Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK
HASTA SUNUMU 47 yaşında erkek hasta; midede yanma, ekşime, bulantı, kusma, geğirme hissi ve epigastrik rahatsızlık hissi.. Progresif olarak katı gıdaları yemede güçlük İki defa olan kanlı kusma öyküsü 2
HASTA SUNUMU-2 1992 den beri GÖR tanısı Aynı yıl Hiatal Herni nedeniyle Nissen Fundoplikasyon operasyonu Devam eden aralıklı olan göğüste yanma ve hazımsızlık şikayetleri DM, HT, KKH veya kanser öyküsü yok 3
HASTA SUNUMU-3 5 ayda ~ 14 kg zayıflama GIS semptomları; hematemez, disfaji, kilo kaybı ve gaz çıkarma hissi 4
FİZİK MUAYENE Epigastrik bölgede ağrı nedeniyle huzursuz duran kaşektik görünümde bir hasta Vital bulguları stabil Kardiyak ve solunum sistem muay. N Karın serbest, organomegali yok Epigastrik bölge palpasyonla ağrılı 5
ENDOSKOPİ Distal özefagusta Barrett s mukoza GÖB de Mallory-Weiss yırtığına bağlı aktif kanamalı büyük ülsere alan Gastrik mukozada patoloji yok 6
ENDOSKOPİ-2- Distal özefagusta Barrett s mukoza GÖB de Mallory-Weiss yırtığına bağlı aktif kanamalı büyük ülsere alan Gastrik mukozada patoloji yok 7
BARRETT S ÖZEFAGUS Distal özefagusta normalde olması gereken strafiye squamöz epitelin yerini anormal kolumnar epitelin alması Kronik özefageal reflünün en şiddetli histopatolojik sonucu ve Özefagusta adenokarsinom gelişimine predispozan 8
KLİNİK ÖZELLİKLER (Barrett s) Orta yaş ve 55 yaş üstü kişiler (endoskopik çalışmaların sonucu) Konjenital bir bozukluk değil (edinsel bir patoloji) 9
SEMPTOMLAR (Barrett s) Barrett s özefagustaki kolumnar metaplazi hiçbir semptoma yol açmaz Hastalar genelde GÖR e bağlı göğüste yanma hissi, regürjitasyon ve disfaji gibi semptomlarla başvurur 10
TANI GÜÇLÜKLERİ (Barrett s) Anatomistler, radyologlar ve endoskopistler tarafından GÖB epitelinin farklı değerlendirilebilmesi (bakan kişi tarafından) Hiatal herni varlığı Kolumnar epitel Kırmızı, kadifemsi Squamöz epitel Açık parlak renkli,düz 11
HASTANIN DURUMU Mallory-Weiss nedenli kanama durduruldu Hospitalizasyon & tedavi 48 saat sonra biyopsi için tekrar endoskopi 12
2.ENDOSKOPİ GÖB de mantar şeklinde malign görünümlü kitle Üstten 30.cm.den başlayıp, kitlenin sınırı olan 35.cm. e kadar Barrett s mukoza varlığı Biyopsi 13
Endoskopide distal özofagusta görülen ülsere malign özofageal lezyon 14
PATOLOJİ DİFFERANSİYASYONDAN ZAYIF ADENOKARSİNOM 15
ÖZEFAGUS KANSERİ %95 den fazla squamöz cell Ca & Adeno Ca 20.yüzyılda ca lerin büyük bir çoğunluğu SCC 1960 larda %90 Son iki dekadda iki patoloji ~ eşit prevelansta 16
EPİDEMİYOLOJİ 17
EPİDEMİYOLOJİ Squamöz Adeno Yıllık yeni olgu 6000 6000 Erkek/Kadın 3:1 7:1 Siyah/Beyaz 6:1 1:4 En sık lokalizasyon orta distal Major risk faktörler sigara Barrett s alkol esophagus 18
EPİDEMİYOLOJİ 19
EPİDEMİYOLOJİ 20
EPİDEMİYOLOJİ 21
SEMPTOMLAR Zor veya ağrılı yutma Kilo kaybı Boğazda, göğüs kafesi arkasında veya interskabulada ağrı Ses kısıklığı veya kronik öksürük Bulantı, kusma Kanlı kusma öyküsü 22
SQUAMÖZ CELL CA (SCC) Büyük oranda Asya (özellikle Çin ve Singapur), Afrika ve İran da Düşük sosyoekonomik durum ile özefageal SCC bağlantılı 23
RİSK FAKTÖRLERİ Sigara ve alkol Diet faktörleri; Nitrozüre içeren yiyecekler (hayvansal karsinojenler) Salamura sebzeler ve meyve ürünleri Toxin üreten mantarlar Çok sıcak yiyecek veya içecek Altta yatan özefageal hasar (akalazya veya kostik striktürler) 24
RİSK FAKTÖRLERİ-2 Özefageal SCC & HPV serotip 16 Tylosis 25
26
ADENOKARSİNOM Çoğunlukla Kafkas erkeklerde görülür Obezite Sigara Artmış Özefagus asid salınımı (Zollinger-Ellison Send.) Helicobakter pylori inf.(?) 27
ADENOKARSİNOM Çoğunlukla Kafkas erkeklerde görülür Obezite Sigara Artmış Özefagus asid salınımı (Zollinger-Ellison Send.) Helicobakter pylori inf.(?) 28
HELİCOBACTER PYLORİ Hp sıklığında azalma Özefageal adeno Ca. Hp infeksiyonu özefagusu GÖR den ve onun komplikasyonlarından koruyor? Hp enfeksiyonu Pangastrit ve gastrik asit sekresyonunda Duedoneal ülserleri antibiyotikle başarıyla tedavi edilen hastalarda reflü özefajit (tedaviye edilmeyenlere göre) iki kat fazla 29
30
TANI YÖNTEMLERİ Endoskopi Erken evre kanser yüzeyel bir plak veya ülserasyon olarak görülebilir İlerlemiş lezyonlar; ülsere bir kitlenin striktürü; sirkümferensiyal bir kitle veya büyük ülserasyonlar olarak görülebilir 31
İNVİVO BOYAMA (KROMOENDOSKOPİ) Normalde Lugol iyodu squamöz mukozadaki glikojen komponentlerle reaksiyona girerek yeşilimsi kahverengi bir renk meydana getirirken; neoplastik dokular glikojenden yoksundur ve boyanmadan kalır 32
BİYOPSİ %90 dan fazla oranda tanıyı doğrular Gastrik ve özefageal Ca tanısı konan 47 serilik bir çalışmada doğru tanıya; Tek biyopsi %93 Dört biyopsi %95 Yedi biyopsi %98 oranında ulaşıldı 33
BİYOPSİ-2 Yedi biyopsilik seriye fırça sitolojisi eklendiğinde oran %100 e çıkmakta Endoskopik olarak benign düşünülen lezyonların %17 si malign karakterde 34
35
Endoskopide erken yüzeyel özofageal kanser 36
Özofagusta malign striktür(tümör duvarı infiltre ettiği için çok açık olarak belli değil) 37
Çepeçevre ülsere özofagus kanseri 38
TÜMÖR YAYILIMI 39
EVRELEME Tümörün evrelemesi T1s:Carsinoma insitu T1:Tümör lamina propria veya submukozada T2:Tümör muscularis propria tabakasında T3:Tümör adventisya tabakasında T4:Tümör komşu yapıları invaze etmiş Lenfatik sisteme yayılım evrelemesi N1:Bölgesel lenf nodu tutulumu yok N2:Bölgesel lenf nodu tutulumu var Metastaz M1:Tespit edilen metastaz yok M2:Tespit edilen metastaz var. 40
EVRELEME Tümörün evrelemesi T1s:Carsinoma insitu T1:Tümör lamina propria veya submukozada T2:Tümör muscularis propria tabakasında T3:Tümör adventisya tabakasında T4:Tümör komşu yapıları invaze etmiş Lenfatik sisteme yayılım evrelemesi N1:Bölgesel lenf nodu tutulumu yok N2:Bölgesel lenf nodu tutulumu var Metastaz M1:Tespit edilen metastaz yok M2:Tespit edilen metastaz var. 41
TÜMÖR EVRELERİ 42
EVRELEME Tümörün evrelemesi T1s:Carsinoma insitu T1:Tümör lamina propria veya submukozada T2:Tümör muscularis propria tabakasında T3:Tümör adventisya tabakasında T4:Tümör komşu yapıları invaze etmiş Lenfatik sisteme yayılım evrelemesi N1:Bölgesel lenf nodu tutulumu yok N2:Bölgesel lenf nodu tutulumu var Metastaz M1:Tespit edilen metastaz yok M2:Tespit edilen metastaz var. 43
METASTAZ Karaciğer/Akciğer %50 Adrenal bez/böbrek/plevra %10 Kemik %10 Mide %8 44
TEDAVİ Cerrahi Radyoterapi Kemoterapi Lazer terapi Fotodinamik terapi 45
KORUNMA Sigara ve alkolün kesilmesi Yüksek miktarda taze sebze ve meyve tüketilmesi (Vitamin C ve Karoteonidler) Çok sıcak veya çok soğuk yemekten kaçınılması Aspirin veya NSAİD kullanımı 46
SORULAR TANI Hangi testler en kısa zamanda tanıya ulaştırır? TEDAVİ Hangi tedaviler önerilmektedir? Bu tedavilerin süresi ve maliyeti nedir? Tedavi sürecinde günlük aktiviteler ne kadar değişecek? 47
SORULAR-2 YAN ETKİLER Oluşabilecek yan etkiler nelerdir ve süresi? Yan etkilere müdahale? Ağrı tedavisi? TAKİP Tedavi sonrası ne kadar aralıklarla takip? Takipte yapılması gerekenler nelerdir? 48
TAKE HOME MESSAGES GÖR için cerrahi tamir bu hastada Barrett s Özefagus üzerinde Adeno Ca gelişiminden korumamıştır Barrett s özefagus saptanan hastalar periyodik endoskopi gereklidir Bugüne kadar Barrett s özefagus mukozal displaziyi normal mukozaya çevirecek bir yöntem bulunamamıştır (Argon Lazer RT?) 49