PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints)

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PERÇİN BAĞLANTILARI (Riveted Joints)"

Can Gün
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 PERÇİ BAĞLATILARI (Riveted Joints) ÖREK 9.1 Şeklide gösterildiği gibi, metal bir levhaya 16 k luk bir yük uygulanmaktadır. Levha adet cıvata ile destek plakasına bağlandığına göre, a)her bir cıvata üzerinde olaşan kuvveti, b)maksimum kayma gerilmesini, c)maksimum yatak gerilmesini, d)kirişteki kritik eğilme gerilmesini bulunuz. ÇÖZÜM: a) Birincil Kuvvetler: V 16 V = 16k F = = = k n Đkincil Kuvvetler: M = = m ra = rb = rc = rd = = 96mm Mri Mr F A = F B = F C = F D = = ra + rb + rc + rd r 6800 = 17.7 k 96 Bileşke kuvvetler: F A =F B =1 k ve F C =F D =1.8 k 1

yatak gerilmesini, d)kirişteki kritik eğilme gerilmesini bulunuz.

2 b) π d π16 A = = = 01mm F 1 τ = = = MPa A 01 c) A td mm Gerilmeler ince olan plakada daha fazla olacaktır. b = = 16 = 160 (t bağlantı plakası kalınlığıdır) F 1 σ b = = = 11MPa A 160 b Burada ki (-) işareti basma gerilmesi olduğunu gösterir. d) A ile B cıvatalarının bulunduğu kesitte kritik eğilme gerilmesi oluşacağından; M = = m I = I plaka Idelik + Ad = = 8.6 mm Mc σ = = = 67.8 MPa 6 I 8.6

3 ÖREK 9.: Tüm perçin çapları d=18 mm ve y =80 MPa (Bütün Parçalar) a) Maksimum kayma gerilmesi teorisine göre perçinlerin emniyet katsayısı nedir? b) Bulduğunuz emniyet katsayısına göre plakanın kalınlığını hesaplayınız. ÇÖZÜM: a) Birincil Kuvvetler: V 6600 V = 6.6k F = = = 1650 n Đkincil Kuvvetler: ( ) M = 6600 cos(0) = 881m Mr Mr F A = F B = F C = F D = = r r r r r 881 F = = i A + B + c + D Görüldüğü gibi en küçük açıyla bağlanmış olan C perçini en kritik olandır. F = F + F + F F cos 0 = ' '' ' '' C C C C C cos0 = 1790 τ C 1790 = = = 58.1MPa A π 18

6k F = = = 1650 n Đkincil Kuvvetler: ( ) M = 6600 cos(0) 50 + 18 = 881m Mr Mr F A = F B = F C = F D = = r r r r r 881 F = = 18 18 i A + B + c + D

4 Von-Misses Kriterine Göre: y n = = =.77 τ 58.1 C Tresca kriterine göre: 0.5 y n = = =.7 τ 58.1 C F σ = t = F d C C b) B td σ B Von-Misses kriterine göre: y σ B = n Tresca kriterine göre: n t = = = 8.15mm d y n t = = = 7.07mm d y Buna göre parçanın kalınlığı mm seçilmelidir. (Tercih edilen ölçüler)

5 ÖREK 9.: Şekilde görüldüğü gibi, levha birbirlerine perçinler vasıtası ile bağlanmıştır. 1. ve. levhalar çapları ve özellikleri aynı adet perçin ile,. ve. levhalar çapları ve özellikleri aynı adet perçin ile bağlanmıştır. Emniyet faktörü olduğuna göre d 1 ve d perçin çaplarını bulunuz. F =.5 k, y =00 MPa, Levhaların rijit olduğunu kabul ediniz. ÇÖZÜM: Birinci Perçin Grubu G 1 Ağırlık merkezine etkiyen toplam kesme kuvveti. ve moment m olduğuna göre; V. V =. F = = = n Perçinlerin ağırlık merkezinden uzaklığı her perçin için aynıdır. r = a =.6 mm Đkincil Kuvvetler: Mri Mr F 1 = F = F = = = = 11 r1 + r + r r.6 En Fazla kuvvet 1. perçin de, F1 = F 1 + F 1 = = 1 y 00 Treasca kriterine göre sy = = = 150 MPa ve τ = F 1 sy A n olacağından; d.58 mm olmalıdır. π d 5

ÇÖZÜM: Birinci Perçin Grubu G 1 Ağırlık merkezine etkiyen toplam kesme kuvveti. ve moment 116.7 m olduğuna göre; V. V =. F = = = 111.

6 yataklama gerilmesi düşünüldüğünde; F hd olacağından; 1 00 d 0.1mm n 0 d olmalıdır. 1 y Kayma gerilmeleri görüldüğü gibi kritiktir. O halde d = 5mm seçilmelidir. Đkinci Perçin Grubu G Ağırlık merkezine etkiyen toplam kesme kuvveti. ve moment. m olduğuna göre; V. V =. F = = = 8. n Perçinlerin ağırlık merkezinden uzaklığı her perçin için aynıdır. r = a =.mm Đkincil kuvvetler: Mri M. F 1 = F = F = F = = = = 175 r1 + r + r + r r. En fazla kuvvet 1.ve. perçinlerde; F = F = F + F = F = F + F + F F cos 5 ' '' ' '' C = + + = cos 5 15 y 00 Treasca kriterine göre sy = = = 150 MPa ve τ = F 1 sy A n olacağından; d.9mm olmalıdır. π d Yataklama Gerilmesi kriter alındığında; F hd olacağından; d 0.7 mm n 0 d olmalıdır. 1 y Kayma gerilmeleri görüldüğü gibi kritiktir. O halde d = 5mm seçilmelidir. 6

mm Đkincil kuvvetler: Mri M. F 1 = F = F = F = = = = 175 r1 + r + r + r r. En fazla kuvvet 1.ve. perçinlerde; F = F = F + F = F = F + F + F F cos 5 ' '' ' '' 1 1 1 C 1 1 1 1 = + + = 8. 175 8.

7 ÖREK 9.: Şekildeki perçin bağlantısında kullanılan her bir perçinin çapı 0 mm olarak verildiğine göre; a) Her bir perçinde meydana gelen kayma gerilmesi değerlerini hesaplayınız. b) Kullanılan perçin malzemesinin akma mukavemeti = 00 MPa olduğuna göre, perçinlerin emniyet faktörünü bulunuz. y ÇÖZÜM: ' ' ' ' V 0000 FA = FB = = FD = = = 7500 M = (cos 0 + sin 0) = 098 m '' '' FD = FA = = '' '' = FB = = FD = + + = cos τ D = = 55MPa π 0 FA = + + = cos 7 7

8 7 τ A = =. MPa π cos = + + = 187 τ C = =.5 MPa π 0 FB = + + = cos τ B = = 0.7 MPa π 0 F D b) τ max = = 55MPa sy = y = = 17.1MPa A n = sy = =.11 τ 55 max 8

5 MPa π 0 FB = + + = 7500 098 7500 098 cos 6505 6505 τ B

Benzer belgeler

Kırılma Hipotezleri. Makine Elemanları. Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri

Kırılma Hipotezleri. Makine Elemanları. Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri Makine Elemanları Eşdeğer Gerilme ve Hasar (Kırılma ve Akma) Hipotezleri BİLEŞİK GERİLMELER Kırılma Hipotezleri İki veya üç eksenli değişik gerilme hallerinde meydana gelen zorlanmalardır. En fazla rastlanılan