin bilgilerin toplanmasına ve nakil için beklemede olan hastalara ait bekleme listesinin tutulmasına olanak verecek bir kayıt sisteminin oluşturulması

290 FASIL 32: MALİ KONTROL 32.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Mali kontrol faslı Kamu İç Mali Kontrol (KİMK), Dış Denetim, AB nin mali çıkarlarının korunması ve avronun sahteciliğe karşı korunması alanlarında hukuki ve idari yapının uyumunu içermektedir. KİMK ve Dış Denetim alanında iç hukuğa aktarılması gereken belirli bir AB müktesebatı bulunmayıp, aday ülkelerin uluslararası kabul görmüş ve AB standartları ile uyumlu iç ve dış denetim fonksiyonlarını uygulayabilecek bir idari yapıya sahip olmaları gerekmektedir. Kamu İç Mali Kontrol Avrupa Komisyonu, KİMK alanında üye devletlere kendi iç kontrol ortamlarını yeniden tasarlama konusunda yardımcı olmak ve onların kamu sektörü kontrol sistemlerinin uluslararası standartlar ve AB iyi uygulamalarına uygun olarak geliştirilmesini ve yapılandırılmasını sağlamak amacıyla bir Kamu İç Mali Kontrol sistemi geliştirmiştir. KİMK, hükümet tarafından ya da yetkilendirilen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen harcamaların (yabancı fonlar da dahil) denetiminin ilgili mevzuata ve şeffaflık, verimlilik, etkinlik ve ekonomiklik gibi sağlam mali yönetim ilkelerine uygun olmasını sağlamayı amaçlayan bir genel mali kontrol sistemidir. KİMK işleyişi için, yönetsel sorumluluk ve hesap verebilirlik temelinde tutarlı ve entegre bir sistem gerekmektedir. Bu amaçla, etkin yönetim ve kontrol sisteminin geliştirilmesi, işlevsel olarak bağımsız bir iç denetim sisteminin kurulması, yönetim ve kontrol ile iç denetim sistemlerinin geliştirilmesi ve eşgüdümünün sağlanması amacıyla bir Merkezi Uyum Biriminin kurulması gerekmektedir. KİMK, 3 önemli ana bileşenden meydana gelmektedir: 1. İç kontrolün asgari gerekliliklerine uyulması ve her bir kamu kuruluşunda sağlam bir Yönetim ve Kontrol Sisteminin oluşturulmasının sağlanması amacıyla yöneticilere düşen öncelikli sorumluluk; 2. Yönetim ve Kontrol sistemlerinin değerlendirilmesine yardımcı olan ve bu sistemlerin iyileştirilmesi yönünde ilgili harcama merkezlerinin yönetimine tavsiyeler veren işlevsel bakımdan bağımsız bir İç Denetim; ve 3. Yönetim ve Kontrol Sisteminin ve İç Denetimin uyumlaştırılmış bir metodoloji ve standarda göre uygulanmasını ve kalitesinin geliştirilmesini sağlayacak olan bir Merkezi Uyum Birimi Dış Denetim Kamu İç Mali Kontrol sisteminin oluşturulmasının yanı sıra bu sistemin etkinliğini değerlendirecek bağımsız bir dış denetime de ihtiyaç duyulmaktadır. Dış denetim alanında aday ülkelerin Uluslararası Yüksek Denetim Kuruluşları Örgütü (INTOSAI) tarafından belirlenen standartlar ile Lima ve Meksika Deklarasyonlarında yer alan standartları uygulamaya koyması beklenmektedir. Bu standartlar işlevsel, kurumsal ve mali açıdan bağımsız denetim kurumlarının oluşturulmasını öngörmektedir. 284

291 32.A.1. Uyum Sağlanacak AB Mevzuatı 25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey, Avrupa Birliği nin genel bütçesinin oluşturulması ve uygulanması ile hesapların sunumu ve denetimi ile ilgili kuralları belirlemektedir. 23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon, (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey nün ayrıntılı kurallarını açıklamaktadır. 11 Temmuz 2006 tarih ve (AT) 1083/2006 sayılı Konsey, Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu, Avrupa Sosyal Fonu ve Yapısal Fonlar ile ilgili genel hükümleri ortaya koymaktadır. 8 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1828/2006 sayılı Komisyon, (AT) 1083/2006 sayılı Konsey nde belirtilen Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu, Avrupa Sosyal Fonu ve Yapısal Fonlar ile ilgili genel hükümlerin uygulanmasına ilişkin kuralları belirlemektedir. 32.A.2. Avrupa Birliği Müktesebatının Uygulanması İçin Gerekli İdari Yapılanma Mali Kontrol Faslı çerçevesinde AB fonlarının ve ulusal fonların kontrolünün etkin bir şekilde yapıldığının sağlanması için bazı idari yapılanmalara ihtiyaç vardır. Bu idari yapılar şu şekilde özetlenmektedir: KİMK sistemi, mevcut kontrol ve denetim sistemlerinin AB standartları ve en iyi uygulamalar ile kıyaslanarak boşluk analizinin yapıldığı bir KİMK politika belgesi temelinde geliştirilmelidir. Uluslararası kabul görmüş kontrol standartlarını (yönetsel hesap verebilirlik temelinde) karşılayan etkin bir mali yönetim ve kontrol, muhasebe ve raporlama sistemi oluşturulmalıdır. Risk analizi temelinde ödeme öncesi (ex-ante) ve ödeme sonrası (ex-post) kontroller yapılmalıdır. Ödeme sonrası mali kontrol (teftiş) ise iç denetimden ayrı tutulmalıdır. Uluslararası kabul görmüş denetim standartlarını karşılayan etkili ve işlevsel olarak bağımsız bir iç denetim sisteminin (merkezi veya merkezi olmayan) oluşturulması gerekmektedir. KİMK ile ilgili yasal düzenlemelerde kurumsal ve kişisel sorumluluklar açıkça belirtilmelidir. Yetki dağılımının açıkça yapılması, ihale ve sözleşme prosedürlerinin yönetimi ve kontrolü ile satın alma, taahhüt etme, ödeme ve kurtarmalar arasında çıkar çatışması olmaması adına önem arz etmektedir. 285

292 Kamu sektörü genelinde ortak bir kontrol / denetim yaklaşımının sağlanması için; merkezi uyum biriminin kurularak, kontrol ve denetim metodolojilerinin koordinasyonunun ve KİMK politika belgesinin uygulanmasının sağlanması gerekmektedir. KİMK in uygulanması, kontrol ve denetimlerin yapılması için kılavuz şablonların, standartların, rehber ve tüzüklerin, davranış ve etik kurallarının geliştirilmesi, profesyonel eğitimlerin sağlanması ve kurumlar arası ağ oluşturularak farkındalığın yaratılmasıyla yapılır. Merkezi uyum birimi, tavsiyelerinin takibini uyum testleriyle birlikte test etmelidir. Göreve atanacak yeterli sayıda eğitimli personel olması gerekmektedir. Uzman kadro, uygun kontrol, denetim becerisi, deneyim ve dil becerisine sahip olmanın yanı sıra Birlik programlarının kontrol ve denetimleri konusunda eğitilmelidir. INTOSAI standartları kabul edilmeli ve yürütülen tüm denetim çalışmalarında denetim kılavuzları kullanılmalı ve düzenlilik ve performans denetimleri yapılmalıdır. 32.B. İç Hukuka Yansıtma Öncelikleri 32.B.1. Günümüze Kadar Kaydedilen İlerleme Mali Kontrol faslı altındaki uyum çalışmalarına 2009 yılında başlanmıştır. Bu kapsamda, faslın uygulamasından sorumlu olacak kurum ve kuruluşlara ilgili AB müktesebatına ilişkin kapasite artırımı çalışmaları düzenlenmiştir. Müktesebata uyulmasına yönelik olarak hazırlanan Kamu İç Mali Kontrol Politika Belgesi 21 Temmuz 2010 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmıştır. Kamu İç Mali Kontrol Yasa Tasarısı Aralık 2013 tarihinde Bakanlar Kurulu na sevk edilmiş ve yasayı uygulayıcı nitelikteki tüzük çalışmalarına başlanmıştır. 286

293 32.B.2 Öncelikler Listesi Öncelik 32.1 Kamu iç mali kontrol alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve ilgili yasal ve idari düzenlemelerin yapılması Ana Unsur KİMK sisteminin oluşturulması Ana Unsur Yönetim ve Kontrol Sisteminin oluşturulması yönünde yönetsel hesap verebilirlilik ilkelerinin, etkin iç kontrolün, iş süreçlerinin ve risk yönetiminin geliştirilmesi Ana Unsur Maliyeden bünyesinde Merkezi Uyum Biriminin (MUB) ve Bakanlıklar düzeyinde bağımsız İç Denetim Birimlerinin oluşturulması ve idari kapasitelerinin güçlendirilmesi Öncelik 32.2 Dış denetim alanında Lima ve Meksika Deklerasyonlarına ve INTOSAI standartlarına uyum sağlanması 287

294 32.B.3. Mevzuat Uyum Takvimi ve İdari Düzenleme Tabloları Öncelik 32.1 Kamu iç mali kontrol alanında AB müktesebatına uyum sağlanması ve ilgili yasal ve idari düzenlemelerin yapılması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 32.1-a Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur KİMK sisteminin oluşturulması 1 Kamu İç Mali Kontrol Politika Belgesine ilişkin kararın tadil edilmesi Mevcut duruma ilişkin önemli unsurları sunmak ve uluslararası standartlar ile AB deki iyi uygulamalar uyarınca KKTC de kapsamlı ve verimli bir iç kontrol ve iç denetiminin oluşturulması ve geliştirilmesi için gelişim stratejisinin ana hatlarıyla belirlenmesi -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon 2014 yılının birinci Maliye işlerinden 2 Kamu İç Mali Kontrol Yasa Tasarısı KKTC de uluslararası standartlar ile AB norm ve uygulamalarına paralel olarak, kapsamlı, şeffaf ve verimli bir iç kontrol ve iç denetimin oluşturulması ve geliştirilmesi -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden 288

295 32.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar Ana Unsur Yönetim ve Kontrol Sistemi kapasitesinin oluşturulması yönünde yönetsel hesap verebilirlilik ilkelerinin, etkin iç kontrolün, iş süreçlerinin ve risk yönetiminin geliştirilmesi 1 Kamu İç Kontrol Standartları İç Kontrole ve Üst Düzey Yöneticilerin Sorumluluklarına ilişkin ilke ve esasların belirtilmesi amacıyla Kamu İç Mali Kontrol Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon -11 Temmuz 2006 tarih ve (AT) 1083/2006 sayılı Konsey -8 Aralık 2006 tarih ve (AT) 1828/2006 sayılı Komisyon 2015 yılının birinci Maliye işlerinden Ana Unsur Maliyeden bünyesinde Merkezi Uyum Biriminin (MUB) ve bakanlıklar düzeyinde bağımsız İç Denetim birimlerinin oluşturulması ve idari kapasitelerinin güçlendirilmesi 1 Bakanlıkların Kuruluş İlkeleri (Değişiklik) Yasa Tasarısı 2 Merkezi Uyum Birimine İlişkin Çalışma Usul ve Esaslar MUB un ve tüm bakanlıklarda bağımsız iç denetim birimlerinin oluşturulması yönünde yapılacak olan düzenleme Merkezi Uyum Birimine İlişkin Çalışma Usul ve Esasların belirlenmesi amacıyla Kamu İç Mali Kontrol Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon 2014 yılının ikinci 2014 yılının ikinci Maliye işlerinden Maliye işlerinden 289

296 32.1-a (Devamı) Değiştirilecek/Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç/Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise/Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 3 İç Denetim Birimine İlişkin Çalışma Usul ve Esasları İç Denetim Birimine İlişkin Çalışma Usul ve Esasların belirtilmesi amacıyla Kamu İç Mali Kontrol Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon 2015 yılının ilk Maliye işlerinden 4 İç Denetçilerin Uyması Gereken Davranış ve Etik Kurallar İç Denetçilerin Uyması Gereken Davranış ve Etik Kuralların belirtilmesi amacıyla Kamu İç Mali Kontrol Yasası altında çıkarılacak olan yeni tüzük -25 Haziran 2002 tarih ve (AT, Euratom) 1605/2002 sayılı Konsey -23 Aralık 2002 tarih ve (AT, Euratom) 2342/2002 sayılı Komisyon 2015 yılının ilk Maliye işlerinden b) İdari Düzenleme Tablosu 32.1-b Yapılması Gerekenler Ana Unsur KİMK sisteminin oluşturulması Ortak Çalışmalar (Maliyeden, diğer tüm bakanlıklar) Uygulama Tarihi 1 Kamu iç mali kontrol alanında AB mevzuatına uyum sağlanması amacıyla orta vadeli danışmanlık hizmeti alınması İç ve dış denetçiler arasında işbirliği ve koordinasyonun sağlanması için ortak çalışmaların yapılması Ana Unsur Yönetim ve Kontrol Sistemi kapasitesinin oluşturulması yönünde yönetsel hesap verebilirlilik ilkelerinin, etkin iç kontrolün, iş süreçlerinin ve risk yönetiminin geliştirilmesi Ortak Çalışmalar (Maliyeden, diğer tüm bakanlıklar) 1 İş süreçleri ve risk yönetimi tablolarının hazırlanması çalışmalarının tüm bakanlıklarda gerçekleştirilmesi

297 32.1-b (Devamı) Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Ana Unsur Maliyeden bünyesinde Merkezi Uyum Biriminin (MUB) ve bakanlıklar düzeyinde bağımsız İç Denetim birimlerinin oluşturulması ve idari kapasitelerinin güçlendirilmesi Ortak Çalışmalar (Maliyeden, diğer tüm bakanlıklar) 1 MUB ve iç denetim birimlerini oluşturacak mevzuatın hazırlanması MUB ve iç denetim birimlerine personel atamaların yapılması MUB ve iç denetim birimlerine atanan personele yönelik hizmet içi eğitim çalışmalarının düzenlenmesi Öncelik 32.2 Dış denetim alanında Lima ve Meksika Deklerasyonlarına ve INTOSAI standartlarına uyum sağlanması a) Mevzuat Uyum Takvimi Tablosu 32.2-a Değiştirilecek / Yeni Çıkarılacak Yasal Düzenlemenin Adı Amaç / Kapsam Uyum Sağlanması Öngörülen AB Mevzuatı Meclise / Bakanlar Kuruluna Sevk Tarihi Düzenlemenin Hazırlanmasından Sorumlu Kurum/lar 1 Sayıştay (Değişiklik) Yasa Tasarısı Hesap verebilir ve şeffaf bir kamu mali yönetim sistemi oluşturulması yönünde dış denetimin rolünün güçlendirilmesi Lima ve Meksika Deklerasyonları ve INTOSAI standartları 2014 yılının ikinci Sayıştay b) İdari Düzenleme Tablosu 32.2-b Yapılması Gerekenler Uygulama Tarihi Sayıştay 1 Sayıştay ın Uluslararası Denetim Standartları ve iyi uygulamalar ile uyumlu olarak geliştirilmesinin sağlanması ve KIMK sisteminin etkin olarak uygulanabilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin ve uzun vadeli stratejinin hazırlanması

298 292

299 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ AVRUPA BİRLİĞİ KOORDİNASYON MERKEZİ 28, İplik Pazarı Sokak Surlariçi LEFKOŞA Tel : 0(392) Faks : 0(392) e-posta : [email protected]