Gebelikte Omega desteği Yard. Doç. Dr. Mine İslimye Taşkın Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD
Esansiyel yağ asitleri Vücutta sentezlenemez. Beslenme yoluyla dışarıdan alınmaları gerekir. Omega 3 poliansatüre yağ asitleri (n-3 PUFAs) ALA, EPA, DHA. Omega 6 (n-6 PUFAs) AA
Gebelikte esansiyel yağ asitleri Omega 3 ve omega 6 vücutta üretilmez. İnsanlarda n-3 ve n-6 daki çift karbon bağı yapılamaz Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleri fetus tarafından plasenta aracılığı ile anneden temin edilir. LC-PUFA için plasentanın geçirgenliği DHA>AA>ALA>LA Özellikle DHA fetus ve infantda santral sinir sistemi gelişimi için kritik öneme sahiptir
Kognitif fonksiyonların gelişimi Görsel fonksiyonların gelişmesi Kardiyovasküler fonksiyonlar Enflamasyon KEardiyovasküler fonksiyonlar Esansiyel yağ asidi desteği DHA EPA ALA
EPA ve DHA diyetle alınmalı ya da prekürsörü ALA dan sentezlenmeli. ALA yüksek miktarda alındığında EPA ve DHA sentez ediliyor. Bu nedenle gebelikte EPA ve DHA en önemli uzun zincirli yağ asitleridir. *Nutrition in Pregnancy. British Nutrition Foundation Nutrition Bulletin. 2006;31:28-59
Omega ve Gebelik sonuçları? Preterm Eylem (PTE) Fetal ve çocukluk döneminde nörolojik gelişim Doğum kilosu IUGR Preeklampsi Neonatal ölüm Gestasyonel diabet Allerji Postpartum depresyon
Fetal kognitif ve görsel fonksiyonlarına etkisi DHA beyin gelişiminde önemli Hücre membran geçirgenliğini ayarlar Permeabilite ve besin geçişini artırır İyon kanallarının aktivitelerini düzenler Nöroelektriksel sinyal iletim hızını artırdığı, sinaptik aktivite artışı yaptığı laboratuvar çalışmalarında gösterilmiş. Nöronda nükleer reseptörlere bağlanarak nörogenezis ve diferansiasyon sürecinde etkili Dopaminerjik ve serotoninerjik sistemde pozitif etki Gözlemsel çalışmalarda pozitif etki RKÇ larda farklı sonuçlar var *Dziechciarz et al. 2010; Journal of American Collage of Nutrition
DHA gebelikte ve laktasyonda kullanımı bazı vizüel fonksiyonlarda ve uzun dönem nörolojik gelişimde etkili bulunmuş ancak; RKÇ dan elde edilen kanıtlar hala DHA takviyesini gebelikte rutin olarak önermemiz için yeterli değil. Gebelikte omega kullanımı sonrası çocuklar 12 yaşına dek takip edilmiş Kognitif fonksiyonlar, ince motor beceriler, dil gelişimde etki yok.
Gebelik süresince diyette n-3 PUFA alımının desteklenmesi yenidoğanda 1 yıllık takipte visüel, kognitif/psikomotor gelişimde etki yok *Hurdato et al., 2015; Nutrition. Gözlemsel çalışmalarda çocuktaki nörogelişimsel iyileşme gösterilmiş. *Loomans et al. 2014, J Pediatri **Gow et al. 2014, Child Adolesc Psychiatr Clin N Am *** Escalano-Margerit et al. 2011, J Nutr ****Hibbeln JR et al. 2007 Lancet. İyi disayn edilmiş büyük RKÇ larda ve gebelikte omega kullanımının dil gelişimi, kognitif fonksiyonlar hafıza üzerine etkisi gösterilememiş. *Gould et al. 2014, Am J Clin Nutrition; **Helland et al. 2003 Pediatrics. ***Makrides et al. 2010 JAMA. ****Dziechciarz et al 2010 Am Coll Nutr.
34 RCTs değerlendirilmiş. Kanıt düzeyi 1 Omega-3; PTB, PE, SGA, IUGR, gestasyonel diabet, postpartum depresyonu önlemede etkin değil Tekil gebeliklerde 20. hf öncesinde başlandığında neonatal ölümleri azaltıyor!
Omega-3 suplementasyonu Sentezin antioksidan yöne kayması Servikal açılma ve uterin kontraksiyonların önlenmesi
9 Randomize kontrollü çalışmanın meta analizi 3854 öncesinde preterm eylem öyküsü olmayan kadın değerlendirilmiş. Omega-3, 37 hf öncesi preterm doğumu önlemede etkili bulunmadı; neonatal sonuçları iyileştirmedi. *Saccone et al. 2015; Obstet Gynecol. Review.
Aynı review subgrup analizinde; Omega-3, 20 hftadan önce başlanırsa neonatal ölümleri engelliyor. *Saccone et al. 2015; Am J Obstet Gynecol. Review.
2 büyük RKÇ 1080 kadın Önceden preterm eylem öyküsü mevcut 37 ve 34 hf öncesi doğumlarda istatistiksel olarak anlamlı bir azalma yok Fakat doğuma kadar geçen süre uzamış Doğum kilosu artmış. *Olsen et al. 2000, BJOG **Harper et al. 2010, Obstet Gynecol 6 RKÇ değerlendirmesi 2783 kadın Oral marine oil suplementation 34 hf altındaki doğumlarda azalma 37 hf öncesi doğumlarda fark yok Doğuma kadar geçen süre 2,6 gün daha uzun Preeklampsi ve SGA da azalma yok Yüksek ve düşük riskli popülasyonu birlikte değerlendirmiş. *Makrides et al. 2006 Cochrane Database Syst Rev.
Sistematic metaanaliz Yüksek riskli popülasyonda 4 RKÇ değerlendirilmiş. 34 hf altındaki preterm doğumlar azalmış. Doğum kilosu, preeklampsi, IUGR açısından fark yok *Horwath et al. 2007, Br J Nutr Sistematic metaanaliz Düşük riskli popülasyonda 6 RKÇ değerlendirilmiş. Preterm doğumlarda fark yok Doğum kilosu, preeklampsi, IUGR açısından fark yok HC artmış. Doğuma kadar geçen süre artmiş. *Szajewska et al. 2006, Am J Nutr
3 RKC değerlendirilmiş. 575 tekil gebelik çalışmaya dahil edilmiş. Omega-3 Recurrent SGA yı önlemiyor. *Saccone et al., 2015. Ultrasound Obstet Gynecol.
SGA ve Doğum ağırlığına etkisi SGA ve DDA nı önlemede etkin değil. Ancak doğum kilosunu artırıyor. *Saccone et al. 2015, J Matern Fetal Neonatal Medicine 2 çalışmada baş çevresinde artış saptanmış. *Ranajrusgbab et al. 2010, Food Nutr Bull **Carlson et al. 2013, Am J Clin Nutr Gebelik süresinde uzama(2,5 gün);doğum ağırlığında artma (+50 gr); Doğum boyunda artma (+0,48 cm); HC de artma (+0,69 cm) *Delgado-Noguera et al. 2010, Cochrane Systematic review **Horwath et al. 2007, Br J Nutr ***Szajewska et al. 2007, Am J Clin Nutr; **** Makrides et al. 2006, Cochrane Systematic review
Am J Clin Nutr 2014;99:506 16. 151,880 anne çocuk incelendiği uluslararası çalışma Gebelik boyunca Omega 3 desteği alan annelerin bebeklerinin ortalama 172 gram daha ağır, 0.7 cm daha uzun ve baş çevrelerinin 0.5 cm daha geniş olduğu saptanmıştır. Bu grupta 34 haftadan önce doğan bebek oranı da anlamlı derecede düşük ve bebeklerin hastanede kalma süresi anlamlı derecede kısa olmuştur
Gebelikte özellikle primigravidlerde Omega-3 kullanımı term yenidoğanda doğum kilosunu artırıyor. *Ramakrishnan et al. 2010, Food Nutr Bull **Stein et al. 2011, J Nutr RKÇ, 350 kadın 600 mg/gün DHA kullanımı, 20. hf öncesi başlanmış doğuma dek kullanılmış Gestasyonel süre uzamış, doğum kilosu ve boyunda artış Preterm eylem ve DDA azaltılmasında DHA kullanılabilir mi?
4 RKÇ metaanalizi 2889 kadın 800 mg/gün DHA Preterm eylem sekonder veri 37 hf öncesi etki yok 34 hf öncesi etkili Neonatal dönemde yoğun bakım ihtiyacı azalıyor *Makrides et al., JAMA, 2010
Omega-3 ve preeklampsi Preeklampside omega-3 düzeyi kord kanında düşmekte, omega 6/omega 3 oranı artmakta, oksidatif stres artmakta, antioksidan kapasite azalmakta, AA artmakta. *Mehendale et al. 2008, Int J Gynaecol Obstet **Kulkarni et al. 2011, Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids Bir çalışmada kronik hipertansif kadınlarda preeklampsi insidansını azaltmış *Herrera et al 1998, Obstet Gynecol. RKÇ sonuçları Omega-3 suplementasyonu preeklampsi riskini azaltmıyor. *Makrides et al. 2006 Cochrane Database Syst Rev. **Szajewska et al. 2006, Am J Nutr ***Horwath et al. 2007, Br J Nutr ****Olsen et al. 2000, BJOG
Omega 3 ve Gestasyonel Diabet
Omega 3 ve Allerji Th1/Th2 dengesi ve allerjik hastalıklar ilişkili Omega-3; fetusta IL-13 supresyonu yaparak Th1/Th2 dengesini değiştirebilir IL-13; B lenfositlerde IG E üretimi; T lenfositlerde Th2 diferansiasyonundan sorumlu DHA ve EPA; AA ile kompetitif inhibisyon yaparak proallerjik LT ve PG sentezine engel olur. *Calder et al. 2010, Proc Nutr Soc, ** Guiseppe et al. 2014, Eur J Nutr
*Miyata and Arita 2015,Allergology international
5 RKÇ analizi Omega-3 kullanımı 948 kadın Gebelik/gebelik+laktasyon döneminde omega kullanımı Astım sıklığında azalma Deri testlerine yanıtın artması Kord kanında IL-13 seviyelerinde fark Laktasyonda kullanım yaralı değil * Klemens et al. 2011, BJOG. 6 RKÇ metaanalizi Gebelikte n-3 veya n-6 LC-PUFA kullanımı Egzema, atopik dermatit, allerjik rinit, astım için önleme Duyarlanma veya allerjik hastalıklarda azalma yok * Anandan et al. 2009, Allergy. 5 epidemiyolojik çalışma değerlendirilmiş. 4 çalışmada gebelikte 1 çalışmada laktasyon döneminde balık tüketimi Gebelik döneminde kullanım infantta allerjik hastalıkları azalttı (%22-80) Laktasyonda etkisiz * Kremmyda et al. 2011, Clin Rev Allergy Immunol.
Postnatal depresyon ve Omega-3 Cochrane review, 2013 EPA ve DHA suplementasyonu postpartum depresyonu önlemiyor.
Postnatal depresyon ve Omega-3
Postnatal depresyon ve Omega-3 Makrides et al., JAMA, 2010 2889 kadın 800 mg/gün DHA Postpartum depresyonda etkisi yok Erken çocukluk dönemindeki dil gelişimi ve kognitif fonksiyonlar üzerine etkisiz
Omega-3 kaynakları Somon balığı, orkinos tipi ton balığı, uskumru, hamsi Keten tohumu yağı Ada çayı yağı Kivi, semizotu Daha az oranlarda ceviz, badem, fındık, soya filizi, kuru fasulye, soya fasulyesi, nohut, mısır, mısır unu, çörek otu yağı, kanola yağı, soya yağı, marul, lahana, brokoli ve diğer yeşil yapraklı sebzeler
Somon gövdesi DHA içeriği yüksek Cevizde ALA miktarı yüksek. DHA ve EPA ya dönüşümü uzun sürer ve fazla miktarda yenmesi gerekir. Düşük seviyede civa ihtiva eden balıklar; Somon Karides Konserve light ton baligi Yayin baligi Yüksek seviyede civa ihtiva eden balıklar; Köpekbaligi Kiliçbaligi Uskumru, kral uskumru
Omega 3 Omega 3 icin balık yağının balığın gövdesinden üretilmiş olanları (fish body oil) tercih edilmelidir. Balık karaciğerinden üretilmiş olan (cod liver oil) balık yağlarının özellikle gebeliğin ilk aylarında tercih edilmesi uygun değildir Vitamin içeren ürünler yüksek A vitamini içeriklerinden dolayı toksik etkilere neden olabilirler. Vitamin desteği içermeyen saf omega 3 ihtiva eden ürünler faydalı
Omega 3 Hamilelikte Onerilen doz 500-1000mg/gun 1000mg = 500 gr saf deniz somon balik govdesi/gun Haftada 3,5 kilo * Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2001
Eve Götürülecek MESAJ Gebelikte Omega 3 Nörogelişimsel etki yok <34 hf preterm eylemi önlüyor Doğum kilosunda artış Doğuma kadar geçen sürede artış Neonatal ölümleri azaltıyor? Preeklampsi ve IUGRda etki yok Postpartum depresyonda etki yok Bebek ve çocukluk çağı allerjisinde faydalı olabilir