AFLATOKSİN M 1 İN DETOKSİFİKASYONUNDA LACTOBACILLUS VE BIFIDOBACTERIUM SUŞLARININ KULLANIMI *



Benzer belgeler
ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria

Determination of Some Chemical Properties and Aflatoksin M1 of Raw Cow Milk Produced on Iğdır and Region

MERSİN İLİNDE ÇİĞ VE MARKET SÜTLERİNDE AFLATOKSİN M 1

B-TeZ IAC Aflatoksin M 1 3ml kullanarak Temizleme Süreci talimatı

Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ

*Türden türe değişkenlik gösterir. *İnsanın sadece barsak mikroflorasında 100 türün üzerinde 100 trilyondan fazla bakteri mevcuttur.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Ev Yapımı ve Endüstriyel Üretim Yoğurtlarda ph ve Probiyotiklik İlişkisi

STEVİA ÖZÜ İLAVESİNİN PROBİYOTİK YOĞURTLARININ BAZI KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ. Yrd.Doç.Dr. Hüseyin Avni Kırmacı

UYGULAMA NOTU. HPLC ve RF-20Axs Dedektör ile Gıda Maddelerinde Aflatoksin Analizi. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi HAZIRLAYAN

DİYET ACIDOPHILUS BIFIDUS YOĞURDU VE DİYET YOĞURDUN KALİTE NİTELİKLERİNİN İNCELENMESİ

Gıda Analizlerinde LC-MS/MS Aplikasyonları

ÖZGEÇMİŞ. İletişim Adresi: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü, 06110, Dışkapı/Ankara Tel:

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

MAIA Pesticide MultiTest

*Barsak yaraları üzerine çalışmalarda probiyotikler, yaraların iyileşmesi ve kapanması amaçlı test edilmiştir.

HPLC/YPSK HIGH PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ

Kanatlı. Mikotoksinlerin Biyoyararlılığının Tespiti: TIM Modeli

LCMSMS ile Gıdalarda Multitoksin Analizi

B-TeZ IAC Aflatoksin 3ml kullanarak Temizleme Süreci talimatı

Van da Tüketime Sunulan UHT Sterilize İnek Sütlerinde Aflatoksin M1 Düzeyinin Araştırılması

Farklı Pişirme Metotları ve Seviyelerinin Tavuk Pirzolalarında Heterosiklik Aromatik Amin Oluşumu Üzerine Etkileri

UYGULAMA NOTU. HPLC ile Gıda Ürünlerinde Fenolik Bileşen Analizi. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi HAZIRLAYAN

FARKLI STARTER KÜLTÜR KULLANILARAK ÜRETİLEN AYRANLARIN KALİTE ÖZELLİKLERİ*

Yukarıdaki sonucu onaylarım. Prof. Dr. Metin OLGUN. Enstitü Müdürü

Geleneksel Ev İsot Baharatının Aflatoksin İçeriğinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

UYGULAMALI MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI

Probiyotik suşları. Prof Dr Tarkan Karakan Gazi Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı

HPLC ile Elma Suyunda HMF Analizi

GRUP MİSELYUM ELİF AKÇA İBRAHİM CARİ

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ

Kırmızı Toz Biberlerde Aflatoksin

Çocuklarda Bagısıklık Sisteminin Desteklenmesi

Gıdalarda aflatoksin varlığının değerlendirilmesi

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

İZMİT BÖLGESİNDE SATIŞA SUNULAN PEYNİRLERDEKİ AFLATOKSİN M 1 DÜZEYLERİNİN ELISA YÖNTEMİYLE TESPİTİ

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2

Listeria monocytogenes in Asit Dirençli Türlerinin Benzalkonyum Klorür Direnci ve Biyofilm Oluşumu. Emel ÜNAL TURHAN, Karin Metselaar, Tjakko Abee

Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri. Technical Properties of Some Milking Parlours in Aydın Province

SÜT ENDÜSTRİSİNDEKİ YARARLI MİKROORGANİZMALAR

TÜBİTAK-BİDEB Lise Öğretmenleri (Fizik, Kimya, Biyoloji ve Matematik) Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı LİSE-2 (ÇALIŞTAY 2012) SUYUN DANSI

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KESİN RAPORU

YEŞİL ÇAYDAN L-TEANİN EKSTRAKSİYON OPTİMİZASYONU VE SAFLAŞTIRILMASI

FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI

Ege Bölgesi nde Satışa Sunulan Kuru Üzümlerde Okratoksin A ve Küf İlişkisi

UYGULAMA NOTU. LCMSMS ile Bebek Devam Formülleri ve Süt Tozunda Melamin Analizi. Sıvı Kromatografi Kütle Spektrometre HAZIRLAYAN

TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) BİYOLOJİ PROJE RAPORU

ARAŞTIRMA. Elazığ da Üretilen İnek Sütlerinde Aflatoksin M1 Düzeylerinin HPLC ile Araştırılması *

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Determination of Aflatoxin M1 Levels in Unpackaged Sold Raw Cow's Milk

İçme Sularının Dezenfeksiyonunda Çinko Oksit Nanomateryalinin Kullanımı

EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (YÜKSEK LİSANS TEZİ)

Adnan Menderes Üniversitesi

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

B-TeZ IAC Okratoksin 3ml kullanarak Temizleme Süreci talimatı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Karın Kaymağı Peynirinden İzole Edilen Laktobasillerin Tanımlanması. Identification of Lactobacilli Isolated from Cheese Karın Kaymak

UYGULAMA NOTU. LCMSMS ile Bebek Mamasında Multitoksin Analizi - 1. Sıvı Kromatografi Kütle Spektrometre HAZIRLAYAN

TOKSİN BAĞLAYICILAR. - Captex T2. - Sorbatox

T.C. NAMIK KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ

HPLC. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ YAYINLAR LİSTESİ. Yurtdışında Yayınlanan Makale Sayıları

Toksin Bağlayıcıların Süt ve Süt Ürünlerinde Görülen Aflatoksini Önlemedeki Başarısı

IŞIL VAR. Doç.Dr. Akademic CV

T.C. MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

SAYI: 2012/Rm-33 SAYFA: SÜTTE GÖRÜNMEZ TEHLİKE; AFLATOKSİN M1 NASIL ÖNLENİR?

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ HALİL TOSUN

Termofilik kampilobakterler

BT 42 TİROSİNAZ ENZİMİNİN EKSTRAKSİYONU, SAFLAŞTIRILMASI VE FENOLLERİN GİDERİMİNDE KULLANIMI

Ayran Üretiminde Peyniraltı Suyu ve Transglutaminaz Enzimi Kullanımının Ürün Özellikleri Üzerine Etkisi

Pastırmada Enterokoklar

Mısır Silajında Aflatoksin B1 Varlığının ve Süte Geçme [1] [2] Durumunun Araştırılması

DNA Đzolasyonu. Alkaline-SDS Plasmit Minipreleri. Miniprep ler bakteri kültüründen plasmit DNA sı izole etmenizi sağlar.

RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti

( PİRUVİK ASİT + SU + ALKOL ) ÜÇLÜ SIVI-SIVI SİSTEMLERİNİN DAĞILIM DENGESİNİN İNCELENMESİ

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Y. Lisans Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C Uludağ Üniversitesi Mustafakemalpaşa Meslek Yüksekokulu. Burcu EKMEKÇİ

STERİLİZASYON. Sterilizasyon Yöntemleri. Sterilizasyonu Etkileyen Faktörler

BAZI PROBİYOTİK LAKTİK ASİT BAKTERİLERİNİN Escherichia coli 0157:H7 ÜZERİNE İNHİBİSYON ETKİSİ *

Diyarbakır Örgü Peynirinde Aflatoksin M1 ile Verotoksin 1 ve 2 Varlığının Araştırılması 1

İnsan Mikrobiyom Projesi. Tanıl Kocagöz, M.D., Ph.D.

UYGULAMA NOTU. LCMSMS ile Bebek Mamasında Multitoksin Analizi - 2. Sıvı Kromatografi Kütle Spektrometre HAZIRLAYAN

KGP202 SÜT TEKNOLOJİSİ II

Edirne İlinde Elde Edilen Sütlerin Dünya Sağlık (Who) Standartlarına Uygunluğu

Diyarbakır İlinden Kasım Ayında Elde Edilen İnek Sütlerinin Dünya Sağlık Örgütü Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi

Ege Bölgesi nde Satılan Üzüm, Erik ve Kayısı Pestillerinin Aflatoksinler ve Okratoksin A Düzeylerinin Belirlenmesi

TÜRK GIDA KODEKSĐ FERMENTE SÜT ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ (TEBLĐĞ NO: 2009/25) 16 Şubat 2009 Resmî Gazete Sayı : 27143

HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi)

Kurutma teknolojisinde kütle dengesi hesaplamalarına ilişkin uygulamalar

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (44): (2008) ISSN:

ARAŞTIRMA (Research Report)

Batman da Tüketime Sunulan Yoğurtların Bazı Kimyasal ve Tekstürel Özellikleri

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DEVAM SÜTLERİNDE AFLATOKSİN M1 İN ARAŞTIRILMASI MELTEM KAYA TUZ YÜKSEK LİSANS TEZİ

FENOLİK BİLEŞİKLER 4

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ

DEZENKON HNS (AgNPS) Antibakteriyel Yer ve Yüzey Dezenfektanı nın H1N1 Domuz Gribi Virüsüne karşı Virusidal Test Sonuç Raporu

Çalışmalarımız Binboğa Bal firmasında gerçekleştirilmiştir. Desteklerinden dolayı Sn. Mehmet Çürük e teşekkürlerimizi sunarız.

Transkript:

AFLATOKSİN M 1 İN DETOKSİFİKASYONUNDA LACTOBACILLUS VE BIFIDOBACTERIUM SUŞLARININ KULLANIMI * Using of Lactobacillus and Bifidobacterium Strains for Detoxification of Aflatoxin M 1 Bülent KABAK Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı Işıl VAR Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı ÖZET Bu çalışmada, Lactobacillus ( NCC 12, NCC 36, NCC 68) ve Bifidobacterium (B. bifidum Bb 13, B. bifidum NCC 381) suşlarının fosfat tamponu (PBS) ve gıda modelinde aflatoksin M 1 (AFM 1 ) i bağlama yetenekleri araştırılmıştır. 10 8 kob ml -1 yoğunluğundaki canlı bakterilerin PBS de AFM 1 i bağlama yetenekleri toksin konsantrasyonuna bağlı olarak %12.55-25.02 arasında bulunmuştur. B. bifidum Bb 13 AFM 1 i en yüksek oranda bağlarken, NCC 68 in en düşük bağlama yeteneği gösteren suş olduğu görülmüştür. Isıl işlem uygulanan bakterilerin PBS de AFM 1 bağlama oranları %16.98-27.68 olarak saptanmıştır. Canlı ve ısıl işleme maruz bırakılan bakteriler rekonstitüe sütte 4 saatte AFM 1 i sırasıyla %7.85-25.94 ve %12.85-26.27 arasında bağlamıştır. Canlı ve ısıl işlem uygulanan bakterilerin AFM 1 i bağlamalarında PBS ve rekonstitüe süt arasında istatistiksel açıdan (p 0.05) önemli fark görülmemiştir ( NCC 68 in 10 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği hariç). Anahtar Kelimeler : aflatoksin M 1, Lactobacillus, Bifidobacterium, bağlama, HPLC ABSTRACT In this study, the ability of Lactobacillus ( NCC 12, Lb. acidophilus NCC 36, NCC 68 and Lb. rhamnosus) and Bifidobacterium (B. bifidum Bb 13 and B. bifidum NCC 381) to bind aflatoxin M 1 (AFM 1 ) in phosphate-buffered saline (PBS) and food model was investigated. The binding abilities of AFM 1 by viable test strains at 10 8 CFU ml -1 in PBS were ranged from 12.55 to 25.02%, depending on contamination level. While B. bifidum Bb 13 was the best binder, the poorest removal was achieved by NCC 68. The binding capacities of heat-killed bacteria in PBS were found to range from 14.04 to 28.97%. The binding abilities of AFM 1 were found to range from 7.85 to 25.94% and from 12.85 to 26.27% for viable and heat-killed bacteria in reconstituted milk, respectively, within 4 h. No significant differences (p 0.05) in AFM 1 removal ability of both viable and heat-killed bacteria were observed between PBS and reconstituted milk, except for heat-killed NCC 68 for 10 ng ml -1. Key Words : aflatoxin M 1, Lactobacillus, Bifidobacterium, binding, HPLC * Doktora Tezi-PhD. Thesis 95

Giriş Aflatoksinler, Aspergillus flavus, A. parasiticus ve A. nomius tarafından üretilmekte olup, doğada 18 farklı türevinin bulunduğu belirtilmektedir (Jay, 1992; Pittet, 1998). AFB 1, mikotoksinler içerisinde insanlara karşı kanserojenik aktivite gösterdiği Dünya Sağlık Örgütü-Uluslararası Kanser Araştırma Enstitüsü (WHO- IARC) tarafından kanıtlanmış (1A grubu) tek mikotoksin olması bakımından ayrı bir önem taşımaktadır. AFB 1 ile kontamine olmuş yemlerin süt veren hayvanlar tarafından tüketimiyle metabolizma faaliyeti sonucunda AFM 1 oluşmaktadır. AFB 1 in hidroksillenmiş metaboliti olan AFM 1 süt toksini olarak da adlandırılmaktadır (Galvano ve ark, 1996). AFM 1 in toksik ve kanserojenik potansiyelinin AFB 1 e yakın olduğu bildirilmektedir (Barbieri ve ark, 1994; Moss, 2002). İnsan beslenmesinde önemli bir yeri olan süt ve süt ürünlerinin AFM 1 ile kontamine olması önemli bir sağlık riski oluşturmaktadır. Sütün yeni doğmuş ve gelişme çağındaki çocuklar gibi zayıf immunolojik sisteme sahip olan kişiler tarafından yoğun miktarda tüketildiği göz önüne alındığında tehlikenin boyutları büyümektedir (Pierides ve ark., 2000). Mikotoksinlerle kontamine olmuş gıda ve yem maddelerinden toksini uzaklaştırmaya veya etkisiz hale getirmeye yönelik geliştirilen fiziksel ve kimyasal yöntemlerin gıda kalitesine ve insan sağlığına olumsuz etkide bulunabilmeleri etkin bir yöntem olarak kullanımlarını sınırlandırmıştır (Piva ve ark, 1995; Bata ve Lasztity, 1999). Önerilen çeşitli biyolojik yöntemlerin de henüz araştırma aşamasında olması ve güvenlik sorunu taşıması alternatif yöntemlere yönelme ihtiyacını doğurmuştur. Bu çalışmada, canlı ve ısıl işleme maruz bırakılan bazı laktik asit bakterilerinin AFM 1 i fosfat tamponu ve rekonstitüe süt ortamında bağlama yeteneklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot Materyal AFM 1 standart çözeltisi Hollanda Halk Sağlığı ve Çevre Araştırma Enstitüsü nden 10 g ml -1 (2.5 ml kloroform içeren) konsantrasyonunda cam ampul içinde temin edilmiştir. Test bakterilerinin rekonstitüe süt ortamında AFM 1 i bağlama yeteneğinin belirlenmesinde AFM 1 e karşı spesifik antikorları içeren AFM 1 immunoaffinity kolonu (G1007, Vicam MA, USA) kullanılmıştır. AFM 1 i bağlama yeteneğinin belirlenmesinde Nestle-İsviçre den temin edilen, Lactobacillus acidophilus NCC 12, NCC 36, NCC 68, Bifidobacterium bifidum Bb13, B. bifidum NCC 381 ve Ezal-Fransa firmasından satın alınan Lb. rhamnosus bakterileri kullanılmıştır. Test bakterilerinin rekonstitüe süt ortamında AFM 1 i bağlama yeteneğinin belirlenmesinde Pınar Süt Mamulleri San. A. Ş. den sağlanan A sınıfı süt tozu kullanılmıştır. Test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneklerinin yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemiyle belirlenmesinde kullanılan tüm kimyasallar HPLC saflığında olup, Merck (Darmstadt, Almanya) marka kullanılmıştır. 96

Metot Liyofilize Kültürlerinin Aktivasyonu Liyofilize kültürleri içeren cam ampuller içerisine, kültürleri çözündürmek amacıyla 1 ml De Man Rogosa and Sharpe (MRS)+Sistein (%0.05) kullanılmıştır. Bu tüpten 1 er ml alınarak 10 ml lik MRS+Sistein içeren tüplere inokülasyon yapılarak anaerobik koşullarda 24-48 saat inkübasyona bırakılmıştır. kültürlerini aktive etmek amacıyla bu işlem bir defa daha tekrarlanmıştır. Fosfat Tamponu Çözeltisinin AFM 1 ile Kontaminasyonu 3 farklı konsantrasyonda (5, 10 ve 20 ng ml -1 ) hazırlanan AFM 1 standart çözeltisinden kloroform 40 o C de, N 2 gazı altında uzaklaştırıldıktan sonra, AFM 1 5 ml PBS çözeltisi (%0.8 NaCl, %0.12 K 2 HPO 4, %0.03 KH 2 PO 4 ) ile çözündürülmüştür. Rekonstitüe Sütün AFM 1 ile Kontaminasyonu Test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneklerinin belirlenmesinde gıda modeli olarak rekonstitüe süt kullanılmıştır. Bu amaçla yağsız inek sütünün kurutulmasıyla üretilmiş olan süt tozu saf su ile sulandırılmıştır (0.2 g ml -1 ). Bundan sonraki aşamada 3 farklı konsantrasyonda (5, 10 ve 20 ng ml -1 ) hazırlanan AFM 1 standart çözeltisinden kloroform 40 o C de N 2 gazı kullanılarak uzaklaştırıldıktan sonra kalıntı 5 ml rekonstitüe süt ile çözündürülmüştür. Test lerinin AFM 1 i Bağlama Yeteneklerinin Belirlenmesi lerinin konsantrasyon ayarlamaları yapıldıktan sonra (10 8 kob ml -1 ) 15 dakika santrifüj edilmiştir (3000xg). Santrifüj işleminden sonra supernatant ortamdan uzaklaştırılmıştır. hücreleri 5 ml saf su ile yıkanarak santrifüj edilmiş ve ortamda bulunabilecek çeşitli metabolitlerin uzaklaştırılması sağlanmıştır. Yıkama işleminden sonra bakteri hücreleri 3 farklı konsantrasyonda AFM 1 içeren (5, 10 ve 20 ng ml -1 ) 5 ml PBS veya 5 ml rekonstitüe süt ile çözündürülmüş ve 37 o C de 4 saat inkübasyona bırakılmıştır. Süre sonunda bakteri süspansiyonu tekrar 3000xg de 15 dakika santrifüj işlemine tabi tutulmuştur. Bundan sonraki aşamada PBS ortamındaki supernatant (bağlanmamış AFM 1 ) enjektör yardımıyla toplanarak, bakteriye bağlanmamış AFM 1 miktarı floresans detektörlü HPLC cihazı ile belirlenmiştir. Diğer yandan bakterilerin rekonstitüe süt ortamında AFM 1 i bağlama yeteneğini belirlemek amacıyla toplanan supernatant HPLC cihazına verilmeden önce ekstrakt temizleme amacıyla immunoaffinity kolondan geçirilmiştir. Araştırmada kullanılan test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneğinin hesaplanması ve yöntem performansının belirlenmesi amacıyla geri alma çalışması yapılmıştır. Bu amaçla test bakterilerinin yokluğunda 5 ml fosfat çözeltisine veya 5 ml rekonstitüe süte 5, 10 ve 20 ng ml -1 konsantrasyonunda AFM 1 kontamine edilmiş ve AFM 1 i fosfat tamponundan ve rekonstitüe sütten geri alma oranları ayrı ayrı belirlenmiştir. 97

Test lerinin Canlılığının AFM 1 i Bağlama Yeteneği Üzerine Etkisi Test bakterilerinin canlı olup olmamasının AFM 1 i bağlama yeteneği üzerine etkisini tespit etmek amacıyla 10 8 kob ml -1 canlı bakteri kültürleri 90 o C de 15 dakika kaynayan su banyosunda ısıl işleme maruz bırakılmıştır. Isıl işlem uygulanarak öldürülmüş bakteri hücrelerine daha önce belirtilen işlemler uygulanmış ve bağlanmamış AFM 1 i miktarı HPLC cihazı kullanılarak belirlenmiştir. AFM 1 Ekstraksiyonu AFM 1 immunoaffinity kolonları vakum manifolda yerleştirilmiş ve seyreltilen 20 ml supernatant immunoaffinity kolondan dakikada 3 ml olacak şekilde geçirilmiştir. Immunoaffinity kolon 20 (2x10) ml ultra saf su ile yıkanmış ve kolonlar kurutulmuştur. Son olarak spesifik antikorlara bağlı halde bulunan AFM 1 kolondan 4 ml asetonitril geçirilerek toplanmıştır. Şiddetli olmayan azot gazı akımı altında toplanan eluat kuruyana kadar buharlaştırılmıştır. Son olarak, eluat 1 ml hareketli faz (su/asetonitril, 75/25, vol/vol) içinde yeniden çözündürülmüştür. Örnekler HPLC cihazı ile analiz edilinceye kadar 4-8 o C de muhafaza edilmiştir. AFM 1 Analizi Probiyotik bakterilerin AFM 1 i bağlama yeteneği izokratik koşullarda floresans detektörlü HPLC cihazı (Agilent 1100) ile belirlenmiştir. Bu sistemde CSI- 6150 online vakum degaser (Cambridge, İngiltere), izokratik pompa (G 1310 A9, Agilent) ve manuel enjeksiyon sistemi (Rheodyne 7725i, Agilent, USA) yer almaktadır. AFM 1 analizinde uygulanan metot aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur. Kolon: C18 (250x4.6 mm, 5 m, Advanced Chromatography Technol., İskoçya) Hareketli faz: Su /asetonitril (75/25, vol/vol) Hareketli faz akış hızı: 1 ml dak -1 Basınç: Minimum 0 bar, maksimum 200 bar Analiz süresi: 13 dakika Alıkonma zamanı: 10.2-10.9 dakika Enjeksiyon miktarı: 20 l Excitation (tahrik dalga boyu): 365 nm Emission (yayım dalga boyu): 435 nm Test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yetenekleri aşağıdaki formüle göre tespit edilmiştir. % bağlama= (1-örnekteki AFM 1 pikinin alanı/afm 1 kontrol pikinin alanı)x100 Araştırma Bulguları ve Tartışma Test lerinin Fosfat Tamponunda AFM 1 i Bağlama Yeteneği Araştırmada kullanılan 10 8 kob ml -1 yoğunluğundaki NCC 12, NCC 36, NCC 68, B. bifidum Bb 13, B. bifidum NCC 381 ve Lb. rhamnosus un fosfat çözeltisi ortamında 4 saat içinde 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri Çizelge 1 de verilmiştir. 98

Çizelge 1. Canlı test bakterilerinin fosfat tamponunda AFM 1 i bağlama yetenekleri. % bağlanan AFM 1 (ortalama ± sd, n=3) 5 ng ml -1 10 ng ml -1 20 ng ml -1 NCC 12 17.47±5.61 16.26±4.91 14.89±1.15 NCC 36 23.47±2.59 20.37±4.16 22.99±3.74 NCC 68 16.29±6.56 12.55±4.38 14.02±3.10 B. bifidum Bb 13 25.02±5.55 24.16±4.64 24.02±3.03 B. bifidum NCC 381 16.62±3.63 18.24±2.97 22.09±6.12 Lb. rhamnosus 22.19±2.97 20.53±2.96 20.68±4.29 Geri alma (%) 87.18±8.45 85.53±8.98 85.68±2.95 10 8 kob ml -1 yoğunluğundaki test bakterilerinin toksin konsantrasyonuna bağlı olarak AFM 1 i PBS ortamında %12.55-25.02 arasında değişen oranlarda bağladığı belirlenmiştir. B. bifidum Bb 13 suşunun (10 8 kob ml -1 ) diğer test bakterilerine oranla daha yüksek oranda AFM 1 i bağlama yeteneği gösterdiği belirlenirken, NCC 68 in nispeten düşük bağlama yeteneğinde olduğu saptanmıştır. Test bakterilerinin (10 8 kob ml -1 ) 5 ve 10 ng ml -1 AFM 1 i 4 saat inkübasyon içerisinde bağlama yetenekleri arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemsizken (p 0.05), 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri arasındaki fark önemli (p<0.05) bulunmuştur. Araştırma kapsamında kullanılan canlı bakterilerin (10 8 kob ml -1 ) PBS ortamında AFM 1 i 4 saat içinde bağlama yeteneklerinde kullanılan toksin miktarının etkisi istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. Laktik asit bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneği ile ilgili olarak literatürde sınırlı sayıda kaynak bulunmaktadır. Pierides ve ark. (2000) laktik asit bakterilerinin PBS ve rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yeteneklerini HPLC yöntemiyle araştırmışlardır. Araştırıcılar test ettikleri canlı bakterilerin PBS de AFM 1 i bağlama yeteneklerini %18.1-50.7 arasında bulmuşlardır. Var ve Kabak (2004), Lb. acidophilus NCC 12, NCC 36, NCC 68, Lb. rhamnosus, B. bifidum Bb 13, B. bifidum NCC 381, B. longum Bl 24 ve B. longum NCC 135 suşlarının 100 ng ml -1 konsantrasyonundaki AFM 1 i bağlama yeteneklerini PBS ve rekonstitüe süt ortamında farklı bir yöntemle (enyzme-linked immunosorbent assay) belirlemişlerdir. Araştırmada kullanılan 10 8 kob ml -1 konsantrasyondaki test bakterilerinin fosfat tamponu ortamında AFM 1 i 24 saat içinde bağlama yetenekleri %22.9-45.3 arasında bulunmuştur. Isıl işlem kullanarak öldürülen bakterilerin fosfat tamponu ortamında 4 saat içinde 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri Çizelge 2 de verilmiştir. Isıl işleme maruz bırakılan bakteri hücrelerinin PBS de AFM 1 i bağlama yeteneklerinin toksin konsantrasyonuna bağlı olarak %16.98-27.68 arasında olduğu saptanmıştır. Uygulanan tüm toksin konsantrasyonlarında da, ısıl işlem kullanılarak öldürülen bakterilerin AFM 1 i bağlama yetenekleri arasındaki fark istatistiksel açıdan önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. Benzer şekilde, AFM 1 konsantrasyonunun (5, 10 ve 20 ng ml -1 ) ısıl işleme maruz bırakılan test 99

bakterilerinin PBS ortamında AFM 1 i 4 saat içinde bağlama yetenekleri üzerine önemli bir etkisinin olmadığı istatistiksel olarak belirlenmiştir (p 0.05). Çizelge 2. Isıl işlem uygulanan bakterilerin PBS de AFM 1 i bağlama yetenekleri. % bağlanan AFM 1 (ortalama ± sd, n=3) 5 ng ml -1 10 ng ml -1 20 ng ml -1 NCC 12 22.98±4.92 19.85±3.94 21.59±5.47 NCC 36 26.81±1.99 24.14±3.00 24.92±3.92 NCC 68 16.98±4.65 19.29±2.20 21.85±4.73 B. bifidum Bb 13 26.42±6.96 27.36±2.40 27.68±3.53 B. bifidum NCC 381 22.08±1.41 22.60±2.97 23.55±6.11 Lb. rhamnosus 24.59±2.63 23.87±2.99 26.94±2.14 Isıl işleme maruz bırakılan test bakterilerinin PBS de AFM 1 i bağlama yetenekleri, canlı bakterilere göre daha yüksek oranda bulunmuştur. lerin canlı veya ölü olmasının PBS ortamında 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri üzerine etkisinin istatistiksel açıdan önemsiz (p 0.05) olduğu bulunmuştur. Bu konuda Pierides ve ark. (2000) tarafından yapılan benzer bir çalışmada, test bakterilerinin (Lb. lactis ssp. cremoris ARH74 hariç) ısıl işleme maruz bırakılmaları durumunda AFM 1 i bağlama yeteneklerinde artış görülmüştür. Canlı Lb. rhamnosus GG fosfat tamponunda AFM 1 in %50.7 sini bağlarken, ısıl işlem kullanılarak öldürülmesi sonucu bağlama yeteneğinin %57.8 e çıktığını belirtmişlerdir. Araştırmacılar bu nedenle AFM 1 in laktik asit bakterileri tarafından bağlanmasında bakterilerin canlı olup olmamasının ön şart olmadığını ve AFM 1 in ortamdan uzaklaştırılmasının metabolik bir yıkımdan çok, hücre duvarı ile ilgili fiziksel bir oluşum olduğunu öne sürmüşlerdir. Var ve Kabak (2004), analiz ettikleri 8 laktik asit bakterisinin ısıl işleme maruz bırakılması durumunda PBS ve rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yeteneklerinin önemli ölçüde arttığını belirlemişlerdir. Test bakterilerine ısıl işlem muamelesi yapılması durumunda PBS de AFM 1 i bağlama yeteneklerinde canlı bakterilere oranla %2.3-16.6 oranında artış görülmüştür. El-Nezami ve ark. (1998) canlı ve ısıl işleme maruz bırakılan Lb. rhamnosus GG nin PBS ortamında AFB 1 i bağlama yeteneklerini sırasıyla %51.5 ve %69.5 oranında bulmuşlardır. Benzer şekilde, Thyagaraja ve Hosono (1994) Lb. casei nin otoklav edilmesi sonucunda PBS de AFB 1 i ortamdan uzaklaştırma yeteneğinin önemli ölçüde arttığını bildirmişlerdir. Haskard ve ark. (2001) laktik asit bakterilerinin mutajenik maddeleri bağlamasında hücre duvarı polisakkariti ve peptidoglikanın en önemli 2 faktör olduğu ve ısıl işlemin bu komponentleri önemli ölçüde etkilediğini öne sürmüşlerdir. Araştırmacılar ısıl işlem uygulamasının analiz ettikleri bakterilerin PBS de AFB 1 i bağlama yeteneğini büyük oranda artırdığını saptamışlardır. Örneğin; Lb. casei Shirota PBS de AFB 1 in %21.8 ini bağlarken, bakterinin ısıl işleme maruz bırakılması sonucu AFB 1 i bağlama yeteneği hemen hemen 2 katına (%41.5) çıkmıştır. 100

Araştırmada analiz yönteminin hassasiyetini belirlemek amacıyla her denemede AFM 1 i fosfat çözeltisinden geri alma çalışması yapılmıştır. 5, 10 ve 20 ng ml -1 konsantrasyonundaki AFM 1 in 4 saat içinde PBS ortamından geri alma oranları Çizelge 1 de verilmiştir. lerinin bulunmadığı ortamda 4 saat inkübasyon sonunda 5, 10 ve 20 ng ml -1 konsantrasyonundaki AFM 1 in PBS çözeltisinden geri alma oranları sırasıyla %87.18, %85.53 ve %85.68 olarak bulunmuştur. AFM 1 in PBS den geri alınma değeri üzerine uygulanan toksin konsantrasyonunun da bir etkisinin olmadığı (p 0.05) saptanmıştır. Test lerinin Rekonstitüe Sütte AFM 1 i Bağlama Yeteneği Araştırma kapsamında kullanılan bakterilerin (10 8 kob ml -1 ) 4 saat inkübasyon süresi içinde gıda modeli olarak kullanılan rekonstitüe sütte 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri Çizelge 3 de verilmiştir. Çizelge 3. Canlı bakterilerin rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yetenekleri. % bağlanan AFM 1 (ortalama ± sd, n=3) 5 ng ml -1 10 ng ml -1 20 ng ml -1 NCC 12 15.44±4.66 14.84±5.12 14.37±1.34 NCC 36 22.70±3.36 21.76±7.19 22.47±1.82 NCC 68 9.55±3.60 7.85±1.59 10.51±2.63 B. bifidum Bb 13 25.94±6.48 23.97±5.13 24.59±6.00 B. bifidum NCC 381 15.95±3.17 15.49±3.45 18.63±5.46 Lb. rhamnosus 21.74±3.56 22.14±4.95 20.41±1.38 Geri alma (%) 82.08±3.27 81.24±1.93 80.97±3.17 Test bakterilerinin 4 saat içinde rekonstitüe sütte 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği %9.55-25.94 arasında değişiklik göstermiştir. Test bakterilerinin 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli (p 0.05) bulunmuştur. Rekonstitüe sütte AFM 1 i en yüksek bağlama yeteneğini B. bifidum Bb13 gösterirken, NCC 68 AFM 1 in yalnızca %9.55 ini bağlayarak en düşük aktivite gösteren suş olarak saptanmıştır. lerin 4 saat içinde rekonstitüe sütte 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri ise sırasıyla %7.85-23.97 (p 0.05) ve %10.51-24.59 (p 0.05) arasında değişiklik göstermiştir. Diğer yandan, rekonstitüe sütte bakterilerin AFM 1 i bağlama yeteneklerinde toksin konsantrasyonunun etkisi istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. Canlı test bakterilerinin 4 saat inkübasyon süresi içinde PBS ve rekonstitüe süt içinde 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması durumunda, suştan suşa bazı farklılıklar görülmesine karşın, test bakterilerinin (B. bifidum Bb 13 hariç) rekonstitüe süt ortamında AFM 1 i daha düşük oranda bağlama yeteneği gösterdiği belirlenmiştir. Örneğin; NCC 36, 4 saat içinde PBS ortamında 5 ng ml -1 AFM 1 in %23.47 sini bağlarken, rekonstitüe sütte %15.44 ünü bağlayabilmiştir. Diğer yandan, B. bifidum Bb 13, 4 saat içinde 5 ng ml -1 AFM 1 i PBS ve rekonstitüe sütte bağlama yetenekleri sırasıyla %25.02 ve %25.94 oranında bulunmuştur (Şekil 1). 101

% AFM1 bağlama % AFM1 bağlama Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-4 35 30 PBS rekonstitüe süt 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 NCC 68 B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 1.Test lerinin PBS ve rekonstitüe sütte 5 ng ml -1 yeteneklerinin karşılaştırılması. AFM 1 i bağlama Test edilen bakteriler arasında yalnızca NCC 36 ve Lb. rhamnosus un 10 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri rekonstitüe sütte PBS ortamına göre daha yüksek bulunmuştur. B. bifidum Bb 13, 4 saat süresi içinde PBS ve rekonstitüe sütte 10 ng ml -1 AFM 1 in sırasıyla %24.16 ve %23.97 sini bağlayabilmiştir. Benzer şekilde; 4 saat içinde AFM 1 e iki ortamda da en düşük bağlanma yeteneği gösteren NCC 68, PBS ortamında 10 ng ml -1 AFM 1 in %12.55 ini bağlarken, rekonstitüe sütte %7.85 ini bağlayabilmiştir. Buna karşın, Lb. rhamnosus PBS ortamında 10 ng ml -1 AFM 1 in %20.53 ünü, rekonstitüe sütte ise %22.14 ünü bağladığı tespit edilmiştir. Canlı test bakterilerinin 4 saat içinde 20 ng ml -1 AFM 1 i fosfat tamponu ve rekonstitüe sütte bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması durumunda ise; analiz edilen bakteriler arasında yalnızca B. bifidum Bb 13 ün 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği rekonstitüe sütte (%24.59) PBS ortamına oranla (%24.02) daha yüksek bulunmuştur. Canlı test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneklerinde kullanılan üç farklı toksin konsantrasyonunda da ortam farklılığının etkisi istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. Test bakterilerinin PBS ve rekonstitüe süt ortamında sırasıyla 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırmalı gösterimi sırasıyla Şekil 2 ve 3 de verilmiştir. 35 30 PBS rekonstitüe süt 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 NCC 68 B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 2.Test bakterilerinin PBS ve rekonstitüe sütte 10 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması. 102

% AFM1 bağlama Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-4 35 30 PBS rekonstitüe süt 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 NCC 68 B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 3.Test bakterilerinin PBS ve rekonstitüe sütte 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması. Bu konuda yapılan bir çalışmada, Pierides ve ark. (2000) canlı Lb. rhamnosus GG suşunun AFM 1 i bağlama yeteneğinin sütte önemli ölçüde düştüğünü saptamışlardır. Araştırmacılar Lb. rhamnosus GG nin PBS de 15-16 saat içinde AFM 1 in %50.7 sini bağladığını, buna karşın yağı azaltılmış sütte bağlama yeteneğinin %18.8 e düştüğünü saptamışlardır. Laktik asit bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneklerinde PBS ve süt ortamında farklı bağlama değerlerinin görülmesinin sütte girişim faktörlerinin fazlalığından olduğu ileri sürülmektedir. AFM 1 in sütte özellikle süt proteinlerine bağlandığını bildirmişlerdir. Bu konuda yapılan diğer bir çalışmada ise yoğurt bakterilerinin rekonstitüe sütte 10 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri PBS ortamına oranla artış görülmüştür. Lb. delbrueckii subsp. bulgaricus un AFM 1 i bağlama yeteneği fosfat tamponunda %18.7 iken rekonstitüe sütte %27.56 ya yükselmiştir. Benzer şekilde Streptococcus thermophilus ST-36 suşunun AFM 1 i bağlama yeteneği rekonstitüe sütte %9.74 oranında artmıştır (Sarımehmetoğlu ve Küplülü, 2004). Isıl işleme maruz bırakılan bakterilerin rekonstitüe süt ortamında 4 saat inkübasyon süresi içinde 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri Çizelge 4 de verilmiştir. Çizelge 4.Isıl işleme maruz bırakılan bakterilerin rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yetenekleri. % bağlanan AFM 1 (ortalama ± sd, n=3) 5 ng ml -1 10 ng ml -1 20 ng ml -1 NCC 12 19.02±0.77 16.60±3.42 18.96±1.35 NCC 36 23.73±2.52 24.13±4.67 25.07±7.96 NCC 68 15.36±4.28 12.85±3.09 15.92±5.51 B. bifidum Bb 13 25.41±4.60 25.64±3.18 27.31±1.82 B. bifidum NCC 381 21.36±1.91 17.12±2.64 22.24±7.77 Lb. rhamnosus 25.13±6.19 22.86±9.33 26.27±1.92 103

Çizelge 4 den de görülebileceği gibi ısıl işleme maruz bırakılarak öldürülen test bakterilerinin 4 saat inkübasyon süresi içinde rekonstitüe sütte 5, 10 ve 20 ngml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri sırasıyla %15.36-25.41, %12.85-25.64 ve %15.92-27.31 arasında değişiklik göstermiştir. Öldürülen bakterilerin 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yetenekleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli (p 0.05) bulunmuştur. Kullanılan bakteriler arasında B. bifidum Bb13, 5 ng ml -1 AFM 1 in %25.41 ini bağlarken, NCC 68 yalnızca %15.36 sını bağlayabilmiştir. Benzer şekilde 10 ng ml -1 AFM 1 in test bakterileri tarafından bağlanma değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli (p 0.05) olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, 20 ng ml -1 AFM 1 in ısıl işleme maruz bırakılan test bakterileri tarafından benzer oranlarda bağlandığı, bağlama değerleri arasındaki farklılığın istatistiksel olarak önemli olmadığı (p 0.05) saptanmıştır. Öldürülen test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yetenekleri üzerine toksin konsantrasyonunun etkisi ise istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. Örneğin ısıl işleme maruz bırakılan Lb. rhamnosus rekonstitüe sütte 4 saat içinde 5, 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i sırasıyla %25.13, %22.86 ve %26.27 oranlarında bağlama yeteneği göstermiştir. Rekonstitüe sütte 5 ve 10 ng ml -1 AFM 1 in test bakterileri tarafından bağlanmasında kullanılan bakterilerin canlı olup olmamasının istatistiksel açıdan önemsiz olduğu (p 0.05) saptanmıştır. Benzer şekilde NCC 36, Lb. acidophilus NCC 68, B. bifidum Bb13 ve B. bifidum NCC 381 in canlı veya ölü olmasının rekonstitüe sütte 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği arasındaki fark da istatistiksel açıdan önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. Örneğin, canlı NCC 36 rekonstitüe sütte 4 saat içinde 20 ng ml -1 AFM 1 in %22.47 sini bağlarken, ısıl işlem kullanılarak öldürülmesi sonucu %25.07 sini bağlamıştır. Buna karşın, Lb. acidophilus NCC 12 ve Lb. rhamnosus un rekonstitüe sütte 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği, ısıl işlem ile öldürülmesi sonucu istatistiksel olarak artış (p 0.05) göstermiştir. Canlı NCC 12, ortamda bulunan AFM 1 in %14.37 sini bağlarken ısıl işlem ile öldürülmesi sonucu %18.96 sını bağlamıştır. Benzer şekilde, canlı ve ısıl işleme maruz bırakılan Lb. rhamnosus rekonstitüe sütte 20 ng ml -1 AFM 1 in sırasıyla %20.41 ve %26.27 sini bağlama yeteneği göstermiştir. Var ve Kabak (2004), ısıl işleme maruz bırakılan 8 laktik asit bakterisinin rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yeteneklerini ELISA yöntemiyle araştırdıkları çalışmada, test bakterilerinin AFM 1 i bağlama yeteneklerinin %24.6-51.5 arasında değiştiğini saptamışlardır. Isıl işleme maruz bırakılan test bakterilerinin rekonstitüe sütte bağlama yeteneklerinde, fosfat tamponuna (%31.3-61.9) göre %3.5-10.4 arasında değişen oranlarda azalma gözlemişlerdir. Araştırmacılar ayrıca ısıl işlem uygulamasının test bakterilerinin rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yeteneklerini canlı bakterilere oranla %0.5-10 arasında değişen oranlarda artırdığını belirlemişlerdir. Isıl işleme maruz bırakılarak öldürülen test bakterilerinin 5 ng ml -1 AFM 1 i PBS ve rekonstitüe sütte bağlama yetenekleri arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Test bakterileri arasında nispeten yüksek oranda bağlama yeteneği gösteren B. bifidum Bb 13 ün 5 ng ml -1 AFM 1 i 4 saat içinde, PBS ortamında %26.42, rekonstitüe süt ortamında ise %25.41 oranında bağladığı 104

% AFM1 bağlama % AFM1 bağlama Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-4 görülmüştür. Isıl işleme maruz bırakılan bakteriler arasında yalnızca Lb. rhamnosus un 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneği rekonstitüe sütte (%25.13) PBS ortamına oranla (%24.59) daha yüksek bulunurken, farklılık istatistiksel açıdan önemsizdir (p 0.05). Isıl işleme maruz bırakılan test bakterilerinin 5 ng ml -1 AFM 1 i PBS ve rekonstitüe sütte bağlama yeteneklerinin karşılaştırmalı gösterimi Şekil 4 de verilmiştir. Öldürülen bakteriler arasında NCC 68 hariç diğer tüm bakterilerin 10 ng ml -1 AFM 1 i PBS ve rekonstitüe sütte bağlama yetenekleri istatistiksel olarak farklı (p 0.05) bulunmamıştır. NCC 68, 10 ngml -1 AFM 1 i PBS ortamında %19.29 oranında bağlarken, rekonstitüe sütte %12.85 ini bağlayabilmiştir (p 0.05). 20 ng ml -1 AFM 1 in öldürülen test bakterileri tarafından bağlanmasında ortam farklılığının etkisi ise istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. 40 35 30 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 PBS NCC 68 rekonstitüe süt B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 4.Isıl işleme maruz bırakılan bakterilerinin PBS ve rekonstitüe Sütte 5 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması. Isıl işleme maruz bırakılan test bakterilerinin 4 saat içinde PBS ve rekonstitüe sütte sırasıyla 10 ve 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırmalı gösterimi Şekil 5 ve 6 da yer almaktadır. 35 30 PBS rekonstitüe süt 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 NCC 68 B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 5. Isıl işleme maruz bırakılan bakterilerin PBS ve rekonstitüe sütte 10 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması. 105

% AFM1 bağlama Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-4 35 30 PBS rekonstitüe süt 25 20 15 10 5 0 NCC 12 NCC 36 NCC 68 B. bifidum Bb 13 B. bifidum NCC 381 Lb. rhamnosus Şekil 6.Isıl işleme maruz bırakılan bakterilerin PBS ve rekonstitüe sütte 20 ng ml -1 AFM 1 i bağlama yeteneklerinin karşılaştırılması. Test bakterilerinin rekonstitüe sütte AFM 1 i bağlama yeteneğini bulmak ve yöntem performansını tespit etmek amacıyla AFM 1 i rekonstitüe sütten geri alma oranları (pozitif kontrol) belirlenmiştir. Çizelge 3 den de görülebileceği gibi 5, 10 ve 20 ng ml -1 konsantrasyondaki AFM 1 in 4 saat inkübasyon süresi içinde rekonstitüe sütten sırasıyla 4.10 (%82.08), 8.12 (%81.24) ve 16.19 (%80.97) unun geri alındığı görülmüştür. 5 ng ml -1 AFM 1 in geri alma oranı kullanılan diğer toksin konsantrasyonlarına göre (10 ve 20 ng ml -1 ) daha yüksek bulunmasına karşın, AFM 1 in rekonstitüe sütten geri alınmasında toksin konsantrasyonunun etkisi istatistiksel olarak önemsiz (p 0.05) bulunmuştur. AFM 1 in 4 saat içinde PBS ve rekonstitüe sütten geri alma oranları karşılaştırıldığında AFM 1 in PBS den daha yüksek oranda (p>0.05) geri alındığı belirlenmiştir. Kabak ve Var (2004) Lactobacillus ve Bifidobacterium suşlarının 100 ng ml - 1 AFM 1 i bağlama yeteneklerini TLC yöntemi ile araştırdıkları çalışmada AFM 1 in geri alınma oranını %75 civarında bulmuşlardır. Araştırmacılar ayrıca, AFM 1 in geri alınmasında ortam farklılığının önemli bir etkisi olduğunu, geri alma değerlerinde rekonstitüe sütte PBS ortamında göre azalma meydana geldiğini ve bunun da AFM 1 in süt proteinlerine bağlanmış olmasından kaynaklanabileceğini belirtmişlerdir. Benzer şekilde Var ve Kabak (2004), ELISA yöntemini kullanarak yaptıkları çalışmada, AFM 1 in rekonstitüe sütten geri alma oranını %92 olarak bulmuşlardır. Sonuçlar Sonuç olarak, bazı spesifik laktik asit bakterilerinin AFM 1 i belirli oranlarda bağlama yeteneği gösterdiği ve bağlanmada bakterinin canlı olup olmamasının önemli bir rol oynamadığı, hatta ısıl işlem muamelesi sonrası çoğu zaman bağlama değerlerinde artış görüldüğü saptanmıştır. Bundan sonraki aşamada, hayvansal ürünler başta olmak üzere laktik asit bakterilerince zengin ürünlerden izole edilen çeşitli laktik asit bakterilerinin kanserojenik AFB 1 ve muhtemel kanserojen AFM 1 ve OTA başta olmak üzere farklı mikotoksinleri bağlama yeteneklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, bağlanma mekanizması üzerine etki eden faktörlerin araştırılması da büyük önem taşımaktadır. 106

Teşekkür İstatistiksel analizlerin yapımında katkısından dolayı Araştırma Görevlisi Adnan Bozdoğan a teşekkür ederiz. Ayrıca çalışmayı maddi olarak destekleyen Ç.Ü. Araştırma Projeleri Birimine teşekkürü bir borç biliriz. Kaynaklar BARBIERI, G., BEGAMINI, C., ORI, E., RESCA, P. 1994. Aflatoxin M 1 in Parmesan Cheese: HPLC determination. Journal of Food Science, 59 (6): 1313-131 BATA, A., LASZTITY, R. 1999. Detoxification of mycotoxin-contaminated food and feed by microorganisms. Trends in Food Science & Technology, 10: 223-228. EL-NEZAMI, H., KANKAANPAA, P., SALMINEN, S., AHOKAS, J. 1998. Physicochemical alterations enhance the ability of dairy strains of lactic acid bacteria to remove aflatoxin from contaminated media. Journal of Food Protection, 61: 466-468. GALVANO, F., GALOFARO, V., GALVANO, G. 1996. Occurrence and stability of aflatoxin M 1 in milk and milk products: a worldwide review. Journal of Food Protection, 59: 1079-1090. HASKARD, C.A., EL-NEZAMI, H.S., KANKAANPAA, P.E., SALMINEN, S., AHOKAS, J.T. 2001. Surface binding of aflatoxin B 1 by lactic acid bacteria. Applied and Environmental Microbiology, 67: 3086-3091. JAY, J.M. 1992. Modern Food Microbiology. Fourth Edition, Chapman & Hall, London, 701p. KABAK, B., VAR, I. 2004. Binding of aflatoxin B 1 by Lactobacillus and Bifidobacterium strains. Milchwissenschaft, 59: 301-303. MOSS, M.O. 2002. Mycotoxin review-1. Aspergillus and Penicillium. Mycologist, 16: 116-119. PIERIDES, M., EL-NEZAMI, H., PELTONEN, K., SALMINEN, S., AHOKAS, J. 2000. Ability of dairy strains of lactic acid bacteria to bind aflatoxin M 1 in a food model. Journal of Food Protection, 63: 645-650. PITTET, A. 1998. Natural occurrence of mycotoxins in foods and feeds-an updated review. Revue Vet. Med. 149(6): 479-492. PIVA, G., GALVANO, F., PIETRI, A., PIVA, A. 1995. Detoxification methods of aflatoxins. a review. Nutrition Research, 15(5): 767-776. SARIMEHMETOĞLU, B., KÜPLÜLÜ, Ö. 2004. Binding ability of aflatoxin M 1 to yoghurt bacteria. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 51: 195-198. THYGARAJA, N., HOSONO, A. 1994. Binding properties of lactic acid bacteria from Idly towards food-borne mutagens. Food and Chemical Toxicology, 32: 805-809. VAR, I., KABAK, B. 2004. Removal of aflatoxins by viable and heat-killed lactic acid bacteria and bifidobacteria. Archiv für Lebensmittelhygiene, 55: 106-109. 107